 De basis voor het EU-gevingse groeipakt is de uiteraal tussen Duitsland en Frankrijk. Duitsland moet investeren in fysieke infrastructuur, bruggewegen en de kennissector. En Frankrijk moet natuurlijk hervormen, saneren in de arbeidsmarkt, de pensioenen, de collectieve sector, ook ten groter van 50 miljard. Dan heb je in wezen een uiteraal tussen Duitsland en Frankrijk die de basis kan zijn van een Europese groeipakt ter waarde van 300 miljard. ECB heeft al veel gedaan. De ECB heeft de rente verlaagd naar na genoeg nul, de beleidsrente. De ECB heeft ook al met de LTROs en de targeted LTROs die ze aangekondigd heeft al heel veel uit de kast gehaald. Het enige wat de ECB nog kan doen is op een segment zorgen dat ze nog wat private obligaties opkopen en dan kun je denken aan de Carvert-Bonds, de Pamprieven en de S&B Securities. Alleen dat is een hele kleine markt, vier tot 500 miljard, dus als niet voldoende. Ja, en de echte kwantatieve rijming, dus zeg maar uit opkoop van staatsobligaties, dat mag de ECB niet en dat kan ze eigenlijk ook niet goed doen omdat er geen Europese uniforme kapitaalmarkt is. Wat kan er politiek gebeuren, wat dan wel helpt? De politiek kan heel veel doen, want de regeringen zijn nu aanzet en zoals gebruikelijk is het natuurlijk toch de Duits-France-as die bepaald is voor de Europese integratie, vindt op dit moment achter de scherm enorm veel plaats qua onderhandelingen tussen Duitsland en Frankrijk. Het idee is dat Duitsland heeft genoeg ruimte onder de 3%. Duitsland veel meer gaat investeren in infrastructure, 50 miljard, misschien wel meer, in fysieke infrastructuur, wegenbruggen, maar ook in de kennissector. Dat kan Duitsland makkelijk doen. En anderzijds, dat de France eindelijk is gaan hervormen, gaan saneren, denk bijvoorbeeld aan de arbeidsmarkt, aan de pensioenen, leeftijd omhoog, collectieve sector, ten grote van datzelfde bedrag van 50 miljard. Nou, als de Franse en Duitsers die uitruik kunnen doen, dan heb je in wezen al de basis voor Europese groeipakt wat verder aangekleed kan worden, waar nu Jean-Claude Juncker, de commissievoorzitter en Jeroen Dijsselbloem, de eurogroepvoorzitter, mee bezig zijn, om dat verder aan te kleden tot een pakket van 300 miljard euro voor over drie jaar. En dat zou natuurlijk substantieel echt wat betekenen voor de economische groei in Europa. Betekent ook dat we al weg zijn dan naar een echte politiek unie? Ja, het is in wezen al een stapje op weg naar de politieke integratie in de zin dat je weer verdere sovereigniteitse ooggedacht hebt van zowel Duitsers als Frankrijk, en we eigenlijk een stapje verder op weg zijn naar politieke unie, maar in Europa, zoals dat gaat, gaat het altijd via de achterdeur. Wij integreren niet via de voordeur, maar integreren via de achterdeur. Maar ja, zolang we er maar komen, is het goed. Maar kunnen we ons permiteren in deze economische crisis om zo lang te blijven talmen? Ja, helaas in Europa hebben we altijd een crisis nodig om de volgende stap in het integratieproces te nemen. En als er geen bankere crisis was geweest, hadden we ook geen bankunie gehad. En nu hebben we dus een crisis in de zin van dat de economische groei bedroevend laag is, dat regeringen niet hun verantwoordelijkheid nemen, zowel in termen van investeringen als ervormingen. Nou, dat moet veranderen. En dan betekent dus inwezen dat we al naar een fiscale unie op weg zijn. Het gaat kruipend en sluipend, maar het gebeurt wel, alleen je moet veel geduld hebben in Europa.