 1954-ci il, ikinci cəhan savaşında Almanya'nın dəşətləmə uğubiyyətindən cəmiyi 90 il ödüb. Ölkə 4 qalib dəvlət tərəfindən işxal zorluvarını bölünib, 1949-un zildi Almanya rəsmən iki dəvlətə üç kərb dəvlətini işxal zorluvarına nibarət, Almanya Federativ Resulikasına və Savet İşxal Zornasına nibarət Almanya Demokratik Resulikasını bölünür. Ölkənin ərazıda kisi ki, Lakin Daşçömür ilə ihtiyatına görə iqtisadi əhəmədi böyük olan sarı bilayəti hələ Fransa'nın protektoratı altındadır və gərəcəyi girməyəndir, şəhərlər və kəndər xarbalaqlardan ibarəttir. Bəzi proqnuzlara görə təkcə dağıntların təmizlənməsində 30 il vaxt lazımdır. Bir xalqın və dövlətin məruz qalabiləcək ən ağır məğlubiyyəti yaşayan Almanlar da nətəmamlıq və uğursuzluq kompleksi yaranın. Onların bu vəcəddən nəzə və nə vaxt çıxə biləcəkləri, ümumiyyətlə çıxə biləcəkləri sual altındadır. Lakin bu zaman tamamilə gözənilməs sahədə elə bir inanılmaz hadisə baş verir ki, Almanları bir millət olaraq yenidən ayağa qaldırır. Almanya Federativ Respublikasının Futbol üzrə milli kaman dası Dünya cəmpiyonatını qazanır. Hizfədə keçirlən sayzə 5. Dünya cəmpiyonatının əsas həvareti Mazaristan millisi sayılırdı. 1949-un zildən kaman deyə rəhbəli kədən Mustafa Şəbəşir getirmələri 1950-un zildən etibaren his bir oyunda məlub olmurdular. İlk növbədə kaman doğun ilə sesilən Mazaristan millisinin bütün xətlərində ulduz futboluslar çıxşədirdi. Bununla belə Puşqaş, Koçiş, Cibor hədəkut iki bu futbolusların oynadığı hücum xətti xüsusi ilə güclü idi. Elə təhəsürat yer anırdı ki, Mazarlar istənlən kaman daya istədikləri qədər quluburabilərlər. 195-ci ildə Helsinki də keçirlən yay alimpiyaya oyunlarının futbol turnirində Mazarlar qasırıqa ki, məsələk, qarşılarına keçən hər kəsi məhvəttirlər. On var Hindistanı 11, İtalyanı 3-0, Türkiyeni 7-1 udaq yarın finala çıxdılar. Başqa sözlə, 3 oyun nətizəsində vurulanda buraqlan quluların fərgi ahlasılmaz idi. 22 Yarım finalda Mazarlar alimpiyaya çempionun kitulunun sahibi İsfəs millisi ilə qarşılaşdılar. Həsi olmasa, bu oyunda onların ziddi müqafimətlə üzdəşəcəklərini gözləmək olardı. Vaqin Şəbəşin getirmələri, hər hissədə üskol vurura yenə rəqiplərini darmadağın ettirlər. 6-0 Təksə final oyunun da Yuga-Slaviya millisi qonuşlarını Azsoq müqafimət göstərə bildi. Vaqin bu da yalnız 70-ci dəgi qədər davam etdi. Əvvəcə Puşqaş, 88-ci dəgi qədərse Cibor vurduğları qulularla Mazaristan millisine Alimpiyada'nın qızıl medallarını qazandırdılar. Əminliklə söyləmək olar ki, futbol tarixini əvvəl nə də sonra ister dünya və Avrupa çempionatlarında istersə də Alimpiyat turnirində belə parlaq əzzi qələbəyə şahid olmayın. 1953-ci də Mazarlar daha bir uğra imza attılar və mərkəzi Avrupa qulboku adlanan turnirin qalibi oldular. Qamanda geyiriləsmi maslarda da inamlı təsir bağışlarırdı. Bu sırada ingiltirəyə qarşı kəssirlən iki oyun xüsusən yəddə qalan oldu. 1953-ci din Noyabrında ingilislərin London'un Oembli Stadionunda Mazarların Zəhvər seriyasını kəsmək arzusu Fiyaskoya uğradı, 3-6. 6 ay sonra bu da peşdə kəsirlən revanç matsı isə daha bir abur sünətizi eləyək unlaşdı. Bir, yetti, futbol banilərini kim səbəri alçaldıcı məhulubiyyətlərə hələ uğratmamışdı. Ümumiyyətlə, 1950-ci nin iyunundan 1954-ci nin dünya cəmpiyantı başlarına qədər Mazarlar 28 məhulubiyyəsiz oyun kəsirdilər və bunların 25-ində qələbə qazandılar. Vurulan və buraqlan qolların fərgi də fantastik idi, 118-25. Belə təkrar olunmaz nəticələrinə görə qızıl kamağında adına alan Mazaristan millisinin dünya cəmpiyantının favareti olması təcübli deyildi. Almanya millisi sə o zaman xüsusi uğruları löyunə bilməzdi. Kamağındanın yalnız 1934-ci il dünya cəmpiyantında ki, birüz mədalını və 195-ci il alibiyyədəsində tutduq dörüncə yeri qanatbəxs nəticə sayma olardı. 5-ci dünya cəmpiyantının qurup mərhələsi o vaxtdə qədər tətbik edilməyən, ondan sonra dələr vədilən qaydalar əsasında kəsirilirdi. Hər gruppdaki dört kamağından ilikisi, ələndən ikisi isə eləməyən kamağındalardan ibarət idi. Hər kamağında iki oyun kəsirəcəkdi. Elələnlər yalnız eləməyənlərə qarşı o nezə alılar. İlç içi yeri tutan kamağındalar dört də bir finala yüksərəcəkdirlər. 2-ci və üçüncə yeri tutan kamağındaların xalları bərabər olardısa, onlar arasında alabı oyun kəsiriləcəkdi. Almanya'ın düşdüğü gruppdə eləməyən kamağındalar özüfə dzenubikarəyə idi. Elələnlər isə mazaristan və Türkiyə. Demələ, almanlar yalnız son iki kamağındayla oynazı alılar. İlç oyunda almanlar tüçlərə dört bir həyəsabı ilə qalib cəldilər. Mazarlar isə dünya cəmpiyanslarında o vaxtə qədər görünməyən fəqlə karyalları darmadağın edilər. 90-0. İkinci turdə tüçlər karyallarla. Almanlar isə mazarlarla qarşılaşdılar. Tüçlər o zaman şımala qarşı müharibədə hər bir yardım göstərdikləri dzenubikarəyə kamağındasıyla həs də müttəfi kimi davramadılar. 70-0. Almanlar isə mazarlar tərəfindən darmadağın edildilər. 3-8-0 O açın qerit etmək lazımdır ki, alman yemirlisinin məhsi zəpər bəricər boyunda çələyə al ataraq, əsas oyuncuların əksiriyyətiniq ehtiyyatda saxlamışdı. Türçeylə ilk oyunda kehiyyətdən yalnız dört futbolcu mazarlara qarşı oyuna ayırdı. Bu hilədə əsas məxsəd almanların həgiyyətli olduğullarından daha zəif göründüsünü yaratmalıdır. Grup turnirinin yeçun nətizəsinə görə mazaristan kamağındası ilk yeri tutdu. Onlar içi oyunda vurulanda buraqlan topların 17-3 saldosına malik iddilər. Shander koçuş qarəyalara 3, almanlara əsə 4 qolvurmuşdur. Hərəyə bir qələbəsi olan türklər və almanlar isə öz aralarında sürüqdə təkrar oyun kəsirdilər. Almanya gözlənildiyindən daha asan qələbə, yetti içi qazandı və play-off mərhələsində ikinci və seyqanı təmin etdi. 4-də bir finalda mazaristanınca gibi Braziliyə millisiydi. Onlar 4 dil öncə vətənlərində kesildən sempiyonatda qızıl medalları son anda əllərindən buraqmış və bütün ölkəni matəmə qərqətmişdilər. Buna görə də bu dəfəm nütlək sempiyon olma qəhtirası ilə alışıb yanadılar. Laçınca ekibin daha yüksək ustalığı ilə qarşılaşan Braziliyallar buna yalnız çobulduqla caverə bildilər. Dünya sempiyonatları tariqında ən çobud oyun sayılan bu qarşılaşma tariqa bərin dövş adilə düşdü. Braziliyallar 65-ci dəyqədə fərqi minumma, 2-3 əndirdikdən sonra gərcindik laf artdı. Təzdiklə oyuncular arasında çuləvi dava düşdü, hətta məydana polis dağın oldu. Hâkim iki Braziliyallını və bir mazarı məydanından qovdu, 4-2 həyəsab ilə bitən oyundan sonra davadalar, yenidən başladı. Və soynub cehimi otağlarına gədən dəhlizdə belə davam etdi. Artıq, tekniki həyət də davada iştirak edirdi. Mazarların məhzisi Gustav Şəbəş aldığı sifonu zərbəsinətcəsində sonradan başına 4-2-2 qoyuldu. Əlindəki Budsə ilə kimi sə vurmağa hazılaşan Braziliyall məhzisi. Zeze Morayranın şekli bütün dünyanın qəzətlərini bəzədi. Almanyaında rəqi bir zəif deyildi. Yugoslaviya millisi son iki alimpiya oyunlarının cümüş müşafatsı idi. Özü də Helsinki alimpiyadasının yarın finalında məhz almanlara qalip cəldirlər. Marağlı olabilərdik ki, edim ki, Yugoslavlar 1956-un zil alimpiyadasında yenə finalda, bu dəfə SSR Yıldızlılar. 0-1 yalnız 1966-un zil də Dalbadağ dördünüzü alimpiyaya finalunda Danimarkayı üst bir həsabı ilə qalip cələrək, cəmpionlu muradını yetişdilər. Almanya-Yugoslaviya oyunu ikinzilərin üst ünli ilə başladı. Hacın almanlar elə ilk hücumlarında həsabı açlılar. Yugoslavların müdafiyyətsi topu öz kaplarından kesirdi. Bundan sonra Balkan futbulçuları sayısız həsapsız qol vəziyyətlər yarattılar. Almanya millisinin kapitanı Brits Walter, sonralar bunu qaplımızın ağzında zəhennəm adlandıracaq. Statistikaya görə, alman qapsısı Tony Türek 17 dəfə qafiyyə gədən topun qarşısını kəsdi. Bilincə dəfə isə bu işdə ona müdafiyyətçilər çömək oldu. Yugoslaviya bütün üst ünlüğünə baxmayarak həsabı bərabələşdirə bilmədi. Əvəzində Helmutran 85. dəyqədə almanların ikinci qolunu vurara son nökləni qoydu. Yaran finalda mazarların rəqi bi, dünya çempiyonu titolununun sahibi Uruguay Qamandaşı oldu. Almanya sef sahibi İsfəsrani 7-5 həsabı ilə məhulub edərək yaran finala yüksələn Avustriyələ görüşəcəkdi. Yəni gəlmişcən, 5. dünya çempiyonatında bir sıra indiyə qədər təzələnməyən rekorurlar müəyyən edilib. Onlardan biri də 13 qol vurulan İsfətir Avustriyəm açıdır. Uruguayla oyunda mazarlar hər issənlə verində bir qol vurara 2-0 həsabı ilə önət səttilər. Onların qələbəsi artıq şüphə doğur murdu. Lakin Uruguay, dünya çempiyonadını nəhaq daşımadığını subut etdi. Rujan Hoxber arxanmaşan mazarların qapsına 75 və 86-ci dəyqələrdə 2 qol vurara həzabı bərabərləşdirdi. 2. qoldan sonra kamanlı yoldaşları Hoxber gün üzərini elə atıldılar ki, o huşunu etirdi və bir insə dəyqə meydan çənarında tibbi yardım aldı. Oyunun cədişinin belə çəskin dəyişməsi mazarları çarşbaş saldı. Avava vaxtı Uruguaylılar bir insə dəfə fəvlənməc imkanı qazandılar. Lakin ya qapıcı, ya özgəli dəyiqdikləri, bir dəfə isə qapıdir e imanı oldu. Mazarları bu dəfə də Shandor Koçışqlas etdi. Hava qralı 111 və 116 dəyqələrdə başları bəbərlə duğul edərək, son nəti zəndimi öyənləşdirdi. 4. 2. Dicər yarın finalda ilki isə Avstraların nəzər sərpacak üstünlə ilə keçsə də Almanların xeyrini başa çattı. Bir 0. Avstralar ikinci sərə dönüşü aratma qəzmində edirlər. Lakin ikinci isə başlayan kimi buraxlıqları daha bir qol unları çöktürdü. Qalam vaxt ərzində ciddi müqamətlə üzləşməyən Almanlar 6-i bir hesabı ilə inanmalıq qələbə qazandılar. Bəreliklə finalda Mazaristan və Almanya kamanlaları yenə qarşılaşdılar. Hətçin Mazarların qələbəsini şüphə etmirdi. Son dünya təhimpiyatının xızıl və cümüş müşahvacılarını məhulu bədən Mazarlar, quruqda 5 tof fərqilə darma dağın ettikləri Almanlara uduzabilməzdirlər. Üstəlik, son içi qələbə kamanlların kaptanı Puşqaş olmadan qazanılmışdı. Final oyununda isə Puşqaş oynazı atı. Artıq Hamu Mazarlar cəmpiyonu hesab edirdi. Mps-i isə oydi ki, onlar özləri də bunu əminildilər. Mazaristan ölkümətik qələbənin şərəfinə pots markası belə sapt etdirmişdi. Final oyununun əvvəli bütün dünyanın emirlini daha da müəkəmlətti. Puşqaş 6-ci dgd hesabı açdı. Siborisə 8-ci dgd fərqi iki top açaktırdı. Bundan sonra baş verənlərisə Halifut dövüş filmdəndəki senarını xatırladırdı. Hüsbət Qahraman dövüşünə belə uduzur. Həşn alımdır. Lakin yavaş yavaş öznə gəlir. Büvavməti daha kəsərli olur. Nəhayət son da qalip cəlir. Almanya villisinin hüzumsu Marlok, umzu dgd hesab arasında çi fərqi azaltdı bir iki. Lakin sətin ki, Almanlardan savayı kimsə bu kolu ciddiya aldı. Qrup məhərəsində çoğununda Almanlar belə qoldan üstünü vurmuşdular. Lakin mazarların dağıdızı hüzumlarının qarisində alabilməyək 8 gol bırakmışdılar. Hətta Helmuturan 18. dgd hesabı bərabərləşdirəndə də bunun müvəqqəti anlaşılmazlıq kimi giyməkləndirdilər. Mazarlar bu gözləntilərə doğruldurmuşlar kimi Almanların kapısı ağzında dalba dal gol vəcətləri yaratdılar. Fəqlənməyə en yaxın isə Hiddiquiti oldu. Lakin onun 20 dövüncü dgdə yaxın məsafədən zəlbəsini kapısı turiq inanılmaz şekilde dəfəkdi. Bir nəsədə ilə sonra 15 metirdən vurduğu zəlbək isə kapıdirəni dəydi. Yalnız birinci hissə heç əsə başa sətanda, tam aşasıların kişisik bir hissəsi mazarların da hər şəyə qadir olmadıqlarını düşünə bilərdilər. İkinci hissə başlayan kimi mazarlar yenə irəl atıldılar. Puşqaşın əlverişli vəziyyətdən zəlbəsi düz qapsının üstünə gəldi. Lakin tutun qapsını dağıladaraq vurduq topu boş qapıdan verinir kolma yeri çıxardı. Mazarların ağla gəlməs hüzüm ustalıqı, alman qapsı turiqin və ümumilikdə arxıq həttin daha ağla gəlməs fədaçarlığına dalga kimi çırpılarak geri qaydırdı. Əlvəlki dör dövündə 11 qolvuran koçiş, 50-yətinizi dəyqədə yenə də başla fərqlənmək imkanı qazandı. Lakin Avropadı çözüldən sonra ən yaxşı başın sahibinin zəlbəsindən sonra top tire tuş gəldi. Almanya ikinci istədə zəmi bir diqətəlayıq hüzüm təşkilədə bildi, o da qorla nəticələndi. 80-dörüncündə yəqədə hava ötürməsindən sonra mazar müdafətsilərinin qayıtardığı topu ələk etsinən rand aşağı çüncəyə qarşısı alınmaz zərbə indirdi. Mazaristan fuzbolusları yenə irəl altıldılar. Puşkaşın vurduğu qol, offside səbəbindən həsabı alınmadı. Siborun son dəyyələrdə yaxın çüncə vurduğu topu isə yenə də türek həyərə tamiz reyaksiyyələ qayıtardı. Final Fiti zəmi iki saat öncə kimsənin imam mazarı faktir əsimləşdirdi. Almanya üç-içə həsabı ilə qalip cələrək ilk dəfə dünya cəmpiyonu titulunu qazandı. Wanktoff Stadionundaşı 90 dəyyə Almanya nıva Almanları dəyişti. Nassist haa çimiyyətinin tövəkdiyi cınayətlərinin cünahlarını öz üzərində hissədən, özünü qamçılayan bir toplum bu qələbə ilə qəflətən dirçəldi. Bərim mövzudəsinin Almanların sonraki tarixini təsiri barədə Almanya də binlərlə məqalələr yazılır. Bərim finalında Almankamanasının tərkibində əncənz oyuncu, hazırda o həyətin yəcana sağqalan üzvi Hurs əkkəl yazır. Biz həyqətindən ətövrəttiyimizi, bunun milletüsün nə qədər vacib olduğunu və Almanya qayıdarken bizi nə gözlədiyini bilmirdik. Biz bunu yalnız sərhədi kəsən kim anladıq. Almanya qamandasını aparan Qatar ölçə ərazisine girdikdən sonra hər kisikliy-büyüklü yaşarış məntəqəsində insanlar tərəfindən sağqlanırdı. Almanlar futbolçulara təşəkürlərini bildirmək üçün yolu şəsirdilər. Qatar əslində sürünürdü. Nəhayət münihəndə futbolçuları 100 binlərdən ibarət insan seni qarşıladı. 20 sora Almanya qamandasını kapitan çimi ikinci zəhərə daşan Franz Beckambauer bu qalaba haqqında yazırdı. Müharibədən sonraki səfalətisində böyüyən hər kəsüsün bərin inanılmaz ilham mənbəyi oldu. Bütün ölkə anidən özləyinamı geri qaytardı. Almanya Federativ Resulüqası 1949-i ildə yaranmışdı. Lakin tarixsi evahim fəstə hesaf edirdi ki, bərin finalıcını ölkənin hegegi yaranış günüdü. Paletoluk Artur Heinrich-ti eyni fikiri söyləirdi. Bərin mödüzəsi Almanya sonraki mödüzələrinin başlangıcı oldu. Mazaristan isə növbəti dünya cəmpiyatında revanş müdilə yaşayırdı. Onlar yenidən qələbələri sıralayırak 18 meqlubiyyəsiz boyun kəsirdilər. Lakin 1956-ci ildə başfyrən Andi Kamilistüsyağının sabət ordusu tərəfində yatırılmasından sonra İspanya'da səfərdə olan qamandanın bəzi önləmli oyunçuları Puşkar, Cibor, Koçiş vətənə qaytmaktan imtana yetti. Qızıl kamanda daha oldu və 1958-ci ildi cəmpiyanatında Qrup mərhərisini belə adlamadı. Bundan sonra Mazar futbolu bir də heç vaxt əvvəlki gücətini bərpə edə bilmədi.