 Maar de mensen is dus ook niet consistent. We willen allemaal zo goed mogelijke zorgen en zo min mogelijk voor betalen. Dat gaat gewoon niet altijd samen. Er zijn heleboel verschillende modellen en het verschilt natuurlijk ook... of je het hebt over de ouderenzorg, of over waar je je heup wil laten vervangen. In de ene geval kun je wel iets met de concurrentie, in de andere geval zal het je worst wezen. Dus het hangt heel erg aan waar je het precies over hebt. Maar als je het nou heel algemeen bekijkt... er zijn eigenlijk drie hoofdmanieren waarop je met onderwerpen als... winstmotieven in de zorg of concurrentie in de zorg om kunt gaan. Het eerste hoofdmiddel model is dat je zegt... we gaan een soort compromis sluiten tussen wat we politiek en publiek wenselijk vinden. Het moet voor iedereen betaalbaar blijven, schikbaar blijven en een beetje in de buurt blijven. En die private krachten die op concurrentie en winstmotieven rijden... we gaan een soort compromis sluiten en ergens in het midden komen elkaar tegen. Dat noem ik het hybride model. Ik ben niet zo van onder indruk... want alles verwatert. Het heeft eigenlijk de voordelen van het echte private niet... en ook de voordelen van het echte publieke niet. Dus je moet enorm uitkijken. De tweede model is dat je zegt... hoor eens, de hoofdlijn van mijn model is echt dat die publieke waarde... dat het voor iedereen beschikbaar en betaalbaar moet zijn bovenop staan. Maar als private partijen kunnen helpen om dat te realiseren... dat is net als of je een aannemer inhuurt, dan zet je ze daar ook gewoon voor in... en dan mogen ze er ook geld aan verdienen, want we worden er allemaal beter van. Dat is een soort onderaanemersmodel. En het derde model is dat je zegt... nou, we hebben een model waar ik niks te maken wil hebben met winst en concurrentie... en al het andere, daar mag de private sector gewoon zo gang gaan. Dan heb je dus eigenlijk een gereguleerd en publiek niet-winst model... parallel aan een heel erg vrij en wel-commercieel model. En dat model heeft wel een risico, namelijk dat dat commerciële model... een deel van het systeem zo sterk en aantrekkelijk wordt... dat het langzaam de publiek heel leegzuigd. In Duitsland is één derde van de ziekenhuizen geprivatiseerd. Wat zijn daarvan de resultaten? De resultaten zijn dat een heleboel slechtlopende ziekenhuizen... opeens goedlopende ziekenhuizen zijn, nu ze zijn overgenomen... door private partijen, dat die partijen ook in terbe van hun financiële... prestatie het beter lijken te doen dan publiekgerunde ziekenhuizen... en dat er in toerendemende mate informatie beschikbaar komt... dat ze het ook op het gebied van de kwaliteit beter lijken te doen. Is de discussie over marktwerking en de zorg ook niet een discussie over etiek? Ja, het speelt allebei een rol. Kijk, je wordt in de zorg geholpen... voor de dokters die in de inkomen verdienen en die gebruiken materialen... waar gewoon commerciële bedrijven worden geleverd. Het is een wereld die vast van de winst en van het ondernemerschap... en ook van de ethisch en professioneel gedreven mensen. Dat zit er altijd allebei in. En de kunst is natuurlijk om die balans te bewaren. Ik denk dat een heleboel patiënten als ze voor een levensbedreigend... probleem staan en geholpen moeten worden... zoals bij Zbeke Worst wezen wat de specialist verdient als ze er maar... levert uitkomen. Mensen denken daar echt wel genumaceerd over. Maar uiteindelijk, bottom line, gaat het in de gezondheidszorg... natuurlijk om hele fundamentele vragen die te maken hebben... met hoe je met de vermijdbare dood omgaat... hoe je met ouderdom omgaat, hoe je met pijn en leiden omgaat... en hoeveel je ervoor over hebt om dat steeds maar weer... proberen naar achteren te schuiven en te vermijden en op te lossen. En in heleboel opzichten is ons kostend probleem... en de zorg natuurlijk ook verbonden met die vraag. Want ja, als we steeds maar langer willen blijven leven... en steeds maar dat moment verder weg willen schuiven... en de nieuwste technologieën daar ook eindeloos voor aan willen laten rukken... als dat de heersende moral is, zowel bij de gebruiker als bij de arts... dan kost dat inderdaad heel veel geld. En het is wel heel interessant om nu te zien hoe steeds meer... ook vanuit de medische professie zelf, met name met ouderen patiënten... het gesprek gevoerd wordt van ja, mevrouw, wat wilt u? We kunnen nu een hele ingewikkeld ingereep gaan doen. En nu bent 93 en nu leeft dat misschien zes maanden langer... maar met allemaal infuse en veel bezoek aan het ziekenhuis. Of we doen het niet en nu heeft nog drie maanden tijd... om leuke dingen met uw kleinkinderen te doen. En dan heb je de afruil tussen kwaliteit van leven... en verlenging van het leven goed in beeld. En ik geloof dat politici een verzekeraar daar een beetje bij weg moeten blijven... maar dat de arts in zijn vertrouwen zal laten... zodat de patiënt dat gesprek wel moet hebben.