 Salam! Mənis Maislamoglu'nun təqdimatında mərkəz verişini izləyirsiniz. Kanalımı çolaraq həftənin əsas gündəmini sizlərlə bircə təhlədəcəyik. Odur ki, cözünüz mərkəzdə olsun. Başlayaq! Dekabrun 14-un də Büyükseldi Azərbaycan prezidenti ilhaməliyə bin Avropa İttifakı Şurasının prezidenti Şarabı Mişil və Ermenistanın baş nazirini Kolpaşiniyanla bircə görüşü ələcə də iki ölçə liderinin təkbətək görüşünün nəticələrinə ilçin münasibət Azərbaycanda və Ermenistan'da birbirindən müəyyən dərəcədə fərqlənir. Belə ki, görüşdən sonra Şarabı Mişil'in yayıdıqı bəyanıqda qeyd olunan bir sıra müddüyalara fərqli yanaşmalar və qeymətləndirmələr məvcuddu. Də kamsa etəvə qodama, dəqəriyəcətə sədələrin mehanizmə və demarkasiya və dilimitasiya qranica məždur dəvumə qosudarstumya nədiyək, şəhək ki, ətə proqizədədə qəqmuzdur qəstəyə, nəqəki qeymətləri də səsdəni etək mehanizmələr nəd. Ermenistan məhvqatında yer alan ilçin dəyələndirmələr göstərək ki, artıq Ermeni cəmiyyəti və müxalifətib belə görüşlərin nəticələr nə orada Ermeni tərəfini məqlub ölçəs statusunda iştiracına hansısa razılaşmalara və ya çüzəşlərə getməsində əvvəlçə kimi istərik münasibət göstərmir. Bunla yanaşa, Ermenistan'da büri istərik ölçünün əssas nəticəs olaraq yeçun bəyanatda zəngəzur dəhlizi dədaqlı olmaq nə, kamu nüqasiyaların fəaliyyəti şəhətilə bağlı qeyd olunanlar daha çox müzakil edilir və qabarqlılar. Məlum olduğu kimi Şarıl Müşel bəyanatında bütün ölçələrinin suverinliğində tam hörmə şəhətində Ermenistanla-Azerbaycan rəstində Canobir Qafqazın kamu nüqasiyanın infrastrukturunun bərpazının vacibliyini vuruluyub. Qarşılıqlı prinsiplər əsasında, sərhət və cömrük nəzarət üçün müvafiq tədbirlər görülməklə dəmir yolu hətlərinin də bərpasına davam etmək razılaşdırılır. Ermenistan'da bu zəngəzur dəhlizi üzərində irawanın suverinliğinin saxlanılmasının təsliki kimi qəbul edirlər. Qeydoğunur ki, bununla da Avropa itifagı Azərbaycanın üzərində durduğu dəhliz anlaşınayı sadəcə kamu nüqasiyaların açılması və suverinliyin qorunması prinsipinə üstünlük verdiğini numarş ettirib. Azərbaycanlı partologlar isə məsəlilərə fərqli rəylər verməkdə də izləyək. Təkbətək görüşün nəkicələri ilə bağlı açıklamasında isə paşıniyan yalnız Azərbaycanlı demir yolu əlaqəsinin bərpası məsələsində toxunu və təmasların davam etdirilməsinin razılaşdırıldığını deyib, bəyanata gəlincə orada məxsusi olaraq yalnız zəngəzur dəhlizi deyir, bütün kommunikasiya xətləri üzərində dövlətlərin suverinliyinin saxlanılması vacibliyi vurqlanır. Bu isə automatik olaraq eyni yanaşmanın laçın dəhlizində də aid edilməsi deməkdir. Paşıniyan isə iki-tərəfli görüşdən öncə öz sosial şəbəkçəsində bunları qəbl edilməz olduğunu yazıb və bircə bəyanatların uyğun olmadığını bildirib. Azərbaycanın xarici işlərin azirlini sözcür Leyla Abdullah Yavada 26 Noyabur bəyanatında yazılanların icrasi ilə laqədər işlərin davam etdiriləcəyini bildirib. Tam şəkildə təmin olunup, bəyanatdan regionun iktisadi potensiyanın üzə çıxarılması məksədi ilə o cümlədən dəmir yollarının və aftama bir yollarının açılması ilə əlaqqədər layhələrin tezdiklə həyata keçirilməsi məqamlarının susilə vurqulamaq istərdik. Azərbaycan tərəfi bundan sonra da 26 Noyabur bəyanatında da əks olurmuş, aidiyyətin məqamların icrasi istiqamətində mübafik adımlarını davam etdirəcəkdir. Həftəmizin daha bir xoş xəbəri isə çəlbəcərlə bağlıdır. Çəlbəcərin bərpa və quruculu bütün infrastruktur layhələrinin icrasından sonra görünüşü yaylıb. Burada eco-chent, turistik bölcə, yaşayış kompleksləri, seyranca, teras kompleks, şəhər mərkəzi, inzibati binalarının tikintisi ilə bağlı. 1000 nəfərlik tam orta məktəbin, 350 nəfərlik kalliyacın inşaası nəzərdə tutulur. İlçin mərhələ də 300 ailənin çöçürülməsi planlaşdırılır. Layhəninin bağlı kanalımıza göndərlən görüntülər var. Onlar izləyək. Azərbaycan məktubatı yeni qadaqalar, yeni qanunlar və s. və ilahdır. Soruşan varmı ki, Azərbaycan məktubatı nəyə çumbucuna düşürük? Niyə çıxışdırılıb dalana dirənib? Xatırlayırsınızsa ölkəmizin məktubatının ən eyyibəcər dövrü əlihəsənov və qamandasının hakimiyyətdə olduğu vəxudda təsadif edirdi. Belə ki, çevid-i fərəhbəli, vügar səfərli, gördüyü bütün cinayətlərə cəvab verəsi oldu. Əlihəsənov isə gələn xəbərimiz izləyək. İrəlləyəndə ilgələrdə məktubatımız haqqımda da danışacaq. Bu gün Bakağır cinayətlər məkəməsində kivdəfənin səbik icraçö direktörə vügar səfərliyə hükməxonub. Məkəmənin hükmə ilə o 10 il altay müddətinə azatlıqdan məhrib edir. Vügar səfərli ilə yanaşı kivdəfədə müvafiq vəzifələri icra etmiş Nədir, Ədələt vəliyif, bəxdiyər fətullahiv, təhkim xəliyılıf, tilman tahrıf, vəlihorucuf, təhminə yabubuva, şahin İbrahimu və namik Hacivəsi şərt etcəzə verilir. Məkəmənin bir digər hükmə ilə vügar səfərliyənin xətəyər ayununda və ismailər ayununda yerləşən fərdı yaşaşevləri üsadir edilip və bank hesabına həfs qoyulur. Vügar səfərliyinin rabitə bank asəcədə olan 300 min manat, eyni bankda oğununa məxsus isə 550 min manat əmanəti. Vügar səfərliyinin ümumi dəyəri 637 min manat olan bu əmlaqları üzərində həbs qorub xətəyər ayununda nobel praspektində yerləşən mağazası, əhmərli qəsəbəsində yerləşən topaq sahəsi, xətəyər ayununda lütfü zade küçəsində yerləşən mənzəli. İsmailur ayunu ticiran cəndində yerləşən topaq sahəsi və evi. Məhsidəs Bens Emel 350 markalı maşını, Toyota markalı, Land Cruiser, Aptamobile. Bütün bunlar nəyin hesabına qazanılıq bilirsiniz mi? Yazılı jurnalistikanın susturulması, sıradan çıxarılması, qəzətçiliyin məhvi, reçət jurnalistlərin vügar səfərliyinin fonunda dövlət səviyyəsində qorulması, müçafatlandırılması, jurnalistlər binasa ablana mətbaat qəbir sanlığı üzərindən qorulan çilçin oyunular hesabına. Hər şey, əli həsəl obun vəzifədən uzaqlaşdırılması və vügar səfər obun həpsi ilə bitir mi? Xeyr, mətbaatımız ahcünə çıxdı mı? Xeyr. Yaxışdan çıxıb, yağmura düşdük. İndi bu, media o çiyanında bir cəmi kaptanımız var. Bizi də matros kimi görür? Bunu məndəmirəm. Bunu ölçə mətbaatına yenicə qədəm qoymağa çalışan qanun və qadahalardır. Bu qanun təşəbbüsü kəri dövlətdir. Məhəd edilər ki, narmativ organlarda bizdə kemdi prezident administrasiyasıdır. Nasirək amüniyetidir, sonra parvam etdir. Yanıvara verilir və onlar bu qapalı müzakirələr, əslində məndəyim ki, qapalıdır. Əslində, əvvəlzdən bu, layə, ansiki təqdim olunub ediyin şəfa getlində o dərzi olunmalıydı ki, hamı bu prosesə qoşulsun şəfaf və haməs təkliflərin versin, fikirin bildirsin və sahir. Yəni, mən çox aydın şəkildə gördüm ki, layənin cəmiyyətlə təqdim olunmamasını mənə görə səbəqlərinən biri, layənin hərə də tam siyasi irade çəlçüvəsində formalaşmamasıdır. Çünki, istəllən, bu tip, layələrdə bir işçi grubu var. Bir də siyasi irade var. O siyasi irade tam mənimsiyyib cəmiyyətlə təqdim etmək istədiyi zaman artıq o layəyi təqdim olunur. Burada bu irade görünür tam formalaşmayıb. İçinci, önəmli, bu məsələdə problem mənə görə, sizin dədiyiniz kimi cəmiyyətin xusam bu sahədə, istələ, mədiyədə çox sahədə bizim dəhər verdiyimiz illərini vermiş ekspertlər var və mədiya mütəxəsləri var. İstəlməyi deyil qünə məşğul olanlar var. Bu tip, layələrin ortaya çıxması və münətlə hazırlanması üçün yaxşolardır ki, əslində dünyada olan format da budur. Bizdə hətta 2005-ci ilə qədərdə bizdə də bu format var idi. Möyəm bir işçi grubu qurulur. Həmin işçi grubu muxtərif təcrübələri öyrənir. Ortaya bir layıya qoyur, müzakirə edir, bütün detalları. Ondan sonra onu layıya kimi hansısa qurum təqdim edir parlamentə. Və bu prosesdən, nədənsə, uzak qaçılır və bağlı qaparıqasında layıya hazırlanma yolu seçilir ki, bu əslində həmin qə layıyanın ilə gitimliyim də ciddi şüphə altına alır. Çünki cəmiyyətin orada iştirakçılığı mövzud olmuyor. Üçüncü məqəm burada odur ki, burada elbət də için irade məhtutlaşdırma kimi görüncüsə də sonra iç aspektə müzakirə çıxarlan zaman müyən ki, iraddımlar dağıtıldı. Mən düşünəm ki, məqsət həm də için konturlarına çıxlanması için ənihansı təpki verəcək məsələsiydi. Bu baxımdan orada için açıxlanan ki, bütün YouTube və ya digər online tv-lər isə inzəlaşacaq ifadəsi sonradan biraz daha redaktə olundu və qeyd olundu ki, yox biz bütününü deməli isə inzəlaşdırmağı düşünmürük. Biz sadəcə IP televizyallara girmək isteyib yada bu bilirsiz evlərə təqdim olan paket televizya servislərdən qoşulmaq istəyən mələl isə inzəlaşacaq. Mediya inkişaf acetliyini rəhbəri Ahməd İsmail Zadə isə müsahəbəsəndə bildirək ki, mediya xizpətləri, mediyan umayəndələri ilə qarşılıqlı müzakirələr aparlıq. Lakin, müzakirələr kimi ilə hansı şəra həddə və necə aparlıq? Bu, bələ deyil. Bir qubazanın təkmiynəş təqiməsə, ikinci istəqəmət medisə birkləri iqsad-i müştəqəliyin gücləndirilməsi, üçüncü istəqəmət isə mediyada bir şəkələqin artılması irib. Birinci istəqəmət üzrə biz normatif qubazanın yeniləməsi üzrə çalışmağa başladık və vahid orq mediya qanda qanının layasının üzərində işəri başladığı işşiqurub onlaşdırırdı. Həmin işşiqurubda milli məcəsindin müadələri, mütəxəsləri, medisəliyyəsində mütəxəsləri və iyni zamanda mediya qiqliyi və militiəldir. Şurası nə, əməttaşdan əmət bir işcəqurub onlaşdırıldı. Və biz dünya praktikasını, qabaqçılı medisəliyyəsində dünya praktikasını bürgəndik. Ruralist kimdir? Radyonədir. Hamısı haqqında məlumatlar yeni qanun layihəsindir öz əksindir. Hər sənk ki, bütün bunlar jurnalist qatirmirləri lüqətində də yer alır. Ümumiyyətlə, yeni qanun layihəsə haqqında təbii ki, bir sıra müsbət fikirlər və reylərdə var. Onda nəzərə almalı yıxçıyı bu hələl layihədir. Bununla bağlı müzakirələr cidrsə, deməli, bu qanunu daha da təkmilləşdirmək fikirləri və iqiyyələri var. Ümid edirici, bu məsəllər parlamentin kamisiyasında eləcədə alt kamisiyalarda müzakir olunacaq və miliməcislə artıq ikinci ochunuş müzakirə edilib. Qanunun lehine və əlihine fikirlər bildirən deputatlar da var. Onlardan bir də deputatı için qətirlədir. Bu qanun layihəsinin hazırlanmasında sərf olunan enerjinin çıxşında mən media azaldığı görmürəm təsürkü. Bu çox mərtəbəli məhdudiyyətlər flanlar burada aydın dəki sırf qanu vəziya texrikası baxımdan da həmçinin blanket və göndərici normalların bolluqu gözləmaşdırır eləcədə. Diğer qanunlarda onsuz da tənzimlələn davranış qaydalarını bu qanuna köçürülməsi də heç də uğurlu bir yol deyil. Yettinci, isək gizinci, dokuzuncaq ismən 15-ci və də yerin maddələrdə tamam ilə başqa qanunlarda sahəsi olan diməli və onsuz da bu günə qurfədə olan və şərəhət yarandıqda tədbüq olunan normallarda onu burada yazmağa heç ehtiyacı oxtu. Jurnalistikanın sanki bürokratikləşməsi meyrini görəm, bu hər ci yerdə qeydiyə təməh müqavləsi, mülkü müqavləri, reyestir, loqotip bəzi yallarda şuranın razılığı və müvafək dövlət organın icazası tələb olunur. Bilirsiniz nəyə də? Rurnalist aqı azad peşədir. Bu dövlət vəzifəsi deyil ki, bunu bu şəkildə reglam etləşdirək. Evlənə, məsələn, loqotip örünəyəni götürsək, loqotip bir reyestir tələbə olunur ki, loqotip reyestirdə qeydiyətdən keçsin. Halbuki loqotiplə nə yaranan mobaysa da eyni maddə deyir ki, bu əmtəni nişanlığı haqqında qanun ve əciliyi də tənzimlərin mobaysalar. Da elə hazır media getsin əqliyyət mülkiyyətində onu qeydiyətdən keçsin və o əmtəni nişanı kimi onun həmşalik mülkiyyətində olsun. Yoxsa ki, reyestirdə loqotipini qeydiyət alınacaq bir başqa həç media olmayan şirkət ki, eynisini əmtəni nişanı kimi qeydiyətdən keçirətdə artıq media loqotipi siz qalacaq, uduzacaq ən azında mobaysa da. Çünki artıq öncədən göstərilək ki, əmtəni nişanlığı qanuna görəmi mobaysa həll olunmalıdır. Belə təkir artıqlıqlar və uğunsuzluqlar çoxdur ula hədə. Məsələn, götürək cüməli cünayet işlərin də iftə araşdırmalarının bağlı məlumatın gəlməsi. Biz bir tərəfdən deyirik ki, cünayet deyirikliyəndə qanun bunu deyirik. Cünayet Pazisyonal Məcəlləsində medədə yağınlamış məlumat cünayet işin başlanmasının səbəbidir. Səbəbi olabilər daha doğrusu. Eyni zamanda medədə yağınlamış, həbəl cünayet işin başlaması səbəbi ola-ola, həmin mediyaya o cünayet işin qeyd dişatıq haqqında xəbəri yəmək üçün müstəntikdən, təqqatçıdan, prosesual nezəriyyətə yetik etik etsinəm, prakurdan və yaxud hakimdən icaz almalıdır. Bu, cünalistin, bu vəzidiməli prosesual şəxslədən asıllığı nəyə qərəkdir? Hə, aydın məsələdik ki, istintak istəci var, ammolonsuz da qanundan qorunur. Hələ orada başqa bir önəmli, prosesual şəxs var ki, hiç qanunda adı keçmir. Vəkil, cünalist gidip, eyni müəllumatı vəkildən də alabilər. Vəkildən aldıq müəllumatı yaya bilməz. Yoxsa, yenə gidip, həmin o müstəntikdən, prakuradan və yaxud hakimdən icaz almalıdır. Yoxsa vəkil bunu öncədən icaz almalıdır. Yəni, belə şeylər var ki, tamam ilə gərəksizdir və medyan işini əsasızdirəcədə məhdudlaşdırır. Eyni zamanda, deməli orada, hə, yeri gəlmişə unutmamış, deyim, keçit müddalarında qanvajı teknikası bakımından ilk bakışdan yanlış görünsə də daha dərin bir problem gəladan cümlə maddə var. Yazılıb ki, bu qanun bir yan var ki, məkinci ildən qüvvəyəmidir. Bu, əmini hərdandır. Yaxıçıq, taq ki, o müddətə qədər üçə xunuşdan keçdi. Bəs, prezidentin, o qanunu həmini müddətə qədər imzalayıp dərc etməsini, əmini hərdandır. Prezidentin əllə altı günü var, qaninstitücə gürə. Öhtəncün, paçı məkləblərin də bul yığılmasıyla bağlı midyada səsiyası dolaşırdı. Bu hadisədən sonra 189-190 saylı məktəbin direktorunun Valdinlərdən ful yığmağı tələb etdiyi səsiyasına paçı şəhri təhsil idarəsi münasibət bildirib. Şurnasiləri açıklama verən paçı şəhri üzrə təhsil darəsinin müdürü Mehriban Vəliyevə faqla bağlı araşdırmaların aparıldığını deyib. Sosia şəbəçələrdə xeyli müzakirələri yürür vaçan, həmini o səsiyasını dinəyək. Sonra mövzuya qaydaraxın. Qeydidək ki, məktəb direktoru Ceyran Kuliyyevə baş nazirin keçmiş muabini, abiş-şərf obamın paçı qıza olması da üzə çıxıq. Məsələ ilə bağlı baş nazirin keçmiş muabini abiş-şərf obaçıqlamasında belə halları pisliyib. O deyib ki, belə faqlar təbii ki, pisdir. Həç kəs rüşvet alma malıdır, təmiz işləmərdir. Mənin bacım qızının sə başına daş düştün. Səhv edib işdən çıxarıblar. Çim səhv edir sə işdən öksanlara yol verir sə onu vəsfədən azad etmək lazımdır. Əslində abid-məllim düzdir. Çim səhv edir sə rüşvət alırsa, çimcün ahkar qısa onu vəsfəsindən azad etmək və cəzalandırmaq lazımdır. İlə sizi də abid-məllim. İlə sizi də. Belə əz izləyicilər mən İsmail İslamoğlu'nun təqdimatında mərkəz verilişini izlədiniz. Növbəti bırakılışınızda görüşməyim bir dilə. Özünüzü qoruyun, gözünüz mərkəzli olsun.