 Salam, akşamınız xeyr olsun, dərili izləyicilər vermətliyəm vətənlər hamınızı xoş gördük. Öykədə hər malın qeyməti qalqır, alaba dəhər vergiləri qalqır və hansında alaba dəhər vergiləri lag olunur. Yətə qeymət artımı bizi hara aparır. Bu gün, Azərbaycan Həmkarlar İttifakları Kanvidrasiyasının Rəhbəri teftət Səttar Möhbəliyevin qardaşın evində qətıl dürədilip, məlumatə qürə hadisələ qədilmiş milli təlkəsli nazirləyinin binaqədi şövbəsinin sabiq rəhisi Palko-Nikfai Möhbəliyevin nöğhuqanı qəsəbəsində yerləşən bax evində baş verib huvu mavza organları baxaqda araşdırma aparır. Ölkiyədən nələr baş verir, niyə qeymət artımları baş verir? Bütün bunların hamsını iqsaçı, alim, nazim bəydəmirli ilə müzakirə edirik. Nazim bəyi akşamınız dair, xoş gördüşsün. Akşamınız dair, təşəkkürür dəm dəvətə görə, tabaşa sularınızı salamlayıram. Nazim bəyi yenidən qeymət artımları, tarih şurası, parlament bir qeymət artımları, vergi dəracələrini artırdılar. Bu artımın içərsinin də yegana ləqv olunan, Azərbaycan'a ifxalınılacaq maşınların elektrimlə çalışan maşınların alabə dəyən belgisi ləqv olunudur. Amma insanların nərahat edən bir çox məsələlərdə isə qeymət artımları, vergi artımları baş verdi. Bu gün mən cana prezident Ilhamə Leivin bir çıxışını izlədim, forumda çıxışını. O Azərbaycanın 14 milyar qub qaz ifraz etdəyini dedi və gəlirlərin artıqını israrla dedi və bu gəlirlərin Azərbaycan ahalisinin həyat şərayetini, həyat şərayetini yaxşulaşdırılmasına sərfi olunun doğunu bildirdi. Bir yandan qeymət artımı baş verir və digər yandan prezidentin növbətti Ilin dövlək bu cəsimindən qeym əməyaklarının artırılmasına bağlı taqşırıq var. Sici qeymət artınlarının belə bir həssasanda, yəni iqsadi durumun çox çətin insanların dolanışların çox çətin olduğu vəziyyətdə niye qeymətlər artırılır, qaldırılır. Və bunu milli məlisin təbtəqları da həmişə çiçimi əsaslandırmağa çalışırlar ki, bu ahalinin həyat şərayetini et təsir etməyəcək. Qeymət artımı ahalinin həyat şərayetini təsir etməyəcək sözü qəribə gəlir. Təbiiq istəllən qeymət artımı vətəndaşların maddi vəziyyətini pisləşdirir. Azıq iqsadiyyətdə qeymət artımsız ötüşməyə olumur. Bəlirsiz, umud ahali məsumun artımın həssas istiqamətlərdən də biri mutamada onaraq xəşləmələrin çox almasıdır. Yəni, xidmətlər bahalanmalıdır, malılar, qeymətlər bahalanmalıdır. Anca bu, idare olunan vəziyyət dolun malıdır. İdare olunan vəziyyət o deməkdir ki, qeymət artımı nəzarətdə saxlanılmalıdır. Anca görülən odur ki, azərbaycan hökuməti umud ahali məsumun artımını təbii amirlərlə deyil, daha çox tariflərin qeym dərəcələrin artırılması. Eyni zamanda dövlət fiskal siyasətində belgi və gömürək rüsumlarının artırılması ilə, eyni zamanda qamunal xidmətlərin, dediyim kimi tariflərinin artırılmasında görür və müxtələt dövlət rüsumlarının artırılmasında görür. Burada əsas məqsət təbii ki, üçcə qəllərinin artımanı təmin etmək məqsəti güdülür əsas olaraq və bu yaxşı yoldur demək mümkün deyil. Ona görəmən, həştə bu qeymət artımlarını əsaslandıra bilmirəm. Təbii ki, yenə də qeyd edirəm ki, mən bir iqsatçı kimi başa düşürəm ki, qeymət artımı labütdür, vaciptir, artabilər. Çünki əslində iqsadi, inkişafın bir hissəsi də qeymət artımına bağlıdır və investiyanın gəlişi də qeymət artımını şərtləndirməlidir. Yəni, o yerlərə investiyada gedir ki, o saadə daha kələri var. Yəni, sahibkarlarının inkişafı bakımından əbii ki, xidmətlərin qeymətləri artmalıdır. Burda bir məsələni, hükumət və deputatılar yaddan çıxardır ki, dövlətin verdiyi xidmətləri, həşidə sahibkarlı xidmətləri deyin. Və bunun mutamada artması təbii ki, və həndaşlara izah olunmalıdır, əsaslandırılmalıdır. Önəmişə qeyd etmişəm ki, tarifləri nəsas olaraq, yəni, kamunal xidmətlərin artması insanların hər şəriyyətini çox pisləşdirir. Və BMT-nin muvafiq qurumlarının açıqlamasına görə, Azərbaycan vətəndaşları, Erzəva kamunal xidmətləri az qala aylıq qazanzının təqiri bəl seysən faizində yaxınlı xəçdir. Yəni, bu, katastrafik böyük rəqəmlərdir. Bəzi hallarda minimum məmə haqqının bələ demək olsa, yarısından çoxu demək olar ki, kamunal xidmətlərə qaçlarında adətən belə olan ölkələrdə, bu ölkələrdə insanlar deməli nədən isə kəsirlər məcburi ödənışları həyətə keçirilmək üçün. Çünki kamunal xidməti verən, təhikçə dövlət qurumlarıdır. Yəni, dövlət şirkətləridir, dövlət mülkətindolan şirkətləridir. Və vətəndaşın alternativi yoxdur. Və Azərlər kabinətinin qərarına uyğun olaraq, o xidmətlər elektrik enerjisi, tərçizatı, qaz tərçizatı, su və digər tərçizatlar, hansı ki, dövlət mülkətindolan şirkətlər vasitəslə həyətə keçilir onlar. İstenilən vaxtı vətəndaşın ışığının suyunu, qazını kəsə bilər və vətəndaş onu ödəmək məcburiyyətində qalır. Ona görə bütün dünyada nizam, intizamlı ödəyicilər adətən vətəndaşlardır, kamunal xidmətlərinin ödənışından qalır. Yəni, burada bir tərəbb məcburilikdir. Ona görə hökumət bunu artırırsa, deməli, vətəndaşın vəziyyəti pisləşir. Vətəndaş deməli, səhəyə xidmətlərindən məhrum olur, yəni öz öz nə məhrum olur, az qidalanır və aylıq kəlidinin nəhmiyyətli hissəsini, yəni, kamunal xidmətlərə xəçliyirsə, bu ölkənin necə kasıp durumda olduğunun göstəridisidir. Bu baxımdan mən qimet artımlarına, bu mənada əsaslandırılmayan qimet artımlarına əni zamanda maya dəyərinə 10 dəfələrinə üstələyən tariflərə qarşəm, çıxı çətmişəm və çıxı çətməkdə də davam edirəm. Dəyi sə bilirəm ki, hökumət dövlə şirkələri tərəbindən verilən xidmətlərin tariflərinə onun maya dəyərinə uyğunlaşdırmalım. Yəni, maya dəyərinə kəskin fərqləmməmə şəhəti ilə o zaman sosial dövlət olur, o zaman hökumət vətəndaşı düşünür. Yəni, maya dəyərinə neçəyə başa qarırsa dövlətə bir o qədərdə onunla ciddi fərq olmadan qimetlər təklif olunmalıdır vətəndaşları. Fərməti izləyəzlər canlı yəni, bəyanın paylaşım və Nazim bəya sualarınız varsa, buyrun, sualarınızı verin. Artıq sol var Nazim bəyi. İzləyəcimiz Nazim bəsi siz, dirsiz ki, qimetlər qaldırılması laburdur, qaçılılmazdır. Niye əməkə gələndə 5 manad, 6 manad qaldırılır? Amma qimetlər qantastikətdə 3 qat bəzən qimetlər qaldırılır. Bu necə tənzimləmdir? Mən çox urmətli tamarşasiyyə təşəkkür edirəm suala görə. Təbii ki, mən bunu o mənada dedim ki, bazar eksadiyatında qimetlərin qaldırılması, tələb təklif üzərində qurulan bazar eksadiyatından sövbətqədir, laburdur. Azə bizdə bazar eksadiyatının bu hərfi yoxdur. Bütün xidimətləri də hə, dediyim kimi, hökumət qurumları təklif edir, vətəndaşa. Bu xidimətləri də alternativsiz hidimətləri. Yəni, başqa bir şirqət yoxdur ki, dövlətdən başqa dövlət şirqətlərinə elektrik enerjisi ilə təhsiz etsin. Yəni, azərbaycanda bazar eksadiyatı olmuş olsaydı, bəl ki, müxtəlif özəl şirqətlər elektrik istansialarına sahəb olmuş olsaydılar, alternativ enerji ilə niştəyən müəssələr olmuş olsaydı, bəl ki, onlar vətəndaşa alternativ təklifi dərdilər, rəqabət möhütü yaranardı. Azə bunlar yoxdur. Eyni zamanda bunu təhbi qazın təhsiz atısına da aid etibə yoxdur. Çünki, başqa bir şirqət yoxdur ki, ölkədə azər qazdan başqa ailini qazdan təmin edir. Bu mənə də, qeymət artırma o zamanlığa müddür ki, dədiyim kimi bazar eksadiyatı var. Bazar eksadiyatında bunu yenələ anlama olar ki, tələv çoxdur, təklif azdır. Orada görə qeymətlər artır. Azə bizdə tələvi təklifin müəyyən edən hökumətin özüdür. Azə burada hökuməti o zaman sual verir ki, sənin qeymət artırmaqda məqsəlinlədir. Təbii ki, həm dövlət bücəsindən maaş alır ki, hökumət bir isəsinin maaşla kompensiyasının və yaxud pensiyalarına kompensiyasın. Təbii ki, sosial müdafiə olunan vətəndaşların özüdür. Məhdə kompensiyasi edə bilir mi hökumət, hətta dövlət bücəsindən maaş alanları? Mən kümun etsinəm ki, tam təmin edir. Anca deyə ki, formal olaraq, pensiyasların təqəidünə illik implyasiya dərəcəsi qəddər soğorta hissləsində əlavələrdir. Yəni, bu qanunun tələbi, pensiya haqqında qanuna yoğun olaraq, hər el implyasiya dərəcəsi, çünkü dövlət sosial müdafiə fondi adından da bəl oldu ki, dövlətin fondu, və vətəndaş əməhaqqırından ödən işləri sosial soğorta haqlarına ödüyür. Bələcə, bu ödən işlərdir. Və ökümət fondu da onu idare edir. Və belə deməyəm ki, səkər implyasiya qi üxsəkdirse, nə qədər olmasından asılı olmalıq o kompensiyas etməridir. Bu qanunun tələbi. Hər el pensiyaların indeksas yolun ması, bəzən bəzlərə bunu səhvət başa düşür ki, ökümət bunu qaldırır, yaxşış görür. Anca bunu hökümət qaldırmır. Bu qanunun tələbidir ki, mənim pulum səndədi, ökümətə etibar ediləmişəm. Zəmətçək, illi implyasiya səndəridəcəsinə uygun da mənim squrta haqqımı artır. Squrta haqqımı deyəndə, squrtadan toplanan pensiyanın o squrta hissəsinət. Yəni, bu məcbur edir, qanunun tələbidir. Və həkumət mizələləri, həkumət, təmsintsiləri və yaxud deputatlar bunu bəhbələn qeyd edirlər ki, həkumət pensiyacılara qayı göstəri, bunların təqətlərini artırır. İnsanları belə dərinə qarısı gönəltməkdir. Yəni, dediğim kimi, həkumət də implyaseni həmişə aşağı göstərir, olduğundan aşağı göstərir. Yəni, real olaraq bugün ölçədə qeymət artımı təqiribən 30-50 faizdir, həkumət deyələn edir ki, bu təqiribən 10 faizdir. Yəni, üç dəfə 5 dəfə azaldır implyaseni. Adəkvat olaraq həmin, təqətlərin deyən squrta hissəsini cihlan və sayetin peydirəm pensiyasıların, onu da 10 faiz artırır, 30 faiz artırmır ki. Bu bağımdan, həkumət əlində olan bütün resursları bazar iksədiyyatın əksinə istifadidir. Bazar iksədiyyatın əksinə istifadə etməyən bir görünüşü odur ki, rəqəbət möyütünü yaratmır, başqa təhsizatlıları kamulat sektirə buraqmır, həmin zamanda sosial müdafiə fondu təhbaşına manuapalist olaraq faaliyyət göstərir, özəl pensiyafonduların yaratılmasını ənkən vərimirlər. Həkumət burada həm vətəndaşdan toplanan və sayetləri həmi idare edir, həm onları implyasiyan aşağı göstərir. Küya özünü yaxşiş dəmiş kimi göstərir ki, vətəndaşlar bağın, ülkədə bu implyasiyi bir rəqəmlidir. Adını belə qoydur. Faktiq olaraq bu iki rəqəmlidir, daha böyüdür. Həkumət vətəndaşlar nədə doğru gentmenski davram var. Doğru məni arada özünü normal həkumət kimi haparma. Və nəticə itibari ilə həmi pensiyacılarını, ona yetibar olunan pensiyalar özü idare edir, təhbaşına idare edir. Həm də implyasiyan aşağı göstərmək ilə onları gəlirindən məhurum edir. Diqər tərəftən qamlar xidmətləri artırır, diqər tərəftən rusunları artırır, diqər tərəftən qömrish siyasəti ilə yəni qömriyün bəyanınəmə siyasəti bilinəcidə fəsizin verilişdə də barələri danışmışım. Yenə də fayda var bunun danışmağı. Çünki vəlgilərdən, idqal vəlgilərdən güya azad olunur. Bunun hamsı kampaniya xarakdirlidir. Esə bilirəm ki, bu pir kampaniyala xarakdirlidir. Həkumət bunu istəmiş olsaydı illər öncə bunu etmişdir. Çünki siz bilirsiniz ki, 2023. dən bu ölkələrin də karbon verqisi tətbiq olunacaq və ətrəm mühtə daxil yanma mühariklərin vurduqu ziyana aşağı salmaq üçün. Təbii ki, bu verqilərə artırırlar enizamanda daxil yanma müharikləri, tam aşaçların dilini başa düşəcəyi tərzədiyim. Yəni, benzin və dizirlən işləyən, atomabillərin ismari qadaqan olunacaq 30. də tam qadaqan olunacaq, 25. dən bəyaz ölkələri də qadaqan olunacaq. Bəli olan halda, biz Avropa'nın bir isəs özümüzü heysə bilirik və Azərbaycın əkumətidəmişə Avropa standartlarından öz standartlarımızdan danışır. Bəli olan işin şərayətdə, nə illər boyu elektramabillərin və yaxud hibrid atomabillərin ülkə gəlişinlə verqidən azad etməmişdir. Yəni, burada sual olur. Və daha çox nəki bir qər atomabillərin etxalına sitim ulaşdır və yaxud isəs al adı ilə nəyi aksiz belgələrinə artırır və rəticədə Azərbaycan vətəndaşı Gürsudan vətəndaşından 2-3 dəfə baxalı atomabil əldə etməyə məcbur edilir. Yəni, hətta belə ikinci el atomabillər Azərbaycan'da Gürsudan'dan 2-3 dəfə baxad. Tüm bunların səbəbi doğru dönüş kömür iş siyasətinin olmaması və kömür iş siyasətinin məqsədinin görmək deyil. Çünki o daxil də istəyəsal yoxdur. Bir neçə maşın madeli yığılır. Yəni, əslində ehtiyyat sisələri xarıştən gəlim. Məqsətlərin məqsətlərinə xidimət edir. Bütün bunların. Ona görəm, mən heysə bilirəm ki, umumrikdə iqsadi siyasət həmi vergi siyasət, həmi kömür iş siyasəti bir yerdə aparılmalığına görəm. Bu qurumların hamsının özlərinin mərkantil maraqları olduğunu görəm ki, özlərinin təriflərtəmə istəyirlər həmişə, ki, daha çox büccə proqnozlarını daha artılaması də yerinə yətirmişi adilə bəzən kömür yorganların rəhbərli bu qurarədə çıxış edir və bizim dostlar dələ biz də və sosial şəbəkədə də bunları laqlaqa bir əktinə çevirirlər ki, bu dəcə olur ki, proqnoz göstərədir. Çünki dünyada pandemiyada iqsadi faallıqa azalır, daha az mazul istiqala olur. Ancaq büccə proqnozlarını artılaması də yerinə yətirmişi. Yəni, bu o deməkdir, ya vəlkil də daha çox uğruyurlər, məlimsə yirdilər ya indirirdilər, onun üstü yavaş yavaş açılır ya da ki, dək ki, burada təbii ki, daha böyük ehtiballa bəyənləmə qiyməti şişirdilir, sünni qiymət artım yaradılır, o baxımdan də vətəndaşlar həmə də bu məna da dövlət organlarının hüdutsuz səlahiyyətlərinin qurbanına çevirilir və məcburu olunurlar, gətədihləri malları, səhəbkənlər daha böyük rəqəmlərlə nifadə olan bəyənləmə qiymətinə rəsimləşdirimək və ondan da vergi və rüsumlar çox olmaq. Beləli ilə dövlət bücəsinə gələnlər güya artı. Ancaq burada artım kimin həysabına baş verir? Təbii ki, daxılı vətəndaşlar necəli çünki islələn verginin rüsumunun sonuncu ödə edisi təbii ki, vətəndaşdır. Və 100 milyon ilə və bücəyə və s. toplanırsa 5 milyon, 6 milyon adam narazı qalırdımdır. Bökülməti nə dərəcədə adekuva tabdim atır özünüz görürsün. Yəni, vətəndaşlar qiymət artımından şikayətcidilər. Ancaq dövlət orqanları bir-biri ilə dək ki, bücə gəlirlərinin bücə gəlirlərinin güya artıması ilə ancaq vətəndaşın eysanına. Həşqəs demir ki, biz iqsaidi fəaliyyatı sütü müllaşdıran insarsılı varadan qaldıran tam hamanın sahibkarların ucuz resulları əlçatanlarını təmin edək, daha çox məhsul istəyəsəli olumsun, daha çox şiqerlərə atılsın, daha çox veri gödələrsin, vergi bazası qenişləndərsin. Həşqəs bu barədə danışma. Yəni, danışan bir iki dənə iqsaidiyyat nazirliyinlə bağlı olan insanlardır. Olmaz, iqsaidiyyat qenişləm vələdi ələvə dəyər yaradılmalı. Yəni, iqsaidi inkişafın ilkin göstərisisi, əsas göstərisisi ələvə dəyər veriksinin artımasıdır. Azıx son 5 yılda mən dəfələrlə qeyd edirəm. Cömri yorqanlar tərəfindən toplanan idxaldan ələvəd dəyər veriksini, təxiribən iki tam onda 5 dəfa artıb. Ancaq ölkəd ələvəd dəyər verikisi Bu deməkdir ki, Azərbaycan daha çox qarici ölkələrdən asılı vəziyyətə düşür. Yəni, qarici istiyyəsalsılardan daxil də istiyyəsal nə qədər sistemunlaşdırma cətlilər olsa da bu baş vermir. Çünki əsas problem qalır o talaqda. İnsarçılıq qalır. Məmur sahibkarları qalır. Dövlət rezustuları səbərəsiz xəşləməsi qalır. Və dediğim kimi Rüşvet Qarubsa da bu problemlərin əbələliyilə yeşil uğraq onu deyim ki, iqsadi inkişafın əsas amel olaraq, qanabədə eri verikisinin daxılda artıvaması bu ciddi signaldır. Və hesab edirəm ki, bu bir daha uğraq özləri ki, biz kömrih və vergi siyasətinin bir yerdən aparmalıyıq. Və hesab edirəm ki, kömrih qamitəsinin ləğbı məsələsi həşdə aqdoallığını itirim. Yəni, də qədər tez bunu həll etsələr kömrih siyasətinin sədəfini çatmaq. Dəli izləyizlər, canlı yağımızı bəyanın paylaşın, daha çox insan bizi izləsin. Bu, kəskin bahalaşmada bir də bizim milli bəlamız var. Bu, qeymət artımı. Qeymət artımı bir var, qövlət qeymət artımı bir də sünni qeymət artımı. Sünni qeymət artımına şəraid yaradınlar kimlərli? Sizə. Bunu sələ soruşunlar burada. Hə, mən belə deyək ki qısaca olaraq keşdim bu bir sualın üstündən bürəz toqundum, ancaq bazar iqsaədiyatında umumiliyitə hürmətli tam aşaçılar, hürmətli aparıcı bazar iqsaədiyatında sünni qeymət artımı anlayışı yoxdur. Yəni, bu anlayış bizim iqsaədiyatda xas olan kusiyyətdir. Dövlət başlısımızda digər qurumları, rəhbərləridir. Bəzən, sünni qeymət artımı haqqında danışılır. Adı, dediyim ki, iqsaədiyatında sünni qeymət artımı anlayışı yoxdur. Azərbaycanda isə, bazar iqsaədiyatından kənar olduğuna görə və umyətçin iqsaədi proseslərə daha çox dövlət müdaxil etdiynə görə, tariflər vasitəsi ilə qeyməti artıqlarına görə yəni zamanda kömür yorqanları, bəyənləmə qeyməti tətbiq etdiynə görə, sahibcənlər təqdim edirlər imboyslarını, kontraqlarını, subutlarını ki, bu qeyməti almışım, deyil yox, sən bu qeymət deyil, bu qeymət deyən qeyməti bəyan etməsən, sənə malın kömürikdən çıximəcəm. Beləlilə dövlət özü sünni qeymət artımı yaradın. Çünki, bəhalaşmadan, yəni, bəyənləmə qeyməti siz, məsələ, misal üçün, bir mal gətirimi siz onun tonunu 100 dollara, kömür yorqanları siz təqdim etmişsiniz, kontraqtınızı, imboysunuzu dəki müxtalif sənətlərinizi bank sənətlərini təqdim edirsiniz ki, bəh bunu mən 100 dollara tapıv almışım, və bunu Azərbaycana gətirmişim, və dövlət kömürik qamidəsi deyil yox, bu malın qeyməti məsəl üçün 200 dollara və 200 dollara sən bəyan etməsən sənə malın kömürikdən çıxməyəcəm beləliklə artırılmış qeymətdən 200 dollardan toplanan vəriqlər, ələbə dəher vəriqsisi 18 faiz, kömür yorusumuz varsa 15 vaiz, umulikdə 36 vaiz prosedurulərdən bir yerdə bu 36 faiz biri var 100 dollardan götürəm onu, kömür yorqanları biri də var 300 dollarda bu fərq 200 dollardan götürülən bu sünnü qeymət artıb, və sahibkar o qeymət artıbına hara maya dəherin 30 durur və təklif edir onu görə, Azərbaycanda bilirsiniz əsas problem yaradan infiliyasiyanda yaradan itxalı infiliyasiyasadır, itxalı prosesləmdən baş verən en zamanı sünnü qeymət artıbadan belə kömür yorqanlarının bəyanləmə qeymətini şirtməsi ələb, adi bir qaydənim siz aftamabil gətirirsiniz aftamabili göstərisiniz ki, bəm bu aftamabili almaniyadan 20.000 avroy almışım burdakı kömür yorqanının əməktaşı deyik ki, yor siz bu aftamabili 20.000 dorlarla bəyan etmalisiniz 20.000 avroyla siz bəyan etməyən qədər marşınız aftamabili qalacaq kömür yün orqanlarının ambarında və ya Qut o lagistik şirqətin ambarında hər gün saklanç kəşilər çəkeciyəsi eyni ilə ayrı porta dəyiniz kəstümünüz mü, ayakkabı mü ortağdın qanınız mı nə isə siz gətirirsinizsə bu deyir və kömür yorqanları yəni bilcək sözləri var yəni bunun bazar qiyməti bu deyir siz aqıb bazarı araşdırmalın yolları var vətəndaş onu subut ediriz həsəsizdə ki mən bunu bu qiymət almış əgər onu o bəyanləmə qiymətini siz qaldırıb o həddə çatdırırsızsa burda sünni qiymət artıb yaradırsız və nəticə itibari ilə bu hansı şirkətlərə tətbiq olur hansı ki arxasında məmur alıqarıqı yoxdur məmur alıqarıqəsi yoxdur bu adi sahibkar da o bir dəfum mallı gətirəcək bazardan insanları sığışdırmaq yolu bax, bu yoldur nə o manap ol ya beləlilə kömür yorqanlar nəlilə həmi bazarda mani olanlar sığışdırılır eyni zamanda bir gələrin də qiymətini bəyanləmə qiymət artırılarak sünni qiymət artıb yaradır nəticə itibari ilə bazarda baxalaşma başı ona görə vətəndaş da sual edir, necə olur ki yeni Seliləndiyadən gələn ya Gürcustan'da bu qiymətə də azərbaycında bulunan baxadır və ya xud təbii ki, qiymət artıbının itxaldan asılı ölçək ən az 70 faiz umumlikdə biz itxaldan asılı yiq bürtəli mallarda müxtələfti bu rəqəmlər elə mallar var ki, 90 faiz asılı yiq çünki azərbaycan uzun müddət iqsadi islahatları normal istiqamət da farem azərbaycan uzun müddət iqsadi inkişafı anca dövlətin misya kaşlarını artırmaktan görüb misya kaşları ildə 90 miliard təqribən dolar arasında kimi üçdən bəri əsaslı vəsahət qoiluşu əsaslı vəsahət qoiluşunun da əhmiyyətli bir istəsi müxtəlif şirkətlər vasitəsi lafşor zonalar rətəşində ölkədən çıxarlıb və abadlıq quruculq adı ilə müxtəlif işlər görülür rəkyonlarda ancaq istəyəsal səhələri yaradılmayın təbii ki, riyal səhəkarlıq yoxdur bölgələrin tarazlı inkişafı bölgədə ancaq rəkyon məlkezlərin də hər hansı bir quruculq işləri görülür təzəq kəntlərdə qəsəbələrdə yerəkən məhsul yetişlərən adamlar qalı mı çünki, dədiyim ki, müəhmur səhələri varsa, manapolya varsa qeyri mümkün də ona görə hətta belə biz artıq kartofu belə soganı, belə digər ölkələrdən itxal etmək məcburiyyətində qal. Yəni, zərvuru gidəm məhsulları məyolarsa qonşul kölərdən gəlir. Yəni, siz kömür iş təsqasına baxmış olsanız görərsiniz ki istənlən məhsulları dinamikasında, itxal dinamikasında artıq mı var? Yəni, ölkə tarazlı inkişaf etmiş olsaydı bu qədər və sayətlərin xəşlənmət. Çünki, dövlət bücəsinin dəstəkləyilə verilən kreditlər belə məmur səhəpkarlığının məmur təbəqənin şirkətlərinlə və onlar daha böyük kreditlər daha ucuz resurslara çıxı çəldə ediblər. O da görə real səhəpkarlığında küçət ticaretindən belə kicik biznesindən micro-səhəpkarlığından məşqumdur. Yəni, real olaraq ölkədə 500.000-dən yuxarı köyböyünü olan var. Yəni, kicik səhəpkarlar və bunların toplam cəhə verdiyi qaqqı sadələşmiş vergi formasında 10-15 dövlət qurumunun cədən kənar fonda topladığı vəsayətdən üç dəfa azdır. Yəni, 500.000-dən çox səhəkkarlıq su bir ekti. 16-14 də bilmə qədər səhət. Dövlət qurumunun cədən kənar fonda topladığı vəsayətdən az vəsayət verir. Yəni, bu ölkənin güzgüsüdür. Yəni, vərgilərin strukturuna biz baxanda görürük ki, çox təşətli mənzarədir. Çünki bu, həmin o dövlətin bazarə mudaqiləsini göstərisidir. Çünki dövlət qurumları öz əllərində sağlı, bütün xidmətləri. Yəni, bazarda bunun ərekət etmək, rəqabət mövdə olması üçün şarayət yaratma. Və nəticə itibari ilə, məsələlə, çünki, kət sarıfatın hazırlığı yanda qrar ticarət bir şirqət yaratılır. O şirqət, yəni, cürnalist araşlamasının mövzusu olduğunu qürümlə kisəsi 5 manət olan soğanın gədi bir mişliyə uşaq baxçasında çıxır 35 manət. Və yaxud da onlar pərkampar yaparlar dırınaq arası, asfaltın üstündə yar marqa keçirirlər kəntdən şəhərə. Bazarlardan 8 kilometr bazarədikə yaşır bazardan, sahibkarları məcbur edirlər. Onlar bu kiştaftalarını götürülər, gəlir yar marqalarda mal satınlar. Bakırım araşdırma bağırılır. Və bunda, şurnalistlər bəhlən televizyəkranlarına göstərirlər ki, belə inkişaf var. Anca biz rayonlara, kəntdərə gədən də görürük, kəntlər borçlu əkin sağləri bəcələlmir. Çünki dədiyim kimi? İnsanlar orada yaşamırlar. Artıq nəcə yaşasın ki, saadlı illilər boyu su yoxdur və yaxud sabrabatda. İçiməli su yoxdur, problemləri var. Bütün bunlar rəhamsını biz məhbaattan okuyuruk, görürük, rəpardajlarından görürük və nəticə itibari lə burada bilirsiz hərə özüşini yaxşı göstərmək çünki xarda, hər hansı bir piyər kampaniyə nəm məşquudur. Sanki biz belə bir reqlam rol ekı çəkiriz. Yəni, ahləri sağlərdə. Hətta belə regionların sosyal iqsadi inkişaf dövlək proqramı seviyəsində, o kontekstə açılmış böyəsələr dövləktən sonra baglanılır. Çünki qan malı yoxdur, çünki bazar araştırma asaparılmı və yaxşı hər hansı bir məyamur vurulur, vəzifədən çıxarlılır, bagılır, görürük ona bagıl olan bütün biznesiyaləri çökür. Çünki, yediğimiz kimi bunlar bir sahipkər kimi yanaşmıqlar bu proseslərə. Çünki, o risk eləmə, dövləktən puludur. Götürün bu, investisyal ahiyyələrindən, mənimsib yoldikinisindən, enerji çəkilişindən, qalc çəkilişindən kampalyalar, dediyim kimi dırnaqarası, kampalyalar, raparalar rayondaküya istesizal sahələr açıblar. Və bu rayonlar, yəni zamanında illər boyu bunlar, müxtəlin məmurlar arasında bölüştürülmüşdür. Yəni, kədə bəyək ki, filan nə azərbaxır, pavıza filan nə azərbaxır, də yə, şəmkərə filan kez, də qəbəliyə filan kez. Bunlar o sahələr, bu rayonlarda sanki özgüləştirilmiş guberini atarlar kimi, fəaliyyət göstərirlər. Bütün məhsələlər de onların adamlarına aydolan məhsələləri. Bu oriyal sahəpkələr o yerlərdən didərgin saları. Bəzlərinin torbaqını əlilən alıblar, bəzlərinin suyunu verimivlər belə yanaşma doğur yanaşma deyələrdə. Çünki məmur onun işi dövlət iş olmalıdır. Məmur dövlətdən maaş almalıdır. Normal maaş almalı. Tunut dolanışını təmin olursun. Yəni, bu sahəpkələrin görecəyi şükürməm həmələdir. Bizdə bütün məmurlar demək olar ki, istisnasıl olaraq dövlət resursuları hesabla şəxsi biznes quruplar bə dövlət işlərin də öz bizneslərin idar etmək üçün. Belə ki, bu işlərinə mi başqıldılar? Dövlət resursundan şəxsi resursu kim istifadə olur? Olaqırada bizdə bu inqşafı yoxdur. Nə qədər ummu daxıl məhsul artsa da, nə qədər investiyal ahələrinə çoxu vəsəhət qoğulsa da kimi, sahibkarına kömə millifondu kimi ənə bilim, ipatik və zəmanət fondu digər digər belə fondlara vəsəhə edə arılsa bunun effekt olməcət. Çünki o vəsəhətə çıxış olanlar, o sərəndən verən şəxslər hamsi dövlət məmurlarıdır. Və bunların yanaşması doğrı deyil. Çünki o işə riskini gözünə almır. Yəni, o bazar araştırması heç vaxta parməcə. O deyəcək, qətə orada tiki o 40 milyon, 50 milyon, bir oteltik, verginəni, o orada gəlir var, yox. Bən bu yaxınla qəbələdə edim bə, gələ, sosial şəxbə qədəmirim. Baxdım, əksər belə tikirlər, otellər olanlar boşdur, hə, yəni belə insanlar gəlir. Çünki əslində ölkərin bir taxili turizmi inkişaf eləmən. İnsanlar daha yaxşı yaşama alırlar, daha çox gəlir əldə etməlirlər ki, onlar istirayat edə gələbəlisində. Çünki turistləri bir cəlbələ bilmirik. Çünki, deyidəyim kimi, konuşulukta daha münasib ölkə var gürsudan kimi. Bir nəfərə üç turist şürildi. Yəni, 8 milyon, 9 milyon turist gəlir isə gürsudan biz onunla müqais edmək istəriyəcədə aşağı seviyada. Yəni, bunun pati, ancaq taxili turizmi İldə bir milyon yarım Azərbaycan vərdanlaşıq gürsudana istirayatə girdi. Yəni, bizim bölgələr bəyəm təbiyyət ehtibarilə gürsudandan pisdir və yaxud Rusya'dan pisdir. Yəni, tam amilə doğru canı bundan tutmuş şimalına qəlbindən tutmuş canı buna qəlir. Gözəl yerlərimiz var. Mən şamakını qəzdim, lahacı qəzdim, ismallanı, qəbələni hələ bu tərəfləri deyiləm. Yəni, çox gözəl patensiyalı var. Azə, deyim kimi? Burada heç bir sahibkar. Riyal sahibkar yoxdur. O, dövlət vəzifəsrə bağlanmış, bağlı olan bir məamuray və yaxud 5 məamurayddir, 10 məamurayddir. Və bunlar vəzifədən çıxan zanın təbii ki, bunlar çökür. Və demək istədiyim oda ki, Azərbaycanın zəngin olması üçün, təbii ki, vətəndaşlar zəngin olmalıdır. Vətəndaşı zəngin olması üçün azat rəqabət müətə olmalıdır. Yəni, əlbpanın 5-ci hərfa a olduğu kimi, bazar eksiyadiyatının da əsas hədəfi rəqabət müətünün olmasıdır. Rəqabət müətü yoxdursa, həşinə yoxdur. Ancaq, rəqabətə baxan, iqsadiyat nazirlinin tərkibində bir istəyələklərin hüquqlarının modafiyası və kəntisər bir departament var idi zamanında. Mən 2012-ci ilə bizim məsəni bir Bakustil deyilən şirkət, rəsid məməli vansı geri gelmişkən dətiqanın təcid-i xanasıdır. Mən burada yenə dədədə dətiqanı rəhbəlində ölkə başlısına müraca edirəm. Mən hə bu qədər ziyan vurulur. Bu adam mən zələr çəhmiş kimi hələ tanımamışam. Yəni, bu adamı tutublar, salıblar, ancaq bizim ziyanımızı niye ödəttirmirlər məni ərzələr məniyə cevab verilmir. Başqa bir baş proqura buradan müraca edir. Yəni, istəfəmən yazmışam, dəfələrinən yazdıram. Mən baş proqura yazıram paçar proqura, qətər proqurunun qəbrunda oluram, mən ona mürküməcələrinə qoğuran qabanak ki, oku günahın. Yəni, buradan belə edir. Mən başa salıb bilmirəm. Yəni, bu adamlar ne tür qədər məsələ edir? Məsələ edir. Məsələ edir. Yəni, məsələ edir. Yəni, məsələ edir. Yəni, məsələ edir. Yəni, bu adamlar ne tür vəzifələrə təyin edirlər ki, bunlar öz vəzifələrini bilmirlər, o kanunları bilmirlər. Mən şikayət edirəm, şikayətə bakılmın. Və dirəm ki, yaxşı, mən bu onda məcbur oluram, gedirəm başqa ölkədə biznes qurmağa. Yəni, mənim kimi də, mən bir numunu olara qözümü göstərirəm. Yəni, başıma gələnləri ona görə sadalıyrəm ki, bu ölkədə biznes, real biznes mühütü yoxdur. Rəqəbət yoxdur. Və hüquququ sən gedir, məlkəmədə proqroluqda qoruyabilmirsən, son zamanlar çox şükür ki, polis də müsbət mənada hərəkətlih var, yəni, şikayətlərə bakılır falan. Mən vətəndaş olur, o şikayətlərdə mən deyirəm. Düzdür, belə ölkədə, umumlihdə bir sahədə düzəlmək düzgün olmaz. Yəni, kompleks düzəlməldir. Hər hansı bir sahədə nəyəsə, nəalə olmaq qeyrim mümkündür. Yəni, digər sahədərdə axtsaxlıq var. Yəni, hüququq mavzu organlarından müqahisəl olaraq deyirəm. Məlkəmədən proqroluqda bir balaca polis belə deyə ki, normal bakır. Azıq, bu yətəri deyir. Qanunla nəzarət etməli organ baş proqrolru, mən nə qədər zəngirləmək olar, nə qədər yazmaq olar. Eməllərə bakmırlar, yəni, hətə anışırıq, mən gündə bir status yalırır. Nə qədər olar bu? Nə qədər baş veriləm ələ deyir? Mən başa suçumram. Biz gəlir, pezdəni tadim isrəsəs qabanında numarəş eləm aləyik bəyəm. Nə dürhü qurlarımızın müdafirləyə, nə dürmən yüzlərinən işçiyəm, nə dürmə baş veriləm aləyik bəyək. Bütün bunların hamsı gəlir ona çıxır ki, reyansı hafqarlıq çünki, dədiyim kimi, hər hansı bir problemlə qarşıladlıqda dövlət resursları, dövlət onu müdafiə etmir. Hət dövlət müdafiə etmirsə, sahibkar buradan nə iləmə çıxır başqa bir dövlətə qətmə aləmdə. Sahibkarlıq ona gör, azərbaycandan kapital ahanı sürətlənir, gəlir bir tərəfdən məamur sahibkarlığı, dövlət və s. mənim səhərəyə təşir. Dikər tərəfdən də reyansı sahibkarlıq nə almamış, mən bunu çıxardım bir yana. Yəni, belə fikirləşir. Yəni, azərbaycanda bir müqətli kim var? Ona görə bugün mənə bir qara bağının bağlı da də kəğdən sanayi parkında bir müəssatçı bağına bağlıdır. Müracaət olundu, dövlət orqanlarına mən ona da söz mü dedim ki, nəcəl olur ki? Mən illər boyu burada sahibkarlıqla məşğul olmuş amm günün gün orta çağarı yekid dəstəsi mən dövlət mən heç vaxtı bağımı indiyə qədərdə bu deyək, nəticə yoxdur. Bir kəl bir sahada onun için mən nəcə bir risk eləyim hələ bir qarici tərəfdəşini də gətirək dəvət ellək ki, gəlin qara bağıda hər hansı bir iş görür. Mömkün deyil. Ona görə, təkəm mən nə bağlı deyil məsələ. Yəni, bütün sahibkarlıqa hüquq və məzifələr barəbər olmalıdır. Dün istək ki, çi şirkət olsun. İstiyir, mikrosahibkar olsun, istək ki, böyük olduymu olsun. Qəlin qanun qarşısında həməyini bərəbər deyilsə kiminsə hüququnu bir telefonla kiminsə tutub aparıf salacaqlarsa bir onu dək ki, dövlət olan borcunu və yaxud başqa bir şeyi həllədəcəyələsə bu tərəfdən sahibkar nə, sahibkarın olan münaqişəsini dək ki, qanunsuz münaqişəsini dövlət müdaxulə etməyəcə isə hansı sahibkar burada iş görə. Bu baxımda mən eysə bilirəm ki, rəqəbət müətət həmin olunmalıdır, həlinin hüquq və və zifə bərəbərliyi, bərəbərləşməlidir. Həmini, en istatustu daşmalıdır. Ona görə, mən təbii ki, bizim bir borcumuz var dövlət qarşısında dək ki, vətən qarşısında bir sahibkar olaraq vergi edəmək borcumuz. Biz nə qədər çox mən fəyət əldə etsək, bir o qədər vergi edəcək. Də onun da ölkə zəngilənəşəcək. Yəni, umum bir sahibkarlıqdan qədər bunun investiyaların gəlməsi ilə bağlı investiyab mühütün orman olmalıdır. Və o zaman qeymətlər aftimallaşacaq ki, rəqəbət müətə olsun, mən eyni məsulu bir nəfər satmasın. Eyni məsulu bir nəfər gətirməsin. Bir məsulu bir nəfər gətirməsin. Və yaxud ölkədə istəyəsə rəqəbət olsun. O zaman, həmi malın keyifəti qüksaləcək, həmi daxil istəyəsə alımızdan özümüzü təmin edəcək, həmi də ölkə zəngilənəşəcək, daha çox vergi ödənləcək, devlət bücəs artacaq, onunla da devlət bücəsəm mələyələşən şəxslərinin maaşlaraq pensiyaları artacaq. Bələliklə, iqsad-i inkişafın qabağını bugün alan məamur sahikarlığıdır. Dəyək, devlət mələliklərinin öz vəzifələrinə bir fırsət kimi bağıb şəxsı varlanmaqlarını təmin etməkdir. Yəni, bu aşarı azgözlühtür və hüquq suzluqdur, hüquq bələləliyi qüqdur. Bütün bunlar bazar iqsadiyyatının əsas tələfləridir. Bunlar olmayana, hüquq-u dövlət liberal bazar iqsadiyyatı, bunlar olmayandan sonra biz təbii ki, muassir dövlət olabilməri, iqsadiyyatımızı qenişləndirə bilməri, biz məamurdan nəyi tələb edə bilərik, vətandaş, şəhəd ailəsi, qazi, gedir məamurun qapsında ailərlə, nilərlə, nələ suqqunu bərp edə bilir. Pensialar, kəsirlər, hərə bir yarışa giri bilər, sanki dövlətin belə dəyək ki, bunlara verdiyi görə, ancaq belə dəyək ki, mən nə bilim vallə, şəxs, heç, mən heç yerdə bununla analogunu görməmişim. Açıqı deyim, mən əksər ölkələrin təcrübəsindən deyək ki, baxmış, analogsuzdur. Təbii ki, bu müəyyən bir müddətə əfəktiv olabilər, nəfqərilləri, var, müəyyən bir müddətə efektiv olabilər, ancaq sonrası, təbii ki, faciyan. O faciyan nolmaması üçün, biz həyəcən təbulini həmişə çalmışlar, indi də davam edin. Rəqəbət, rəqəbət, rəqəbət. Mən hökumətdən qayş edirəm, təməndə edirəm ki, rəqəbət müəyyətini təmin etsinlə. Antinizlar və departamentuə istəyalaşılan hüquqları departamentin əsasında bir normal qurum yaradılsın. Prizident yanda, sahibkarılık şurası, qurustan tədürbəsindən yararlansın. Qurustan keşdi yola bir baxan. Nə bütçə gəlirlərinin 94 faizi, vergilərin və resumlarının hesabını qurustan da toplanır? Nə bizdə bu rəqəm 35-40 faizdən yoxarı olmur? Nə qədər, bizim ölkərinin böyük patensiali var. Bizim sahibkarların da böyük patensiali var. Onu görə, hökumət patensialdən normal istifadə etməlidir. Bir qurum bundan məşğul olmalı. Nazırlar kabinəti yeniləm məlidir. Nə nə hesab edərəm ki, baş nazır məminləri, postları, laqv olunmalıdır. Örkənin prioritetində uyğun olaraq nazırlar kabinəti kitçildirməlidir. İdare etmək harçları azalmalıdır. Və təbii ki, sahibkarılığının əli qolu açılmalıdır. O zaman, biz öz problemlərimizi özüm üzələlilə biləcək. Azərbaycan sahibkarlar olaraq bə qimet artırından mətəndaşlar o qədər şikayət etməyəcik. Dədiyim kimi, bazar tələb edirsə, deməli oran sahibkarlıq gələcək. Və daha çox sahibkar, daha çox məhsul istərisal edir, rəqabət mötü yaratacaklar. Qimet o zaman tənzimlənəcək, haptimallaşacaq. Yəni, qimet artımı tragi edə deyir. Yəni, mən onu demək istədim ki, qimet-i tənzimləyən bazarın özü olma. Hökübət bu tənzimləmə funksiyalarını həyatə keçirirsə, gizli həyatə keçirirsə, onun maya dəyərin açıqlamırsa, adi türləyi göstərmirsə ki, bu malın xidimətin bizizə verdiyiniz qimetini yabaha da, ancaq sonradan məlum olur ki, həmin grumu, rəhbərləri, 100 milyonlarla dolular mənat və s. Dırnaqarası təndirlər vasitəsilə, mənim sənilər. Bu azər suda belə edir, azər qaz donunun kimi, hamsına ait, azal donunun kimi. Dövlət məcbur olur onların üzərində müşahidə şuraları yaradı. Bısa bir müddətdə müşahidə şuraları heç nədə bilməzər, çünki xəkçlərin azaltılması istiqamətdə adım atılma. Nəzarət, deyək ki, hər hansı bir məamuru üzərində digər məamuru nəzarət etməsi doğru deyir. Müşahidə şurası ona görür, müşahidə şurası doğur deyir ki, vətəndə cəmiyyətin suqlarının numayindələri olsun, hüçləvin fareməsə vasitələr olsun, təbii, jurnalist araşdırmalar varsa onlar bir normal ortalığa çıxsın, məamurun gəlir və əmrəktiklə rəstiyası verilməsi olsun. Məamur vətəni vətəndəşa xidimət etməlidir. Bu məamuru nədə deyək ki, özü qədif biznesdən məşğul olursa, digərin hüququnu da taptalıyırsa, hüçləlik, dövlət və s. nə mənimsiyirlərse, həşnə olur həşnə. Yəni, bazarı qısa hədiyatı var, də normal kan məjse var, də də normal, deyək ki, tariflər, qeymətlərdə. Hürməti izləyizlər, yəni mızıb bəyənin. Nazım bəyə, sizin daimi izləyiziniz Tarlanbəyi, ən azından belə yazır. Tarlanbə yazır ki, Nazım bəyəmən Facebook-da sizin çoxlu kitabı xodunuzu gördün, bayaq hakimiyyətin mirzələri dediniz. Lütfen hər halda hesab edirəm ki, Çingiz-Adulaylı kitablarını salmışsınız, Çingiz-Adulaylı hakimiyyətin mirzələri siyasına salmışsınız mı? Son baş verənlərdən sonra. Hər halda hesab edirəm ki, Çingiz-Adulaylı hər hansı bir fikirini ifadə etməkdə çətinini çəkimsə bu stili olaraq, və nöbbəti dəfə əgər buna cəmiyyət qana qəbiyyətini çevirilir ki, onun böyhlüyü o zaman olabilərdik ki, bu üzr istəsin qaktan və izzahat versin. İstənlən alam, istənlən ictimaya əmiyyətli olan insan mən də daxil hər hansı bir səhvim olsa təbii ki, ona mən görürəm ki, iraqdlar çoxdu, yəni, fikirimi çatrə bilməmişəm, ifadəliləyə bilməmişəm, hər hansı bir fikiri təbii ki, insanın böyhlüyü onun üzr istiyyib, izzah verməsidir. Yoxsa, digər tərəftən insanlara aşaqlamak, özünə bir kampaniyə yaratmaq, təbii ki, bu doğradım deyildi və ən azıq haqq yazısına yaraşan hərəkət deyildi. Mən hakimiyyətimi müzələsi ona görədiyim müzələri deyirəm ki, təbii ki, hökumət müxtəlif yazıçılara, müxtəlif mən bil də bir nisnəbab bu barədə danışmışım, zamanında deftat olan zamanda demişim. Yalçılar birlikliyi nədə müahiyyət ehtibarlı bir qeyri hökumət təşkilatıdır. O zaman niye yalçılar birlikliyi nədə ücrisindən və sahib hərəm var? O cümlələn rəsamları tutfaqda digər. Və hər hətta belə milli elmirlər akademi asılı. Bunlar da müahiyyət ehtibarlı bir qeyri hökumət təşkilatı olmalıdır. Yəni bizdə islahat insanlara görə aparlar, çox təsif edirəm ki, ancaq fundamental islahatlar olmalıdır. Bu baxımda mən yalçılar birlikliyi nədə digərlər nədə, təbii ki, o üzülərdə biz bazar iqsadiyatında yaşayırıqsa, təbii ki, yazdığı qitapların nəşirindən qazanabilər, çox varlı insanı da olabilərlər. Ancaq bu o demək deyir ki, dövlət onları saxlamalı. Ümiyətçəm bu sovet titvaqından, seri ənə nəsindən qalmış bir pretetiflərdir və bunlardan imtin edilməlidir. Ona görə bən Hökumət Mirzəsi deyəndə Hökumət Mirzəsi ki, hökumət informasiya vasitələrində dəstəh fondi ilə gördüğünüzdə hadisələr nəcə baş verirdir? Pul veriməm ələdir, pul paylama bağlı. Hökumət şarayet yaratmalıdır ki, onlar pul qazansınlar, jurnalistlər də ədiblər də, yalçılar də, şairlər də, bəslamlar də və digərlər. Mahiyyət itibarlı onlar, niyə sual olunur, niyə kiməsə, hökumət mənzil veriməlidir. Niyə jurnalistlə mənzil veriməlidir, yəni, biz sosializmə qalmış ənələrəmi davam etdirir. Bu baxımdan bütün bu məsələlərdə də yanaşmalar doğru deyil. O cümlədən qeyri-hökumət təşkilatları, adından bəll oldu, o kim qeyri-hökumət təşkilatları? Siz buna bir, ayrıca bir qurum üstündə bir qurum yaratırsız, onun vasitəsilə də pul payalırsız. Bu, o da təbiş, qarubse laşları, eyni zamanda kildəki dəstəh fondu. O cümlədən təşkilat fondu, digərlər. O cümlədən imtini olunmalıdır. Və rəqəbət mütib təmin olunmalıdır ki, kim daha yaxşı, təbii ki, biz o anlama gəlmir ki, dövlət bu sektarı dəstəh vermir və. Dəstəhim verilməyi təbii ki, istimaya əmiyyətli lahyələrin dövlət büccəsi vasitəsilə nazirliklərin büccəsindən şafak təndirlə verilməsi prinsiblər var bütün dünyada. O cümlədən digər fondların da yaranması. Qeyri-hökumətlar olsun, qünkişaf fondları olsun və digərlərinin bu mənə də tam olaraq, yəni biz bazar eksadiyatı qurur xusa, qurmuş xusa, və eyalan edir isə, biz bu yoldan qətməli, yoxsa hər bacıya bir sığa paylamakla olmaz. Yəni bugün 5-i nə verəcəyəsən sabaha 50-i növbəyə duracaq. Sabah 50-i nə verəcəyəsən 500-i növbəyə duracaq və hakimiyyətdən naraz olanların saya çox alacaq. Siz kiməsə ev verimi? Təbii ki, onun ev alması çox şəra et yaratıq. Daha qabiliyətçisi, daha istəyətəsisi, təbii ki, daha çox yazacaq, daha çox qanaran alacaq, daha çox tanınacaq, təbii ki, onun gəlirləri də artacaq. Reklam bazarı bərək üçündür. Bu mənə də, çingiz Abdullah Emrəm bağlı mən ikili hisk etirirəm, təbii ki, bütün tam olaraq, saray şairi və hakimiyyətin mirzəsi fikirində deyisiniz. Yo, mən o şəxsa olaraq, yəni, demək istəyəm ki, onun bugünkü mövqeyi, təbii ki, o həmin şeylər, ablara layıq, fərqli bir şey demir. Yəni, o gəl, qimet artımda etiraz etmirsə, fırsat üçəndə ölkə başını və yaq digər deyək ki, salahiyyətli şəxslərdən qalq üçün bir şeyk, yəni, qalqın umumu problemləri ilə bağlı çaktıra, olabilər kəransın mənə amur çaktıra bilməz ola. Ancaq istəri kimi dövlətdə belə qalq yazısları, qalq şairləri qalqın problemini rəhbərə çaktırma əmkânı var idi. Öşəxsi problemlərini yox. Biz nəyə görürüyün? Əsas olaraq, bütün çingiz Abdullah Emrəm də daxil, bütün əksəriyyəti qalq yazısları, şairləri özlərini fikirləşirlər, özlək evlatlarını fikirləşirlər. Yəni, mənlən çıxsın o graqa dəsin məsələsin. Belə olmaz. Belə yanaşma doğru deyil, biz yalı mövqeyi deyil. Ona görə, təbii ki, o dedikləri kimi saray mecləsi saray yazıcısı adına laikdir. Yəni, okucu tamajətonun dəqiq ifadədir. Demək istəyirəm ki, təbii ki, biz yaradıcı insanlar, yaradıcı qalqın, bizim qalqın çıngız Abdullah evrində daha böyük şairləri yazıçları olabilər, olmalıdır da yəni, bunu biz dediyimiz kimi, biz kimsə subyektiv amirlərindən bunu deyə bilməridir. Bunu müəyyən etməməliyik biz. Qalqın şairi, qalqın yazıcısı, təbii, qalqın, bu tipli problemlərini dilə gətirməlidir. Mən, mən gəlim, mən de fırsat düşmüş olsaydın, təbii ki, mən olaraq qədə bəydə, tuvuzda, cəməp rezilərinə səfərləri olanlar, anca millətin bölgənin o cümlərin nazarabaycanın bütün problemlərinin bir-bir sadalamışın. Yə, mənim borcum və kimi sə təmsil eləyirəmsə, kimlərsə, mənə səs veriblərsə, zəzələdən vərvələdən, mən bu suda suda şiirəmsə, mən, hökümətin hökümətin, təbii ki, biz heç vaxtı böyük komprantası kəsə başvurcalıqı gətirmir. Mən demirəm ki, gədin yaltaklan əmətdə alanı, anca təbii ki, problemin sadalanmaq qaydası var, çatdırılmaq qaydası var. Siz, bəzən, çox görülük ki, hökümətə yaltaklanmaq yarınmaq istəyirlər, anca çox problemlər ortalığa çıxın. Daha çox ayı xidiməti göstərinlə. Və bugün deyək, Amerika Birləşmiş Tatlılarında qəbul olunan kararlardan biri bu dinləməyləm vəxal. Dinləmələrinin cədürlülər televizyəkramları, reyaltelibədən, dikərdən, yainlə anırdır. Yəni, görürsün nəticə nə oldu, həmin şirkətə qarşı, sanksyələr tətbiq olur. Yəni, bizim Azərbaycan daha da orda hallanı. Yəni, siz, hökümətə nəsi kövbə ediləbəyinizdir? Azərbaycanın adı son günlərdə bütün peynə qalmaqal, harda qalmaqal var, ölkənizin adı orda kifayət qətə hallanır. Yəni, üç gültünə keçmə yollarda dəvlətin ölkənin xaatirində, çünki, mən o mənada o fikiri səsləndirirəm ki, bəzən bu mirzələr, bu dədiyimiz adamlar, hər hansı bir, nəyə insə bir xaatirində, məsələ, deyil ki, siz görürsün, ələ, sən o münnədən ətronları var. Tron, çox özür istəyirəm, bu adamlar bu ətraflarda qəzərin, orda bura çıxırdı, vicdanını şəxslərə çamur atmaqla müvaşqındır. Yəni, deyil ki, mühman əliyiq olsun, başqası olsun, mənə, digərlə qarşı, çox adamlara, yəni, biz, yəni, elə adamları var ki, bu adamlara, əslində, bu fırsatı verilmək, qətik adamlandır, qətə olmaz. Bu adamlar, nə millət düşüdəndir, nə dövlətin, nə hakimət, bu güdən adamlardır. Ona bugün, 5 manati ver, o səndə də söhəcək, o birsidə də söhəcək, bu adamlar çox çətin adamlardır. Yəni, adamın, düşməni də normal düşməni olsun da, başa çıxırdı. Fikirimi demək, yəni ki, insanlar başa çıxırdı, söhbət nədən gedir. Yəni, bütün dünyada pratakollar var, pratakol qarterini, nəsə görüşürsən, sonun üzülə, sən bir ədəb söz deyəsi deyilsin ki, bəhək bir etiket qaydaları var. Bu etiket qaydalarından kənara heç qət çıxmamalıdır. Sən yoxsa, sənə bir sayt açıq veriblərisə, sənə bir televizya kanalı veriblərisə, sənə bir, nəsə, nə enisə nəzərə ağlıq veriblərisə, sən deməli deyilsin ki, oradan, nifrət püskürbəli deyilsin ki, sən insanlara. Nə olur? İtral adamlar bəhərim kimi, digərləri, 100 milyar nə, milyonlar nə, insan baxır deyil ki, yəni hakimiyyət buna qırqaba verir isə, bu hakimiyyətin bələ deyək güzgüsüdüsə, nəm bu hakimiyyətin nəyəni müdafəlidim, nəyini sevim. Yəni, bu sual ortalığı açıqır. Yəni, deyil ki, o atalardan bir misal var, sən göstər görün, sən yoldaşın kimdir, dostun kimdir, mən bir deyim, sən kimsin? Bu anlama gəlir. Sən kimdən, gəlir, çox məsələlər var ki... Nasibini göstər ki, görün sən kimsin? Belə bir şey var, son dəyqə bir informasiya var, çox üzücü xəbəridir, hürmət dizləyizdər, dövlə-sərəni xidməti informasiya yəyi, Noyaburayının 4-dinində Saad 17-20 radalarında dövlə-sərət xidmətini, səhrət qoşunlarının, Qazakh-alahi də səhrət diviziyası xidməti arasında kesillən səhrət həlimləri zamanı, səhrət gəlir, bir xidmət qurduqçusu çavuş, əhməd oturalakirə moğulu, agəs 17 silahımdan Ataş açarken, bədbəh hasən əçəsində qəlpə yarası almış, hər bir qurduqçunun təhliyyəsi üzrə əhət hədvirlər görürsə də həyatını xilas etmək mümkün olmamışdır. Hadsə ilə alla qadər dövlə-sərət xidməti və baş proqurat hədvirlər bilgə araştırma tədbirləri həyat Allah həmət illəsiniz ruhu şad olsun Nazim bəh Ərəzi bir tövbimiz ərəzi bir tövbimiz istiqamətində bütün şəhəd olanlara əhəmət diliyirəm ruhları şad olsun qazlarımıza acil şafa diliyirəm təbii ki, Azərbaycan ordusu illər boyu bizim həmi beynalhaq iştimayət qarşısında həmi ölkəmizdə, həmi qariştə e, başarışarı qəzməmizə son qoydular və dövüş meydanlarında subit ettilər ki, Azərbaycan ordusu yenilməzdir Azərbaycan askər vəzabitləri öz qanları, canlıları bahasına işxalı nəhəmiyyət listəsin aradan qaldırdılar təbii ki, biz buna səvinirik və həysə bilirəm ki, hökumətdə vətəndaşlar da bu insanların heç birinin xidmətini yarım çıx qoymamalı birinci qarabaq dövüşündə iştirak edənlərdə, indiklərdə şəhəd ailələrin hamısı bizim başımızın tacıdır və millətimizin qurur yeridir. Ümid edək ki, təbii ki, vətəndaş olaraq, mən sül tərəfdə arayam və heç bir ölkədə bizim ağali başqamandan canə bilhəməliyəv deyilmiş, biz heçkəsin torbaqında gözümüz yoxdur başqa ölkələrin və öz torbaqlarımızı da heçkəsi ümid edək ki, hər anında vərilmiş rüsyə sülməramıları da müvəqqəti manda tələmə alım olmayan manda vaxtında zamanında bizim rəzlərimizi tərk edəcək və azərbaycanın süverentiyeti öz torbaqları üzərəndə tam bər qarar olacaq. Biz buna ümid edirik və qalqımızı da ona hazırlamalı ya ki, ona çağırmalı ki, biz heç bir torbaqımızın bir qarışınla bir başqa millətə dövlətə güzəşdə gedən deyik. Və təbii ki, bu üzücü qəbər fonunda mən nə deyə bilərəm ki? İnsan itkisi həmişə Həmişə həmişə itki çox pis şeydi zamansız, vaxsız anca nəyilək? vətən də torbaqı müdafiət hələ bilir və mən heysə bilirəm ki, azərbaycan höküməti ciddiş surettə türkiyə höküməti ilə ordunun, normal standartlara çadırılması programına davam etdirməlidir, profesyonal orduya keçirilməlidir, keçməliyi bizim güzəllimin 200.000 ordu saxlamağa ehtiyacımız yoxdur. 50.000 olsun anca profesyonal olsun, təbii ki, tam zəmanətlə, tam təminatləm, yürşək təminatləm bu ordu bizim öz balalarımızdır və onlar da ordu nün fərləri olaraq saxsalama analarının, atalarının yanına dönməlində. Mən umud edirəm ki, bu son Qarabax dövüşlər bir daha ordu profesyonal ordu əsasında qurulmasına bir təkam bərəcək. Və bu istələri biz azacıq olaraqsa da görürük və heysə bilirəm ki, o şıqaldan azaldı qurulmuş yerlərdə müxtələf tikirlərin aparılması, sərhət qoşunların ucundan digər ki, silahlı növlərin yerləşdirilməsi təminatı davam edir və yürşək səvviyyədə bu təmin olunmalıdır hamsı biz bir daha işxal faktını yaşamamalır. İnşallah, bu arada bir informasiyada verin Türkiye də bütün müxalifət partiyaları, birbisinin təqiribən 20 dəyqə bundan əbəli yadil xəbərdir. Bütün müxalifət partiyaları ki, və yarğının bilgə işləlməsi məsələsində qərara qəli bilər. Bu müxalifət diyəndə Ahmet Ağudoglu'nun və Ali Babacan'ın partiyasında bura əlavə edirəm. Hdp də bunların içərsindədir. Həmubirlikdə Türkiye də yeni parlamentar sistem və yarıq məsələsində bilgə rəzılığa işçi qurulun yaratılmasına qərar verirlər. Nazım bə, size təşəkür edirəm də tərzində bizim dəvətimizi qəbuliyyətdiniz yağmınıza qoşulduğunuz sallara cevab verdiniz minnətlarım. Sağ olun, təşəkür edirəm. Sağ ol. Hürmətli izləyicilər kanalının çabunu olun ki, ölkədə baş verənlərdən anında cəxəbərdə olasınız bu günlük, bu qədər. Sağ olun. Sağlamat qalın. Gecəniz xeyrə qalsın.