 Waarom gaat er één sneller verremd dan de ander? Dit is de Universiteit van Nederland. Princess Diana, Jennifer Aniston, Sandra Bullock, Uma Thurman en ook onze eigen Anouk. Wat hebben al deze vrouwen met elkaar gemeen? Tuurlijk, zijn allemaal beroemde vrouwen. Zijn ook allemaal heel erg knap. Zijn ook succesvol, zijn ook stoere, krachtige vrouwen toch? Maar ze hebben nog een gemeenschappelijkheid die ik nog niet heb genoemd. En dat is het feit dat al hun partners zijn vreemd te gaan. Ze zijn allemaal bedrogen door hun partner. Als ik zo naar dit rijtje vrouw kijk, dan vraag ik me toch af, waarom zou je vreemd gaan als je de hoofdprijs al hebt? Nou, daar gaan we het vanavond over hebben. We gaan het hebben over vreemd gaan en waarom sommige mensen wel vreemd gaan en anderen niet. En om daar antwoord op te geven, is het heel erg belangrijk om eerst eens even te gaan kijken naar relaties. Wat heb je nodig om een goede relatie te hebben? En vooral, wat heb je nodig om een goede relatie te houden? Waarschijnlijk weten heel veel van jullie dat het hebben van een relatie soms echt niet zo makkelijk is. Er zijn onvermijdelijk momenten in je relatie dat je het moeilijk hebt. Je krijgt ruzie. Je krijgt onvermijdelijk een keer ruzie met je partner. Hoe fijn jullie het ook hebben. Dat is op zich ook heel erg normaal. We zijn ook ergenissen. Misschien zie je altijd weer die schoenen in de gang liggen waardoor je als je binnenkomt altijd struikelt over die schoenen. Versrikkelijk irritant. En natuurlijk kunnen er ook momenten zijn dat jij ineens onverwachts, oog en oog staat met iemand die ook wel heel erg aantrekkelijk is. En dat je ook wel bij het dollopje partner en hou je heel veel van die persoon dat je denkt, wow, ik voel je iets gebeuren. En sommige mensen, ik denk dat heel veel mensen dit herkennen maar mensen verschillen in het feit of ze hier iets meer hebben gedaan. Dus mensen verschillen in het feit of ze ingaan op die gevoelens van aantrekkingskracht van aantrekkelijke andere. Het is wel heel erg belangrijk om je te realiseren dat of je in staat bent om op dat moment de verleiding te weerstaan dat is echt cruciaal voor de houdbaarheidstaten van je relatie. Want op dit moment is in Nederland nog steeds nummer één reden van scheidingen is vreemdgaan. Nog steeds de meeste huwelijke lopen op de clippen om dat iemand vreemd is te gaan. Dus wat dat betreft heel erg belangrijk om die capaciteit te hebben, om trouw te kunnen blijven aan je partner. Even een momentje om je te realiseren wat er gebeurt als je oog en oog staat met iemand die je heel erg aantrekkelijk vindt. Wat gebeurt er dan? Waarschijnlijk heb je op dat moment voel je een aantrekkingskracht en die aantrekkingskracht is heel erg normaal. We weten op het moment dat je iemand ziet die we mooi vinden gaan er beloningsgebieden in ons berein worden actief. Dus we krijgen een automatische reactie vanuit onze hersenen hey, dit hier gebeurt iets wat we fijn vinden. Zelfde als je bijvoorbeeld een stukje chocola eet, worden ook die beloningsgebieden in je berein actief. De mensen als je van chocola houdt, normale mensen houden natuurlijk van chocola, dus dan gebeurt dat in je berein. Dat gebeurt ook als je naar mooie mensen kijkt. Dus op het moment dat jij iemand ziet die je mooi vindt dan gaan die beloningsgebieden actief worden. En als je dan ook nog een soort van reactie van die andere persoon krijgt dat hij of zij jou ook leuk vindt, dan voel je waarschijnlijk een sterke impuls om in te gaan op die aantrekkingskracht. Maar op de lange termijn weten we natuurlijk allemaal dat je dat niet moet doen. Stop, alarm, niet doen. Want je wil je relatie beschermen. Je wil een goede partner zijn en je wilt trouw blijven. Dus wat heb je nodig om trouw te blijven aan je partner? Dat is impulscontrollen. Je moet in staat zijn om die eerste impuls, dat automatische gevoel van aantrekkingskracht een beetje te onderdrukken, te reguleren en daarna te denken aan hey, maar ik heb een hele fijne part, ik wil je helemaal niks meedoen. Dus dat was eigenlijk mijn hypothese voordat ik aan mijn onderzoek begon was. Je hebt impulscontrollen nodig om om te gaan met verleidingen in je relatie. Ik ga jullie straks alles vertellen hoe ik dat heb onderzocht, maar voordat ik dat ga doen, kan ik me voorstellen dat je op dit moment denkt ja, hoe zou het eigenlijk zitten met mijn impulscontrollen? Nou, goed nieuws, dat gaan we nu testen. We gaan er twee manieren testen hoe het staat met jullie impulscontrollen. Dat gaan we allereerste doen door midden van een vraag. Ik ga jullie wat stellingen nu noemen. Eerste stelling, zeer en lol maken zorgen er vaak voor dat ik mijn werk niet afkrijg. Wie is het daarmee eens? Oké, wel vrij veel handen. Tweede stelling, ik wou dat ik meer zelfdiscipline had. Oké, derde stelling, ik ben Luin. Heel eerlijke mensen in de taal, dank je. En tot slot, ik zeg vaak dingen die ongepast zijn. Oké, kijk, dit zijn vier verschillende stellingen die zijn echt afkomstig aan de vragenlijst naar zelfcontrollen. En als je nou heel vaak je handen opgestoken betekent twee dingen. Ten eerste, je hebt ze heel goed meegedaan, dank je wel. Super, heel fijn, dat doen we goed. Ten tweede betekent dat je waarschijnlijk niet zo heel veel zelfcontrollen hebt. Geen goed nieuws, dan ga je na deze presentatie dat is niet fijn. Maar ik heb, er is nog een herkensing, zelfcontrollen of impulscontrollen kan je ook op een andere manier meten, niet met vragen. Vragen zijn namelijk, kan je ook heel veel fouten meemaken, want soms hebben wij helemaal niet zoveel inzicht in ons eigen niveau van zelfcontrollen. Misschien denk je wel dat je Luin bent, maar valt in praktijk best wel mee, je echt met helemaal niet zo'n Luin student of andersom, misschien. En mensen zijn ook niet altijd eerlijk als ze vragen moeten beantwoorden, want we doen ons graag een beetje beter voor dan we zijn. Dus, nu, geen kans om te ontsnappen. In deze taak gaan jullie zo meteen woorden zien, in het scherm. En die woorden hebben allemaal een verschillende kleur. En het opdracht is heel erg simpel. Benoem de kleur van de inkt. Dus je ziet gewoon een woord in een kleur verschijnen, hartstikke makkelijk. En de vraag is dus, benoem de kleur van de inkt. Negeer daarbij wat er staat, helemaal niet belangrijk, woord wat staat, echt niet belangrijk, let er gewoon niet op. En benoem de kleur van de inkt. En als jullie allemaal graag uitnodigen om dat hard op te doen, gaan we allemaal even dit taakje uitvoeren. Oké, daar gaan we. Juist. Oké, juist. Voor de mensen die deze taak kenden, die wisten op een gegeven moment, ga ik woorden te zien krijgen wat een kleur woord is. En dan moet ik op gaan letten. Dus ik begon al een beetje te twijfelen. En bij die laatste twee woorden, ja, dat werd het echt wel heel erg lastig. Maar dit wordt moeilijk, omdat als je de voorbeelden die ik jullie heb gegeven, als je in het woord blauw ziet staan in rode inkt, we hebben een automatische neiging om op te lezen wat er staat. Lezen is voor ons geautomatiseerd gedrag geworden, wat heel fijn is, in principe. Dus om de taak goed uit te voeren, heb je impulscontrole nodig. Je moet die impuls onderdrukken. En als je het nou niet zo goed hebt gedaan deze taak, ja, dan is er een kans dat jij niet zo heel veel impulscontrole hebt. Je moet de verband houden met jouw relatie skills. Dus maak dat jou nou een betere of slechtere partner. Nou, om dit te onderzoeken, heb ik mannen uitgenodigd om deel te nemen aan mijn onderzoek. Deze mannen hadden allemaal relatie, belangrijke informatie. Wat ik als eerste heb gedaan, is hun niveau van impulscontrole getest. Ze hebben allemaal een taak uitgevoerd, zoals die taak die jullie net ook hebben uitgevoerd, in een wachtruimte. Zo genaamd omdat ik het volgende gedeelte van het onderzoek moest opstellen, wat ze niet wisten, was dat die wachtruimte was eigenlijk het volgende gedeelte van het onderzoek. Ze zaten in die wachtruimte en er waren twee dingen aanwezig. Ten eerste, een videocamera, en ten tweede een hele mooie vrouw. En die vrouw was een medewerker van ons experiment, maar dat wisten die mannen niet, zij deed zich voor als een andere deelnemer, die ook toevallig in die wachtruimte zat en ze zijn natuurlijk gaan kijken naar het gedrag van die mannen, bezette mannen, ten opzichte van die mooie vrouw. Specifiek wilden we weten, gaat die man, ze kan schrijpen, gaat die flirten met die mooie dame in die wachtruimte. En helaas kan ik jullie niet het beelden, laten zien dat was natuurlijk hilarisch geweest om te kijken naar al die flirtende mannen, maar ja, we hebben wel een beetje respect voor de privacy van onze deelnemers van het onderzoek, dus dat kan niet. Er werd ook flink wat afgeflirt, er was het onderzoek samen met zijn vriendin, zijn vriendin was een wachter, buiten, en in de wachtruimte nam die toch zijn kans om het nummer te vragen van ons vrouwelijke medewerkster en hij zei, ja vandaag kan ik tevallig niet afspreken, maar morgen heb ik wel heel veel tijd. Dus er werd wel degelijk wat afgeflirt, ook allemaal jonge mannen, maar je mannen zo rond de 20, dus zitten nog helemaal vol van de testosteron en de paringsdrift, dus op zich in die zin logisch te gaan. Wat we dus zagen waar we vooral geïnteresseerd waren, had die impulscontrole taak nou invloed op wat had het voorspellende waarde voor het flirtgedrag. En ja wel, we vonden dat mannen die een lager niveau van impulscontrole hadden, slechtere prestatie op die taak dus, dat die meer gemergingen flirten met die mooie vrouwen. En het is wel heel erg belangrijk om te vermelden, dit onderzoek was bij mannen, maar ik heb natuurlijk ook nog bij vrouwen, en vrouwen zijn ook geen heilige, vrouwen kunnen ook vreemd gaan en ook vrouwen hebben dus die impulscontrole nodig om trouw te blijven aan hun partner. Misschien vraag je je af, ja die impulscontrole, het lijkt een beetje op intelligentie. Is het nou intelligentie of is het iets anders? Het is geen intelligentie, het is echt iets anders. Er is weinig verband tussen intelligentie en impulscontrole en anecdotische bewijze hiervoor is dat Albert Einstein dat hij echt berucht was om het te hebben van hele slechte relaties. Hij ging vreemd aan de lopende band, had een waardeloos huwelijk en hij zei ook regelmatig dat hij echt geen idee had hoe die zijn relatie goed kon laten functioneren. Dat was toch wel, ja, waarschijnlijk de allerslimste man die ooit geleefd heeft. Dus intelligentie is het niet. Misschien is dat een gerustelling of een teleurstelling, dat weet ik niet. Dat mag je voor jezelf bepalen. Maar je moet wel zeker je hoofd gebruiken. Er is ook een onderzoek geweest waaruit blijkt dat je hersenen zeker actief worden op het moment dat wij omgaan met aantrekkelijke anderen. Ik heb al even genoemd dat het kijken naar mooie mensen stimuleert beloningsgebieden in je brein. Dat gebeurt automatisch. Maar als je een relatie hebt, gebeurt er iets interessant. Als je kijkt naar een mooi persoon worden niet alleen maar de beloningsgebieden in je brein actief, maar ook de controlegebieden in je brein. De gebieden in je brein die ervoor zorgen dat je je gedrag kan controleren. Dat zijn die plaatsen aan de rechterkant. Daar zie je het controlegebied van je brein en links dat zijn de beloningsgebieden in je brein. En wat ook interessant is, als die controlegebieden geactiveerd worden worden automatisch die beloningsgebieden minder actief. Dus als je een relatie hebt dan voel je minder beloning als je kijkt naar mooie mensen als je geen relatie hebt. Super nuttig, super efficiënt. En als je nog sterker vertelt dit effect is veel sterker voor mensen die ook nog eens heel erg blij zijn met hun partner. Want natuurlijk, de kwaliteit van je relatie doet er wel degelijk toe. Misschien denk je nu, oké ik heb waarloos gepresenteerd op die vragenlijst want ik tel eens mijn hand op en ik kon echt totaal niks met die kleur worden, dat lukt hem helemaal niet. Dus ik ben verloren. Ik ga me nooit lukken om een goede relatie te hebben. Nou, dat is gelukkig niet helemaal waar. Kan je impulscontrollen trainen? Er zijn tegenwoordig heel veel onderzoek gedaan naar de verschillende manieren waarop je beter kan worden in impulscontrollen. Dat kan je doen ten eerste door cognitieve trainingen. Dus je kan trainingen doen waardoor je die cognitieve taakjes beter kan uitvoeren. En dat leidt vervolgens ook toe dat je weer een betere partner bent. Ten tweede is het ook heel erg belaagd om geloof te hebben in je eigen niveau van impulscontrollen. En tot slot is ook een hele goede tip om op een mindvolle manier om te gaan met verleidingen in je leven. Dit is onderzoek wat ik heb uitgevoerd samen met estepapies. Onder andere naar eetgedrag. Denk je eetgedrag, het gaat over relaties, waar heb je het over? Eetgedrag en relaties hebben best wel veel met elkaar te maken. Kijk naar deze brownie. Ziet het best lekker uit, hè? Ik sta met best wel lustig. En ik heb ook een beeld om die brownie te gaan eten. Als ik dat nog niet wil doen, stel, ik ben aan de lijn en ik denk nee, ik wil die brownie niet eten. Wat moet ik nou doen? Als je nou op een hele mindvolle manier omgaat met die brownie, dat betekent dat je helemaal accepteert wat je voelt voor die brownie en dat je denkt van hoe zou die brownie smaken en je echt helemaal visualiseert hoe het zou zijn om die brownie te eten. Begin denk je, superlekker. De brownie geeft welke het niet wilde en dan heb ik ook geen zin meer in, want dan voel ik mezelf helemaal dik en dat wil ik helemaal niet. Dus die manier van omgaan met verleidingen helpt je om in te zien dat impulsen per definitie tijdelijk zijn. Dus een brownie is nu aantrekkelijk maar als ik een zes heb gegeten, echt helemaal niet meer. Dus accepteer dat voorleidingen per definitie tijdelijk zijn. Dat geldt voor eten en dat geldt ook voor de liefde. Je staat oog en oog met een heel aantrekkelijke hapje. Dan kan je je voorstellen als je nou George Clooney een leven in de lijf tegenkomt en hij zegt, ik wil je. Wat ga je dan doen? Dan kan je denken, ja, George is leuk voor nu maar vind ik het ook nog straks leuk als we dan echt daarop in zijn gegaan. Ik denk dat ik het misschien dan helemaal niet meer zo leuk vind en misschien ben je helemaal niet zo de moeite waard als ik nu denk en vol. Dat brengt mij naar de conclusie van mijn college. Waarom gaan sommige mensen eerder vreemd dan anderen? Dat is echt een kwestie van impulscontrollen. Mensen verschillen in de mate waarin ze hun impulsen kunnen controleren. Een goede partner zijn, trouwens aan je partner is niet alleen een kwestie van willen maar ook van kunnen. Je hebt ook echt een capaciteit nodig tot impulscontrollen. Nou, wil je nou nog meer weten over de liefde? Kijk dan ook zeker naar de andere colleges