 Salam, dəyəlizləyicilər 7. fevral kim 23. tariqdə bəki vaxtilə saat 22. kanlıc efirindən asur söz proqramının canlı bağlanısına başlayıq sizində bərabər. Dəyəlizləyicilər bildiniz kimi dünən qardaş dürkənin 10 vilayətindən çox ağır, yəni çağdaş dönəmin 21. asrın ən dəşətli zəzələsil özləşdik. Çoxlu əyatın itirəm var, çoxlu qarallarımız var, məhəllə-məhəllə çökü bevlər və biz azərbaycan olaraq təbii ki, Türkiye bir bəfə borcumuz var son yüzyıldə, həm də Türkiye ilə əsbir ülkələndə yaxınları gələr bizim yaxın olunuz yoxdur. Dünənlən, azərbaycan, Türkiye ilə bərabər yas üçün dəli biz daha ölənərimizə artıq 4.500 dən artıq həyatını itirəndə ilan edildi. Son statistikalar an bağım veririz, biz də sizə təklim edəcik. Bugün biz ülkə mediyasının durumundan danışa ziyir. İçində ilə zəzələ qadırlarını izləmək özü də bugün çox vacib anlardan biridir. Orada baş verənlərdə tanış olur. Və bu bilavazda mediyanın çilinə düşür. Yəni, insanlar öz dərtlərdir, məhz sosial şəbəkələrdən qaymışdılar. Və dünya və biz, məhz Türkiye də baş verənləzə zəzələrdən ən çox sosial mediyada çəkilənlərdə tanış olmuşdur. Hətəbii ki, qərazdımı almaqlar da olabilər, bunu da istisna etmirəm. Amma baxın, media azarlığı bir də bu anlan, bu asbəktən, bu pəncərədən önəmdir ki, azları da kədəvləri də təbii fəlaqətləri də göstərməkdən ötür və təqdim etməkdən ötür, media azarlığı çox vacibdir. Təsvilər olsun ki, solilər Azarbaycanda media qarşı biz belə deyək obrazlı şəkildi də səlb yürürüşünün şahidi oldu. Və son günlər biz Izazalim media istəmirik adlı bir kampanya başlandı. Biz də qoşulmuşuz, hətəbii ki, həmin kampanya. Sövbət nədən gedir? Niyə ölkədə mediyanın qarşına baliyər qoyurlar? Niyə mediyanın sığılılar? Niyən istəmirilər ki, ölkədə azad media olsun? Azad media olsun. Bak, bu suallara aydınıq getirməkdən ötürü. Journalist, Misabat Partisi, Məhbad Qatibəd, Divan Üzü, Basta Infosaikinin baş redaktör Mustafa Azibəyli ilə bərabərik. Sağol Mustafa, bəyər vaxtınız xeyr olsun. Aşağıma xeyr. Təşəkürlər. Mustafa bey, bir başa mövziyə keçəyə yəgim ki, Izazeləyilə bağılığı qardaş orkədə baş verənlərdən bağlı deyəcələriniz olacaq. Mən istəyərdim ki, yəni ondan sonura suallı da istəyətə girmələyəm ki, niyə hakimiyyət ölkəmizdə azad mediyanın olmasını istəmir? Buyurun. Həyqətən Türkiyədə böyük bir fəlləkət yaşanır. Bir çox həyqətlər var ki, Azərbaycan televizyaları, Azərbaycanda yayınlanan Türkiyə televizyaları effirə vermir. Mən Azərbaycanda yayınlanmayan Türkiyə mediyalarında izli İran. Və orada bir çox həyqətli fəlləkətli durumlar var. Məsələn, Hatayda əsir apakalipsiz yaşanır. Hatay şəhərində bir tərəfdən Zəlzələ nəticəsində yüzlərlə bina çökür və altında insanlar qalır. Diğər tərəfdən Qatayın bir isəsini su basıb. Yəni, bu dənizin suları şəhərin kuşalarını basıb və mütəxəssisdər nara attılar ki, bu su hiç vaxt yeri çəkilməyəcək. Yəni, belə bir nara açılıq var ki, Zəlzələ nəticəsində torpağın səviyası düşüb aşağı və dənizin suyu, dənizin suyu, yəni torpağı basıq, o bir daha qaqmayacaq. Bu, o deməkti ki, şəhərin olabilər ki, yarısı olabilər hətta daha böyük hissəsi ümumətlə sökülmək, yəni tamamilə məhv olmaq, yəlikəsindən üzləşir. Yəni, həmin Hatayda limanda yangın baş verir, dünən Zəlzələdən dərhal sonra orada bir tanker yanıq. Sonra bu limanda tövəlükdə bir yangının yayılmasına səvəb oluqdu. Hala hazırda isər hava dan, isər sudan, isər qurudan onu söndürmək üçün çalışırlar. Yəni, bir sütqadan çoxdur ki, o yangını hələ nəzarət altına alabilmələr. Yəni, bir şəhərin içində bir tərəfdən Zəlzələ binaların dağılması, millərlə insanın dağıntılar altında qalması, bir tərəfdən şəhərin bir isəsini su basması. Yəni, o dağıntılar altında təsəvrəlinzir zəmlərlə qalan insanlar, həm də bu qışın soyuğunda Hatayda indi sıfır dərəcədir. Bir də su basır onları ya da sudan boğururlar ölürlər. Və şəhərin bir isəsində də yangın baş verir. Yəni, orada yaşayan adamların hansı psixoları sarsıntıları keçiftliyini təsəvrələmək. Yəni, asantdır. Yəni, çox böyük bir falakətdir, çox böyük bir faciədir. Türkiyə son illərinin ən böyük faciəsini yaşayır. Son əsirin, bu əsirin ən böyük faciəsini yaşayır, ən ən ağır günlərinin yaşayır. Türkiyədə olan insanlara dəni arzu buyuran, başsağlığı verirən və millətimizin başsağlığı, və millətimizin başsağ olsun deyirən. Eyni zamanda ümid edirəm ki, bu sarsıntılardan türk halıqı çıxabiləcək. Mediya gələndə. Mediya keçməyək. Mən çox maraqlı bir məqamma toxundur ki, vəhəzdir televizyalar izləyirəm ki, azərbaycanda yayındır. Mən bir dürəm, azərbaycanda yayınmayan türkə televizyalar var, özəliklə FOXTV. FOXTV alternativ media kimi ortaya çıxdı həmən dönəmdə. Bakın, siz dədiyiniz məqamları türkiyənin mediyası, zədə media haqqında danışacaq ilə. Çünki türkiyə mediyası haqqında da son onillikdə geriyə gitmək. Yəni, media azadığının boğulmasına bağlı fikirlər də var. Bugün zəlzələdir, bəki də bu haqqda danışmamalıyı, amma inanın problemi göstərmək o qədər vacibdir ki, onun malzəsi sabah mümkün olsun. Problem izlədilir dələrkən, problemin üstünə öltərkən sonra onun nezdiyyələr yarasını sarmak çətin olacaq. Bakın, siz də niyə siz dədiyiniz məqamları türkiyə də belə televiziya kanalları əksettirməsiniz? Türkiyədə kifayat qədər söz azandığı var, türkiyədə televiziya kanalları var ki, onlar kifayat qədər cahsur cahsına hakiməti və təngid eləyirlər, problemlərə də göstərirlər. Sadece Azərbaycanda o kanallar yayınlanmış. Türkiyədə birisiz ki, televiziya kanalları həddən artıq çoxdur və o televiziya kanalların hətta hökumət yönlü televiziya kanallarda belə. Müxalifətin efirə çıxması, ən azı müxalifətin adının çəkirməsi normal haldır. Müxalifətin mövqeyinin işirlandırılması normal haldır, əksər televiziya kanalları üçün. O cümvədən hakiməti təbdiq eləyən kanallarda, türkiyəni dövlət televiziya kanalları da. Həni, həralda Azərbaycanda ki, qədər, angajir bunu deyirlərdə bu bir silasi partiyanın maraqlarına köflənmək elə. Yəni, isər istəməz, də maşaatçı yürümak üçün cəmiyyətin maraqları nəzəri alaraq, cəmiyyətin maraqlandığı siyasi proseslər haqqında objektiv məlumat yayınlar. Sadece Azərbaycanda həmin telekanalların yayama qadaqan etik. O cümvədən sizin adını çəkdiyiniz FOX-TV-nin, o cümvədən Türkiyədə indi, yetdikçə nüfuzu artmaxtı olan HALQ-TV-nin. Yəni, Azərbaycanda yayamı dayandır bu. Bu problemlərin, zəlzərinən bağlı problemlərin göstərilməsi elbəxt da lazımdır. Məsələn, mən ən yaxın çevramdan olan bir numunanı deyim. Azərbaycanda yayamlanan Türkiyə televizyaları, deyini xəbəri bütün telekanallar verir. Sa olsunlar, xilas edicilər elbəxtdə. Olar bu çəfin şaraydda həm də öz həyatlarını risk altına qoyaraq, dağınqlar altından insanlara çıxartmaqla məşquudurlar. Və bəzən onlar əgətən böyük vəramanlıqlar törədər. Qaziyan Tövbdə bir balaca uşağıda çıxardıqlar, başqa yerdə bir qadını çıxardıqlar, başqa yerdə bir kişini çıxardıqlar, bir qocağına çıxardıqlar. Və televizya kanalları həm də cəmiyyətdə bu ruq düşkününün qarsını almaq üçün, bu görüntüləri səyvinc ilə pozitiv bir məlumat olaraq yayımlayırlar. Və bu televizyalardan ancaq xəbəri izləyən adanda belə bir təsürət yeranabilər ki, hiç bir problemi yoxdur. Yəni, zəlzələ de oluqdur, ölüktür, qalanlara dexilas eliyirlər. Yəni, iki baxrıçdan belə bir təsürət yeranır. Amma əslində vəziyyə çox pisdir. İnsanların yəməyə etdiyacı var. Yəmək yoxdur. İnsanların isti paltara etdiyacı var, yoxdur. Işığa etdiyacı var, qaza etdiyacı var, yoxdur. Bir çox insanlar hətta onlarla hiç kəsin maraqlanmadığını açıq şəkildə deyirlər. Hiç kəsin yardım getirmədiyini açıq şəkildə deyirlər. Və bu məlumatları çək etməkdən bugün hədiyyə belə bir təsürət yardım gələrmək ki, dəməliyyə bir iki gələn bir hazırlığı etik ki, 50 gələn çaktırılır, dəməliyyə yardım, Türkiye yardım yığlan məntəqəyə gələrəcək. Yəni, mənim qızım şəxsən, o məlumatları okumasaydı, buna beləz bir qanə qalabilərdi. Amma mən əminəm ki, minnərdən Azərbaycanda gələnc, yəni, o məlumatları okuyandan sonra, o vəziyyətin orada dydamatikliyini bilənlən sonra həyqətən, o artıq özünü bu iştə, hansı şəkildi iştirak eləməyə borzlu sahir və o işləri görür. Və mən fikirləşirəm ki, məhz o Türkiye-də müştəqil televizyaların o problemin nə dərəcədə dərin olduğunu göstərməsi sayəsində. Dövlət əlbət də, eyni zamanda 10 şəhərdə zəlzəli olubdur və Dövlət hətta Hamsın'a bunu çatdırabilmir. Yəni, bu bir tərəftən bunun objektiv sahibləri də olabilər. Həyqətən, o dövlət nəmurların özləri də, yəni ki, oların içində xasərət alanı var, oların içində yaxılını itirəni var, evi davlanı var. Olabilər ki, olar həm də şəxsi qayıqlar inan məhz qolmaqın məcbi oğullar. Və belə bir durumda, bütünlükdə cəmiyyətin, bütünlükdə toplumun, bütünlükdə xalqın millətin səhəlbər olubması çox vacibdir. İnsanların səhəlbər olubması üçün isə bu problemi ört-bastır eləmək olmaz, bu problemi göstərmək lazımdır. Yalandan məhruzu eləmək ki, ki, flan qədər umanitəri yaldım, çatdırılıqdı, insanlara çadırlar, qurulutlu, yalandan məhruzu eləməkdirir. İnsan biz müstəqil televizyu kanallarına baxıb görürük ki, vəziyyət çox pisdir. Bir tərəftən deyir ki, on şəhərdir, dövrət hər yerə çatdırabilmir. Amma mən bir reportajı gördüm, Fox TV'nin əmin adını çəkdiyiniz reportajımı. Zurnalist gedib, bu zəzələnin efi centri Kahraman Maraş'da pazarlıq ilçəsidir. Ən mərkəzi oradır. Qasab rəlin ki, hətta ən mərkəzində zurnalist gedib reportajı hazırlayıb. Orada insanlara danışdırır, evi yıxılan, ohumlara dağınqlar altında qalan, aile özləri dağınqlar altında qalan insanlara danışdırır. Olar deyirlər ki, bura gələn ilk adam sizsiz. Bura biz, təsələ edin ki, müstəqil medyan imanindəsi ilk olaraq ora çatır. Al bu ki, bura ən mərkəzdir. Kahraman Maraşın pazarlıq ilçəsin ki, məs orda yedi tamamda yedi bal gücündə zəzələ olun. Yəni, bu qədər vəziyyət dramatikdir, bu qədər vəziyyət pisdir və o cəmiyyətik birə ruhtan düşməyə qoymamak üçün və yaxudda hakimətin eivlərini örd bastır eləmək üçün fəalət göstərən televiziyaların ümidinə qalsaydı. O, yəgin ki, o faciya daha çox uzanardı, amma mən artıq bugün ahşandan və yəgin ki, sabahtan Türkiye toplumuna çox böyük, çox böyük, yəni, Türkiyənin özündə böyük bir səfərlək eləmə olunubdur. Türkiyənin özündə bütün bölgələrdən insanlar könüllü olaraq gelirlər həmin o zəzələ bağışların arazilərə. Türkiyə hava yolları çox yaxşı bir rest edib və oraya köməyə gələn adamların tayara bilətlərini pulsuz yalan edibdir. Bugün təkçə İstanbul'dan 6.000 nəfər könüllü olaraq orada dağınqlar altından insanların çıxarılması işlərində işdirak eləmək üçün İstanbul'dan 6.000 nəfər həmin bölgəyə uçurq və bütün Türkiyə arazilərindən həm könüllülər Türkiyənin bütün başqa şəhərlərindən İzmirdən, Antalya'dan, Ankara'dan, yəni, minlərlə insan oraya üst tutur və orada zəzələdən xəsələt alanlara yardım eləmək, kömə eləmək Həmçinin udaqatlar altından insanların çıxalması işlərində işdirak eləmək üçün səhərlər olmaqlar, eyni zamanda da bütün Türkiyədən yardım toplanılır. Yəni, paltar, yorban, döşək, yemək və ərzax məhsulları və s. Bütün Türkiyədən yardım toplanılır və dövlətin eləyə bilmədini qalb özü təşkil olunur və qalb özü o problemi aradan qaldırmaq üçün çalışır. Təsür ki, rəqəmlər siz işləttiniz 4500 nəfərin, 4500-44 nəfərin ördüyü artıq təsliklənibdir. Və təsür ki, artıq artıq artıq. Yəni, artıq artıq artıq. Və görünür ki, bu çox artacaq. Yəni, mən qaldırma saldım 1999-cu ildə İzmihtə baş verən zəlzələdə 7 tam 10-da 2 bal qeyda alınmışdı. Həmin zəlzələdə gecə yarısı olmuştu. Bilirsiniz ki, gecə yarısı olan zəlzələrdə itkilər daha çox böyük olur. Çünki gecə yarısı hamı evindədir. Bu zəlzələ də saat 4 radarında səhərə yaxın baş verib demiyorlar ki, həmin vaxtik bir şeydə heç kəs olur, hamı ebdi olur, hamı yataxtı olur. Və bir binad daha oldusa o binada olan adamların sağ qalma ehtimalı çox az olur. Elə binalar var ki, 14 mərtəbəli, 16 mərtəbəli binalar var ki, onlar yerlə yıqsan olurlar. Və oradan insanların sağ çıxması ehtimalı çox azdır. 4500 indiya qədər şəxsiyyəti məlum olan diməli cəsədlərdir. Həgər 1999-cu ildə 1999-cu ildə olan 7 tam 10-da 2 bal zəlzələsində, son məhəticədə 17 minlən çox adamın öldüyü diməli təsbit edilmiş ki, bu dəfəki zəlzələ 7 tam 10-da 2 yok, 2 zəlzələ olur, 7 tam 10-da 7-da 6 bal gücündə olur. Həm də 2 zəlzələ olur. Onların biri yenə də gecə sağaqlarında olur. Ona görəm mən təsüflə fragnozlaşdırıram ki, yəlgin ki, bu rəgəm 20 minlə də keçəcək, o da bələk 30 minlərə dəyanacaq, yəni, ələm məhəticədə son məhəticədə. Çox arzu edərdim ki, yandılım, amma müqahisə edəndə, o zəlzələ İzmitdə, Yalova'da və İstanbulun bir isəsində başlaymışdı. O zəlzələdir. Bələdir, hə. Doğrudan çox fəllakətli bir zəlzələ idi, amma belə görsənir ki, bu dəfəki zəlzələnin itikləri ondan daha böyükdür, sadəcə həli o itiklərin həsabılanması prosesi gələcək. Başqa bir müqahisə eləyəm, bahki də Nakhcivanı köşəsində bir hələt dikilməkli olan bina uçmuştu və o binaının davıntılarının təmizlənməsi, oradasa bir ay çəkti, bir dənə binaının, bir cədənə binaının davıntılarının təmizlənməsi bir ay çəkti. Yəqin ki, bu Türkiyədə də bu binauların davıntılarının təmizlənməsi aylarla çəkək. Təsvi adıfi deyil ki, bugün Türkiyənin 10 şəhərində Fevqala-də vəziyyət eğlamı olunqudur və o Fevqala-də vəziyyətin müddəti olaraq üç ay göstərilir. Yəni, ən azıq üç ay bu davıntıları altından hələ də cəsəblər çıxacaq və bu rəqəm çox təhəsif ki, çox böyük rəqəm olacaq. Problemlər deyilər ki, bu problemlər təkşə zəzələdən sonura baxş verən problemlərlə gələk kifayətləm deyək. Problemlər əvəldən olub, əvəldən mövcud olub. Biz bu görüntülərə baxırıq, görürük ki, bir bina yıxılıb, amma onun sağındakı və sonundaki binalarda eşk bir şuşa da qırılmıyor. Bu, istərisən məqanddır Mustafa Bey. Bu çox önəvli məqanddır. Bəl, bəl. Bu çox əlbət də önəvli məqanddır. Bəl, çox təsür ki, Türkiye də bu yedi bal gücündəki zəzələ qaq qaq çox insan itkisine binaların dağıncısına səhəb olur. Nəyən ki, tutaq ki, mögəl səyələsək, Yaponiya elə. Bir məcələn əfərin ölməsi ilə yəkilmişə bilər. Bir məcələn binalın dağılması ilə yəkilmişə bilər. Amma Türkiye də bu çox böyük, katastrafik bir rəqəm gəlbə alınır. Tərkçə, Yaponiya deyil, İndanesiya da, Amerika da, hətta Meksika da bilər. Bu səbiyyədə olan zəzələlərdə itkilər bu qədər çox oldu. Çünki binaların tikindisi zəmanı, həmin əraz binaların tikindisi zəmanı, həmin ərazlərin səhismik dolduru hökmən nəzəri alınmalıdır. Təəsif ki, Mustafa Bəylə bağlantımızda kəsinti yarandı, yəgik yenidən qorşulacaq. İnanın böyük üzüntü için dəzdiyirik bu qadırları. Özəlik də körpələrin dağın taltından çarma səhnələri, hər birimizin içimizi yandırır. Qeydə ettim. Qeydə ettim, burada bayağıdan prolları yazır, kim yazır, bilmirəm. Bakın, mən sizin yazdıqlarınızı etik çarşı və dolanları, hədi misal həddə demişəm ki, silməsinlər. Hər kəsinin azıb, amma etik çarşı və aşasız, kanal haqqında təkir amir sözlər yazdır. Onları silməməz bu yətin deyik. Çünki düşünürəm ki, qeyri etik yazlara cazı yoxdur. Mustafa bəylə bağlantımız bərpa olundu. Buyurun Mustafa bəylə, fikiriniz yarım çıxaldır. Cüməli, bu zəlzələn olabiləcəyi əvvəlcədən məzələ alınmalıdır. Zəlzələ baş verəmdən sonura yox. Məsələn, əvvəlcədən çadırməzələri düşünülməridir. Mən əsab edirəm ki, Türkiye dəki zəlzələ Azərbaycanda, Azərbaycan hökuməti üçün də bir signal olmalıdır. Bakının rəhbələri üçün bir signal olmalıdır. Bizim digər şəhərlərimizin rəhbələri üçün bir signal olmalıdır. Türkiye də zəlzələ baş verəyip, dünən gecə və bu gün gecə insanların çoxusun hətta çadırla belə təmin edilməkdir. Türkiye çox güdrəttə bir dövləttir. Yəni, əvvəlcədən lazım olan sayda çadırlar ehtiyatı toxlamak olar. Bacibdir bu, gələ şeylər. Ki, insanlar o vəziyyətdə zəlzələdən sağ qalıp soyuzdan ölməsində reç olmasın. İkincisi, dövlətin iştirakini insanlar duymalıdır. Təkçə, televizya təbrub altında duymamalıdır. İnsanlar dövlətin mövcutluğunu öz həyatında, öz məhəlləsində hissələməlidir. Hissələttirmək üçüncə, onlar ən azı çadır almalıdır. ən azı qaynar yemək almalıdırlar, su almalıdırlar. Təsələ bilin ki, su təhcizatı kəsilib insanlar suyu 10 qət bağasını alır. Denzini 10 qət bağasını alır. Amma bu işləri əvvəlcədən planlaşdırmaq olar ki, məsələn ən azı çadır problemi olmasın elə bir vəziyyətlərdə, elə bir durumlarda. İkincisi, mütəqəslərdən anlaşır ki, deyir İstanbulda zəlzəli olanda İstanbulun əhalisi 13 milyon məlid. Bu, o vaxtı deyir, biz həyacan təhəbili çalırdıq ki, bura səhismik sonadır, bu da qeştiz yer zəlzəli olacaq. Və burada əhalini bundan çox cəlb eləmək, səhələl eləmək bir olmaz. Əhalini sayını bundan artmasına imkan vermək olmaz. Amma deyir, o vaxtı 13 milyon məlid İstanbulun əhalisi, indi 18 milyondur. Yəni, eyni gürcudə zəlzəli təxəb olunarsa, bu dəfə itki daha çox olacaq deməktir. Eyni problem və Bakıda da var, Azərbaycanda da var. Azərbaycanda Bakı şəhərinin əhalisi günü gündən artır. Amma bilir ki, bura səhismik sonadır. Burada əslində hundur mərtəbəli binalar ya tikilməməlidir. Tikilirsə də onlar çox yüksək keyfiyyət dəmir beton manalit sistemində malik olmalıdır. Amma buna əməl olunur mu? Yəni, mən şəxsən şüphəriyir. İkincisi, bu binaların sığlıqı məsələsi. Tandartlara görə, binalın hündurlüğü nə qədərdisə, bir binal ilə bir gəl binal arasında ən azı o qədər məsəlfi olmadır. Amma Bakıda biz bakırıq ki, binaların arasında yenidən binal qaldırır. Sabah bir zəlzəli olsa evdən insan olabilər ki, vaxtaqıq çıxar qaçar. Amma çıxıq qaçıq qonşu binal üçanda onun altında qalmaq tərifkəsində üçəcək. Bir açıq sahələr yoxdur ki, insanlar belə zəlzəli anında gedib yığılıq tutaq yəni çadır, vurub orada gecəliyəbilsinlər. Yəni, bu Allah ələsil olmasın. Amma bu Allahı dua eləməklə olan bir məsələ deyil. Ammız bilir ki, bu səhismik zonadır. Azərbaycanda demək olar ki, bütün Azərbaycan arası səhismik zonadır. Və bu Azərbaycanda ilk növbədə tikinti şirkətləri. İkinci növbədə, o da ilk növbədə, çünki dörəti təmsil edir. Fövqada Allah nazir. Bu binaların keyfiyyətini əlzəliyə dayan aholuna zəmanat verməridir. Və bunu təmin etməridir. Kimləsə rüşvet alıb, o binalı geydə alırlar. Kimləsə rüşvet alabilməyəndə, məsələn, biz bilir ki, Bakıda ammızda bir tikinti şirkəti dört blocklu bir binal tikiptirsə. Hər blockuna görə, blockun sahayına görə rüşvet ödüyələr. Düməlik, onu təhvil vermək üçün. Biz bunu bilirik. Bu da ansı hallara gətirib çıxardır. Kimin imkanı var, o hətta keyfiyyətli binal tikməsədə belə, o binalı təhvil verə bilir. Kimin imkanı yoxdu və yaxud vermək istəmir, o keyfiyyətsiz binalı da tikir. Qupçasız da cəmaat ora köçürlər, yaxşıyırlar. Işırı qazı olmayan binalar var ki, ki, ona da kuslar üsullardan çəkməklə gedib yaxşıyırlar. Sabah bir gündə də o binal uçanda çökəndə kim məsuliyyət daşlayacaq. Təbii kəmin tikinti şirkətləri məsuliyyət daşmalıdır və Fövqadəhallar nazirləri məsuliyyət daşmalıdır. Amma bizi daha çox oların məsuliyyətini naraat edəmir. Bizi həmin insanların taliyi, həyatını naraat edir. Çünki bu minnərdən insan ölümünə səhəb olabilək. Bu, Türkiyədəki zəzələ Azərbaycanda ökmət organları üçün, həm də tikinti şirkətində məsul olan şəxslər üçün bir signal olmalıdır ki, ki, bizdə də bu zəzələ istiyərdik ki, olmasın. Amma mütlək olacaq, çünki bura seislik ronadır. Bunu vaxtını biz deyə bilmərik, hansı gün olacaq, hansı var. Amma bilir ki, bu olacaq keşidəz. Və buna hazırlı zəzələdən sonuraya saxlanmamalıdır. İndidən buna hazırlaşmaq lazımdır. Hazırlaşmaqın bir yolda o baki şəhərin də çox dəşəhtdir bir vəziyyət yalandır. Hər gün ən belə sığq məhəllələrdə yeni binalar ucaldılır, ən belə sığq məhəllərdə yeni göydənələr qaldırılır. Bu bir fərəfdən kanal ziyasiya, yol, komunikasiya, su problemlərindən müşahyat olunur. Diğər tərəftən isə, zəzələ vaxtı üçün yeni tikilən hər bir bina insanların, ilə bil ki, o ətrafda yaşayan insanların həyata üçün bir tərykə mənbəlidir. Yəni, bunlar hamsı emir olunmaldır. Çox təsür ki, Azərbaycandaki bu korupsiyon sistem, bu məsələrə hətta hakimət istəsə bələ tam nəzərət eləməyənə imkan deyilir. Yəni, çünki bu korupsiyon varsa, artlansa yenidə insanlar yolun tapıq bu sahədək ilə əlentiləri örtbasti eləyəcəyilər. Susəndə müsləqil mediyanın olmadığı, ictimai nəzərətil olmadığı cəmiyyətlərdə, bu, artıq ansıq vəziyyətdə gətirib şiqardır, bunu təsəvirləmək çətin deyir. Mustafa bə, kəsək mediyaya, amma bir sual var izləyəcəyici soruşur. Bu də əslindələ mediyayla bağladı. Çünki təqdimatı mediyayıdır. Çünki təminformasiya vasiləri. Deyirlər dağılan binan sayı 6.217-dir, amma ölüm sayı 4.544 deyir. Statistikanın belə təqdim edilməsi əhalə arasında panikləyə yaratmamak üçündür. Bayıqları buna bir işare ettiyiz. Amma izləyəcinin sualının detallarını bize açıladı. Statistikanın bize açıladı. Nezə düşünürsünüz? Statistikanın açıqlanması panikanın qarşını almadan ötrüdür. Mustafa bə, qaqlısılın bu fikirə. Olur bilər ki, xansələ gəmləri gizlədirlər. Aydındır ki, qəni okucunun sualında qaşan məntik var. 6.000 binan çöküptürsə, elə hər binada 5 nəfər ölmüş olsa artıq 30.000 eliyir. Amma deyirlər 4.500. Amma məsələ bundadır ki, burada başka məsələ var. Yəni, insanlar ölük, amma sağ qalma qətimalı da var. İnsanların çoxusu dağıntılar altındadır, hələ. Binaları saymaq asantdır. Binaları 2 nəfələ drone qaldırısan məsələ, 2 drone qalkır, çəkir, hatayda, kahraman maraşda, qaziyan teptə. Hər həsində neçə binat çöküptür? Bunu drone sayabilir. Drondan sayılırlar ki, 6.000 binin. Bəzim alımaqlara görə 8.000 binat çöküp. Drondları saymaq asantdır. Amma ən qaz altında nə qədər adam qalıqdır? Nə qədər adam ölüktür? Onu məhələləmə hələ deyirəm. Aaylardan çətindir. Aaylarla cəsət çıxacaq. Bu rəqəm, aaylarla hələ bu rəqəmin təzələm məsələ devam mələləyəcək. Və çox təhəsür ki, bələ görsənir ki, bu rəqəm da 8.000 binar yıxılıq bəsa 16.000 binar ne qədər cəsət çıxar? Təxmin al sonu da o məntik balans düzələcək. Çox təhəsür ki, buna doğru gedir. Aaylındır. Nathabın Qalın bizi niyə iktam edir, mara aldı burada? Dir, Türkiyə-Bazar Bocan iktam etməyidən geri qalmışsın. Bədbəq Talsayla baldı, yalan tanışırsın. Nathabın Qalın, sizdən qat qat artıq içimiz yalnız. Yəni, inanı ki, saatlarla aglamışım o şarqları, oradan çözüqları dağın talqında görəmdə. Bir də Türkiyə mənim üçün çox əzizləyədə Mustafa Bəydə Yəginkiyədə düşünür. Yəni, biz burada, siz nədən də alışırız? Bir məhəllədə, bir rayonda, bir məhəllədə ki, üç eyni şirkətin üç binasıl çöküb, obri şədə eyni şirkətin, başqa şirkətin binasıl çökmüyüb. Nə deməyidə bu? Orada eyni gücdə zəlzəli olsa, obri binalar çöküb, sə deyilmələ orada karrupsiya olur. Bizim o dostumuz zaar bayramlı, marağlı bir şey yazmışdı ki, dedik ki, mən şahid olmuşam ki, görmüşəm. Bələdiyə deprem rusuatı verir. Əgər verirsə, dimədir burada karrupsiya var, dimədir üşvet var. Əgər sabah Azarbaycanda da analoji vəziyyət olarsa, bizim başımıza nə işgələ bilər? Türkiye də bize bakanda, rüşvetlə, karrupsiya da çox az olabilər. Yəni, bizim durumumuz daha ağırdı. Əzibəyə qoşulabilmir təsqlar olsun, kindimənə yazdı. Olmasa Əzibəyə zəngik açarım, amma mən istirən burada bir marağlı fikir var. Elə bizim media sövbətimizə keçid olsun mu? Fikirim, mən bugün okudun, hürmətli Samirə qanımda səminim fikiridir. Bir dünəndən bəri Türkiye də baş vermiş insanlıq faciəsini göz yaşlarına boğulmadan izləməmək mümkün deyir. Diklətimi bir meganca əlbətti, məşhur hürməli Cüneyt Özdəmirin YouTube seifəsindək, misal dəki Afdambilindən zəng edən bir qadının aqlıya-aqlıya Cüneyt Bey bizi yalnız bırakmayın sözlərimən tuttu. Dünən, Türkiye də yaşanan faciə istəndən toplum üçün azad, media azarlığında nə qədər vazib olduğunu göstərdir. Faciələrdən heç kimse suor talanmayıb. Amma bu faciələrin özü ilə gətirdiyi problemlər və məz bərbat idarə etməyə görə insan fələkətinin birə beş çox olması azad mediyanın cəmiyyətə su və hava kimi lazım olduğunu göstərir. Bu problemlər və sada insanların sözünü yalnız azad media çatdırır. Təşəkür edirəm. Samirə qanımda bu hüküvəri dişimizə bir steam oldu bu açıklamada. Cubak da danışırız zətən. Bakın, biz azad media qarşı son illələrdə bir səlif görüşünün şahidiyyi bunu mən bayaqlar təkərə qədir. Türkiye dəki durum göstərdik ki, azad mediyanın olması problemləri göstərmək və o problemlərin gələcəkdə təkrarlanmasının qarşısına almadan ötürü çox vacib bir məqamdır. Niye azərbaycanda? Bakın, bu bayaqdan yazırlar, hakimiyyət trolları burada. Ağızlardan gələn yazırlar artıq çatdırabilmədim onlara cevab verməyə. Niye hakimiyyət bu şəkildə davranır azad media ilə? Bak, partiyalara qarşı münasibəti də görürük siyasi partiyalar haqqını qanın qəbulundur. Gələk hükmət təşilatları nə hal asaldılar? Bize internet kanalları qalır, az çox onlar efilat çıxılırlar. Biz də onlara qarşı bu münasibət. Nə düşünürsüz? Bə bu proses nəyə doğru gedirmüslə, o bəyi? Samirə qanımına yasım, mən də bir gün vaxqumuşam, ürək ağrısı ilə bəyanmışam. Bu, məs azad medyanın sayasında Türkiye'dəki riyal durumu biz görə bilirik. Bu, sizin yaimün altından şəh yazan və o Türkiye qarşı güya olmaxta itham eləyən şəxs. Bu, Türkiye'də müstəqir jurnalistlərin bir başa zəlzələ bölgəsindəki Türkiye vətandaşlarından aldığı müsabələrə sorgulara baxsın. Yəni, bunu biz demirik, biz onu görürük və olan Türk toplumun, bizim qarlaşlarımızın, o acı içində olan insanların səhsini duyururuz burada. İçində olan insanlar deyirlər ki, sizdən əvvəl bura hiç kim gelmədi, bizi soruşan olmadı. Adam var ki, deyir, ahləm üzüləri qalıb lagantların altında, deyir, bir sutqadı, nə bir xilas edici gelip, nə bir məmur gelip, deyir, sağ olsun, heç, bələdiyə də gəlməyim. Yəni, Türkiye'də bilirsiniz ki, bələdiyə insanlarla bir yerdə işləyir. Türkiye'də demokratik keçki var və ona görə də bələdiyələr çalışırlar ki, ki, o insanlarla ünsiyyətli olsunlar ki, növbəklətə seçilə bilirsiniz. Amma deyir keç, bələdiyə də gəlməyir. Yəni, bu sizin mənim münasibətim deyip, bu Türkiye'də, o acı içində olan insanların səhsidir. Və o səhsi duyurma, hər bir zurnalistin borcudur. Burada, hansısa rəhbərdən mən qofum gelir. Ona görə də mən bu səhsi duyurmuyum, bu səhbət getməsin, bu yayılmasın demək, bu abjektiv yanaşma deyir və həm də ziyanlıdır. Azərbacağın özünə gələndə, bizdə medya çox gəlbət bəziyyətlərdir. Mən çox arzıl yardım ki, çək o mətürkədəki səhdiyədə Azərbacanda müştəqil medya olsun. Azərbacanda medyanı 30 il ərzində əzməkdə davam ediklər. 30 ildən çoxdur ki, Azərbacanda medya qarşı üçün var. Bizdə rəhbəlislərin öldürülməsi olur. Bələ, ahırıncı aylarda əvvət zeynallı həbsi olunub, Aydın Can həbsi olunub, blogger, foto blogger həbsi olunub bu keçən əftə. Aqundov. Təkçə həbslərlə kifayətləm mi yıklər? Şurmalistləri qorxuzublar, təqib altında saklı yıklər. Ailərinə polisa çağırıqlar, ailərinə təhdi deniklər. Şurmalistlərin bir isəsini xarəcə didərgin sağlıqlar. Şurmalistlərin bir isəsini, bir xeyli isəsini də sahtın alıqlar. Azərbacanda medyanı boğulmaq üçün. Bütün bunları eləyiplər genədə bir dəstə şurmalist hələ qalub. Hələ bir dəstə şurmalist qalub ki, onlar çəkimmədən hakiməti təngid eləyir, həqiqətləri deyirlər və Azərbacanda qalmıqda da davam edirlər. O jurnalistləri də çalışırlar ki, qeyr ilə gitin bir vəziyyətə sağlısın. Bu, medyanın jurnalistlərin reyestirdən keçməsi qanunu buna xidmət edir. O tələb qanunu, o tələbi buna xidmət edir ki, o qalan jurnalistləri də ya nazarətə alsınlar ya da onları qeyr ilə gitin bir vəziyyətə sağlısınlar. Yəni, sən ya reyestirdən keşəcəksən, ya da reyestirdən keçməsən, bir sən ümət də jurnalist sağlayacaq. Sən əşküçədə gedib bir vətəndəksdən soru götürmək uyubunu da ələndən alacaq, bunu tanımayacaq. Yəni, Azərbacanda bugün qabul olan həmin qanun, illərlə Azərbacanda söz edədə onun boğulması istiqamətində, hakimiyyətin, məxsədiyonlu şəkildə yürütdür, siyasətin bir davamıdır. Davamıdır. Şimdi bu mövzu yenidən gündəmdədir. Reyestirdən keçmək üçün, jurnalistlərə 6 ay vaxt vermişdilər. Mart ayında bu vaxt bitir. Və şimdi qəxt dedilər ki, reyestirdən keçmək üçün jurnalistlərin də fəalist göstərməsini ən qəlq olmayacaq. Bu könlüdür qəxt elə dedilər. Bu məqsaq da deyirlər ki, o jurnalistlərin parlamentin üzül səviyyəsində ki, əgər reyestirdən keçmək üçün, jurnalistlərin mədiya organı onların fəaliyyətini ə bir cazə verilməyəcək, yəni bağlanacaq. Yəni, hakimiyyətin məxsədi budur. Ki, hər şeye məzarətə götürsən, satın alsın, bir çox jurnalistləri ev vasitəsi ilə, aylıq pul vasitəsi ilə satın alaqdır. Televiziyaları birinci ələ keçirdikləri, sonra ikinci mənə hədə qazətləri ələ keçirdikləri. İndi biz bildirik ki, sayqların da ələ keçilməsi istiqametində çox böyük uğurlar əldə eləyiplər. Məndə olan məlumatda görə qıxttan çox sayt, aylıq, belə deyək, ən amalır hükümetlərin, aylıq, qıxttan çox sayt, aylıq ən amalır. Onlar hər hərin bəlli günündə gedirlər məyən yerdən, məyən şəxslərdən, və kim ki, hakimətin nəzarətə altında deyir, onlara əngəl yaratmağı üçün düşünüblər ki, ki, hansı əngələri qoysunlar. Absurd orda şəhbdər nəzarətə tutulub o qanunda, orda elə müddəalar nəzarətə tutulubdur ki, o təxşəc, hürmalistərin hüququnu kozmur. Hükümetlə, hər bir vətəndaşın hüququnu kozmur. Məsələn, islələn bir vətəndaşın hüququ var ki, çəkili şaparsın və bunu yaysın. Bacarlığı vasitə ilə, tutaqki, satsal şəbəkə vasitəsində. Amma bunlar ki, vaqqında qanunda, diməli elə bir müddəasa alıplar ki, reyestirdən keçməyən hətta vətəndaşın da, yəni, bunu yaymaq hüququ olmur. Yəni, vətəndaşların hüququnu tapdalamaq üçün, bu qanundan istifadə eləyəcək. Bunlar, ilkim dələrdə etrazları sən gitmək üçün, dedilər ki, bu könlülüdür, amma necə yəni könlülüdür? Yəni, sən qanın qabləli isənsə, bu könlülü olacaq olmayacaq, bu qanın qabləli isənsə, sən sabahki gündə qanınla müddəasını çozan adamları məhsuliyyətə cəlb eləyəcək sən, və aydındı ki, cəzalandıracaq sən. Və bu da, Azərbaycanda çozan adamın doldurulması, tapdalanması istiqamətində, belə bir ki, növbəti geri çəkilimi olacaq. Təşəkkürlər Mustafa bey, dəyəliz eləyicilər. O qədər çoxlu bize qarşı burada yazırlar ki, mən də fərqin deyəm, biz 6 aydı Mustafa bey eləmiydi yazadığından danışırıq, 6 aydı bu problemin içindik. Nə ilə məşhulqlar? Və biz artıq araşdırma parmışıq. Ayrı ayrı icra strukturları bunun çərisində yub mavza olqanları da var. Öz çevrələrində suusi troll dəstəsi yaradıqlar, və ötəm və ilə işimizdə Nazim bey, səhvələrəm se dədi ki, gəncədə bir dostun var, dedim ən dolardan biriyəm. Aydı olara müəyyən məbləq vədilər, akşamlar otururlar, bize 6 aydı yalnız ne ilə məşhulqlar? Bak hindi üzə çıxıblar. Niyə gör üzə çıxıblar? Kankerət olaraq mönzu meydiyan eləyinə deyiblər, gədin danışın, fikirlərinizi deyəzik. Amma əksər hallarda türkiyə qəndə danışır, anıza dislikelar olur. Bunun özü də mediyaya qarşı bir sədib görüşünün bir formasıdır mən düşünürəm. Haqimet bütün resurslarını cəlb edib, ələndi olan haqimet resursları, maddi resurslar, izibatı resurslar, hər bir fırsətdən istifad ediyib yətər ki, mediyanı sustursun. Əz zoruz o qatıldı bizim ifirə. Əz be, salam eləyən, salam eləyən, vaxtız xəyir olsun. Əz zoruz o, kanaloğun üçün başlarsın direktörü Əzbək. Əz zoruz o, mən istəyərim ki, əzbəkdə ammuncusu allan müraca etirim. Biz türkiyədəki zəzəlartında danıştıq sonra, ətta təbii fələkətlərdə belə mediyanın, azad mediyanın roli ilə biz müvzüya daxıl oldu. Mən istəyərimə, hər ki, məsəl haqqında əzbəyəndə fikirini işidək. Burun əzbəyəm. Mən salam Lira Mürfət bəyi, həmsizi, həm Mustafa bəyi, həmsinin dəyərili izləyizlərimizin Ərbirdin salam Lira. Bir kaniyə qalmayan, bizi təngid eləyən, bizim mühbiyimizi görərəkdən anlayış göstərən, bütün izləyizlərimizin Ərbirdin ətəşək bir ilgirəm. Həmsinin kanalın yayımlanan bir ilişlərində baxmaqı, bəyənməyə qaylaşmaqı da öz növbəmdə tövsi eləyirəm. Türkiyədə baş verən məsələlərinə bağlı hər birimiz çox üzülürük. Mənə xüsusilə ağır gələn orda o az yaşlı körpələrin dağıntılar altından çıxarlan az yaşlı körpələrin məsələsi oldu ki, bəyənmə bir mələkdilər onlar və onların həqi qətən o tarıntlar altında çıxardıldığını görməyin özü çox dəkşətli insanı sarsıdır. Bu psikoloji baxımından da mənə çox təsirlədi ki, ən azından ona görə ki, biz bir milletin numayəndəsi yiq. ən azından ona görə ki, onlar çox məhsum balılar bunlar. ən azından ona görə ki, kez mən hesab eləm ki, bu cür yanaşı və bu cür düşünürdür, fətbək. Çox ağırdı bayaq mən Mustafa bəyin danışına vahaslı wasırdım, haqayda baş verənləm bağlı və çox azınacaqlı da oradan da məqandı ki, şəhərdə bir zəlzəla olsun, insanlar təlabat görsünlər. Yüzlərlə bir şəhərdə binanını açması, şəhərin su basması, yemanda yangının su basması bütün bunların hamısına toxunuluş meganlardılar. Mən ona görə, detallı var masəmrəm. Sağol olsun Mustafa Bey. Çox ətraxlı bunların haqqımda informasiya və yedi. Həmsinin Türkiye'nin bir şəhərin deyip, Türkiye'nin 10 şəhərimdə baş veribdir. Və hamısında olan çox dəşətli meqandı. 10 vilayət əzbək. 10 vilayət, 10 vilayət. Burda, burda deməli çox cəxli meganlardan biri de oldu ki, evləri dağılmış, sənə qalan insanlar sörüqlə şaqdalı xaba şəraki ilə üzləşibdirlər. Orda 0-dərəzi temperaturdur və insanlılar hiç şinəsiz bu hava ilə üzləşməyə məcburu olunqdular. Aziz azımızda, Türkiye'nin bu bir mən aldı, bunu deməyin, belkədər bir o vədər hamı başa düşür, bu vəziyyəti, bu istuasiyanı. Məsələni, istimailəşdirərək, dəstəkimizi göstərirək, şəxsi imkanlarımızdan da çalışır ki, bütün məsələlərin hamısında bu işlə dəstəkullah. Amma bizim eləyə biləcəyimiz o amigiyaslı olanın qarşısında heç şüphəsiz ki, bir yangına bir qaranquşun dimdiyində kətirik bir damcı su atmağa bənziyə bilər, ən yaxrı halda. Nə qəsif ki, bunun artıqını bizim eləməyə imkanımız yoxdu. Amma vizlanınla iləmiş oldu bunu, sələnir haqladır. Bən bunu belə düşünürəm. Örfət bəyi, bəm bir qədər internetdə deyəsən, siz mən işlə bilirsiniz. Çox yaxrı işdir, işlə devam edin. Hə, çünki də istəyərim, sanki elə dondu efirim, ona görəm. Yaxrıdır, siz devam edin, məsələ. Bu, bugün köy məsələ ilə bağlı, Türkiyədə olanlarla bağlı, artıq bənd bildiğim qədərlə, Mustafa bəd, detallı və yitərincə informasiyaya verirdi. Bəndi öz müvqeyin bildirməyə bir daha borç bildim. Hüqumətinin Azərbaycan dövlətini təmsiliyən rəhbər şəxslərin bugün Azərbaycan midyasına qarşı apardaqı siyasi xət, təmsinin Azərbaycan cəmiyyətinə qarşı olan bir müvqey kimim, mən bunu görürək ki, çünki informasiyanın, daha belə deyət ki, dövlət televizyaları vasitəsi ilə yətərincə fikirlər səsləndirirdilər hakimiyyətni mayındırləri. Özlərinin əlinində olan nəinki televizyalar, radyolar, qürtlə informasiyaya vasitələri, Alternativ mediyanın ortaya çıxma imkanları onlar üçün xoş değil. Çünki Alternativ Media onların nəzarətində olmuyor bu da çox deyil, əslində parmaqdan sayılacaq üç, beş mediyaburum varken ölkədə sözün deyə bilir, təngidini eləyə bilir, real vəziyyəti ictimayətə göstərə bilir, əslində bütün bunların hamısının içinde Alternativ Media nün pövəməsinin və dövlət hakimiyyət tərəfindən belə deyim ki, idare olunan mediyalardan, ön də olmasının bir səbəbi var ki, hadisələri və reallığı olduğunu kim çatdırmaq? Çünki informasiyanı daha çox verir hakimiyyət mediyası, amma təhrip olunmuş qurma daha real özlərinə belə deyim ki, yansıdar axtan informaciyaları verirlər və məxsədi yönün şəkildə bu billərdən bu qurma da farlıdır, zamanında əlihəsanovun vaxtında belə oldu, əlihəsanov gedəndə hesab olunurdukün mediyada müəyyən dəyişiliyə olabilər, nələrsə irəlləyəş olabilər, amma çox təhirsiz olsun ki, biz bunu görmədik. Düzdü, Azərbaycanda bugünləri agentlik tərəfindən əhmət bəydə qeydə eləyir ki, rəistirdən keşməyənlərimiz mediyə kimi görmürüc. Doğru da görməyə bilərlər, amma nəzara almaq lazımdır ki, bir şey norma olaraq dərk etmək lazımdır ki, amma bu qurma deyiləmdən dərk etmək lazımdır ki, qurma daha milyonundan artıq abunəsi olan, milyon yarma yaxınlaşan abunəsi olan bir kanalı əgər rəistirdən keşmirse, görməzdən gəlmək, bu hansı təfəkkürləni idara olunabilər, nəcə bu formuhta çöz deyilə bilər? Məsələ, orada aidutoryanın çoxluğunun azlığının yetmirli mümiyyətlərin, sözünü deyən bir mediyə qurumunun, riyalları saptırən bir mediyə qurumunun, qaliyyət göstərən bir mediyə qurumunun, görməzdən gəlməsi yol verilməz bir haldır. Və ən qurma azınacaqlı məqamunləni barətdir ki, məsəlçün african ayətlərdə təksirləndirilmiş olan bir keçmiş siyasi məhbus olaraq, mən bunu deyim ki, təksirləndirilisə səvəb mediyə qurumunun rəhbəri pazisyasında olabilməssin. Bunu biz nəcə izahilə bilərsiniz? Dəyirli bizim əhmətməldir ki, nəcə sən bu pazisyana idara ilə bilməssin? Əgər bu pazisya, ölkədə ən uğurlu bir pazisyatsa və sizin qoy tubunu, sizin tətbiq etmək istədiyiniz, həc bir müstəqəl ekspertlər razılaşmıyara qüvvəyə mindirdiyiniz qanun, buna ziddi imkan vermiyiz. Amma rəyallıq var oldu ki, bu günləri ən uğurlu mediyə qurumlarının başında mən belə diyərdim ki, həbis olunmuş keçmiş siyasi məhcumlar olaraq oturullar və həmsinin öz sözünü deyən insanların həc əhmət bəygilin qurduqu, yaratdığı, özünün ümumiyyətin ictisasına uygun olmayan bir yerdə gəlib bu formada hərəkət eləmək nəm, bu formada kanunların olması inan hüzdü, mən başa düşürəm ki, nə alitəsildi, mən başa düşürəm ki, o da öz ictisasını çoxumkən məl bilə bilər, mən başa düşürəm ki, mən nə aparıb kemsiliy ilə bağlı, hər hansısa bir belə deyim ki, qazi siya mənə vermək istəzələr, mən qəti yəni onu qəya biləmirəm ki, ki, o sahədə informasiya imumiyyət nən yoxdur. Mən o sahəni də arəyələyə bilmərəm, o sahənin anlaşım yoxdur mənim, nəcə orda nəyəsə idarəyələyə bilərəm? Ona görə süzdündü, əhmət bə gəlibdə tarəyə eləyir, amma nəcə idarəyələ deyir, ona görə yəni ki, nöhemmənə də görsənmiş olur. Həmçinin hər şeydə mən qeyd eləyim ki, bu, qanu laihəsinin olub olunmağından asılı olunirə, azərbaycan hökuməti müstəqil meddiye qarşı hər zaman öz qərəzini göstəribdir. İndi yə nə qədər bu qanu laihəsi yoxudur, həbsi olunan yoxudur mu? İndi yə nə qədər bu qanu laihəsi yoxudur, ölkədə bloqlamaları yoxudur mən, dəryli izləcilərimiz üçün xüsus olaraq onu qeyd etməyə istəyirəm ki, kanal 13-ün sayd versiyası azərbaycanda bloqlanıbdır. 2017-ci ildən bloqlanmış olan sayd, azərbaycanda açılmır və o səbəbdən biz bu saydı, çünki izləcilərimiz azərbaycan dilli oldu ona görə, azərbaycanda da bu açılmada ona görə istifadə elə deyim ki, dondurulmuş bir vəciddə sakladıq, amma nə təsürkür yallıqlar bundan ibarət ki, sənin dilinin bilən aidutoriya da bu açılmırsa, başqa ölkələr üçün azərbaycan dilinin informasyanın verilməsi insanlar cəlb etmir və oqcu belə deyim kütləmdə oldu. O ki, qaldı pasqılarını olmasınlar, səlçün bu günləri bizim dostumuz həbsta olmuş olması və bunun Paris numunəsindən biridir ki, Abid Qafarov, Abid bən həbsta olması Kim Tevənir əhbəri göstəricidir ki, qanunun olub olmadığından asılı olmaya də istiyyəndi insanları götürəm zətək siyasi məhmus ona görə olun insanları olur ki, onlar demuş olduqları sözə görə, taşıdıqları əgidəyə görə, həkimiyyətin yürükdü siyasətə bəyənmədiynə görə buna qarşı alternativ çir ortaya boyduqlarına görə həbsi edilirlər və o insanların həbsta olması o qanun olduğu olmadığı indiyənə qədər də buxud oldu və indi o qanun olursa daha da sətləşdirilmiş bir formuya geləcək də Azərbaçanda 2014-cildə GD sektirini sıradan çarqlar bən deyərəm ki, 2014-ci ilə qədər Azərbaçanda qeyri hükmət təşkilatlarının görmüş olduğu iştəri görməzdən gəltilər və ondan sonra qeyri hükmət təşkilatlarının fəaliyyəti o həddə gəlip çatdı ki, nə isə görmək mümkün olunur. Yəni, ötən günlərin birində bizim dəyərli Sabit Bəylə görüşmüştüm Sabit Bavroqla Sabit Bəyl kürsövbət elədi o vaxtı Nift kemərinin çəkilişi olarken Kürsüstan ərasindən paketi bilisi Ceyhan Boruq ətli çəkilərkən hansı ki, Azərbaycanın o vaxtı maddim kanlarda indikinin eyni səviyədə olmadığına görə muxtəlif banklara, muxtəlif fondlara muradcə etmək məcburiyyətində qaldıq ve Kürsüstan bu layhədən Kürsüstan'da olan muxtəlif təşkilat və qurumlar ondan Azərbaycanı faydalanabilməməs üçün kankret olaraq Dünya bankına muradcə eləyirdilər ki, bu ekologi cəhətdən problem yaratabilər turizm ərazisi deyib burada hər hansısa bir problem olsa bunun qarşısına alabilməri və ölkədən ciddi bunu qəsadlar yaranar və o məsələ inəm bağlı həmin dönəmdə Sabit bəyi və digər iki nəfər birlikdə gədərəkdən Amerika'da Dünya bankında görüşləri olubdur və beləd himşid izaziyanın alınmasında qeyri hükmət təşkilatları olubdur o vaxtı amma nə təsüfləri olsun ki sonradan qeytə sektirdin başına bucuru oyun açıldı Azərbaycanda siyasi partiyalarının bağlı rəziyyət də göz önündədi həmsinin onlarla bağlı olan kanunla həsədə xanobilir, bunun haqqında da pirobədər ətraflı danışmıya media ilə bağlı olan duruma kecincə kanunu qəbul eləyib cəmiyyətin farmasyasız qoymağa çalışma keç bir hakimiyyətin səlahləti deyik bunu zordan etməyolar insanları zordan həps etməyolar insanları şərləməyolar insanları tutmağolar insanları ölkədən sürgün etməyolar insanları mühacir həyatı yaşamaya məhkum eləməyolar amma bu doğru yıl deyil qəbuzun çəhmiyəm proseslərə gətiririz, qarır Çünki insanların içində olan yəni yeri bir gün kürəyə rəxtən hər şeye alıqtışdırabilər Fikirlərimi davam edin deyə qələrtə yenidən bilirəcəmim, ətrufətdək əzbə, əslində münbələ düşünürəm ki, son 10 il də biraz da artı ola bilər mədiyədə, siyasi partiyalarda qeyhtiyyələr də paralel şəkildə çöktürülməm o proses yedi və ən sona qalanla mədiyə olub nəyə görə, mədiyə bürəz qət can verirdə nizi deyələr yeddi cənnlədə jurnalistlər yəgin ona görədi, daha çox davam göstərilər eləmdər baya burada yazıb vallı tanımadım eləsində dərbi şoğunu dir məhkemələrdə sürəyirlər, biz əmmət obardın nəsə deyim tanımadım eləsində dərbi şoğunu jurnalistlər, siz tanırsın dostlar eləsində dərbi şoğunu kəni bu bayradə əgər, tanışal, səvəl səvəl əvəz beyin adı mən bir aydıncanın adını əlav edim ki tanıram, aydıncanın adını ədıncanı da bir aylıq 30 günlük izzibatəpsi imzaat, izzibatəpsi sər məhkum ediblər son günlərin oda olaydır kimin sağzını çəkməm şiqsə bu, ə deməkliyik ki, biz onun əpslə qalmağını istiydik bütün jurnalistlərin azadığını istiydik səlləcə jurnalistlər çoxdur əpslə əslində yəni mən son tutlanların adını çəktim ən son saklananlar aydıncandı əvəz zeynalıftı və bizim fotoblogir dinləri ahımı döftü oların adını çəktim əslində hiç həmmalist bu həbsxana divarlarından keçib o cümlədən bizim bugünkü beli izlişimizdə iştirək elən kanalın üçün görməti rəqbəri əzizbayt yəni oda siyasından kustu ve oda sözün azadınıqına qarşı hakimətlik təqibləri çərksiləsində əpsdə yatır yəni, biz Hamasın adını təkmilikse o deməkliy位 ki, biz onlara qarşı təqibləri itzləmirlik və yaxud hapsi olanların azadına bırakılmasını öyrüklələ bilirik. Əgər icazə verisi isə mən bəzi başqa fikirlər bir dəmək istəyirəm. Buyurun, kanal buyurun. Əh, kanal on üçə olan oturalların ucumuyla bağlısızlanmışdırız. Bu tamam ilə təbii bir prosesdir. Kanal on üç çox tirarlı bir kanaldır və bütün siyasi güvələrlə eğil məsəlfətə durabilmək baxımınla da Azərbaycanda seçilən kanallardandır. Yəni, hər bir kanal bu kanalıla, hər bir ııı, Azərbaycanda işlim ayət numayəndəsi, bu kanalı bir netral kimi, netral bir burum kimi, objektiv bir burum kimi tanıyə bilir. Iıı bu ııı, bəzi telekanallar var ki, hakimiyyətin manapolyası altındır. Bəzi kanallar var ki, müxarifətin hansısı kanadının, güvəlsinin, partiyasının kanadı altında da, ama kanal onu şəhəkətən, yəni, ən azı ııı, yəni bu günə qədər olan fəalətini mən deyirəm və son illərdə olan fəalətini mən deyirəm. Iıı, hama ilə eğil məsəlfətən saxlayabilən bir kanalıdır və ona qarşı hücumlar da tamilə təbidir. Iıı bu hücumlar ııı, Azərbaycanda müştəqil medya qarşı illərdə aparılır. Mənim rəhbəri olduğum Basta saytının ııı, Facebook sayfası Dağıl Dildi yüz bin on artıq aboneçsə olan ııı, Prokroluqın qararı ilə saytın özü bloqlandı. Iıı, biz fəqli domain açmaqa məcbirl olduk və buna görə, okucı itirdik. Cina etki qaldır oldu. Mənə şərt-i iş verildi. Örkədən qarada çıxmaqa qadaqa qoyuldu. Mühbirlərimiz çağırıldı, təqib altında, təziq altında, olardan ifadalar alındı. Yəni, biz ııı bu təziqlərə baxmayaraq. Ökümət bizim bütün ııı, imkanlarımızı əlimizdən alır. Iıı Azərbaycanda ümumiyyətlə mətbuaqın reqlamla maliləşməsi mümkün deyir. Iıı, həmkinin Azərbaycanda elə bir vəziyyət yarattılar ki, ki ııı, grand almaq da mümkün olmadı. Yəni, grand almaq üçün gələk kaşaq maltılıqla məşğulət, məsəl bir təşkilat. Çünki ııı, qayıda qoydular ki, ki, grand almaq üçün müslək gərək ııı ədliyə nazirliyimdə qeydiyətdən keçə, grand layhəsinin özü, sonra da o rəsman otul qələ, oradan ııı ədliyə nazirliyi onu qeyda almaya bilir, hansı şəxtlər boyur o deməkdir ki, ökmətin istəmədiyi layhələrin ııı grand alması da mümkün olmur. Və belə bir vəziyyətdə, belə bir şarayettə də, ııı biz, yəni ııı mövqeyimizdən dönmürük ııı imkanımız laxırında, uxuculara sözümüzü əlqətçə attırırıq və imkanımız laxırında, bürkədəki riyallıqları bir alternativ ııı malumat mənbələrinə biri olaraq ışırlandırmağa çalışırıq. Dümrəli ııı bu size qarşı olan hücumlar tamamilə təbii idi, Q-13 həyremdə bir çox sahələrdə, Azərbaycanda önləm vəz sahələrdə əqda birincisidir. Yəni ona görə, mən ııı sizi olan hücumlara tamamilə təbii sayram. Bundan sonraki dövdə və yaqin ki, size qarşı hücumlar olacaqdır. Hama biz qiunalistlər gələk birbirimizə əmşe müdafiə ediyək, ııı çünki biz əsində birbirimizi müdafiə eləməklə Azərbaycanda söz, Azərbaycanda müdafiə etmiş oluruz. Dümrəli, bu mediyanın reyestir ııı dən keçməsi ni tələbeliyən qanunu, çox normal bir şey kimi əqdim ələməyə çalışırlar parlamentin bəzi hücumları, ııı amma sual olur. Nəcə olur ki, Azərbaycanda məsələn ruralistləri reyestir dən keçməyə məcbür eliyirlər. Amma məsələn, həkimləri yox. Niyə həkimləri onda reyestir almalılar? əqər sohbət sadəcə, yəni ııı köndürülü şəkildə əhansısa siyahi almadan gedirsəm. Niyə məlimləri reyestir almalılar? Bəli. Reyestir alınlar ruralistləri. Niyə çünki ruralistləri nazarətləyə götürmək, əh bütün qeyri demokratik rejimlərin asas susiyyatidir. əh xədəcə İsmail olgun keçirlan media numandların tədbrində dedik. Bu mediyanın reyestir dən keçilməsi tələbi əh iki ölkədə bizim əh deyək əh bildiğimiz iki ölkədə mövcudur. Biri İrandır. Biri de İtalyadır. İtalya da bu qanun əh musalinin dövrümdə qabrı dövdür. Musalini bilirsiniz ki, bu faşist rejiminin rəhbəriyi de əh yirmincə asırından böyür diktatörlərinə birə ödür. O dövr da məcbirlə olubur ruralistlərin reyestir dən keçməsi. Və orada məyən qadaqal olub. Yəni rejim istəmədiyi ruralistləri reyestirə almamış. İndi o qanun güvədə qalsada ama əh rejim əh əh İtalya hökuməti, yəni reyestir dən keçmə istəyən heç bir ruralistlə və yaxud medya organına imtınə verir. Yəni, o formal bir xaraktirdə şeydə dövdür. Keçmək. Yəni, belə bir praktika var. Iıı, Azərbaycanda, ruralistlərdən başqa bir da parkiyaları reyestir məcbirlə. Siyasi parkiyalara da məz ruralistlərə qoyduqları o alta müddətini qoyduqlar ki, ki parkiyalar alta yərzində öz parkiyazlarının ııı siyahısını və onların ünvanını, telefon numarası ne şəxsət gəsikəsinin ııı ııı kodunu ııı təqdim elə məridlər, ətliyə nazir günlər. Iıı düməli, bu nə üçündür? Bu yəgin ki, ondan ötürüdük ki, hakimiyyət o siyasi parkiyalarında kimlərin olduğunu dəqiq bilsin və lazım gələndə onlara qarşı təziq göstərisin. Təziq göstərədə ki, məsələn kimlərisə işlən çıxaqsın. Kimlərisə parkıdan çıxam məcbirləsin. Kimlərisə parkiyaya qarşı bəyənat verilməyəm məcbirləsin. Məhbirlə bir məsələlər üçün müqvur məzələ tutulub. Yəni, jurnalistlər bayaq keydələdi. Təziqlər kimlərə qarşıdığı qəhətlər, parkiyalar və jurnalistlər. Bütün bunlar nə üçündür? Ölkədə azadlıqları məhdurlaşdırmaq üçün. Məlumlərin reyestiri ökmətə lazım deyik. Ləkimlərin reyestiri ökmətə lazım deyik. İş adamlarının reyestiri ökmətə lazım deyik. Laq dərinə gədən də, jurnalistlərin özlərinin də, yəni ədlə nazilində qeydiyatı var. Və yaxud əməmci olaraq bir çox medya uldanlara, əksər yətək, o cümlədən bizim sakinimiz. Əməmci olaraq qeydiyatıdan keçirik. Dökumət istəsə, yəni, tutaq ki, bunların ünvanı hardadı bilmək üçün bizim oradan reyestirədən keçməmcə etdiyazı yoxdur. İstəsələr onu eləyə bilələr. Amma bunlara barqa şey lazımdır. Bunlara lazımdır ki, qadaqa qoysunlar. Hər kəsi qabul eləməsinlər. Ayrı seçkilik eləsinlər. Və kim ki, oların qabul elədiyi şəhdəri, kim ki, oların diktə elədiyi şəhdəri qabul elədiyi o şəhdəri qabul eləyənlərə müəyyən imtiyazlar versinlər. Kim ki, şəhdəri qabul eləmədiyi, onları reyestirədən kanada qoşunlar, və gərylə gitin vəzifəs halsınlar. Hakimətin məxsəri də səqadacaq bugün. Şəşəkkürlər Mustafa Bey. Bayağı əziz bəyi çox maraqlı bir meqamə toqundu. Bu media gətliyinin rəhbərinin sosiali şəbəkidə də gəlidir. E, gərsiz reyestir də deyirsiniz, səsiz yoxsunuz. Yəni, bu qəddər media qarşı belə aşaqla tərzdə davranan şəxsim, media gətliyinin başında olması da bir başqa faciəmizdir. Bu da bizim bir yeddi tamında 5 bal gücündü olan zərzərəmizdir, media olaraq. Sonunda mən istəyərdim ki, əzibəyin belə işimizin baxlı sona çaktıb, amma əzibəyi eşidək sonunda son fikirlərin edesin. Amma mən burada bir ziləyicimizin xoydaki zərzərələlə bağlı niqaransılığını bölüşürəm. Əzı qardaşım, mən dün ən gecə, belə işidən sonra xoyda ilaqəs haqladım. Dedilər, Türkiye dəki faciəni gördü, inanın bizim dərdimiz yətdən soqda. Amma ələ də deyik, xoyda alttamındaki gücündəki zərzərə palsı qəbləri dağıdıb orda insanlarımızın görünəgə də insanları palsı qəblərin alttana. Bir başqa faciədə budur ki, İran ölkənin sərədlərini yardımın üzünə qafadıb bağlayıb. Ona görə oradakilər yardımsız qalıblar, mən düşünəm ki, beyi seç olmasa Azərbayc onlara xoy unutmamalıyıq qaqdıramışsa. Üçün əzibəsi seçidəyik. Soq təsif olsun ki, Rüfvət bəyq elə deyik o palsı qəbləri dağıdıb orda İran rejiminin nəzarəti altında olan qoşə hərində yardımlar bağlıldı. Yardımları qəbul etmir, İran. Nə təsir ki, onunla bağlı hər hansısa ölkələrin edə biləcəyələrə gəl bir dəstəki varsa, kömək varsa onları həmin insanılara alabilmirlər. Çünki, Fars rejimi orda olan insanların həyatı üçün hansıdanlar açılıq kəsirməyi, orda izin birinci əsirdə palsı qəblərdən gedir Soqbət. Yəni, bunu demək yəgin ki, çox məqamlara hətinləq yətirmiş olan məsq bu isəni bilmək. Və ilişimizin vaxtının sona sətmasıyla bağlı təsif eləyirəm ki, mən və ilişət texnik səhbələrdən məyən qəddər kez qatılabildim. Daha əvvəl dən sizinlə həmsoqbət olabilmədin, çox təsvirləm. Mən Səfələm Rəmsə Mustafa Bəynən ilk dəfədir. Eyni ifiri biz bölüşürük, mənim üçün əslində də çox xoş oldu Mustafa Bəynən. Mən üçün də xoşuləti, çox sağol. Siz sağolun, təşəkkür eləyirəm. Həm vermiş olduğunuz qeymət üçün, dəyər üçün, həmsinin də dəyərli fikirlərinizi məsqanal 13 ifirindən səsləndirdiyiniz üçün. Ümid eləyirəm ki, qanun vericiləyiləm bağlı, o qanun laihəsinin yenidən işlənməsi, mövcud olan qanunun üzerində də ekşil edilməsi yox. O qanunun ünumiyyətlə etibarsız hesab edilərə yenidən bununla bağlı iş görülməsi Azərbaycan hökumətə tərəfindən bir adım kimi görülər. Başa düşürlər, çünki cəmiyyəti informasyasızı qoymaq, bir toplumu informasyasız qoymaq, öz vətəndəşilərinə qarşı etmiş olduqun ən böyük haxsızlıqdır ki, dünki insanların çöreya, suya, havya olan ehtiyacları qədər məlumata ehtiyacları var. Və bu məlumatları o insanların almasına qarşı olmaq, öz vətəninə qarşı olmaqdır. Məsələn öz vətənin də, öz ölkəndə, rəhbərli yetmiş olduqun yerdə təsəbbür edin ki, bir ailə başlısı öz ailəsinin hava alabilməsi üçün kapını pəncərəni bağlı yer. Çöreyi yiyə bilməsi üçün evə hansısa bir ərzağın daxil olmasına imkan vermir. Mən bunu bu formada müqayisə eləyirəm və bu məsələ ilə bağlı yenidən düşünmələrini hər halda bu cəmiyyətin fikirib olaraqdan belədi ki, biz jurnalistər olaraqda yığıldıq, bu məsələ ilə bağlı orada olan fikirlərdən biri 40.000 səstoplanaqdan yenidən parlamentə muradcə olunmazdən, mağazəri bacanda parlamentə muradcə edilməsi də, keç ümumiyyətlə edilməsi də, hamsı siyasi hakimiyyətin iradesindən asılı olaraqdan ediləblən dəyişirlərdilər. Orada nə qədər insanın, məsələ üçün bizim dəyərli expertimiz Diyyukunas ələskər bəydə öz fikirlərdən bildirik, əslində bu məsələ 3.000 insanı əhat etdiynə görə burada 3.000 insanın səs vermiş olmağı yətərlili. Hiç şüphəsiz ki, amma biz cəmiyyət olaraq 30.000-300.000 insanın da səsini toplamaq iktidarında olaraq hesab edilmək, azərbaycan cəmiyyəti bu məsələdə öz aldığı nəfəsliyi açıqsaqlamaq hər zaman çalışar. Ən azından mən buna inən rəm. Və ümum də eləyirəm ki, bu məsələdə müstəqil medya numayəndələrinin, müstəqil düşüncə sahiblərinin fikirləri nəzər alınar. Çox əxəkür eləyirəm. Mən təşəkürəyirəm əziz beysizə və müstəqə düşünürəm ki, həm qardaş dürkiyyədəki bu azıf belakətlə bağlı rəmizi, asıl rəmizi boşalırıq. Səbam yardım kampaniyemizdə davam edəcək. Biz dəcilərin əzələ sattırıram ki, həm qardaş dəvam edəyir. Yəni, iştimai təşəbbüslər şəklində, pabək köpüsünün altında orada yardım davam edir. Səbə, səfirləyə də gələcik, bunla. Ənimizdən də gəlisə etmək borzumuzdur. Qardaş facəsi olma, bu ələ facəye öz facəemizdir. Biz də bizim üçün Türkiyə, yəni Azərbaycanına fəqdəmiz. Və mediyamız haqqında danıştıq, mediyamızın dərdindən danıştıq. Yəni ki, bu mövzunu yenə davam edirəcik. Yəni ki, bütün fikrimiz qardaş ölkədədir. Təsqlar olsun ki, ölü sayı anbağın artıq. Bizim belə işimiz boyunca ölü sayı təxminə minnə fərə qədərdə artıq. Yəni ki, azıd olsa bu statistikanın artımasına şahid olacaq. Şu bayaqda Mustafa Bəgidiyyətdəyələn danıqlar altında qalandı çoxları var. Qardaş ölkədə başfıran Azərbaycanına dəyatın etirəmlərə tamırdan rəhmət diliyək. İzləyicilərimize təşəkür edirəm. Bizi yazıb, normal təngil edirəmlərə də təşəkür edirəm. Əgər təbiiqim, haqılı tərəfləri varsa. Çünki gərəzli, biz bugün hakimiyyətin davranışına gərəzli hesab edirik isə, bizim də gərdimizdən hər hansı bir gərəzli məqam çıxarsa onun təngidə olunmasını səbə səbə qəvdilirəm, aradan qaldırıram. Amma mən düşün bürəm bədə bir məqama biz. Sağ olun, sağ olun, qalan, canlı yayımı bura da sona çatdırır. Bize dəstəyə olan hər kizə minətlərin bilirəm. Bıxayış edirəm ki, imkanı olan efir paylaşıb bəyənsin. Sağ olun, sağ olun. Tandır və tənimizi, tandırı, müddətimizi qaursun, Allahumma. Amin.