 Salam deyirli dinləyicilər. Bu kitabı onu kitabı oxuyanlara idhaf edirəm. Hikmət Azizade Adva Soyadı Azərbaycanında siyasi mübarzı apran adamlara yaygın ki, tanışdı. Mərhum Hikmət Azizade haqda soqlu xor sözlər demək, söyləmək olar. Bunu bir gün uraxılışlarımızın birində edəcəyə yerbətti. Hikmət bəyin Azərbaycanında siyasi mariflənmə sahasında gördüğü işlər çoxdur və onlardan biri də onun tərtib etdiyi demokratiya qədləsi uzun bir yol adlı kitabıdır. Hansıki kitabın girişində Hikmət Azizade bayak dediyimiz sözlər yazmışdı. Bu kitabı onu kitabı oxuyanlara idhaf edirəm. Bu gün sizə həmin kitabdan soq marahlı bir nitki səsləndirəcəyik. Bu nitki eramızdan əvvək 430-un zildə Ferikil Afinoğru'nda şəhid olanların dəflində səsləndirib. Dinləyin və dinlədin. Bu müharibədə hala çolanların şərəfində nitki sələmək vaxtı çatanda natik ismində Qisandibbinoğlu Feriklis əsidlər. O, hama eşitsin deyə məqvəri önündə ucaldırılmış meydansadan bu nitki lə çıxşətdir. Bu gün burada dəfn ettiyimiz qəhramanların şəhərinə təriflər sələməyə başlamazdan əvvəl, mən şəhərimizi hazır ki əzəməti etirmiş kuruluş, həyat təvzimizin qanun qaydəlara haqda danışmaq istəyirəm. Biz öz dövlət kuruluşumuz üçün heç bir yadirli qanunları limona götürməmişik. Əksinə, biz nədə səkimlərəsə təqlit etməkdən sə özümüz başqaları üçün həmişə örneç olmuşuk. Şəhərimizi bir ovuz şəxs deyil, xalqın böyük əksəriyyəti idare etdiynə görə dövlət kuruluşumuz xalq idare ciliyallanır. Bizdə şəxsi işlərdə hama qanunlar əsasında eyni quqlardan istifadə edir. Dövlət işlərinə gəldikdə isə bizdə hər bir kəs yalnız layaqətinə görə fəxri dövlət vəzifələrinə irələ sürülür. Bələ ki, həmin şəxs müəyyən zümrəyə mənsub olduğuna görə deyil, şəxsi fədəkarlığına görə nə elə səfəyilənə bilmişdir. Əgər hər hansı bir insan dövlətə xidmət göstərməyə qadirdirsə, yoxsulluğu əsil çökün olmaması yaxud aşağı itstəmai hal onun fəxri vəzifə tutmasına mani olmur. Biz dövlətimizdə ağız adı yaşayır və gündəlik həyatımızda qarşılıqlı şüphələrə yol verirmiş. Qonşumuz öz davranışında şəxsi meyillərinə uyğun hərəkət edirsə, biz ona pis gözlə baxmırıq və öz ziyansız, lakin qan qaraldı biləcək narazalığımızı ona bildirirmiş. Şəxsi münasibətlərimizdə biz bir-birimizin günahlarından kətsək də itstəmai həyatda qanunları həcvah pozmurum. Aşılcası ona görə ki, biz qanunlara hərmət ayanaşırıq, hakimiyyətə və qanunlara, ələl xususda incidilənlərin müdafiəsi üçün qoyulmuş qaydalara, həbələ yazıyı alınmasalar da pozulmasını eyib saydığımız qanunlara tabi olurur. Rəqiqlərimizdə öz tərbiyə usullarını əsasən öz zabanlarının mətanətini lab kisi yaşlarından sərt intizamın köməyələ möhkəmləndirməyə canatırlar. Biz isə, sərbəz buzur sətliklərdən azad yaşayır, bununla belə, bizə bərabər olan düşmənə qarşı səsaretlimi barzə paralı. Biz gözəlliyə olan meyilimizi israfçılığa yol vermədən inkişaf etdirir və elimlərlə mənəvi gücümüze xələr getirmədən məşhul oluruk. Var dövləti biz boş bir lovalıq xatirində deyil, ondan faydalı şəkildə istifadə etdiyimizə qəri qeymətləndiririk. Bizdə yoxsulluğa etraf etmək, ətkəsüsün rüsvaycılığı sayılmır. Lakin biz ən böyük rüsvaycılığı onda görürük ki, insan öz əməyilə bu rüsvaycılığdan qurdulmağa çalışmasın. Bizdə el adamlar var ki, eyni vaxtda həm öz işləri ilə həm də istimai işlərdə məşhul olurlar. Lakin qalan vətəndaşların hər biri öz peşəsi ilə məşhul olsa da siyasətdən yaşıbaş çıxarırlar. Çünki yalnız biz istimai fə aliyyətlə məşhul olmayanı qeylətli vətəndaş değil, gərəksiz adam sayrıq. Bizəsə düşünmürük ki, asıl müzakirə dövlət işlərinin qədışına ziyan vurabilər. Əksinə biz belə həysab edirik ki, hər bir lazımlı qərar lehine və eləyikinə çıxışların köməyi ilə qabağızadan hazırlıq görülməklə qəbul olunmalıdır. Çox az adam siyasətsi olabilər, lakin siyasətsilərin əmələrinə qeymət verməyə, həminin haqqı var. Başqalarından fəyqli olaraq, biz dəsarət sahibi olmağımıza baxmayraq, planlarımızı qabağızadan əsaslı suretdə düşünüb, yalnız bundan sonra risik etməyi üstün tutunuk. Başqalarında isə nadanlıq, ötkən bir dəsarət, ayıq müdahizə isə qətiyyət sizlikdə öylədir. Yalnız o adamları həqi xidit saymaq olar ki, onlar dərdin də, səvinzin də nə olduğunu yaxşı bilirlər və məz, onu bildiklərinə görə təhlükələrdən qorxub səkim bilirlər. Bir sözlə, mən israr edirəm ki, şəhərimiz bütün əllada üçün bir məktəvdir və cumana edirəm ki, bizlərdən hər birimiz ən müxtəlif həyat şaraitlərində öz şəxsi keyfiyyətləri asanlıq və inzəliklə təsdiq edə bilər. Buna qurada mən şəhərimizin şan-şöhrəti barədə bu qədər geniş tanışdım. Mən həm də onu göstərmək istəyirdim ki, biz öz mübarizəmizlə buzur sərvətdən məhrum insanları müdafi etdiyindən daha böyük bir şey müdafi edir iş. Və şəhərimizin əzəmətnə görə fərəhlənərkən unutmayın ki, bu şəhəri şərəfistindən ilham alam, vətəndaşlıq borcunun nə olduğunu bilən və onu vizdanla yerini yətirən insanlar yaratmışlar. Bu zür insanları inlən belə örnək sayın və bilin ki, xoşbəxliyi azadlıq, azadlıq isə icidlik doğurur və hər bir təhlükələrin gözünə diş baxın.