 Poek 1, hoofdstuk 31 van Theijle Uilerspiegel in Vlaanderen. Deze LibriVox-opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Theijle Uilerspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands. Poek 1, hoofdstuk 31, de inhaling van de burgemeester van Pepel Heider. Van hier en Thals ging de reis naar Lier. Uilerspiegel voelden zich aangetrokken door de grote stad, door Antwerpen. Daar heeft een bloedverwand van vader gewoond, zo zegt hij, want ik heb er in mijn jeugd dik weer voor over spreken. Hoe hij heet weet ik niet meer, maar wat ik wel heb onthouden is, dat een man er nogal goed moet voor gezeten hebben. Wie weet of moedig en nele bij hem geen onderkomen hebben gezocht. Dat is wel mogelijk, al het worden lame, maar hoe zult je die man weder vinden als je niet eens zijn naam kent? Het toeval moet mij bij hem brengen? Als je daarop rekenen moet, kun je erop wachten tot binnen 50 jaar. En als ik niet naar Antwerpen reis en degene die ik zoek bevinden zich elders, dan moet toch ook het toeval mij op hun weg brengen. Inderdaad, nu het is mij gelijk, als we mijn vrouw maar niet ontmoeten. Vooruit naar Antwerpen. Op de weg naar Lier, daar waar een brug geworpen was over een brede beek, die de baan door sneed, zagen ze een man die op de oefen van de waterloop gezeten de linken voorpoot van een paard met één in het natgedrinkte doekverbond. Tijl en zijn makker bleven op de brug staan kijken naar het gedoe van de ruitig. Een ogenval met uw paard, vroeg Eilenspiegel. Ja, het dieren is gevallen en heeft nogal erg de knieschijf van zijn voorpoot bezeerd. Het makt geweldig, er kan mij niet dragen, en dat zoiets juist nu moet gebeuren. Gezijd wel echt haastig. Je moet zeker op een vastgesteld uur ergens zijn. Ja, dan gebeuren gewoon ik zulke oogelukken. Je hebt het geraden. Ik zal er nooit kunnen komen, en wat de heer Graver zal overdenken, ja, ik ben er schrik op het lijf. Dat gaat met veel jammer en leedkosten. Eilenspiegel was de man genaderd. Kan ik u soms helpen, vroeg hij? Nee, ik dank u. Tijdelijk bekenk de poot van het paard. Het ziet er bedenkelijk uit, en ik geloof niet dat het water veel zal verhelpen. Geboeten die je zeer langzaam en zachtjes laten voortstappen en het telier op stal zetten. Rezult er wel een ander rijdier kunnen bekomen. Ja, maar er ik telier ben, verloopt er te veel tijd om mij de twee boodschappen nog te kunnen doen, zoals het mij bevolen werd. Als de graaf mij niet doet ophangen, kom ik er nog heel goed koop vanaf. Wie is uw heer? De graaf van Mastregem? Waar nestelt die kerel? Ik heb nooit van hem horen sprekken. Je kent de graaf van Mastregem niet? Wel, gans het gebied van Lina Mechelen, van Lina Turnhout, van Lina Antwerpen hoort hem toe. Nu weet ik het ook. En is de graaf zo'n gestrengen meester? Ik geloof niet dat er in heel de wereld een ruwe edelman te vinden is. Hij randselt met de zweep over zijn dina's, alsof het honden waren. Zo? Waarom blijft hij dan in zijn dienst? Wel, hij betaalt ons zeer goed. De zweepslagen erbij? Ja, dat is het wel licht. Als ik nu bij wist wat ik moet beginnen met dat verduifelde dier, kunnen wij niet één oorboodschappen verrichten. We hebben voor het ogenblik niets te doen en we stappen snel over de baan als het zijn moet. De ruiter keek tijdens strak aan. Het moet wel geweest zijn dat onze helter hem vertrouwen in boezende, want hij antwoorde, misschien wel. Als ik te leren een ander paard kan bekomen en de ogenblikkelijk naar Antwerpen rijdt, dan kom ik nog wel op het gestelde uur. Maar dan zou het geet op je moeten nemen naar Pepelheide te gaan. Wel uit de stad is het een uur of 5 ver. Kan dat? Zeker, zei uit de spiegel. Eén en één van naast de dienst bewijzen, dat is één van mijn doeleinden op reis. En wat heb ik de Pepelheide te doen? Naar de burgemeester te gaan, te melden dat de jeegraaf van Mastinchem u heeft gezonden en hem dit schrift overhandigen. Dat is al? Ja, en gezond mijn minstens van de zweep heb ik eruit. We zullen de boodschap met zorg verrichten, gemoogd zonder aardredochter naar Antwerpen rijden en terug naar uw heer. De Pepelheide zou alles voorkomen die de regel wezen. Nou zullen we maar te voet naar Liergaan. De man leidde het hinkende paard bij de toon en kwam en stapte zo daast uit de spiegel en goed zak vocht. Hoe is het toch mogelijk, zei Thijl, als geheer en meesterzijd van een aantal mensen dat je dan zo de tiran kunt spelen? Ik zou, in tegeneel, als ik in de plaats van uw heer was, al doen wat mogelijk waren om mijn onderdanen het leven draaglijk te maken. Zou het geniet denken dat die mensen dan veel van mij zouden houden en ik er alles zou bij te winnen hebben? Ik weet het niet, klonkt het antwoord van de dienaar die het hoofd schudde. Hoe, gewet het niet, zou het geurwegeer niet meer genegenheid toerdragen als hij u met zachtheid behandelde dan wel nu als ik de zwepsteens boven uw hoofd opgeheven zit? Misschien wel, maar zeker ben ik er toch niet van. Ik zou het niet even af durven beweren. Gezijds een aardige kerel. Toch niet. Ik heb me vroeger ook zo overgedacht, maar ik heb gezien hoe het de Velgrum toeging. De baron van Velgrum, bij wie ik ook in dienst geweest ben, de braveste man die ik ooit het boed had, bezat in zo medeleidelijk het hart dat hij zijn onderdade behandelde alsof het zij de gelijke waren. Hij was steeds gereed om hun lot te verzachten, om hen te steunen en weet hij wat daaruit is voor het gesproten? Dat ze niet de minste vrees meer kostte voor de baron, of zijn er rentmeesters. Hun pacht die meer betaalde, zelfs tegen haar heer opstonden zodat het hoog tijd was in het belang van de bezittingen van Velgrum dat de baron het tijdelijke met de eeuwen geverwisselde en zijn neef het beheer in handen nam. Die heeft ook de zweep moeten vatten op het spel te doen gaan zoals hij het verlangde. Je kunt ervan denken wat gewild, maar ik geloof dat mijn meester het goed eindje vast heeft waar hij zegt dat veel te goed en half gek is en mensen zonder opvoeding en geleerdheid door het geweld in toon moeten gehouden worden. Gespeekt als een advocaat, zijn teil. Maar ik deel toch uw mening niet. We willen er niet over twisten. Daar een van ons gelijk heeft, maar ieder van ons er zeker van is dat hij op het rechter pad loopt. In ieder geval moeten de onderdalen van Mastighum het niet gemakkelijk hebben. Dat bocht geen niet en twijfelen. En ze hebben op de koop toe een rentmeester die al doet wat hem lust en aan niemand reken schap over zijn daden hoeft te geven. De graaf van Mastighum is nog nooit in deze streken geweest. Niemand heeft hem ooit gezien, zelfs zijn rentmeester kent hem niet. Onze hier is zelfs zelde de Brussel, daar hij het grootste gedeelte van dit jaar op zijn land goed in Duitsland toe brengt. Als dus zijn landerijen maar genoeg opbrengen, is het hemge heel onverschillig op welke wijze de vastre stelde somber van de boeren binnenkomen. De rentmeester speelt hier de kasteel hier en randselt met de zweep. Slechts eens per jaar moet hij de Brussel aan de opperintendant verslag uitbrengen. Een schoon posje dat nogal wat opbrengen moet, want ik denk wel dat de rentmeester ook voor zichzelf wel zal zorgen. Dat leidt geen twijfel. Ze kwamen ten lieer aan waar ze in de drie schapenkoppen hun intrek namen. De diner van de graaf liet er zijn paard over aan de zorgen van de waard. Kocht er een ander rijdeer en was een paar uren na zijn aankomst ten lieer gereed om weer in de zaal door te springen en vier klauwen snel antwerpen te rennen. Hij overhandigde tijd het schift dat de burgemeester van Peepel Heide moest worden ter hand gesteld en vroeg. Want ben ik u schuldig, want ik verlangen u nu uw loon te geven. Ik zal niet meer langs hier komen om terug naar Brussel te keren en we zullen misschien ook anderen nooit weer zien. We bezitten geld genoeg, antwoordde Arden Spiegel en we doen de boodschap om u uit de nood te helpen. Goede reis en op tijd in de stad. Ten die daar dankt de vuurig onze held ergas zijn paard te sporen. Tijl en lame ledigde samen nog een potbruine voor ze naar Peepel Heide vertrokken. Ik weet niet wat er mij toe aanzet, Tijl, maar ik voel een onweerstaanbare drang om het segel te verbreken en eens te zien wat de achtbare graaf van Mastige me zo al weet te vertellen aan de burgemeester van het dorp. Ach, kan ons weinig letten? Enken zouden de brave jongen die ons het schift toevertrouden onder de zweep mebrengen. Waarom? Ik zal het segelen wel terug op krijgen dan. We zullen de boodschap verrichten. Ik mag dat niet doen, ik weet het, maar langer aan de lust weer staan om het stuk te lezen is mij niet mogelijk lammen. Ik geloof dat mij goed er al ermee toe aanzet. Of de boze geest. Nee, er is iets dat me zegt dat die graaf van Mastige de burgemeester van Peepel Heide schrijft om hem te bevelen bozeidig tegen zijn onderdanen op te treden. Ja, dat moet het zijn. Zo stelde Tijl zijn geweten gerust met voor zijn onkissen daden het beogen van een goed werkans voor onschuldiging in te roepen. Na een korte post nadenken vroeg hij, wat zou ik ermee doen lammen? Wel, als ik brandde zo'n schij om het geheim te kennen dan waren het segel er al lang af geweest. Dan doe ik het ook. Hij haalde zijn beste voorschijden en zeer behendigd dan mij het segel weg dat de brief sloot. Hij ontvouwde het schift en ontcijfende het met aandacht. Ik heb het slecht voor gehad, sprak hij tot goed zak. De graaf wil niemand kwaad doen. Dat is misschien de eerste man in zijn leven als we mogen voortgaan op het geen zendien aan ons verteld heeft. Hij had de burgemeester van Pepel Heide beloofd tegenwoordig te zijn met zijn inhaling als burgervader die mooi geplaats heeft. Zijde vrouw is echter ergens op een kasteel in Duitsland erg ziek geworden en hij heeft onmiddellijk Brussel verlaten om zijn gemalin te gaan opzoeken. Hij zal dus niet naar zijn kasteel komen en de blijde intrede van de burgervader niet kunnen bijwonen, anders is er niets in te lezen. Hij vestigde het sego weer zeer behendig op die brief bij middel van zijn mes dat hij met een vlammen zwavel had warnhat gemaakt. Daarna vond hij de wenkbrouwen, sta hij de geruimertijd staar voor zich uit en verviel dan in diepe gepijnzen. Na enige ogen blikken sprak goed zak. Tijdelijk jongen, geseid toch zeker hoe geweten die het aan het onderzoeken? Uile spiegel schoot uit zijn dromerij op en keek lame met grote ogen aan. Wat zegt ge? Dat het tijd wordt naar Pepelheide te vertrekken als wij er vandaag nog willen komen. Ja, dat is zo. Goed zak stond op. En wel tijd blijft genuwe zitten? Ja. Laat ons nog een pond drinken. Ik heb iets voor te stellen. Er is middel om ons goed te vermaken en die deugd niet van een graaf en een per te bakken waar bent de Pepelheide lange tijd plezier zal aanhebben. Doet gemeden? Wat nu een vraag waar een vermaak te vinden is, vindt gelamme immers te bein? Luister dan. Je hebt gehoord dat niemand zelfs de rentmeester niet ooit die graaf van Bastinchem heeft gezien. Dat zij eruit er toch. Zegt dat niet gedoeg wat we kunnen doen? Wat bedoelt je? We gaan naar Pepelheide. Natuurlijk. Maar ik houd het schift op zak. Wat gaan we dan doen? De deurgemeester bij wonen? Nu versta ik er nog minder van. Na, op het kasteel van de graaf, een heerlijke nacht op het zachtste rust werd doorgebracht en een lekker ontbijt binnen gespeeld te hebben. Zeg nu in Zemers naam hoe we dat aan boord gaan leggen. Ik brand van ongedoord om te vernemen wat je doen wilt. Wel, ik kom te Pepelheide als de graaf van Bastinchem zelf. Lammen bleef sprakeloos zijn en ik meld mijn rentmeester dat ik een nieuwe opperintendant heb aangesteld die mij tans vergezeld en die lange goedzak heet. Hoe gaan we u voor die omstandigheid dopen? We draaien lame om en je hebt een echte rentmeestersnaam. Ik noem u mijn waarde emal. Begrepen? Goedzak zijn nog maar altijd niets. Zo had het ontwerp van zijn gezelhem met verbazing geslagen. We wel lange, geantwoord niet. Wat heb ik gezegd? Wel, zijn goedzak eindelijk. Dat ga je geen sinds uitziet om in graaf te wezen. Dat weet ik. Maar dat zal spoedig geschikt zijn. Te lief zal wel een barbier te vinden zijn die mij in gepast hoofd weet te maken en klederen zijn er ook wel te koop. Zo kan het gaan. Geen moet daar ook een ander aanschijn bekomen en nieuwe klederen. We huren hier bij de waard een koppel paarden en we zijn binnen een paar uur hier en meester op het kasteel van de Heer Graaf. En we zullen dan wel de gelegenheid hebben om iets voor de verdrukten onderdaanden te doen. Het is daarom nog het meest dat ik het spel wil ondernemen. En wel. Wat zegt u van? Ik ben hoe man. Zij begraven zich naar de winkel van een barbier die op thuis aanduiding lange goedzakselaad zo reidschoen en zijn hoofd daar zo zeerlijk op deed dat hij schier een ander aanschijnlijk kwam. Zo ziet ge er zeer inbiedwaardig uit zijn uilenspiegel en als je nu een reikerkleden zult dragen en u weet te houden zoals het een oprentmeester past dan zult geheel en al het uiterlijk van uw ambt bezitten. Ik zal mijn best doen. Ook tijdelijk werd door de barbier opgesmukt wanneer het tweetal een kleervakope ontdekte die hun tegen gereed geld een plunge verkort dat aan onze goud het uitzicht gaf van een edelman en van Lamme een wel ingezeten rentmeester maakte die hij verbeelden moest. Nu nog de paarden sprak uilenspiegel en we gaan eens zien hoe ze de Peepelheide hun heer en meester weten te ontvangen. De waard uit de drie schapenkoppen verhuurde hun voor twee dagen de twee rijdieren en de ruiters vlogen over de weg naar het dorp waar de graaf de blijde intreden van de burgemeester moest bijwonen. Hier moet Peepelheide zijn zettuil als ze nog een brede doopstraat reden waren een aantal mannen, vrouwen en kinderen bezig waren langsheen de huizen mastenboompjes te planten de duren en vinsters met papieren kranten en vlaggetjes te versieren waren ze ook kasteelheergraaf hoe kan ik dat weten ik ben niet met de Peepelheide geweest de boeren en boerinnen hadden hun werk gestaakt en stonden de ruiters aan te gapen. Deze brachten hun paarden tot staan. Tijl volste de wingbrouwen en met een stuur gelaad als iemand die dreigde in woede uit te basten riep hij op rubbertoon de naast bijstaande dorpeling toe treed dader de boeren gehoorzaamde wij spelen weg naar mijn kasteel zei het geheel onze heer Graaf als ik sekret was zou ik niet naar mijn kasteel vragen ik ga voorop heer Graaf de dorpeling stopte de baan op en tijl en lammen volgde hem te paard de boeren begrepen dadelijk dat hun verwachte meester daar was en groeten hem eerbiedig uilers behulp deed alsof hij het niet bemerkte en zijn strekke blikken deden meer dan eenpachtig op zijn de benen beven de Graaf zag er werkelijk uit zoals bij hem steeds had afgeschilderd de rentmeester van het kasteel was waarschijnlijk iets verwittigd geworden want als de ruiters het verguld hek van het kasteel naderden stond hij hen op te wachten hij was tijd behulpzaam hij moest afstijgen en boog dan een kniet ter aarde terwijl hij enige woorden sprak om de meester welkom te heeten deze laatste zei is alles gereed? ja hier Graaf waarschijnlijk knechten namen de rijdieren bij de teugels en onze twee gezellen gingen met de rentmeester door de mooie dreef met eeuwenoude bomen beplant die naar het slot voerden als ze op terras van het kasteel om het prachtige park te wijden dan keerde hij zich tot de rentmeester en sprak ik wens binnen een half uur aan tafel te gaan het mail wacht op uw edeler antwoordde de dinaar reeds twee uur de kok heeft reeds een tweede mail bereid uw edeler had toch laten weten dat tijd onderbrak hem ik geloof dat ik zonder van u opmerkingen te ontvangen op mijn kasteel mag komen als het mij belieft binnen een half uur moet het eerst de gerecht opgediend zijn waar verlangt de heer Graaf dat de tafel worden geplaatst uit een spiegel aardig in ogenblik in de ridderzaal klonk zijn antwoord de rentmeester boog en verwijderde zich een knech bleef op bevelen staan wachten tijl richtte het woord tot hem brengen ons naar onze slaapkamer de dina leidde hem naar een prachtige gestoffeerde kamer waar een paar koffers stonden die heer Graaf vergevend bij sprak de knecht maar ik heb niet geweten waar de koffers met klederen te plaatsen tijdens de mannen die ze gebracht hebben geen bevelen hadden ontvangen tijl stamte met de voet een paar malen op de vloer en Rieblam woedend uit dat heeft mijn opperinternand weer vergeten ik heb wel gedaan hem door de honden buiten mijn palijst te doen drijven, het is goed gekund gaan zal ik die heer Graaf niet behulpzaam zijn als hij zijn klederend verwisseld nee, ga de dina maakte zich uit de voeten Lammer ging de deur sluiten en wilde iets zeggen tijd legde de wijsfinger op de mond om hem tot zwijgen aan te zetten en fluisterend sprak hij wees voorzichtig welicht is het door ieder sleutel gehad een oog aan het noeren en ligt er tussen iedere deurspleet en oog op dezelfde toon zijn goed zak gespeeld wonder wel uw roel ik heb nog nooit zo'n booszaardige meester gezien ik bevesterde de vader van de Graaf het is goed dat de bodel ons over zijn karakter ingelicht als die klederen bij nu maar passen het geluid van de heer Mastigum schijnen die keros nooit hebben gezien en uile spiegel aanschijn kan er dus voor dienen maar als die gestrekkere heer nu in zijn klein veentje is, of een reus dan zal ik met de plullen je weinig kunnen uitrichten dat zou tegenvallen ja en nee want dan zal ik bij het middel geven op de rug van die ezelachtige opperintendant het senden van verkeerde klederen te schuiven men kan nu nooit afvangen en Graaf van Mastigum vangt me niet af meneer tijdelijk ging naar de koffers ze waren met grote sloten voorzien op de tafelsloten koperen klok uile spiegel schilden en op hetzelfde ogenblik werd de deuren geopend en de krechtrad in het vertrek de sleutels zijn tijl dit die naar verdween enige stonden later kwam de rentmeester binnengestormd, het gelaad hoog groot de boden hebben ze bij die ter hand gesteld de koffers moeten binnen 5 minuten open zijn we hebben genen tijdelijk de man niet uitspreken binnen 5 minuten sprak hij kort af de rentmeester keek met een blik volvertwijfel in van de koffers naar de Graaf en van de Graaf naar de koffers dan verliet hij het vertrek dat is een toevallend welke ons helpt zij onze goud tot lange de koffers blijven gesloten en wij kunnen onze klederen aanhouden 1 minuten later kwam de rentmeester terug niemand weet ervan hier Graaf het is goed de operintendant was voor niets meer goed en ik heb hem dan ook door de heer Emmaal vervangen gezond hem voor het aanreken schap van 0 beheer te geven morgen kunt je ermeden beginnen het ergste is dat ik nu met deze klederen de feesters wel moeten bijwonen er is niets tegen te doen maak echt een bekend dat als de dorpeligen hun heer niet in plicht gewaarde zien krijgen zijn er domme galzen van die naar er schuld aan hebben een knicht waarschijn en zij oplegte getoond tot uw oorlogsfeegraaf tijdens pak tot lange hier Emmaal ik nodig u tennis goed zak maakte een lichte buiging tot uw oorlogsfeegraaf uit de spiegel staarden een ogenblik de rentmeester van het kasteel door dring het aan deze verwachten er zich aan nog enige verwijten over de sleutels te zullen moeten horen groot was er ook zijn verwondering als er in hem op zachte toon zei gezond met mij eten heer rentmeester de man kon zijn oren niet geloven hij wilde stamelen een te grote eer tijdens deed hem het woord af aan tafel in een grote zaal waar de wanden bekleed waren met een reeksportretten afbeeldingen ten voeten uit van ridders magistraten, krijgslieden en edelvrouwen was de ruimetafel sierlijk gedekt iederder drie disgenoten dan een krechtplaats het was een uitgekozen maal tijdens pak geen woord als weinig en zeer langzaam hij was reeds geheel in de huid van de graaf van mastigum gekropen en hij zou die rol wel hebben willen blijven voortspelen het was een opbed weemoed dat hij eraan dacht dat hij een paar dagen later reeds opnieuw de gewone tuilaarlespiegel zou zijn lamben zei ook niet er waren teveel lekkere spijzen en teveel wein van het patisfaartje om dit steeds hongerige en dorstige goedzak de tijd te laten tot spreken hij kon zijn mond voor Peterweek gebruiken de rentmeester zweeg omdat hij tegenover zijn heer en meester het woord niet durfde nemen het was geen gezellig maal als het afgelopen was begaf de graafsig met zijn opperrentmeester emmel naar het park waar hij geruim in tijd rond wandelde en met goedzak een plan voor de volgende dag opmaakte de rentmeester van het kasteel ging naar het dorp waar hij aan iedereen vertelde hoe de oudintendant de brussel aan de deur werd gezet hoe de braven hier graaf bij de ergeen opmerkingen had gemaakt als de sleutels die te vinden waren om de koffers met klederen te openen hoe de hooggestrenger meester tevreden was te blij de intrede in zijn ruiterspak bij te wonen en bij de rentmeester vooral opdrukte hoe de kasteel hier hem aan de dis had uitgenodigd die ene slimme trek van de huiderspiegel was voldoende om zanderendaaks de graaf van mastigen bij de boeren een geest driftig onthoud te doen genieten daar kende de mensen wonderwel in de vroege morgen van de volgende dag was onze held reeds te been en nuttigde met de opperintendant en flink ontbijt dan deed hij de rentmeester van het kasteel opbieden en zei hem ik wens enige in mijn erpachters te kennen vooral degenen die niet regelmatig hunne pacht betalen er zijn er niet veel hier graaf daarover heeft uw vroegere opperintendant mijn dikwerf gelukwensen gestuurd ik maak er ook kort spel mee de wie niet betalen kan moet maar elders hun onderkomen zoeken die hoort op het gebied is hier in van mastigen niet thuis zo verstaar ik het we zullen eens gaan zien smeesters ogen zijn er soms nodig ze begraven zich naar een kleine hoeve waar het vervallen gebouw reeds in de schier naakt de huiskamer was het niet beter gesteld en was nert één kleine meid thuis waar is de boer voeg de rentmeester op het veld hier nu op een feestdag als de burgemeester wordt ingehaald en de hier graaf hier is het is een schande en waar is de basin dat is al te straf en de twee lubbels van jongens ook het meisje knikte bevestigend dat roept vraag voor de heer loop en halen als ze binnen vijf minuten dit hier zijn zal de duivel de kaas houden de meid schoot als een pijl uit de boog de woning uit aan de spiegel had een deurtje geopend tot naast de alkoof gelegen toegang graf tot de stal de koeien zijn op de wij vroeg he toch niet zijn de rentmeester ze hebben genenkeld best meer het is luif volken ze werken niet meer dan hoogst nodig is van een honger om te komen dat zou het geniet zeggen vermit ze nu allen aan de arbeids zijn uitboed willigheid, ja omdat nu iedereen feest vierte de heer op het kastel is, ik ken ze de pachter kwam in de kamer gevolgd door zijn de vrouw en hun er twee zonen ze snakten naar hun adem zo snel hadden ze of verveld en wijden regelrecht uit de hoeven gelopen op ruwe toon snouden de rentmeester hem toe waarom vierte je de inhaling van de burgemeester niet mede is dat nu een dag om op het veld te werken, wat betekent dat vergevert ons hier rentmeester we hebben geen eten als we niet werken en binnen enige dagen moeten we een gedeelte der pacht afkorten we kunnen onze rode kolen aan pachter minst verkopen als we ze vroeger vroegen op de wagen leveren we dachten dat we van die gelegenheid vandaag toch niet en gesprek van het afkorten van een gedeelte der pacht, geloof we geen woord van hergraaf als ik kom ontvangen weer geen stuiver in kast tuin nam het woord zeg mij eens prachtig hoe het komt dat er geen enkele koel in uw stal te vinden is je hebt twee sterke zonen je hebt geen dagloners nodig je zou toch wel kunnen vooraan boeren spreek vrij, ik wil nou cureren hoe we toestand kennen de zachte toner op die woorden gesproken werden verbaasd het en zeerste de arme boer de her en meester sprak niet zo ruw als de rentmeester hij kon in het begin geen woorden vinden tranen, perelden in de ooghoeken eindelijk kon hij spreken edelen hier zo zegt hij ik heb met te veel onheilen te kampen om hem met kans op overwinnen tegen te strijden we werken dag in dag uit van de vroegerborgen tot de lateravond om hem weer bovenop te komen en we gaan steeds dieper en dieper naar onder alle oogelijke hopen zich op ons hoofd te samen eerst ons onze schuur de hoogst pas enige dagen binnenwas tot op de grond afgebrand dan is de ziekte in onze stal gekomen en kort na alkander zijn onze zes beesten kapot gegaan en enige weken geleden is ons paard op de akker dood gevallen is dat alles waag vroeg ouder spiegel zegt tot de rentmeester keren we ja, heel graag, het is waag en wat heb je voor die braven lieden gedaan die vraag werd zo weinig door de rentmeester verwacht het wordt schuldig bleef antwoord als ik u iets vraag wel, ze hebben regelmatig hun pacht afgekocht en het overige ging mij niet aan je hebt mij een opperintendant niet laten weten hoe het oogelijk die mensen hier heeft achtervolgd nee hier graaf, dat is de gewoonte niet het is wel en tot lame gezot ervoor zorgen hier intendant dat het hier wel de gewoonte worden u in te lichten over alles wat er op bij de landgoederen gebeurt het zou geschieden hier graaf zijn lame, wins gelaad van genoegen glanzden omdat hij bemerkte dat het spel beloofde vooral wat de gans ontstelde rentmeester betrof tijd wende zich tot deze laatste luister goed, sprak hij ik scheld deze pacht er 2 jaren pacht kwijt en ik resulteem binnen een uur het nodige geld ter handstellen om 6 koeien en 2 werkpijden aan te kopen zo versta ik het de boeren zijn gezin dank de vuurrichtig graaf die zich haastig verwijderde als het vuur langs de lond werd het verhaal van smeesters optreden door een dorp verspreid de heer ging op de handen gedragen worden, de rentmeester later gestenigd de graaf was geen gestrengman die zijn onderdanen uit buiten het was de deugdiet van een rentmeester die hun dat deed geloven om hun het geld af te persen zo oordeelden de dorpelingen erover op 3, 4 andere hoeven schuld eilenspiegelijk pacht geld kwijt en beveel dat de rentmeester de boeren het nodige geld zou bezorgen om weer met al de vrijste krachten te kunnen armbijnen en al die mensen kwamen bij hun dorpgenoten luiden de lof van de graaf aanschreeuwen al stijlen met lame en de rentmeester op de terugweg naar het dorp waren kwam een vrouw in lompen gehuild en een pakje op de armdragende op en toe 2 nog kleine kinderen die bijna geen kledsel hadden vergezelden haar voor de graaf werep de vrouw zich op de knieën eilenspiegel bewerkte nu dat zij een wichtje tegen de borst geklemd hield hij nam de vrouw bij de arm en richtte haar op wat verlangte van mij vroeg hij heb deernes met mijn lot en dat mij de drie bluikers van kinderen heeggraaf wat kan ik voor u doen ach, heeggraaf het was de rentmeester die spreken wilde toch tijd beletten het hem ik wil die vrouw horen zeg me nu eens wat je mij wenst bekend te maken moedertje ik woonde in een klein hutje aan het eiteinde van de dorp heeggraaf mijn man was timmerman en hij won het karig voedsel voor ons beide en onze twee kinderen we waren doodarm we hadden net half genoeg aan tafel maar we waren toch gelukkig we konden ieder het zijnen geven en de huur van ons huisje betalen duidt aan zo wist het antwoorden de man die niet erg op z'n gemak scheen en niet wist welke houding hij tegenover de arme zuckel moest aannemen grafwoord vrouwtje zei de graaf, ik luister dan werd mijn man plotseling ziek en begon te kwijnen niets was er tegen de tering te doen heeggraaf en als mij de kleinste pas 14 dagen oud was werd de vader naar het kerkhof gedragen de kroop kwam haar in de keel en beletten haar voor te spreken dat is zeer ongelukkig vrouwtje en ik begrijp je hoe het smacht maar dat is nu eenmaal de gang van de wereld de ene vroeger, de ander later maar dood moeten we allen kom, schij niet en zeg me wat ik voor u doen kan de moeder bedwong haar retranen en zette haar verhaal voort ik bleef dus alleen heeggraaf met bijna drie kleine kindertjes te erg getroffen door het afsterven van mijn man en te ziek door de geboorte van mijn jongste in zulke omstandigheden om werk genoeg af te doen en de konden kost voor ons allen niet verdienen ik zat wel dag en nacht achter het kantkussen gebogen door het werk voordat er niet ging niet snel genoeg van de hand de buren moesten mij te hulp komen ze graag mij wel wat eiten zodat we niet van honger stierven maar geld konden ze ook gebruiken en het mij niet schenken zo kwam het dat ik de huur van mijn hutje niet meer kon betalen heeggraaf, omdat de redmeester bij de woning heeft toen verlaten nee, zeker niet, want hij heeft mij vier weken uitstel verleend op het nodige geld te vinden ik ben er niet in geslaagd en hij was wel verplicht mij buiten het huisje te doen zetten Boer Wallens heeft mij in zijn schuur laten slapen en hij mij voor een dagwerk met mijn kinderen laten meeeten gister heeft hij mij echt in gezegd dat het niet kon blijven duren de oogsel is niet al te best geslaagd ik moet mijn pracht aftellen en voor het slapen en het voedsel dat hij ons geeft kan alleen knicht houden met twee forzige armen wat moet ik nu gaan doen heeggraaf zonder dak zonder klederen zonder eten en dat met die armen schaapjes die niets om of aan hebben en bijna wiggeteerd zijn door de honger heb deernis met mijn lot heeggraaf en opnieuw basten de vrouw in snikken los de tranen bolden over de dikke wanger van lammergoedzak uit de spiegel veegde met de vinger een paar zilterdruppels uit zijn ogen alleen de rentmeester bleek niet aangedaan te wezen en sprak nogst tot de vrouw waarom zij het geniet bij mij gekomen ze keek hem verwonderd aan ik durfde niet dat was niet nodig hij moet nog weten wat er in de dorp omgaat als zoiets gebeurd hebt gedotevoudig maatregelen te nemen en mij of mij een opperintendant gemoogde van tevoren is zeker van zijn dat wij uw edelmoedige tussenkomst zullen goedkeuren hier hebt ge u op onmenselijke wijze gedragen en ik weet niet wat mij tegenhoudt u even als mij een opperintendant aan de deur van het kasteel te laten werpen hebt de dikke dubbel verdiend goedzak schende rentmeester terwelle redder oordeel niet te haastig heeggraaf zo sprak hij de heer rentmeester heeft wel echt gehandeld volgens de onderrichting van uw opperintendant die een harteloze deugd niet was de man geeft met twee handen naar de stok die hem terwijl hij op het punt was te verdrinken werd toegestoken sowieso is het inderdaad de vroegere opperintendant wilde niet dat ik hem iets niet weten alleen de pachtgelden moesten volledig gezonden worden dat moet veranderen gezond de vrouw terug in haar huisje laten wonen dat ik haar levenslang voor niet laat betrekken hij dacht echt er een ogenblik na als hij dat zo schikte zou de vrouw slechts enkele dagen in haar woning kunnen blijven want zodra men te brussel wist wat er was voorgevallen zou de echte opperintendant dadelijk bij vrouw geven alles weer op de oude lees te schoenen nee, zei hij ik weet nog iets beter te lien zal de vrouw met haar kantwerk meer kunnen verdienen stel haar onmiddellijk een paar honderd kronen om in haar eerste noodwendigheden te voorzien en zo kan ze weer aan de arbeid gaan en de kost winnen de vrouw greep de hand van teil zoende ze en besproeide ze met hete tranen de drie mannen stapte voort als ze enige meters ver waren keer de oude spiegel terug ging tot bij de vrouw die hem naastade gerul uit haar loodgeslagen als kon zij niet geloven dat het geen gebeurd was en wat zij gehoord had waarheid was moedertje zei hij zeg dat je naar Liergaard maar vertrek dadelijk naar Antwerpen die je al bekomen hebt als ik hier weg ben om misschien nooit meer terug te komen dan is de rentmeester weer de baas en wie weet of hij zich niet op je wil verreken dus goed begrepen he gezegd dat je te liever gaat wonen en gerijst naar Antwerpen waar je blijven moet ik zal het doen hier graaf als ze op het kasteel kwamen zij uit de spiegel tot de rentmeester voor eerst gaat genu de belovende geld soms naar mijn arme pachters brengen en je weet wat er u in het vervolg te doen staat in zulke gevallen zodra ze in het bezit zijn van het nodige komt je hier terug en regent je met de heer Emmaal af ik heb geld nodig, heb je veelinkas 3.000 kronen, meer niet maar het is voldoende voor het hoge blik de rentmeester verwijderde zich roept het geen vraag voor god zij aarde spiegel tot landen dat de arme boeren zo behandeld worden door de schatrijke heer heb ik geen gelijk gehad kutelien zegt dat mijn goede eggel mij naar pepel heide dreef inderdaad we hebben nu toch gelukkiger gemaakt ja maar niet voor lang als die graaf gewaar wordt dat hij het slachtoffer geworden is van een bedrieger vulde tijl aan gemoet een kat in kat heeten best de jongen dan zullen ze alles moeten teruggeven en nog strenger behandeld worden ze hebben dan toch enkele aangename ogenblikken in hun leven gekend trouwens, het kan wel een paar maanden zien langer aanlopen eerder graven iets van verneemd in ieder geval de 3.000 kronen welke keer in ontvangst zou opnemen zal de edelen heen nooit meer terugzien en we zullen er veel goed spelen stichten dat zeker een dinaar kwam de graven wittigen dat de burgemeester reeds naar de kerk was gegaan waar een dankmis werd opgedragen tegen legenheid van zijn aanstelling als hoofd tegen gemeenten begeleid door meest al de doopelingen met al muzikanten begraven de graf de bulgevader en de opper rentmeester zich nadenkend naar het kasteel waar de overheden aan de tafel van de slot heer zouden plaatsnemen de overige doopelingen zouden op de gaspleiden van het park gedeckte tafels vinden en daar hun buiske laten kermis houden zo had Tyler in de huis met zijn rentmeester geschikt dat duizenden en duizenden maanden de kreeg de levende graf uit alle borsten opsteeg wel niet gemeld vooraleer de wapenzaal te betreden, waar het feestmaal zou worden opgediend, had tijdens zijn een genodigde naar de ridderzaal gevoerd waar de kostelijkste wijn van het kasteel werd rondgeschonken als allem de beker op het lang leven van de burgemeester hadden geledigd nam tijdens voort hier burgemeester, zo sprak hij laat me toe u nogmaals op recht geluk de wensen en de hoop uit te drukken dat gelange tijd aan het hoofd van koppelheide, al uw gaven mocht tentoonspreiden ik zal mijn tevens voor oorloven u een goede raar te geven wees recht vaardig, onpartijdig en doe liever zes goede dan één kwaadendaat gezulte door de tevredenheid over uzelf door de rust van uw geweten voor beloond worden nu durf ik u vragen mij in dienst te willen bewijzen ik heb vernomen dat mij de onerdalen mij beschouden als een onmedogend man die er alleen op uit was hun geld naar zijn kast te zien vloeien en alle middelen goed achter om daar toe te geraken het is bij vroegere opperintendant wie ik deze slechte faam te danken heb hij is niet meer in mijn dienst ik sfeer hier plichtig onder het oog van al mijn voorouders die mij gestring maar kan hem aankijken en geen afkurend woord laten horen met een breed gebaar wees hij de afbeelding der graven in gravinnen en ik spreek hem aan die in hun gouden lijst strak voor zich uitkeken en ging dan voor het dat ik sterkte het geluk betracht van al de geden die op mijn grondgebied leven en zij steeds in mij een welwillend heer en in mijn nieuwe opperintmeester een goed hartig beheerder zullen aantreffen om geholpen te worden waar het mogelijk is toeljuigingen onderbraken zijn reden en de menigte in het park die zoks van Nam uit de spiegel vervolgden de reintmeester hier is echt er nog te veel doordrongen van de onderrichtingen die mijn vroegere opperintendant hem heeft gegeven en zo kan het wel gebeuren dat hij niet optreed tegenover mijn onderdane met de nodige zachtheid de verrijsloopvaardigheid in een woord zoals ik het verlang daarom, heer burgemeester verzoek ik u mijn ene dienst te bewijzen mijn reintmeester in het oog te houden en hem tot zijn de plichten terug te roepen als hij weer in de oude handelwijze mocht vervallen beloofd ge me dat de burgemeester antwoorden bevestigend en nu aan tafel zijn graaf want binnen een paar uren zal ik weer in de zadel zitten op weg naar Brussel als het maal was afgelopen deed de heer nog een wandeling langs de tafels bij de boeren, boerinnen en hun kinderen nog dapper smulden en dronken en gaf zijn een reintmeester bevel iedere kleine pepelheidenaar en iedere jeugdige pepelheidenaars een goudstuk te schenken daarna dan mijn afscheid van de overheden tijl en lammen steegen te paard en als er eens de dreef en het verguldhek van het kasteel achter de rug hadden klokken de kreten leven de graaf door steeds in hun oren daar lier terug, zei tijl we kunnen daar nieuwe paarden kopen en daar altwerpen rijden ik geloof dat we in die grote stad nog het veiligste zullen wezen denk je dat bij ons zal opzoeken ik twijfel er niet aan we hebben de hartvochtige heer van Mastinchem al te erg beet genomen we hebben hem op de gevoeligste plaats getroffen in zijn beurs en de boze rentbeester die ik zo vernedigd heb zal ook wel al doen wat in zijn macht is om ons bij de lurven te doen grijpen het is erg speitig, zucht en lammen wat? dat je niet de echte graaf van Mastinchem zei ik zou op dat kastiel mijn leven kunnen doorbrengen en alle dagen aan de feest is zitten natuurlijk, er zou te rijk genoeg voor zijn ze kwamen te dier, kort betere paarden en daar in de drie schapenkoppen een schuimende potbruiden geleden te hebben sprongen ze in de zadel en reden de weg de altwerpen op het einde van hoogtstuk 31 boek 1 hoogtstuk 32 van teil uilenspiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart De Leeuw teil uilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 1 hoogtstuk 32 de Maanblussers de antwerpen had teil vruchteloos zijn de moeder en Nelen gezocht alhoewel hij niets onverlet had gelaten om de tegenliefde wezens te vinden en op geen geld gezien had om inlichtingen over haar in te winnen zo was het dan ook gekomen dat hij na etterlijke weken niets meer bezat hij maakte zoeks bekend aan Lamme die langs zijnekant de muntstuk had laten rollen niet om berichten over tijds moeder te bekomen maar aan tafel waar hij de fijnste schootel zijn het lekkerste bier dapper had aangesproken de snotzom was dat groetszakker zo poverk is voorzat als uilenspirel als hun verblijf in de rode hoed waar ze hun intrek hadden genomen betaald zou zijn zouden ze niet genoeg meer hebben om nog een ontbijt te betalen laten in de voornoemde herberg bij de laatste betaalde potbruinen zonder een woord te spreken zoals het gewoolijk gaat als er twee gezellen bijeen zitten die niet meer weten van wat hout pijlen maken het beste wat we doen kunnen zet uil eindelijk is zo spoedig mogelijk buiten de vesten van antwerpen onze weg voortzetten in een grote stad als deze zullen we moeilijk aan de kost komen terwijl we op de buiten misschien weer een burgemeester van pepel heide zullen kunnen inhalen en daar gaat ze dit van kaalbeek ontdekken ik verblijf liever te antwerpen spaklammen nergens heb ik betere schotels en kachtige bier gevonden het is maar spijter dat je niet rijk bent ik geloof dat ik er voor in de wieg werd gelegd in ieder geval als ik er niet voor geboren ben zou ik er mij toch spoedig aan gewennen tot de lust die weer zou bekruipen om andere streken te zien zeker, maar met een welgevulde peurs zouden ze mij nog eens aan de lange tafel waarbij ze gezeten waren hadden een paar burgers plaatsgenomen die onder het drinken van de pot schuimenbeer luidt op met elkaar praten de ene was een klein dik mannetje met gerindpot gezicht en zilverwit haar zodat hij reeds in hoge ouderdom moest bereikt hebben luister even, fluisterde tijd zijn er makker toe dat kon ons misschien van nut zijn naar het gening reeds van de samenspraak heb gestapt ze hoorde hoe de grijsaard als volgt sprak zoals ik het toen zeg best de jongen de gasten bederven de dag van hele en als je ze dubbel en dik betaald krijgt geert het vrijste week nog niet van gedaan ja oom, antwoordde de jonge burger de tijden zijn veranderd maar niet in het voordeel van de mensen en bijzonderlijk niet voor de patroons dit jaar heb ik reeds 14 gasten op de winkel gehad en niet één kon mij behoorlijk dienen het is daarom dat ik besloten heb naar altwerpen te reizen om er een paar op te zoeken hier kennen ze tenminste hun stiltoch ach, dat is ook maar als het zo zou oom je hebt er nog die hudden kost waard zijn maar er lopen er veel tussen die er niet veel van zullen van vergeten je moet er daar geen verkeerd denkbeeld van maken ik ga je toch eens op zoek als we nu maar wisten wat voor beroep de oude uit over het Sprak-Audersbiegel aan Lammers oor misschien konden wij met hem als gasten naar zijn dorp vertrekken het overige zou dan van de omstandigheden afhangen dan vernemen wij misschien wel het geen weer weten werden en hoe gaan de zaken te meggende oom nog veel klanten ja, dat kan er door de ene heeft een jas nodig, de ander in de broek en zo blijven we toch winter en zomer aan de gang een meggelse kniermaker zettheil wat denk je er van Lammers? van wat? als mensen kniermakers gasten werden? wij? ik heb nooit een naald in de hand genomen jij wel? nee, maar dat is een bijzaak als het nodig is kunnen we het leren ik heb er eet zoveel ambachten uitgevoerd waar ik vroeger nooit had horen over spreken in ieder geval neemt de man ons mee naar meggelen en geeft ons voor een paar dagen een onderkomen zo heb ik de gelegenheid om in die stad mijne opzoekingen voort te zetten hier hij ontdekt dat wij geen steidersgasten zijn wel? mij is het gelijk ik heb nooit geweten wat voor een stil mij passen zou tijdens het ontop ging tot bij de twee burgers en naar een biedige groeten hebben sprak hij het is bij een gewote niet af te luisteren wat anderen zeggen maar ik heb bij een geboorte een paar goede oorigen erfd en het is mijne schuld niet als luidgesproken worden en zo gemakkelijk binnendringen de twee mannen keken de goud met verbaasde tronies aan zo heb ik dan ook uit uw mond vernomen ging uit de spiegel voort het woord tot de grijsaart richtend dat je te meggelen geen kleermakersgasten naar uw zin kunt vinden en je naar antwerpen bent gekomen om er een koppel in uw dienst te nemen inderdaad je hebt een goed voordemer gehad vind je dat ik bevestig het want je zult de twee bekwaamsten en gedienstigste gasten mede kunnen nemen naar meggelen die er voor het ogenblik in de Schelderstad te vinden zijn kent gedien ik, hemmermaat gij, de oude man nam uilenspiegel van het hoofd tot de voeten op daarna weerp hij een blik op lammen die aan de tafel was blijven zitten kuzijd gekleed als waardge mannen van het hoofd daar had daar niet aangedacht nog zijn pleujen nog dat van lammen konden hen het uitzicht geven van snijdersgasten uilenspiegels vinden gegeest die het hem echter deze maal ook niet in de steek dat is zo, sprak hij en je hebt het nooit beter geraden is het met toegelaten hier aan tafel met bij de makker plaats te nemen dan zal ik u in z'n paar woorden zeggen wie jij voor u hebt ga zitten, zei de oom die reeds door thuis innemende uiterlijk was ingepand deze laatste wenkte zijn een gezel en beide namen bij de twee burgers plaats hier is mijn vriend van Lammigum sprak hij een aardelijk geslacht afstand want in zijn familie snukken is te lezen dat een goed zak van Lammigum met godvriend van bouillon Jerusalem heeft verlosd waarom er makker toenreeds geboren geweest hij zou zeker mede de huidige stad ontzettend hebben want hij paard aan de moed van de leeuw de behendigheid van de aap hij werd enige jaren te laat geboren de mechelaar bestelde nog vier potten bruine omdat hij zo vereerd was om ook een puik gezelschap te verkeren dat mocht je wel zeggen vervolgde uit de spiegel ongelukkig hebben onderscheidende voorouders van mijn vriend al hun geld erg goed verbrast zodat de laatste der van Lammigums door in neef werd groot gebracht die met het kleermaken zijn brood verdienden en de kleine edere toog het snijden en naaien lenen het welk toch een edel ambacht is zijn Lammen als het met kunst wordt beoefend dat geloof ik wel beaande de mechelaar ik, zo ging Thijlenvoort heb ook adelijk bloed in mijn aders maar het is meer vermengd doordat mijn grootvader gehoed is met de dochter van de hoofddier van het kasteel van Thijlingen ik heet eigenlijk Thijlen van Thijlingen moet geweten de voortuin mijn voerouders was ook reeds geruime tijd in andere handen over gegaan als ik het eerste levensdicht zag en zo moet ik nu trachten met schaar en naald door de wereld te kruipen als je jongen stilgoed kent zijn de mechelse stijder is er nogal wat te verdienen dat geloof ik sprak aan de spiegel wij weten er iets van wij wij uitstekende kleermakers zijn wil ik u geloven dat wij als gast 20 kronen per dag hebben verdiend de ogen van de oude man werden eens zo groot van verbazing per dag? ja, en dat zal u zo dadelijk niet meer verwonderen als ik u zou hebben gezegd dat wij eerst de helper zijn geweest aan het hoofd van de kijzer dat is nu de reden waarom wij zo zielijk gekleed gaan ik zei het u je hebt het goed geraden wel, wel, wel dat was nu alles wat de mechelaar kon zeggen nu vraagt u u wellicht af wammel de tuin waar steeds voort waarom we niet aan het hoofd gebleven zijn dat is een zonnelingen geschiedenis moet geweten de kijzer is maar ik zit hier zo te vertellen maar kan er misschien het een en ander toch niet we zullen nog een potteke drinken terwijl we luisteren naar uw verhaal ik hoor garen er zoiets dan zal ik u zeggen dat de baron van cataveten een vriet was van de kijzer ik moet u nog meedelen dat die baron de oppersnijder was aan het hoofd moet gevan adel zijn om de kleinste bediening te bekomen de kijzer is een aardige man die nog al veel tijd over heeft en dan nog in geen honderd keren zal het geraden wat hij met zijn ledige tijd doet ik zal het u maar toevertrouwen op voorwijder er te dat getaan niemand voort vertelt als de vost gedaan heeft met regeren dan staat hij kleren hoe vindt gedat veel van zijn de stil kent hij nu juist niet maar de baron cataveta heeft ons gezicht dat we zijn werk steeds knap moesten eten gemocht alleen ze doen opmerken dat zij de majestijd het mis voor heeft als het zijn regering betreft zonder dat hij er boos om wordt waar hij gezout voor altijd in ongedaarde vallen als gedurvend het beweren dat hij een stuk stof verloren heeft gesteden zo heeft iedere mens op einde zijn zwakke kans niet waar de stukken die door de onbehendigheid van de vost verloren gingen werden verwijderd de baron deed er andere door onsnijden en als het klet gemaakt was pakte de kijzer ermee er uit in de waan dat hij er het bijzonders de werk aan verricht had op een zekere naar middag was ik begonnen met het snijden van een fluïne broek voor een feestkleid ik had het ogenblik het werk verlaten en als ik terugkeerde bemerkte ik dat de ene vreemde hand het gantste stuk naar de bliksem had geholpen ik was razend kwaad en rieper mijn gezel van Lammergem bij wie is toch de ezelkritik die dat kosmafluïl met zijn klauwen heeft durven aanraken mijn makker deelde mijn woede en sprak als ik die pot daar onder mijn handen had ik sloeg hem het stuk rond zijn oren het is vraagroppend plots werden wij door een licht kukken uit onze bespiegelijke grond de kijzer stond achter ons wat is er gebeurd vroeg hij ik leerde hem uit hoe iemand tijdens mijn afwezigheid het fluïl had bedorven hij voegde erbij het is een flauwe grap de domkomt die dat gedaan heeft zou een strenge straf verdienen wel de manier aan stukken snijden zijn van Lammergem het gelaad van de koning was bleek geworden zijn de lippen trilde en hij vondste de wikbrauwen begin naar mij te snijden sprak hij met slecht verbete gramschap want ik ben die ezel die potuïl die domkop waren het fluïl in een vuurt spuur en monsten veranderd we zouden niet erger versteld staan kijken hebben de vorst ging heen en een half uur later ontvingen wij bevel onmiddellijk het palijs en het land te verlaten wilden wij niet voor majestijdschennis in de gevangenis terechtkomen we lieten het al geen twee man zeggen en zo kwamen wij te antwerpen nu kent ge onze geschiedenis en ge zoekt een winkel zoals gezegd onze spaarpendingen zijn verteerd en we moeten met werken ons brood verdienen we hebben vernomen dat ge 2 gasten zoekt en bekomen vragen of ge ons in die woorddienst wilt nemen zeker wel zei de mechelaar maar ik zou nu geen hoog genoeg loon kunnen betalen dat vragen we niet de ene of de andere dag zal de beron kathaveta ons wel terugdoen komen daar zijn we zeker van want zonder ons zal hij het moeilijk gedaan krijgen in afwachting moeten we eten en daarom willen we wel tegen een aannemelijk loon onze kunst uitroevenen bij een deftige meestig de kleermaker dacht in ogenblik na en boten twee guiten de tummel van het loon die hij vroeger aan zijn gasten had betaald uit de spiegel vroeger aan langer wat denk je ervan beste vriend mij goed mij dan ook topbaas we zijn uw mannen als genuute mechelen op geen zes maanden zo rijkzijd als de deilend diep is dan mag mijn eerste voorwaarde een uilig geweest zijn we zullen de grote heren wel naar uw winkel doen komen een viertal dagens liepen onze twee grappenmakers in het huis van de kleermaker die ik behandelde alsof hij de gast was en zij de meesters twee edelieden die aan het hof hun proeven als kleermaker hadden afgelegd waarin geen gewone gasten en de man werkte geen steek van de ganze week overal ging hij roepochen dat hij twee kijkselijke snijders op de winkel had en al de goede burgers van de Deilestad namen ze ook aan als klinkende munt het spreekwoord dat zegt de wereld wil bedrogen zijn was toen er iets waar altijd waar geweest en zal het blijven tot het einde der eeuwen als je u ergens aanbiedt als een eerlijk en diftig maar artman dan heeft niemand voor u het minst de vertrouwen over nergens moet geholp verwachten of steun zoeken maar komt geonderden mensen in een sierlijke plunje en geverteld hun de gekste geschiedenis over uw bezittingen dan komen ze u uit eigen beweging tegemoet en je kunt de domme kijkers pluiven tot op het maaktevel duizenden keren hebben de stervelingen zich op die wijze laten beetnemen maar ze zijn er geen sierwant trouwiger om geworden ze hebben hun de pluiven steeds gereed als een behendig avontuurier opdaagt uit de spiegel hadden twee handen geleren kennen en daarom had hij de snijder zo onbeschaamd die zondelingen hofgeschiedenis opgedist als de baas niet wekte richten de gasten ook niets uit en als de meester naar de herbergtoog om er over zijn gasten te spreken gingen deze laatste dezelfde weg op hun loon voor de eerste maand hadden ze reeds van tevoren ontvangen en ze dachten de reeds aan ook de tweede maand bij voorbaat op te strijken zolang wij geen kleren moeten maken zijn lame, ziet het er hier allerbest uit bekommer u daar niet om answoorden tijl als we iets te stijden krijgen of te naaien, zullen we het toch zo goed doen als mijn kijzer en is de baas niet tevreden dan zoeken we elders een andere winkel we zullen nog maar eens gaan zien of er geen mechelaar zit die onze kennis wil maken de geschiedenis van de kijzerkleermaker wens te horen en ons daarvoor een gepotte bruinen zal betalen dat brengt ons nieuw ambacht ook al mede ze troffen er meer dan 1 inwoner van de Deilers dat aan die er 4 op was in het gezelschap der 2 bevaamde hoofdstijders te verkeeren dat is nog een zwak van veel mensen ze zouden hun laatste cent offeren om met behoemde lieden gezien te worden maar ze denken dat een klein gedeelte van de vaam dan op hen neerstraalt en zij ook iets zijn in de wereld en ze bemerken algarmen niet dat hun onbeduidendheid er nog scherper bij uitkomt tijl en lammer bleven lang in de herberg en het was nacht als ze de beffer verlieten helde Schene Maan aan de omwokte hebel en overgroot de Deilers stad met haar zilver licht arm en arm stapte uit de spiegel en goed zak door de stille, verlaten straten langsheen de pot dicht gesloten huizen tijl ging met vaste tred maar lammer stond niet al te best op zijn de benen en wankerend kwam hij vooruit en die hij uit de spiegel's arm niet op steun had kunnen benutigen zou hij wel licht van de ene zijde van de weg daar de andere gezwijmeld hebben want de Mechelaars hadden touwrijke potten aan de kijkselijke Snijders aangeboden waarvan Tijlers niks enkele had genedigd terwijl goed zakken geen halve had geweigerd een wel tijl zijn lammen met moeite zijn er vol zin en samen knopen omdat zijn de dubbele tong hem het spraakvermogen moeilijk maakten een wel tijl het leven is een schone uitvinding en degene die het tegen novengestelde durft beweren die ik mag eens tekelvaker zijn als ik nog weet wat die is die is niet waard dat hij leeft spak uilen spiegel ja dat is het die die leeft ook gelijk gezegd wil het geloven tijl dat het bij daders zou spijten als ik niet geboren was vind jij het aan zo plezant op aarde op aarde nee maar te mechelen wel en gij tijl hoe is het met u gij jaar nu ben ik het weer kwijt plots hield hij zijn makker staan ik zie haar toch gaar met u tijl wie wel mijn vrouw als ik haar hier moest terugzien dan lach niet want ik heb het zeer ernstig voor als ik haar zie met u lachen weet ik het weer niet meer kom laat ons doorgaan laat me weelig geen voet verzetten hij weerde tegen als tijl hem trachten te doen voor het stappen laat me hier maar alleen ik heb verdriet veel verdriet de tranen boelden over zijn wangen hij snikte luid met zijn twee handen veegde hij omhoop in de ziltendroppels van zijn geluid ik heb heel veel verdriet zijt genuwe gek aan het worden lammen uit de spiegel nam hem weer onder dien arm en troon er met geweld mede na een poos het stilswijgen bewaagd te hebben riep goed zak plotseling uit leven de vreugd u en herhalent u donme uilen spiegel dat gedaan zijt dat het leven te mechelen een hebel op aarde is en luidkills begonnen uit te zingen zak wees ook gewildige dansen dan zal ik u geven een koel nee zij dat aardig uilen spiegel legde hem de hand op de mond zwijg als de schablette u hoort slapen we deze nacht achter slot in grendel wie wat waar is die schablette dat ik hem niets doe te deugd niet en hij lachte dat hij schokte omdat hij zijn gezegd is ook geestig vond houd u een vredes naam stil trok een tijlaan ik ben er zeker van dat het reeds tien uur is he heb je ze alle vijf niet meer tien uur nog geen zes geloofd je me niet daar op het plein daar zal het uurwerk van de toren het u heeft laten zien tien uur of heeft rombouwt geen uur hij sleurde tijl mede het is pink donker, hoe wil het genuurd uur zien en de maan daarboven staat de maan en die is verplicht de toren te verlichten anders is het maar een halve maan een stukske maan een uitgebrande maan hier zie hij keek naar Sint rombouwt op hij duint de enige stappen wat is dat de toren staat in brand zie, hij brandt en met volle longen begon hij te roepen brandt brandt, brandt ja, zij tijl de toren brandt inderdaad een dikke rook waarin de vlam die langs binnen scheen te voeden zich weer kaatste en een licht rode groet verspreide om de top van de toren de twee mannen huilten nu brandt, brandt hier werd een deur daar een fenster geopend kinder werd in raam verlicht de alarmkeit was gehoord geworden een paar mannen en een vrouw kwamen toegelopen en begonnen ook te roepen het duurde niet lang of geheel meggelen was te been overal weer krook langs de straat in het hulp geroep en langs alle kanten kwamen de inwoners naar het plein gesneld met toortsen en lantaarns daar werden de brandspuiten tevoorschijn gehaald en klein en groot jong en oud vrouw en man allen spoeden zich voort om in emmer en pot, vat en ton kuip en kom water bij te halen dat tegen de toren werd opgespoten het duurde niet lang of heel het plein en de omliggende straten werden als overstroomd door het water dat van de toren en naar buren gehuizen die ook een deel kregen, afdroop kletsend en pletsend liepen de mechelaars over die natte grond en voerden het nog maar steeds meer en meer water aan om de spuiten te spijzen die aanhoudend sinds romboud langs alle kanten aanvielen alles wilden ze de oude reus verzuipen zo'n kero zijn zijn lame die dapper mee de hulp bijna grans ontnuchtigd zo'n reus wezen en dan zo met bier bespoten worden jongens, dat zou een kermis zijn eulen spiegel die mede aan een de handpompen stond en bemerkte dat niets het vuur scheen te kunnen blussen dat nog maar steeds rook verspreiden en binnen in de toren lichten de riep tot de badden die aan de pompen werkten dat het zweet aan hun aanschijnlijkte houdt op, het helpt toch niet als je zo voortgaat werpt gekans de duinen nog over de toren en heel meggeles dat onder water de brand moet binnen ingeblust worden toen de deur open en geeft me 2 grote emmers met water ik ga daar boven het vuur eens van daarbij zien de menigte juigde hem toe hij verdween op de trap van de toren men wachtte angstig op het geen de moedige jongening zou komen verkondigen als hij zijn de 2 emmers over de vlam zou hem uit gegoten lang werd u geduld niet op de proef gesteld daar vers geen plot door een de openingen van de toren onder de rookwoken het hoofd van eulen spiegel door de maan beschenen niemand hoorde nog geen mens spakken woord en de indruk wekkende stilte op het plein een schater lag klokk over de menigte en tijdigie bluiden gaat naar huis kruipt hij de bed zuckelaars en hangt er een rookwolkje om de toren en de maan zette het in gloed geblust de maan gespuit water naar de maan gezijd allemaal maanblussers echte maanblussers en weer volgde een schater die vanuit de toren over de menigte klokk zwevde er een boze geest een spotgeest boven de hoofden de michelaars op verschillende punten van het plein geen urenspiegelzoepen echo te vinden want daar ook hoorde men luid de spotnaam maanblussers maanblussers het waren ambtwerpenaars welke in de Dijlestad verbleven die zo riepen deze hadden een vindige hekel aan de bewoners van mechelen omdat zij het beroemde op Sint Jorken al van het stadhuis der Dijlestad te prok te zetten de michelaars vroegen naar geen verdere uitleg en dropen beschermd af op minder tijd hadden nodig gezobben te beschrijven was de markt ontruimd als werden plots al de aanwezigen door de omliggende straten opgezogen alleen Lammen wachtte op zijn gezel die slechts langs de duurtje van de toren tevoorschijn kwam als de menigte het plein had verlaten gegeven, zei Goedzak die ze nog zo spuddig niet zullen kwijt geraken is hij niet verdiend dat wel ze togen op Hunnenburg naar huis en in de verte hoorden ze nog het geroep van de aftrekkingen de antwerpenaars maanblussers het einde van hoofdstuk 32 boek 1 hoofdstuk 33 van Thijl Eilerspiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart De Leeuw Thijl Eilerspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 1 hoofdstuk 33 2 kleermakerskasten dat de mechelaars niet tevreden waren over de spotlaan die Eilerspiegel hun had gegeven en die ze nooit meer zouden verliezen tient wel niet gezegd en de bewoners der Dijlestadt waren er deste boze om wein het waar was dat ze de maan hadden willen blussen een verdiend verwijt treft steeds zwaar dat Thijl en zijn makker nu in de herbe en niet meer op pottenbruiden werden uitgenodigd, dat spreekt vanzelf en daar de mechelaars zijn op dreigende blikken onthaalden durfden onze twee guiten zichs avonds niet meer op straatwagen de snijder, hun patron kon nu niet meer gaan poggen op zijn keizelijke gasten daar hij zich aan een heel koel onthaal zou mogen verwacht hebben en hij besloten ook dat de goede tijd uit was en Sanderendaag's schaar en naald zouden worden aangevat nu gaat de kat op de kort komen, zei Lammar wat moeten we nu gaan aanvangen snijden en naaien ik ken er niets van ik ook niet het ergste dat kan gebeuren is dat de baas ons aan de deur stamt dat zal echter nog zo spoedig niet geschieden als we de stad mij verlieten ik heb niet veel vertrouwen in de maanblussers en morgen of overborgen haal ze ons buiten en slaan ons doods zo her zal het wel niet worden ter Sanderendaag's in de vroege mooie gekwam de patronen zijn gastenwekken spoedig ontbeten zei hij en dan op de tafel want er ligt veel werk gereed Thijl had straks geruimetijd blijven nadenken in zijn bed om de kniermaker derwijze beter nemen dat zij hun luilevertje nog een paar dagen konden verlenggen als ik u hier op bij de winkel houd zegt hij, dan is het omdat ik klanten te veel heb en ze toch geen andere kniermaker van mijn gehaal te kunnen vinden in meggelen en het is ook omdat ik hoop dat genu al uw kunst zult aanwenden om het schoonste werk te maken voor de hoge heren die hier komen kopen wij beloven u dat baas maar ik heb u een ander voorstel te doen als ik aan het hof verbleef heb ik een paar voordrachten gegeven over de stijderstiel die veel bijval hebben gehad ze hebben de berol Katte Veta een schone stuiver opgebracht en mij ook indien hij zoiets een voordracht zullen inrichten al wat het opbrekt verdelen we en ik moet het erbij voegen ik zal tevins uw confraters, de kniermakers eens ter tegenbeet nemen wat denkt ge er zo al van, baas? de man dacht enkele ogenblikken na geld verdienen zonder te werken dat had hem steeds bevallen en zijn confraters laten beet nemen dat was een voldoening die hij nooit had laten ontstappen wanneer hij de gelegenheid zo kreeg dus snijder is ook een mens dat gaat me, zei hij tot ouderspiegel in de eerste dagen kunnen we daar niet werken spaktuin ge moet ons dan alles laten beridderen want het vraagt veel arbeid begin dan maar het duurde een paar weken eer alles in orde kwam en het kostte de baas een schone stuiver maar de verzekering dat het hem goud ging opbrengen belette hem te morgen in het omliggende en zelfs de antwerpen en de brussel had ouderspiegel laten afkondigen dat te mechelen op de zondag van Singse dat het vraagt zou worden gehouden door de beroemde hof snijder en deze aan de kleermakers iets zou mededelen dat hun van het allergrootste nut zou wezen om hun een stiel met ere en geld gewinnt te kunnen voortzetten zei en hun een naasaten al de stijders waren dan ook uiterst nieuwsgierig dus de meer dat de historie de maanblusserij zich had verspreid en ieder een aarddrachten de doper daar mee gelaas van dichtbij te aanschouwen daarin boven gaf het reisje naar de Dijdenstad menige deermakende gelegenheid om zijn haartsteden en zij naar huisplaag voor enkele dagen te ontvluchten Nimmer had men dan ook te mechelen meer vreemdelingen ontwaard en de stedelijke vergaderzaal was opgepropt met snijders die kwamen zien en horen een halve kroon was de toegangsprijs en de baas van Tijl had twee grote ledere beursen met gouden geld als de laatste toeschouwer in de zaal was getreden er was zoveel volkzijn uit de spiegel later de mensen waren zo dicht opeen gepakt dat ze hun mond niet horizontaal konden verwijder om te lachen en verplicht waren het bloot recht te doen aan het einde der zaal op een verhoog was er een soort kans zo geplaatst daarnaast zat Lammengoodzak met een grote schel in de hand op een gegeven ogenblik als de zaal popvol was en de toeschouwers bijeen gekoekt waren als haren in een ben werd gehuurd tot een volledige stil te heersten een teurtje op de achtergrond werd geopend en plechtig stappend het hoofdvier opgeheven begaf uit de spiegel zich naar de kanssel hij boog even en sprak Beminde snijders, mijn broeders zet uw oren wagenwijd open want nerts eenmaal zullen mijn woorden erin klinken en wie ze niet gehoord heeft zal niet waardig wezen tot het stijderschild te behoren lange jaren heb ik verbleven uit het hoofd van zijn majesteite Keizer en onder de bevelen van de bevaamde baron van Catefeta die bijna al de gekroonde hoofden van Europa in de kleren heeft gestoken heb ik geleerd hoe men snijden en passend moet zoals het hoort onze kunst, Beminde Snijders mijn broeders is de edelste arbeid die er bestaat want niet alleen de dorstige laven en de hongerige spijzen maar ook de naaktend kleden is een deugd die de hemel doet winnen onze kunst is de schoonste kunst als ze kunstig wordt uitgevoerd daar al de regels van de kunst en ze is ook de hoogste kunst want bij het sierlijk kleden van een edelvrouw of van een edelman is de schilder en de beeldhouwkunst een klein, miserkunstje wij zijn de koningen de schepping want zonder ons zou het leven niet mogelijk wezen want de naakte mensen zouden niet durven op straat komen en alle arbeid zou ophouden te bestaan zonder ons zouden de mensen dus de hongerdood in hun huizen sterven ik hoef dus met recht leven de Snijders tot meerdere eer en glorie van het mensdom dat de kleermakers toejuigden in de handen klapten met de hoeterswijden dat spreekt vanzelf die vindt er ook grote bijval eilensbierers zetten zijn reden voor het beminende Snijders, mij de broeders gij alle weet wat er nodig is om een deftig kleed te vervaardigen zal ik het u hier nog opzommen en waarom niet ernstige vakmannen kunnen niet genoeg over hun stiel spreken en de verstandige lieden lijkt niets te gering ik zeg dus dat om een passend kleed te maken dan een stuk stof een elmaat, een schaag een vingerhoed en de verrijste draad van uw handen spreek ik niet eens daarin Snijders welke deze edele werktuigen niet bezit moeilijk in kleed zou kunnen leveren tenzij hij met de tenen heeft deren werken of een vingerhoed op de neus weet te dragen en de naald met de tanden weet te behandelen maar het behoort niet tot de hoofdzaken al wat ik daar even heb opgezond nee, er is iets anders je moet in het oog houden wil genieten hoe geheel leven door zitten naaien zonder ooit in kleed te kunnen afleveren dat kan gedragen worden het is om u daarop te wijzen best de Snijders, mijn broeders dat ik u hier heb geroepen luistert nu met dubbele aandacht want de enkele woorden die ik u nu nog zeggen zal zijn voor allen van het aller grootste belang als je bij het naaien van de kleed verlangt dat uw werk vorderd degelijk is vergeet dan nooit een knoop in uw garen te leggen want anders trekt gesteeds de draad door het gat een oogelijk heerste er een grote stilte zo stonden al de aanwezigen verbaasd over deze woorden een oogwenk duurde die verwondering en dan braken allerlei kreeten los mijn riep en jouden oorverdovend dat wisten we al meer dan 100 jaar riepen enige Snijders die vooraan stonden tegen de kansel ik betwijfel het niet antwoorden onze goud maar 100 jaar is lang voor een mensenre heugen en ik vreesde dat ik het zou het vergeten hebben hij bemerkte dat de verschijderde mannen naar hem toe wilden dat de voorste toeschouwers na hem op werden gedroggen en met een paar sprongen was hij aan het duurtje en verdwenen in de zaal werd er nog lange tijd geschreeuwd en geteerd hij twist en zelfs gevochten uit de spiegel had zijn partijgangers die de kleurt allergrappigst noemden vooral de mechelaars die hun maanblussen nog vers in het geheugen hadden waren verheugd dat de vreemdelingen zo waren beetgenomen en verdedigde de hoofdsnijder die zij een lustige kero heette de tegenstreefers van tijl waren natuurlijk de vreemde kleermakers die een langere of korteren reis hadden moeten doen en een halve kroon betaalden om te vernemen dat ze bij het naaien een knoop in hun draad moesten maken weer verliepen er een paar weken zonder dat er op de winkel een steek werd gelegd maar op het laatst begonnen de klanten heftig op hun hiel te draaien en ruw op hun poten spelen en daar het gelde der voordraag stilaan was gesmolten besloot de kleermaker te naald weer op te nemen ik moet stoffen gaan kopen en verdreek Heden ochtend uit Brussel zei hij tot tijden gemoet morgen vroeg maar beginnen en broek van die oude beren die gisteren hier de winkel is komen overhoop zetten te herstellen en geschikt te maken om nog een halve eeuw om het lichaam van dat brutaal beest te hangen begrepen? en verder ziet je mij wat er te doen is ik laat alles aan u en uw makker over de patroon ging Heden als we nu ook maar de maanblussers verlieten, stel de lama voor om de duivel niet, het is hier goed en we blijven hier zolang de basals niet aan de deur zit bestaat er geen reden om de tijdensdat te verlaten hij nam de jas in de broek van de oude heer zoals de kleermaker gezegd had en bekeek ze met zeer veel aandacht langs alle zijden wat zij het geval plan met dat plulje te doen vroeg goed zak het geschikt maken om nog een halve eeuw op het lichaam van een oude beerd te hangen help me maar eens dan zot ge even wondert best aan uilenspiegel nam de schaar en begon het kleed aan stukken te snijden om daarna te passen te dreigen, te meten, te naaien dat het een aard had eer het avond was, konden hier komen want het plulje was terwijze veranderd dat het, met strogen vult heel het uiterlijk van een echte beer vertonen laat me goed zak stond bij het zonnen in kleed te lachen dat zijn buik ervast schokte tijl, tijl, kreeg hij wat zult je toch allemaal uit vinden ik denk dat de heer nu nog woedender zal wezen het is te gissen, maar dat heeft de baas met het roelbeest af te haspelen als de snijder terugkeerde vond hij de grap van oude spiegel niet naar zijn smaak en hij vaarde kwaar tegen hem uit vooral daar hij bemerkte dat de 2 gasten niets anders hadden verricht dat is nu nog beter, zet uin hert ons toch gezegd dat het voor een beer was aan het hof hebben we zo dik werf kleren moeten maken voor honden paarden en andere dieren moet u toekomend eenmaal beter uitdrukken baas ik ben doodmoes praktisch snijdig morgen zullen we naderover spreken ik heb de burgemeester ontboed hij moet morgen vroeg zijn nieuwe jas hebben anders wil hij het kleed niet meer er zijn nog een paar mouwen aan te passen hier zijn ze, gooi ze er eens met de goud aan dan is het stuk klaar ik ga slapen op een best baas zodra de man naar zijn slaapsteden was gegaan ging uit de spiegel het kleed van de burgemeester tegen de wand de kaarsen daast de overige kaarsen laat mij uit de doos en verborgen waar hij deze laatste op de grond werp laat ons hier nu maar onder de tafel op de stukken stof blijven slapen zet uin zodra de dag in de lucht komt moet ik been wezen om de mouwen aan de jas te gooien gaat je dat toch doen? zeker we moeten even wel megelen verlaten we blijven hier veel te lang zijn het geval gedacht veranderd het beeld van Nelen is weer voor mij we moeten voortlammen dat zal mooi gevoel gebeuren dat is zonder twijfel als de kleermaker zandere dag in het werkhaas kwam zag hij hoe Thijl Eivrig bezig was naar de opgehangen jas met de beide mouwen te werpen deze weer op te rapen en opnieuw naar het kledingstuk te gooien en de opgebrande kaarsen naast de ledige doos konden doen gissen dat hij de hele nacht met het werk was bezig geweest als de eerste verbazing voorbij was zijn het gegek geworden kerel uit de spiegel keek de patroon ondervraagend aan wat domme steken steekt gedaan nu uit Ribdezen domme steken dat ontpak er nog aan zij Thijl opdoevertoon is dat mijn beloning gisterenavond heb je mij gezegd de mouwen met de gouten aan die jas te gooien ik heb de hele nacht het spel beproefd zonder erin te slagen en nu komt je me voor gek schelden ik zeg u dat het niet gaat zie maar hij raapte de mouwen op en wierp ze nogmaals naar de jas beproef jij het eens dat is Snijdersbaas nu zijn gedood verloor dat zal niemand verwonderen hij kon echter de woede die in hem kookte beletten uit te baksten en zij op schier kalmetoon gezien beide zeer braven jongens en gezout onbetaalbare gasten zijn bij een baas die geen klanten heeft en vermaak houdt dat is nu echter hier het geval niet en ik moet u dan ook alle vriendelijks verzoeken zo spoedig mogelijk mijn huis te verlaten voor einde uilen spiegel dat ik het zo gemakkelijk raad getuigt nogmaals van uw vlugge geest en dat we binnen een kwart uur merken er zullen verlaten hebben getuigt van onze vlugge benen, zeid Thijl we verstaan elkaar op het best en daarom doet het bij plezier dat we zonder ruzie maken van m'n kander scheiden en geen zulte enige baas zijn die zal kunnen zeggen dat Thijl uilen spiegel hem heeft verlaten zeid Thijl uilen spiegel kreatestijdig ja, en hier is bij vriend Lamme goed zak ik zei dan dat Thijl de enige baas zijn die mij uit zijn dienst heeft ontslagen zonder erom gestraft te worden verwel goede reis z'n drukte mag uit de hand en Thijl en Lamme stapte buiten voor henen, vroeg goed zak daar zal deze wel niet alleen het noodlot over beslissen, sprak Thijl wie dan? volg maar maar en gezond het zien en horen als geniet te angstig wordt en het niet op een lopen zet gewet dat ik nooit deins, welk gevaar er ook dreigt ook voor de duivel niet gegaat toch niet naar de hel nog niet, maar we gaan toch een vrouw van Mechelen bezoeken die aan de Satan verwandt is Lamme blijft staan en keek zijn er makker ondervraagend aan geen begrijp me niet al te best ik zal het u duidelijk maken een paar dagen geleden als hij aan het slapen waard dat geronkt het als een kerkorgel heeft de snijder bij een oude toverhex gebracht hij beweerde dat ze er maar eens alles had voorspeeld dat met hem gebeurd was je kunt me geloven of niet geloven maar ze heeft mijn gans verleden voor me open gelegd de toekomst ook daarvoor wil ik haar heden raadplegen ik heb dat niet willen doen als de kleermaker erbij was gestelte dan er vast betrouwen in ja en nee de ene keer spot ik met mezelf omdat ik zo kinderachtig ben maar de andere keer kom ik weer tot het geloof in de hekserij het moest eens waar zijn, brek me steeds in twijfel ik ben een mens, Lamme gezout het niet zeggen als je u zo hoort spreken nu ik wens ook wel eens te weten wat de toekomst bij je voorbouwt laat ons dan maar eens gaan horen wat het niet van Satan over ons weet we zijn er, zei Eulen Spiegel en liet de klopper vallen op een laag deurtje van een smal huisje zonder verdiep in een eng smerig straatje gelegen dat op de Dijle uit liep het einde van half stuk 33 boek 1 half stuk 34 van tijd Eulen Spiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart De Leel tijd Eulen Spiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 1 half stuk 34 wat er tijd en Lamme te wachten stond een klein meisje dat hoogte zijn negentaal jaren aardkomwezen kwam natuurlijk ontsluiten ze keek de twee mannen aan zonder een woord te spreken is grootmoeder thuis, vroeg Thijl nee ook niet voor goede vrienden wie? gezonde door op signorke komt binnen ze opende de deur van een klein vertrek naast de gang gelegen werd een grote bank tegen de muur geplaatst het enige meubel was het kleine raampje dat op de straat uit gaf was met een dik gordijn bedekt waar met moeite enig licht doordrong zodat in het kamertje een schemer duisterheerste wat heb je daar nu allemaal verteld hoe gelammer als het meisje verdwenen was als je die woorden niet uitspreekt kijkt je de oude niet te zien ze neemt haar voorzorgen met de heren van het magistrat in onmind te geraken en in de gemeente gevangenis te ondervinden dat de duiveldesijnen ook verlaat nu slaat je weer een spotten de toon aan ik geloof dat je mij voor het lapje wilt houden in ieder geval is het ermee tans meer om te doen u dat megelse wonder te laten zien eer we deze stad verlaten dan om de toekomst te kennen en ook wel om te weten waar we naar toe moeten weet zij dat? als we daar vragen, zegt ze het zeker zeer zeer gewillig, staat ons niet als we mij betalen dan geeft het daarvoor haar niet veel dat is niet schoon van zijn pakt vermit zij overal het goud beschikt dat door in de aarde zit hij heeft alle ondeugden in pakt en dan ook de gierigheid het kleine meisje kwam terug in het vertrek en deed de twee mannen teken haar te volgen ze bestegen een soort ladder die een trap moest wezen en kwamen door een val op een ruime zolder als geen dakvenstel te bespuren en de balken waren flauw schien niet verlicht door een lantaren met rode glazen het meisje verdween en de twee bezoekers bleven aan de deur staan die achter hen met de gren doel gesloten werd wat verlangt gekindertjes zo klonk een schorre stem die uit hun hoek van het vertrek kwam hen tegen zeg het maar hun ogen wenden zich nu aan het halve licht en ze bemerkte een menselijk wezen die de muur gezeten was in een grote leunstoel aan haar voeten lag een groot zwart dier dat een hond schent te wezen op de rug van de stoel zat een grote ekster met blinkende oogjes ik luister herhaalde de oude wij werden de toekomst kennen antwoorden tijl het is veel gevraagd we zullen u lonen voor u moeten wat zult u mij geven en een kroon voor u even veel betalen goed werp het geld op de grond uilenspiegel vier op twee groot stukken op de vloer de ekster stoot er een paar kreten uit kwam naar het geld gevlogen en bracht één voor één de twee munstukken in de schoot der ouder deze betaste en bekeken herhaalde het geld en boog het eindelijk op haar borst verwijderd u tot tegen de muur zei ze lammen en tijl gehoorzaamden uit tot ze met de rug de tegenovergestelde wand raakte de oude stond op ze was geen meter hoog en daarbij zeer maker zodat ze een kind gelijk alleen aangesicht dat nu geheel en al door het licht van de rode lantaaren beschenen werd, toonde aan dat ze een hoge ouderdom moest bereikt hebben het was als van percament en zodanig gerimbald dat het als geheel verkeukeld leek de mond, zonder lippen en dwassen strepen dit gelaat werd over schaadoed door een lange dikke neus die tussen twee zeer kleine schitterende oogjes stond het hoge welft voorhoofd met rippels doorploegd was bekrood met dicht wasend spierwit haar dat in lange vlechten tot op de rug de heks neer viel haar hoofd, twee maten dik voor het kleine tengere lichaam boesumde zoiets rik dan toch een zekere afschoen in en deed één een ridding over de ouder blies de lantaaren uit daarna zetten zij zich in het midden van de zolder op de knieën en een paar ogenblikken later zag Lamme rond het wijf twee lichtgevende cirkels op de houten vloeg die een zwaafelgeur verspreidden de heks wieting kreeg horen de grote zwarte hond sprong in de lichtkringen en blafde luid de vrouw zat met hem wiptenpaard op het dier en dit laatste begon tussen de twee cirkels snel rond te lopen en de vrouwen en te keren terwijl de ekster luidkrassend boven het hoofd de oude vladderde weer haren rond de hoofd opvlogen als een witte wolk het was een vreemdsortig vrees in boesum en schauspel dan vele lieden van die tijd al waren ze ook met grote moed begaafd op de vlucht zou hebben gedreven het wijf liet weer en wilde kreeg het weer klinken door het bleef staan zijn de meesteres geleed op de grond en de vrouw vlak boven het hoofd van Lammen de heks bleef te midden er twee lichtgevende kringen zitten en sprak dat 1 uur voor uitzreden uit de spiegel gehoorzaamde gij zoekt en gij zo'n vinden sprak de vrouw de bloedverwandte die gij daar terug te zien wacht er iets lang op u zodra gij bij hen zult wezen zal er een tijd van berroering voor u aanbreken alleen in de dood zult gij rust vinden ik heb gezegd dat geen diacht op de toekomst mee heeft opgeleverd mag ik een vraag stellen spreek waar zal ik mijn bloedverwandte terugzien dat kan ik alleen weten als ik weer belsebud bereid en op jacht gij naar het toekomende dat kost weer in een kroon uit de spiegel weerp het munstuk naar de oude die het opraapte en verborg ze repuweerde hond en reed weer in wilde vaart in de lichtcirkels rond als ze weer op de grond gezeten was zij ze heigend als na adem snackend te antwerpen tijdelijk ging terug naar zijn makker en sprak nu gij lame deze tad op zijne beurt vooruit gij vlucht steeds maar zult ontdekt worden, zei de heks ook voor u zullen tijden van berroering aanbreken die alleen in de dood zullen eindigen meer heb ik niet kunnen zien in de toekomst waar zal ik mijn vrouw ontmoeten voel goed zak en weerp eveneens de oude een goudstuk toe als je met dat van te voren weet te zeggen dan kan ik elders gaan verblijven wat geschreven staat moet gebeuren sprak de vrouw en je kunt er u niet aan onttrekken weer reed ze rond op het zwarte dier en als dat gedaan was klonk het lame in de oren ook te antwerpen het meisje als werd door een geheimzinnige macht verwittigd dat het bezoek afgelopen was verscheen op de zolder en lijden de twee mannen de trap af naar de deur oude spiegel en goed zak bleven in de stond ook aan te kijken en paste dan je lachen uit het is duur betaald zijn lame ja maar we hebben ze toch gemakkelijk verdiend ook en we weten nu waar naartoe je gaat daar antwerpen ja dan nemen we hier afscheid ik ga niet naar die stad mijn vrouw wacht erop mee en ze zal met mijn ruzie maken tot ik dood ben je hebt het toch gehoord geen geloof dat dat niet ik geloof niets maar we moeten toch ergens gaan komlammen wees nu niet moet werk ik heb geen stond en gedacht ik geef de bruin aan die voorspelling vooruit naar de schelde stad ze verlieten mechelen en betraden de baan naar antwerpen tijd was weer in gepijn ze verzongen en sprak geen woord als ze een eindwees gegaan hadden en mechelen nog alleen zijn toren vertonen waarop de inwoners der stad de maan hadden geblust zei goed zak zeg eens steil zei het je ook je weten aan het onderzoeken of denkt genoeg aan de heks ik denk aan moedig en neelen silammen je kunt nu lachen en spotten maar ik geloof dat de oude waarheid heeft gesproken en ik de twee geliefde wezens de antwerpen zal terugvinden het is sterker dan ik ik doe alle moeite van de wereld om dat alles bespotterlijk te doen ik wil niet van mij afwerpen ik wil niet geloven aan dat hekse spel en ik geloof het toch gedenkt dan dat die lelijke heks kan voorspellen wat er zou gebeuren ja en nee dat is geen antwoord spreek nu hoe hard is rechtuit geloof je het of geloof je het niet wel nu ja ik stel er betrouwen in en wel er is toch iets dat ze niet heeft kunnen voorzien wat dan zo spoelig haar een vogel die zoveel van geldstukken houdt zou kwijt geweest zijn hoe dat je hebt toch die ekstra wel gezien natuurlijk maar wel, de oude is haar een vogel kwijt hoe weet je dat omdat ik hem hier heb en lammen klopten zijn borst zak los en haalde de ekstra tevoorschijn die een ogenblikje als bedwelmd blik hier, zie waarom hebt je dat gedaan om u te bewijzen dat de heks niets weet en zelfs niet hoort of ziet wat gaat je met dat beest doen de ekstra was uit de verdoofing ontwaakt en prikte met veel geweld lammen in de hand goed zaks, die denk ik reed van pijn uit en liet de vogel los die ontsnapte en in de richting van mechelen vloog laten vliegen antwoorden lammen op dit ogenblik ik zie het, zijt daar zodat je er nu wel zult van overtuigd zijn dat de oude een bedriegster is en niets kan voorspellen zeg dat niet te spoedig best te goed zak, als je de antwerpen bij uw vrouwtjes ontwezen zal ik u en de heks herinneren dat zal dan de mijnen wel zelf doen lach de lammen en ze zetten hun weg naar antwerpen voort het einde van hoofdstuk 34 boek 2, hoofdstuk 1 van Thijlaule Spiegel in Vlaanderen deze diep rivaux opname is vrij van uteursrechten door Bart de Leeuw Thijlaule Spiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 2, hoofdstuk 1 waarin overgeschiedenis wordt gesproken de 2e april 1792 werd door de nationale vergadering ter Parijs de oorlog aan Oosterrijk verklaagd en het voorspel daarvan was de overweldiging van België de eerste aanval die reed een paar weken na dien plaatsgreep mislukte en bij de tweede inval op het einde der maand juni de uitslag was gevoegd insgelijks achteruitgedreven die beide nederlagen verwekte zeer veel geharrewaren in de Franse vergadering ter Parijs tot generaal du Morier eindelijk de leiding van een derde poging op zich nam de veldslag van Jean Mapp welke op 6 november werd geleverd besliste over ons los de uitslags geen eerst zeer 2 verlachtig en de eindelijk behaalde zegepraal moet grotendeels worden toegeschreven de lapperheid van de luisterlandgeneraal Egalité die een Belgisch legioen aanvoerde ook de havenloze uitgehongerde frangse legerbenden vochten als van hopigen want ze dachten dat de tafels in ons land voor hen gereed gedeckt stonden het oosterrijkse leger werd verslagen en België werd een winnig west voor Frankrijk al die steden van ons vaderland gaven zich erachter in volgens zonderslag of stoot over aan altwerpen was hetzelfde de oosterrijkse bezetting was met vrezen geslagen reeds de 4 de november werd de vele voorwerpen van het kasteel Scheep gedaan en naar Holland gestuurd op zondag 13 november 1792 de 11 uur voormiddag zond de veldmaatschalk naar Marnier bevel hebben er voorgoeden van het franse noorderleger uit het hoofdkartier te bergen aan de magistraten van antwerpen 1 zijn manschappen de burger du lac met het volgende schrijven van de Frankrijk Francaise de veldmaatschalk naar Marnier bevel hebben er voormacht van het noorderleger onder de bevelen van generale Le Bour-Donnais komt aan het magistraten de uitdrukking de broedelijke vriendschap van de Franse Republiek bieden hij verwacht van zijn vaderlands liefde dat het hem de sleutels de stad zal willen overhandigen en al dus de poorten ontsluiten voor de vrijheid aan verzet veel niet te denken door dezelfde middag in name de gransenbevolking te antwoorden dat zijn zeer gevlijt en er kentelijk waren voor het aanbod van de veldmaatschalk ze verkluiden zich tevensbereid hebben de sleutels de stad aan te bieden zo haast hij het zou verkiezen de wereldkasteloloog door de Oosterreikers was bezet trok Lammar Liére met zijn afdeling van bergen naar Burger Hout en wij keren na dit vluchtig geschietkundig overzicht bij Uile Spiegel en Lammet terug in 1792 nog steeds te antwerpen waren het einde van hoofdstuk 1 boek 2 hoofdstuk 2 van Thijle Uile Spiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Bart de Lille Thijle Uile Spiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 2 hoofdstuk 2 hoe Uile Spiegel zijn de moeder Nelen en Salsculotte zag Thijle en Lammar hadden vernomen van ze zou verwelkomen aan de Kipdoorpoort en ze sloegen die weg in op aandringen van Goedzak die nieuwsgierig van aardwas en het Schauspel wilde bijwonen. De rijtuigen wel in de leden van het magistraat gezeten waren, reden onze 2 makkers voorbij. Daar zijn de overreden reeds sprak Lammar, als we niet sneller stappen, zien we niets. De mensen denken zeker, zet Thijl, dat ze de vreemdelingen niet snel genoeg de sleutels van de stad kunnen aanbieden. Ze rijden vergelooft. Overweldigers zegt ge, ze komen ons verlossen, de braven jongens. Verlosse? Wie weet er van te voeren of de ene meester beter zal wezen dan de andere? Zwarte gedachte Thijl, ge hebt er geen andere. De gilden en burger compagnieën met vaandels en trom rukten voorbij gevolgd door een dichter dron mannen, vrouwen en straatbengels die alle 3 kleurige Franse draagde, rood, wit en blauw op hoed of jastroegen. Ze voeren de kleur van de nieuwe meester reed, zij uit de spiegel, dol volk. Wat heb je tegen de Franse? Niets. Ik heb het tegen de antwerpen aars die zonder te weten wie of wat ze aan de kip door rapport gaan inhalen zonder te kunnen gissen wat er van hen vanwege de Franse te wachten staat meer vreugde laten blijken dan ezels die in Distelveld tegemoet lopen. Die kleed ging hen voorbij tijdelijk keek ik hem na en kreeg ik ken die vent, dat is mijn schildersmaat en zeer luid Hey! Goatje! De andere wende het hoofd om en uit de spiegel bemerkende bleef hij staan de vrienden van 1 dag staken elkaar de hand toe Hoe gaat het u Goatje? Ik ben niet de antwerpen bekend onder mijn waarnaam, noem mij Dargon of liever kort af Simon Gegaat insgelijks de dappere magnetiëren verwelkomen Ik ga de ontvangst zien omdat mijn vriend Lamme Goedzak hier de nieuwsgierigste kerel is die door gods lieve zonnen wordt beschenen. Thijvernam dat Dargon zich als muzikant en dansmeester in de Schildersstad had gevestigd waar hij les gaf in de hoogste kringen en tussen beide als landschapsschilder het pensiel wel eens ter hand nam Gij schildert niet meer vroeg Dargon? of helpt je soms nog voor ouders malen? Nee, ik heb al die streken mijn legeurt vergeten en mijn tans en mens waar uit geen geestig gesprek meer te krijgen is, viel Lamme in Hij loopt daar steeds alsof hij bevreesd is dat de lucht op zijn de kop zou vallen indien hij nog eens plezant durfde wezen. Ik heb geen lust meer om te jokken, weder voertuig en God weet of die lust nog ooit zal terugkomen. In korte woorden verhaalde hij aan Dargon hoe hij te dammen niemand had weergevonden en sedertien steeds op weg was om zijn naast bestaande te dekken. Al praten er waren zijn buiten de kip door op poort gekomen, waar zijn de laatste woorden horen die de stadspensionaris Bonn namens het magistraat tot de Franse generaal richter. We hebben een godsdienst en een grondwet die ons duurbaar is. Laat ons die behouden, want aan onze voorvaderen brachten zij geluk zolang zij geïrbiedigd werden. De generaal antwoorden in een korte toespraak werden hij zegt dat de Franse gekomen waren om en van het jukte van lossen dat de wetten van het vrije volk zolang geïrbiedigd blijven, het grootste tucht onder zijn manschappen in de stad zou heersen. Door de poort waren er steeds de Franse furie woeden en zoveel hunnig landgenoten als honden werden doodgeslagen door de antwerpse bakker en zijn de medeburgers trokken de soldaten van landmaniëren de stad binnen. Het pale volk opende de stoers. Deze krijslieden waren min of meer uniform gestoken en maakten indruk op het vreugde, dronkend volk dat op grans de doortocht de kreeter liet horen leven de Franse republiek, leven de gelijkheid, leven de Franse, leven onze verlosers. Het voetvolk van landmaniërens benden deed echter menige kreeter in menige antwerpse mond verstommen. Dat waren geen soldaten, dat leken meer manschappen en die verbenden en waren er van aller aard en vorm gewapend met geweren, sabels messend pistolen. De schoezels hingen afvlaagden om hun voeten of bestonden uit holle blokken en de kerels met woestige zichten de meeste ruigbehaard liepen in wanoorden door elkaar, de carmaniole of de marseillaisen rouw en schor uitschreeuwend. Dat deed de antwerpen naar, want trouwig van aard nadenken en meer dan eenlegde voorzichtigheid halve de hand op zijn beurs. Maar het waren nu eenmaal vanse broeders, verlosers, die kerels, al zagen ze er als pandieten uit en ieder juichtte hem toe en zij ook werden bejegend met een levende Franse Republiek leven onze verlosers. Toen hij op het stadhuis ontvangen werd, de aanvoerden van die bende, creëelde het van mensen op de grote markt en de geestrifts tegdaag ten top. Er schenen aan het vreugde groep geen einde te zullen komen en nimmer werden de sansculotte ergens op meegejubbel en gejuich onthaald. Ik geloof zij uit de spiegel dat al het gespuizend Parijs gevlucht is. Waarom dat? Voeg daar gewoon verbaasd. Wel, veel meer dan er hier zijn intreden gedaan heeft, kan er toch in Frankrijk's hoofdstad die bestaan. Ik ben Frans Mantijl. Des te beter zult gezien hebben dat het al gespuizend is wat uw lamaarliëren hier binnenbrengt. Het volk is de meester. Dit is het eigenlijk gevoel. Gemogd het meuvel opnemen zoals gewild, zei Tijl. Maar de Oostrijken zagen er toch deftiger mensen uit. De pluimen maken de vogel niet, sprak lammig vergoeilijkend. Zo luidt het sprekenwoord, antwoordde Tijl. Maar ik zou wel eens willen weten hoe de pluimen er zonder de vogel zouden uitzien. En deze vogels boezen me geen vertrouwen in. Als je hen aan het werk zult hebben gezien, sprak daar gewoon zult je wel anders spreken. Ik hoop het verantwerpen. De dansmeester wilde aan het gesprek een andere wending geven. Daar hij toch bemerkte dat uit de spierlet niet erg met de sanskullel te ophad. En zei, je hebt me daar straks over uw moeder en uw wennicht gesproken. Wat zou ik je zowel zeggen als ik u eens bij je bracht? Raak dat punt niet aan als ik u binnen mag, sprak Tijl. Ik zal niet dulden dat je daarover spreekt dan in alle ernst. Ik meen het zo ook. Wat ben je? Dan kun je wel licht in de gelegenheid zal stellen uw nabestaande terug te zien. Als je dat doet, meneer Karton, zijn lame, dan geeft je Tijl de ziel terug en ik roep je voor immer als mijn vriend uit. In mijn straat wonen sinds een jaar twee vrouwen. Een oude, grijze moeder en een flinke, blonden, blauw ogen gemaagd. Ze kwamen van Gent en zijn gebochtig van bruggen. Is dat waarheid, vroegtijl met glinstrende ogen? Ik woon voor de gek te houden omdat ik daar even niet hoog opliep met uw Franse krijgslieden. En daarom bij de polschrijpenden zeg, is het de waarheid. Op mijn woord van eer, ze wonen bij een bloedverwand, de smid Klaas. Klaas, dat is onze naam. Klaas zegt ge. Daarom, spoedig, wij wonen ze. Kom, laat ons maar heen gaan. Lopen, vliegen. En als zij nu niet zijn, er zijn nog meer mensen in ons land die Klaas heten. Aendersbihostaarde hem met verbolgen blikken aan. Moet je die spranker hopen u zo plots doven? Geef wat furals en tonnike kruidtijl. Hij wilde de vrouwen en haar dochter eilen alsof geen reeds zeker zeid dat zij uw moeder en nelen zijn. Tijl liet op diel met troevenblik het hoofd op de bocht zinken. Ik was zo gelukkig op dit ogenblik, geeft gelijk lame en zijn meer moeders en meer meisjes dan haar die ik lief heb en er bestaan vele mensen die Klaas heten. Ze zullen het weer niet wezen. Dat heb ik niet gezegd. Het is wel mogelijk dat ze het zijn. Niet stoont het tegenovergestelde. Ken je hun naam? Vroegtijl. De dansmeester antwoorde ontkennend. Laat ons tot bija gaan, sprak hij. Ik woont niet ver van hier in de Jodenstraat. En wie weet. Meneer Karton heeft gelijk zijn lame. Laat ons gaan zien. En als het moeder niet is, dan is het nog tijd genoeg om met de kop in de grond te lopen. Meneer Karton heeft gelijk. Wie weet. Kom, laat ons dan ogenblikkelijk sprakken uit de spiegel. Want die onzekerheid pijnigt me. Ik word gemacht al door een straaltje hoop dat door een onoverwinnelijk voorgevoel wordt over schaar doet. Kom. Daargon leiden onze twee makkers naar de Jodenstraat tot voor het huis van de Smithklaas. Alles was gesloten. De bewoners waren wel licht als goede antwerpennaars de verlossers gaan toejuigen. De deur werd door een jongen maag geopend. Een vreugdekreet ontstapte uit de Spiegelsmonds. Hij opende de armen, sprong op het meisje toe, prangde haar aan zijn de post en haar met zoenen overladen kreeg hij, Nelen! Nelen! Hij had het laten horen en zich met geweld wilde losrukken herkende tijl aan zijn stem. Tijl? Onze tijl, moeder! Op dat geroep kwam de moeder naar voren geuild. Zij ook had aan de stem haar kind herkend. In tranen wegspeltend tranen van vreugde bij het ongewacht weder zien stoek zij haar gearmen op de halsterpijde kinderen. Mijn zoon, mijn jongen! Lamme had de hand van Dargon gegrepen en stammelde. Dat is braaf, Vanug! Dat is braaf! Twee dikke tranen bengelde op zijn wangen. Meneer Carton ging hij voort. Ik gevoel een grote aandrang om u te omhelzen, want je hebt bijna uit de Spiegel doen herleven. Ik doe het niet, omdat ik plechtig geswooren heb, zodat ik bij vrouw ontvlucht ben geen levend wezen op aarde meer te zoenen, maar geef me de hand. Ik roep u tot mijn vriend uit en je kunt op Lamme goed zakken rekenen waar en voor wat het ook wezen. En naar Dargon de hand geschutten heb ik geen Lamme. Leven de Franse verlossers, want jij zet het toch ook heen, gij. Je hebt mijn vriend tijverlosst van al zijn kwellingen. Leven de verlossers! Het einde van hoofdstuk 2 Boek 2, hoofdstuk 3 van Tijlenuilenspiegel in Vlaanderen. Deze LibriVox-opname en de acteursrechten. Opname door Bart de Leel. Tijleuilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands. Boek 2, hoofdstuk 3, hoe een officierder sansculot in uilenspiegels kennis maakte. Als de eerste vreugde van het tweede zien voorbij was, vannam Tijle uit de mond zijn haar moeder dat de twee vrouwen na de dood van Klaas de Houdhakker zonder bestaansmiddelen waren gebleven en bij een bloedverwand die Gent waren gaan inwonen. Zo goed mogelijk haar brood. Een zekere dag, zo verhaalde de moeder, was Klaas de Smidt, een nevenvaardenzaliger die in zijn prilleur naar Antwerpen was vertrokken naar Gent gekomen. Hij stelde ons voor naar de Scheldenstad te reizen en bij hem onze intrek te nemen. De man zit er warmjes in, heeft een gulde Smidtse en woont hier alleen met een dienstboden. Hij is nooit gehuild geweest. Benamen dit voorstel aan, dat is de getiger, daar de oom de Gentreets dikwerf de wenshand te kennen gegeven, zijn oude dagen in een klooster voor ouderlingen te sluiten. Ik geloof dat de man liever onze hielen zacht aan onze tenen. Zo is familial tijdmoeder, de man is dood. Ik heb hem verleden jaar te Gent opgezocht, niet waar lammen? En men verwees ons naar het kijkhof. God hebben zijn ziel zijn de moeder. Er werd nog veel verhaald en meegedeeld tot de Smidttaas kwam. Een twee meter lange kerel met een paar voorvechtersarmen en een stierenhals en een lichaamsbouw die een buitengewone kracht aanduiden. Zijn geluid was hoogrood gekleurd, de ogen stonden hem dwaas in het hoofd en reed bij het biddentreden zijn er woning had hij luidig geroepen met sterke Vlaamse tongval Vievele Republiekfrasse. Het was een maand te zien dat hij op het heilde van lossers een Malsse beker had geledigd. Wat zijn dat voor keros vroeg hij toen hij in de huiskamer kwam en tijl en lammen bemerkte. Mijn zoon, tijl. En mijn vriend Lammergoedzak vroeg de aardenspiegel erbij. Ha! Dat is nu die schone tijl die u reed zoveel tranen heeft u stochten. Ik ben blij dat hij u terug gevonden heeft want nu zal mijn oudje zo geen droef gelaad meer zetten. En in Nederland zou geen tranen met tuiten meewenen. Er overkomt ons vandaag alle geluk. Geef me de handtijn en ga je ook goede lamzak. Moedelke, haal een fles op van achter het vat. We gaan drinken op de Republiek Franse. Dat zijn mannen. Deze hartelijke ontvangst toft tijl diep. Alleen deed het een pijn dat de smid zozeer met de Franse ingenomen scheen. De fles werd ontkeurkt en de bekers geledigd. Een zwagge klop op de ingangsteur deed alle opspringen. Nelen ging openen en verscheen weldra in de kamer gevolgd door een jongeling in een gehaven kleed gestoken dat walleer een uniform moest geweest zijn maar nu zo erg van kleur verschoten was dat men niet goed meer kon onderscheiden hoe het er vroeger eigenlijk wel mocht uitgezien hebben. De man droeg een grote ruitersabel en een sluier met wit, rood en blauw die de officier aanduidde. Met West-Vlaamse tongval sprak hij ik ben hier wel bij Karo Klaas. De smid schoof hem met veel plichtplegingen een stoel toe. Neem plaatskapitein, ik ben Karo Klaas. Ik ben bij u ingekwarteerd. Dat doet me plezier. Het is een grote eer voor mij. Ik zie met genoegen dat ik bij vrienden de ene en onverdeelde Republiek ben aangelans. Vievele Republiek van ze, kreeg de smid bij het vullende bekers. Vievele Republiek van ze, antwoordde de officier. Megenvochtend is je map, meneer de colonel, vroeg Klaas. Er zijn geen meneer en meer. De ene en onverdeelde Republiek heeft heel die rommel zo afgeschapt. Doe mij situaien, situaien populo. Ik heb gestreden onder generaal egalitee om u alle vrij te maken, op uw gezondheid. En het oog opslag op nelenwerpende. Uw bedochter? Nee, mijn nicht en haar moeder. En hier is mijn neef Tijl en zijn vriend goede lamzak. Het is voor het ogenblik grans mijn gezin, situaien pompiro. Ik hoop naden met alle kennis te maken. En zich tot nelenwendende situaienen mag ik u verzoeken mij naar mijn kamer te geleiden. Mijn kamer, zei de smid, het is de pester. Boedig, wijs die heer de kamer, sprak Tijl. Situaien populo, zei de officier, de wegbrouwer Fonsen, zijn een dreigende blik op uit de spiegelwerpende. Als ik u binnen mag, situaienen. Nee, le kijk Tijl aan en gehoorde niet. Boedig, herhaalde Tijl, vergezel dan toch die heer. Breng mij een vles wijn, zo tot nelen. Hij volgde uit de spiegel's moeder naar boven. We zullen hem van het Paters vaartje geven, sprak de smid. Hij verdient het, want hij heeft ons vrijgevochten, die pompiro. Ik zal ze hem dragen, zei Tijl. En ik zal u ver gezellig, om ze hem voor te dienen. Voeg de lammer erbij. De fles werd uit de kelder gehaald en de uit de spiegel in goed zak togen naar boven. Waar de luisterland geheel gekleed op het bed van de smid uitgestrekt lag. Hij draaide de kamer binnen, en onder de verbaasde blikken van de officier vult de tuin de beker en boodlammen hem met een buiging de drinkschou aan. Wat betekent dat, kreeg populoor. De hemel zal degene toe behoren die de dorsten gelaafd, sprak lammer op salvende toon. Er is geen hemel meer. De ene en onverdeelbare Republie heeft de hemel afgeschapt. Dat is spijtig, zei lammer. Spijtig, waarom? Wel, waar men ons geleerd heeft, situaillen, moet het daar nogal goed geweest zijn om er voor eerlijk egen kwartier te worden. Oude, wij verpraat. En wil het gemiddel je zeggen waarom geen bijde in mijn kamer komt? Ik had bevolen dat de situaillen de wijn zou brengen. Ik wil hier gehoorzaamd worden. Uile spiegel's bloed begon te koken. Lammer bemerkte het en verhaaste zicht te antwoorden. Uwe situaillen in tijd zijn bekend met de gebruiken van het huis. Wat, gebruiken? Dat bestaat niet meer. De ene en onverdeelbare Republie heeft ze alle afgeschapt. Die schapt nogal veel af, zijn lammer op een mooiselig toon. Al wat het teveel is in de samenleving. Pas maar op, situaillen, dat de Republiek de een of andere dag de Republiek niet afschaffen. Populo sprog uit het bed. Ik geloof dat Gemij voor die gek wilde houden. Kerel, pas op. Wat komt hier doen? Volgens de gebruiken, de afgeschafde gebruiken situaillen van het huis, worden de personen die hier ingekwarteerd zijn door de klechten van de smid bediend en wij hebben de eer als de elite afgeschafde situaillen u als uw bedienaars te groeten en wijn te brengen. Dat is nu heel de zaak. De officier ledigt de beker tot op de bodem. Pakte u weg, kritij. Ik heb nog niet gemiddag meeld opgediend zien. Goed situaillen. De kleen de situaillen zal de tafel verdienen. Kerel, zei uit de spiegel die sinds lang zijn geduld kwijt was en nu niet langer minst wij gekomen. Kerel, lammen, grepen bij de arm, deed thuis op zichzelf ronddraaien en doelde hem op die wijze buiten de kamer. Uwe situaillen tijd zal het maal gereed vinden, zei hij, en het schoonste eatservice van de gasten hier zal het verdienen, porcelijn de taloren heeft de deelbare republiekwille nog niet afgeschapt en met een hoofdse buiging wipte hij buiten op het ogenblik dat populo de beker grep om hem naar Lammers hoofd te werpen. Uien de spiegel was reed beneden. Hoedig sprak hij. We verlaten het huis, want als ik hier langer blijf vrije ik die kerel hierboven de dekkom. Hij speelt heer en meester en we zullen hem dat netjes afleren. Zij goed zak, die in het vertrek trat. Uien de spiegel jongen, ik herken u niet meer. Zij het getuil van vroeger nog. Nelen is hier niet veilig. Onzin. We houden die populo in het oog en als schijwild, als schijtuin uitle spiegelzijd van onze eerste zwerftocht zoekt die Franse verlosser eer het avond eens naar een andere woon. Tijden dacht en ogenblik na. Hoe stelde de vriend hierboven? Vroeg de smidt die terug in de kamer kwam. Hij verlangt binnen een uur te middag malen. Avond malen? Dat zal hem al hetzelfde zijn als er veel is en als het goed is. Want hij ziet er uitgehongerd uit. Ik wend dat ik op het zicht zijn een ribbe kunt tellen. We zullen hem eens laten smurren, zij klaars. Ik geloof, vindt Tijl in, dat al die kerels daarvoor naar antwerpen gekomen zijn. En god weet voor wat nog al. Moedig, voor de situatie. De oude ging naar de keuken om op verzoek van haar zoon een stevig mel voor de officier te bereiden. Uile Spiro had naast Nelenplaats genomen en haar hand in de zijnen sprak hij haar vluisteren toe. Lamme en de smidt hadden een tweede fles aangesproken en praten over de Republiek en de verlossing van België, waarop gedronken en opnieuw gedronken werd zodat Caro Klaas een half uurtje later een dubbele tong bezat de ogen die moeite deden om open te blijven. Boven schende situatier geen ogenblik rust te vinden want hij stapte aanhoudend weer en scheen slag te leveren met de meubels. Als Populona beneden kwam sprak de smidt zij de ogen waagewijd open. De officier had zijn uniform afgelegd en zich in het kostbare zondagspak van Klaas gestoken. De klederen waren te wijd voor zijn magen lichaam toch dat schedem niet te hinderen. De mouwen waren boven de handen opgeslagen en de broekspijpen boven de knie vast gebonden. De nieuwe hoed van de smidt praalde op de kop van de verlosser die ook Klaas best de pijp tussen de tanden had. Heb je goede tabak in huis, vroeg Populon. Gekijk me zo versteld aan, situatier. Ik antwoorde de smidt ik uit de spiegel steten met woord af. Wij zijn allen om ter meeste aangedaan sprak hij. Er is een groot onheil in ons huis. Hoe dat? De braven lammen die u daar straks wijn heeft geschonken als ik hem vindt breken ik hem de nek hij heeft een spot met bijgedreven hij zal het niet meer doen hij ligt op sterven zo plotseling hij heeft de golara in de hoogste graad. Hoe? De golara? Het slecht water. En hij is hier nog in huis? Hij is mijn enige vriend hem verzorgen. Mag ik hem mij later opdienen? Populon luisterde niet meer hij was reeds terug de trap op en kwam naar een paar ogenblikken terug beneden met een zwaar pak onder de arm. Veel geluk met uw vriend sprak hij ik zoek een veilige oord op tegen de goede reis die te verte en hij verliet de woning Labbe kwam uit de nevenkamer te voorschijn. Bravo Tijl kreeg hij geeft het goede middel gevonden bij de Markeelse de smidt zat nog steeds onbeweegelijk op zijn stoel hij kon zich met zijn bedwelmde hersenen niet goed rekerschap geven van het Geen-en-Rond-ON hem gebeurden langzamerhand werd het echter helder en met de vuist op de tafel slaande dat de glaze rinkelen korrekt wette witte wet de deel en deel had meegenomen en de kast van Klaas opengebroken. Ik sla die bandiek er kop in, riep de smid en stond wankelend op. Uilen spiegel duwde hem terug op zijn stoel en sprak, neef, eerbied voor de republiek. Republiek of geen republiek, maar als ik die pompiro ergens ontmoet, vring ik hem de keel toe. Zijn dat verlosers? Ze zullen ons van alles gelossen, wat niet te heet of te zwaar is, zijn lammer. Arm antwerpen, beaamde uilen spiegelmoeder. Een volk dat zich goed schikt zijn vreemde handelevertmoeder verdient een strenger straf. Ik sla hem doods, mompelde de smid. Doods. Het einde van hoofdstuk 3.