 Akşamınız xayr olsun əz və dərildi izləcilər. Xoş gördük hər birinizi kanal onu çefirindən canlı yayımla sizin qarşınızda yıq. Dərildi dostlar bir müddət ara veriməli olduq. Üzullü səhbələrdən dolayı bu mənim şəxsindən bağlıdır. Bir daha hər bir izləcimizdən üzül istirik. Ancaq 2023-ci ilin yeni ilimizdə verilişlərimiz davam edir və çalışacaqcı yıq ki, daha maraqlı konaqlarla, daha geniş mövzularda sizlərin qarşısında olaq və cəmiyyəti maraqlandıran məsələlər problemlər haqqında konkret fikir, ideya məsələsi olaraq izləcilərmizə təqdim eləyə gündəli məsələləri, strateji hədəflərdə insanlarımızınla rahat eləyən məsələləri və bu çərçivədə bildiniz işimi biz hər həftən 6. günü naxtrivan sadı verilişi eləni etmişdir. Bir sadı olaraq hər həsədə də bir dəfə naxtrivanla baş verilən problemlərə verilişi həsir edirdik və bizim bu olmadığımız müddətdə çox də eşirilər baş verib ən əsası isə uzun müddətdir, artıq bir ilə yaxındır ki, bizim Hidər beynən bu affardığımız məsələ hər dəfə problemlərin şıqlandırılması naxtrivanla bağlı narhatlıqların diləyə gətirilməsinin nəticəsində vasıf talıbub öz vəzifəsindən çənarlaşdırıldı. Belə deyə, vasıf talıbubun vəzifəsindən çənarlaşdırılması keçunlaşmadı və daha çox maraqlı hadisələr baş verdi, sən demək vasıf talıbubun qohu məqrəbəsində vəzifə tutmayan adam yoxuymuş. Ümumiyyətlə, bu Azərbaycan riyallıqlarında bu da bu ayrı məsələdə ki, kimsə vəzifəyə gələndə automatik olaraq onun şəzərisi də açməkdə gəlmiş, vəzifəyə gəlmiş hesab olunur. Üləyəmiz dolu həmişəşi kimi danışılacaq, deyiləcək çox sözləri var. Ancaq biz bunu qonaqlarımızla, hər dəfəsində qısa-qısa çalışacaqcıyı xizət çatıraq, ondan ötəri ki, əsas burada veriştə söz demək haqqı bizim qonaqlarımıza məxsustur. Heder bəyi studiyamızda da dəyəli təmaşaçlarımız, Heder bəyi xoşçördü, sizi salamlı yürürük. Siz də səs səfələmləmsəh Heder bəyi nəsə bağlıdır? Salam, Ruslan bəyi, salam, təmaşaçılar xoşçördü, sizi yenidən o ilk adlımıza hatırıqdı yeni illə yeni, o ilk verilişimizi aparırıq. İnşallah bu verilişimizdə daha böyük naliyyətlərə nail olacaq. Biz hər sən ki, çox böyük naliyyətlər nail olduq, naliyyət əldə eləyə bildiyicə, amma hələ də naxçıbanda çox ciddi problemlər qalır. O belə sizləri başlı da və edmişdir, soqşözal başlı və edici, xancətli törtör cüntlərə qalır. Yəni, o törtör cüntlərin təmzilənməsində də yəqinç bizim bu programımız, sizin bu xidmətiniz, kanal 13 qallik devinin xidmətləri böyük olacaq, mən buna inanıram. İnşallah, o törtör cüntlərin də içsüzünü açıq ifşe eləyəciyi, nəcə bir insanlar olduqlarının, nəcə bir xidmət tehtilərində bir soqları özlərinə milli ziyalı, milli dahi, nə biləm, milli dahi kim təqdim eləyirlər dünə nə qədər Seymurun ümumiyyətlə talıb obların köləsi olanlar, onlar xidmət edənlər indi durub milli ziyallıqdan danışırlar. İnsanın gələk birəs, o üzü olay, insanın gələk birəs abrı həyası olay indi, onların o abrı həyası yoxsa bizdə məzbür onların içsüzlərini açıq, ortaq oyaq onları, nəcə insanlar olduğunu, bu xidm illətə, bu xawqa nəcə xidmət ettilərini, bu dövlətə hansı xidmətləri ilə yada qaldıqların onları xatırladıq, onlarla yanaşı, həm də təmaşaçılarımıza qatırladıq. İndi, inşaAllah, Allah bizə o gücü verər, Allah bizə o dəyanətə verər, bizdə onu bazararıq. Naxsvanə qətmişdim, naxsıq indi, mən istəyərim birilə oradan başlayalım. Yələm deyə, o sualım inki onunla bağlı olacaqdır ki, post xan dövürünü siz nezə qeymətləndirirsiniz, hal-hazır ki, vəziyyətlə bağlı, ümumiyyətlə, yəni ki, bu təngirlərisi səslənirəndə hesab eləyirdis ki, nə vaxtsa naxsvanın dəyişməsinin, ümumiyyətlə yerdir ki, orada müxtələfi bizim çıxışlarımızda da YouTube-da da qalır izlərisiləmiz də naxsvan sadı bölməsinlər, Hidər bənləl, belişlərimizi izləyə bilələr və yeni müddəriniz var, ümumiyyətlə necə təsəvür eləyirdiniz? Məsələ, xanın gedişindən sonra siz ilk bu dönəmləri bu zamanları necə təsəvür eləyirdiniz və hal-hazır ki, durum necədir? ümumiyyətlə istəyərim ki, bunu həm sizin öz prizmanızdan, həm də olması cələkənlər açısından siz bize və izlərdiklə, fikirlərinizi bilirək sizəmət olması? Açılır ustan bəyi, desəm ki, mən gözlədiyim, gözlədiyim mən fərqli bir şey oldu, yəni və yaxud ondan az bir şey oldu, mən gözlədiyim ki, həm bu təzlişdə gədər, biz bu həmi təzlişdə yola saları, əlbədə deyəri yona, amma qismət eləcətirdi ki, təbii ki, onun cətməsində, o təhsə, medyanın xidmətləri yoxamda o geo-siyasi səvəklər var idi, sizin de bilirsiniz, bu, artıq testiz prizm tərəfindən də də eləcətirdir. Azərbaycan, Azərbaycan böyük bir siyasi lahiyanın, geopolitik lahiyanın iştirakçısına çevrilir, bu lahiyanın adı orta dəhlizdir, taht Çinləm başlayıb Avropya qədər uzanan, o yeni dəhlizdə yeni iqtisadi, kommunikasiya alaqalarında Azərbaycanın xüsusi bir rolu vardı və o kommunikasiya alaqaları naxtivandan keçir, yəni elə deyə, Azərbaycanına gəlir xazardanızı vasitəsil Azərbaycanına keçir, Azərbaycanından da Ermenistan, Ermenistan deyəndə bizim qədər baba torpaqlarımız olan zəncazur, Ermenistanından keçir, naxtivandan, naxtivandan da Türkçəyə çıxırı xət, və istərisimiz orada çox çizdi dəhlizlilər baş vermalı idi çünki naxtivan o zəncazur dəhlizinə hazırlanmalı idi. Bunu prezident də o dəfirlərlə çıxışlarında deyip de, məsələ son çıxışında o çox çizdir məhsajlar verdi bununla bağlı. O bilirsiniz ki, prezidentin şurnalistlərdir, yəni oteləj şurnalistlərlə suyepətində, prezident tamam ilə bələ demişdir. Orta-asiyadən gələn, orta-asiyadən gələn yüklər üçün yeni yollar olmalıdır. Xəzar üzərindən keçən bu yol vaxtbaxımından çox zəlbədizidir. Eniz zamanda biz müştəreç tarif siyasətini həyatə keçirməklə bu yolu iqtisadi zəhətdən daha zəlbədizi etməliyir. Həsa bedirəm ki, burada danışıqlar da bu istiqamətdə, müslət istiqamətdə gedir. Zəngyazur bəhlizinin iqtisadi səmərəhsi heç-heç-şimdə keçikə doğurma malıdır. Burada Qangriyat prezident nəxsıvanın da adını səkir deyir ki, antax orada Aksıq Aydın göstərlirdi ki, Azərbaycanın qərp rayonlarla, yəni bu müqavlədən suyepət edilir çəmpirizdində, onda deyir ki, müqavlədə, yəni 4 gün imaribədən sonra bağlanan müqavlədə göstərilir ki, Azərbaycanın qərp rayonlarıyla nəxsıdan müxtəl resmin qasın arasında nəqliya bağlandı su olmalıdır və bunu elbursdan təmin etməlidir. Yəni, Azsaqı, bu zəngyazur bəhlizinin bir başa nəxsıana alə qəsiv var və rezyrentin də özünün də ehtrəf elədiyi çimi, burada 2 məqam əsas olmalıdır. vələ, yoxxisi olmalıdır, kiri əntə beləli olsun insanları, o iş adamlarını cəlb edici, qeymətlər həm də olsun, həm qeymətlər ucuzulub ahınından ənd uyğun lahiyə naxızvan üzərindən çətən zəncazur dəhlizi adlanan lahiyədə, orta yolun, o lahiyəsi, o xətli daha uyğundu. Çünki bu, biri xətli o görcistan üzərindən gədən xət hardası 300 km, o məxsafa uzanır, o xətlər, bu da çox ciddiyyəsində rəqəmdir. Bütün bunlar onu göstərir ki, naxızvan da bəş verən halisələr, naxızvan da bəş verən aparlan isladlar, bir başa geo-politik məsələlərlə bağladı. Rəzidən dəhəmin çıxışında o cünçü, o cünasislərə verdiyim sahibəsində daxsıq ətraf elədi ki, bu, təksə el-Mənistanın Yuvaya Qod Azərbaycan üzərədəsinin asrı deyir. Bu, biz dünya siyasatı olduğuna görə, dünya cücləri buna qərar verirlər və dünya cücləri də, həmin bu xətli enerji, enerji nəqliyatı üçün də, həm də onu da dedir, təksə burada mallar çətməyəcəyə, həm də buradan enerji daşınacaq, həm təksə qaz nefdiyox, həm də elektrik enerjiçisi də daşınacaq. Qarabağda parlan, o yenəndən qurma işləri orada elektrik, o santrallarının qurulması da bu məqsədə kullıq eləyir. Tünbünlər onu göstərək ki, Naxzıvan, Cələcəin ən parlax yerlərinin biri olacaqdı, Naxzıvan, Cələcəkdə böyük bir iqtisadi lahiyəllərə qalqınmalara səhni olacaqdı. Belə bir vəziyyətdə təbii ki, orada xan rejimi qalabilməz, çünki xan rejimi elə bir rejim yaratmışdı ki, orada vasıb talıb ol. Orada iqtisadi inşaqdan danışmaq mümkün deyildi, hər şəyə vəzə alınə keçirmişdi. Məhz iqtisadədən danışmaq mümkün idi mi orda? Çünki orda həzədə də ilə alımaqlar gəlir, yəni adamların resməni üzülistirəm ifadəmə görə başına qafazı vurub elində olan qalanı hər şeyi alıb varmış. Yəni, məlbətlə, təbii. Orada məsələ, mən orda sobi soqiş adamlar ilə görüştüm ki, onların bir soquyundan buradan tanış olmuşduq. Onlar şəyyətlərin mənə bildirirdilər. O də mən ki, biz oraya gədərkən, yəni, biz deyəndə təşmən təkkətməmişdim, bilirsiniz. Tural Seferlə də o mənimlə bərəbə orda iri, Ağcın, o Murat Hanlı də mənimlə bərəbə orda iri. Yəni, biz üç cürnalist 70 diyorda, orda insanlarla görüştüyü yerli o ahalinin dətləri ilə tanış olulduk. Yəni, yerin də tanış olduq insanların dətləri ilə. Orada bir soq iş adamları geldi, bizdən görüştü, bizə öz dətlərinə anlattılar. Orada gördüğümüz soq da əşəttə bir mənzərə vardı. Yəni, siz də səhvirləyən insanlar bir iş yeri atsırlar, iş yerini inşaq eləttirirlərciblərinin xeylaq pul qoylular və o iş yerlər ərsəyə gələndə vasıq talıb oğlunun, yəni Seymur talıb oğlunun şillə buranları gələt, bunları ıqabaqlarına salıq, natar su aparırlar və bunlardan bağışlama ərzəsi yazmalar, bağışlama müqabiləsi yazmaq tələb olunur və bunlar öz əmlaşlarını, öz çöre yaqaşlarını onlara bağışlayırlar. Yəni, siz əsəhvirləyən adamların çöre yaqadzını bağışlaması mümkündə elə insan bağışlılar, nəyi bağışlılar, deyək ki, artıq bir əşyasını bağışlayar və yaxud mətəl deyim, əziz bir əşyasını bağışlayar, əziz əşyə bağışlanırlar, amma çöre yaqadzı etsarda bağışlanmaz. Çünki o çöre yaqadzını bağışladı və əs nəcə ondan dolanacaq, nəcə ailəsini dolandıracaq. Yəni, naxçıbanda, yalnız bir nəcə adamda bağış verən hadisə deyildə, eməyələr ki, bütün iş adamların hamsından o dür tələblər olmuşdu. Orada məsələ, adamlı zavodun mən direkt duruyun, əkçətmiş qəhbəri ilə görüştün. Hər sən ki, onların yenə deyərin bağışçıda ilk əvvə görüşmüştü ki, orada da görüşmə gismat oldu bize. Yəni, adamın əlindəki malının mülkünü bütün əmlarçının 75 vaizini, yox 70 vaizini əvvəl alırlar, sonra gəlirlar, 15 vaizini də bir başqa qurub gəlir alır. Ondan sonra, diğer 15 vaizini də, də ki, xanın bir başqa adamları gəlir alır. Yəni, 70 vaizini xana çatır, 15 vaizini xanın qardaşına çatır, diğer 15 vaizini orada o digər məmurlara çatır. Bu adam da ələ boş qalır çöydə. Siz əsəmrələn, o adamlığı bazan ələ çətirməklə, ki, adı yaşadıydı, o yaşadın dediğində görə, çətirməklə bir çox oradan məhsələlər yox edirlə. Məsəl, qəhramanlı orda bir məhsələsi var idi, adı qəhramanlığı idi. Dənin, sonra Gülistan, o su, belə deyək su, məmulatları istəsəl eləyən, o bir məhsəl var idi. Onların ikisini də bir qəhramanlığı adlı bir iş adamı işlədirdi, o qurmuşdu. Onun da bütün hər şeyini alırlar, niyə? Badamlı bazıya mühəni olurdu. Yəni, deyətçi, badamlı bazanın rəgibi idi bazarda. Deməli, o vaxtı təbriz estərana kimi tanırmış, sonradanının adının dəyişi Naxzuman şəhərində eləyibləri zümrüdür estərana. Həmən o şəxsin də, oradan şəxsin vəfat eləyib, onun güyüqü barisi xanımı müradəcək eləyirdi. Onu da məhərəm talıbı alırmış, o vaxtın o boxusu qoslar ilə gəlib, adamları iş vaxtı vurup çarıdaq var, sonrada imanimsin. Həllar yəndirəm ki, oradan şəxsin vəfat eləyib. Bütün məhəsələr o sıradan çıxarlıb, təsəbirlərin vasıq talıbı oradan nəyəcə məhəsəyə yaradır, nəyəcə iqsadiyyət yaradır, əksinə iqsadiyyətə məhələyir. Təsəbirlərin iqsadiyyətə məhələməyin ən Naxzuman varı, Naxzuman sayalı yollarından biridən çenəc olubdur. Zorna bunlara kredid veriblər və ondan sonra bunların bütün imkanları məhətətəşdirilər və iş adamları döngyətə boşlu salınır, ondan da istifadə eləyip hər şeylərin də alındana olubdur. Deyilmək olar ki, oradan ki, məhəsələrin bir soqları, əksəliyəti, o isulla sıradan çıxarlıb. Bu günləri yüzə qədər, hətta yüzdən də bəlçədə artıq, o cür sıradan çıxarlınmış iş yerləri vardı. İndi bunların nezə bərpolunması, reabilitasiya prosesindən çətməsi məsələsi qalır. Mən hesab eləyirəm ki, Azərbaycan bövləti onların bütün boşlarını ya əhvələmə aldı, ya xanın belinə yazmalı. Çünki onlar kəsavirələrin üç dört nəfəli birləşiblər, xanın adamları, deyilmək orda bir xam-i seydov olubdur, çəsmiş iqsaadiyyat naziri. O, indi ki, baş nazir, sabuhi, mənmədov o vaxtı olubdur, həm də Naxzıvan bancın baş direkturu, yəni rəhbər baş bancıdır. O, yəni bir nəcə adam belə birləşib bütün iş adamlarına verdikləri, kreditləri bir də geri alıqlar. Təsəbirləyəncə 40 faiz, 50 faiz elə şapqa iləm veriblər onlara. Təsəbirlə edirsinizm, yəni adam kredit alacaq, o aldığı krediting yarısını şapqa vermək. Ondan sonra ki, arablər bir yəni yarısını da alıqlar bunların əllərindən deyiblər şi size xammal kətirəciyiq, kreditləri rəhundan ən zayı xammalları götürük kətiriblər, bunlara veriblər, və bunlar da o xammalı, xammalıdan istuadi edə bilmiyiblər, deyə ilkimi yatırımdan düzgün istuadi eləyə bilmiyiblər, yəni ümumiyyətlə zayı məxsul kətiriblər. Və beləcə Naxzıvanın iqsaadiyyatı tamam ilə çökün. Ruslan bəli, mən əndi bunlara danışarca mənim alınma bir hadisə gəldə, bir faqq gəldə. Mən o Azərbaycanın və keçmiş xüsus-i qidmət orqanlarından, orqanlarında işləyən bir adamla mən bir söhbət iləmişdim, bir nəcəli bununla əvvəl, o mənə bir söz dəmişdir. Dəmişdir, 1990-an ikinci ildə bizim əlimizə çəşivət matriyalıları keçmişdir, çəşivət məlumatı keçmişdir. Bu, çəşivət məlumatı əkli bəs edirdi ilanın Azərbaycanla bağlı o strateji yol planından, strateji bir sənadində məxsul, bəs-bəs olunurdu. Və o strateji sənətdə göstərilir ki, İran en azının naxsuanın iqtisadiyatını özündən asılı vəziyyətə salmalıdır. Yəni, bir də övrülə, Azərbaycanın iqtisadiyatını özündən asılı vəziyyətə salmaq, ən böyük hədəf kimi dururdu bunların qarisində, o olmasa belə en azın naxsuanın iqtisadiyatından naxsuanı özlərinə bağlamaktan şöyqək edirdi. Yəni, naxsuan bunun üçün də naxsuan iqtisadiyatın məxv olmalıdır və naxsuan buna bağlanmalıdır, İran'a bağlanmalıdır. Vasip Talıboğun orada həyətə çetirdik siyasətə biz baxanda, tamamı ilə bunun həyətə çetirildiğini görürük və üstələk, o lahiyələrdə İran gözü də işrək ediyib. Yəni, nə işrək ediyib? İnsanlara kredid verdir, kredidin qarısını Vasip Talıboğun adamları alınanalı, diğer yarısını isə aparırlar, İran'a mal alıq çətiriblər. Bir iş adamlar nə verir, yəni xam mal, diyəcəyi təzcağa, nə bilim, bəzi o lazını lavazimatlar alıq çətiriblər. Bir iş adamlar nə verir və bu iş adamlar da sökdürürlər, qəslən sökdürürlər. Nətizədən ne olur? Naxsuan her zələtdən İran'a bağlı olur. Naxsuan alıqlar ölçədə, alıqlar memlə çəttəyə, alıqlar regiondur. Naxsuan hətta kartoşkanı belə, pandori belə İran'dan almalıdır. Yəni, hər şeyin demək ola ərzak məhsulların hamsını ya xan öz istəsələliyəliyə, bu zamanda satırdı naxsuan zamanda, özlə od qeymətini satırdı ya da İran'dan cədib almalısa. Niyə? Və vasıb dalıb onun yürütdü isəyəsə, tamamı ilə iş adamlar, nəki iş adamlarım? Hətta çənt təsərfatı, çənt təsərfatının məhfa barıbdır. Təsəvrilən su yoxdur. Suya ayrılan pulların hamsı, naxsuan da küsələrə tökülüpti, gənləmələdə küsələrə tökülüpti, asvat səkülüpti, binalar üzərində daşlar vurulur, görüntü qəradılır ki, küyabın naxsuan inşa, fəyliyir, naxsuan gözəlləşir. Nəki gözəlləşir? Mən naxsuanı gədən də mənim gördüyüm naxsuanının əsərələmə tıxalmamışdır. Hər tərəfə daş düzüplər, mərmər düzüplər, nəblim müxtəlif üstlük daşları düzüplər. Amma mənim gördüyüm naxsuanının təliyyəti yox olupdur. Aqaşlar yox olupdur. Aqaşların bəlzlərin özləri qəstən kəsiblər. Məsələ, Psenizavid orda bir bizim dövrimizdə Psenizavid adına çünə tiyadır var idi. Çox gözəl bir yerdə yerləşirdi. Mönməxatın türbəsinin tam qarşısındaydı. Mönməxatın türbəsinin qarşısında çox gözəl bir park var idi. O parkın hamsını qırıblar. Yerindən yetişiblər adını qoydular. Göz zəfər o abidəsi. Amma baxırsan, heç də doqışandır. Nəin ki, zəfər o belə deyətik? Ondan zəfər qoxsu gəlir. Məsəl, deyək ki, bir zəfər deyəndə Azərbaycanın diğer rayonlarında nəin əsələ, Turuq Damir yumruqu. Orada damir yumruqda nəsərələmət yoxdur. Orada mümətləmən orda nəxisə onda vədiyim suabilərdə də dedim. Dünyanın ən apsıraq təfəkürlüğü qəssamını cətirəsin, deyəsən, bunu şəhriyələ, bu heiçəli şəhriyələ o şəhriyəl yəmməs. Onun nə nəxisən adı, onun nə ifadəli, onu şəhriyələyə bilməz. Deməli, nəxisət nə idi, sadəcə orda vaşları çəsitmək eləmək. Orada dongili bir heiçəl qoymaq, o heiçəlində hissləmək. Yədəbə, yündür istirəm, bu siz o İran'ın strateji hədəflərinin bağlı, naxtrivanınla bağlı kullanılarından danıştınız. Dün ənlərdə məhsin Bristatsunuza rəst gəlmişdim. Naxtrivanınla bir grub tələbənin İran'ın qubu şəhriyərinə uxmaqa göndərin məhsinin bağlı və o vaxtçı təəsil nazirinin bunların əmkinası, sonraki prosesləri istəyərim ki, siz o haqqada bir ətraflı məlumat edəsiniz. Bakın, mənim əldə elədiyim məlumata görə, 1993-ci idlə o vaxtın aqslında hədəl eləyə bir daha xarçımiyyətdə, amma hədəl eləyə həçmək təkəlməsinə bakma yaraq, o dövür belə çox bir ixtişaşlı dövrüyüdür. Yəni, o dövürdə hələt dövlət qurulmamışdı, hələt dövlətin əsasları yoxudur, dövlət mühkəm deyildir, hərə özünə bir ağla idi. O dövürdə, bizi məsələ, o dövürdə Türkiyə göndardılar və həmin heydər eləyəvini özü göndardı Türkiyə. Biz Türkiyə gələn, nə sonra orada, hətta biz Türkiyə gətməmişim. Mən o hadisələri xatırlayıram, o İranlandan da gəlmişdilər, tələb eləyirdilər ki, orada uşaq göndarsınlar, 30 uşaq tələb eləyirdilər ki, 30 uşaq verin, biz aparaq İran'da okudak, nə teroru siz, Türkiyə uşaq göndarırsınız, biz 75 nəfər edir, 75 nəfər uşaq göndarsın, amma vizə uşaq göndarmırsınız, verimirsiniz. Atsalı o vaxlar biz başa düşmürdü, bu İran vizə uşaq veraq, orada öyledək diyəndə nəyi nəzərdatdır. Amma sonradan mən öyləndim ki, onlar əslində Qum şəhərini uşaq aparmak istəyirmişdər, nolla yetişdərlər. O vaxt da Naxsıvanın təsir naziri, nazim əşbar oluydum. Biz islərisizləməz ondan soqya xın dostla sevdirmişdik, biz Türkiyə qabılı olmuşduk, təstəz ondan görüşürdük, dərdimiz onunla deyirdik, bizim işimiz keçişirdi, ondan bağlı maraqlanırdık və təstəz demək olar ki, onun yanında olardıq və beləcə bir dostluğa sevdirmişdir. O nazir olmasına baxma irəxəndə soqya xınçlandı, biz yaxın bir nasibətimiz yaramışdır. O sonra mən də mələm oldu ki, mənə deyirdilər ki, yəni, mən ona asıq nazim mələmdən yoxdur, orda ki, iranlı misiyanlələrdən bir nada əliymiş, nazim mələmdən tələb edil ki, bəs bizə niye 30 şağlı vermişsiniz? Nazim əndə buna deyir ki, siz Türkiyə indən deyirsiz, biz Türkiyə indən müqavilə bağlamışdır. Bunu müqavil əsasında parırları, özə dünyavi elimlər öyledir zələrin bunları. Amma siz bizdən uşaq istəyirsiniz, biz bilmirik bu uşaq ara gədəcəyə, hardoq yəcək. Gəlim müqavilə bağlıyaq, o müqavil əsasında uşaqları gəndədir. Bu iranlı bunlar razılaşmır beləzə, nəsə alınmır o sövdələşmə. Sonra bu iranlı gedib vasıq talıb oqu tapır. Tək vasıq talıb oqya, orada bir başq adamın dağıdı, cesirdi, asıq mən onu yazmadım. Nə yazmadım? Çünki asıq inanmırdım da o malumatın nə qədə səhib olduğuna. Həmin adamın orda işrəkələdi inə soqda inanmırdım. Amma sonra əkləşlədiyim, o da orda işrəkələdiyip, rıza ibadob var idi. Siz xatırdırırsız, xatırlamırsız bilmirəm. Bir vaxtlar millət vəkili idi, deptat idi. Onunla rıza ibadobla vasıq talıb oqla görüşür, ələbəri görüşür və bunların iştirahçı ilə orda 30 uşaq toplanır və ilana göndərimdir. İndi mən asıq bilmirəm. Burada yəlincə Həydərəliyəvin, orda iştirahçı, bilmirəm, oğlub olmayıb. Amma nə inam mürəm olə, niye inam mürəm olə? Biz həmin hadisədən əvvəl biz yenə bir Türkçiye qabılı olmuşum, həyə iki dəfə Türkçiye qabılı olmuşum. O birinci dəfə bizi Həydərəliyə bırakmadı, cədək. Biz də üsyan eriydiyi, davı eriydiyi, kışqır, bağırsağırdışı, bizi niyə qoymursan, cədə Türkçiye? Bir günləri Namik Zeybəc adlı bir Türkçiyanın naziri vardı, o, gəlmiştin aqsı bana Namik Zeybəc belə bir adı var idi. O bir üçüncü adı da var idi, üçüncü adını, soya adı biraz başqa idi. Adı Namik Zeybəc idi, soya adını məhendi xatırlanmırəm. O gəlmişti, o da, deyəsin, Türk dünyası arasında əlaqələr naziriydi. Vələ bir nazirlik vardı, o, Türkçədən. O gəlmiştin aqsı bana, bu aqsı ona gələndən mən, o, həmən toplantıda Həydərəliyə, onla bağlı bir toplantı çəsirdi. Həydərəliyə, o vaxt elə xəsiyyətləri vardı. Aqsı ona kim gəlirdi? Müdləq, onu insanlarla naxson islam hayatı ilə görüştürürdü. O, mən də həmən toplantıda iştirət çədiyirdim, özüm kastən gəlmişdim ki, Namik Zeybəcə, o, soya alıverem ki, bizim niyə problemimizi hallələmir siz? Nəsə elə oldu ki, mən ağrımı qaldırdım, həydə bir görüşmən ağrımı qaldırdım, məna söz vermək istəmirdim, amma heçəs ağrını qaldırmadığını görə, mən de israrla danışmaq istədiyimi görürüm, mənə söz verirdi. Ki, istələdiçi nəsə mən, biraz farklı sualdır bələz, yəni, nəsə edəcə alıq çıxdanışıq. Gəldim çıxdın danışdı, mən Namik Çamal Zeybəcə, adı Namik Çamal Zeybəcədir. Mən Namik Çamal Zeybəcə dedim ki, Namik Məlləmin. Biz Türkçəyə qəbul olmuşuz, həydər eləyəvədən gəlirik deyir, bizi braxmırlar, gəlir həydər eləyəvədə deyir, həydər eləyəvədə deyir ki, bəssiz gəlir, Türkçədə Mollu olub gələcək siz. Mən başa düşənmirəm. Həydər eləyəvədən o vakit içilmiş ağabili, Türkçəylə idi. Nədər olur həydər eləyəvəz yanına Türkçəlmiş ağabirləri götürür? Amma bizim Türkçədə gəlir təhsil almağımıza malin olur, deyir ki, siz gəlir Mollu olub gələcək siz. Onda həydər eləyəvəmin mənə saxladır, dedir, sən bilirsən suikratı nədən gəlir. Dədim, yox. Biz niyə Mollu olmalıq? Yəni, Türkçədə oxu yana həllə haradan Mollu adı. Namik çama zeybək Mollu adı. Həydər eləyəvədən mədədə deyirəm, sizi o vaxtında biz bilmirdikdə, bunu fətotsulara, Indov fətotsular demədik, Mollu ala raparı oxudur. Ona görə deyirəm ki, burada Mollu olacaqsınız, gələcək siz bizim vaşımıza oyun gəlirəcək, şey gəlirəcək, gəlirəcək, gəlirəcək, məsə qabab biz vaşı düşmirdikdə, 90-1990-u çin zillərdən gəlirək, həydər eləyəm ki, Mollu olabilərlər ehtimalına qarşı olan adamıdır. Və bizi Türkçi ona görə braxmırdır. Mən ona görə həsəb eləmirəm ki, bunu hadisədən həydər eləyəmin xəbər var, həydər eləyəmin xəbər olsa o hədi o iranı braxmaqsa o şaqları gəlir, zəkum şəhərində oxuya, 100 sualizmə gəlirəm Mollu olmaq. Yə, mən həsəbə eləm ki, bunda vasit talıb olunan rızıda ibadə o hadisəni indi bir çoxları deyək ki, səni yə hədərəri olunadın, səhəm ki, bunlar olunadın, səhəm ki, sünki özümə onun tanrı belə deyətə şahidəyəm. Mənə deyək ki, çama zəhibəkçin yanında, siz gədim məlul olacaqsız, gələzək ki, ona qarşı çıxırdı hədərək. Aydın məsələrdə? İndi belə çıxırcı hədərəliyəvin informasyası olmadan, hədərəliyəm bən xəbərsiz, özə bu, həs bir sanatna, sülutna da, sanatə süluta da əsaslanmadan ilana 30 dənə məlulə təsiv almaqa uşaq göndərimdər. O uşaqlardan birinin atlası, atlası şayət eləyir rəsm-i qurumlara. Və niyə şayət eləyir? Şayət eləyircəmə bizim evlatlarımız aparıplar vahabi yetiştirmək. Yəsində, o dövürdə, o da bilmirdə ki, vahabi nədə, hizbullah nədə, yəni, molla nədə. Rəcimdən tımışsızı, kürsür edəcəmsi, yəni, adamları nədə yetiştirmək? Yəni, ondan bağlı məlumatımız yoxuydu. On atlası, hizbullah yetiştirəcə eləyircə şayət eləmir. Dəyir ki, bizim uşaqlara aparıplar vahabi yetiştirmək. Məhzə, bu məlumat da şəyət satır, ilana satır. Onun həmən hadisədən bir gün sonra, bir nəsə gün sonra və yaxud, o həmən athanın, uşağının meydi araç sayından taqılır. Yəni, belə birə ehtimal var ki, o ilanda çirməyən qüvvələr, çi bu uşaqla paran qüvvələr, bu atıya göz dağlı vermək üçün, diğer atalarında eyni şayəti etməmələr üçün həmən uşaqla öldürüklər. Bu hadisə buna vaxt bilinir nəxsıvanda, yəni, bu çox cizdə tutulam bir hadisəymiş. Bu ölüm hadisəsindən sonra, o vaxt nəxsıvanda Dəydərəliyəvin içi mavini belə müqalifətdən idi. Bunlardan birin adı Qafar idi, birin adı Aksif Kəlan Tərli idi. Dəydərəliyəv bu vaxt çəkədən nə sonra, bunlar da qalmışdılar odada. Yəni, bunlar qalmışdılar nəxsıvanda həmən o özü rəsilərdində qalmışdılar. Bu Qafar məllin bu sözü eşləndə başlayışı çıxırbaqır salmaqa çək ki, bu uşaq niç uşaq aradan gədi çıxıqdı şəyə. İdana. Bunun içim göndəri bir ana. Bizim niyə xəbərimiz yoxdur? Yəni, təxsəv rələn ki, Dəydərəliyəvin mavininin xəbəri yoxdur. O vaxtlarda bu xan həzərətdəri, yəni vasıb talıbı fəydərəliyəvin müşaviri işdirdi. Eyni şəkir də Rıza-Eybadov da müşaviriydi. O da Rıza-Eybadov da xarici alagələr üzrə, xarici tizare alagələr üzrə müşaviriydi. O da o asarsan qalabələrin, türkiyə, xarici gəndərilməsi məsələsində baxırdır. Də çünkü bizim işlərimizdə də xeyrıq məşğul olurdu. Ona görə, mən o informasiya ona görün, aram ki, onu orda işləkələməsi mümkün. Çünki, baxışar sən mənim özüm, onlarla dəfə Rıza-Eybadovun yanında olmuşam, bizim türkiyə gədib, getməmərimizdə maraqlanmışam, o da zəngəliyibdim, xtəlif yerlərdən maraqlanıqdır. Amma orda əsas işi görən, Rıza-Eybadov yox, vasıb talıbı yoxdur. Vasıb talıbı ondan razılaşıqlar. Mən bunu yazmışdım, asılı paylaşmışdım. Nazim Məlləmin özü tasadüfəmdə görüktü, görmüşdim, onun paylaşımını. Çirmişdi, paylaşımın altında bir rə yazmışdı. Yazmışcı bələ, həyqətən bu hadisi olubdu, mən bu hadisənin olduğunu təstikləyirəm. Bakın, basaq ki, həmin o səhvətlə, dərdimi təsın naziri varədik. Də araşlarıma prediməsi olacaq məsələdə. Təs abrələ, onu Nazim Məlləmin təhsın naziri, çəsmiş təhsın naziri, hansı ki, həmin ilanlının o təşirfini rət dələyən adam təstiklədi ki, həvələ hadisi olubdu, sonra o bir önəmli bir informasiya verdi. Dədi ki, üzərindən üç dördil çəsəndən sonra 1996-97-i illərdə, mən həmin adamı, həmin o əli deyilən ilanlı misyoneri indiçi Şirvan şəhərində. Yəni, o vaxt əli bayramlıydı adı, indiçi Şirvan şəhərində gördüm, dədim ki, bu, burda nəyiniyir, orda şi insanlardan soruştum ki, bu də nəyiniyir, dədir, mənə dedilər ki, bu, bir ilanlı misyonerdir. Çalık, buradan ilana uşaq götürbə qarır, okumala. Mələ bu təhşin axtsuvanda olmuyoq, Azərbaycanı bir sosial arında olubdur. Ona da rəhbərli eləyən adamın, o işi təşşin eləyən adamın dağda əli olubdur. İndi bizim bu dövlət organları, bununla nə qədər xəbərdardılar, xəbərdar deyirlər, bu maraqlıdır. Mənə ən maraqlı cələrin oldu ki, axtsuvanda da bu işə, yani əliə, köməhli eləyən adam vasıb talıb olubdur. Vasıb talıb olubdur eləyə və qohumluqundan istuva edəyir, sözün çəsarlıyı olubdur nə bilə müxtəlif işlə görürmüş. İdana gəndərilən uşaqlarda da vasıb talıb olubun bir başa xidməti olubdur. Bunu deyənə deyərəm, o həmin hadisələrin şahidi olan, həmin hadisələrin iştə açısı olan Nazim Açbarov da əxtraf elədi. Hətta mən sonra zəngələdim, onunla bir danışdım. O mənə deyədi ki, biz bu alını bir dəfədə, 70-dik vasıbda, həmin hadisələr ortaya çıxandan sonra, cətli vasıb talıb olubun yanına ki, bu nə məsələdi? Biz onun qapsına gəlində gördük ki, el oradan çıxır. Daha biz ona bir söz deməyək ihtiyacı duymadır, belə başa düştüççü. Nasalı adında? Nasalı adında. Yəni, bunu və vasıb belə deyək, mən yenə deyərəm. Bunu mən demirəm, bunu təslim Nazim Açbarovda təstikləyirdik. Daha doğrusu mən demişəm. Bunu təstikləyəm də Nazim Açbarovdur. Yəni, asıb çəçmətə. İndi belə bir məqamda artıb görün nəcə edildi və siz prezidentin çıxışından istatlar getirdi zəngəzur dəhləzi ilə bağlı. Mən istəyərdim ki, orada yaradılmış bu başlığı da belə qomuşu da xan sətdi. Xanın bir çox sətdəri var. Sətdərdən bir şəhbuz rayonundaymış. Söçürbəri o sətdi də çin sətdi deyirlərmiş qalqarası bura. Və bu sətdi zəngəzur dəhləzi xan sətdi çeşə biləcəm. Sünki burada xan artın vasıq talboğun şəxsində ümumuləşdirilmiş bir ifadə yox. Ümumiyyətlə Rusya nın 5. kalonluğunu və İranın orada cesus şəbəkəsinin ümumuləşdirilmiş bir obrazu olduğunu mələ gəlir ki, sizin də sadaladığınız faqları bu ifadənin altına qoyaraq rahatlı bula deyə bilərik. Və bu globallaha bu sətdi çeşə biləcək misiniz ya? İnşallah mən əsəlbəyirəm, çəzəzək, sünki yenə deyirəm. Bu bir geo-siyasi hadisədə, bir geo-siyasi hadisədə iki tərəf var. Biri Rusya var, İran var, bir də QARP dövlətdəri, Türkiyə və Azərbaycan var. Azərbaycan prezidentil hamal yerdə belə görsən üçü, o qətlədə, azıq şəkildə, hətta hər kəsdən daha aktif. Bizim tərəftaş olduğumuz dövlətlərdən daha aktif şəkildə bu xətli yürütməyə çalışır, fikirlər səsləndirir, aktif şəkildə bu hadisələrdə rol alır. Azərbaycanın siyasi iradesi ilə geo-siyasi qüvvələrin birləşməsində bu siyasədə daha aktif şəkildə, aktif hale gətirilmək mümkün olacaq və bunun ilk şartları da görünür. Bu günləri vasit talıboğun uzaqlaşdırılması, o istiqamətdə atılmış soq mühim adımlardan da. O paşka məsələdi ki, vasit talıboğu uzaqlaşdırılır, amma onun naxçımanı qoyup cəddiyi tör tör kündürlər, bu günləri hətta bu proseslərə də maini olur. Nəzə maini olur? Siz bilirsiniz ki, orada bir Azər, Zeynalı və adlı vasit talıboğun çöhnə, adamı vardığı çöhnə, mavinə vardığı, naxçıman da el arasında ona baş leşiyən, leşiyən deyirlər, çünki niyə baş leşiyən deyirlər? Bu soq önəmli bir məsələdi. Siz təsəbirləyəncə orada iş adamlarını öldürülən, məhv edilən, sıradan çıxarlılan, həbsi olunan iş adamların bütün qaridaktını insan bir nəcə qurup adı çətirilmiş, dağdırilmiş və bunlara da naxçımanla leşiyənlər deyirlər, məhənsin soq maraqli fayda oldu. Bu vasıqı, bunu vasit talıboğun ilçəşdəndə soq hoş məcəldi. Naxçıman da el arasında o adamlara leşiyən deyirlər. Və bu Azər Zəynəlobda onların başında dayandıq üçün buna baş leşiyən deyirlər. Siz təsəbirləyəncə bu baş leşiyən Azərbaycan prezidentinin orada təyinələdiyi salayatlı numayandayla, insanlar arasında alaqanı ünsiyyəti təşkil edir. Həmin çimi istiyir, çimi istiyir onla görüşdürür. Yəni, əslində məsələnin o pür nöxtəsə oda, bu məsələnin ən mühim məsələni nöxtəsə oda. Yəni rəhbər, yəni oradacı prezidentin numayandası, naxçıman zəmaatın ilə görüşüb, təmasa girib onların problemini öləmlə aldı. Amma bunları görüşünü təşkil ediyən, leşiyyən de, hansı ki, o adamların hamsının mağluna mümkünə çöküb yəyibdir, onların o bütün varidatına və onları məhvəlibdindir, o adamdır. O adam, o hüsün numayandayla, salayatlı numayandayla, çiadı, xoad, nəcəflidir, bu insanların arasında ünsiyyəti təşkil edir. Yəni, biz naxçıvanda olan da hər də... Məhvələ, bu adın əcəfli pozitiv attınları atır, amma morazondan necə işdir? Çox marağlıdır mən üçün. Yəni, işləmdir. Bu günləri bir qaribə bir məlumat yağıldır. Bu çox ciddi bir məlumat. Yəni, mən onu qeyda almışdır. Dəməli, naxçıvanda... Dəməli, naxçıvanda, o alim məzisün, alim məzis aparatında, içim mühim adam belə diyəcir. O qadr islağı taparlıqdır. İçim mühim adam işləns xarlıqdır. Bunlardan birin adı umantar siyasət məsəlləri və istimai təşkilatlarla iş şöbətsinin müdürü emin mənmə doldu. Bu, dəməli, naxçıvanda, muxtab resulüqası təhsil nazirliyində məslihətcə vəzifəsi gündarlıq. Yəni, alim məzisün, umantar məsəlləri və istimai təşkilatlarla iş şöbətsinin müdürü idi, oradan çıxarıqlar gündar və təhsil nazirliyində məslihətcə. Yəni, belə diyəkdə tamamilə zərar silaşdırıqlar. Biri budur. Bu üçəmdi, bu, umantar məsəlləri ilə aşqul olan bir numaralı şəxsiydi. İçincisi, qurumun qabul sektorunun keçmiş müdürü Rəşad Ahmetovda iştəndi çıxarılıb. O da xara gündarlıq, naxçıvan, əmək və ahazini sosial müdafaqsı nazirliyinə gündarlıq və orada dəmalı nazirin məslihətcisi versvası, yəni nazirikdə məslihətcisi versvasını izra edəcək. Bak, niyə məslih bunlar çıxarlıq? Biri qabul şöbətsinin müdürü idi. İnsanlar gəlir onda qabula yazıdır. O da çimistir birinci saldır, çimistir salmır, çimistir unudur, çimistir bir tərəfa atır. Dəmalı, bunu artıq görünən bu dıçı, bunu artıq xüsusi numayəndə də hissərir. Qüsusi numayəndə də paşa düşür ki, artıq görür ki, burada bir frıldak var. Bu leşiyanlar, ordusuq kimi istəyirlər, sə bununla görüştürürlər. Buna düzgün informasiya vermirlər, bununla xal qarasında təması kəsinlər. Bu çox ciddi faktı. Bu çox ciddi altın dıçı yaxşı bağıdım atıqlar. Niyə bağıdım atıqlar? Biz naxsılanda olar üçüncü gün. Yəni, səfərimizin üçüncü günü bu prezident-ı xüsusi numayəndəsi, Nəzaflı, Fuat Nəzaflı, şarura səfərə getmişdir. Şarura səfərə gədər üçən orda çox ciddi bir insidət ilə qarşılaşmışdır. Dəmalı, zomad qaqmış da yola istəfa şoğarı ilə meeting kəsirirlər. Təsəfirlər, naxsılanda buna qarşı yox. Buna istəfa-istəfa bağırırlar. Bəlidə ilçimə bağırırlar. Ama onların bağırdığı istəfa-extras ilədikləri şəhz şimdi azərdir. Niyə azərdir? Çünki azərdir bunlarla, həmin adamlarla, həmin şəhətsilərlə, o Fuat Nəzaflini görüşdürmürdü. Bunlar çox ciddi orda extras axtrası-i çəsirirlər və mənə də bir başa transla-səlirlə. Yəni, bir oradan bir başa mənə zəngələmişdilər və görüntülü zəngələmişdilər. Və göstərirlər ki, baxın, biz burada extras iləri, bizim səhsimizi eşlən yoxdur. Mən baxdım dağlı oldum. Zomadir, həsmələ istəfa bağırırlar. Bələ bir üsyanı ilə mələ başlı. Sonra mən onlara dədim ki, bunları siz mənə göndərsiniz, mən bunları sökə bilmirəm də. Yəni, mənlə telefonla göndərsiniz, bələ də zəngələyibsiz görüntülü zəngələyibsiz göstəririz. Baxın, mən bunları sökə bilmirəm. Siz bunları sökün, mənə göndərin. Onlara da həyqətən o, həmin hadisələri sökdülər, həmin extrasıların sökdülər, mənə göndərin, mən də Facebook-da paylaşmışdım onu. Demələ, sonra mənim əldə elədiyim məlumata görə, orada bir matın xala attı, bir qadın var. Şarurda çox də fəal qadındı. O qapları belə asaraq, nə bilim, belə də sədləri yararaq çetiri çəriyə, gedir orda azər zeynolubu tutur, tə ağzına gələni bunu, buna deyir. Yəni, qarqı, söyüş, hətbə deyirlər ki, də üzür sizdirəm, mən təmaşaçılardan üzünə lohba şəkildə, yəni, lohba lohba tütürür, təsəbirlərin. Siz təsəbirlərin, azər zeynolubu, o də rəzizdə nifrət var. Zə el arasında. Hatta şarurda, şarur bilirsiniz, onların o azər zeynolubunda Ahtayur tutur, belə deyə, yəni öz doğuma bir rayonudur. Hatta şarurda belə, bu adamlara çox ziddi nifrət vardı. Bu adamlar çox ziddi şəkildə nifrət elir, orda ki, xanın tör töküntlərindən. Amma həmən xanın tör töküntləri, bu günləri prezidentin xüsusi numayındasıyla, xalq arasında bir çörpür olunu oynuyor. Azərbaycan hakimiyyəti bir çörpümü dağlıqmayana qədər, bu insanları uzaqlaşdırmayana qədər, naxsıvan, həmişə şəhzabatajlara asıq olacaqdır. Bu günləri həmən o sabatajlar həyətli keçirirləri, insanlar qəstəmlər alıqsa alınır və alim məclisə istiqametlendirilir. Orada sanki bir qiyam hazırlırlar, o fəzil qiyamı deyirlərəri, naxsıvan kəzil qiyamına hazırlanır. Yəni, mən həsə beygəm ki, Azərbaycan hakimiyyəti bununla bağlı çox ciddi adımlar atmalıdır. Azərbaycan hakimiyyəti müdləq bu işiyyə öz o iradəsini qoymalıdır. Aparacaq islaatları təz bir zamanda islaatlara başlamalıdır və bu bütün struqdurları aətələməldi. Rüslun bə problem nədə edə bilirsiniz? Həydər bə, mən bilməsələn, sizin o dicər mövvuzə çesiz olmamışdan əvvəl sözünüzü çəsirən. Demək ki, Həydər bey, mən təsad fəm baxdım, burada bizim izləclərimiz yazıb. Yəgin ki, bugün Vasıq Talbovun yaşadığı ömür ezi deyirlər meganlarında bəşədə ən kədərli ən bələ çifsiz olduğu doğum günlərindən birini yaşıyı. Ama burada izləclərimizdən biri Vasıq Talbova tebriç yazıb mənə nə gəl ki, onu səslənilmək kısaldır səsləndirəyə onu. Yəzəcə ki, Leyla Məhəlmərdə yazıb. Yəzəcə ki, bugün Vasıq Talbovun doğum günüdür bu canlı yayın vasitəsi ilə tebriç edirəm. Cələd ilki doğum gününü oğlu Simurla, qardaşı Məhəlmə birlikdə böyü üç düzdə çetirsin. Böyü düzdükdə yüz yaşasın Vasıf. Bələ bizim Leyla Məhəlmərdə istifadəcimiz yazır. Bizdə eksxanımızı Vasıf Məhəlmə tebriç eləyirək. Bu, nə də dələm eləyirik? Bu, böyü üç düzdədiyi yer Vasıf Talbovun belə deyək, o asır düşərcəsidir. Vasıf Talbov istəmələ deyək. Yə, onu hapsxana deməzdir. O asır düşərcəsidir. Qulların asır düşərcəsidir. Də belə deyək. Naxçıbanda iki dənə cəzarın hastası var idi. Onların biri dəlxananı bağdan belə hapsxanıya çeviririk. Cəzar xanıya çeviririk. Hapsxana da deyilir, cəzar xanadır. Biz siz o, Osman bələk, cəzarlar, cəzarlar gən hapsxanılar. Hapsxanılar islah edici o məhsi olmalıdır. Oraya insan belə deyək. Sinan eksxançını normal eksxançını orda islah olunup insan kimi cəmiyyətə qaətmalıdır. Amma naxçıbanda ki, asır düşərcəsi ilə dəlixanalar. Həc də insanı islah eləməyi qarşısına məxsət qoymur. Dəlixanıya girlən dəli çıxır, hapsxanıya girlən də zinayət çərt çıxır. Niyə? Çünki Vasip Talubov o dür insanlar lazım idi. Vasip Talubov hacimiyyətdə olar ki, naxçıbana sırfır zinayət principi ilə işləyir. Təzəbirləyin, Vasip Talubov uzaqlaşdırılından sonra haçimiyyətdən cətikdən sonra, naxçıbanda üç dört dənə zinayət hadisəsi baş vermişdir. Yəni, bu zinayət hadisələri Vasip Talubovunda vaxtında baş verirdi. Amma onların hizmizi qeydə alınmırdı, onların hizmizi cəzalandırınmırdı. Çünki Vasip Talubov o zinayətlərdən qoxmurdu. Diyək ki, biri cədib kimi evini dağıdırdı, bunun Vasip Talubovana dəxli var. Vasip Talubovun evini dağıdırdı, yəni, Yəni ki, Yəni ki, pulun alıbı bıraqırlarmışdır. Yəni, pulun alıbıla bıraqırdılar, Vasip Talubovu daha soqsaq verirdi. Bakın, Ruslan bəli, adi bir şey deyim, məsələ, bu çox ciddi bir faxtı. Siz təsəbirləyin ki, bu Natarus deyilən qurumlar var. Natarus nəyə görə yaranıktı? Nataruslar ona görə yaranıktı ki, orta həsirlərdə biri bilinapul verəndə, bunu təsəbirləyirlə İtalya də ya Fransa da yaranı bilç dəfə. Biri bilinapul verəndə, bunu o, aralarında davat düşürdü. O deyədir, mən sana 500 muhatu vermişim, bu deyədir, yox 500 verimsin, 400 verimsin. Yəni, belə deyədir, bir ili çil çəksikdir, her şəxsin yoldundan çıxırdı. Bunu tənzimləmək üçün, yəni, borsları tənzimləmək üçün, o Fransis, o proqlorluğu bir nahtarus sistemi yarattı. Bu nahtarus sistemindən nə edə? Sən də gəlirdin pul verəndə, qol səkirdin ki, mən ulan cesədiyə ki, min manat pul vermişim, o biri də, o min manat alanda, o da gol səkirdik ki, mən min manat pulu almışım. Yəni, bu nahtarus sistemi tamamı ilə bors müqavirlər üzərində yaradılmış bir sistemdir. Və bu da, həllətəndə hayatta o sülhü, əminamanlığı, həllədi, insanlar arasında qarşıdurmalara yol açmadığı boş boşuna qan davaları düşmədi. Yəni, bunun çox böyük bir naliyyəti var. O belə deyəkdə elə bil, məhçəməyə kekmədən problemi yerində həllətmək yolunu tapıldı və zinaya töredinmədən elə problem hüququ yolundan həllədirdir. Bu çox böyük bir naliyyətiydir, o Fransanın. Yəni, naxtus vanda isə, naxtus naxtus vanda isə botsun qabiliyyəsi bağlamak qadaqan olumuşdu. Niye qadaqan olumuşdu? Süncə o dədiyim kimi biri-birinə pul versin, o biri də birildən sonra etkəlsin desin ki, məsələn pulu ödüyən mürəm sən mənə 500 manat vermişdir və ödüyip qutarmış amm. Bunlar arasında davat düşsün, o bir şillə vursun, buna bir şillə vursun ona, belə çək içsin qə polisi aparsın, onun da qulağını bursun, 5.000 alsın, bunun da qulağını bursun, 5.000 alsın vasib talıboğunun zibinə 10.000 pul cirsin. Bakın, sırf bu məxsətlə sırf bu məxsətlə naxtus vanda naxtuslara botsun qabiliyyəsi bağlamak qadaqan olumuşdu, o qadaqan bu yaxınları da ortadan qaldırılırdı də yani belə diyək, vasib talıboğunun haçibiyyətinin sonlarına doğru sonlarına doğru o botsun qabiliyyəsi bağlamak qadaqası ortadan qaldırıldı. Vasib talıboğun rəsmən insanları zinaikə sürüklürdü, deyədi ki, gədim birbirinizi böyün, vırın, öldürün, kətirin, mənə pul verin. Siz təsəbirləyənci, məsələ naxtus vanılara su vermir, çətlərə su vermir. Niyə su vermir? Çünki su vermiyəndə su qıttığı yarananda islərisində su üstündə davalar düşürdü. Biri alına alırdı çöp o çomağını ona vururdu, o biri alına alırdı, bu birini bu birini vururdu. Beləcə içi tərəf də zinaikətçər vəziyyətinə düşürdü və bunun duası talıboğunun təsələri gədi, ikişin də pul alırdılar. Naxtus vanıda hər şey vasıb talıboğunun tamahlarına hesaplanmışdı. Zinaikətlər axtus qıydır, nə qədə zinaikə edirsən elə kulu ver, nə iş görərsən gör. Belə bir sistemdən söhbət gədir. Vasıb talıboğun orada anca o məhkəmə sistemlərin belə cəzəl məhsələrin hamsını ona görə qormuşdur ki, çim buna qarşı çıxardısa mütbəq ona parardı, həmin yerlərdə cəzələndirardı. Ümumiyyətlə az naxtus vanda hamsısa bir dövlət organlarından hamsısa bir dövlət fəssa fəhsinin söhbət çətə bilməz. Orada bir vasıb talıboğ fiyadal dövləti var idi, belə deyə quldarlığı var idi, bütün naxtus vanlar onun quluydu və o qullara ne istəsin o ne idi, ədə. Təsəbirlərin məhsələ bu günləri naxtus vanlar çox ciddi əziyyətlər çəkir. Naxtus van sahiyə sistemi o qədər ağır bir vəziyyətlərin sizdə bir de o mən səsasyon darın, şimdən dağılır o səsasi. Haa, o səsi bilər mi ifrəhiyyətlər belə deyirsiz? Onun bir isasini istəyərdim verək. Çünki o çox ciddi şimdi o xoxtu, bizim ya naxtus vanda sahiyə sisteminin nə gündə olduğunu təsdi gəliyən ən gözəl o xoxtlardan bilir. O ikinci isəsin bir inci isəsin Bir inci isəsin nə ortasından verin də yəni hansı ki belə deyə orda o deyir ki, mən o problemini deyir mənin problemini ədə o yalvarışınızı adımə istəmirəm verək, əli ası. Qədər çox ciddi rəmən, Allah həbni zaraz olsun. Amma iranə cədirəyəm iran gizcünə cədirəm, döndürəm iranəm. Cədirəm orda malizəm olurum, oradan döndürəm. Mən bu səsin ışıqlandırasız soq qədərirəm iranə kimi? Bir badınız kimi, nə olur? Işıqlandırın, xəslələrə yol versin, dar iranə cədirəyəm, nə olur? Qədərirəm nə burada həcimi yoxdur, heç bir şey yoxdur, böyük iran qalocı qəzdəxanı var, bu başları çıxıbır, işinai bir millər nə olur? Hər şeye biz yaşamağımız tünədir, hər şeye. Nədən əxçıvarın azad olmasının yaşamağımız tünədir. Millətini hər çəzələyəm iranə yoxdur, lazımı yerlərə deyin. Mənim cəridə Allah yerləyəm, sənsən kimsəyəm yoxdur. Xaşəlirəm, nə olur? İranə yolaş versin, bə qəsqələrə biz malizə olalım. Nə olur? Burban olalım sizdə. Qəyağının altında ölür bir dədə, nə olur? Şoxla olalım, Allah sizdə razı olsun. Nə olur? Burada şöyfət nədən cədir? Bu adam, bu xəsdə şəkər deyirəm. Xərsən çəsdəsidir. Xərsən çəsdələyini malizə süsün kimya bi, o malizələr almalıksın. İranə gədir, hər deyir 30 gündən, 20 gündən bir cədirəm orada. İran da mənə iynələr vururlar, cəlirəm naxsvanına. Amma indi, mən gədə bilmirəm. Niye gədə bilmir? Sünki naxsvanla, İran arasında, Türkçü arasında, o səhətlər bağlanıptı. Artıq heşəsi vura braxmınlar, malizə alanlara da fərq boyunulur. Bu xanım yalvarır ki, Azərbaycan həkimətindən ki, o səhətləri, həsi olmasa biz xəsdələr üçün alsın. Və orada nə deyir? Deyir ki, naxsvan da, ankoloca ünüstü vardı, ankoloca xəsdəxanası vardı. Amma naxsvan da, həmin, ankoloca xəsdəxanasında bir dənə de olsun, həkim yoxdu. Bakın, bu dəşətti bir fakt, o vaidə çeyt yaxtırım qoya sağın, o vaidə yerlət kəsən, amma sənin xəsdən, xısanıq xəsdən gədə, İran da malizə ala. Və o, onun da sərabin əsaslandırır ki, mən niyə baxçıya yox, İranəcə etmək istəyirəm. Əvvələ deyir, o pulum yoxdu, baxçıya gəlir, o belə deyəc, malizələr çox bahalıdır. Nə də həyata çətirəcəyəm? Nə də özün malizələtdirəcəyəm? Nə də o çimiya belə deyəc, malizələtdirəcəyəm. İçincisi, o də ki, Azərbaycanın qəsdəxanaları da zəhb bir qəsdəxanarda belə deyəcdir. Daha çəfiyyətdir, malizə almaq imkanlarımız yoxdur. Bakın, bu bir fəryahtı, bir qadının, bir ananın, bir qəsdənin fəryahtıdır. Dəyət həsi olmasa, bir səhrətdəri açın biz gədək, İran da özümüzü malizə elətirək. Açsıq edəsən, İranın da təbliğaqatına yönələk açılı bir mesajda var idi. Mən sizi başa düşürəm, siz niye onu vermək istəmirirsiniz? Mən de açılı, o alrıma, ilk gələn alrına gələn, o idi ki, orada göstərdi, qadının, o sözlərinin belə çıxırcı, o İran da tip bizdən yaxşıdır. İran da, yəni bizim insanlarımız İran'a cədir malizə olunmalı. Yəni, mən başa düşürəm, bura da biraz İranın da təbliğaqatına yer verilir. Amma bütün bunlara bakma, bu bir haqqətdir, bu bir haqqət ki, naxsıvanda tip məhsaları, məhsalarımda hakim yoxdur, naxsıvanda tip məhsalarına hakim hazırlayan, bu teklafçı olanı aydələməyə deyilmirəmiz. İran, sehyə, təhsil məhsalası, bunu yumuləştirilmiş, hazırbaycana da aydələmirəmiz. Azərbaycanda bir də si.. Azərbaycanda bir də si.. Azərbaycanda bir də si.. Azərbaycanda bir də si.. Azərbaycanda bir də si.. gətiririz, xanımıziz ki, bizim bətəndaşlarımız düşmən ölkəyə muhaləc almalıq gədir. Muhaləcə gədir. Bakın, bu yaxınlarda İran'a bir qadın getmişdir, bir, yani orda qalmışdır, sonra onun qayna tasmələ mühaziyyətələdir. Demələ, ərla arbaq getmişdir İran'a. İran da xanımın daha doğrusu onlar şiək çətirmişlər. Bu Azərbaycanı çətirmişlər. Qanımın ağrıları tutur, aparırlar. Qanım da xəslədir. O da deyəsən təsiddə bir qəsləliyə vardı. Bunu aparırlar, haçma orda iğne vurdururlar. Qaydərçəm aftobus gedir. Bunlar aftobus indi gedibdir. Bunlar da düşüklər naxtna naxtsona qaydə bilirlər, Azərbaycanın diğer rayonlarına çəsə bilirlər, yəni bilasıvardan çəsə bilirlər. Bunları təsəbir eləyin o bilasıvardınan zulfa arasında yollarda tələli yenidlər. Oraya gedirlər, orda qoymullar, bürə gəllər, bürə qoymullar. Bunlara deyirlər ki, gedin təbris konsulluğundan, o izalca alın, biz yana sizi çətirək. Aynı da 31-i cədirlər təbris konsulluğuna, təbris konsulluğu bunlara deyirlər ki, mənim istirah et gülümdü, gedin 5-yundan sonra cələrsiniz. Bu adamlarında pulu yoxdur, bu adamlar orda qalabilirlərlər, naxtsona çəsə bilirlərlər, o diyər gələ çəsə bilirlər və bunlar cədirlər oranın Allah bilələ diyəc. Allah şüphəşə zə edəsin deyəcə edin. Orda gedirlər o imam cümənin yağınla, sulfanın imam cüməsin, ondan yardım istəyirlər. Bakın, o indi bir vətəmpervər ailənin uşaqlardır bunlar. Bunlar başaq, mən Taniyirə mu adamı, mən Mətqul-i çişidi, mən Mətqul-i çiçi çox vətəmpervər bir adamdır. Amma diyər ki, o vətəmpervər ailənin uşağı olmasa, onlar bir başa ilana ilanın əlini keçə bilər. Yəni, belə bir vəzə. Bir tərəfdən biz ilanı qınıyırıqçı, ilan bizim insanlarımızı səhsusa sevirir. Bir tərəfdən de özümüz buna şarad yaratırı. Təsəbirləyənci beş gün, on gün, cədiblər bapıcın, bilənləri onlar kellə biliblər. Düz on dört gün, on dört gün. Cədiblər təbris konsululuquna bunlara izazə vermiyib, çox nə isə pahane ediyib. Konsulusluğu hələ də iş başında da, o da ayrı bir müzahçiləm yəni, o konsulu var, bununsa təbrizəş olanda bağlı məsələni yenidən cünləmə gətirədə çəkirədik. Bakın, Ruslan bəli, mən bə bir şey xatırladım sizə. Təsəbirləyənci qarsıdaçı eyni xəttir. Bu isə vasitəyi xəttirir. Təsəbirləyənci qarsıdaçı konsul maşinuna terrorist qoyub naxtivana keçirər, yolda tutulur. Sən terroristlik oradan maşını va, keçirirsən naxtivana, sən bir xəstanı maşını va qoyub. Yəni, bunu da mən təbriz konsulü üçün deyirəm. Qoyu naxtivana keçirməsən üçün yet sətin olsun. Yaqşı salat verəmdir sən. Hər yer bağlıdır. Ə valla, nəcə yalnız, mən hala istirahətdə yəni, yet istirahətdən sonra geləsən. Bu istirahət də bir cün deyir, üç cün deyir, beş cün dən artıq istirahət cünüdür. Bir hafta elir bu da, da iki günü də Allah və eləsək bu xadnoyları elir bir hafta. Bir hafta demələz zama sən gözləyəcək ki, sənin istirahətində vaq pitəcə, ondan sonra memlə çətinə qayıdıcaq. Buyur, zəhimət səc o adı taşıyırsan, sən safirsan, sən diplomassan, sən konsulsan, sən Azərbaycan dövlətin orada təmsiçsən, sənin zanın çıxmalıdır orada insanları qoymamasın gədə o Şəhv İslamların, nə bilin orda imam cümələrin əlmə tuşə. Götürmərisən, getirmərsən o naxtivana. Nə tər olur naxtivan, xanının konsulları, terraristləri maxşinla mindirib çətirə bilir, amma xəstani çətirə bilmiyir. Bakın o naxtivana müdələrdə çox ağır vəziyyətlədi, mən hesabə eləm ki, Azərbaycan höcuməti oradaki nə islaata başlayacaqsa dərhal başlamalıdır, ya islaata başlamalıdır, demələz ki, mən bu islaata tamamlayəcəyəm, ya da eləyələ vasıq talub olacaqsındır, təzdinə qoysındır orayla Azər zəyin oluba, yəni, bir halda ki, bunu Azər zəyin olub idarə edəcək, o eləcə asın vasıq talub o idarə eləsində, orada da bir dənə şeyə dəşiblər vasıq talub o, on yerinə çətiriblər o faat, nəcəflin qoydular, o da tamamı ilə bu guzgun, ona nəxtimanlar leşiyan deyirlər, leşiyanlar nəhətəsindədir. Bu faat, nəcəfliniz işləcəyəmdir. Təşəkürəm, heydər bəyi, mələgəlçi bu günlük, bu efir baktımızın da sonuna yaxanlaşdıq, mələgəlçi çifayət qədər ilin ilç efirimdə həyatın məsəllərə toxundunuz, məsələ buna bir daha təşəkürəm, bildirəm, sağ olasız, var olasız. İzləcərimizdən də xarşedirik ki, yəni mızı bəyələsindər maksimum, failəsindən bir də əzizləcərimiz, sizə bir təbəri çatırmaq istəyirəm. Bak, imdi hal hazırda bizim bu canlı yayımımız Kanal 13 Global və Kanal 13 Xəbər YouTube platformalarından eləcə də Kanal 13 TV Facebook səhvəsindən yayınlanır. Dərinizləcilərimiz, bak, burada Kanal 13 hal hazırda izləyən izləcilərimiz bilsinlər ki, biz bu Kanal 13-u artıq daha global, dünya səviyyəsində bir azərbaycan brandinə çevirməni yətindəyi, bu istiqanmətə də yəqin ki, izləyirsiz görürsüz, materiallarımız İngilizcinin də əsasən yayınlanır. Ona görə də Kanal 13-un daimi izləciləri, Kanal 13 Xəbər yazıraq, bak, linkini də aşağı, bu beliştən sonra aşağı hissəsinə bizim redaktorlarımızı yerləşdirəcələr. Buradan keçid edib, Kanal 13 Xəbərə abin olun. Azərbaycanla bağlı, Azərbaycanla başlayan hadcələrləm və bağlı işitimasiəs, proseslərləm və bağlı gündəli xəbərlər, Kanal 13 Xəbər YouTube kanalından yayınlanır. Ona görə də hər birinizi bir daha o səhfəyə abunə olmağa və videoları durmadan, bəyəməyət, paylaşmağa çağırıram ki, o da 370 milli bir səhfədir. Cəlif Bakmuzun bu əlenəvi Kanal 13 Global kanalımıza trətəb etsin. Bir daha bu xəbər də məyələ gəlir ki, pozitiv xəbərlərdən biridir, Heder bəyin bütün bu danıştığım məsələlərdən sonra. Təşək ki, Heder bəyi bir daha çoxsa, onun son oradə demək istəyiniz bir məsələ varsa, buyurun. Mən görəm ki, bu çox fəyallı qəliyirlər, baxıram o rəylərə çox fəyallı qəliyirlər o xanum trulları əsəb edilmək. Və o xanum trulları qalın məhlə. Əh, çox qarlıq da baxıcıyor, o qədər sözlətləm və yazabilmirəm. Bu adamların qohlu var, əqrafası var, dostu var, tanışı var. Adamları bəsbədən çənazlaşdırmısız da, şimdi olaşçıda əsələtlə... Ədəmlən paşa edək. Bu məhlətlə atlarında dəəşdirilər, hətta kontakt xo meyiliyiblər, nəvələ nəsə belə qərbə qərbə atlar qorudlar. İncilis də şun də yalın, inşallah. Əh, onlar da gəlmək, o fəyallı olsunlar, gəlsinlər bürəzda çox, oların da etçizini bizim xaldımız görsün. Yine saran bir daha təşəkürləməz izləcilərimiz. Sağ olun, sağ olun, inşallah növbəti ifirlərimizdə görüşəliyik. Allah hamanət olun. Sağ olun.