 De gelukkige familie uit Andersens Sproken en Vertellingen. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Bart De Leel. Andersens Sproken en Vertellingen door Hans Christian Andersen, na vertelt door Simon Jacob Andersen. De gelukkige familie. Het grootste groene blad in Denemarken is zeker wel dat van het kliskruid. Houd maar naar één voor zijn lijf, dan is het als een schocht en legt men het op zijn hoofd, dan is het bij regenachtig weer bijna even goed als een paraplu, want het is buitengewoon groot. Nooit goed in klis alleen. Waar er één groeit, daar groeien er ook meer. Het is een pracht om te zien. En al deze pracht is slakkenkost. De grote witte slakken waarvan de deftige lui in oude dagen frica selie te klaarmaken en als zij het gegeten hadden zijden, hee wat smaakt dat, want zij geloofden nu eenmaal dat het overheerlijk smaakte, zij leefden van klisbladeren en daarom werd het kliskruid gezeid. Nu was er een oude hiddekastil, waar men geen slakken meer had. De slakken waren uitgestorven, maar de klissen niet. Deze groeiden en groeiden in alle paden op alle bedden. Men kon ze niet merken, het was een echt klissebos. Hier en daar stonden appel en praarmebomen, anders zou men zeker nooit op de gedachte gekomen zijn dat het hier een tuin was. Alles was kliskruid en daarin wonen de beide laatste, stokoude slakken, een mannetje en een wijfje. Ze wisten zelf niet hoe oud ze waren, maar ze konden zich zeer goed herinneren dat zij veel groter in getal geweest waren, dat zij van hun familie uit vreemde landen afstanden en dat het bos voor hen en de hunnen geplant was. Ze waren er nooit buiten geweest, maar het was hun bekend dat er nog iets in de wereld was, dat het ridderkasteel heette. Daar werd men gekookt, dan werd men zwacht en op een zilveren schotel gelegd. Wat er later nog meer gebeurde, dat wisten ze niet. Hoe dat overigens is, wanneer men gekookt en op een zilveren schotel gelegd wordt, konden zij zich niet voorstellen, maar herelijk poest het zijn en vooral moest het heel defter staan. Nog de mijkever, nog de pad, nog de regenwarm die zij daarna vroegen, konden hun darmtrend inlichtingen geven, want geen van hun soort was ooit gekookt of op een zilveren schotel gelegd. De oude witte slakken waren de voendaamsten in de wereld, dat wisten zij. Het bos was er terwele van hen en het ridderkasteel ook, opdat zij gekookt en op een zilveren schotel gelegd zouden kunnen worden. Ze leefden nu zeer ingetogen en daar zij zelf kinderloos waren, hadden zij in kleine, gemene slak, het jongetje tot zich genomen, dat zij als hun eigen kind opvoeden. Maar de kleine wilde niet groeien, want het was maar een gemene slak. Door de oudjes, in zonderheid de pleegmoeder, meende wel te merken dat hij toch groter werd. En zij verzog de pleegvader, als hij dit niet kon zien, toch eens aan het kleine slakkenhuisje te willen voeden. Nu betast hij dit en vond dat zijn vrouw gelijk had. Op zekere dag regende het geducht. Hoorens hoort op de klisblader een trommelt zij de pleegvader. Dat noem ik dropos zij de pleegmoeder. Het loopt immers bij de stil neer. Je zult in zien dat het hier nat zou worden. Ik ben maar blij dat wij onze goede huisjes hebben en dat de kleine er ook heen heeft. Er is toch werkelijk meer voor ons gedaan dan voor alle andere schepselen. Men kan het toch duidelijk zien dat wij de hoogste plaats in de wereld bekleden. Wij hebben van onze geboorte af huisjes en het klisgebos is terwille van ons gezeid. Ik zou wel eens willen weten hoe ver dit zich uitstreekt en wat er buiten ligt. Daar is niets, zij de pleegvader, dat beter zou kunnen zijn dan bij ons. Ik heb volstrekt niets te wensen. Ja, zij de pleegmoeder, ik zou wel naar het ridderkastiel gebracht, gekookt en op een silverschoto gelegd willen worden. Dat is met alle onze voorvader in gebeurd en je kunt geloven, daar is een bedoeling bij. Misschien is het ridderkastiel wel ingestocht, zij de pleegvader. Of is het klisgebos erover heen gegroeid zodat de mensen er niet meer uit konden komen. En bovendien is daarbij toch ook geen haast. Maar je haast je altijd te veel en de kleine begint het ook altijd te doen. Kruipt hij niet reedsedend drie dagen tegen de steel op en krijgt een waarlijk hoofdplein van als ik naar hem opkijk. Je moet niet op hem knorren, zij de pleegmoeder. Hij kruipt immers heel voorzichtig. We zullen zeker veel vreugde aan hem beleven en wij oudjes hebben immers niets anders waarvoor wij leven. Maar heb je er wel eens over nagedacht waar wij een vrouw voor hem vandaan zullen krijgen? Denk je niet dat er zich verder in het klisgebos nog zulke van onze soorten ophouden? Zwarte slakken zullen daar wel zijn denk ik, zij de pleegvaardig, zwarte slakken zonder huisje. Maar die zijn te gemeen en toch verbeelden ze zich heel wat. Maar wij zouden aan de mieren wel eens last kunnen geven om naar een vrouw voor hem uit te kijken. Die lopen toch heen en weer, alsof zij heel wat zaken aan de hand hadden. Die zullen zeker wel een vrouw voor onze kleine weten. Ik zou er wel een weten, zijde een naar mieren, maar ik vrees dat dat niet zou gaan, want het is een koningin. Dat doet er niet toe, zeiden de oudjes, heeft zij een huis. Ze heeft een kasteel, antwoordde de mier, het mooiste mierenkasteel met 700 gangen. Hartelijk bedankt zij de pleegmoeder, onze pleegzoos al niet naar een mierenes toe. Als je niets beters weet, dan zullen we aan de mugge maar eens last geven. Die vliegen overal rond in regen en zonlenschijn, die kennen het klissebos van Haver tot Grot. Wij weten een vrouw voor hem, zijde de muggen. Honderd mensen stappen hier vandaan, zit op een kruisbessenboom, een kleine slag met een huisje. Die woont helemaal alleen en is oud genoeg om te trouwen. Het is maar honderd mensen stappen hier vandaan. Ja, laat haar maar eens bij hem komen, zijde de oudjes, hij heeft een klissebos, zij maar een boom. En nu haalden ze het kleine dame. Het duurde acht daren voor dat zij kwam, maar dat stond juist defter en daaron kon men zien dat zij van de rechte soort was. Daarop hielden ze bruiloft, zes glimwormpjes gaven licht zo goed als zij konden. Overigens ging alles heel stil in zijn werk, want de ouderslakken konden geen giraas en gertier velen, maar hij werd in heerlijke toespraak door de pleegmoeder gehouden. De pleegvader kon niet spreken, hij was tegerhoord. Daarop gaven ze hun, als erfenis, het gehele klissebos en zijden, wat ze altijd gezegd hadden, dat het het beste van de wereld was en dat zij, als zij rechtschapen en eerbaar leefden en zich vermenigvuldigden, eenmaal beneven zijn kinderen op het ridderkasteel zouden komen en zwart gekookt en op een zilvren schoto gelegd worden. En nadat deze toespraak geëindigd was, kopen de oudjes in hun huisje en kwamen er nooit meer uit. Zij sliepen. Het jonge slakkenpare gierden nu in het bos en kregen talrijke nakomenschap. Daar ze echter nooit gekookt op de zilvres schoto kwamen, maakten zij daaruit op dat het ridderkasteel ingestocht en dat alle mensen op de wereld uitgestorven waren. En daar niemand hen tegensprak, moest het immers wel waar zijn. De regen vielen op de klissebladeren neer, om voor hen tommel muziek te maken. De zon scheen om het klissebos voor hen te verven. En ze waren zeer gelukkig. En de hele familie was gelukkig. Over gelukkig. Einde van de gelukkige familie. Twee jufvars. Uit andersens, sproken en vertellingen. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot de publieke domain. Voor meer informatie of om je aan te melden al vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Andersens, sproken en vertellingen. Door Hans Christian Andersen. Na verteld door Simon Jacob Andressen. Twee jufvars. Heb je wel eens een juf van gezien? Dat is te zeggen wat de straatmakers een juf van noemen. Een ding waarmee zij de straatstenen vastdampen. Zoek een jufvar is geheel en al van hout. Onderaan breed en van ijzeren honden voorzien. Bovenaan smal met een stok er doorheen. En deze stok heeft de jufvar voor armen. In de schuur stonden twee zulpe jufvars. Zij hadden herplaats tussen straathamers, handwagens en kruiwagens. En tot deze allen was het gerucht doorgedrongen dat de jufvars voortaan niet meer jufvars, maar straatstampers zouden heeten. Hetgeen in de straatmakerstaal, de enige en alleen juiste benaming is voor een ding, dat men in vroegere tijden altijd een jufver noemde. De twee jufvars in de bergplaats dachten er volstrekt niet aan, om haar ooit een naam zomaar op te geven en zich straatstampers te laten noemen. Jufvar is een mensennaam, zeiden zij, maar straatstamper is een ding en wij laten ons niet zomaar een ding noemen. Dat zou een smaad voor ons zijn. Mijn menna zou in staat zijn het ongorgement te verbreken, zeiden jongsten, die met een heiblok verloofd was. En een heiblok is een ding dat grote paren in de grond drijft en dus in het grove datgene verricht wat de jufvar in het fijne doet. Hij wil mij als je vrot op vrouw nemen, maar of hij dit zou doen als ik een straatstamper werd, is de vraag nog. En daarom laat ik mij ook niet herdopen. En ik, zeiden ooitsten, laat Lever mijn beide armen afholen. De kruiwagen was echter van een andal gevoel en de kruiwagen was nogal iemand van betekenis. Hij beschouwde zich als het veerde gedeelte van een koets omdat hij op één wil liep. Ik moet u echter doen, opmerken, sprak deze, dat jufvar vrij allerdaags en ook verre na niet zo deftig klinkt als straatstamper of stempel. Welke naam ook voorgesteld is en waardoor je bijvoorbeeld in de klassen de kastjetten zou trainen. En denk maar eens aan het grote staatskastjet waarmee men het staatssegel opdrukt en aan de wet eerst kacht verleent. Nee, als ik in uw plaats was, dan zou ik dat jufvar maar opgeven. Nee, dat nummer, daar ben ik te oud voor, zeiden ooitsten. Je hebt waarschijnlijk nog noodhoorn spreken over het ding dat men de Europese noodzakelijkheid noemt, brachten eerlijke wissen in het midden, men moet zich in tijd en omstandigheden weten te schikken en is er eenmaal in wet uitgewaardigd dat de jufvars straatstampas moeten heten, wel nu, dan moeten zij ook straatstampas heten en dan helpt het niet of men er al tegen mop part. Nee, zeiden jongsten, dan zou ik mij, als er dan toch een verandering moet plaatshebben, nog liever jongvrouw laten noemen. Jongvrouw klinkt toch nog altijd wat deftiger dan jufvar. Maar dan laat ik mij liever de brandhoothaken, zeiden ooitsten jufvar. Eindelijk ging men aan het werk. De jufvars reden, zij werden op de kruiwagen gelegd, dat was wel een goede behondering, maar met dat al noemde mensen toch straatstampas. Juf, zeiden zij, terwijl zij de straatstenen vaststampten. Juf, en het gede niet veel of zij hadden het gehele woord jufvar uitgesproken. Maar zij braken plotseling af en slikten de laatste lettergreep in, want na Rijpenbaraat achten zij het beneden haar waardigheid om er zich tegen te verzetten. Maar onder elkaar noemde zij zich altijd jufvar. En prezend en goede ooit in tijd, toen men ieder ding bij zijn ware naam noemde en men jufvar genoemd werd als men jufvar was. En dat bleven zij allebei, want het heiblok verbrak inderdaad het oorgorgement met de jongsten, hij wilde slags een jufvar tot vrouw hebben. Einde van twee jufvars. De wilde zwane, ver van heer, daar waarheen de zwalen we vliegen, wanneer wij winter krijgen, woonde een zijn koning. Deze had elf zonen en een dochter Elise genaamd. De elf broeders waren prinsen, zij gingen met de star op de borst en de zabel op zijde naar Schoto. Zij schreef hem met diamante gruften op goudelijen en leerde evengoed vanbuiten als ze laazen. Men kon daadelijk horen dat het prinsen waren. Een zusser zat op een klein bankje van spiegelglas en had een premteboek dat voor het halve koning krijk gekocht was. O, die kinderen hadden het zo goed als het maar kon, doch, zo zou het niet altijd blijven. Een vader, die koning over het gehele land was, trouwde met een boze koningin, die de arme kinderen volstrekt niet mocht leiden. Op de eerste dag konden zij dit al merken. Op het kasteel heerste grote pracht en nu speelde de kinderen dat zij visite hadden, maar in plaats dat zij even als vroeger zoveel koek en gebrade appels kregen als er maar te vinden waren, gaf zij hen slechts sand en een teekopje en zeiden dat zij nu maar net moesten doen als of dit iets was. In de daaropvolgende week pracht zij de kleine Elise naar het platte land, naar een boer en een borentoe. En lang duurde het niet of zij loog de koning zoveel van de arme prinsen voor dat deze zich volstrekt niet meer om hen bekommerde. Vlichten wij de werelden en helpt u zelf, zei de boze koningin, vlicht even als een grote vogel zonder stem. Maar zij kon het toch niet zo erg maken als zij graag wilde. Het werden elf prachtige wilde zwanen. Met een zonderlengen schreeuw vlogen zij uit de ramen van het kasteel over het park heen en het bos in. Het was nog vroeg in de morgen toen zij daar voorbij kwamen, waar een zusser Elise in de kamer van de boer lag te slapen. Heer zweefde zij boven de dak, draaide met een lange halze heen en weer en sloeg het toen met hun vleugels, maar niemand hoorde of zag het. Zij moesten weer verder, hoog naar de wolken op de weide werelden. Nu vlogen zij naar een groot donkerbos dat zich tot aan het strand der zee uitstrekte. De arme kleine Elise stond in de kamer van de boer en speelde met een groenblad, want anders speelgoed had zij niet. Zij stak een gat in dit plat, keeg er doorheen naar de zon, en nu was het alsof zij de heldere ogen van haar broeder zag. Telkens wanneer de warme zonnestralen op haar wangen vielen, dacht zij aan al hun kussen. De ene dag verliep even als de andere. Als de wind door de grote roze gebuiten voor het huis geerde, dan fluisterde hij de roze toe, wie kan schooner zijn dan jij. Maar de roze schudden het hoofd en zeiden, Elise is schooner. En als de oude vrouw de zondags voor de deuren zat en in haar gezangboek las, dan keerde de wind de blader om en zijde tegen het boek, wie kan vroomer zijn dan jij. En dan antwoordde het gezangboek Elise is vroomer. En het was de volle waarheid, wat de roze en het gezangboek zeiden. Toen zij 15 jaar oud was, zou zij naar huis torkeren. Maar toen de konigin zag hoe schoon zij was, werd zij torenig op haar. Garnen zou zij haar in een wilde zwaan veranderd hebben, even als haar broeders. Maar dat waagde zij niet aardelijk, omdat de koning z'n dochter wilde zien. Z'n morgens vroeg ging de konigin in het pad, dat van marme gebouwte met zachte kussen zijn de prachtigste dekes versierd was. Zij nam drie padden, kusten ze en zij tegen de ene. Gauw op het hoofd van Elise zitten, als zij in het pad komt, op dat zij even dom mogen worden als jij bent. Zet je op haar voorhoofd neer, zeiden ze tegen de tweede, op dat zij even lelijk mogen worden als jij bent, zodat haar vader haar niet herkent. Rusten haar hart, vluisgen ze de derde toe. Laat haar een boos gerakte krijgen, op dat zij daarvan verdriet mogen hebben. Daarop zetten zij de padden in het helder water, dat er soms een groene kleur aan nam. Rip Elise, kleden haar uit en liet haar in het water neertalen. En terwijl Elise onder water dook, zette de ene pad zich in haar haar, de ander op haar voorhoofd en de derde op haar borst neer. Maar Elise scheen het niet te bemerken, zodra zij zich oprechten, dreven er drie rode papavers op het water. Als het dieren niet vergiftigd geweest waren, en een kus van de heks gekregen hadden, dan zouden zij rode rozen veranderd zijn. Maar bloemen werden zij toch, omdat zij op haar hoofd haar voorhoofd en haar hart gezeten hadden. Zij was te vroom en te onschuldig, dan dat het overij macht over haar zou kunnen hebben. Toen de boze konigin de tzag, vreef zij Elise met het sap van een walnoot in, zodat zij donkerbruin werd, bestreek haar schoon gelaten met een stinkende zelf en liet haar prachtig haar in de war raken. Het was onmogelijk de schoon Elise nu te herkennen. Toen haar vader haar zag, verschrikte hij in zijde dat het zijn dochter niet was. Geen andere dan de hond en de zwale, we konden haar herkennen. Maar dat waren armadieren die niets te zeggen hadden. Nu wenen de armen Elise en dachten haar elf broeders-ie allemaal weg waren. Bedroefd sloopt zij het kasteel uit en liep de gehele dag over veldte moeras, totdat zij in het grote bos kwam. Zij wist niet waar ze naartoe zou gaan, maar gevolte zich diep bedroefd en verlangde naar haar broers. Deze waren zeker ook, even als zij, de wijde wereld ingejaagd. En nu wilden zij hen zoeken en vinden. Slechts korte tijd was zij in het bos geweest, toen de nacht aanbrak. Zij wist nu weg nog steeds meer. Daarom ging zij op het zachte mos liggen, deed haar avond gebed, en leundde met haar hoofd tegen een boomskronk aan. Erheer zijn diepe stilte, de lucht was zacht. En om haar heen in het gras en in het mos, gaven honderden wichle warmpjes als hun groen vuur gloed van zich. Toen zij een der takken zachtjes met haar hand aanraakte, vielen de lichtgevende insecten als verschietende sterren naast haar neer. De gehele nacht droomde zij van haar broers. Zij speelde weer als kinderen, schreef hem met de diamante grift op de gauw de lijn en keek in het wachtige premteboek dat het halve koninkrijk gekost had. Maar op hun lijn schreven zij niet, even als vroeger cijfers, maar de moedengraden die zij volbracht, alles wat zij ondervonden en gezien hadden. En in het premteboek leefde alles. De vogelsongen en de mensen kwamen naar de boek uit en spraken met Elise en haar broers. Maar al zees het blad omgeerde, sprongen zij redadelijk weer in op dat premte niet in de war zouden raken. Toen zij wakker werd, stond de zon al hoog en de hemel. Elise kon haar echter niet zien, want de hoge bomen sprijden hun takken dicht boven haar uit. Maar de stralen speelden daar boven als een goudelind. Er was een geur van het groen en de vogels zetten zich bijna op haar schouders neer. Zij hoorde het waterplassen. Dat waren grote bronnen die alle in een meer uitliepen met de herelijkse zandgrond. Het was een ring door dicht de struiken. Maar op één plaats hadden de herten een grote opening gemaakt en hier ging Elise naar het water toe. Dit was zo helder dat men, als de wind te takken in de struiken niet had aangeraagd zodat zij zich bewogen, zou gedacht hebben dat zij op de bodem van het water afgetekend waren. Zo duidelijk speelde iedere blad zich daarnaf, zowel dat het welk door de zon beschenen werd als dat het welk in de schaduw was. Zodra Elise haar eigen gezicht zag, verschrikten zij zo bruin en lelijk was het. Maar toen ze haar kleine hand natmaakte en daarmee over haar ogen en haar voorhoofd vreef, kwam haar blanke huid weer tevoorschijn. Nu kleedden zij zich uit en daalde in het vresse water neer. Een schoonere koningskind dan zij was, werd er in de wereld niet gevonden. Toen zij zich weer aangegleed en haar lang en lukken gevlochten had, ging zij naar de springbron toe, dronken uit het hole van haar hand en liep het bos dieper in, zonder zelf te weten waarheen. Zij dacht aan haar broeders, dacht aan een goede god die haar zeker niet zou verlaten. God liet de wilde appelen in het bos groeien om de hongeren te verzadigen. Hij wees haar zulke boom aan. De takken daarvan, boogen zich onder de last ervruchten. Hier hield zij haar medagmaal. Zij te stutten onder de takken en ging toen het donkerste gedeelte van het bos in. Daar was het zo stil dat zij haar eigen voetstappen hoorde, als mede het rutselen van iedere doorblat dat zich onder haar voet boog. Geen enkele vogel was er te zien, geen enkele zonnestraal kon door de grote donker takken heendringen. De hoge stammen stonden zo dicht bij elkaar dat het wanneer zij voor zich uitkeek de schijn had, als als zij door een hek van balken omgeven was. O, hier heerst een eenzaamheid zoals zij vroeger nooit gekend had. De nacht werd stik donker, geen enkel glimwormpje gaf meer licht in het mos. Bedroefd legde zij zich te neer om te slapen. Nu scheen het haar alsof de takken daarbomen boven haar terzij de weken en de goede god met melde blik op haar neer zag en de kleine enkele keken boven zijn hoofd en onder zijn armen uit. Toen zij z'n morgens wakker werd, wist ze niet of ze het gedroomd had, dan of het werkelijk zo geweest was. Zij deed enige schreden voorwaard. Nu ontmoeten ze een oude vrouw met best in haar mand. De oude vrouw gaf haar daar wat van. Elie ze vroeg haar, of ze niet elf prinsen door het bos had zien rijden. Nee, zei de oude vrouw, maar ik heb gisteren elf zwanen, ieder met een gouden kroon op de kop hier in de nabijheid over de riviers in zwemmen. En zij bracht Elieze een eindje verder tot aan een helling. Aan de voet daarvan kronkelde zich in de riviertje. De bomen op de oevers strekten hun lange, lomrijke takken naar Alkander uit en waren zij ten gevolge van een natuurlijke groei niet aan Alkander konden raken. Daar waren de wortels uit de grond losgerukt en hingen met de takken in elkaar gestrengeld over het water heen. Elieze zei de oude vrouw verwel en liep langs het riviertje tot aan de plaats waar dit naar de grote open oceaan vloeide. De gehele herelijke zee lag voor het jonge meisje, maar geen enkel zeil verdoonde zich daarop. Geen enkel schep was er op te zien. Hoe zou zij nu verder komen? Zij bekeekde talloze kleine steentjes die er op het strand lagen. Het water had ze allemaal rondgemaakt. Glas, ijzer, stenen, alles wat daar aangespoeld was had zijn vorm gekregen door het water, dat toch veel zachter dan naar fijne hand was. Dat rolt onvermoeid voor, dan zo wordt het harde glat. Ik zal ook zo onvermoeid zijn. Dank voor je les, jij helder rollen de golven. Eénmaal, dat zegt mij mijn hart, zult je mij naar mijn broeders toe brengen. Op het aangespoelde zeegras lag je elf witte zwanen veren. Zij bonte bij elkaar. Er lag waterdrobels op. Of het ouderrobels of tranen waren kon niemand zien. Eenzaam was ze daar aan het strand. Maar zij gevoelde het niet, want de zee bood een eeuwige afwisseling aan. Ja, meer en slechts weinige uren, dan de zoete landwater in een jaar kunnen opleveren. Als er een grote zwarte wolk van, dan was het alsof de zee wilde zeggen. Ik kan er ook donker uit zien. En dan bliezen wind en keerde de golven de witte kant naar buiten. Maar als de wolken rood schenen en de winden sliepen, dan was de zee als een rozeblad. Nu eens werd zij groen, dan weer wit. Maar hoe stil zij ook was, aan de oever was toch altijd een zachte beweging. Het water vergief zichs zachtse even, gelijk de borst van een slapend kind. Toen de zon zou ondergaan, zag Elise elf witte zwane met goudekronen op hun koppen naar het land toe komen. Zij vloegen vlak achter elkaar, zodat ze een lang witte lint schenen. Nu klom Elise de helling op en verborgs zich achter een kreupenbosje. De zwane zetten zich dicht bij haar neer en sloegen met hun grote witte vleugels. Zodra de zon in het water verdrenen was, vielen de zwane veren plotseling af, en nu stonden daar elf schone prinsen, de broeders van Elise. Zij gaf een luidigel, of schoon zij heel wat veranderd waren, wist zij toch dat zij het waren, gevoelde zij dat zij het zijn moesten. En ze vloogen in de armen en noemde hen bijnamen, en de prinsen voelden zich hoogst gelukkig, toen zij een kleine zester zagen en herkende ook haar, die nu groot en schoon was. Zij lacht en weende, en als poedig hadden zij begrepen hoe slecht een stiefmoeder voor hen al geweest was. Wij, broeders, zij de oudste, wij vliegen als wilde zwane zolang de zon aan de hemel staat. Zodra zij ondergegaan is, krijgen wij onze menselijke gedaande terug. Daarom moeten wij altijd oppassen dat wij bij de de ondergang de zon een rustplaats voor onze voeten hebben. Want als wij op dien tijd naar de wolken opvliegen, dan moeten wij als mensen naar de zee gaan. Hier wonen wij niet. Er ligt in even schoon land als dit aan genen zijde de zee, maar het weg daar geen is ver. Wij moeten over de grote zee heen en er bevindt zich geen eiland op ons weg waar wij kunnen overnachten. Alleen een kleine klip steekt er in het midden daarvan uit. Deze slecht zo groot dat wij dicht na selkander liggende daarop kunnen slapen. Is de zee een hevige beweging die wij goed voor die klip. Daar overnachten wij in onze menselijke gedaante. Zonder deze zouden wij ons lieve vaderland nimmer kunnen bezoeken, want twee van de langste dagen hebben wij voor onze tocht nodig. Slechts éénmaal in het jaar is het ons vergunnd een bezoek aan ons vaderland te brengen. Elf dagen mogen wij hier blijven en over het grote bos heen vliegen van waar wij het kasteel waarin wij geboren zijn en waar onze vader woont en waar onze moeder begraven is kunnen zien. Hier komt het ons voor als of bomen en planten aan ons verwand waren. Hier lopen de wilde paarden over de steppen heen zoals wij dit aan onze kindzijd gezien hebben. Hier zingt de kolen brander zijn oude liederen waarop wij als kinderen dansten. Hier is ons vaderland hier heen gevoelen wij ons aangetrokken en hier hebben wij u, oh lieve kleine zester gevonden. Twee dagen kunnen wij hier nog blijven. Dan moeten wij over de zee naar een heerlijk land dat ons vaderland echter niet is. Hoe zullen wij je daarnaartoe brengen? Wij hebben geen schep en geen boot. Op welke wijze kan ik je verlossen, vroeg een zester, en zij spraken bijna de gehele nacht met elkaar. Zij sliepen slechts enige uren. Elieze ontwaakte door het geklepte zwane vleugels die over haar heen bruisten. Haar brothers waren weer veranderd en vloog in grote kringen en eindelijk ver weg. En de zwaan legde zijn kop in haar schoot en zij streelde zijn vleugels. De gehele dag waren ze bij elkaar. Tegen de avond kwamen de anderen terug en toen de zon onder gegaan was zonden zij daar weer in een natuurlijke gedaante. Morgen vliegen wij van hier weg en kunnen voor het einde van een geheel jaar niet terugkeren. Maar wij kunnen je zo niet verlaten. Heb je moeten mee te gaan? Ik ben sterk genoeg om je door het bos te dragen. Zouden wij met ons allen vleugels hebben om met je over de zee te vliegen? Ja, neem hem mee, zei Elieze. De hele nacht waren ze bezig van buikzaam, welgeschorgen en daar je bij ze net te vlechten. En dit werd groot en stevig. Op dit net legde Elieze zich neer en toen de zon tevoorschijn kwam en haar broeders hun wilde zwane veranderd werden, pakte zij het net met een snavelsbeet en vloog hem met een lieve zesteur die nog sleep hoog naar de wolken op. Ze vallen straal en vielen vlak op haar gezicht. Daarom ging één der zwane boven haar hoofd vliegen, omdat ze een brede vleugels haar zouden beschutten. Ze waren al ver van het land verwijderd, toen Elieze wakker werd. Ze dacht dat zij nog droomde. Zo zonder link kwam het daarvoor hoog door de lucht over de zee gedragen te worden. Naast haar lag een tak met de herelijke rijpebessen en een bosje smakelijk wortelen. Deze had de jongste der broeders voor haar verzameld en bij haar neergelegd. Ze glimlachten hem toe, want ze herkenden hem. Hij was het die boven haar vloog en haar met zijn vleugels beschaduute. Ze waren zo hoog, dat het grootste schip dat zij onder zich zagen een witte meefschinde zijn die op het water dreef. Een grote wolk stond achter hen, dat was een berg. En op deze zag Elieze haar eigen schadu en die der elf zwane zo rustig groot vloogen zij daar. Dat was een toneel prachtiger dan zij vroeger ooit en geen gezin had. Maar toen de zon hoogers tegen de wolk verder achterbleef, verdween ook het zwevende schadu-beeld. De gehele dag vloogen zij voor het als een snorrende pijl door de lucht. Maar het ging toch langzamer dan anders, want nu hadden zij hun zusser te dragen. Er was ruweer op handen, de avond viel. Angstig zag Elieze de zon al meer en meer dalen en nog was de eenzaam glippend zee niet te zien. Ze kwam ervoor als of de zwanen krachtiger slagen met de vleugerszeden. Ach, zij was er de schuld van dat zij niet vlug genoeg konden voortkomen. Als de zon ondergegaan was, dan moesten zij mensen worden in de zee neerstoort en verdrinken. U zond zij uit de binnenste haar zart en gebed tot God op, maar nog zag zij geen glip. De zwarte wolk kwam naderbij. De wolken is geen een enkele grote dreigende slootuitzag en al meer en meer voorwaartstreef, bliksemstralen doorkliefde de lucht. Nu was de zon juist aan de rand ter zee, het hart van Elieze beefde. Nu daalten de zwanen naar beneden zo snel dat zij menen te vallen, maar nu vloogen zij weer verder. De zon was half onder het water. Nu zag zij eerst een kleine glip onder zich. Deze zag er niet groter uit dan of het een zeehond was die met zijn over het wateruitstak. De zon daden zeer snel. Nu is zij nog slechts als een stijl. Daar raakte haar voet te vast de grond aan. De zon doofde uit, even als de laatste wonken brandend papier. Arme en arm zag zij haar broeders om zich heen staan, maar meer plaatsen juist voor deze en voor haar was er ook niet. De golven sloegen tegen de glip aan en spat als een stofregen over haar heen. De lucht stond als een vuur en de ene donderslag na de andere raadelde. Maar zuster en broeders greep elkaar bij de hand en zong op salmen waaruit zij troefsten moet putten. Toen het de volgende morgen begon te schemeren, was de lucht helder en stil. Zudra de zon opging, vloog de zwanen met die lizen van het eiland weg. De golven gingen nog hoog. Het had terwijl zij zo hoog in de lucht waren, dus gijn als of het witte schuim op de zwartag de groene zee miljoenen zwanen waren die op het water zomen. Toen de zon hoger steeg zag de lizen voor zich half in de lucht drijvend een bergachtig land met schitterende eismasses op de rotsen. En in het midden daarvan vergieft zich een kasteel van wel een mijlang met de ene kolosale zuilegang boven de andere, beneden golven de palmbos en prachtige bloemen. Zij vroeg of dit het land was waar zij naar toe wilde, maar de zwanen schudden met een kop, want datgene wat zij zag door afwisselende wolken kasteel der Fata Morgana. Daarin konden zij geen mensen brengen. Elise staarde het aan, daar stoor de berge bos zijn kastelen heen, een twintig trotse kerken, alle aan elkaar gelijk met hoge torens en sputboogvenster stonden voor hen. Zij meende een orgel te horen spelen, maar het was de zee die zij hoorde. Nu was zij zeer dicht bij de kerken. Deze slabs werd in deze tot een gehele vloot die onder haar voortzijlde, maar toen zij naar beneden keek, waren het slechts nevelen die over het water heendreven. Zo had zij een voortdurende afwisseling voor ogen tot dat zij eindelijk het werkelijke land zag waar zij naar toe wilde. Daar verheefen zich de heerlijkse blauwe berg in met zederbossen, steden en kastelen. Lang voordat de zon onderging zat zij op de rotse voor een grote grot die met fijne groene slingerplanten begrooid was. Het zag eruit als of het geweven tabij te waren. Nu zullen we eens zien wat je heer vannacht droomt, zei de jongste broer en wees haar haar slaapkamer. Mogen de hemel geven dat ik droomhoekje kan verlossen, zeiden ze. En deze gedachte heelt haar geheel en al bezig. Zij bad inigd tot God om zijn hulp, ja, zoals in de slaap ging ze met bed voort. Daar kwam het haar voor, als als zij hoog in de lucht vloog naar en de dover Goedin kwam haar tegemoet, schoon en van licht straalende en toch geleek zij precies op de oude vrouw die haar in het bos best ze gegeven en haar van de zwanen met gouden kroon op de kop verteld had. Uw broeders kunnen verlost worden, zeiden zij, maar bezit gemoet een vol harding. Wel is het water zachter dan uw bevijne handen, maar toch rond het de stenen af, doch het voelt de smarte niet die u vingers zullen voelen. Deze leidt de angst en de kwelling niet die jij zult moeten doorstaan. Ziet je de brandnedel, die ik hem in hand houd, van diezelfde soort groeien er verschijten er rondom de grot waarin geslaapt. Alleen die daar en die welkom de graven van het kerk of groeien zijn bruikbaar. Let haar wel op. Die moet geplukken of schoon zij uw hand vol blaren zullen branden. Braak deze brandnedels met uw voeten dan krijg je vlas. Daarvan moet geelf hemde op deze over de elf zwanen heen dan is de bedoving geweken. Maar bedenk wel dat je van het ogenblik waarop je met deze arbeid begint totdat deze voltoogd is al mocht er ook jaren mee verlopen niet mocht spreken. Het eerste woord dat gesprek drinkt als een doodende dolk in de harten van uw broeders door. Aan uw tong hangt hun leven, neemt dat alles wel ter harte. En zij raakte met haar hand tegelijkertijd de brandnedel aan. Ze werd er wakker van. Het was klaar licht de dag. En dicht bij de plaats waar zij geslapen had lag een brandnedel evenals die welke zij in de droom gezien had. Nu viel zij op haar knieë dank de gods en ging de gods uit om hem begint met haar arbeid te maken. Met haar fijne handig reep zij in de lelijke brandnedels. Deze waren als vuur. Zij brandde grote blaren op haar handen en armen. Maar garen wilde zij de leiden doorstaan zodat ze haar broers maar door kon verlossen. Zij braakte iedere brandnedel met haar blote voeten en vloogt het groene vlas. Toen de zon onder gegaan kwam haar broeders en verschrikte toen zij merkte dat zij stom was. Zij dachten dat dit een nieuwe betovering van een boze stiefmoeder was. Maar toen zij haar handen zagen begrepen zij wat zij om hun enthwillendeet. De jongste broeder weende. En waar zijn tranen veelde daar voelde zij geen pijn meer. Daar verdwenen de brandende blaren. De hele nacht bracht ze met haar arbeid door. Want zij had geen rust voor dat haar broeders verlosd had. De volgende dag terwijl de zwaan weg waren zat zij naar eenzaamheid. Maar nog nooit was de tijd haar zo gauw voorbij gegaan als stans. Eén hemd was er iets klaar. Nu begon zij aan het tweede. Eens klaps weer klonker in jacht hoorend tussen de bergen. Zij werd er vrees aangegrepen. Het geschal kwam gedurig naar daarbij. Zij hoorde honden blaffen. Verschrikt vluchtte zij in de grot bonte brandnedels die zij verzameld en gebruikt had in een bosje samen en zette zich daarop neer. Er stond, kwam er een grote hond uit de kloof tevoorschijn. En als poedig daarop weer heen en nog heen, zij blafde luiden, liepen terug en kwamen andermal weer. Je duurde slechts weinig minuten en nu stonden al de jagers voor de grot. En de schoonste van hen was de koning Deslands. Hij ging naar Elise toe. Nooit had zijn schoonermeisje gezien. Hoe zei het je hier zo gekomen beste meid, voor jij. Elise schudde met het hoofd. Zij mochten maar niet spreken. Het gulpt de verlossing en het leven van haar boers. En zij verborgen haar handen onder haar schort, opdat de koning niet zou zien wat zij moest leiden. Ga met mij mee, zeiden hij. Hier kunt je niet blijven. Als je even goed zeid als schoon, dan zal ik u een zijde en flueel kleden een gouden koning op uw hoofd zetten en dan zal je mijn prachtigste kasteel wonen en herzen. Daarop tilde hij haar op zijn paard. Zij weende en vrong zich de handen waar de koning zei, ik vond slechts uw geluk, eenmaal zal je mij daarvoor danken. Met deze woorden reed hij door het gebergte heen en zette haar voor zich op het paard neer en de jagers reed achter hen. Toen de zon onderging lag de schone koning stad met kerken en kopels voor hen en de koning bracht haar in het kasteel waar grote fontijnen in de marmeren zalen spongen en waar schilderijen aan de muren prijkten maar zij had daarvoor geen ogen zij weende en terreure de slechts gewillig liet zij zich door de vrouwen koninklijke kleren aandoen parenlein de harenvlecht en fijne handschoenen over haar verbrande vingers te aantrekken. Toen zij daarin al haar pracht stond was zij verblendend schoon zodat het hoofd diep voor haar boog en de koning verkoosterd tot zijn bruit als gewoon de aards beschoppen te hoofd schudden en fluisterde dat het schone meisje uit het bos zeker in heks was zij verblende de ogen des konings en maakte zijn hart verdwaast maar de koning luisterd daar niet naar liet de muziek weer klinken de kostelijkse gerecht opdragen en de bekoorlijkse meisjes er maar heen dansen zij werd door geuren de tuin in pracht gezalen gebracht maar geen enkel glim lach je kwam er op haar lippen of uit haar ogen als een beeld ter treurigheid stond zij daar nu deed de koning een kleine kamer daarnaast dopen waar zij zou slapen dit ze was met kostbare groene tapijten versierend en gelijk op de grot waarin zij geweest was op de vloer lag een mosche flas dat zij uit de brandnetes vervaardigd had en onder hun gordijn hengend hem dat geheel gereed was dit alles had één er jagers als hun curiositeit meegenomen hier kunt je u in uw vroegere woonplaats terugdroomen zij de koning hier is de arbeid die u daar bezig heelt dan ze midden in al uw pracht zal het u genoeg zijn aan die tijd terug te denken toen u lezen zag wat haar zoon na aan het hart lag speel door hun glim lach om haar lippen en keer de bloed naar haar wangen terug zij dacht aan de verlossing van haar broeders kussen de koning de hand en hij drukte haar aan zijn hart en liet door al de kerken ook het preloosfeest verkondigen het schone stomme meisje uit het bos werd de konigin van het land nu vluisterde de aardsbeschop boze woorden in de oren van de koning maar deze drongen niet tot zijn hart door de bruiloft zou plaats hebben de aardsbeschop moest haar de konen op het hoofd zetten en hij drukte met kwaadwilligheid de nauwe diadeem vast op haar voorhoofd zoals het haar pijn deed maar een hevige herpijn gevoelde zij in haar hart de smart over haar broeders zij voelde het lichamelijk leiden niet haar mond was tom één enkel woord zou in meerzame haar broeders het leven kosten maar in haar ogen verriet zich in de geliefde egen ze goede schone koning die alles heet om haar genoegen te geven van grans haar hart kreeg zij hem vandaag de dag meer lief oh mocht zij haar hartslijfs voor hem kunnen uitstorten en hem haar leiden klagen toch stom moest zij zijn stom moest zij haar werk volbrengen daarom sloopt ze de snachts van zijn zijde weg ging naar de kleine kamer die even als echt was en maakte het ene hemd na het andere gereed maar toen zij aan het zevenen zou beginnen had zij geen vlas meer zij wist dat de brand niet als hij zij moest hebben op het kerk of groeide maar deze moest zij zelf plukken hoe zou ze daar naartoe kunnen gaan oh wat is de pijn in mijn vingers bij de voldring die mijn hart door staat dacht zij ik moet het wagen het zal mij zelf gaan hulp niet ombreken als of het een boze daad was die zij in de zin had sloopt zij in de nachtelijke manenschijn naar de duin en liep door de lane en door de eenzame straten naar het kerkhof daar zag ze op een en groot ze grafsteen een troep hekse zitten deze lelijke hekse trok haar lomp uit als of zij zich wilde baden en daarop dolven zij met haar lange maagere vinger de verse graven op haalde er met duivelse begeerigheid de lijken uit en ate van een vlees moest op een kleine afstand voorbij en ze vestigde haar een boze blik op haar maar zij baden stilte verzamelde de brandnetels en bracht ze naar het kasteel toe zegt één enkele mensen had haar gezien en wel de aardsbeschop hij was wakker wanneer de anderen sliepen nu had hij toch gelijk dat het met de konige niet was zoals het wezen moest zij was een heks daarom had zij de koning en het volk verblend in de bichtstoel zijde hij tegen de koning wat hij gezien had en toen de harde woorden van zijn lippen vloeiden schudde de heiligbeeld met hun hoofden als ze zij wilde zeggen het is zo niet Elise is onschuldig maar de aardsbeschop gaf er een andere uitlegging aan hij dacht dat zij tegen haar geduigde dat zij om haar zonde het hoofd schudden nu begilde de koning twee tranen langs de wangen hij ging naar huis met twijfelend zijn hart en heel zich snachts alsof hij sliep maar er kwam geen grosse slapen zijn ogen hij merkte dat Elise op stond iedere nacht herhaalde zij dit en telkens achtervolgde haar stiletjes en zag hoe zij in haar kamer verdween vondacht het dag werd zijn voorkomen somberder Elise zag dit maar begreep niet hoe het kwam het maakte haar echter ongerust en wat leed zij niet naar hart voor haar broeders op het koninklijk fluvel en perper vloeidaar deze lagen daar als vonkelen de diamante en alle die deze schitterende pracht zagen wens ze konigin te zijn intussen was zij al spoedig met haar arbeid gereed stegst één hemdontbakker nog aan maar Vlas had zij ook niet meer en geen enkele brandnedel nog eenmaal en wel voor de laatste keer moest zij daarom naar het kerkhof om een gehandelvol te plukken ze dacht met angst aan deze eenzame tocht maar haar wil stond vast als mede haar vertrouwen op de heer Elise ging erheen maar de koning en de aardswissel volgde haar ze zagen haar het hek van het kerkhof doorgaan en toen zij dichterbij kwamen zaten de heks op de gafsteen even als Elise ze gezien had en de koning wenden zich af want hij meende ook haar daar te zien weer hoofd nog dien zelf de avond dan zijn borstgerus had het volk moet haar van het zijde hij het volk veroordeelde haar tot de dood op de brandstapel uit de prachtige koninklijke zalen werd zij naar een donkere vochtige kerkrover gebracht waar de wind door de tralis heen vloot en plaats van fluïlen zijde gaf men haar het poche brandnedels dat zij verzamelt had daar kon zij haar hoofd op neerleggen de harde brandende hemde die zij vervaardigd had zouden haar deken zijn maar mama had haar niet kunnen geven zij vat haar werk weer op en bat het god buiten zongen de jonge spotlider op haar niemand droog daar met een vriendelijk woord daar klapt er tegen de avond dicht voor het getralede raam zwanenvleugels dat was jongste der broeders hij had zijn zester gevonden en zij snik de luid van vreugde of schoon zij wist dat de nacht die aan het staan was waarschijnlijk de laatste zou zijn die zij te leven had maar nu was het werk ook bijna geëindigd ze waren heer de aardsbischop kwam nu om in haar laatste uren bij haar te zijn dat had zij de koning beloofd maar zij schudden het hoofd en ze meekten met blikken en gebaren dat hij heen zou gaan deze nacht moest zij haar arbeid in mers voltoeë anders was alles vruchteloos alles smart, tranen en slaapeloze nachten de aardsbischop verwijderde terwijl hij haar door de geworden toevoegde maar de armen Elise wist dat zij onschuldig was en ging met haar werk voort de kleine muizen liep over de vloer zij sleefde brandnetels naar haar toe om toch ook wat te helpen en de lijsteren zetten zich voor het raam neer en zong de heer de nacht zo vrolijk als zij maar kon opdat die Leeze de moed niet zou verliezen het was nog schemerachtig eerst na verloop van een uur ging de zon op en daar stonden de elfbroeders voor de boord van het kasteel en verlangden tot de koning toegelaten te worden dat kon niet gebeuren werd hun te antwoord gegeven het was immers nog nacht de koning sloop en mocht niet wakker gemaakt worden zij smeekte en dreigde de wacht kwam en zelfs de koning ging naar buiten vroeg wat dat moest betekenen daar ging de zon op en nu waren er geen boorders te zien maar boven het kasteel vloogen er elf wilde zwanen het gehele volk stroomde de stadspoort uit de heksie verbrande een oud baard trok de karre waarop zij zat voort men had haar in keel van grofzaklenen aangedrokken haar prachtig haringen hing verwart om haar hoofd haar wangen, waardoods bleek haar lippen boboge zich zachtjes terwijl haar vingers het groene vlas lochten zelfs op haar doodsweg hield ze niet met het begonnen werk op de tien hemde lagen aan haar voeten aan het elfte werk te zijn nog dit gepuipel bespotten haar geen hekseens geen gezangboek heeft zij in de hand nee, met haar afschubelijke toverij zit zij daar scheurt haar in duizend stukken en zij snelde al op haar los en wilde de hemde verscheuren toen er elf wilde zwanen kwamen aanvliegen ze zich rondom haar op de karre neerzetten en met hun grote vleugels klapten nu week de menig te verschrikt op zijde dat is een teken van de hemel zij zich onschuldig vluisterde velen over luid te zeggen nu grib de beel haar bij de hand waarop zij de elf hemde haastig over de zwanen heenwierp en onmiddellijk stonden daar elf schone prinsen maar de jongste had een zwanen vleugel in plaats van zijn ene arm want er een brokke mauw aan zijn hemd die ze had zij niet klaar gekregen nu mag ik spreken zeiden ze ik ben onschuldig en het volk dat zag wat er gebeurd was boog zich voor haar als voor een heilige maar zij zonk die levenloos in de armen van haar broeders zozeer had de overspanning angst en smart haar aangegrepen ja, onschuldig is zij zij de oudste broer en nu verdelde hij alles wat er gebeurd was en terwijl hij sprak verspijden zich in geur als van miljoen rozen want ieder stuk brandhout van de brandstapel had wortelig geschoten en kreeg takken er stond daar in geur in de hech hoog en groot met rode rozen wit en schitterend deze vonkelde als een ster de koning plukte haar af en stak haar op de borst van Elise nu ontwaakte zij met vrede en geluksaligheid in het hart en alle kerklokke luiden vanzelf en de vogels kwamen bij grote scharen aan het werd een bruid zoet naar het kasteel terug zoals geen koning nog ooit gezien had einde van de wilde zwane het madaliefje anders zijn sproken en vertellingen dit is een LibriVox opname alle LibriVox opname behoren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Julie van Walgem anders zijn sproken en vertellingen door Hans Christian Andersen na verteld door Simon Jacob Andressen het madaliefje luister nu eens buiten op het land dicht aan de weg stond een aardig huisje je hebt het zeker zelf al eens gezien daarvoor is een kleine tuin met bloemen en een heining die geverft is dicht daarbij aan de kant van de gracht de midden van het mooiste groene gras groeide een klein madaliefje de zon bescheen het even warm en heerlijk als een grote mooie, prachtige bloem in de tuin en daarom groeide het van uur tot uur op zegere morgen sond het met zijn kleine sneevite blaadjes die al straal rondom de gele zon in het middenzaten geheel ontloken je dacht er niet aan dat niemand het daar in het gras zag en dat het een arm verrocht bloemtje was nee, het was zeer vergenoegd het wende zich naar de warme zon toe kijk er naar op en luisterde naar de levering die in de lucht zon het kleine madaliefje was zo gelukkig alsof het een grote feestdag was en het was toch maar een maandag al de kinderen waren naar school toe terwijl deze op een banken zaten en leerden, zat het madaliefje op zijn kleine groene zengel en leerde ook van de warme zon en van alles in de omtrek hoe goed God is en het bevelend bloemtje goed dat de kleine levering alles wat het in stilte gevolte zo duidelijk een schoon zon en het madaliefje keek met een soort van eerbied die kon zingen en vliegen maar was er niet bedroefd over dat het het zelf niet kon ik zie en hoor emmers, dacht het de zon beschijnt me en de wind kust me hoe rijk ben ik toch begiftigd in de tuin stonden vele stijven teftige bloemen hoe minder geur zij van zich gaven desto meer prompte ze de peyonen bliezen zich op om groter dan een roos te zijn maar in de grote zit het hem niet de tulpen hadden de allere schoonste kleuren en dat wisten ze wel en heelden zich zurecht als een kaars op dat men ze beter zou kunnen zien zij lette niet op het kleine madaliefje daar buiten maar dit keek desto meer naar hen en dacht wat zij zei toch rijk en schoon ja de prachtige vogel vliegt zegen naar hen toe en brengt hun een bezoek god dank dat ik er zo dicht bij sta dan heb ik toch ook wat aan die pracht en terwijl in de dag kiviet daar kwam de leveren kaan vliegen maar niet naar de peyonen en de tulpen toe nee hij zette zich op het gras bij het arme madaliefje neer dit verschrikte zo dat het niet west wat het ervan moest denken de kleine vogel danserondom met lieve bloempje heen en zong oh wat is dat gras toch zacht en zie eens welke lief bloempje met goud in het hart en zelf er op zijn kleed het gele stipje in het madaliefje zag er immers als goud uit en de blaadjes rondom waren zilverwit hoe gelukkig het kleine madaliefje was nee dat kan niemand zich voorstellen de vogel kussen het met zijn snavel zong ervoor en vloog de weer in de blauwe lucht op het duurde zich er wel een kwartier voor dat het madaliefje weer wat tot zichzelf gekomen was half beschaamt en toch inderlijk verheugd kijk het naar de andere bloemen in de tuin zij hadden immer zeer in het geluk dat hem weer varen was gezien zij moesten immer eens begrijpen welke een blijdschap dat voor hem was maar de dopen stonden nog eens zo stijf als vroeger en toen zaten zij in lang gezichten waar de vuur rood, want zij hadden er zich over geergerd de peonen waren knorrig het was goed dat zij niet konden spreken anders had het madaliefje zeker een hatelijkheid moeten aanhoren de arme kleine bloem kon wel zien dat zij niet in een goede luim waren en het deed haar van harte leed op hetzelfde ogenblik kwam er een meisje met een groot scherp en blinkend mensen in de tuin zij liep naar de dopen toe en sneed de ene na de andere af oh, zijde het madaliefje met een zucht dat is toch verschrikkelijk nu is het met hen gedaan daarop ging het meisje met de dopen weg het madaliefje was daar blij om dat het buiten het gras stond in een klein bloempje was het gevolte zich zeer dankbaar de zon onderging voudde het zijn bladjes dicht viel en slaap en droomde de hele nacht van de zon en van de kleine vogel de volgende morgen toen het bloempje al ze met de bladjes weer als kleine armen naar de lucht en het licht uitstrekte herkende het de stem van de vogel maar het klonk treurig wat hij zong ja, de arme leewerk had er wel reden voor hij was gevangen en zat in een kooi dicht bij het open raam op een vrije en gelukkig grond vliegen zong van het jonge groene koren op het velden van de heerlijke dochter die hij op zijn vleugels hoog in de lucht kon doen de arme leewerk was niet opgewekt hij zat daar in een kooi gevangen het kleine madaliefje wilde hem graag helpen maar hoe zou het doen? ja, daar was moeilijk iets op te bedenken het bloempje vergat helemaal hoe schoon alles in de omdrek stond hoe warm de zon scheen en hoe prachtig wit zijn bladjes eruit zagen ach, het kon er niets anders denken ten aan de gevangenvogel voor wie het volstrekt niets kon doen op hetzelfde ogenblik kwam er twee kleine jongens uit de tuin de ene hield de mes in de hand groot en scherp even als het welke het meisje had om de tulp af te snijden ze gingen naar het kleine madaliefje toe dat maar niet kon begrijpen wat ze wilde hier konden we een heerlijke gas over de leewerk uitsnijden zei het ene jongetje begon toen om het madaliefje heen een vierhoek te snijden zodat het midden in de graszode bleef staan pluk het bloempje af, zei het andere jongetje en het madaliefje beefde van angst want afgeplukt te worden zond hem het gelijk met het leven te verliezen en nu wilde het nog veel te graag leven daar het met de graszode naar de gevangenleer waar ik in de kooi toe moest nee, laat het staan, zei het andere jongetje het is zo'n lief bloempje en zo bleef het dan staan en kwam in de kooi van de leewerk maar de arme vogel klaagde luido voor het verliezen van zijn vrijheid en sloeg met zijn vlerken tegen het eiterdraad van de kooi het kleine madaliefje kon niet spreken geen vertroosend woord zeggen hoe graag het ook wilde zo verliep de voormiddag hier is geen water zei de gevangenleewerk ze zijn allemaal uitgegaan en hebben vergeten mij te drinken te geven mijn keel is droog en brandend er is vuur en ijzemij en de lucht is zwaar ach, ik moet sterven gescheiden van een warm zondenschijn van het frisse groen van al de heerlijkheid die gods geschapen heeft en toen boorde hij met zijn snavel in de koele graszode om zich daar er een weinig te verfrissen daar viel zijn blik op het madaliefje en de vogel knikte het toe kuste het met de snavel en zei jij moet hier bennen ook verdroge arme kleine bloem u en het kleine plekje groene gras heeft om mij gegeven een ruil voor de gehele wereld die ik daar buiten had ieder gashaampje moet mijn groene boom elk van uw buttenbladeren een geurige bloem zijn ach, je herinnert er mij slechts aan hoe veel ik verloren heb kon ik hem maar wat troosten dacht het madaliefje maar het kon geen blad bewegen toch de geuren die de terreblaadjes van zich gaven was veel sterker dan men anders bij dit bloempje vindt dat merkte de vogel ook en of schoon hij vandoors versmachten en in zijn smart de groene grashaampje zaf vrukte raakte hij het bloempje toch niet aan het werd avond en nog kwam er niemand om de arme vogelen in doppel water te brengen nu strijkte hij zijn lieve vlergjes uit en schudde er krampachtig mee zijn gezang was een beemoedig piep piep zijn klein kopje boosig lang saam naar het bloempje toe en het hart van de vogel brak van gebrek in Heimwee nu kon het bloempje niet, even als de vorige avond zijn blaadjes samenvouwen en slapen het hing ziek en treurig op de grond neer eerst zijn volgende morgen kwamen die jongetjes toen zij de dode vogel zagen weende zij bitterer tranen en groeven een aardig grafje dat met bloemblader reverseerd werd het lijk van een vogel kwam met een mooi ronddoosje koninklijk zou hij begraven worden de arme vogel toen hij leefde en zong vergaat ze hem lieten hem in de kooi zetten en gebrek leiden nu werd hij geëerd en werden er tranen om hem gestort maar de grashoden met het madeliefje werd in het stof van de straat weggeworpen niemand dacht aan de bloem die het meest voor de kleine vogel gevoeld had en die hem zo graag had willen troosten einde van het madeliefje uit anders zijn sproken en vertellingen de geschiedenis van de moeder uit anders zijn sproken en vertellingen dit is een LibriVox opname alle LibriVox opname behooren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Karola Jansen anders zijn sproken en vertellingen door Hans Christian Andersen na het verhaal door Simon Jacob Andressen de geschiedenis van een moeder een moeder zat bij de wieg van haar kind ze was diep bedroefd en vreesde dat het zou sterven zijn gezichtje was bleek en zijn oogjes waren gesloten het kind haalde zwaar en soms tijd zo diep adem als of het zuchte en de moeder keek nog treuriger naar het arme wicht Eensklaps werd er op de deur geklopt en nu had er een arm oud man binnen die in een grootbaarde dek gewikkeld was want daarin blijf men warm en dat had hij wel nodig het was immers een koude winter buiten was alles met ijs en sneeuw bedekt en de wind plies zo scherp dat hij in het gezicht sneed daar de oude man van de koude trilde en het kind een ogenblik stiep verliet de moeder de wieg even en zette bier in een kleine pot op het vuur om het voor hem te warmen de oude man zette er zich bij neer en wiegde het kind als de moeder ging op een oude stoel naast hem zitten keek naar haar ziek kind dat zo diep adem haalde en greep zijn handje vast niet waar gedenk toch ook dat ik het wel zou behouden vroeg zij de goede god zal het mij niet ontnemen de oude man, het was de dood knikte zo zonderling dat het evengoed ja als neen kon betekenen maar de moeder sloeg haar ogen neer en tranen bigelde langs haar wangen het hoofd werd haar zwaar drie dagen en drie nacht had zij geen ogen loken en nu viel zij in slaap toch haar slaap duurde niet langer dan de minuut toen stond zij op en bevde van de kou wat is dat? riep zij uit en keek naar alle kanten rond maar de oude man was weg en haar kind was weg, hij had het meegenomen in de hoek van de kamer maakte de oude klok een zonderling geluid het zware, lodige wicht kwam op de vloer neer plomp, daar stond de klok stil de arme moeder snelde het huis uit en riep om haar kind buiten, midden in de sneeuw zat een man in een lang zwart gewaad en zei de dood is bij u in de kamer geweest ik heb hem met uw kind zien weg sneller hij loopt sneller dan de wind en brengt nooit terug wat hij wegenomen heeft zeg mij maar welke weg hij ingeslagen is zei de moeder zeg mij de weg en ik zal die wel vinden ik weet hem, zei de man in het zwarte gewaad wat ik u dit zeg, moet geerst al de liedjes voor mij zingen die je voor uw kind gezongen hebt ik mag zulke liedjes graag ik heb ze vroeger wel meer gehoord ik ben de nacht en heb er tranen gezien toen hij ze zongt ik zal ze allemaal zingen, zei de moeder maar houdt mij niet op op dat ik hem kan inhalen, op dat ik mijn kind mogen weder vinden maar de nacht zat stil en stom nu verong de moeder zich te handen zong en weende en er vloeien er vele liedjes van haar lippen er waren uit haar ogen toen zei de nacht loop het donkere dennenwout in daar heb ik de dood met het kind naartoe zien gaan in het dichtst van het wout bevond zich een kruisweg en ze wist niet welke richting zij nu moest inslaan er stond daar een doornstruik deze had bladeren nog bloemen maar het was dan ook in de bar wintertijd en daar hingen ijskeegels aan de takken heb je de dood met mijn kind zien voorbij gaan zei de doornstruik maar ik zeg u niet welke weg hij ingeslagen is als jij mij niet vooraf aan uw boezem wilt verwarmen ik vind je zie je dood ik word tot lauter ijs en zij drukte de doornstruik vast aan haar borst op dat zij helemaal zou kunnen onderhoren je de doornen drongen in haar vlees door en haar bloed vloeien in grote droppels maar de doornstruik kreeg nieuwe groene bladeren en droeg bloesems in de winternacht zo warm is het aan het hart van een bedroefde moeder de doornstruik zei haar daarop welke weg zij moest inslaan nu kwam zij aan een groot meer waarop geen enkel schip of schuitje te zien was het meer was niet genoeg dichtgevoer om haar te dragen en ook niet open en ondiep genoeg om door water kunnen worden en toch moest zij er overheen als zij haar kind wilde vinden nu ging ze op haar knieën liggen om het meer leeg te drinken maar dat was immers onmogelijk voor hun mens toch de bedroefde moeder dacht dat er misschien een wonder zou kunnen gebeuren nee dat zou nooit gaan, zei het meer laat ons beide liever zien of wij het met elkaar eens kunnen worden ik houd ervan paarls te verzamelen en uw ogen zijn twee van de schoonsten die ik ooit gezien heb wilt gij ze in mij uitwenen dan zal ik u naar de grote broeikas brengen waarin de dood woont en bloemen en bomen verplicht elk van deze is een mensenleven oh, wat zou ik niet willen geven om bij mijn kind te komen zij de moeder die reed zoveel tranen gestort had zij weende nog meer en haar ogen vielen op de bodem van het meer en werden twee kostbare paarls maar het meer hief haar in de hoogte alsof zij op een schommel zat en in hun ogenblik vloog zij op de tegenovergestelde oever waar een meile lang wonderbaar huis stond men wist niet of het een berg met bossen en grotten dan of het getimmerd was maar de arme moeder kon het niet zien ze had haar ogen immers uitgeweend waar kan ik de dood vinden die met mijn kind is weg gegaan vroeg zij hij is hier nog niet aangekomen zijn oude grijze vrouwen die daar rondliep en op de broeikas van de dood moest passen hoe heb je de weg hierheen gevonden en wie heeft u geholpen de goede god heeft mij geholpen antwoorden zij hij is bam hartig en dat zult gij ook zijn waar kan ik mijn kind vinden ik ken het niet zij de oude vrouw en jij kunt immers niet zien de dood zal wel spoedig komen om ze te verplanten gewet immers wel dat ieder mens zijn levensboom of zijn levensbloem heeft zij zien er als andere gewassen uit maar hun hart te kloppen kinderharten kunnen ook kloppen letter op, misschien herkent je het kloppen van het hart van uw kind maar wat geeft ge mij als ik u zeg wat genoeg meer moet doen ik heb niets te geven zij de bedroefde moeder maar ik wil voor u tot aan het einde daar heb ik niets te doen, zei de oude vrouw maar je kunt mij uw lang zwart haar geven je weet zelf zeker wel dat het mooi is, het bevalt mij je kunt mij een wit haar daarvoor krijgen dat is toch altijd iets verlangt ge anders niets, vroeg zij dat geef ik u met alle genoegen en zij gaf haar haar mooie haar en kreeg een plaats daarvan het sneeuwitte de oude vrouw daarop gingen zij in de grote broeikast van de dood waar bloemen en bomen wonderbaar door elkaar groeiden daar stonden fijne jacinten onder glazen klokken en grote stevige peoenen daar groeiden waterplanten waarvan er enkele ervries andere kwijnend uitzagen waterslangen lagen daarop neer en zwarte kreefden klemden zich aan de stengel vast daar stonden prachtige palmen eiken en platanen, peterselie en bloeiende tijm alle bomen en bloemen hadden hun namen ze waren elke mensen leven de mensen leefden nog sommige in China, andere in Groenland in één woord, in alle delen der wereld daar stonden grote bomen in kleine potten zodat zij er bekrompen in hadden en het niet veel schilden of zij deden de potten barsten er was daar ook menige kleine zwakkerbloem in een vette grond met mosser omheen en zorgvuldige koester ter verpleegd maar de bedroefde moeder boog zich over alle kleinere planten heen zij hoorde in elke en mensenhard kloppen en uit miljoenen herkenden zij dat van haar kind daar is het riep zij en strekt haar hand over een klein krokusje uit dat ziek naar één kant over hing raak de bloem niet aan, zei de oude vrouw maar blijf hier staan en als de dood komt ik verwacht hem ieder oogmelijk laat hem dan de plant niet uittrekken en dreig hem dat jij in dat geval hetzelfde met de overige bloemen zult doen dan wordt hij bang hij moet bij God daarvoor in staan en hij mag geen uitgetrokken worden voordat hij er vergunning toegeeft daarzuisde het eensklopse ijskoud door zijn zaal en de blinde moeder voelde dat het de dood was die nu kwam hoe heb je de weg hier naartoe kunnen vinden, vroeg hij hoe heb je hier vleuggen naartoe kunnen lopen dan ik ik ben een moeder, antwoorden zij de dood strekte zijn lange hand naar de kleine, fijne bloem uit maar zij hield haar handen overheen hield haar vast omsloten en nogtans vol zorgvuldigheid dat zij geen van de bladeren aanraakte nu blies de dood op haar handen en zij voelde dat dit kouder was dan de koude wind nu viel haar handen slap neer tegen mij kunt je toch niets uitrichten zij de dood maar God kan dit wel gaf zij hem hier op de antwoord ik doe slechts wat hij wil, zij de dood ik ben zijn tuinman ik neem al zijn bloemen en bomen en verplant ze in de grote tuin van het paradijs in het onbekende land hoe ze daar groeien en hoe het daar is dat mag ik u niet zeggen geef mij mijn kind terug, zij de moeder en weende en smeekte eens klaps geef zij met haar handen twee mooie bloemen stevig vast en riep de dood toe ik trek al die bloemen uit want ik ben wanhopig raak ze niet aan, zij de dood gezegd dat je zo ongelukkig bent en wilt nu een andere moeder even ongelukkig maken een andere moeder, zij de ongelukkige vrouw en lieten beide bloemen dadelijk los daar hebt ge u ogen zij de dood ik heb ze uit het meer opgewist zij vonkelde zo helder, ik wist niet dat het de uwen waren neem ze terug ze zijn nu nog helderder dan vroeger en kijk dan eens in de diepe put hiernaast naar beneden ik zal de namen daar bloemen die gewild het uittrekken noemen en dan zult gezien wat je hebt willen vernietigen en tegronden richten en zij keek in de put neer en het was een geluksaligheid te zien hoe de ene een zegen voor de wereld werd zij zag het leven de andere ze hadden het zorgen en nood, jammer en ellende bestond beide is gods wil, zij de dood welke van deze is de bloem des ongeluks en welke de gezegende vroeg zij dat zeg ik u niet, antwoordde de dood maar dit zult je van mij vernemen dat een daar bloemen die van uw eigen kind is het was het lot van uw eigen kind dat gezaagd de toekomst van uw eigen kind nu gaf de moeder een luide geel van schrik welke van deze is die van mijn kind zeg mij dit, bevrijd het onschuldige kind verlos mijn kind van alle ellende draag het liever weg, draag het in gods koninkrijk vergeet mijn tranen, vergeet met smeken en alles wat ik gedaan heb ik begrijp u nu, zij de dood wilt u uw kind terug hebben of moet ik daarmee naar die plaats gaan welke jij niet kent nu vrong de moeder zich de handen viel op haar knieën en bat tot god verhoor mij niet als ik in strijd met uw wil-bit die altijd het beste is verhoor mij niet verhoor mij niet zij liet haar hoofd op haar borst zakken en de dood ging met haar kind naar het onbekende land einde van de geschiedenis van de moeder opname door Karole Jansen Rotterdam www.karolejansen.nl uitstel is geen afstel uit andersens sproken en vertellingen dit is een LibriVox-opname alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org opname door Bart De Leel andersens sproken en vertellingen door Hans Christian Andersen naar verteld door Simon Jacob Andriesen uitstel is geen afstel er stond ergens een oud-ridder kasteel dat door een brede gracht omgeven was waarover een ophelbrug lag die echter slecht zelden neergelaten werd want niet alle bezoekers zijn goede mensen onder het afdak waren schietgaten aangebracht om daardoor te schieten kokend water, ja, gesmoten lood op de vijand neer te schieten als hij te dicht in de daarbijheid wordt komen binnen in het huis waren de kamers zeer hoog het geen goed te staden kwam bij de vele rook die je van het haart viel opsteer waarop grote vochtige houtblokken lagen te speulen aan de muur gingen portretten van geharnaste mannen en trots de vrouwen in zware kleren de vorste van allen liep hier levend rond zij werd Meta Mogens genoemd zij was de vrouw des huisens haar hoorde het ridder kasteel toe tegen de avond kwamen er hovers zij sloegen drie van haar onderhoorigen dood ook de kettinghonds sloegen ze dood en daarop legden ze vrouw Meta met de hondeketting aan het hondenhoek vast terwijl zij zichzelf in de zaal te goed deden de wijn en het goede bier uit haar kelder leegdronken vrouw Meta was aan de hondeketting vastgelegd ze kon niet eens blaffen maar zie daar sloop de bediende van één der rovers zachtjes naar daarbij hij mocht niet gezien worden anders zouden ze hem doodgeslagen hebben vrouw Meta Mogens zei de knert weet genoeg wel hoe men vaardig tijdens het leven van uw man op het houten paard moest rijden hij deed een goed woord voor hem maar dit leidde tot niets hij moest zo lang rijden totdat zijn ledemate verminkt waren maar hij sloopt naar hem toe even als ik nu naar u toeslaap hij schooft zelfs een kleine steen onder elk van zijn voeten opdat zij daarop zouden steunen niemand zag het of zij deden alsof zij niet zagen want hij werd immers de jonge, genadige vrouw dat heeft mijn vader mij verteld en dat heb ik onthouden en niet vergeten nu wil ik u verlossen vrouw Meta Mogens daarop haalde zij de paarden uit de stal en redde te midden van regen en wind weg en kregen hulp bij vrienden dit is een rijke vergelding voor een kleine dienst die ik aan uw vader bewezen heb zijn Meta Mogens uitstel is geen afstel gaf de krecht hierop ten antwoord de hoofd verswerde opgehangen er stond ergens een oude ridderkasteel en het staat er nog het is niet dat van Meta Mogens het behoort aan een ander aardelijk geslacht toe wij verplaatsen ons in de tegenwoordige tijd de zon beschijnt de vergulde torenspitsen kleine eilandjes waarop bloemen bloeien liggen als ruikers op het water en de wilde zwanen zwemmen er omheen in de tuin groeien rozen de vrouw des huizen is zelf het fijnste rozenblad het straalt in de vreugde in de vreugde van goede daden toch niet in de weide wereld wat daar bewaard is dat is niet vergeten uitstel is geen afstel nu begeeft zij zich van het herenhuis daar een kleine boerenhut op het land daarin woont een arme meisje dat lang is het raam in het kamertje ziet op het noorden uit de zon komt hier niet het meisje heeft slechts het gezicht van een klein stukje land dat door een hoge hech omgeven is maar heden is het zonneschijn de warme heerlijke zon van onze goede god is binnen in het kamertje zij komt uit het zuiden door het nieuwe raam heen dat waar vroeger sterk zijn muur was het land met meisje zit in de warme zonneschijn ziet bos en meer de wereld is zo groot zo wonderlijk schoon geworden en wel door een enkel woord van de vriendelijke vrouw van het herenhuis het woord was zo gemakkelijk de daad zo gering zei zij de vreurde die zij mij verschafden was oneindig groot en rijk in zegen en daarom verbringt zij zo menige goede daad denkt aan allen in de arme huizen en in de rijke huizen waar er maar bedroefd in zijn het is verborgen en bewaard maar de goede god vergeet niet uitstel is geen afstel er stond ergens een oudhuis het was in de grote stad met haar druk het levende verkeer het had kamers en zalen maar deze betreden wij niet we blijven in de keuken en daarin is het warm en licht het is gezindelijk het kopengoed blind de tafel is als glad gevreven de grootsteen is als een vers geschuurde ladeerplank en dat alles heeft dat ene dienst meisje gedaan en toch door tijd genoeg overgehouden om zich aan te kleden als of ze naar de kerk wilde gaan ze draagt een strik op haar muts een zwarte strik dat wijst op rauw maar ze heeft over niemand rauw te dragen nog over vader, nog over moeder nog over bloedverwandten, nog over vrienden ze heeft het meisje eenmaal was hij verloofd verloofd met een arme jongeling ze hadden elkaar innerlief op zekere dag kwam hij bij haar en zei we bezitten beide niet op de wereld een rijke wederwee heeft hartelijke woorden tegen mij gesproken ze wil mij tot welstand brengen maar jij ligt in mijn hart begraven wat zou je mij raden? datgene waarvan je denkt dat het tot je geluk zal streken zei het meisje wees maar goed en liefderijk voor haar dat wij je dit zeggen dat we elkaar, van het uur af waarop wij van ook anders scheiden niet meer mogen zien en er verliepen jaren daar ontmoet haar vroegere vriend en minder haar op de straat hij zag haar ziek en herlendig uit nu kan zij niet naar laten hem te vragen hoe gaat het met je? rijk en goed in alle opzichten zei hij mijn vrouw is braver en goed maar jij ligt in mijn hart begraven ik heb mijn strijd gestreden we zien elkaar nu niet weer dan bij God een week is voorlopend die mooi gestond het in de krant te lezen dat hij gestorven was daarom draagt het meisje een rouwkleed haar minder was gestorven en heeft een vrouw en drie stiefkinderen na gelaten zoals er te lezen staat de zwarte strikijst op rouw het gezicht van het meisje wijst er nog in hogere mate op in het hart is deze bewaard en wordt nimmer vergeten uitstel is geen afstel zie dat zijn de drie geschiedenissen drie bladeren aan één stil wens het kunnen nog meer klaar verbladeren in het boekje des harten liggen er velen uitstel is geen afstel einde van uitstel is geen afstel de tuin van het paradijs uit andersens sproken en vertellingen dit is een liebbevochtsopname voor het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden ga naar liepenvochts.org opname door Anna Simon andersens sproken en vertellingen door Hans Christian Andersen na verteld door Simon Jacob Andersen de tuin van het paradijs daar was eens een koningshan niemand had zoveel mooie boeken als hij alles wat er op deze wereld gebeurd is kon hij daarin lezen om in prachtige koperplaten te zien met ieder volk en met ieder land kon hij daardoor kennis maken maar waar de tuin van het paradijs te vinden was daar stond geen woord van in en deze juist was het waaraan hij het meest dacht zijn grootmoeder had hem toen hij nog klein was maar toch spoedig naar school zou gaan vertelt dat iedere bloem in de tuin van dit paradijs de lekkerste koek en de mildraaten de fijnste wijn waren op de ene bloem stond geschiedenis aardrekskunde, op de derde rekenkunde men behoefde maar koek te eten dan kende men zijn les hoe meer men ervan had desten meer geschiedenis en aardrekskunde en rekenkunde leerde men dat geloofde hij toen der tijd maar eerst toen hij een grotere jongen werd meer leerde en verstandiger werd begreep hij wel dat er een heel andere heerlijkheid in de tuin van het paradijs te vinden moest zijn oh, waarom plukte Eva toch van de boom der kennis om Ad Adam van de verboden vrucht als ik in hun plaats was geweest dan zou ik dit niet gedaan hebben nooit zou de zonde dan in de wereld gekomen zijn dat zei hij destijds en dat ze hij nog toen hij 17 jaar oud was de tuin van het paradijs vervulde hem geheel en al op zekere dag ging hij het bos alleen in want dat was zijn grootste plezier de avond pak aan de wolken pakten zich samen er viel een regen als of de gehele hemel eenkele sluis was waar hij het water stranden het was zo donker als het anders nachts slechts in het diepste put is nu eens gledt hij op het natte gras uit dan weer viel hij over de gladde stenen die boven de natte, rotsacht gegrond uitstaken alles droop van het water de arme print had geen enkele droge draad meer aan het lijf hij moest over grote steenblokken klauteren waar het water uit het hoge mos vloeide het schilder niet veel of hij was in ommacht gevallen eensklaps hoorde hij een zondering gesuis en nu zag hij voor zich een grote, verlichte gott in het midden daarvan brandde zulk een groot vuur dat men daarop met een hert kon braden en dit gebeurde ook het prachtigste hert met zijn hoge horens was aan het beraadspit gestoken en werd langzaam tussen twee afgekapte pijnboomstammen omgedraaid een oude vrouw, fors en sterk als waren zij een verkleed manspersoon zat bij het vuur en weer per het ene vrouwt na het andere op kom maar naar daarbij zet u bij het vuur neer dan kunt u kleren wat laten drogen het tocht hier geducht zei de prins en zet zich op de vloer nedig dat zal nog wel erg geworden als mijn zonen thuis komen antwoordde de vrouw geen zijt hier in de god der winden mijn zonen zijn de vier winden der wereld kunt gedat begrijpen? waar zijn uw zonen? voeg de prins zei de vrouw mijn zonen doen alles op hun eigen houtje ze zijn met de wolken daar in de koningszaal aan het raketten en daarbij weest zij naar de hoogte oh zo zei de prins gesprekte overigens vrij bars en zei het niet zo vriendelijk als de vrouwen die ik anders om mij heen heb oh die hebben zeker niets anders te doen ik moet wel streng zijn als ik mijn jongens in bedwang wil houden maar dat kan ik of schoon het stijfkoppens zijn zit gedieviere zakken hier aan de muur hangen daarvoor zijn zij even bang als jij vroeger voor de roede achter de spiegel ik kan de jongens in elkaar buigen en dan stop ik ze in de zak daar maken we geen complimenten mee daar zitten ze dan en mogen er niet uit voordat ik het toe sta maar daar hebben we één van hen het was de noordenwind die met een ijzige koude pinnet had grote hagelstenen kletteren op de grond neer en sneeuwvlocken dwarrelden in de ronde hij doet een broek en buis van een berenhuit een muts van zeehondenvels helemaal over zijn oren getrokken lange ijskeegels hingen er aan zijn baard en de ene hagelstenen naar de andere gleed van de kraag van zijn buis naar beneden ga niet dadelijk bij het vuur zitten zei de prins anders zou het gelicht winter in uw gezicht en uw handen kunnen krijgen winter! zei de noordenwind en barst in een luid gelach uit koude is mijn grootste plezier maar wat ben jij voor een kereltje hoe kom je in de gold ter winden hij is mijn gast zei de oudervrouw en als je met deze verklaring niet tevreden bent dan zal ik je in de zak stoppen versta je mij? zie dat hielp en de noordenwind vertelde waar hij vandaan kwam en waar hij bijna een maand geweest was ik kom van de polzee zei ik ben op het beren eiland met de russische walrussiagers geweest ik zat en sleep op het roer toen zij van een noordkaap wegzelden als ik nu en dan wakker werd hij is een kluchtgevogel hij klapt wiek met zijn vleugels houdt deze daarop onbeweegelijk uitgestrikt en vliegt toch voort maak het niet te wijdlopig zei de moeder ter winden je bent dus op het beren eiland geweest, niet waar? daar is het prachtig daar is een vloer om te dansen zo glad als een bord half onder de sneeuw met een weinig mos, puntige stenen en geraamten van walrussen en ijsberen lagen er in de ronde het schimmelt groen men zou haast denken dat de zon daarop nooit geschenen had ik plies een weinig in de nevel en nu zag ik een huis dat van vrakhoud gebouwd en met walrusshuiden bedekt was de kant waar aan het vlees gezeten had was naar buiten gekeerd op het dak zat een levende ijsbeer te brommen ik ging naar het strand toe keek naar de vogelnesten zag de naakte jongen die schreeuwen en hun bekken open swerden nu plies ik in hun keelen verderop kriolden de walrussen door elkaar als levende ingewannen of reuzachtige maden met varkenskoppen en lange tanden je weet goed te vertellen mijn zoon zei de moeder, ik watertant ervan als ik naar je luister toen begon de jacht de harpoon werd in de porst van de walruss geworpen zodat een dampende bloedstraal als een fontijn over het ijspoot nu dacht ik ook aan mijn spel ik plies en liet door hoge ijsbergen de boten insluiten wat vloot en wat schreeuwde men maar ik vloot nog luidig de walrusselijken, kisten en touwwerk moesten zij op het ijs uitpakken ik schudde er sneeuwvlocken overheen en liet ze in de beklemmd geraakte vaartuigen met hun vangst naar het zuidendrijven om daar zout water te proeven zij komen niet meer naar het Beren eiland toe dan heb je heel wat kwaad gedaan zei de moeder, kler Winden wat ik goed gedaan heb, moeten de anderen maar vertellen zei hij maar daar hebben we mijn broeder uit het westen hem mag het liefste van alle leiden hij ruikt naar de zee en voet een heerlijke koude met zich mee is dat de kleine westenwind voeg de prins zeker is het de westenwind, zei de oude vrouw maar hij is toch niet zo klein ja, een geleden was hij een aardige knap maar dat is nu voorbij hij zag er als een woester keel uit maar hij had een valhoud op om zich niet te bezeren hij had een honihoude knots die hij in de Amerikaanse bossen afgehakt had dit was geen gemakkelijk werk geweest waar kom je vandaan, voeg zijn moeder uit de maagdelijke bossen zei hij, waar de waterslang in het natte gras ligt en de mensen overbodig schijnen te zijn wat heeft hij van daar weggejaagd ik zag in het diepste rivier zag hoe deze van de rotsen naar beneden starten stof werd en naar de wolken vloog om de regenboog te dragen ik zag de wilde buffel in de rivierswemmen maar de stroom voerde hem met zich mee hij dreef met een troep wilde eenden dieren de hoogte vloogen naar de plaats waar het water naar beneden starten de buffel moest naar beneden dat beviel mij en ik blies een storm zodat overoude bomen aan splinters barsten en tot spaners werden en heb je anders niets gedaan voeg de oude vrouw ik heb in de savannen allerlei kromme sprongen gemaakt ik heb de wilde paarden gestreeuwd en kokosnoten doen afvallen ja ja, ik zou heel veel weten te vertennen maar, mij moet niet alles zeggen wat mij weet dat weet jij ook wel, oudje en haar gast zijn moeder zulk een duchtige kus dat zij bijna achterover gevallen was het was een verschrikkelijk wilde jongen nu kwam de zuidenwind met een tulband en een wuiwende bedoelingemantel het is hier vrij koud zei hij en weerp nog wat hout op het vuur ik kan wel merken dat de noordenwind het eerst van allen thuis gekomen is het is hier zo heet dat mij wel een ijsbeer kan braden zei de noordenwind je bent zelf een ijsbeer antwoordde de zuidenwind wil je in de zak gestopt worden voeg de oude vrouw ga daarop die steen zitten en vertel waar je geweest bent in afrika moedig antwoordde hij ik ben met de hotten tot een op de leonjacht geweest in het land daar kaffers daar groeit gras in de vlakten groen als een olijf daar liep de strijsvogel met mij om het hartst nog vluggert daar ben ik ging naar de woestijn met het gele zand daar ziet het eruit aan de bodem der zee ik trof een caravan aan men slagte de laatste cameel om aan drinkwater te komen maar het was slechts weinig wat mijn kreeg de zon brandde van boven en het zand van beneden de uitgestrekte woestijn had geen grenzen nu wendelde ik mij in het fijne losse zand en maakte dat hij zich tot hoge zuilen opstapelde dat was een dans om te zien hoe moedeloos de dromedaris daar stond en hoe de koopman zich de kaft aan over het hoofd trok hij weer op zich voor mij neer even als voor alle zijn god nu zijn ze begraven er zat een piramide van zand boven aan aan als ik deze eenmaal wegblaas dan zal de zon de beenderen doen verbleken dan kunnen de reizigers zien dat daar vroeger mensen geweest zijn anders zal men dit in de woestijn niet geloven je hebt dus niets anders dan kwaad gedaan zij zijn moedig mars in de zak en eerder zuidenwinter op verdacht was had zij hem om zijn middel beet gepakt en in de zak gestopt hij lag op de vloer rond de wente maar zij zetten zich op de zak neer en nu moest hij wel stil blijven liggen vindt dat zijn vrolijke jongens die gehapt zei de prins oh ja antwoorden zij en ik weet ze te straffen daar hebben we de vierde dat was de oostenwind hoe zijn moedig ik dacht dat je in de tuin van de paradijs geweest waard daar verlieg ik morgen eerst naartoe zij de oostenwind morgen is het honderd jaar geleden dat ik er geweest ben ik kon nu uit China waar ik zo om de porcelijne toren gedanst heb dat alle klokken klingelden op de straat kregen de beambten zweepslagen een bamboesriet werd op hun rug aan stukken geslagen en dat waren lieden van de eerste tot de negen de graad ze schreeuwen ze kregen weldoenig maar dat ging er niet van harte af en ik klingelde met de klokken en zong je bent ook altijd ondeugend zei de oude vrouw het is goed dat je morgen naar de tuin van de paradijs gaat dat draagt altijd tot je bescherming bij drink dan eens ferm uit de wijsheidsbron en bringe een fles vol voor mij mee dat zal ik doen zei de oostenwind maar waarom heeft mijn broedig uit het zuiden in de zak gestopt laten we uit van de vogel phoenix vertellen van deze wil de prinses in de tuin van de paradijs altijd horen als ik om de honderd jaren een bezoekbaar afleg doe de zak open dan zei het geen mijn lieve moeder en dan geef ik u twee je zak een vol thee zo groen en fris als ik ze geplukt heb wel nu dan om de thee en omdat je mijn lieve jongen bent zal ik de zak open doen dat deed ze en nu kroop de zuiden winter uit maar hij zag haar erg neerslachtig uit omdat de vreemde prins het gezien had daar heb je een palmblad voor de prinses zei de zuidenwind dit blad heeft de vogel phoenix de enige die er op de wereld was aan mij gegeven hij heeft er met zijn snavel zijn hele levensgeschiedenis gedurende de honderd jaren die hij geleefd heeft opgeschreven nu kan zij het zelf lezen hoe de vogel phoenix zijn nest in brandstak en daarin zat en verbrande even als de vrouw van een hindu wat knetterde door attacken eindelijk ging alles in vlammen op de oude vogel phoenix werd tot asforteerd maar zijn ei lag gloeiend rood in het vuur het barsten met een geweldige knal open en het jong vloger uit nu is deze heer over alles vogels en de enige vogel phoenix in de wereld hij heeft in het palmblad dat ik je gegeven heb een gat gebeten dat is zijn goed aan de prinses laat ons wat gebruiken zei de moeder er winden zetten zij zich allen bij elkaar naar neer om van het gebraden hert te eten de jonge prins zat naast de oosten wind daardoor werden ze al spoedig goede vrienden zeg mij eens, voeg de prins wat is dat toch voor een prinses waarvan hier zoveel gesproken wordt en waar ligt de tuin van het paradijs en wel zo, zei de oosten wind wil het gedaan naartoe? wel nu, vliegt dan morgen maar mee maar dat moet ik u zeggen zeer dat adams en evas tijd is geen mens daar geweest maar wel uit uw bijbelse geschiedenis ja wel, zei de prins in de tijd, toen zij verdreven werden zong de tuin van het paradijs in de grond weg maar hij beheelt zijn warme zonneschijn zijn zachte lucht en al zijn heerlijkheid de veerkorningin woont daarin daar ligt het land waar het dood nooit komt waar het heerlijk is zet u morgen op mijn rug neer dan zal ik u meenemen ik denk dat dit wel zal gaan en nu gingen ze allemaal slapen reeds vroeg in de morgen werd de prins wakker en was niet weinig verbaasd toen hij merkte dat hij zich al hoog boven de wolken bevond hij zat op de rug van de oosten wind die hem steven vast hield zij waren zo hoog in de lucht dat bossen en velden rivieren en zeeën zich als op een landkaart aan hem voordelen goedemorgen, zei de oosten wind gehad best nog een beetje kunnen blijven slapen want er is niet veel op het vlakke veld onder ons te zien of gemoest lust hebben de kerken te tellen die staan als krijtstipjes op het groene bord wat hij het groene bord noemde waren velden en wijden het is niet heel veel beleefd van mij dat ik uw moedig en uw broers niet goede dag gezegd heb zei de prins als men slaapt is men voor ons schuldigd beweerde de oosten wind en daarop vloggen zij nog sneller dan te voeren men kon het in de toppen van de bomen horen want als zij daaroverheen vloggen ritselden alle takken en bladeren men kon het aan de zeeën en op de meren merken want waar zij vloggen is tegen de golven hoger en de grote schepen bogen zich diep in het water even als zwemmende zwanen tegen de avond, toen het donker werd zagen de grote steden er bekoorlijk uit er lichten branden daar beneden nu eens hier, dan weer daar het was als wanneer men een stuk papier de brand gestoken heeft en al de kleine vonken ziet waarvan de ene naar de andere verdwijnt en de prins klapt in zijn handen maar de oosten wind verzocht hem dit niet te doen en zich liever vast te houden anders zou hij licht naar beneden kunnen vallen en aan de kerktoeren blijven hangen de adelaag in de donkere bossen vloog weliswaar snel maar de oosten wind vloog toch nog sneller de kozak reed op zijn klein paard vlug over de vlakte heen maar de prins ging toch nog vluggig nu kunt Gerema Laia zien dat is het hoogste gebergte in Azië nu zullen wij spoedig in de tuin van de paradijs komen daarop wenden zij zich meer zuidwaard alspoedig geurde daarvan specerijen en bloemen veigen en granaatappels groeiden in het wild en aan de wilde wijnstokken zaten blauwe en rode druiven hier lieten ze zich beide neer en strakte zich op het zachte gras uit waar de bloemen de wind toeknikten als wilden zij zeggen, welkom zijn wij nu in de tuin van de paradijs voeg de prins nee, nog niet, antwoorden de oosten wind maar we zullen er spoedig komen ziet gedaar die rotsachtige muur maar voor de wijngaard ranken als een groot groen gordijn hangen daardoor zullen we er in komen wikkelu in uw mantel hier brandt de zon, maar nog eens reden verder en het is ijskoud de vogel die daarvoor beide god heen vliegt heeft zijn ene vleugel buiten in de warme zomer en zijn andere binnen in de koude winter wel zo is dat dan de weg naar de tuin van de paradijs voeg de prins nu gingen ze de god in wat was het daar voor ijskoud de oosten wind sprijden zijn vleugelen uit en deze schitteren even als het heldeste vuur oh, wat was dat, een grot de grote rotsplokken waarvan het water aftroop, hingen in de zondelinkste gestalten daaroverheen nu eens was het er zo nou dat ze op handen en voeten moesten kruipen dan weer zo hoog en uitgestrekt als in de open lucht het zag haar uit als grafkapellen met stomme orgelpijpen en versteende orgels we betreden de weg des doods nu wij naar de tuin van het paradijs toegaan voeg de prins maar de oostenwind gaf hierop niets hoe genaamd ten antwoord maar wees slechts voorwaarts en het schoonste blauwe licht straalden hun tegen de rotsplokken boven hen werd er meer en meer een nevel die er eindelijk als een witte wolk in de maanden schijn uitzag nu waren ze in de heerlijke zachte lucht zo fris als op de bergen zo geurig als bij de rozen in de dal daar stroomde een rivier zo helder als de lucht zelf en de vissen waren al zilver en goud perpore rode palingen die bij iedere beweging blauwe wonken om zich heen te sprijden speelden onder in het water en de brede lotusbladeren hadden al de kleuren van de regenboog de bloem die daarin groeiden was een roodachtige gele brandende vlam waar aan het water voedsel gaf even als de olie de lamp bestende aan het branden houdt een stevige brug van marmer maar zo kunstig en fijn uitgesneden wat de woord en paarden gemaakt was voerde over het water naar het eiland ter geluksaligheid waar de tuin van het paradijs bloeide de oostenwind nam de prins op zijn armen en doelgeer hem naartoe daar zongen de bloemen en de bladeren de schoonste lideren uit zijn kindzheid maar zo wel luidend en liefelijk als geen menselijke stem ze hier kan zingen waren het palmbomen over de zachte grote waterplanten die hier groeiden zulke zappige en grote bomen de prins vroeger nooit gezien in lange festoenen hingen daar de wonderlijkste slingerplanten zoals mensen slechts met kleuren en goud op de rand van oude heilige boeken of door de beginletters geslingerd afgebeeld ziet dat waren de zonderlinkse samestellingen van vogels, bloemen en ranken dicht daarnaast in het gras zond een troepouwen met oplooide, glansige staarten ja, dat is werkelijk zo dacht toen de prins daar aan raakte merkte hij dat het geen dieren, maar planten waren het waren grote klissen die hier als een pracht gepouwen staat schitteren de leeuw en de tijger sprongen als katten tussen de groene heggendoor die als de bloemen van de olijfboom geurden en de leeuw en de tijger waren tam de wilde bosduif straalde als de schoonste paal en sloeg met haar vleugels tegen de manen van de leeuw aan en de antilopen die anders zo schuw is stond daarnaast en knikten met de kop als of zij ook wilde meespelen nu kwam de vee van het paradijs haar klederen straalde als de zon en haar gelaat als vrolijk als dat van een blijde moeder wanneer zij recht gelukkig met haar kind is zij was jong en schoon en de bekoorlijkste meisjes elk met een schitterende stijg in het haar volgden haar het oostenwind gaf haar het besreven blad van de vogel phoenix en haar ogen fonkelden van blijdschap ze nam de prins bij de hand en bracht hem naar haar kasteel waar de muren kleuren hadden omgehouden wordt de zoldering zelfe was een grote fonkelende bloem en hoe meer men daarnaar keek dest te dieper scheen haar keelk de prins ging naar het raam toe en keek door één der ruiten daar zag hij de bomen der kennis met de slang en adem en eva stonden dicht daarbij zij niet verdreven, voeg hij en de vee glimlachte en verklaarde hem dat de tijd op iedere ruit zijn beeld ingebrand heeft maar niet, zoals men het gewoonlijk ziet er was leven daarin de bladeren der bloemen bewogen zich de mensen kwamen en gingen als in een spiegelbeeld en hij keek door een andere ruit daar was Jacob's droom waar de ladder tot aan de hemel rijkte en de Engelen met hun grote vleugels zweefden op haar neer alles wat er op de wereld gebeurd was leefde en bewoog zich in de glazen ruiten zulke kunstgeschilderijen kon slechts de tijd erin branden de vee glimlachte en de grote, hoge zaal weer muren doorzichtig schenen te zijn hier waren portretten waarvan het ene gezicht nog mooier was dan het andere men zag miljoenen gelukkigen die glimlachten en zongen zodat het in ene melodie samensmolt de voornaamste onder hen waren zo klein dat zij kleiner schenen dan de kleinste rozenknop wanneer deze als een punt op het papier getekend wordt midden in de zaal stond een grote boom met hangende, wildere getakken tussen de groene bladeren dat was de boom der kennis van welks vrucht, adem en Eva gegeten hadden van ieder plat droop een schitterende, rode doudropel het was alsof de boom bloedige tranen storten laat ons nu in de boom stappen, zei de vee dan zullen wij enige verversingen op het water gebruiken de boot schommelt en komt niet van haar plaats af maar al de landen der wereld geleiden onze ogen voorbij en het was wonderbaar om aan te zien de hele kust zich bewoog daar kwamen de hoge met sneeuw bedekte alpen met wolken en zwarte dennen de hoorn klokt diep moedig en de herdersong vrolijk in het dal daarop bogen de bananen haar lange hangende takken over de boot neer zwarte zwanen zomeren in het water en de zeldzaamste dieren en bloemen vertonen zich aan de oever dat was Nieuw-Holland het vijfde werelddeel dat met een uitzicht op de blauwe bergen voorbij gleed er een gezang der Priesters en zag de dans der Wilden begeleid door het geroffel van trommels en het geschetter van trompetten de Pyramide van Egypte die ze op dat ne wolken verhieven om ver gevallen zuilen en zwingsen half onder het zandbedolven zelden insgelijks voorbij het noorderlicht straalde over uitgebrande vulkanen van het noorden dat was een vierwerk dat niemand kon nabootsen de prince gevoelte zich hoogst gelukkig hij zag nog honderd dan wat wij hier vertellen en kan ik hier altijd blijven vroeg hij dat hangt van u zelf af antwoordde de vee als u niet even als Adam laat verleiden om het verboden te doen dan kunt u hier altijd blijven ik zal de appelen van de boom der kennis niet aanraken zei de prince hier zijn immers duizenden vruchten even heerlijk als die onderzoek u zelf de wind mee die hij hier naartoe gebracht heeft hij vliegt nu terug en laat zich in honderd jaren hier niet meer zien de tijd zal op deze plaats voor u voorbij vliegen alsof het honderd uren waren maar het is een lange tijd voor de verzoeking iedere avond wanneer ik van u heen ga moet ik u toe roepen kom mee, ik moet u met de hand wenken maar blijf achter ga het niet mee want anders zal met iedere srede uw verlangen groter worden al wordt de boom der kennis groeit ik slaap onder zijn geurigen overhangende takken gij zult u over mij heen buigen en ik moet glimlachen maar als u een kus op mijn lippen drukt dan zingt het paradijs diep in de grond weg en het is voor u verloren de scherpe wind ter woestijn zal om u heen zuizen de koude regen op uw hoofd ruppelen komig en ellende worden uw deel ik blijf hier zei de prince kuste hem op het voorhoofd en zei weesterk, dan moeten wijl kan er hier naar verloop van honderd jaar en weer vaarwel, vaarwel en de oogste wind sprijde zijn grote vleuggen uit zij schitteren, even als het weer ligt in de oogstijd of het noorder ligt in de winter vaarwel, vaarwel klonken het van bloemen en boomen ooyevaar zijn pelikanen scharen zich als vladderende linten in rijen en brachten hem tot op de grenzen van de tuin nu beginnen wij onze dansen zei de vee wanneer ik ten slotte als de zon ondergaat met u dans, zult hij zien dat ik u toewenk gezult moet u hoe wat toe roepen kom mee, maar doet dit niet honderd jaren lang moet ik het iedere avond herhalen telkens waarin die tijd voorbij is krijgt u meer kracht eindelijk denkt u overal strak niet meer aan hey den avond is het voor de eerste mal nu heb ik u gewaarschoed en de vee bracht hem in een grote zaal van witte doorzicht gelelien de gele meeldraden in iedere bloem vormden een kleine gouden harp weer snaren liefelijke tonen van zich gaven dus schoonste meisjes zwevend en slang ingolvend gaas gekleed zodat men haar bekoorlijke gestal te kon zien, zweefden in de dans en zongen hoe heerlijk het is te leven en dat zij niet meer zouden sterven en dat de tuin van de paradijs eeuwig zou bloeien en de zon ging ondig de gehele hemel werd een en al goud dat aan een lelien de glans de heerlijkste rozen gaf en de prins dronk van de paren en de wijn die de meisjes hem toereikten en voelde een geluksaligheid als nooit te voeren hij zag hoe de achtergrond er zaal zich opende en de boom der kennis stond daar in een glans die zijn ogen verblinden het gezang was daar zacht en lievelijk even als de stem was aan moedig en het was, als op seizoen mijn kind, mijn geliefd kind nu wenkte de vee hem toe ik vol liefde kom mee, kom mee en hij snelde haar tegemoet vergat zijn belofte vergat deze reeds de eerste avond en zij wenkte en glimlachte de geur, de heerlijke geur in de ronde werd sterker de harpen klonken veel lieflukkig en het was, als op de miljoenen glimlachende hoofden in de zaal waar de boom groeide knikten en zon alles moepen kennen de mens is de heer der aarde en de getraane meer die van de boom der kennis afvielen het waren rode, fonkelende sterren die hij meenend te zien kom mee, kom mee luiden de bevende klanken en bij iedere schrede werden de wangen van de prins roodig verloeide het bloed hem sneller door de aderen ik moed, zei de hij het is immers geen zonde, het kan geen zonde zijn waarom de schoonheid en de vreugde niet te volgen ik wil haar zien slapen er is immers niets aan misdaan ik wil geen kus geef en een kus zal ik haar niet geven ik ben sterk, ik heb een vaste wil en de vee weerp haar schitterende kleding af boogt dakken weg en naar een ogenblik was zij daarin verborgen nog heb ik niet gezondigd zei de prins en ik zal het ook niet doen en hierop boog hij de takken terzijde daar sleept zij reeds schoon zoals slechts een vee in de tuin van de paradijs bezig kan zij glimlacht in het droom hij boog zich over haar heen en zag tussen haar oogleden tranen beven weent ge over mij fluisterde hij ween niet gij bekoorlijke vrouw nu begrijp ik het geluk van het paradijs eerst het doorstroomt mijn bloed mijn gedachten de kracht van herp en het eeuwige leven voel ik haar mijn arts en lichaam al mogen het ook eeuwig nacht voor mij worden een minuut als deze is rijkdom genoeg en hij kusste de tranen uit haar ogen zijn mond raakte haar aan daar ratelde een donderslag zo zwaar en verschrikkelijk als niemand die ooit gehoord heeft en alles stortte ineen de schone vee en het bloeiende paradijs zonken al dieper en dieper de prins zag het in de zwarte nacht wegzinken als een kleine, lichtende ster straalde het hem heel uit de verte tegen een dodelijke koude deed hem over zijn gehele lichaam beven hij sloot zijn ogen de ruimetijd als dood de koude regen viel hem op het gezicht scherper wind blies om zijn hoofd nu kwam hij weer tot zijn zinnen wat heb ik gedaan? zei hij met een zucht ik heb gezondigd, even als adem gezondigd zodat dat paradijs in de diepte weggezonken is en hij deed zijn ogen open de steig in de verte die als het gezonk een paradijs fonkelde zag hij nog, het was de morgensster aan de hemel hij stond op en was in het grote bos dicht bij de god daar winden en de moeder bij winden zat naast hem ze zag er kwaadwillig uit en hief haar arm omhoog reed ze de eerste avond, zei de zij dat dacht ik wel als gemijn jongen waard dan zou het ge in de zak moeten daar moet hij in, zei de dood een krachtig oud man met een zijs in de hand en met grote zwarte vleuglen in de doodkist moet hij gelegd worden maar nu nog niet ik teken hem slechts op toch laat hem nog een poos in de wereld en zonder te boeten en beter te worden ik kom echter eenmaal wanneer hij het juist het minst verwacht stop ik hem in de zwarte doodkist zet deze op mijn hoofd en vlieg naar de stern op ook daar bloeit de tuin van het paradijs en is hij goed en vroom dan zal hij er binnen treden maar zijn zij gedachten boos en is zijn hart nog vol zonde dan zingt hij met de doodkist dieper dan het paradijs gezonkenis en slechts om de duizend jaren haal ik hem terug op dat hij nog dieper zinken op de fonkelende sterk komen de fonkelende sterk daar boven einde van de tuin van het paradijs