 Hoş gördük, əzis kanalı üç izləyiciləri 29 Mayabur kim 21. tariximdə Bakivakilə Sad 21-də kanalı üç efirindən asıq söz proqramının zanlı bağlandısında qarşınızda yıq. Hər vaxtını səranınız xeyr olsun. Bu gün əsas əmbirləşimizin əsas ana mövzusu Qarabakh məsələsi olacaq. Geçəyidin son bireftə ərzində Qarabakh məsələsi yenidən ölkənin əsas prioritet məsələsi nə çevirdin. Bu demək deyil ki, digər mövzularla bağlı biz bir ganiyik, yox əsla ədə dün əndə, binəşə gün öncədə ölkədəki sosial işlimayı vəziyyət, iksadi vəziyyət haqqında danışmışı. Və qarşıdaki günlərdə yenə də bir mövzüya qaydazır. Yama Qarabakhla bağlı o qədər durumu yaranəcidir ki, bizi zaman- zaman təs-təz mövzüya müracaik etməyə bağlar edir. Bu iki mələşimizdə də Qarabakh qamitəsinin dönəm isə edir. Siyasiya günlər doktoru profesor Sabir Məməddi ilə təhminin bir saat ərzində Qarabakh məsələsi nə aynə tutmağa çalışacaq. Öncə bu suallan müracaik etməyəm örmətli profesora Qarabakh ki, mövzut durum, hər şəmbə günü Qarabakh qamitəsinin dejilası keçirilir. Mən izlədim, kifayət qədər sərt mövdəyə qoymuşsuz hakimiyyətin qarşısında, hakimiyyətin belə deyədir. Biraz da aziz mövqeyi qarşısında. Nələr baş veriröncə buna bir aydınlık etirək izləcilərimizdən də xaycımız budur ki, əfiri bəyanın paylaşın ki, adu toriya, daha genişi adu toriya bu geri şeyləri biləsin. Buyrun, əfirdə profesor Sabir Mənməddir. Təşəkür edəm, övrifətləyə, hər vaxt nasıl xeyr olsun, örmətli təmaşaçılar. Qarabakh bütün regional siyasiyyət üçün də və Avropa siyasiyyət üçün də bir reqabət mərkədində çevirilib və bu baxımdan da, demələ, Avropa itifagının və Rusiyanın, bu maraqlarının burada toquşması azıq aydın görünür və bu baxımdan da müxtəlif üç vaxtlələrinin, müxtəlif bir ilə asaq aktörların burada maraqları toquşur. Bununla ilə qədər olaraq, mən İçnöbədə məsələn Avropa itifagının canı bu qafqaza yetti, yani o siyasiyyət və maraq haqqında bir çiçəriməz anlaşmaq istərdim. Bunu İçnöbədə geydirdim ki, 44 günün müharibə dövründə faktüo olaraq bir çox bəyənikhal aktör olaraq bu hadisərdən çanarda qaldırlar. O cümlədən Avropa itifagı da, yəni bu pancəmininə bağlı olaraq pratislər birə gittik. Hadisələrin qətətən yaxaladığı üçün onları belə bir vəziyyət alındı. Amma sonraki dönəmdə Avropa itifagı bu əraziyədə haqqıl olmaq istəyir və kifayət qədərdən nüfuz etməyə bazar vardır. Yəni hürmətli təbaşaçlarınızı bilsinlər ki, Avropa itifagı İrmənsan'a kifayət qədəri böyük müəbbələkdə, yəni iki tam onda 6 milyar avru dəyərin də vəsaid ayrı və bu mənada da nəzərə alsaq ki, başlayan bir tərəfdən gərhmiyirli bir siyasət yürütməyə çalışır, ödünü Rusya ilə bir suor talamağa çalışır bunlara qədər olaraq. Yəni zamanda Azərbaycan da kifayət qədər Avropa itifagının təhsil dairəsində düşür və nəzərə alsaq ki, Avrop itifagı həm də müxtəlif yorularla minst grubunu dirsətməyə çalışır. Bu da İrmənsan numaraflarına kifayət qədər uygun gəlir. Bu mənada Avropa itifagı Cenubu Qafqaz proseslərinə bir başarı müdaxulə etməyə çanatır, Yəni zamanda biz görülür üçün Rusya faktibu olaraq öz dəmin antlılığını burada saxlamaya çalışır və açıldə edəyəm ki, soçu görüşü də, umyata görüşün kəşkili də Avropa itifagı ilə Rusya arasında bir rəqabətin göstərisidir idi. Çünki Rusya ələhbəriyi artıf görürdükün müəyyəm mənada brüssil deməri maskvanı qabaxlı ir bu proseslə. Bu mənada böyük təziklər nəticəsində Vangin Mırkılışı faktibu olaraq soçu görüşünü təşir etməyə bacardır. Amma gəlir görək vəcək nəcədir, yahu vəcək Cenubu Qafqazda nəcədir? Azərbaycan-Irmenistan arasında olan bu məsələlər, yəni, müəyyəlum bəyənaxtta kifayət qədər öz əksin tapsa da əmək faktibu olaraq bir çox məsələlər həll olunmuyum. Yəni, bəyənaxtta vurgulonun, yəni, siyasi qüvələr, eksdirtlərə vurgulurlar ki, gürək ki, bəyənaxtın maddələri yerinə yetirilir, məfək faktibu olaraq, yəni, bu bəyənaxtın maddələri yerinə yetirilməmiş qalmaktadır. O cümlədən nəcəri almak, məsəl, sadalasak, əcək yıxarı qarabağda ərməni hərbə birləşmələri xan kəndi və ətraf ərazilərdən çıxarılmıyım. Azərbaycan komunikasi məsələləri həll olunmuyum. O cümlədən, məsələn, Ağdəl, Kəlbəcər yolu, Ağdəl, Şayyolu, ya Ağdəl, Kəlbəcər istiqəmətində komunikasi məsələsi həll olunmamış qalmaktadır. Eyni zamanda məzbr üçöksünlərimiz yıxarı qarabağ ərməsi nə, yəni, xan kəndi və ətraf əraziləri, müəllin müəllin müəllin bəyanatda vurgulandığı kimi, Bəyumtəyinin qasmiqlar komitətisinin, də mələ, iştirakı ilə bu ərazilərə qaytmalı, amma bir iqvaxt geçip bu proses yerinə tərpən məyib. Eyni zamanda Azərbaycan-Irmənistan arasında sələtlərin cemarkatiyatı, televintatiyatı prosesi həyatə keçirilməyib. Zen, yazur, dəhlizi, faktifiəl olarak düğün vəyəcəyətində düşünüb. Bu mənada sözlüsü bəyanatın belə dədə, o maddələri indiyanə qədər yerinə getirməmiş qalmaktadır. Mən biz, Hürfət bəyət tamamyə doğru qıqqalanısı kifayət qədər sərh mövqi, sərgiləri, qarabak mümkəsi. Bu mənada üçün, Azərbaycan Rəhbəliyi və İçnövbəlidə xaristlər naziri sistemi faktif olaraq bu prosesdən özünü kənə raşdırıqlar. Ona görək ki, indiyanə qədər, məsələlər vaət ki, o xaristlər naziri sistemi vaistəsi ilə artıq gündəmə gətirmə mümkün idi. O cümlədən, deməli, Ermenistan qarşı təzminatın qaldırması məsələsi, beynəxalq məkmələri daşınmalı idi. O cümlədən, Ermenistanın deməli keçmiş rəhbələrinin, umyaxda Azərbaycan ərazisində müxtəlif vaxtlarda cinayətdə əli suçlanmış insanların məkmələrə cərb olunması məsələsi hərə də tərəsətələr olsun ki, həllə olunmamış qalmaktadır. Eyni zamanda Azərbaycana qarşıyı istər, ekoloji teröristlər, mədəni teröristlər, yəni bu bizim əhalinin mükiyyətinin darılması prosesiv, bu vandallıq faktiku olaraq indiyərə qədər yerinlə tərpənməyib, beyni və əziyyətdə yəni davam edir. Buqla yanaşı olaraq, abektivin həminə bir məsələni vurgulamaq istəyərdik ki, qalişlər nəzirin suçlu vurgulamış da, güyəkən Azərbaycan, Ermenistanı bir netçəm maddə üzürə Avropa məhkəməsində şəhət verib, amma bu prosesivə faktiku olaraq, keçdə o qaldırdıqları iddia üzərindən əhalatə olun mu? Yana, məsələni, bilə qoyublar üçün Azərbaycan Risbu Bükası, Ermenistan Risbu Bükasını, Ermenistan Risbu Bükasını əlin də olan sənəklərin təqdim edilməməsindən bağlı olaraq cilayetə, məhkəmə muradət edibə faktiku olaraq, Azərbaycan cəmiyyətinin istəyə, bizim istəyəksə qaraq komikəsinin istəyi bir qədər ciddi məsələrə yönəri. Bu mənada ki, isər təzminat olsun, isər xocalı halisələri tövətmiş insanlara qarşı oəmin ucunayətkarların məhkəmələri taşınması məsələsi, təsvilər olsun ki, hələ də öz həllini tapmaqış qalmaktadır. Eyni zamanda qeyd etməyə lazımdır, üfətbək. Yana, bu sochi, deməli, görüşünün özündə də Rusya çalışdı, bütün məqamları öz xeyrini həllə etsin. Yana bu mənada ki, orda konkret olaraq vurulandı ki, güya içi tərəf, o cümlədən elməslərin var, Azərbaycan tərəhət, deməli Rusya sülhməramlarının yuharı qara bağda ki, fəaliyyətindən razılıxılın bildiriblər. Yana bu da tamamilə absurdu, çünki İndianə qədər olan bütün opera seslərdə Rusya sülhməramları Azərbaycanın mənafiyinə qarşı, fəaliyyət göstərirlər həmin dövrdə. Hətta bizim təmaşaşalarımızınla yagın bəlumatı var ki, iş ona gətirip çıxarırıb ki, Rusya sülhməramları xocaalı ayrı portunda, para vasal kəsiəsinin kemtsi ilə məşğul oluklar. Yana bu sövpət ona gedir ki, məsək 366-cı alay xocaalıda bu qədər faciəri törəkti, soğur görüm törəkti və indi də həmin əraziya yaxın ayrı portunda, deməli para vasal kəsiəsinin kemtsini başa çatırıqlar. Və bu da absurq məsələdi, çünki həmin ərazi də para vasal əhalisi yoxdur və gələcəkdə kim istifadə edəcək, kimlər burada ibadət edəcəyələr. Məsələ, görürsünüz mü? Gətirib bu vədətlə çatırıq. Eyni zamanda khan kəndində Rusya hərbitçilərinin dəstəyi ilə, bir başa iştirakı ilə deməli Rusya nün müxtəlif, mən deyərdim ki, həmi tarixi şəxsiyyətlərinin, həm də mədəniyyət şəxsiyyət, deməli xadimlərinin güsların qoyulması, yəni böyük bir problem yaradığı bu mənadaçın hətta faşist qarəcinin hüzdəinin heçəli olduğu məkanda, yəni faktikola bir bölgədir. Bu ərazidə böyük Rusyalısı Talstoyun, yəni, çünki okumanist bir daha-yə bir şəxsiyyətdir, Talstoyun adiyəsinin güsrünün qoyulması, bu artıq Rusya siyasiyyətinin degradasiya uğraması demətdir. Rusya siyasiyyətinin, yəni, bu qərdə rezil vəcidə düşünəsi düşməni göstərir. Bu mənada biz qaraba komitərisinin dədələri avurgalamışıq, Rusya sürməramıları öz üzərinə götürdükləri, deməli şərtləri vəzmələri təsvülər olsun ki, yerinə yetirmir. Və bunun da əsas günahçalları məbəri də Azərbaycan rəhbərliyinin, həmin Rusya sürməramılarının faaliyyətini təpki göstərməməsi. Çünki indiyanə qədər cəvid bir nisi dəfə olur? Çünki Azərbaycan rəhbərliyi Rusya sürməramılarının yetərsiz faaliyyətə haqqında nota təqdir edi. Rusya mudafən haziriyinə də bu informatiyada çatırılmışdı. Amma bununla yanaşı Rusya tərəvəyə heç bir tədbirli görmüyü və faktiki olaraq öz amplasında da qalmaktadır və öz çirkin əməlləri də təbam ettirlər. Çünki bu ərazi yenidə kapağlı bir vəziyyət ağlayıq, kapağlı vəziyyətə sağlamıq. Hətta iş ona yerə gətirib kiyn bizim təmaşaçılarımızda yangın qahtırlığı kiyn şə yaxınlarında həmin o irməni terörçüsü Azərbaycan postunda hərbislərin üzərində attığı qumbaradan sonra həmin terörçünün açıq aşar. Bu terör aklına görə mühaşima olunmalıydı, Azərbaycan tərəbində verilməlidir. Həmin faktiki olaraq demələ onlar sifanakir dedikləri həmin o qondarma xan kəndi qondarma rejiminin numayətlərinə təlfəl verilər. Bu mənə də kifayət gəlir vəziyyət gəryindir. Və açıq dəyəm ki, proses birə davam etsəyət biz təkirətə etmiş deyik. Bundan bir nisi və əvvəl bir müdətlətə də unum xalq hərəc yatağına başlanacak Azərbaycanın müalun bəyənətdən çıxarı çıxması məsələsi gündəmdə gəlməridir və Rus sülhməramıların bu ərazidən çıxarıması prosesinə artıq istigamətində adımlar atılmalı, tələb olunmalı və Azərbaycan hüçməti bu istigamətdə real adımlar atmalıdır. Sabir məlmələ bununla davam ediyək Rus sülhməramı deyirlər ama Rus sülhməraması biz görmədik. Ən azından sonu küzirləviz belə bir şeydən şəhid olmadı. Bir kizləcimizin fikirlərini əksihdirək, sonra əhər aldığında sosii samiti keçirildi, qarşıda bürüsliyəli samiti var. Ondan bağlısı da sualınmalıcaq. Kamil fərzəliyi bir yazır ki, rəd dostun sülhməramı sızla kozalı soy grünmətə ziyaddan çıqdı, gəlinlərin qarnı yarıb yerinə şibalları doldurmaq. Rəd dostun Rus hərpislər və ərmənlər qarabaqdan. Rusya, evisual-i buralmə bir yazı Rusya siyasədi deyirədəsi o qurami. Rus yəni biz dəvət edim. Şi onlar həmin ərazlərimizdə istədiyi iki mərəkət edir. Yöktay bəy yazır hələşi qarabaqa çıxalədir. Sonra gəncət olur, yavaş yavaş bakaya doğru. Əraldı izləyicilərimizin bu üsyanını da Rus həmini də anlamabırlar. Və ki, vahabuq da yazır. Artı keçdir Rusya azərbaycanı işxalədir. Bilməyən tüpoylar boyu bilsin. Səkinəx Hanım yazır, rüfət bəy, bürüsliyəli samiti azərbaycanı his bir yaxışı ibəd etmiriz. Gələn ələb, səkinəx Hanımın deliklərinə və o brizləyicilərimizin kirlərinə də əsabri bəydən mövqət edəcəm. Sochi görüşünlən öncə təyin olmuşdur bürüsliyəli samiti. Sochi görüşünün keçirdiməsi, tələm, tələsik, Putinin İlham əliyi və Pashinyan ora yığıb, sanki bir hesabat karakterlik çıxlar əktirməsi. Bunu göstərdik ki, Rusiya, Avropanın bura aya qasmasında maraqlı deyin. Bu bir mən al şəkildə belədir. Niyə maraqlı deyil? Bunu da sizdən soruşmaq istəyirəm ki, nələr baş verə bilər? Sünki Rus hərpsilərinə, azərbaycanı qəlişindən sonra ölkədə o bəzi, belə deyik, papulislər, bəzi hakimiyyətin süfəsinin kən arındakı o xırıntlardan qida alanan və xaldın həyatı boyu öz kəhsi maraqlarını üstün tutan, yətər ki, onların evlərinə, maşınlarına, ailələrinə bir şey tuhummasının yaxınlarını, qomlarına bax onların mən bu sosial şəbəkələrdə televiziya ekranlarında belə deyik. O qədər şiddətli şəkildə bu təndin senin müdafə edəmələrin şahidə olun ki, siz başa düşmürsüz deyir. Ruslar hesabına biz bu torpaqlara nəli oldu. Belə olacaq idi, Amerika gelsedi, elə olacaq idi. Hər halda, bunu biz gördük. Ruslarında gəlməsinin dişah edik. Mən istəyərdim ki, bu durumun gerçək tabulosunu siz cizəsiz bizim üçün nələr başverir və birisi görüşünə qədər situasiyada nəansı da yaşayırlar başverə bilər. Tamaşa sularımızın nəgəlansılığı və nələr rahatsılığı başa düşüləndi. Qarabaq komitəsinin üzüləri dəxüsü olaraq belə bir fikir vurgulamışlar ki, həgər 1920-ci ildə Rus ordusu Şimaldan, yalamadan keçab Azərbaycana daxıl oldularsa, 100 ildən sonra çox təsdilər olsun üçün Rus ordusu yenidən Azərbaycanda deməpiyyədə oldu. Bu dəxil onlar Ermenistan ərazisindən Azərbaycana daxıl oldular. Hamayət ehtibarilə Rus ordusunu nə məqsədi, nə qarşısına qoyduğu vəzifələr dəyişdi. 1920-ci ildə işxalcığı kimi gəlirlər bu ərazilərə, i.ə. 2020-ci ildə də həmin işxalcığı niyəti ilə bu əraziləyə daxıl oldular. Bu mənə də tamaşa sularımızın nə rahatsılığı və emotiyaların tamamı ilə başa düşməyolar və biz bu hissləri görüşürük. Eyni zamanda rüfət və əsis tamamıyla doğru qeydə etsin ki, Azərbaycanda kifayət qədər gücülü 5. kalon sistemi formalaşı. Artıq uzun illərdə deməli Rusya meyili insanlar və həmin o çüncəsini Rusya dəyərləri üzərində qurmuş insanlar, onlar həyi qətən Rusya nün maraqlarını təmin etməklə yanaşı. Həmin o Rusya meyili görüşürük ki, Azərbaycanda kifayət qədər gücülü 5. kalon sistemi formalaşı. Eyni zamanda rüfət və həmin işxalcığı və həmin işxalcığı və həmin işxalcığı və həmin işxalcığı. Azərbaycan cəmiyyətinə həmin o Rusya meyili güvələrin həmin o Rusya bayraxlarıyla vəzəd edilmiş maşın qartır çarbanının təşkil açılarına, öz etirazlarını, nifrətini böldürsünlən və Azərbaycan cəmiyyətinə həmin insanların, həmin o təşkil açıları müəyyənəşdirilməsi və cəzalandırması məsələsi gündəmə gəlsin. Həyə qətən bir vəziyyətdir ki, və yenidən də həmin vəziyyətdə biz təşkilər olsun ki, belə yumşaq yanaşırıq. Yəni, 5. kalon Azərbaycanda çox dərin köy salıb və bu bağlantıları Azərbaycan cəmiyyəti, Azərbaycan deviləti kəsiməlidir. Çünki bu gələtçədə də böyük bir təliqə sistemi yaratıcaqdır. Və bunun davamı olaraq, mən sizin sualınızla ələqədir vəzi fikirlərini çatırmaq istəyirəm. Söz söz üçün, bu indiki həmin bu süskünlux dövründə və Azərbaycan həçmətinin fəaliyyət siliyi dövründə söz söz üçün, kanar qüvvələr o cümlədən Rusiyalı fəyallaşır. Və bu baxımdan da Sochi prosesi də, Sochi görüşü də həmin bu Rusiyanın Azərbaycanlı, yəni, bu qafqazda müəkəmlən məhsini üçün atılmış bir adım idi. Pucun həgətən çox tələsirli, çox niqarandı, çox nərahatlı və nə qədər rüst ekspertlərə qurulasalardakın, yəni, Brüsil samiti, Brüsil görüşü, heç də Sochi görüşü ilə alternativlik təşkil etmək. Yəni, bu rəqabət haqqında burada söhbətlə edə bilməz, amma rəalox ondan ibarətdəkin nəyin ki, rəqabət? Rusiya rəhbəliyi kifayət qədər qurulaya tüşüp ki, Avrupa ittifaxı, cəni bu qafqaz regionuna nüfuz etsin, bu proseslərə hansı bir formadasa müdaxilə edəbəsin. Burada çətindir vəcət əsinində, bu mənadaçın bir tərəfdən, yəni, qaraba komitərisinin üzülərində də belə bir fikir müşahidə oğlundu üçün, bir tərəfdən həlləkətən bizdə istəyəldik ki, Rusiya nın burada təhsirini ne itiralaşdırmaq üçün başqa beynə haqq aktörların iştirakı belə də yerində olan bir məsələ olardı. Amma bu da çox təhlükəli oyundu, çünki Avrupa ittifaxı düzdü, yəni, mahiyyət ekibarəri iqsaadi yönümlə bir ilikdiyi, yəni, onun xüsus olaraq bir silahlı quvvələri yoxdur, hansısa hər biləşmiş bir təhsir vasitəsi yoxdur, hansısa bir regionuna müdaxilə etsin. Amma eyni zamanda bizdə bir ilikçinin Avrupa ittifaxı, deməli NATO kimi belə bir quvvənin və üslərik gələcəkdə bu sünki təhvələrlə, Avrupa ittifaxının üzvləri minst grubunun dirçəldilməsi istiqəmətində də açıqlama da verirlər. Bu da kün iqfayət qədər belə də ki, mürekət prosesin görüntüsünü yaradır. Çünki Avrupa ittifaxı bir başa canı bu qafqaz prosesindən bu daxilə etsə, sözlüsün, həmişə vurguz alıqları kimi, onlar minst grubunu dirçətməyə cəhd edəcəklər. Və minst grubunda dirçətməsi kətirib ona çıxardabilər ki, yenidən artıq problem yaranacaq Azərbaycan üçün. Yəni, bu çiçi bir toplumun, artıq 20-25.000 Azərbaycan ərazisində olan yoxarı Qaraba, hən kəndə etraf ərazidə yaşayan bu 20-25.000-li Ermeni əhalisini üçün hansısa sat suç etməti gündəmə gələ bilər və s. Riyal danışsa, benə haqq münasibətləri də Azərbaycan üçün problem yaranabilər, çünki bu üç həmsədir, həm də bu imprenin təhlükəsi şorasını və ya da hüquna maalik olan devlətlərdir. Və bunların təziqi də bir mənə də nəzərə alınmalıdır. Alma deməli, nə qurmada bunlar məsələni qoyacaqlar. Və bizim devlət rəhbəriyimiz, devlət organları, yəni devlət paşsı, xarışlar naziri, nə qədər çevik burada fəllət göstərə biləcəklər, bundan çox şey asılıdır. O mənə də burada içilinməyəm, rüfət bəl. Bir tərəfdən, yəni hissəməs ki, hər hansı bir ümumiyyət üçüncü devlətin numayəndələri təhsiri olsun bu proseslərə, o cümlədən Rusiyanında, o cümlədən Avropa itifagınında. Bir halda ki, artıq riyalıq ondan ibarəyət ki, Rusya burada mudakilə edib. Biz Rusiyandan çağınımızı kurtarmamış, yenidən Avropa itifagını bu proseslərə mudakilə etməsənin qarşısını almama alımız. Yəni, bu da bir problemi yaradabilək ki, bu Rusiyan nikr allaşdıracaq. Yəni, oksa öz maraqlarını qabarlıq daha da çətin bir rəkət beləcətmi yaradacaqlar. Nə görəmən bunu deyirəm? Çünki rüfət bəl. Yəni, BNK muasibətlərdə son onirliklər ərzində yana belə bir proses müşahidə olunur ki, ölkə dəxil proseslərə də BNK üç mərkəzləri mudakilə etmək imkanla maliklə. Bəzən bizim siyasilərimiz elə düşünürlər ki, Azərbaycan, Ermenistan sərhətlərin demarkasiası paş verəndən sonra, artıq Ermenistan, Azərbaycan ərasilə mudakilə etmək imkanı əldə etməyəcək və bunanda Qarabaq prosesi, yana xan kəndi və ətraf əradilərdə yaşayan həmin əhalin iddiyası da sönəcək. Amma praktikada dünya təcrübəsində BNK alimdə baş verən hadisələrdə biz görürükün, məsələn, bir qədər böyük migiyasa da Qosova problemi var, Qosova numunası var və Qosova da eyni formada Serviris bu müqasının tərkibində iddiyi, sonra müsyət, müəyyən status əldə etdi və bu proseslər də deyikan rallaşmasına gətirib çardı. Sözlüsü, migiyasa bir qədər böyükdür Qosova'nın, çünki orada əhalin sayədə çoxdur, yəni, BNK üç mərkəzlər də orada istədə daha qabarıq şəkədə fəaliyyət göstərirlər. Amma heç də belə də inkar etmək olmaz ki, gələcək də minst qrupu yüxarı qarba proseslərini necə bu daxilə edəcək hansı mövqeyi tutacaq. Bu mənə də kibayət qədər mürəkət vəziyyət yarana bilər. Mən ona görə də biz qarba komitəsi olaraq bir mənəli şəkədə tələb edirik ki, Ermenistan üzərində daimi təziq olmalıdır. Ermenistan beyni alıqıq mərkəmələr sistemi vasitəsi cəzalandırılmalıdır. Ermenistanın imkanı olmalı deyir ki, Azərbaycana qarşı hər hansı bir iddia qaldırsın, hətta iş o yeri gələt çatır ki, Azərbaycana qarşı etmək mərkəmə iddiyası qaldırlar. Bu mənə də Azərbaycan hakiniyyətinin fəaliyyət sizliyi paktiko olaraq düşmən ölkəsinə kifayət qədər geniş imkanlar yaraxmış olur riyalıqda. Bunun qarşısına almalıq lazımdır və Azərbaycan dəviyyət organları, Azərbaycan rəhbərliyi həm dəkin inatkar cəlcəsində Ermenistanın cəzalandırması istiqamiyyətində adımlar alıqıq. Bir necə ecidəyicimizin suallarında soruşu, Efiri bəyənin paylaşın, sünki bizə dəstəyiniz, o bəyənməyləriniz de olur. Efirimiz daha da geniş şaydır. Minayiq hanım yazır ki, minayi mən mədubasi, rəddosun süt deyilənlər bu boyda dağlıntını biridirik qızgəlilərimizi yandırılması üst orpağımıza şəhidlər veridik. Əsirlərimizdə nif veridiblər dəşətləri görməyən süt kimdir rəddosun? İzləyicimizin sözüdü. Arzuman Haqqüverdiyəzi salam əliyəkim akşamın səhimiyyətlər Əcazə Bəryməm əldi, sül adilən qarabağa gelsin, girsin, bu ilham eləyemin nöksanılır. Şüphəsiz mən bir şey soruşma ətstirəm sizdən yeri gəlmişkən. Bu, biz beşinci kalım, beşinci kalımdan bağlı, beşinci kalımın sülər ölkədən çıxarılmalıdır falam. Siz nə də düşünürsünüz? Bu günləri də bir əktə bundan önəcəyik. Noibri 22-ci idi, səhvəlməm səhvəlməm. Ardaman boşaldılması günündə başqa da Rus bayrağları ilə maşun kərbanlar oldu. Siz nə də düşünürsünüz? İlham eləyemin iradəsindən kənar bunlar mümkündür mü? Mən istəyərdim, bu sualcağı belə istək, sonra başqa bir sualımda var eləyəm həmin kainterikistə. Rüfət bəy, mən burada Amerikalı həmsədrin, yəni misqurku həmsədrin, kəbananın üçüncəsini şilərinə çatırmaq istəyərdik. Kəri kəbanı beləyik? Və vurgulanmışdı ki, və son dövlər bunun o yazısı gündəmdədir. Kəbana vurgulayırdı ki, Qarabakh problemi ilə əlaqədər olaraq həmi yazılmış müqabələ sadış var. Həm də şifai formada razılaşdırılmış məqamlar var. Və Azərbaycan cəmiyyətini də Şəhsən Qarabakh komitətini də, mənini də bir müddəqəsəsini demərin çox nə rahat edir. O razılaşdırılmış şifai formada razılaşdırılmış məqamlar nədən ibanə. Və hadisələm də onu göstərir ki, Azərbaycan devlət rəhbəriyi Rusya sürməranların yerləşdiyi ərazilərinə ilə qədər olaraq bir dəfədə olsun fikir bildirmeyi. Acə siz xatırırsınız da, bir ilərzində khan kəndi və ətraf ərazilərdə baş verən hadisələrlə bağlı olaraq rəsmi bir dəfədə olsun açıqlama fikir bildirilmiyi. Yəni, bu çox böyük nəraçılıq yaradır. Yəni, bu rəhbəri rəhbəri nəcə olabilər ki, Azərbaycanın 4.000 km2 ərazisi Azərbaycan devlətinə yürüzdik ziyasından çıxmış aldı. Azərbaycanın süverinliyi bu ərazilərdə təmin olunmuyu. Amma eyni zamanda Azərbaycan devlət rəhbəriyi yuxarı qaraq ərasindəki proseslər haqqında yəni bu qondarma rejimin orada türəddi, bütün yətlər, adımlar o cümlədən orada siz bilirsiniz ki, hər bir təlimlər keçirilir, orada siz bilirsiniz ki, yəni yeni silahlar gətirilir, rəhbəri sayı artırılır vəs. Yəni, bununla ilə qədər olaraq heç bir munasibət bildirilməyir. Və bu mənada da sözsüz ki, böyük nəraçılıq yaradır və bizim kamaşaçıların da həmin nəraçılıqını biz bölüşürük. Çünki bununla qarlar hətta sosial medyada müxtəlif informaciya vasitələrində də rüfətbə bələ ançılıq çimi vurgulanır ki, qarabaq Rusyadır. Rus stilində belə səslənir, eyni formuna azabaca mənə tərzimələ belirlə, qarabaq Rusyadır. Yəni, bu sadirə olaraq bir 5. kala olunu yaxud deyək ki, Rus siyasilərinin bir mövqeyi deyir. Yəni, bu reallığı, kreminin yürütdüğü siyasiyyətin görüntüsüdür və bununla da azərbaycan iştimayətin düşüncəsindən artıq qopturullar ki, düşüncəsindən yerdirlər ki, qarabaq məsələsi deyəndə, qarabaq ərasisi deyəndə siz Rusya nədər də tutun. Məsəl, sual yaranabilir ki, onda pravaslaq ki, siyasini buradan iliyyətlik illəkini, nəyi itiyasi var ki, burada pravaslaqları yoxdur ki, eyni zamanda həmin Rusya qadimlərinin güslərinin burada həkəlinin xan kənində qoyulması məsələsi, niyə bilə, bu francist gündəmə gəlməlidir. Rusya bir başa olaraq, qarabaq ərasisine öz ərasisi kimi yanaşır, və özünü burada bu ərazinin sahibi kimi atarır. Çox təşkürlər, mən düşünürəm ki, elə bizim, mənim bu sualıma, izləcimiz marağlı bir cevab yazın. Əslində principiçə razılaşmama olmadır. Bu hakimiyyətünüzü tamamı 5. kalondur zətən. Niyə bilə deyir? Sen bu hakimiyyətdə 5. kalonun bariz numayəndəs kimi tanınandır, amizməkliyib, azərbaycanın eliminin başına təin edirsən sə. Nəzmətin sadılovla bağlı, mülpəm qərarlar qəbul olunursa, və s. və s. Təşəkür edirsən sə. Azərbaycan torpallarını 27 dildən sonra işqaliyən bir rejimin qarşısında, təşəkür edirsən sə, insanları da bu düşüncə yaranaca. Hər haldə izləcdərimiz haklıdırlar bu məsələdə. Nəcə ki, bizim dəyəli izləcimiz rəfiləxanda yazır ki, üçüncü dəvrətin qarşısında piyəni rəfiləxanda akşam bitməz. Putün özünü dəyəlmüs dolda kral göstərsə də mənim ölkəmizdə, gəlişini istəmir. Üldüxanıza daif və də bir yazısı ki, mənə görə təz bir zamanda Azərbaycan millətini, yəni həalini orayı köstürmək lazımdır, orada çoxu təşkil edəcək. Sonra referindum keçirəlik. Yəni, referinduma gələk yoxdur ki, madam ki, ilham əliyəv dedik ki, statusu dəyişdiyim, statusu dəyişdiribsə, hankən dəzərbaycanın bir rayonu olmalı. Hocalı da, ahdərə də sağda bir rayon olmalı. Yəni, unitar yapı, unitar quruluşlu bu ölkədə. Orada referindumu keçirilməsində gələk yoxdur. Gələk, referindum məsələs ortaya gələk, sonra da ilham əliyəvindedikləri gələk dəyişdirib. Kapitulyasiya fəlağın, fəlağın, buzul şeyləri bir çox əşətdik. Yəni, kapitulyasiya varsa, bugün ahdam krasi məyə bənzədir. Darmadan olu kapitulyasiya aktı var idi sə onda bizə həsaretləri ödəsinlər. Bak, mən bundan bağlı istirəm ki, bak, bugün qayıdıçdan bağlı gecikmələr var, ciddi problemlər var, nə gözləyir hakimiyyət, gəl şeydəm orda rüsların dikləsində olan ərazlərdə bizim həalini oraya kösürmək, kösürmək olmazmı? Yəni, mən o ərazləri deyiləm ki, məsələsövbət laxsundan gelirsə, laxsunda da bir o qədər ərazləri nəzarətindədir. Bak, bu qədər mübhəm, nərahdədüzü, nigarədüzü və bizim hüsüverendiğimizin aya xaltına alan durumdur. Gəl qayıdıçdan bağlı problemlərləyir, də sünki dün ənki və eləşimizdə də bugün də çorpalarına qayıtmaq isteyən soydaşlarımız çoxlu yazıblar bize. Qarabaq komitəsində faktiq olarak bütün qayıdış məsələsi və məzbrü çözçünlərimizin doğma yurtlarına qayıtması məsələsi gündəmdə də və muzakirə olunan əsas məsələrdən biridir. Tamamilə doğru qeyd edirlər çin yuxarı Qarabağda Irməlləri və Rusların cilo ulanmasının əsas şəhflərindən biri də bütün azad olunmuş əraziləri azərbaycan məzbrü çözçünlərinin olardı. Və tamamilə doğru qeydi olunur çün azərbaycan məzbrü çözçünlərinin islər laçın ərazisində kərbələr ərazisində zəngiləan qubaflı ərazilərində yerləşdirilməsi və öz doğma yurtlarına qayıtması Sözlüsün, həmin Rusya sülhməramılarına və büyük bir psixoloju basqı təşkil edərdik iyni zamanda Irməni əhalisi də artıq bu vakumda oğluklarını dəl ki, bu onların oradan çıxması prosesi kifayət gələr sürətlənərdir. Və təstülər olsun ki, azərbaycan devləti qaydış prosesini mən çünlərim için qeyri peşəki arcasına bu prosesi yönətlər. Bunlar ağlı şəhər, ağlı çərp məsələsini gündəmə gətirmək ilə faktiki olaraq məsələni uzaqdılar. Rüfət be, tamamı da doğur qeydiydi siz. Məsələ, bir çox yaşayış məktəgələri var orada artıq o ərazilərdə azərbaycan əhalisi məsələ, məsələ, şuanın özündə kifayət gələr infrastrukturu artıq formalaşı oturuşmuş vəziyyətlə deyil. Bir çox yaşayış evləri də artıq bu əhalini qəbul etməyəm imkan var. Yəni, prosesini yəni uzanır. Bu belə deyikdə qarabaq komitetini ərahat edən bir amirlərdən biridir. İyini zamanda, necə olur üçün zəgilən əraçsində deyək ki, əcəbrayr əraçsində, fizüri əraçsində böyük bir əraçilərdə bu əkin prosesləri başverildi əvvəki dövürlərdə sonra da bu gecərimə prosesi başverib amma yerli əhali oraya qayıtmır və qayıtarılmır. İyini zamanda kəlbəcəl əraçsində ya əlaçın əraçsində deyiləmcəm bu qaydış prosesi hakimiyyətin cızdırı deyiləri, xərkə ilə qeyri uzanacaq və bu da çün tamamilə yanlış bir hətdi. Çünki bu proses, proses həmi devlət hətdi ilə eyni zamanda məzburu çözkünlərinizin imkanlarından, istehlərinən istifadə edib onların qayıtması, onların öz ocaqlarının bərfası prosesi ilə biriə getməlidir. Ona görə əhalini bırakmamak yalnız o ağlı çənt yarabı hansızı bir səhsəbə salsınlar oradan qayıtarsınlar ehalini bu çvaət qədər uzun bir qövür tələbi edəcək. Başa çürümkün bu problemi faktikə olaraq uzatmaq deməkdir. O mənada, Qarabak Komitərisinin bir mənalı olaraf kirli onla libayrətdikin, əhalinin doğuma yurt yubağılığına qayıtması prosesi sürətləm məlidir və bu prosesin nəticəsi olaraq yuharı Qarabak probleminin də, yəni, yeçunlaşması məsələsi yəni, bu məsələnin azərbaycanı xeyrində tamamilə devhəl olması məsələsinə tövhə verə bilərdir. Təşəkürlər. Və iləşimiz davam ediyəs, və iləşimizin qonalı Qarabak Komitərisinin dönəm sədri. Yəni, selimlər doktoru məsələr Sabir məməlidir Sabir bəylə. Biz Qarabak'ı durumu dəyələndirdik. Çoxlu yazanlar var. Yəni, yazanlara, və edəşimiz izləyənlərə təşəkür edirəm. Biz də, təkistəyimiz budur ki, bəyənin paylaşında genç adı toriya bizim fiklərimiz izləyəbilsin. Mələk və fəzada yazır ki, hiç gözüm su üçün bir qaldan nəyi səkizlədirlər, oyun üstündə oyun qurulur, Allah qorusun. Rəzəp seniz adı yazı ki, akşamız xeyr olsun, məsələ, birliktədir. Birlik olandan sonra hər şey gün kimi aydın olacaq bitecəkdir bundan uşaqlar. Dünyada heç bir qal özünlə ölüm arzulamış, məsəliz. Qaradir bəydə maraqlı bir şey yazıb. Mən şəxs edinlər ustan də irməndən nə də farzdan qorq vuram. Mənim qorqda unu, mənim ehtiyat edin, mənim bu şaqfulu verməyən pensiyamı kəzib haqqımı yiyən hakimiyyətdir. Niya hakimiyyət Sabir bey illərdir, həm bir akademik fəaliyyətiniz var, həm siyasətdə siz niya hakimiyyət qaldına qarşı bunun asbeti səlgidir. Niya hakimiyyət bir qarabak qazisi 24 gündür ki, azılıq aksiyas kesirir, haxsız üzləşdiyin məhkəmə ölkümlə qarşı söhbət, qədəbən kesmiş icra başlı salih rüslamdından yedir. Niya hakimiyyət bunu görməzdən sonsuzluğa qədər bu şəkildə idar etməm mükündəyə dünyanın siyasət təcrübəsi, sizə demək bir az cesaret olar. Yəni, siz gözəl birisiniz, siz bu elimin doktoru söz siyasətdir. Dünyanın siyasət tarixində zulüm müdəyiyim, bu kimi aftalitə idarəçliyim müdəyiyim, tatalitalizm deyiyim, firanlıq müdəyiyim, despatizm müdəyiyim. Hət zaman uzun ömürlə olmayıb. Niya bizi hakimiyyət bax, baxalaşdırmaya gedir, göz yumur və belə qarabaq qazisi bu azı taliyyik gözümüzün önündə bir qarabaq qazisi. Yəni, mən onun başqaq tutullarını sayın buralım, həlləm. Kəsli oğlu var, mən ürəyim sızılladı, gəl şeydə. Mən istəyərdim bu məsələləyə də bağlıb, həm bir ziyalı kimi, həm bir siyasət çıkim, həm də bir adib kimi fikirin zəşidək. Rüfək bəyik, 40-dür tündü müharibə Azərbaycanı çox değişti. Eyni zamanda türk yeni dəyişti. Eyni zamanda türk tüniyasını dəyişti. Və bu baxımdan da azərbaycan əhalisi kifayət qədər özünə inam əldə etdi və bu özünə inam da hakimiyyətin rəhat edir. Yəni, əgər sasa loya ilə bir payita loya qoxşanı dəqət yetirsər, hakimiyyətin həkimiyyət istəyi məksəti onun əbarətdikçin əhali hakimiyyətin sızdığı xətdən kanara tışmaqa imkan əldə etməsi. Bu, əsas məksət bundan əbarətdir. Siz tamamına doğru qeyd ediniz, siz məsələn əgər hakimiyyət organları xaldın istəyini yerinə yetirsəydir, kifayət kədər demokrasiya istigamətlə inşaq edərdir. Və tamamı ilə doğru qeyd edisdəsin, necə olabilər Çin Qarabaq Qazisi 24 günlən artıq da artıq azınıq axtiyasını keçirir. Və buna da hakimiyyət daireləri Azərbaycan rəhbədiyi munasibət bildirmir. Yəri, gəlməşən qeyd edim ki, biz Salih Üsləmi ilə çox yaxı munasibətləyir. Və Faktiqı olaraq bir müdət senəri yoldaşı olmuşuq. Yəri, gəlməşən onu da qeyd edim ki, rüfət və Salih Rüstemli sədəcə bir Azərbaycan devilətinin məamuru yox. İzərə başlısı kimi deyir. Həm də Cədəbəri rəyon mudafə qərar qahının rəhbəri olub. 1992-ci ildir. Salih Rüstemli əlinlən qələni edirdi bizim əsiyələrə kömək yardım və umud alfənin təşkili məsələsində gecə gündüz çalışan bir şəxs olub. İyeni zamanda şəxsi keyifətlərə digət yetirsə, Salih Bey ömründə bilə hansısa bir təhsil altına şəxsı bir şəxsə deyil. Yəni, onun fəaliyyətində şəxdarmak da yersizdir. Yəni, mümkün də deyil. İyeni zamanda vurgulamak istəyərdim ki, ürifət və Salih Rüstemli presidentin fərmanı ilə əsir və qurov düşmüş şəxslərin işi üzrəyə devilət kami siyasının üzvü olub. Yəni, bu şəxs devilət məmru olumakla yanaşı bu devilət adamıdır. İyeni zamanda siz doğru vurguladınız için Salih Beyin ailəsində birinci qurup əlir uşağı vaq. Və bu mənada sözlüsün Azərbaycan devlət ilə başçısı Azərbaycan devlət məmurları bu qədər belə laqi et munasibət bəsləməş sözlüsün Azərbaycan cəmiyyətin çox incidir Azərbaycan ziyallarında çox incidir. Mən şəxsən Salih Rüstemli keçmiş qeydə etdiyim kimi sencər həyatını keçmiş insanlar kimi sözlüsün onu bu taliyyəni çox azıyram və Azərbaycan devlət ilə hərləyində Azərbaycan devlət məmurlarına da çox böyük gözlətin var üçün bu şəxsi yana bunun günahı olmadan bu cəzələ andırılmış şəxsi azad etməzlər deməli birinci an bunu xayş edərdim və bir munasibətini bildirərdim iyni zamanda bütün Qarabağ qazilərinə Azərbaycan şəhid ailərinə təstiflə olsun üçün munasibətdə bəzi məmurlarda ayrı seçilik var düz yana rüfət bəli bəzi şəxslər ürə yangısıyla şəhid ailərinə yardım göstəriməyə çalışırlar bütün ürükdə bu hakimiyyətim munasibətdir deyil bütün ürükdə bu munasibət bütün ölkə üzrüyəm uşa ilə olmu nə görə bu məsələ insanlarda nəri hasılıq yaradırıq çünki sizdəkiyyət yətirin azərbaycan şəhid ailərinə azərbaycan hüçməti heç bir belə dəhdə problem yaranmasına imkan verməli deyil e ki, bunlar azərbaycanın baş tacıdıyı bunlar azərbaycanın torbaqların azab olumasında çanlarına qəda veriklər ona görülə bütün başdələrlə bu ailələrə dəqət yətirilmələyə yardım göstərimə rəbətlə etyaçları da ödənilməlidir eyni zamanda azərbaycan qarabal qazilərini yana birisizmi bu insanlara yana, munasibət devrət tərəfəndən qazilərə munasibət getərincə olsa sözsüz üçün azərbaycan devrətinin bu qayıqsını hiss ediyip bu devrət ətrafında qaldın birliğinə nail olma mümkündür amma təsqlər olsun üçün bir tərəfdən həmin biz qeyd etdiyimiz 5. kalonun umayın dələri o birisi tərəfdən azərbaycan devrət və qayıt munasibətləri əslər qazilərə əslər şəyin ailələrinə sözsüz üçün böyük bir probleminin əsasını qoymuş ola bu mənə də azərbaycan xalqı öst sözünü deməli deyim ve azərbaycan xalqı həşdə isər birinci qaraba muharibəsi olsun isər ikinci qaraba muharibəsi olsun azərbaycan qənslərinin talihini bir yana qalabilməz əlinə gələndir edəcək kiyn bir xalq olaraq, millət olaraq uçət edilən keçəcək və sözsüz üçün qaraba qayısını şəhir ailərinin deməli maraqlarını təmin etmək istiqəmətində adımlar atacaqdır İzləyicilərimiz də sizin səsinize qoşurullar Əyxan beyi deyib sələk yazır ki, sələk üstəmin azal olmalı tezi ilə qalq, sələk kimi oğullarınızı qorum alır ilə qeyriyyətli oğulları qal, mizəxalqımız əvladlarına laqeyd qalırlar mən düşünmürəm laqeydlər indi, bəzləri təsaret tapur bunu dilə gətirirlər bəzləri dilə gətirilməyələn qormlar amma işlərin də bu məsəliyə həm salih və ya həm biz tofi yagubli ilə bağlıb çox böyük ən şahid olduğu eləcədə məhmum suyunu ulan bağlıb bu ümum xalq etrazları bu məsələlərdir, bu həm də xaldın keyfiyyət dərəcəsini göstəririz yəgin ki, sabir bəyib daha yaxşı bu da, təyirləm məhmiye doldu adlı izləyici yazır ki rüfət bəy, Allah eləməsi salih beyə bir şey olsa, onun dərsindən vaksin düzəldir, bizim bəzi kişilər vaksin həs etməyə lazımdır hər adında izləyici özü yazıb bəkəcə əsələtli olallar hər halda mənim düşünəcən budur ki, salih bey kimi də ötən rədişlərimizin birində dedik ki bu hakimiyyət heydər əliyə bir təqqir eləyənlərə bağışlayır amma müqalifədə yardım eləyənlərin bağışlamadır yəni, bu qədər müqalifədə qarşı amansızdır sviyyətlərinə kərəmdə yazır, yam yamlar yam yamlar khan kəndində xocağınlı və ətraf kəndlərin çoxdan rusa və dıqaya hədi edirlər, azərbaycamağların malı deyil, əlbətdə ki deyil e, qədər bey yazdı dedik ki, bu gün hədə muharibə gədən vaxtı müsabi verir, dedik ki bu muharibədə çalışacaqdır bu dağın, bu duzan, tərəh olmasın biz də tərlən izləyicimizin bu fikirini isteyərim sizdən soruşam, çox ki, son günlər bu zəngəzur dağın dəhlizi ifadələr ətrafında belə çox ciddi müzakirələr gedir tərlən və soruşku rüfət və sual bəzim xayfə sədirləri deyir ki, paşinə o yola dəhlizi deməsə də əsas bizimsün məsəliyə farmal baxmalıya və biz lasın dəhlizinin adım üvəkəti yol qoymur. Bilmirəm sualın mahiyyətini anlamağa çalışdım yəgik Sabir beydə sualın mahiyyətini məyəm mənda anladı mən düşünürəm ki, əgər zəngəzur dəhlizini ermənlər qəbul etmirlərse biz nəyə lasın dəhlizi qəbul etmişdir. Qaldır ki, laxçına nəzələt faktifik olaraq bizlə deyir. Yəni, mən istəyərdim bu dəhliz məsələsi ilə bağlı və dəhliz məsələsinin o zəngəzurdan keçircəyəd dəhlizin perspektiv ilə bağlı sizin fikirinizə yaşıdır. Çünki bundan bağlı çox ciddi manipulyasiyaların şahidi oluruk. Son günlər özəlliklə elə bu məsələ ətrafında sanki hakimiyyət təmsidəçiləri və ətqədər ciddi manipulyasiyalar yol verirlər. Bundan bağlı sizin fikirinizə yaşıdır. Rüfət bəq, binəhaq üç mərkəzlərinin bu regiona olan munasibəti hətta yüzil bundan əvvəl beliydi. Xatırladın ki, məsələn, bu yaxınlarda Qars Mugabiləsi'nin yüziliyi faktifik olaraq qeyd olmalıydı 1921-ci iyil 13 oktiyabır. Amma nəzərə almaq lazımı şeyin bu Mugabilədən sonra Rusya İmperiyası, Salih İmperiyası, bu zəngəzur ərazisini Azarbaycanla Qoparı, Ermenistanı verəndə o hansı məqsətləri götürdü. Aydın məsələdir. Azarbaycanı və umuyətlə, Türkiyəni və Türk dünyasını bir-birilən ayrımaq məqsədini götürdü. Və bu kontekstə də mən düşünüləm ki, Rusya'nın bu ərazidəki və və zəngəzur dəhlisindən olağın siyasətinə digət yetirsək düzgün olardı. Qeyd etmək lazımdı ki, heç də təsadifi deyir ki, həmin məlum belələnləmi hədə dəhlis sözü işlədilmir amma laxın dəhlizi xüsu olaraq quğlanır. Nəzərə almaq lazımdı ki, hətta bu zəngəzur dəhlizinə Rusya hərbicilərinin nəzərə etməsini belə Rusya az minimal bir güzəş kimi nəzərə kesilə bilərdi. Amma hətta buna da razılaşmır. Üstəri ki, Ermenistan da öz yerindir. Ermenistan rəhbərliyi açırı yana mən üçün edəm ki, bu Avropadan belə dədə gələk signalar da buna gönəlib ki, Türkiyəni başqa Türks devrətləri ilə bir iləşməsini bir problem yaransın. Çünki zəngəzur dəhlizi yaranan kimi automatik Türkiyə üçün kifayət gələk belə sərbəslik yaranır. Üstəri, Azərbaycana orta asya çıxışı məsələsində. Bu mənada, deməli, nə Rusya nə qani edərdik zəngəzur dəhlizi nə Ermenistanı qani edərdik zəngəzur dəhlizi. Buna görə də Ermenistanın başın azərı paşın yan bak, bu içilik oynu oynamara çalışır və faktivu olara prosesi də udafmağının ayrı olur. Eyni zamanda bu mənada üçün məsələn, bu gün Türkiyə informasiya vasitələrindən əldə etdimiz materiallara digət getirəndə biz görür üçün Recep Tayyip Erdoğan'ı Fişiri ilə Güya soç ilə artıq şifayə formada rəzılıq verilir bu dəhlizi. Bu da inandırızı görünmür rəalıq ondan ibarətlə bir halda üçün rəzılıq var. Onda bunu niyə günləmək yətirmirli? Olara qarabakum kəsinin mögəyi bir mənalıdır. Bir halda ki rüsyə və ermənistan zəngəzur dəhlizindən eləqədər olara prosesi udafmağa çalışır. Gözün pərdə asmağa çalışır. Azərbaycan tələfi laçın dəhlizini bağlamalıdır. Bu mənada ki bir mənada bu məlidəsi əgər zəngəzur dəhlizini şəmin edirmirli isə onda niyə görə alasın dəhlizi? Şət üçün məlidə. Bir məlidəsi işləmirli isə o büsün məlidəsi ye işləməlidir. Bu mənada biz qarabakum kəmidəsi olara qüsus vurgulamışsa üçün əgər prosesilər bu formda davam etsə onda azərbaycanın məlum, həmin o 9. Noyabr 2020. il ne Ermenistan özlərinə düşən vəzvələri yerinə getirir nə Rusya özlərinə götürdüyü, özlərihləri yerinə getirir. Bu mənada onda bu məlum bəyanat yalnız azərbaycanın əlqolunu bağlamak üçün artıq işə sağlamıq ya bu proseslər də bu istəgəməkdə gedir. Ona görə zəngizləl dəhlizi bu çox ağrılı, çox belə ciddi bir məsələdi. Və söylən asıl mən yaxın müddətdə Ermenistanın xüsilətindən irəli gələn birə dəyədə tərcubə dəgət getirsək onlar öz xüsilətindən əlçərməyəcəyələr və bu zəngizləri dəhlizində azərbaycana kifayət qədər böyük problemlər yaratmaya çalışacaqlı. Və nə qədər də sözdə güya razılaşsalar da amma əməli işte buna imkan verməyəcəyələr yaxın müddətdə. Ona görə azərbaycan laxın dəhlizinin bağlanması dəhlizində bircə nezəriyyətin həyətə keçirməsə məsələsə gündəmi getirməldi. Yalnız bundan sonra əlmələr olabilsin ki, tərçüsə çüsün və əlməyən adımlar açınlar. Rüfət bəyi azərbaycan numayində hiyyəti yəni umyət də azərbaycan numayindələri hətta Ermenistan tərəfinə görüs, qafan yolundan əlmələr üçün istifadəyə açıq olmasın dəngəzür dəhlizinin açılmasına belə də, təkrib etmişlə. Yəni, sürmüşlə bu təkribi. Amma paşinə buna razılaşmamışdı. Təsvirlər olsak ki, bizim informasiya bahsələrinə bu informasiya müəllumat yetmədiyi. Amma paşinəl Ermenistan həkmətinin izlasında bufkirləri səsləndirmişdi və belirmişdir ki, deməli, görüs qafan yolunun açıq qalmasının bədəli dəngəzür dəhlizi olabilərdir. Yəni, öz bir şeyini ifadə etmişdir ki, onlar buna razı deyilir. Yəni, bu mənə də demək istəyiləm ki, müəzzət, tifayət, qədər, qəriyn deyilm rəhqətdir. O çıqaldı Rusya'nın başqa maraqlarına sözlük ki, Rusya çalışır ki, Azərbaycan-Ermenistan serhət boyu Rusya hər bir süləri yerləşdirilsin və Ermenistan bir qədər bundan əvvəl, buna razılaş vermirli. Hətta və kiçir də ilə sürmüş üçün minnist grubuna daxı olan ölkələrin hər bir süləri bu serhət boyu yerləşdirilə bilər və s. Buna da Azərbaycan tərəfik etməyən razıq vermədiyi. Bu məsələrdə gündəmdən çıxdı. Və Rusya'nın hər bir süləri də yerləşdirilməsi məsələsi də gündəmə gəlmişdir. Buna da razıq alınmadı. Nə Ermenistan tərəfinləm, nə azərbaycan tərəfinləm. Bu məsələrdə artıq gündəmdən çıxdım. Ona görə bürüsil samitində mən üçün eləyəm ki, Avrupa itfaqı hansı bir formada sağa deməli, bu proseslə iqsaadi baxımdan tövvə verə bilər. Və əgər Azərbaycan tərəfi Avrupa itfaqının torfaqlarımızın bərpa olunması proseslində hansıs allahı hələrin keçəkləşdirilməsi nə razıq verməsi, bu proseslə Avrupa itfaqı müdaqrə elə bilər, bu proseslə qarşabilər. Amma miniskorpun dirşətməsi Azərbaycan üçün eləmkin çifaya kədə bir problemi yaran yaranıca çünki azərbaycan məmurları miniskorpunun o inatkarlığından belə də inatkarlığı qarşısında aciz qaracaqlar. Biz miniskorpunun faizini görmüşdür. Şimdi Sreda Rusya özü də miniskorpundan hamsəldir. Yəni, hamsəldirlərdən miniskorpundaki digər özülərin özümədən Türkiyənin də elə bir olaylara təsir imkanları yoxdur, təsirətik. Son suallan bir aciyyət edirəm son üç dört dəya qədaqı yoldur. Fariz Həsənov çox marağlı bir şey yazıb. Mən istəyərdim elə bir sual kimi də bunu sizdən soruşun. Fariz bə yazıb ki, əzlərim, qalq qədərincə mövzu tazisələrə ədə ekibat cevab verir. Bir çoxu sabad vaxamından çətinək çəkir. Bizim qırmızı xəttimiz yəginki xaustur. Bir daha təkirə edirəm, allah qoğursun. Amma mən istəyərdim həm də bir bu məsələ ilə bağlıq. Qalq niyə adikvat reaksiyə veririmiz. Yənaftalika rejimlərdə qalq qoğur, hər bu polisi rejimi var. Bu ülkədə görürüz. əhali bütün təbəqləri bağlaşma var, amma polis məmurlarının maaşları qaldırlar. Bu çox çox da qəyə bilərik. Niyə qalq reaksiyə veririmiz? Biz də bir aləm kimi, bir ziyalı kimi sizdən soruşmaq istəyirəm. Və bu proses nəyə doğru yedir? Çünki izləkçi qaust haqqında xəbərdarlıq edir. Bu proseslərin sonu nəyə yedir? Sizdən işitmək maraularlardır. Üçdəyə gəzində lütfen. Rüfət bə, umiyyətlə qaldı cünahlandırmaq ki proseslərə haqqsi müdaxilə etmir. Məni, yeri ki, bu bir tərəfi belə də yanaşma olardı. Çünki, heç bir ölkədə xalqın bütün təbəqələri, bütün dediğimiz həmən o vətəndaşlılar bütün siyasi prosesləri incəliyinə qədər məlumatlı deyirlə. Bu mənata tamamilə başa tüşüləndi ki, əhali biz həmi bu toplum tanınmış şəxsilərin üzdə olan şəxsilərin, nüfuzu şəxsilərin sözünə hürmət edərək bir növ bu proseslərə maraq göstəri diliyətə artırır və bu proseslə yerindən tərpənir. Azərbaycanında təsiflər olsun çoğun, siyasi səhnəni belə siyasi səhnədə təmsil olan isləri siyasi qüvvələr, yani siyasi partiyalar, şəxsilər və s. bunlar təsiflər olsun çoğun bir kansiyası şəkilində Azərbaycanın qarşısında olan məsələri muzakirə edib bir yox hərtəsini çıza bilmirlər. Və əgər digət yetirsək siyasi partiyar rəhbərləri faktiko olaraq ən həlli edici meqamda öz şəxsi maraqlarını, inatkarlarını ortaya qoymaqla proseslə, yəni buxalqın dirliğini gətirib çıxaracaq proseslə zərba vurmuş olurla. Və bununla ən böyük belə də də mənfi nəticəsi bütün cəmiyyətə dəyik. Bu mənada Azərbaycanda fəaliyyət göstərən siyasi qüvvələr cəmiyyətin qarşısında olan problemlərlər əlaqədər olaraq davamlı və daimi bir muzakirə xətli yürükçələr bir-birinə bu çəkliflərini, fikirlərini çatırmaqla müəyyən bir olttaq məxrət cizgisini, həmin o yol xətliyyətləsi müəyyənləştəsinələr sözcüsün, burada böyük uğur qazanmaq olaraq. Amma təsvilə olsun ki, Azərbaycanda siyasi qüvvələri bu xətli yürükmirlə. Və bunlar da yalnız bunların ideoloji deyərləri əsasında baş vermir, o səbəktən baş vermir. Bir sıra həliməli siyasi xədimləri bir Allah qeyf münasibəti. O bir səkələftən insanlar uzun illər ərzində faxistik olaraq, bu mübarizdə səhnəsində kifayət qədər öz bazarını insilüftal qabiliyyətini göstərmək artıq tükərlüklər, amma onlar öz ideolarından əlçəlmirlər. Kimi tursuz mu? Bu mənədə kifayət qədər çox problemlər. Amma mahiyyət ətibar eləmən başa gəlcəndə fəilət göstərər siyasi qürbələr bir kansensu şəkilində muzakirələr təşkil edib və cəyumiyyətin qarşısında olan problemləri bircə adım atmaqla həli etmək bir sigamiyyətini doğru irəlləsələm sözlüsün deməli proses çanlanar və bu proses kifayət qədər kücülənər. Çox təşəkür edəm sabir məlidim əziləkcidər. Buna ki, iləşimimizdə canlu albantımızda profesor sabir məlidilə əsləsən qarabadakı son durumu qarabak qalisiləm nasibət və ülkədə ki, sosial ki, sadəd durmalarlaşması və bizimlələr gözünü bu suala cevaq takmağa çalışıdık sabir beye təşəkür edirən bir saat bizimdə bərabər olduğu için izləcilərə təşəkür edirən və son da bir daha xayr şey edirən ki efir bəyənin paylaşın bu sizin həm də azab, müsləqilmiyi dəstəyiniz olabilər. Sağ olun, sağ olun, sağ olun Sağ olun, sağ olun Tanrı vətəlimizi, Tanrı Milətimizi görürsün Sağ olun