 Brief 66 tot en met 70 van Historie van mevrouw Sarah Beurgehart. Dit is een opname voor LibriVox. Alle opname voor LibriVox zijn vrij van noteursrechten. Ga voor meer informatie of om mee te doen naar LibriVox.org. Vorgelezen door Karole Jansen op 13 november 2007. Historie van mevrouw Sarah Beurgehart van Betje Wolf en Achie Deke. Brief 66 tot en met 70. Brief 66. Mevrouw Sarah Beurgehart aan de heer Abraham Blancaert. Geeerde heer en vogt. Mijn verlangen om eens van u te horen drijft mij om u deze te schrijven, hoewel ik waarlijk niet veel stof heb. Oh, mijn heer Blancaert, wat ben ik bij een braven vrouw? Zij is zeer krank geweest, maar ik heb haar zo trouw opgepast, omdat ik haar zo lief heb. En zo ik die vrouw verloren had, wat dan? Ik geloof dat ik dan ook schielijk dood zou geweest zijn. En zo lief heb ik haar en zoveel achting heb ik voor haar. Nu is ze bijna hersteld. Wat leer ik hier goede dingen? Ik weet niet waar de tijd blijft. Ik ga wel in de kerk en lees ook in de Bijbel, want in beide te doen vind ik veel genoegen, maar ik ga ook in de comedie en op het groot concert. Met de heer Bruneer en zijn lieve zus, dan mag ik hem wel. Ik onderhoud ook mijn Frans en Engels. Ja, leer beide veel beter uitspreken, omdat ik in de waarde vrouw zo ene mee stress heb. Mijn muziek gaat zijn gang. Alle dag dreun ik of Slans welvaart eraan hing. Hoe neer, mijn lieve vocht, komt jij toch thuis? Wat heeft de oude jevrouw Willis mij een brief geschreven? Och, weet ik ook nog eens zo ene vrouw. De jonge heer Edeling, de koopman, bezoekt ons dikwals. Wat is dat een braverstandig man? En wat hoor ik hem gaar en met jevrouw buitsaam redeneren? Hij zegt dat hij mijn heer Blankaard kent. Dat is goed. Nu kan ik eens met iemand over u spreken. Vaarwel, mijn geërde vocht. Ik ben, uw gehoorzame pupil, Sarah Burgerhart. PS, Pieternel die we ons gediend heeft, heeft mij verzocht u van haar de dienstpresentatie te schrijven. 67e brief, de heer Abraham Blankaard aan mevrouw Sarah Burgerhart. Mijn beste meisje. Uw brief is mij zo welkom, dat ik hem ten eerste ga beantwoorden. Dank god mijn kind dat jij bij zo ene verstandige en godvreesende vrouw gekomen bent. Het had ook heel scheef kunnen uitkomen. Als jij nu eens bij slecht volk beland waard en je had eens mee moeten doen, jij weet dat met pek omgaat, wordt er door besmet. Ja, dat zou droevig voor u geweest zijn, zodat deze vrouw gestorven had. Dat begrijpt jij wel. Dat jij uw plicht omtrend haar deed, doet mij zo goed en geeft mij zoveel deugd dat ik u een wisseltje zendt, van honderd dukaten. Van mij tot een teke hoe content ik daarover ben. Koop er wat moois voor. En draag het mij tot gedachtenis. En doe althoos uw plicht, zult jij. Gij mocht heel wel met ordentelijke lieden uitgaan, als het maar niet te druk loopt. Nu, jij bent een goede handen, daar vertrouw ik op. Want jij bent jong kind en ik weet hoe de jongen lieden toch zijn. De heer Hendrik Edeling is mij zeer wel bekend. Het is een allerbest jong heer en een knapkerel ook. Ik heb soms tijds weet jij rare invallen en ik mag de jonge meisjes gaan wat kwellen. Wat zegt gij saar, als die heer het zin aan u had, zou jij daar wel veel tegen hebben? Nu, zin of niet, als jij mijn eigen dochter waard en die heer dan zin in u had en mij dat zeiden, ik zou u aan hem geven, tenminste, zo gij er niet tegen waard. Zie, kind, ik hoop u nog gelukkig trouw te zien. Doch, meisje, pas op. Gij zult een hele rist vrije eens krijgen. Zij zullen om u dwarrelen als muggen om de kaars. Gij zijt nu in de vrijheid, is het zo niet? Ik eis niet van u dat gij mij kennis zult geven van alle beuzelpraat die zij u komen aan het oor piepen. Maar ik verwacht van u, indien gij aangezocht wordt door iemand die gij genoeg in aanmerking neemt om hem nader te willen leren kennen, dat gij mij dit zult melden. Begrijp mijn kind dat van uw keuze uw gelukkig of ongelukkig leven zal afhangen. En dat ik, immer zolang als gij mij in een pupeel zijd, u zal beletten uw keuze te volgen in die braven en verstandige lieden die u lief hebben mij zeggen dat gij in het waaze keuze doet. Ik zie niet op geld, zorg gij maar een vertsoenlijk man die u verdient neemt. Maar ik denk niet dat zo'n braf meisje zich zal vergooien aan een jongen die al zijn verdiensten aan zijn snijer en kapper verplicht is, die als een recht vrouwenapje daar zo heen kwispeld en twee oorloosjes draagt, daar ik zo satansnijdig over kan worden, dat ik hem wel eens een losse maling wou geven. Ik heb wel gehoord dat vele dames bij de twaalf geloofstitelen, die gij mij wel prondkent, hoop ik, dit tot dertiende maken. Ik geloof dat de bekeerde licht mis de beste man maakt. Geloof het niet, het is allemaal leugen, er is geen stipwaar aan, geen kriezel. Hoe zou het mij bedroef als ik merkte dat gij deze ketterij toestemde? Gij meisjes praat, de wijs die te nagesproken somwel, alsof gij een nieuwe hartstas gepikt waard. Wat weet gij toch van lichtmissen? Een losse malle jongen die zijn goed verbruid en om peper moet omdat hij zijn korentje groen had, is geen lichtmiss, hij is een gek die met de delf moest gaan opsluiten. Een lichtmiss is een geraffineerde deugeniet die zijn roem en vermaak stelt in eerlijke jongen meisjes en brave vrouwen te bederven. Die godsgeboden veracht, de wetten daar vriendschap schent, met zijn eede speelt met één woord een aller vervoerlijkst man die te gevaarlijker is naarmate hij een minnelijk figuur en een aardig vernuft heeft die de welvoegelijkheid zolang in acht neemt tot hij de onnozelen in slaap heeft gewicht en die in staat is om schatten aan zijn huurlingen uit te delen. Geloof gij mijn kind dat zo'n schepsel ooit de beste echt genoemd worden kan? Alle fouten door overeilingen en in het gestormde drift te begaan maken geen deugen niet uit die hij die fouten, zoals hij die ziet vervoeid en schuwt, maar een licht mis is zo bedorven van smaak zijn in neiging en zijn tot hebbelijkheden dermaten opgegroeid dat hij nimmer een beter vrouw verdient dan de aller slechtste uit die bende die hij bedorven heeft. Een braaf, verstandig, kundig, goed aardig man is de beste echt genoemd. Een man van dit karakter verdient al de liefde, al de achting van een vrouw die hij zo gelukkig poog te maken als hij ooit op deze wereld zijn kan. Ik zal hier niets meer over schrijven zoals ik zeg, jij hebt de beste raadsvrouw bij u geen kuntje, vrouw Willis ook autosomraad en om onderrichtingen vragen maar ik hou zoveel van u dat ik u dit toch zo heen schrijven moest Goed uit mijn naam de brave vrouw en wie jij zo gehecht zijd verzeker haar van mijn bijzonderste achting Goed ook mijn vriend Edeling en als je pittoneel spreekt insgelijks Wel ouwe pittoneel, denkt-ie nog aan mij? Nu als ik sterf, krijgt zijn legaatje Zeg het haar niet, zij zou huilen van blijdschap en van droefheid ook De oude petersen zal u op uw orde het geld bezorgen Die oude stam heeft ook wat aan mij verdient Zo eerlijk en zo hubs is de man Nacht, mijn lieve kind uw liefhebbende volgt Abraham Blancaert PS, laat uw clavier en alles wat tot uw lijf behoort op mijn orde van uw tenten halen 68. brief Meevrouw Cornelia Hartog aan Meevrouw Willemina van Quastama Caramea Ik heb uw geleerde dissertatie over de oorsprong der oude talen met een goedkeurend genoegige lezen als ook uw oordeelkunnige remarkers over de Neder-Duitse poëzie Het attisoud is in het laatste stuk niet gespaard Neder-Duitse poëzie Kelzotis Marcher De goeduk spreekt niet eens van schone dichtstukken onze landgenoten zijn gelijk aan de druiven uit Siberië en de poetische door kunst en vleid zo insipide als de uitgebroeide ananasen die we onlangs bij mevrouw de Baroness van Birgestein op het dessert hadden Evenwel Marcher ik vergeef het onze broedelaars en broedelaarsters dat zij ons zoveel volle opdringen nu geë u scherzend vernuft ten hunne kosten zo voortreffelijk hebt gehouden Woezet me confidant ik moet u niet laten ignoreren in welk een staat zich mijn hart bewind Cheren van Quastama wat zal ik zeggen pire, je kraan evenwel waarom dat heeft de waarde man niet de goed oordeel is het geen omdugo en heb ik niet meer dan één aanbidden gehad het is waar, ik ben niet meer piep jong Maronaire & Poison heeft ook zijn beminnaars een schone touille mijn gelaad niet miniatuurvrij ze lijken me een vreemd Marcher maar het toelansambelen is niet versmadelijk indien er eerlijk minder vrije man waren echter zou hij mij zeer behagen van verstand, kan hij des met mij op dit sujet verschillen hij adresseert zich wel niet bij mij eerbiedige liefde is ware liefde zijn edelen, kent en hout zijn de distans, comile faux want anders kan toch de reden zijn van zijn herhaalde bezoek in die hij niet op mij komt met wie kan zo een man toch een diskoer vormeren dan met uw vriendin onze huisvrouw is een goedig mens dok daar loopt fijn wat dweperij onder haar geloof antrenoe is het geloof iets anders onze bowlingbrokes, onze tindals onze voltairs hebben ons in staat gesteld om zo te denken als het de filosofen betaamd en ik twijfel niet of de heredeling heeft te veel verstand om niet tot onze te behoren je vrouw Rujan Dutou kan niet in aanmerking komen als mijn verredelijke schepsel spreekt je vrouw Bruneer bedenkt ook zeer weinig daar blijft des niemand over dan het meisje waarvan ik u met een woordreeds in mijn laatste iets melde ik kan niet ontkennen dat zij niet lelijk is, mijn moed toestaan dat zij veel geest heeft toch wat man als de heredeling kan zijn oog laten vallen op zo'n pop nog geen twintig jaar en veelste woel achter voor een man die denkt is het echtig maar scher van kwastema niet wat vernederd voor un vieille commois dus hulde te moeten doen aan een haar hartstocht die ik dus lange met versmading als beneden de edelheid mijn na natuur zijn daar hebben we beschimd het bloos over mijn zorgheid wat helpt het mij? zet het ik ten lieve man gezien heb voor het toilet de sc on men zelf kan mijn aandacht niet overmeestigen het algebrei is een voorstel dat madame kleambuur mij ter bewerking gezond heeft ligt nog zonder 1 a plus b s c voor mijn hand erbij gevoegd te hebben affin de hollandse dreun is toch waar de wijs begeerden leert ons wel om onze driften te betomen maar als het liefde komt in spel is het met de wijsheid omgekomen dit coupletjes mij in het hoofd blijven hangen de beure hart zong het onlangs eens anders weet hij lees ik nooit Hollands om hun te genoegen schrijf ik ook mijn briefen aan u in die ogenvelgetaal anders poendoorlande indien er iets interessants voor mij dat is voor u voorvalt wacht dan een tweede brief van haar die is marxer van kwastema entierma la votre cornelia hartoch 69e brief mire vrouw charlotte rian du tout aan de heer derk wel gezind geëerde heer en oom toen ik laatst bij oom was was oom zo drifter omdat ik zei dat ik gaar van logement wilde veranderen en het is even wel waar oom dat ik het zo gaar en wauw oom die vroeg mij naar de reden maar die heb ik er niet voor zodat oom wel denken kan dat ik die niet geven kon aan oom een mensenzin is een mensenlevenzijd het spreekwoord je vrouw de wedew doet mij wel dat moet ik zeggen maar het is mij nu al zo oud ik ben hier nu al ruim 2 jaar mijn kind meer zou ik hopen ik weet wel dat ik van ooms goedheid afhang maar het is immers niet kwaad te keuren in een mens dat een mens graag verandert mijn groene taffe zak zou ik ook graag tegen een andere verruilen ik mag het ding niet meer aan mijn lijf hebben en ik ben even wel oomsnicht en dien oordentelijk gekleed te gaan zoals oom wel weet want oom is immers mijn moeders eigen vleeselijke broeder, niet waar oom maar het tocht hier zo vleeselijk in alle vertrekken en daarvan krijg ik zulke brakken voor de toestemming ik weet wel een ander huis als oom maar voor het geld zorgt en als ik om wat zakgeld mocht verzoeken ik heb nu geen gulden meer in m'n beurtje alles is duur zoals oom zelfzijd mijn compliment aan tante ik ben oom, uw hele dineressen en nicht Charlotte Rian Dutoux de uitgeester heeft nodig gevonden deze brief als ook die van pitanel van de taal en schrijfhouten enigszins te zuiveren op dat men die zouden kunnen lezen 70e brief Charlotte Rian Dutoux nicht lotje hij zou het lange antwoord wachten zodat ik u ordonneer om daar te blijven daar geen zijt en zo gij mij ooit weer met uw zottigheden komplaren dan, dat zeg ik u van tevoren zullen wij geen vrienden blijven ik kan niet met u redeneren anders zou ik u aantonen hoeveel redenen je hebt om gelukkig te achten dat je in het huis een adame woont die de achting van alle bravelieden verdient haal me de duivel toch verwens ik uw moeder als ik denk dat zij zo in Franse niet met al in onze familie bracht nu, dat kunt gij niet helpen ik zou er ook niet van zeggen waar gij zulke in hem al lood niet het is goed dat mijn vrouw geduld met u heeft anders zou ik u eens braver u les leren schaamt gij u niet u aan te stellen of zal vergeten, 10 jaar waard wat doet gij, waar brengt gij uw tijd mee door en is dat geld ook weer op, wat hagel wat denk gij, dat oomrazen de dol is heb ik zelf geen kinderen en wat doet gij met uw geld dan was het nooit dan om een halve stuiver boven Jan en een stuiver onder Jan ik geloof dat gij al uw geld verbruit aan linten en stronten rijen en dan gaat het er mee als met de groene zak nu gij kunt zien hoe het afloopt ik geef geen geld boven uw ordinair spel de geld als gij toch kiespijn hebt hoeft gij niet uit te gaan zijn die witte kousjes al af die gij voor uw oudste neefje zou breien oh, ik geloof dat het hele boeltje met het kousje erbij nog zo legt als gij het voor 6 maanden van tante medenaan de meisje, goede dag nicht uw tante, goed u insgelijk ik ben uw misnoegde oom, dirk wel gezind einde van brief 66 tot en met 70 van historie van mevrouw Sarah Burgerhart voorgelezen door Karola Jansen www.karolajansen.nl brief 71 tot en met 75 van historie van mevrouw Sarah Burgerhart dit is een opname voor LibriVox alle opname van LibriVox zijn vrij van auteursrechten ga voor meer informatie of om mee te doen naar LibriVox.org voorgelezen door Karola Jansen op 13 november 2007 historie van mevrouw Sarah Burgerhart van BetjeWolf en AagjeDeken brief 71 tot en met 75 71 te brief mevrouw Sarah Burgerhart aan mevrouw Anna Willis waarde je, vrouw ik heb onlangs een vriendin verloren zie het? wij gelijk, zei het onze pietanel Anna Willis, kent jij haar? ik vrees neen nu, dat zei zo, weet jij ook waar ik haar weer kan vinden eilieve wijs mij er weg, want ik verlang de kennis te hernieuwen was toch waarde je, vrouw, in een en vele opzichte braaf mens we hebben een klein verschilletje gehaald en, zo al praatend en weerpraatend heb ik haar onderweg verloren ik wil zeggen dat ik niet twijfel te zenden het horloge onze vriendschap staat maar wat stil toch de een of andere heuze vriend zal het wel weer opwinden en dan zal het weer zo fix wezen en zo krek lopen als immer ik schrijf u desmaar in voorraad ik zou zelf besluiten kunnen om u deze te zenden zorg mij alleen beledigd had maar, terwijl de waarde vrouw die mij niet kan kennen zonder haar hoogte achter dat u zo verkeerd behandeld is en jij daarvoor geen vergoeding aan mij doet zal ik alles opzamelen wat ik schrijf ook u per post schreef zodra hij mij zegt ik heb je vrouw buigzaam beledigd het is mijn leed, ik heb slecht gedaan is al mij geschrijf, neef eens mijn vriendschap weer tot uw dienst de welke mij eenvoudig oprechtheid wil vasthouden zal ik u weer alles wat erom gaat schrijven en daaruit zult jij kunnen zien dat ik zeer gaar met uw meerdereheid van verstand mijn voordeel doen wil indien ga je u in de stijl u wordt liever moeder maar wat minder ernst mij die gunst aanbieden wilt je let je en ik op de bepaalde dag de taffen zien de drie de moselle dronken thee en wij gevolglijk ook onder het thee drinken kwamen er twee heren in om zij de kouzen en haar zak alle welgeklede mannen spreken één taal als zij de eer hebben tegen jonge dames te spreken zoals geen weetnaatje zij zorgde kouzen uit en wij taffen staden je begrijpt wel dat zij onze smaak admireerden nu dan, ze gingen beide zitten de oudste je vrouw vroeg naar die historie daarbij de indië door renal in het frans begrijpt jij de heer erg noemde het een chef deuveren ze spraken vervolgens over enige pis volant die dagelijks uitkomen en zijn vriend gaf haar de bibliotheque de zaar over naar gewoonte zijde hij de heer erg sprak dacht mij zeer wel of schoon hij veel sprak en dat is dit al een heel kunstje niet waar hij sprak met ecstase van de dichters Pope, Thompson en Akeenside en met geen onbevallige houding zei hij We must share Marianne Virtue alone is happiness below ons discours duurde wel een uur denk ik, want ik had ook nu in dat een woordje ingebracht dat met attentie gehoord en met lof toegejuigd werd, zoals dat van zelfsprek naartje de demorzellen zeiden mij dat deze heren zeer rijk zeer fatsoenlijke lieden waren en dat de heer erg geparenteerd was aan onze eerste familie hij had een superbeblieb bibliotheque en zou ons graag dezelfde heel en al te gebruiken geven ook dat hij aan een of de jevrouwen gevraagd had waar ik woonde en gezegd dat hij de vrijheid zouden nemen om de SCL men in vierde laille talen bij ingedrukt te brengen, wel hij gemerkt had dat ik die wel eens zouden willen zien thuis komende verhaalde ik ons eventuurtje aan jevrouw Buigsam en liet haar de stalen zien die ik bij mij had zeer komen zo zei ik en de heer erg heeft hij zeer vrij gevonden kent hij de heer erg jevrouw Buighaard zoals hij hoort jevrouw Hartog ze heeft weer het vriendelijker kent hij de heer, vroeg de wedewer jaam jevrouw, bij reputatie hij is een man van geboorte een oom du thompe teteren met zijn oom desprie Rian du toe was uit Hartog ging uit en wij hadden het huis vrij nu zeiden ik zullen wij zijn recht liefstichtelijk avondje hebben en dribbelde met een half menuet pasje de tafel om wij verzochten de waarde vrouw om voor ons wat te lezen en kregen ons naaien o naadje, nooit heb ik zulke lezen gehoord en zulke lieve stem is er niet zij voldeedt aan ons verzoek en las een boekje de vrolijkheid van een godsdienstig leven dat geen zeker kent de avond vloog om hoe gelukkig waren wij half negen kwam onze lotje thuis ging zich disabiliëren en de kamer gezeten zijn vermaakte ze zich met jillis onze kat de tafel had er iets 3 kwartier gedekt gestaan toen de scavante binnen trat zij haaste zich was minzaam spraakzaam zelf wij zagen wel dat zij wat verlegen was zij wist wel dat zij nog wat te goed had maar ik beschuldigd nooit iemand die zich zelf beschuldigd en de lieve goedeaardige vrouw maakte geen remarques toen er iets ieder in ons prevalentje lagen had letje en ik het nog zeer druk over hetgene gelezen was uiteindelijk dat letje verstand en smaak heeft maar het is een verwaarloos verstand en een nog ongoefende smaak zoveel genoeg als Engelen sliepen wij in morgen zal ik deze vervolgen zowel iets mij betreffende voorvalt gewet ik leg alles bij elk kander totdat ik mijn vriendin Willis vinden deze dag is stil en eenzelfig voor uw bupel afgelopen en ben maar wat aan het haspelig geweest omdat letje in het nauw was het geval is zeer verre uitziende zij heeft deze middag het bierglas van je vrouw hartig gebroken haar veel wereld bewaarde letje niet voor haar misnoegen en dat nog erg is ons niet voor het aanhoren enig geloof ik althans geleerde oratie over de fraaiheid en bijzonderheid van de glas het welk zij van Lord Maffel toen die herend land was gekregen had het was naar de regels daar geometrie gemaakt enzovoort enzovoort en zij had liever dat je vrouw letje haar grootste spiegel gebroken had dan dat glas en ik niet, zei de lotje want dat beduit een dooye dit deed mij lachen letje verzocht excuus je vrouw buigzaam gaf aan Frits last om even zo'n bierglas te kopen en je vrouw hartig hield haar opgelapte meerderheid alweer een dagje wel naadje en nog al geen brief van u het zal bij mij altimaal verwilderen tek is van de dam, de schapen lopen in het koren wat nieuws de her-er heeft hier een huis geweest en bracht mij het boek waarvan de kuh gemeld hebben hij sprak meest met de waarde vrouw waarlijk, het is een schoon welgemaakt man ik geloof dat hij veel geest heeft het gesprek ging over de algemene liefdadigheid bij gelegenheid dat men in het drinkeling voorbij bracht die gelukkig geret was hij merkte aan, dat of schoon onze deugd niets kan verdienen, zei echter althoos iets vertreffelijks blijft en dat hij het met de oude romijnen hier in eens was het is veel schooner één burger te behouden dan honderd vijanden te bedoeden je vrouw buigzaam was wel voldaan over zijn redenen ik blaag leid je groeulijk met hem, want hij schijnt voor haar zeer veel attentie te hebben schoon hij mij zijn bibliotheek heeft aangeboden nevens enenkeurlijk geschreven katalogisch om te zien wat mij zouden aanstaan nu, dat vind ik wel heel lief en zal er ook mijn gebruik voor maken zodra ik meer lichts omtrend in de lucht verschijnt terwijl ik nu aan onze huiselijke horizon-opdaag te hebben zal ik u daar meer van zeggen zie daar, zo zou de je vrouw hard toch spreken nog geen brief van Rotterdam geduld, maar ik moet even wel nu zeggen dat jij uw vocht dijkschap schlos zegt laat leggen, en ik Armazil krijg onder wel vrije als sand het is of heel Amsterdam weet dat jij mij mondig verklaard hebt heb je dan met mij een tante overleid om mij zomaar kort en goed aan de Satan over te geven niet dat er hier ook al geweest is was dit zo, Rian du Touzame dat wel gezegd hebben, zij is, zegt zij met een helm geboren en kan kwaad zien nu, dat kunnen er wel meer, en ook al daar niet is, ook naartje voel je dat jij mij zo in de pekel laat zitten daar heb je dan voor eerst mijn kostelijke vriend Kobus, ja, die eerst komt die eerst maalt, daar heb je dan met alle liefste Willem, uw broedig, dan heb je dan de heer R die mij een boek brengt en de tenvieren, daar heb je dan de zeer ernstige, zeer stemmige, zeer verstandige heer Edeling ik heb wel geen haast om te trouwen toch, als ik nu maar wist welke man ik moest kiezen, als mij die haast eens over viel dat is het maar nog geen pekavi en de dag is om lees dan slot te dit volgende let je, ik kwam bij mij de arme lot, zij ze, is bedroefd en ik geloof ook ergens om verlegen ik, dat spijt mij, waar is zij laten wij zien wat er scheelt wat scheelt u, je varlotje zij, wel, dat geloof ik ook mijn oom Dirk is zo boos op mij omdat ik hem iets verzocht heb en dat nu nog erger is, ik moet mijn kapper betalen en ik heb geen gulden en geld zij schijden als een meisje ik, is het anders niet kan ik u helpen met 2 dukaten ze zijn wel zeer tot je dienst, kom wees maar vrolijk, uw oom zal het zo niet gemeent hebben, ik gaf haar de dukaten maar zo dankbaar als dat mens was zij, ik beloof u uw geld in de volgende week vast te betalen ik, nu ja, dat is wel de sloof zat de brei zonder opkijken, aan een wit gare kinderkouwtje dat is een veegteken, zij leid je tegen mij arme meid, het is vrachtig een wit kind ik hoop dat ik haar toch nog zal leren spelden en wat schrijven, want het eerst is ellendig, immers als zij een opschrift leefst en haar wasbrief is een lijst van tover karakters SB 72e brief, m'n vrouw Sarah Burgerhart ten vervolge ga je zijt zeker dood of te bruit anders, denk mij, moest ik al 1 de schuld bekendnis hebben ik vervolg hoe dit zij mijn dag verhaal deze na de middag kwam de heer Edeling hij nam een aardig vierkant klein loden kistje van zijn knech op de stoep af zoals ik gezien heb een klein presentje fijne groene thee mijn moeder, zij leid je tegen de weduwen vond alters veel baad bij een kopje groene thee als zij zware hoofdpijn had ik merk dat dit uw quaal is, m'n vrouw laat ik m'n mogen zien of dit middel ook bij u van effect zij het werd minzame geaccepteerd men nam ter stond te proef en het gevolg was probaat hem, was dat niet je man van hem maar wat zou mij niet voor zo ik denk al van een vrouw doen naatje je vrouw hartog zat met een boek voor haar en haar hond in haar schoot de heer Edeling zat naast haar en keek zo eens te gluip naar het boek Wilkinson over de genoegzaamheid daar deugd zijde zij met veelhouding ik zal het gesprek dialogiseren hoe smaakt u dit woord, eigenvinding kind Edeling daar is zeer veel voor en tegen je vrouw hartog Wilkinson heeft zijn stuk betoogd het is voldomme, het is maar afgedaan Edeling, zo de deugd in de zin dat schrijvers alle mensen te alle tijden en in alle omstandigheden gelukkig maken kan dan moet naar mijn inzien de deugd niet slechts alle haren natuurlijke gevolgen voor haar bezittersbeveiligen dit niet alleen, zij moet dan ook de even zo natuurlijke gevolgen de onderugd kunnen veranderen of weeren zodra die deugd samen zouden aanvallen je vrouw buigzaam gelief mijn heer dit nog eens te zeggen Edeling, gaan me vrouw hij boog zich je vrouw hartog ik voel al waar het heen wil stoutkijkende Edeling is de deugd genoegzaam voor mij dan bijvoorbeeld moeten naagstigheid en overleg mijn goederen niet alleen vermeerderen maar die ook voor diefachtige handen beveiligen doe zij dat niet en mis ik mijn goederen dan moeten zij maken dat dit voor mij even zo is alsof ik die nog bezat je vrouw buigzaam dit dun, mij is klaar en eenvoudig zo, uw naastigheid u nu iets in de plaatschaf van die gestoden goederen dat u even zeer veel deed waart jij dan niet zo gelukkig als ooit Edeling, zeer zeker ik heb dit reeds toegegeven kom aan, wat geeft zij mij nu in de plaats je vrouw hartog de bewustheid dat jij buiten uw schuld ongelukkig bent Edeling, hoe is dan de bewustheid ik ben ongelukkig, niet reeds een bewijs dat de deugd in zichzelf ons niet gelukkig maakt je vrouw hartog je droogheden, zeg gaat niet aan Edeling, wel zeer u dinaar, het is een natuurlijke volg van het axioma je vrouw hartog, waarom stelt jij uw geluk in nieuwe goederen Edeling, waar behaagt het u dat ik het instellen je vrouw hartog deugd meneer, is geluk en geluk is deugd Edeling, dat is zo wat onbepaald hij liever geeft een de definitie van beide te minsten, bewijs het geen geesteld je vrouw hartog deugd is voldoen aan de eeuwige wetten der billijkheid hij die kan zeggen, ik heb aan deze wetten voldaan is gelukkig Edeling, ook als hij honger leidt door smarte wegkrim of door de lastig gegriefd wordt je vrouw hartog, dit alles blet hem niet te voelen dat hij aan die eeuwige wetten voldaan heeft Edeling, dit neemt echt dan niet weg dat hij zijn ellende voelt dat hij leidt, dat hij weent je vrouw hartog, ja hij leidt dan zo gelukkig als hij in zijn rang en toestand zijn kan Edeling, zo dan wilde hij eigenlijk zeggen deugd geeft ons zoveel geluk als haar bezitter daar uithalen kan, toch dit zijt niets men kan dit met evenveel grond van de ondeugd zeggen je vrouw hartog, is dan de deugd samen die komt er een smarte leid niet gelukkiger dan hij wins conscientie zegt, jij hebt deze eeuwige wetten geschonden Edeling, vast ook omdat hij te veel ergemooord dan lichaam smarte maar nu is de vraag niet of een brave mens gelukkiger zij dan een booswicht maar of de deugd op zichzelf genoegzaam is om gelukkig te zijn je vrouw hartog, zijn wij dan niet vrij, heeft de eeuwige rede ons geluk niet in ons eigen handen gesteld Edeling indien ik u dit al eens toesta wat is dan uw besluit je vrouw hartog dit is mijn besluit, indien zoals waar is wij ons niet kunnen bewaren van rampen en smarten maar ons wel naar de wetten er deugd schikken dan moet de deugd ons gelukkig maken want anders stond ons geluk in de macht daar dingen die geheel buiten ons bestaan en het was onmogelijk ooit gelukkig te kunnen zijn Edeling maar hebben wij niets anders in onze macht dan dat wij ons naar de wetten de eeuwige rede kunnen schikken je vrouw hartog oh mij, daar treed ik in de speld wat pijn is dit zaartje, leggen u er genoegzaam uit daar deugd op en de pijn zal schielijk bedaren Edeling, mij terzijde aanzien de zechtsachtjes onbetaalbaar je vrouw buigzaam glimlachten let je kik stemmig voor haar en ons grote kind bereidig stadig al voort Edeling, nu me je vrouw wat zegt jij? je vrouw hartog, weet me heer zo iets dat buiten de deugd zeer zeker aanwezig is Edeling, dat is een vraag en ik verzocht een antwoord maar kom aan zou de godsdienst ons geluk toe brengen als de deugd je vrouw hartog hoe is een godsdienstig mens niet deugdzaam? Edeling, zeker toch een deugdzaam mens is niet noodzakelijk goed stienstig je vrouw hartog, gelief mij dan dit wat meer uit te pluizen Edeling, uw bewoording is wat vreemd, ik wil u echt onder verbetering mijn oordeel wel zeggen enkel en alleen uit aandrift onze natuur goed te doen is een werktuigd eigenlijk is deugd strijd, het is uit beredenerde bezins als goed doen, godsdienst is goed doen met het heilig oogmerk om ons aangenaam te maken bij dat wezen het welk ons gezegd heeft doet dit en hij zult leven je vrouw hartog dat is zo fijn gesponden dat ik het niet begrijp begrijpt jij het je vrouw het burger hart? zaartje ik geloof ja meent mijn heer niet dit mijn aard een goede dingen alleen in te volgen maakt mij een werktuigd dat deugd in weervil van mijn aard het goede te doen is deugdzaam zijn en dit te doen met een gode wel behaardelijk oogmerk is godvrezend zijn wat zegt jij ervan, je vrouw lotje je vrouw lotje ik zwijg doodstil, dus of ik in de kerk ben je vrouw hartog, zeker op haar stoel verzettende met veel gewaai snuifnemende voelt dan een godsdienstig ment geen smarte tref hem geen rampen zo ja, wat geeft dan godsdienst in deugd, welke wonderen verricht hij voor mij, meer dan de deugd edeling, juist dezelfde wonderen die een uitmuntend wontheler doet boven een tiran de laatste veroorzaakt uw smarte zonder u iets ter vergoeding daarvan aan te brengen alleen omdat hij uw smarte wil aan doen de eerste doet uw smarte om u te genezen dit is het onderscheid je vrouw hartog schimpende met een gedwongen lach zo als ik echter of in het rijk de hart se schimmen of in dat er deugd mijn genoegzame grond van geluk moet zoeken, dan ga ik in het laatste als het veiligste je vrouw buigzaam voor hun, bij welke de voorzienigheid in een hartse schimp is, zal de deugd niet lang iets wezenlijks blijven je vrouw hartog uw remark is vrij scherp toch ik menen dat er hier edeling met mij sprak saartje, waar toont ga je uw gevoel erover het scherpen stort uw geluk in was niet met je vrouw ik wou dat je vrouw hartog mijn kiespijn maar had het doet mij zo zeer en haar hinderte toch niet saartje, wel luchtje daar verdien je een snuifje voor je vrouw hartog, neem er deugd bij en zie of het u hindert je vrouw luchtje, de uwe daar bedank ik althans voor, die helpt niet veel want je klaagt meest altijd edeling, het smart mij m'n vrouw, dat ik uit uwe reden moet opmaken hoe hij denkt over de godsdienst je hoofd is voor een man ongelukkig maar het is wel zoiets ongelukkigs als iets onnatuurlijk zijn ene vrouw je vrouw hartog, ik bekend dat dweperij de pop der vrouwen is zij stemt wonder overeen met de vrouwelijke zwakkheden saartje, mogelijk heeft je vrouw hartog deze pop niet omdat zij zo hoog boven onze seksen uitmunt en geen haar zwakkheden heeft je vrouw hartog, jongen je vrouw haar neus optrekende ik zit hier niet om met u te beuzelen om hier edeling te redeneren edeling, ons discours is uit m'n vrouw, ik ontdek dat wij geen vastpunt hebben waarin wij het eens zijn die daar voorzienigheid geen geloof geven die geen zedelijke en redelijke betrekkingen van het schepsel omtrend te schepen toestaan hebben zeker geen ander steunsel voor de deugd dan de deugdzelfen je vrouw hartog zag op haar oorlogie stond op en maakt haar compliment zij ging uit edeling, ik moet nog lachen het smaakte mij excellent let je zicht dat ik een kleurtje kreeg je vrouw lotje ik heb altijd gehoord dat je vrouw hartog zo geleerd was en het is of zij nu in de war zat maar ik geloof dat ze paaps is of zo zou zij niet je vrouw buiszaam je vrouw buiszaam dat geloof ik niet je vrouw lotje hoe het zij, wij moeten elk onze plicht te doen vervolgens spraken wij over koetjes en kalfjes over het mooie en slechte weer en over de muziek is meneer een liefhebber ik speel ze wat op de bas en op het klawier muur vrouw maar de meester ben ik niet je vrouw lotje ik wou dat meneer speelde je vrouw buiszaam, dat is nu te laat en ook wij hebben geen de minste schikking gemaakt meneer zal ons wel meer hoop ik in aangenaam uur bezorgen hij boog en opstaande goed hij ons alle beleefd en verdween ons soepetje was raar let je was niet geslachtig omdat zij zo weinig wist hartog, knorg en vol grillen het eten en grouden onze goede knecht die even aan haar stoel raakte vinnig is af je vrouw buiszaam was stemmig en sprak vriendelijk tegen Frits om hem als dware schaal los te stellen zaartje burgerhardt kreeg een brief van haar volg dronk zijn gezondheid en lotje was alles vergeten einde des tweede epistels 73ste brief meneer vrouw Sarah Burgerhardt aan meneer vrouw Susanna Hofland meneer vrouw en tante de waarde heer Blankaard, mijn geerde volgt mijn bevolen om van uw huis te halen mijn clavier, mijn gitaar, al mijn muziek neven ze al het linnen en ze voort dat tot mijn lijf behoort zo u edelen een dag waarop u dit best convenieerd geliefde noemen zal ik op die dag lieden zenden om het onder mijn handtekening te laten transporteren ik wens u edelen alles goed en blijven u edelen toegen negen nigt en dineressen Sarah Burgerhardt 74ste brief meneer vrouw Sarah Burgerhardt geerde heer en volgt dan leefde ik honderd jaar en al deed ik niets in al die tijd dan u mijn erkendness te bewijzen dan nog zou ik nog geen tijds genoeg hebben om u zoveel daarvan te donen als mijn hart en mijn plicht van mijn voorderen uw edelmoede geschenk streelt mij te meer omdat mij dit verzekerd van de vriendelijke goedkeuring meins gedrags ik hoop er zo'n gebruik van te maken dat ik bij u ook daarvan zowel als van de duizend guldens ik heb tante een briefje gezonden waarvan de kopie hier nevens gaat en ze heeft mij laten zeggen dat zij orde van u zelf moet hebben toch dat zij nog zoiets met u te verreken heeft ik had echter zo heel graag mijn muziek, mijn clavier en gitaar en nu zal ik ons in de nieuwe pens snijden ik heb er mij reeds in mijn disabilier toezet om uw dierbare brief ordentelijk te beantwoorden kan ook een verstandig, tede lievend vader wel meer belang nemen in zijn gehoorzaam kind dan ga je mijn heer in mij neemt maar geen kind zal ook mij in dankbaarheid en leerzaamheid hoop ik overtreffen de heer Edeling is een uitmuttend jong man nooit verlaten hij ons of we achter hem nog meer dan de laatste keer dat we hem zagen de lieve vrouw spreekt van hem zoals zijzelf de spreekt maar, mijn lieve heer Blancaard zou zo'n man en die zoveel goederen bezit immer aan mij denken nee, zoveel maand ben ik niet zo'n man moet een vrouw hebben die hem naderkomt dat is zijn zaak ik heb geen de minste trek om van staat te veranderen ik heb er nog nooit een man gezien dan die ik op z'n allermees alleen mij ten vriend wensen wil ik u eens wat zeggen daar is de jonge heer Willis die heeft mij gezegd dat hij mij bemint oh, het is zulke braaf, eerlijk bevallig jong man ik heb hem ook zo lief als of hij mijn eigen broer was toch heb ik hem voor zijn de liefde bedankt oh oh, hij zal wel ene brave vrouw krijgen, want het is een recht lieve goedaardige jongen ik heb ook hem ophouden dat ik toch geen zin in hem heb en niet wil trouwen de heer Erg, een zeer vertsoenenkrijke heer van ruim 30 jaar denk ik heeft kennis met mij gemaakt en zijn een heerlijke bibliotheek mij te gebruiken aangeboden het is toch goed dat alle heren geen laffe jongertjes zijn maar het is heel iets zeldzaam te debedoen, veel oordeel en belezenheid bij veel beschaafdheid en wereldkennis te vinden zodat wij mogen van geluk spreken ik verzeker u mijn waarde heer zodat u uw althoos redelijke wil trouwen zal en dat ik omtrend de 13e geloofstartikel van vele dames ene ongelovige ben niets dunkt mij en zo dunkt ook de brave vrouw geeft uw seks zo veel stof in de hand om de onze met bespotting te beschouwen dan het beleven deze 13e artikels een gek kan ik dulde, een pedant verdragen een petimetre leiden maar op een licht mis zie ik met schrik en versmading hij is de natuurlijke vijand mij nog seksen niet meer van zo'n lelijk afbeeldsel des duivels wie is boven alle zwakheden ik ben het niet maar dat ik mij ooit zou de straffen met een licht mis voor mijn man te nemen, veracht mij zo ik er toe in staat ben nee mijn heer ik zal uw vroom gemoet nooit bedroeven kan ik ondankbaar zijn om u, wat er ooit gebeuren te kunnen betriegen zouden ik zelf eerst moeten bedrogen worden en wie zou het toch in de wijde wereld daar belang instellen ik sta niemand in het licht alle zowel doen als in mijn vermogen is ik begeer niets dan uw vaderlijke gunsten behouden bij deze dierbare vrouw mijn dagen te slijten en zo al de ene zotdheid voor en de andere malligheid na wat af te wennen de waarde dame goed doen met de hoogste achting en ik ben uw liefhebbende pupil Sarah Burgerhart PS, ik hoor dat Tante zal trouwen met een heer die er veel in zijn japon komt de heer ken ik oh mij oh mij, het is toch grappig ook 75ste brief de heer Hendrik Edeling aan de heer Cornelis Edeling broer lief zeer dat u uur laatste heb ik aan de heer Blancaar de vrijheid verzocht om bij zijn pupil mijn opwachtingen te maken ze heer de kopie van mijn brief en van zijn ongemeen antwoord ik heb haar vader ook al overgesproken want dit bekoordelijk meisje heeft zich geheel van mijn hart verzekerd ik beminnaar met ene drift die mij zelf verbaast en u gemerkt mijn natuurlijke geaardheid niet dan zeer vreemd zal toeschijnen zo gij haar echt herkenden zo gij haar met mijn ogenzaag het keesje jongen, het is een engel eerst gisteren was ik vier uur lang in haar gezelschap en het discourse dat er op het tempijt kwam toonde mij dat zij zoveel oordeel als van nufft bezit beide zijn van het beste soort ik zou u graag aan het gesprek mede delen toch al wat niet onmiddellijk op haar bedregging heeft kan mij van die lastige verstrooitheid de gedachte niet zo lang terug houden als nodig is om het u te melden heeft de heer Blancaart geen gelijk? ja, zegt gij, volkomen ik begrijp het ook zo ondertussen, daar zit ik in het nauw nooit heb ik met zoveel misnoegen de verdeeldheid ter protestant te beschouwt dan nu en geen wonder gisteren kwam vader met mij van een extra goede beursgang hij was recht in zijn knopjes en nog te meer omdat dat door mij een bezorging een schone, zo baars op tafel gezet werd het was zo'n voor en hendrik na toen de knecht uit de kamer was om te gaan eten hij zei vader, wat scheelt er aan hein? je ziet er zo bleek en zo wonderlijk uit je schijnt ook niet graag, ben je ziek? of heb je een vrijstad die je door tof maalt? ik? ik, vader? hij? ja, jij, wie anders? kom, als zij mij wat aanstaat zullen wij het goed succes eens drinken ik, stamelende vader, er is een je vrouw waarop ik doodelijk verliefd ben en die, zo gij haar kende, u zeker zou voldoen ze is jong vrij, verstandig, deugdzaam hij? dat spreekt vanzelf alle meisjes zijn puikjes als de jongens die krul in het hoofd hebben en wie is dat je weeltje toch? ik? je vrouw Buurgaard hij? zeg je dat, cameraat? wel, de meisjes van Goeie Huis heeft geld en ik weet geen kwaad van haar dan dat zij van haar tante, een mallen kwil babbe is heengebruid en nu mooi haar pleziertjes neemt maar zij zo je moet dat partijtje uit je kruin zetten daar zal niet in gedaan worden zij is van de grote kerk en geen vreemd gedoe in mijn huis wij zijn van Luters tijd af van vader tot zoon Luters geweest en nooit trouwden wij dan aan Lutersse meisjes dat deed ik en dat zult gij en Cornelis ook doen of vader legt er, ik verbied het op ik, maar vader, zijn de verschillen dan zo groot? het is in waarschijn een romse juffer al was zij zo schoon als de Engel Gabriel in eigen persoon, zoals hij daar staat uit geschilderd al was zij zo vroom als de heilige Maag Maria ik ontervde u zo je raam dors denken ik, heer vader ik denk daar immers niet aan de Calvinist en wij noemen immers een kander broeder het zijn immers beide protestanten hij, nu ja dat broederschap zit er, godbetere dik op en shockeren zijn die bij alle gelegenheden zo weer gaas op een kander dat het er pijn waard is om te horen ik, dat is zo maar de verstandig maken zich hier niet aan schuldig, wat zij ook zelf denken hij, nu dat hoopje is zo klein en ook de hand van broederschap te geven bruit nog zo wat heen, maar de hand op trouw te geven is een andere zaak zodat, stel jij saartje burger haat maar uit je zin, want ik wil ook niet dat zij veranderd, elk moet blijven daar hij is ik geloof dat wij in onze kerk ook wel aartige neufjes hebben, ga maar eens op dinsdag in al een goede kerk, als er op het orgel gespeeld wordt, dan zijn er te kust en te keur en mooie dingen ook trouw zoeraar je wilt, als je meisje maar een goede huishoudster en luthers is anders bedank ik voor de klucht mijn huis moet geen noogs ark worden het zou mooi zijn jij een gerevermeerde vrouw je broer misschien een rimmelstrandse neef klaas en menisten en neef Gerrit een kvakkerinnen, denk jij dat god weer een luthers zal zijn om jouw familie nog eens te hervormen, ik had gaar nog wat gezegd, maar vader hield zijn hoed toen haar het kantoor en zwijgen moest ik hij was echt nog al vriendelijk beklaag mij kees lief, wat zal ik doen mijn bezoeken staken om niets in de wereld oh, als het daarop aankomt, ken ik geen beschoontheid, vader handelt in deze niet billijk wat verlang ik naar uw thuiskomst hoe aangenaam is het een vriend uit de handen de natuur ontvanger te hebben meld mij eens hoe neer jij daar gepromusfeerd wordt dan zal ik hopen hem te omheils die mij onder alle mannen de bepaarste is, TT Hendrik Edeling einde van brief 71 tot met 75 opgenomen door Karola Jansen www.karolajansen.nl brief 76 tot met 80 van historie van mevrouw Sarah Burgerhart, dit is een opname voor LibriVox, alle LibriVox opname zijn vrij van oorteursrechten ga voor meer informatie of mee te doen naar LibriVox.org voorgelezen door Karola Jansen op 13 november 2007 historie van mevrouw Sarah Burgerhart van Betje Wolf en Agi Deken brief 76 tot met 80 76e brief, de heer Jan Edeling aan de heer Abraham Blancaart heer en vriend ik schrijf nooit dan over negocie maar nu moet ik u schrijven omdat wij de zaak ineens kort en goed zouden afdoen daar heeft mijn zoon Hendrik zin aan uw pubil het is of de jonge stapelzot is zo ziet hij eruit maar ik kan in dat huwelijk niet stemmen dat partijtje niet sluiten nu, ik heb hem met een paar woorden gezet dat hij daar nooit om moet denken omdat ik ene Lutters dochter wil en zal hebben ik gebruik niet veel woorden met mijn jongens ik zeg maar zwijg, zo zal het zijn heren want zodra wij, vaders, 1 woord zeggen hebben deze kwanten er wel 10 tegen het is of de duivel de jongens regeert als zij een meisje in de kop hebben het is mij allee dat ik mij zoveel laten en reden gegeven waarom ik het niet hebben wauw het is dan of mijn jongens toestaat ons tegen te spreken en dat niet waar bleef ons vaderlijke macht u moet ik echt een reden geven gezijd mijn vriend en ik twijfel niet of hij keurt het huwelijk al zo zeer af als ik of ik ken Abraham Blankaart niet ik ben rechtzinnig oud Lutters zo is mijn hele geslacht mijn stamvader is met een zalige Lutter nog bevriend geweest om een kleine dichtreden te vinden de duivel naar de kop smeed toen die het al te grof maakte alle onze katorbediende alle onze boeien zijn Lutters en ik zal nooit dulden dat deze keten van Lutters zijn wezens in de war raakt door ene schoondochter en wat maakt dat verwenst de buiten de kerk trouwen een slecht huishouden ga weet dat zo goed als ik zij lezen waarachtert niet eens de Zelde Bijbel vrouw leest in Bunyan niet met u over het geloof twisten maar ik hou het mijne en ik zeg altijd ik geef mijn geloof aan mijn jongens als zij in het wereld komen en mijn geld als ik uit de wereld ga ik heb niets tegen het meisje dat wat zeggen wil en ik heb met haar grootvader Pieter Burgerhardt veel negood zich gedaan het was de braavste man van de beurs haar vader was ook zo hij is maar te vroeg weg zij zal in haar kerk ook wel zalig worden zo is het ook nogal niet hij zegt mij dat het juffertje nog niets van zijn liefde weet ik heb hem nog nooit op een leugen betrapt het zal dest wel zo zijn die is te beter als hij nu maar schrijft dat hij het met mij eens zei is alles afgehandeld in verwachting daarvan ben ik uw edelde dinagrenvriend Jan Edeling 77ste brief de heer Abraham Blancaart aan mevrouw Zuzanne Hofland mevrouw wel, hoe we hebben we toch met elkaar rijt je de wit kwast of maalt je de geest denk jij dat ik zomaar op een dag heen ons over kan komen om u te zeggen dat jij je vrouw Saartje haar linn en muziek zent was het briefje niet zo beleefd als er een in heel Amsterdam te vinden is wie haar al hoort ervan het is immers het kind zo'n eigen goed de gitaar heb ik haar zelf uit Londen meegebracht toen zij tien jaar was hij kost mij verschijde kinnies maar hij is ook al wat je horen kunt zerk je wat doe je toch met haar clavier speelt berecht met haar stijven dikke stomper somtijd een deuntje op als hij dronken is wat praat jij toch van nog wat rekenen of te verrekenen zwijgen maar doodstiel van of ik zal u anders spreken weet je wat je krijgen zult net twee nieten in een bodemloos mantje en berecht om een oortje raak wat voor een vervalletje broer kan zoveel knokkel olie krijgen als hij thuis kan brengen dan zult geweld voldaan willen tekenen wat zegt hij nu van Abraham Blankaard maar wat hoor ik Zanneke ga je trouwen met een heer die alle dag in zijn japon bij u komt kan wel denken wie of er op u smoel heeft wie anders dan de broeder nu geluk er is maar een paar bedorven evenwel als ik zo alle oude dingen over denk dan beklage ik u toch we hebben immers menigmaal in zijn pretje gehad en je hoorde mij toen zo graag zingen van toen onze pauw in het leger kwam waarachtig Zanne de fijne loop op uw zak meid ze zullen je zo arm maken als een meer die duifelse gerigheid heeft u gefopt zand in de ogen gestrooid neem dan die drasbroek niet ik zal wel een ander opschommelen als ik in de stad kom nu heb je orde van mij om saartjes goed te zenden ik blijf u ene lediner Abraham Blankaard 78e brief, meervrouw de weduwe speelgoed aan de heer Abraham Blankaard geëerde heer om aan uw wens en mijn plichtnopeste lieve burger hard te kunnen voldoen zal ik alle gelegenheden hebben die wij zouden kunnen begeren het belang dat jij neemt in ons meisje en ik ga je excuseren indien ik u nu of dan eens wat kleinigheden schrijf evenwel, ik geloof mijn heer dat men uit vele zogenaamde kleinigheden veel beter iemens karakter doorgaan karakter kan opmaken dan wel uitsterkelijk passages omdat de zeel als zij heftig bewogen wordt of al te bestudeerd werkt minder op haarzelf kan beschouwd worden ik vind hem mij vereerd met de confidansen onze twee jonge lieden toch geen van beide weet er iets van ik zal best ook in staat zijn te helpen bezorgen beide hebben mij de brieven aan en van u laten zien mijn heer Blankaard eens moet ik het mogen zeggen gezegd een goed en voorzichtig en eerlijk man zaartje zegt ronduit dat ze op u verliefd is en er worden keurelijke machetten voor u geknopt in ernst ze is de dankbaarheid zelf de heer Hendrik zegt dat geij als een man van eer handelt ik hoop maar dat papa wijzer zal worden en vooral dat ons trots scheltje er toch nooit achter komt die heer Hendrik kreeg haar dan nimmer hij bemind haar met de eerlijke liefde van een verstandig man en ik denk dat hij met smarte gelegenheid afwacht waarin hij haar dit kan zeggen zij spreekt nooit iemand alleen ik houden mij voorzekerd dat zij op hem geen gedachte heeft op niemand in de wereld denk ik maar dat zij hem hoogacht dit is ondogenbaar mogelijk want zij is ene keurig kentste van verdiensten mogelijk behoeft deze hoogacht in haar hart voor de zoete betoveringen daar liefde zelf met meer goedkeuring was de heer Hendrik niet zo ver boven haar in haar eigen gedachte dan zeker zou vroeg of later Hendrik de man haar verkiezing worden met een groot vermaak observer ik hoe de heer Edeling bij alle voegsame gelegenheden zich pochten doen kennen en ons meisje okazig heeft om zich te laten kennen onlangs hield hij een gesprek met ene mijner dames over de genoegzaamheid ter deugd en hij bekend dat het zoveel eer deed aan zijn hart als aan zijn de godsdiensten is er een ander gesprek geweest over het buitenleven de heer Hendrik merkte aan dat er zeer veel liede reeds naar buiten waren dat zijn de moeder het buitenleven dermate bemind had dat zij er de meeste maanden desjaarsplicht door te brengen en toen zij ziek werd niet verkoos vervoerd te worden omdat zij daar zeiden zij even gerust sterven kon zoals ook gebeurden dit gesprek was in de volgende samenspraak begrepen ik mogelijk heb ik door mijn Gelderse opvoeding voor oordelen voor het buitenleven toch zo het aan mij stond mijn leven in de stad of buiten op het land te slijten, ik bedacht me geen oogemblik juffrouw lotje heede ik niet, het verveelt mij altijd zo bij mijn oom, men ziet er niets aan bomen juffrouw zaartje nee, ik mag graag buiten zijn maar ik moet een goed gezelschap hebben boeken en muziek ook evenwel, ik mag graag overal zijn daar ik het goed heb, en dat is natuurlijk juffrouw letje wat denk ik dik was om die lieve tuin die mijn vader had en wat is het aangenaam zo dicht bij de stad als wij er zijn willen juffrouw hartog de dichters, onze halse zelf niet uitgezonderd, mogen wat aanpraten van de verrukkende schoonheden de natuur, de stad is het warrentoneel der verstandige degelleerde liede daar vindt mijn beschaafdheid en rang, kort gezegd ik zou, zo ik het zonder om beleefd te zijn doen konden, nooit 6 uren aan hem buiten zijn of het moest zijn uit te slapen de heredeling ik bekend meer vrouw dat men niet zoiets voor geluk kan houden voor ons, dat ons geheel vreemd is ik bekend ook graag dat het buiten leven zeer veel van zijn schoonheden en gemakken aan kunnige en arbeidszame stadsbezwoners verschuldigd is dat, indien de kunst ook daar de natuur niet in vele opzichten leidt en verbeterd, onze buiten plaatsen zeer veel van hun vrijheden zullen missen het is ook waar, dat elke voorwerp zijn de wijze beschoudt vrouw hartog het is toch komiek, de poëten zelf die zoveel ophefs van het land leven maakten, blijven er vandaan hoeveel geloof moeten zij dan zelf aan hun opraadjes geven hier, onze vriend Pope, niet tegenstaande zijn happy the man who to these skates retires whom nature charms and whom the muse inspires was echt er zeer gereed om schaduwen natuur en zangodin voor het voel want hij zegt immers, met vrij wat roemzucht en we must own, I live amongst the great en wie weet niet dat lieden van vatsoen zelden buiten zijn onze fragiliërs vond het ook nog zo al heel ongevallig met te gaan kruipen aan het Hof van Augustus hooratiescheef in Rome zijn de schoonste lofspraken over het land leven en het is zeer bekend dat de natuur beminnende Thompson in zijn uitmuntend vers over het vroeg opstaanscheef terries will not man awake niet alleen in de stad maar op de heldere kleinere middag een luij en leeg te bed leggende juffrouw lotje hee dat is goed toe juffrouw hardtog denk net als ik, maar je kan het zo niet zeggen, dat is het maar juffrouw zaartje, zo lotje wel dat zal juffrouw hardtog denk ik ze veel eer aan plezier doen want men heeft graam toestemmers van onze begrippen juffrouw hardtog, ik spreek met mijn heer en die juffrouw kunnen wat mij betreft te zaken begrijpen zoals zij willen ik neem er geen belang bij, nee niets in het allerminste waardelijk juffrouw zaartje zegt hij dat, wel ik geloof dat ons al zo veel klein achting daardoor geschiet als er wel oneedelmoedigse inlicht opgesloten het is toch raar dat zulke geleerden zulke denkende vrouwen ten koste onze seks nooit haar vernuft kunnen tonen zonder dat haar hardt daar door van zijn waarde verliest juffrouw hardtog en die het niet beneden mij was op alle beuzelpraatjes te antwoorden ik zou deze aanmerking eens vooral af doen juffrouw lotje wel nou, zelfje krijgen zij de man en hij was alleen in huis ik, mag ik de dames herinneren dat wij over het buitenleven spraken de heredeling elk zijn zin, maar er is voor mij geen vermaak daaruit spanning op te noemen dat gelijk staat met die genoegers die het buitenleven schenkt en die geschiktheid heeft om die te genieten ik er komt dus mij eens ten minste in de periode in ons leven waarin wij die geschiktheid moeten bezitten en hoe meer men die vervroegt hoe gelukkiger men is juffrouw hardtog dat komt mij zo niet voor ik bemin het stadsleven en ik denk dat ik nu rede stuout ben om dit stuk mijn les te krijgen juffrouw bugzaam mij zeer trots aanzien de juffrouw zaartje de juffrouw bugzaam ik merk dat juffrouw hardtog uw discourse zeer ongevallig is de juffrouwen lotje, letje en ik zijn drie kleuters eilieven, laten wij dan toe luisteren want ik verwacht dat ene dame die zoveel ouder is dan wij ook merkelijk wij zou zijn moet juffrouw lotje, heede juffrouw hardtog is immers niet ouder dan juffrouw bugzaam en ik hoop dat wij nog meer gehooren zullen het is wel mooi zo te horen praten de heredeling dat men zich in staat gesteld heeft om op het land gelukkig te leven meer geluk, meer duurzaam meer voor de mens berekenend geluk geniet dan wel op de woelige toenelen daarvan maken die de bomen kan opleveren juffrouw zaartje ja, meneer, dat heb ik ook al to's van lide horen zeggen die mijn voorzeer verstandige lide hield als ik mij wel bedenk, geloof ik waarlijk dat zij gelijk hebben ik kan juist wel niet zeggen dat ik stok out ben toch zoeens in de schemering dat het verstrooi in de stadsleven ontsjuist niet heel dienster is om ons toe te leggen op het verkrijg die geschiktheid waarvan mijn waarde juffrouw bugzaam spreekt juffrouw hardtog ja, jonge dames zijn doorgaan zeer aandoenlijk voor alles wat iets romanesks heeft het bevalligste landschap is naar zonder tenminste een meisje de lammere hoed en een knap die haar wat zotte neitjes over haar schoonheid en van zijn een liefde voorpraat zij lacht er schampelijk dit bekend ik in zoverre dat, zo ik immer vrouw van ene heerlijkheid wiert ik mijne wijde met vergenoegde meisjes en frisse vrije zouden willen vervuldzien het voorbedilligse overlatende om hun eenvoudigheid bespotelijk te maken juffrouw letje ik kan overal zotte neien praten ook wel die hem tamelijk deftig voorkomen hebben toch dat alle jonge dames smaak hebben in het romanesken zouden men kunnen ontkennen ik geloof dat men onze waarde een romanes kan noemen en echter zij schijnt ook te denken dat jonge mensen diester gelukkiger zijn dan laten zij vroeger smaak krijgen in het buitenleven juffrouw lotje nee juffrouw letje ik bedank ik niet naar buiten het is een mijtennaar en ik wandel niet graag twee maal door de zelden lanen en wat zal men toch buiten doen men ziet op ooms plaats in mijn schot nog goed mens en tante wil nooit eens jassen met mij wat zal men buiten doen en schoon ik altijd met groot vermaak buiten ben zo geloof ik dat ik nog niet half wijs genoeg ben en niet half vroom genoeg om van nu af mijn leven geheel buiten door te brengen juffrouw harttog niet half wijs nog niet half vroom genoeg deze uitdrukking vind ik raar juffrouw zaartje dat jij die raar vind is wel zeer tot u dienst ik vind deze uitdrukking nog al voor een meisje van mijn jaren en verstand redelijk goed omdat de zaak zelf buiten geschill is zo ik mij het air ga van op een beslissende toon te spreken de heredeling ik denk met je vrouw dat jij zonder dit air aan te nemen zeer wel mocht zeggen dat de zaak zelf buiten geschill is alles wat ons als redelijke volmaaktbare wezens in staat stelt om de zegeningen des goede scheppers uit de reine handen der natuur te ontvangen en te genieten verhoogt zeker onze zedelijke waarde en voorbereidt ons voor een staat daar de volmaaktheid alles bezeelt mogelijk is niet zo gunstig als in het buitenleven op de aangenaamste wijs bezig te houden dan de lecturen van goede welgeschrevene boeken over welke onderwerpen ook indien die onderwerpen zelf ons onderzoek waardig zijn het zijn echt de verre van mij dat ik als een lastige wijsneus aan jongen lieden en tamelijk gedeelte der wat zoenlijke vermaken zouden ontzeggen toch ik voor mij hoop eens met een lieve vrouw en kinderen een groot gedeelte mijn slevens op het land door te brengen ik hoopte dat de goede voorzienigheid een redelijke wens mocht vervullen hij zag op zijn oorlogen en terwijl je vrouw hartogreeds uit de kamer was verzocht hij de eer te mogen hebben om de drie dames op overmorgen te mogen afhalen omdat er een koop verdijschip waarvan hij boekhouder was zouden aflopen hij had, zeiden hij, den heer brunierreeds gevraagd dit werd zeer vriendelijk aangenomen mijn jongen lieden zijn zeer met de heer edeling in haar schrik let je prijs ten boven de huizen zaartje noemt hem een verstandig man dat hij de oprechtste achting verdient lotje vindt dat hij zulke mooie camisols draagt en er uitziet als een prins je vrouw hartog alleen vindt hem wat heel veel met zichzelf ingenomen enzovoort huiselijke bezigheden doen mij deze spoedig sluiten ik ben met de oprechtste achting uur nederige dinerres maria buigzaam weduwe p. speelgoed p.s. gewet niet ook niet van de marchette heer en vriend in antwoord op uw e amsterdam de passato dient ik ben u maar die ik maar ben een niets beduidend oud vrije en dat zit al doch ik wil je zweren dat wij niet meer in geloof dan in humor verschillen zie daar, ik heb het auto zo druk en volhandig gehad dat de trouwer is ingetrokken maar zeldertemostert was ik vader over een half toe zijn jongens en meisjes wel dan zou ik mijn geluk niet kunnen overzien als ik daar zo al die kabouters snappen en rabbelen of Abraham Blancaart ook meezak doen en als zij dan zoveren heen waren dat zij op het geen ik zei de aanmerkingen konden maken en het hunnen voor hun kleine zaak is wist te in te brengen wel dan zou ik God hartelijk danken omdat ik zulke snelle kinderen had zoals Billik is begrepen zij in het vervolg eens iets beter dan ik, bestig zou ik zeggen en doen het zo daar heb je nu mijn saartje wil ik spreken wel de kleuter weet veel meer van de wereld de schrift als ik en ik ben 30 jaar ouder voordat ik naar Frankrijk ging zei ik kind, lees je jouw gebedsavons wel stipt uit mel mijn heer zei ze ik ben het uit mijn eigen hart ik weet immers beter wat ik nu nodig heb dan mel voor 50 jaren dat raden kon wat denk jij dat ik toen zei je zult bij dit en dat jouw gebed uit mel lees omdat ik het doe mismandje, ik zei dat is waar meisje, je hebt groot gelijk en anders zou zij denken dat ik haar vijand was, hoor Jan Edeling je hebt nu veel meer verstand dan ik toch daar heb je mis in, het is op mijn woord jij hebt mis God de heer geeft ons zijn kinderen wel reden van zijn bevelen, doe dat opdat het u wel gaat, staat dat dat niet in de Bijbel? en zullen wij nu zo misselijk en zo boos zijn dat we onze kinderen in plaats van brood, slangen en schorpioenen in de mond proppen had bij gelijkenis Luther's vader eens gaan zeggen Luther ik versta niet dat je Luther's wordt veel paaps blijven, want wij zijn van het begin van de wereld af allemaal paaps geweest en zo jij het in de kop krijgt om van ons oud geloof af te gaan zullen wij eens wat anders bij de hand vatten en was Luther's vader even wel zowel de vader van Luther niet als Jan Edeling vader is van zijn en zoon Hendrik en waar was dan je hele geloof gebleven dat je op je kerk gesteld bent, eer heeft u hard dat is braaf, maar hier ik zei de gek ben ook op mijn kerk gesteld en mijn hart had ook eer zou ik denken wel zie, we verschillen zo weinig in geloofschonden wil ik spreken dat het niet de pijn waard is om er zo over aan te gaan en waarom zouden onze jongen Luid niet met Malkander te kerk kunnen gaan hebben wij niet één heer, één doop maar wat hagel hebben wij leken met hun het disputen en tandtrekken te doen zodat tegen het huwelijk heb ik niet indien er geen andere dan deze geloof verschillende mede gemoed zijn dat gij van het Luther's geloofzijd is goed voor u dat ik op zijn gereformeerds geloof is ook goed voor mij maar elk zijn vrijheid, gij zet immers geen pauze al ben je vader je kunt immers mis hebben of zijt gij onvelbaar, hoe zit het kom aan, daar heb je nu Paulus de apostel Paulus, daar gij zo wel aan geloofd als ik wel, die dacht mede al dat hij het bijster wel had en dat ons lieve heer machtig met zijn even gediend was dacht hij het niet hoe, de man zijdt het zelf hoe kun je het nader hebben dat hij daar zo libra zijn tieren door de maskes en wat wil het geval, hij had het wel net mis en een graven man heeft er auto's berouw van gehaald toen hij beter wist ik heb voor 30 jaar mijn beleidenis gedaan bij onze vrouwen van der vorm en ik hoop in dat geloof te sterven toch, als ik eens mocht zien dat andere christinnen nader bij Gods woord blijven fiat, dan moet ik dit licht volgen en dat zou ik ook gerust doen want ik ben een eerlijk man zodat ik me zeggen wil dat ik het huwelijk om die reden niet kan afkeuren je moest nu even wel je niet gaan zitten inbeelden dat ik met het kind zo goed koop ben maar uw zoon is zo'n braaf man daar wil ik maar opkomen nee, daar heeft zij goddang te veel geldstoe en is zij van te braven familie het is een mooie brunet ook en ze speelt maar kapitaal zare burger had moeten zo'n braaf man hebben als uw Hendrik en zijn ouders moeten haar met achting en lievde in hun familie nodig nu, nu het zou geen unaartig klugje wezen met een papa die zei zo zal het wezen, dochter, want ik verstaat zo nee man, mijn pupil is een redelijk schepsel en zo wil ik dat zij zal behandeld worden daar had men dan het gooi in de glazen met papa Edeling en mijn arme kind was aan de joden overgeleverd ik bedank je hartelijk hoor zie, daar is mijn antwoord ik blijven, uw dienst willige dinaar Abraham Blancaert tachtigste brief met je vrouw Sarah Burgerhardt en met je vrouw Anna Willis als dat zo voortgaat krijgt hij een heel boekdeel brieven op eenmaal nogal half starig, voei naatje nu, ik leef ondertussen vrolijk en wel, als de bloemetjes, zoals onze meiden zeggen, is er geen brief voor mij Frits? weer vrouw, nee ik mag wel met gel het zeggen maar het antwoord was gestadig, nee geen tijding, goed tijding, denk ik en echter, ik ben gans niet onverschillig om twente uur op vriendschap en verlangzeer om te horen hoe uw lieve moeder het heeft en dan voor ook tijding van mijn willempje is zie, daar mijn journal niet zeer interessant het is waar, toch, dat kan ik niet helpen een allerliefste brief van mijn vocht die jij zien zult als jij zoetzijd, eer niet allerdaag druk wandelen, uitwippen, lezen, zingen spelen, na je knopen nu met mijn dierbare vriendinnen praten of, mondje toe, als de lieve vrouw Letje, en mij iets verhaalt dan weer eens voor mijn groot kind verbrottelde stekenhelpen oprappen en de naal de rechtbuigen nu is neigen voor de geleerde hartoch en de zie,t zo gaat mijn dagjes heen het vrije gaat ook nog schoon zijn gang mijn kootje komt meestal het dagjes kijken en ik kan niet zeggen dat hij veel zotter wordt zee dat hij met de heer Edeling omgaat weet jij wat, ik ben blij dat de vrouwen nooit aan het reformeren zijn gegaan zij zouden wel het werk niet half zo goed geklaard hebben als onze calvijn en luter en wij staken zouden heer Blancaard zeggen, nog dat aan onze oren in de paparij daar heb jij nu zoveel maanden op mijn hart gerammeid en het klonk, jij hebt geleerd vermaand, betoogd, bestraft en wat heb jij gewonnen, niets ter wereld ik blijf uitgaan, blijf thuis komen te negen uuren ik blijf taffen en gazen kopen ik drill naar de comedie kort gezegd, ik blijf Sarah burgerhardt en daar is nu kootje wel, die heeft nog geen één onvertogen woord nog geen één zuur gezicht gehad van zijn uitmuntende vriend Edeling en waardelijk, hij begint al een ander voorkomen te krijgen de onderscheppende wijs van zeggen voor al het voorbeeld des laatste aan, hij moet des aan de wijs van hervormen schelen wat Hamer zegt mijn vocht, ben ik niet zowel te leiden en dus te verbeteren als kootje gister had ik een vrije dag, uit geweest naar de comedie geweest, ik onder de bescherming van de beleven heer Erg zijn vriend geen omletje voor zijn rekening en Lotje nam ik mee, die voelde ook nog eens een plaatje al wat mensen monden proeven konden was er in de loge en mijn kostelijke vriend kwam de heer Erg sprak met oordeel over de acteurs en actrices, over het troneel en het stuk dat gespeeld werd, dat Ham en mij ook, weinig voldeed het was een drama, naartje waarin meld Po-Meneë en Thalia al kanden telkens de voet lichten en al kanders werk bravende war gehoorden zodat de uitwerking was zo ongevallig, zo stotend eveneens gelijk men niet weet of men in een stoeierijtje lachen moet over een draai dan pijnlijk zien heb ik mij, zeggen de klossen, tot een dokter gelachen ik zie duidelijk dat zij maar acht of negen jaar is al is zij een hoofd groter dan ik dat doet het niet toe dan keek zij met aandacht op het toneel en vroeg of het alles waar was dan wou zij dat de acteur die zijn knechten present gaf haar oom Dirk was dan leek die actrice vol maakt op een nigt zo en het kleine jokkentje had net eender rok je aan als de kleine karel van oom toen er een beroeide lichtmis in de kluchtenvoorschijn kwam en ze zo bij haarzelf heen plezierig kouzen ik bekende zij letje tegen mij dat die borst juist niet te net gechoceerd is want je heeft gelijk hij ziet er miserable uit en om weer schone ogen denk je dat dit nu alles gebeurt ja, wist ik dat naartje dan was ik er zelf uit in dud niet om de hart toch, want en dit redeneert sterk, ik gun haar die jongen niet niet om Lotje tenzij hij een vrouw als een kind wil hebben niet om mijn letje ik haar niet missen wil niet om Sarah de wel die te wel over haarzelf denkt om immer tegen een broze sterveling te zeggen heren dan tegen haar Abraham wij kwamen uit de comede direct thuis en de herenname in de zijkamer afscheid Lotje is haarzelf niet van blijschap zij is zijt ze nog nooit eens gevraagd om in de comede te gaan maar kijk, als zij nu veel geld had dan ging ze er alle dagen zo mooi is in de comede vanochtend, toen wij zouden ontbijten zat zij alweer aan de kinderkouzjes te breien ik zal de kouzjes laten wassen, want zo kan zij die niet geven, de roestige moeten, tonen al de afstanden daar zij die neerlegt, zodat ik mag ook wel zeggen, plezierig kouzjes ik zou van mijn negenijgtijd voor haar u zoveel niet vertellen, maar ik moet u al het goed dat ik doe, zo met duimen en vingers instampen wil ik spreken ik kan voor de weduwen niet verbergen dat er iets zit tussen ons mijn lieve Engel zegt ze, heb jij ook ongelijk hoe het zij, wist eerst om alles uit de weg te doen, dan zult hij hoe het ook is de grootste zijn evenwel, ja burgerhardje jij bent een trots dingetje, maar laat het om trent zo ene vriendin bij u toch niet te haperen ik heb dikwijls gedacht en gewet ik ben niet regeerziek, ik wou dat ik ook nog over een schepsel wat te zeggen had daar moet toch iets soets in zijn daar is nu blindepiet, die is heren meest over twee kevers, en ik heb het nog zover en nooit kunnen brengen dat ik een juli of pretty of lordje hering had ons in juli's rebelleert tegen mij en hard toch schoot hond, daar houd ik niet van hij ziet er al even bedant uit als zij een vrouw ik zal het eens met lotje proberen wie weet hoe bedaard ik word als ik lotje regeer ei kijk, daar heb ik alweer een proef genomen op dat door slim menselijk hard, luister, luister de genoegzame grond van de bedaardheid van meeste jonge meisjes ligt in bedil en regeerziekte kijk eens uit naartje, ziet je dat 12 jaar dribbeltje van een zusje maar wel? kijk, het gaat recht op het mondje in de plooie broertje ziet hij daar, daar met dat vlodde broekje aan, moet een treetje of drie vooruit gaan het kleine meisje heeft veel wijsheid omtrend broertje nu wordt hij vrij gevoelig bij een slipje van zijn rok, met een loop zo hard niet teruggehaald, dan is het jantje, spreek je niet tegen die heer zeg je geen dinaar, tante de kinderen komen thuis zusje gaat met een meid uit, ontloopt haar en al haar bedaardheid is vergeten is deze invalt omtrend lotje wel zo kwaad? dus neem een klotje al zozeer om mijzelfs als om haar en twil, onder mijn opzicht, vier verlegende sprie, le diabele en pocht labbed hoor vriendin, nieg u niet heb, moet ik het op alle boegen wende om de zedelijke winkel tamelijk in orde te houden, opdat als jij die eens komt naa kijken, niet alles in welkande zou leggen en u de moed benemen om alles weer ter deeg en recht te leggen de haken en ogen uit het garen te wikkelen de linten op te rollen en alles op zijn noemer en in de rechte laden te bergen het zal u nog in de hand vallen, geloof mij, het is met mij als met onze keukenmeid, als zij weet dat ik, de schel hangt in mijn kamer aaneem om haar te vijf uur op te schellen dan slaapt zij gerust door zij vertrouwt op mij, maar neem ik het niet aan, dan staat zij, en Dik was nog vroeger op, de band zegt zij dan is zij hetzelf die je voor zorgen moet, hoe smaakt u die? nog geen brief, dit is dan de derde die ik nedelleg SB einde van brief 76 tot met 80 van historie van mirefraussare burgerhard opgenomen door carole jansen www.carolajansen.nl brief 81 tot met 85 van historie van mirefraussare burgerhard dit is een opname voor LibriVox alle LibriVox opname zijn vrij van noteursrechten, ga voor meer informatie of een meter doen naar LibriVox.org voorgelezen door carole jansen op 13 november 2007 historie van mirefraussare burgerhard van Betje Wolf en Agie Deke brief 81 tot met 85 81e brief de heer Hendrik Edeling aan de heer Cornelis Edeling mijn beste vriend nauwelijks zult geen mijne brief waarin ik u het gesprek met vader en ze voor het melde ontvangen hebben of ik sinds u een tweede ik moet schrijven en aan wie kan ik zo alles als het genaar van de voorvalt schrijven dan aan u mijn broeder de beminnelijke burgerhard geeft mij zoveel blijken van een vrij karakter en leidelijk verstand ze heeft zoveel schone hoedanigheden dat ik niet langer mijn liefde voor haar konden verbergen ik spreek kunt geen denken haar nooit alleen ik moest dan zo enige legeheid afwachten waarin ik haar alleen spreken kon het geluk diende mij ons nieuw koopvaardijschip de vriendschap zou aflopen ik verzocht de drie dames ook verzocht het werd mij toegestaan ze zag het met veel genoegen en vroeg mij een en ander bij die gelegenheid dat mij wel beviel en toende hoe zij begreep dat de negotie de bron is van slans welvaren het weer was schoon, de avond verrukkelijk tegendronken en het een en ander op de werf gezienhebbende stelde ik een klein wandelingetje in de meer voor het werd een paar recht toegestemd en Brunier bij zijn zuster en de andere je vrouw geschikt hebbende verzocht ik aan mijn beminne om haar te geleiden zij stemde het minst hem toe en mijn arm aannemende Keesje, nu grijs zij het ook eens verliefd geweest onder het wandelen was zij zo vrolijk zo spotter aardig dat ik niet wist hoe haar ernst een ogenblik op te wekken apropos mijn heren heb ik wel gezegd dat mijn lieve volgt u zijn vriend noemt en hartelijk goed ik, neem u je vrouw maar beide verheurt mij ten hoogste de heer Blancaart, zij is de beste man die er leeft hij heeft mij ook althoos bemint of ik zijn dochter ben ik, mijn hoeft de verdiensten van dienheer niet te hebben om u te beminnen zij, daar zou, even als van het uithangbord waarin de ridder coverlie geschilderd stond, veel voor en tegen kunnen gezegd worden mogelijk zou onze skavante u dit bewijs ook al vrij moeilijk maken ik, gehaapt al zo eens gezien dat ik juist geen proselyd ben van die dame haar begrippen maar wat hebben wij met haar te doen als jij er iets tegen hebt als ik u betuig u te beminnen met een en zowel hoogachtende als tedere liefde mogelijk hebt hij dit wel eens van een ander jong heer ook gehoord toch, doe mij recht van te geloven dat jij mijn geluk of ongeluk in uw macht hebt ik heb nooit bemint dan u ik beminden u zoals ik u zag en de welk ondervindt dat mijn verstand mijn hart toeujuigt, moet ik u zeggen dat ik u me min zij, mijn heer een achterwaardig man de glorie in een vrouw is ik ben boven alle vermomming ik zal u dan maar eenvoudig zeggen dat die betuiging mijn eigen lieve wel gevald maar ik zeg u meteen dat ik geen de allerminste neiging heb om van staat te veranderen ik, mogelijk is er een man die een geit de voorkeur geeft en wat kan ik zeggen zij, mogelijk zou het geen mis kunnen hebben ik heb nog niet meer zoveel moeite genomen om een uitzondering met opzicht tot mij te maken nou, in die nu hard dan vrij is vergunt jij mij dan de eer om u als een man die u bemint te mogen zien zij, de vriend mij naar derebare vriendinnen heeft zeker alle vrijheid om aan haar huis te komen en zo hij als zodanig ook met betrekking tot mij komt dan verzeker ik u dat ik zijn gezelschap niets zal ontwijken is dit niet redelijk gesproken ik, ik wacht er van u niets anders en ik bedank u ootmoedig voor de gunstige wijs waarmee jij mijn verzoek hebt ingewilligd zij, aangehoord mij heeft geen zeker mijn heer ik willigd niets in, ik kan niets inwilligen ik, aangehoord jij hebt gelijk, ik zou al te gelukkig zijn ik beveel mij in u gunstig aandenken toen merkenen dat zij liefst bij het gezelschap was, stapte ik wat aan het discourse werd algemeen ik was recht vrolijk en op wat grond vraagt hij oh, dat onderzoek ik zo net niet nu wist zij mijn groot geheim en nu moet zij wel om mij denken is dat niet verrukkelijk de eerste na middag de beste hebben wij een muziekpartijtje ik hoop dat ik haar wat voldoen zal ik hoop dat ik mij aangenaam zal kunnen maken in de ogen mij dan beminden oh liefde, hoe zijt hij voor onze natuur berekend nu ik bemind ontwikkelen zich vermogens in mijn geest die ik niet eens wist dat er waren jij hebt me dikwijls geplaagd omdat ik 26 jaar en nog ongetrouwd was ik had haar niet gezien die ik beminnen kan en een huwelijk uitbijkomende hoogmerken meer dan uit liefde daarvan was ik althoos hoogst afkerig schrijf mij toch ik omhels u en ben, uw gelukkige broeder Hendrik Edeling 82e brief mevrouw Susanna Hofland aan mevrouw Cornelia Slimslamp zuster keetje kom toch thee bij me drinken, zodra als je kunt daar heb ik weer zo'n ontroerend kje gehad lees dit briefje van Sarah ze wil haar goed hebben en ik heb cd dat de boze haar verleiden en een rode duid ontvangen ik heb haar in was niet weggestuurd oh nee, ik daar zat ik op mijn kamertje heilig, eenzaam zo wat lees in zuster Teutas heilige werkeloosheid, toen dat briefje kwam kon ik er maar zo heilig werkeloos onder blijven dat was heugelijk hoe schrik ik het toch ik ben heel verlegen het is of mij zo gedurig wordt ingehuisterd zannetje, zannetje, je moest een andere weg gegaan zijn maar broeder Benjamin, die ik dit verhaal zei ik heb een eigen gerechtigheid kind of het is de oude Adam en dan slaat hij op de bijbel dat het klinkt en zei, brik hem de hals, die oude wetprediker en dan word ik zo confus, zo confus dat ik sta of ik bedremmeld ben ik moet u een soort vragen, zusje ken je ook steintje doorzicht zij is mee van de vroom maar houdt geen oefening, dat is zo haar weg je niet zei het steintje ze had veel van mij gehoord en van mijn toppen en strijdje ik verhaalde haar het hele geval steintje stelde mij in het ongelijk ze heeft mij gemoet heel in onrust gebracht hartje, zei ze ik geloof dat je het allergaar verkeerd aangelegd zult hebben je weet wel dat het onze zaak niet is, het hart te veranderen zolang u niet je zin had in de mode zou jouw stemmig japonnetje en mutsjaar geen zier beter gemaakt hebben je moet niet denken kind dat ons wegje allemaal z'n wegje is daarbij wicht je betaald voor goede spijs en drank en je mocht haar dat niet ontnemen wel, hoe dalm je zo over een beetje geld zie als zulke slimme meisjes dat zien dan denken ze dat al onze vroomheid weinig om het lijf heeft en wat zei te heren, deze men ook vijgen van doorne, waarom moeten wij toner zijn en vrienden te zijn je weet het immers zelf wel als men tegen je luid zo spreekt dan roept je van eigen werk maar is de genaat niet overvloedig in goede werken hartje ik geloof dat jij het zo kwaad niet meent maar die ben je min, die ben je min lees jij in gods woord en zie daarin hoe of het met je staat of je ook de gierigheid nawandelt of je met zagejes vier dubbelt wilt weden geven het geen gij u niet naar uw eigen verhaal al hebt de kort gedaan kijk, ik moest je dat zo in zijn vriendelijkheid zeggen ik begon te wenen kom, zei ze, daar is de heren nu weer zo goed en geeft je gelegenheid om te kunnen tonen of jij hem lief hebt ik kom hier om een liefde gift voor een arm ongelukkig huishouden ik vroeg of de mensen van ons volk waren, daar oordeel ik niet over, zei zij, en zo zei het nog niet zijn kunnen zij het toegebracht worden ik was zo bewogen dat ik haar een drie gulden gaf en ze lag er stond een rij erbij ik werd beschaamd, want ik geloof dat steintje het niet ruim heeft toen ging zij weg en wendste mij vrede en nu weet ik niet hoe of ik sta steintjes woorden waren niet verwerpelijk ik las daarin met Theus 5 en het werd me hoe langer hoe klaar dat steintje gelijk had toen werd ik zo beangst dat ik mijn toevlucht nam tot komerisch waren en valse genaden en draai manneus, gevaarlijke letterknecht ik hoop niet dat ik mij bezondig maar ik heb nu en dan zo een achterdochtig vlaagje omtrendbroeder raad mij nu eens getrouw, hoe moet ik het schikken onder het schrijven valt met dit zoet stichtelijk dichtje van zuster duifje kwikkelkwakkel in leen van den werelding zijn schat gelijk israal, het gouden vat ontleende den ingiptenaar het geld brengt hen maar in bezwaar hoe groter goed, hoe groter slaaf de vrouw me dient het tot een gaaf zij bruiken het tot een heilig werk zo wordt de oefening het huis een kerk oh ja, nu bezoek mij eens ten eerste uw zuster, Susanna Hofland 83e brief meneer vrouw Sarah Burgerhart aan meneer vrouw Anna Willis ik zal over u stilzwijgen geen woord meer spreken wat helpt het? laat ik dag in monneken werk doen te meer daar ik u nog iets te schrijven heb de heer Edeling heeft mij gezegd dat hij mij bemint zijn keuze doet mij ere aan maar terwijl ik niet denk om voor eerst van staat te veranderen, heb ik hem dat openhartig gezegd nu zullen wij zien of hij het hard heeft om geduld te oefenen om tren te meisje die hem niets beloven kan omdat zij hem wat op de mouw zouden moeten spelden waardoor zij in haar eigen ogen al zo overachtelijk zouden worden als in te zijn en zijn achting is mij zeer waardig wij hebben een muziekpartijtje gehad je vrouw buigsaam speelde het clavier maar de welzijn nog zo zwak is durven we haar niet vergen om te zingen let je speelde ook het clavier het mijne is nog bij tante waar de gitaar van de lieve vrouw was tot mijn dienst ik zong erbij zoals dat hoort Bruneer had een dwarsfluit hard toch een viol en de heer Edeling had zijn bas hier laten brengen lotje was figerante je vrouw buigsaam had alles geschikt en we kan zien dat smaak in welke manier tijd haar alto's geleiden dit avondje was verrukkelijk hij speelt heerlijk en doet streken op de viol die zo direct het hart treffen maar Edeling, onze waarde huisvrouw betacht dat zij zelden zo schoon de bas heeft horen spelen mijn kruimel deed ook zijn best hij leert goed en mijn moed in de kinderen de geest niet uitblussen ik heb, zei de lieve vrouw, haar muzieklade openende hier een Engels erdje het is kort en de wel het makkelijk zingt zal ik het eens bij het clavier zingen wij lagen alle onze instrumenten en vormden een kring om haar die her Edeling stond tussen mij en letje en hield ons beide aan de hand mocht hij wel naatje? zie hier het eertje het kan u mogelijk ook nog te pas komen het is van de grote Garrick en ons dunt dat hij het in vrijheid weinig zijn de weergarde heeft ja je feer Mary Dames who so often deplore that a lover once blessed is a lover no more attend to my council nor blushed to be taught the bloom of your cheek and the glance of your eye your roses and lilies may make the men sigh but roses and lilies and sighs pass away and passion will die as your beauties decay use the men that you wet like your favorite guitar though music in both they are both up to jar how tuneful and soft from a delicate touch nor handled too roughly nor played on too much the sparrow and linnet will feed from your hand grow tame by your kindness and comes at command exert with your husband the same happy skill for hearts like your birds may be tamed to your will be gay and good-humored, complying and kind turn the chief of your care from your face to your mind this there that a wife may her conquest improve and him and she'll rivet the fetters of love gedurende deze zang was er geen mens die zijn vinger verroerde wij vreesd als het waar rond te ademen edeling was geheel verrukt en de beminnelijke vrouwen bedankt hebben de kusten hij haar hand zeker, het is geen onbevallig man u een denkbeeld te geven van haar stem is onmogelijk kom en hoor wij hadden les avonds een eenvoudige collation Ida was wel gemuurd hart toch meer dan ordinair zou ze iets te verbergen hebben ik twijfel sterk m'n heel opgewondescheen boven haar eigen pijl maar mogelijk vraagt hij en hoe neemt hij toch zoveel notitie van haar nu, het zij zo letje, mijn lieve letje, zag er zo lief en bevalligelijkjes uit dat ik wel wilde dat uw broer haar met mijn ogen zag waarlijk, net de vrouw voor mijn Willem mijn kobisch wordt een heel man ik heb hem de gehele avond geen één zot woord horen spreken kan ik u verzekeren hart toch was maar tamelijk geleerd en wij aaten en dronken zonder medicinale of physicale aanmerkingen te moeten uitstaan over alles wat er op tafel komt de beminde je vrouw buigzaam oh, als ik Hendrik war ik wist wel wat ik deed het is waar, hij is een jaar of tien jonger toch zijn ernstig wezen, zijn bedaard voorkomen maakt hem oud genoeg voor ene zo fraaien welgemaakte, fijn getekende schoonige oog de lief en zacht gekleurde vrouw die, nu zij weer begint op te luiken, wil 20 jaar jonger schijnt dan je vrouw wijsneus ons slotje was recht soet en op haar wijs nog al aardig zie zo, dit episteltjes gaat bij de vorige reschreven aan haar hervriendin door S.B 84e brief muurvrouw Aletta Brunier aan muurvrouw Sarah Burghaard bos en veldzicht mijn liefste zaartje ik ben wel en gelukkig hier aangekomen daar is niets onderweeg voor gevallen Tantes kamineer korte mij vrije de tijd en we reden de plaats op voor ik het wist oh, mijn tante is ene ander braafste vrouw in duizend opzichten ik ga met mijn tederheid ze is mijn vaders enige zuster nevian is om zijn broertje die te warm ontschool ligt om komt morgen zo hij kan schrijft hij ik ben vroeg opgestaan om aan u mijn waarde ongestoord te kunnen schrijven het viel mij zeer moeilijk u schoon maar voor enige dagen te verlaten veel liever zou ik thuisgebleven zijn hoe gaar ik ook bij mijn vriendelijke tante en op haar buiten ben wat is het ene lastige aandoeding te moeten denken ook deze dag zie ik mijn vriendin alweer niet met haar praten zeg mij lieve burgerhardt wat is toch vriendschap, is zij dankbaarheid nee, want voor ik nog verplichting aan u had bemind ik u met voorkeur ik weet niet wat zij is maar wel dat zij zo aangenaam voor mijn hart als voordelig voor mijn verstand is tante zegt dat ik serien mijn voordeel veranderd ben ik ben overtuigd dat dit waar is maar tevigst dat ik u, mijn lieve burgerhardt daarvoor als ook onze uitmuntende burgerzaam alle erkentenis geuldig ben dit zeide ik ook aan mijn tante die u gaan wel zeer gaan had buiten verzocht maar, zij zei mijn oudse zoon is met de vakantie thuis en ik hoor dat de heer Blancaart zo wijs met haar is nu, zij meriteert het ook dat zie ik wel ik wens neef Jan op honderd meilen tenminste heel te u terecht omdat hij mij berooft van u bij zijn hij vroeg naar u en zei dat hij met zeer volachting van u door zekere heer had horen spreken ons buiten leven is geheel voor de meredidiaan, zijt hard toch zo niet de stad berekend oordeel hoe mij dat smaakt tante is in dit stuk en in dit stuk ook alleen du ton wij spelen even goed als in de stad wij zijn commio vol van sochtens en in de naamiddag maken wij ons tweede toilet o, saartje, en dat in zulke heerlijke dagen en op een plaats die geheel en al buiten is uw confidence nopers de heer Hendrik verheugd mij ge verdient zo'n uitmuntend man maar hij zult ons immers niet spoedig verlaten zijn bedaardheid kan hem niet nadeelig zijn bij ene dame die zulke ene statige je vrouw Willis tot haar vriendin verkoos ja, saartje, het is toch verdrietig voor mij u beminn ik met een onverdeeld hard ik heb geen vriendin dan u en dat naartje heeft zoveel deel in uw genegenheid dat er voor arme letje niet veel over schiet evenwel, dit is niet redelijk voor mij ik weet dat je vrouw Willis de voorrang verdient boven mij, die niets te uw nuttig kan aanbrengen het is niet te bieden dan een hart wat geheel vriendschap voor u is ei lieve, laat kootje mij eens schrijven of hij ook betert in dit stuk ik moet het weten mijn tante heeft een paar mandjes met fijne vruchten zelf ingepakt om die aan de waarde je vrouw buigzaam te zenden hoeveel achting heeft ze voor onze moedelijke vriendin goed, onze lotje hier is een doosje met aardige schelpjes voor haar om bij haar andere snuisterijen te doen zij zal er zo mede in haar schik zijn ik heb u al mijn nakjes stelletjes tegen het mijnen verruld hoeveel van u te hebben het mijnen ligt in het groene kistje op ons toilet hoe dik was door bladerik het nu onder dit dan weer dat voorwensel zulke beuzelingen laten geen confidence toe maar zo wij alles wat in onze inbeelding in waarde aan duizend dingen bijzet daar afnamen hoeveel duizend dingen zouden dan geen beuzelingen zijn verwel, mijn dierbare hart geliefde vriendin hoe verlang ik om u weder te zien toch ik moet niet ondankbaar zijn mijn tante maakt u haar compliment om u deze zomer nog eens te zien althoosten uwe let je bruneer 85e brief mevrouw aletta bruneer aan mevrouw de wedewes speelgoed moederlijke vriendin geen staatmeemers toe u dus te noemen mijn tante die u van haar bijzonderste hoogachting verzekert laat u bedanken voor alles waarin ik tot mijn voordeel zo zeer veranderd bent zij noemt mij een zeer gelukkig meisje ach zo noem ik mezelf ook mijn tante admireert u besluit u zeer een nacht buiten uw huis te zijn of schoon zij daardoor leidt want zij verlangt zeer naar het geluk om u hier te logeren zij hoopt echter op een langer zomerdag u, nevens uwe en mijne saartje hier te zien zij zal u met opene der poort laten afhalen door haar zoon zelf wel oom zoveel zaken heeft zij zent u deze fijne vruchten die zij hoopt dat u genoeg zullen bevallen om 1e tweede verzending te accepteren ik blijf hem met de grootste achting een tijdigsterkentenist uw gehoorzame dinners u, bruneer einde van brief 81 tot en met 85 van historie van muur vrouw sarah burgaard opgenomen door carola jansen www.carolajansen.nl brief 86 tot en met 90 van historie van muur vrouw sarah burgaard dit is een opname voor LibriVox alle opname van LibriVox zijn vrij van optiersrechten ga voor meer informatie of een meter doen naar LibriVox.org voorgelezen door carola jansen op 25 november 2007 historie van muur vrouw sarah burgaard van betje wolf en aagje deke brief 86 tot en met 90 brief 86 te brief muur vrouw Anna Willis aan muur vrouw sarah burgaard gelieve de vriendin de geweldige storm is gaan liggen mijn hart wil dat ik u dus weder zal noemen ik volg die inspraak nogmaals uw brief vond ik thuis komende op mijn tafel vol vreugd gaf ik mij nauwelijks tijd mij te ontkleden ik brak hem open ik las hemel kon ik mij naar ogen geloven ik was zo ontsteld dat ik een glas water moest drinken en bewond mij ook enige dagen zeer onpasselijk ik besloot die brief nooit te beantwoorden mij nooit meer te moeien met iemand die mij zo ongenadig had doorgestreken ik wist toch dat mijn oogmerk goed en mijn beginsel zorgvuldige liefde voor u was en zag dat elk in de behoorlijke zachtheid uws aarts deelde uw vriendin Willis zaartje zeide ik heeft nu vrienden die beter met haar karakter stroken zij denkt ook daarom dat zij haar meer beminnen dan ik toen vauwde ik de brief toe en pogde u te vergeten de volgende avond las ik hem echter in zweer en vond hem toen minder bitter ik zag dat enige herenmarkers gegrond en alle uitdrukking niet zo eiselijk sterk waren als ik eerst dacht ik zag al veel meer van het platje terwijl ik vermaak schept dan wel vinden gezetten in het besluit bleef echter mij niet meer met u te bemoeien maar alles de tijd aan te bevelen daarom komen wij in gezelschap enige helderse dame mijn moeder vraagt haar of ze enige vrouw buisame gekend heeft het antwoord was zeer bijzonder en ik heb zoveel achting voor dat ongelukkig mens dat ik express een reisje naar Amsterdam zal doen enig om haar eens na vele jaren weder te zien een verhaal over de hele aardelijke familie en dat haar ouders de vreulen waarlijk gedwongen hadden om een zeer rijk nog zeer ondeugend oost in die heer te trouwen dat dit huwelijk zeer ramsalige gevolgen had dat mevrouw speelgoed in de alle opzichten een voorbeeld van deugd van zedigheid van geduld zowel in haar huwelijk als in haar weduwstaat geweest was en zich tants wat zoenlijk chineerden door het in de kost houden van ordentelijke jevrouwen enzovoort ik wens dat ik u de aandoeningen mijn hart op dat ogenblik konden beschrijven ik had de reinen onschuld verdacht beledigd ik voelde dit in al zijn kracht waarlijk was ik toen te Amsterdam geweest ik zou ter stond bij u gekomen en de uitmutende vrouw om vergiftingsgebeden hebben waarom deed hij dit dan in geen brief vraagt hij omdat ik te veel tijd had mij te bedenken is het wel waarschijnlijk vroeg ik slaappeloos in mijn bed liggende dat zaartje van mijn mistrijf iets al gezicht hebben nee zal ik dan ene vrouw die niet weet dat ik haar beledigd heb ontrusten door haar om vergeving te beden ik kreeg in tussen geen brief waaruit ik zou hebben kunnen opmaken hoe het inderdaad was en hoe jij er over dacht ik miste u de roever ik las en herlas alle uwe brieven en ik hoopte telkens op nog een van u ik herlas de kopieer de brieven die ik u geschreven had ook die des laatste en vond dat hij recht bitter was ik beschulderde de stijl dat is en was zuiver er ontstonden zoveel en zo strijdige aandoeningen in mijn ziel dat ik in spijtendroefheid enige tranen storten die bij grote druppels even als in een onweer nedervielen daarop wat bedaard vloeiden zij bij zachte stromen en mijn onstuimige droefheid werd stil en eenpaarig de drifteswegen het lichte redenbrak door toen kon ik in mijn hart inzien en ontdekte dat ik in u te bestraffen te veel had opgevolgd dat ik streng en zelf onbeschaafd gehandeld had dat ik meer als ene kribberge bedilste dan wel als ene minzame vriendin te werk gegaan had kort gezegd dat mijn engelachtige vriendin gelijk had meer hoefde niet, ik zag nu dat het mijn plicht was aan u te schrijven wetenberaar vervrouw is, want geen haar betreft oh, ik zal haar alle vergoeding doen al wat jij maar eist zal ik doen meld mij dit toch wat verlang ik nu dat jij deze alreeds had dat ik reeds uw antwoord had waarom heb ik dus lang met schrijven gewacht nu ik leide er genoeg voor, ik hoor niets van u wat heb jij mij bittere waarheden gezegd het zijn echte waarheden ja, zo is het juist bij mij geweest oh, jij kent ze van mijn hart nieuwe burgerhard zend mij toch spoedig een brief al was het nog zo weinig regels zend mij toch bericht van u laat mij toch weten of jij nog aan mij denkt of jij mij nog bemint of alle uw vrienden wel zijn kortom, meld mij alles wat u betreft hemel, ik wist niet dat ik u zo teerder ben minder mijn moeder goed u met liefde en achting billem heeft haar een vrije brief geschreven en doet u minderlijk goed Tante blijft zwak mijn vriend smidt is nog hier hij recomandeert zich in uw vriendschap hij, nog mijn moeder, weet iets van het gebeurden spaar mij dit mal ik hoop dat jij thuis wilt zijn als de Gelderse dame aan uw huis komt zij is de guldheid en invoudigheid zelf en mijn moeder zegt dat zij zeer veel verstand en wereldkennis heeft goed aan al uw huisgenoten voor uw oprechte vriendin Anna Willis 87e brief meervrouw de weduwe speelgoed aan meervrouw Aletta Bruneer lieve je vrouwletje dat mevrouw uw tante mij met haar goedkeuring vereerd is mij zeer aangenaam dat mijn waarde je vrouwletje mij nog met achting en liefde gedenkt, streelt mij geweeg mijn lief meisje dat ik over mijn deplichten zeer nauw gezet denk en dat het bij mij een zetregel is zoveel goed te doen als het met mijn zeer bekrompen vermogen uitvoerlijk is ja mijn lief u neemt uw zeselijke vriendin het leven aangenaam te maken en tevens niets te verzuimen wat u bij de eats in staat kan stellen om hier reeds aanvankelijk gelukkig te zijn dat is mijn beredeneerd oogmerk de zoetheid en leersamheid van uw aard geef mij allerge leerheid om dat oogmerk door te zetten ik bidde de goede god dat hij mij naar plichtsbetrachting zegenen dat hij nooit aan mij dan met liefde zult kunnen denken ik heb in mijn leven nu een zeer woelachtige dan weer een schitterende toch meestal duisteren turnelen bewandeld maar de ondervinding heeft mij geleerd dat niets dan vrede met god en een gerust geweten ons kunnen opheffen boven de rampen deze tijd dat alleen de vrezen gods ons in staat stelt om te triumpheren over onze bijzondere zwakheden die te leren kennen is nodig zal mij niet immer beteugelen maar ik ben weer wat heel ernstig ben ik niet uw vriendin is de vrolijkheid zelf en echter ik zie dat zij u mist oh mijn lief meisje kom spoedig weer zo gek kunt evenwel uw plezier bedankt mevrouw uw tante voor de excelente vruchten ik zal bij gelegenheid garnees gebruik maken van haar beleefde uitnodiging daar komt burgerhardje om mijn brief in de haren te sluiten ik omhels u met tederheid en ben uw ware vriendin maria buigzaam weduwe bezpeelgoed 88e brief m'n vrouw zaren burgerhardt aan m'n vrouw aletta bruneer share letje wel kind wat heb je me daar evenwel een lief en verstandige briefje geschreven kan ik het niet nog meer prijzen want al de lof die ik u geef als ene puntengeschrijfster krijg ik immers met interest terug voor mij heb jij immers alles geleerd zijde jij zo niet, hartje lief dat je nu wel eens geheel aandacht ja, maar ook geheel onderworpen te zijn oh, ik heb m'n woord gegeven zal ik een aandankom en arm zwak hard niet weer staan ge weet wat ik u geconsideerd heb ga ik ken mijn achting voor de heer Edeling ge weet of mogelijk weet jij het niet want weet ik juist zo de geheimen historie van uw hart dat achting natuurlijker wijzen in vriendschap en vriendschap heel gemakkelijk in liefde kan overgaan hieruit zult ge kunnen opmaken dat het mij onmogelijk was om een verzoekje te weigeren daar heb ik uw schoonbeet zijn mijn vocht en dan lacht de goede man, dat is schaderd nu is ernstigers gisteren voormiddag ging mijn aangenomen dochter met de kouzjes die ik onze klaartje had laten wassen en opstrijken naar Omderig dus middags niet thuis dat is een goed tekenrijk ten zeven uur werd de sloof met een sleetje thuis gebracht ze kwam een lijn moedig te zaal op nauwelijks had zij ons gegoed of aan het uithalen van haar zakken oud en nieuw kwam tevoorschijn ze kreeg ule vuiltjes, banket twee grote kluis fijne wol om voor oom kouzen te bereien een pakje wol, dikke brein haalde een doosje met wisse wasjes zij presenteerden ons van de snoeperij wij namen elke chocolaatje maar de scavante bedankte met een heel visetronie ik proef nooit zulk goed Lotje was zo raar en had zulke kluchtige zetten dat haar toch zelf lachen moest waarlijk lief ik geloof dat zij meer is uitgeblust of overdrommeld dat zij van de natuur zo geheel misdeelt is zie je wel dat ik veel edelmoediger ben dan de meeste doktoren die de ziektenshunner, leiders vergroten om des te meer wonderen in terstellen aan de dag te brengen Ach, zodra zij mijn patiënten geworden is heb ik gezien dat zij minder ver verzeild was dan ik gevreest had zij verhaalde ons dat zij uitnemend vriendelijk was ontvangen en dat zij vrijheid had om een tafel zak te kopen, doordat zij ene der juffrouwen zou verzoeken om met haar te gaan ze had ook haar spel de geld en nog twee ducaten extra gekregen nu vroeg zij mij of ik de tafel wilde kopen dat ik met een garene lieve lotje beantwoorde toen zij met mij, want zij slaapt nu in mijn pavillon en ik slaap in het uur tot zij weer thuiszijd boven was gaf zij mij de twee ducaten die zij geleend had ik nam die ook toch alleen om haar een zweer te helpen want ik vrees dat de duiten spoedig zullen wandelen kon ik haar dat ook beduiden nu alles met de tijd, ik moet niet te veel gelijk doen mijn compliment aan m'n vrouw uurt tante hou u neef maar ik weet met al mijn vrijes haar schim weg meer vooral kom spoedig bij uw tedenliefhebbende burgerhard 89e brief m'n vrouw Sarah Burgerhardt aan m'n vrouw Anna Willis waar de Willis? Victorie, Victorie, mijn vriendin is terecht ik heb haar weer gevonden Frits loopt, raaf, vlieg met dit pakket eerst naar de post en dan een kleinige oog geblikken zeggen want ik sta zo met m'n handschoenen al aan om met Lotje uit te lopen kortjes dan, lees de nevensgaande 1, 2, 3, 4, 4 brieven en oordeel of ik misnoegd op u ben dit alleen nog de waarde dame weet niet haar betreffende ergo, zwijgen is het woord met ons al het wel schikken hoe zei het vader Kat als gewoon goed vrienden kijven zij zullen vrienden blijven Adjeu liever Willis en weet dat hij geacht en bemindwoord door Sarah beurrehart 90e brief, m'n vrouw Sarah beurrehart aan m'n vrouw Aletta Bruneer Charlotte, hoe vaart jij m'n liefde, hoe verteert jij u, denk gaan wij eens aan uw vriendin, terwijl jij mij deze 3 diepe aandacht eizende vragen op uw gemak oplost of beantwoord, zal ik poepasilletan u dit volgende schrijven dit volgende zegt jij wat volgende uit de oplossing uw eigen vragen of mij er vragen aan u, zo gewild ik blief van u, m'n vrouw, zo niet gehardigd te worden en in alle geval, hij zult dit volgende immers aanstond lezen wel, het is of heintje pik, niet heintje edeling, dat is nog zover niet heintje neem deftig, zoals de gele man zelf is, mijn heer edeling of heintje ermee speelt want geen halfkartier uurs was ik met mijn dochter Lotje te kopen of de heer erg kwam in Monom was opgetogen over deze ureuse rancontre, hij praat weet hij aangenaam genoeg en hij vroeg spoedigd naar Monami die hij noemde unicharmante dame, dat is voor u een rekening letje vriendelijke verzoeken om, zo het niet verzuimde, nog wat te vertoeven aanhouding van mijn dochter om nog wat te blijven, welzij niet kon verzadigen in het kijken en gluren na kistjes en doosjes en kassen alles werd bekeken, geadmereerd met één woord, verbeeld u een klein meisje, dat met moeder wordt eerst eens voor een poppekraam of daar mijn speelgoed verkoopt, gebracht wordt dat zijn oogjes wijd open doet beide de vuistjes uitsteekt en roept en kraait en hippelt en alles wil hebben, dan heb jij natuurlijk afbeelsel van Lotje de heer er deed haar een fraaie snuifdoos present, ik excuseerde mij met te zeggen, dat ik niet snoof en nimmer presente aannam wijlen nog slim ook, zij hield zich alsof zij de laatste niet hoorde en nu is zij zo wijs met die doos dat het zo niet te zeggen is alle ogenblikken wordt hij uit het papier genomen, bekeken, met een slip van een zakdoek gevreven en met de bemindelijkste vergenoeging op haar goede aarde golf gelaad beschoudt het spijt mij dat de oom de kouzen nog niet verder zijn dan het boortje, nu het zal wel wat bedagen anders moet ik er mij mee moeien wij dronken thee haar en de demoiselle spraken van zekere boek van Bito B, genaamd Jozef als van een der fraaiste werken die onlangs in het licht gecomen waren hij haalde er enige treffende passages van aan, dit wekte mij naar nieuwsgierigheid op om het te zien ik schreef de titel om het, zo ras ik thuis kwam, te laten halen hij merkte dit en haalde een in Marokkijn gebonden exemplaar uit zijn zak dat hij mij presenteerde hij had de zo van de binder in passant meegenomen, ik vond het wel dat het zeer gemaakt in mij zijn zouden iets af te wijzen waarna ik verlangde en dat mij zo heus gepresenteerd werd ik boog en zei dat ik het met veel vermaak zou lezen hierop stakheid in zijn zak, zegende ik zal de eer hebben om de dames thuis te brengen en dan het boek overgeven liefst had ik dit niet maar de welk geen reden daarvan kon geven moest ik dit zo laten doorgaan hij bracht ons thuis, niet langs de korsten weg, wij ontmoeten de deftige edeling die ons beleefd groeten horende dat wij naar huis gingen ons derwaarts verzelden zo kwamen wij dan daar aan en traden in de Zijdkamer al waren onze waarde vriendin met je vrouw Hartog alleen zat de laatste las, de eerste naaide en ik geloof dat het niet veel woorden gewisseld waren Hartog is geen zeer bekend met de heer er en was een het drukte nog een zo allemaal over onze eerste lui onze patricie, verstaat geen dit woordletje, ik zal het u wel eens uitleggen over de laatste assemblee over een gevalletje aan de speeltafel met de gravin X, over la belle lettre over Voltaire, Daunambert De Clairot en nog wie weet waar al meer van de heer Edelings sprak nu en dan ook een woord doch de scavante had er geen attentie voor en de heer R was te beschaafd om haar voorbeeld te volgen hij had des heel druk onderwijl verhaalde ik stilletjes en onze lieve mama dat R zo een vrije boek voor ons meegebracht had, haar hetzelfde noemde dat die babbelpartij me ophilt en dat ik het boek maar had, het is zo fraai kom zij lotje, ik zal je wel helpen ik heb dat boek ook van Jozef het is heel mooi en ik lees er veel in als ik naar bed ga hier volgde dialogen ik achter de stoel van de waarde vrouw wat over haar heen ziende lotje tegen de commode staande en Edelings zei dat wij een fraai groepje maakten en dan kon zijn ogen schijnt het nergens anders werk geven ik, wat schreef jij lotje heb jij dat boek en heb jij ons niet van gezegd voei, dat is genieper lotje, ik dacht dat het al oud feil was bij de juffrouwen want ik heb het al wat gehad oh her, anders was het wel tot uw dienst juffrouw buigzaam en ik keek al kan er aan of wij zeggen wilde heeft lotje dat boek van B2B juffrouw buigzaam en wie is de auteur juffrouw lotje lotje, dat weet ik niet maar het is wel hetzelfde boek van Jozef en het is heel mooi, maar ik word nooit geloofd om zwijg ik dikkels ik, lieve lotje, ik bid u halen het boek, omdat je vrouw buigzaam het aanstond zie en nu geef ik u mijn lieve letje eens een ernstig en gemoedelijk overweeg met welk een boek het goede schaap afkwap toch al had jij de wijsheid de Egyptische tovenaren die van de Eddorsche Col, die van Lodipe ons door vader Kat zo aardig beschreven al had jij de kaart leren leggen bij de drommel op Marken al waard jij in een hart toch van de graden, hoor de titel Jozef Drouwf en Blee eindend het spel, niet minstichtelijk als droef en vermaaklijk om te lezen in drie bijzondere spelen van vat door A.C. Kroes gedruk de Groningen 1721 Notenbeden, op de regel als schoon de neid met pijlen schiet gott het al ten west te schikken wiet het eerste deal heeft 26 personen en 5 koren met dit aguverno je kan het toeneel plaatsen waar men wil als m'n doorgaans geen vaste plaats heeft het boek zelf is gedrukt met een zwarte stichtelijke rechtzinnige predicatieletter we zagen al kan de aan nog zwegen om het andere gezelschap onder wel viel mijn oog op een passage daar Jozef Frans spreekt, zegende bonjour m'n vrouw potivaar en nog op een daart potivaar tegen zij de handswoord zegt halt, midden, smal toen marst ik een lachen uit en de goede vrouw die ik dit invluisterde lachte zo hartelijk dat ik nog nooit hoorde dit trok de aandacht eroverige je vrouw hard toch moest leiden dat beide de heren gewoon zij nog niet wisten waarom mede lachten de heer erg een nieuw amusiant werken m'n vrouw buigzaam je vrouw buigzaam niet heel nieuw, maar echt ongemeen genoeg de historie van Jozef door ene kruis dat stout meisje op mijwijzenden heeft altozot potzigs dit deed de lieve vrouw om lotje te sparen, maar het ging lotjes kroon te na, het schijnt het, want zij zei heel deftig, pardoner mij het is mijn boek, en je vrouw burgerhard heeft het nooit gezien ik gaf het aan Edeling die Weldra ook passages vond welke hem deed lachen zo ook de heer erg die het een meestal stuk in zijn soort noemde en een rol heel eigenaardig van mus de gek van Jozef's historie op last aan verletje we bleven zo al praten van het een op het ander en Saartje gaf het haren in de algemene conversatie uitgift kom je lief voor uw broer kwam in, pracht een brief voor u en bleef ook zitten de heer dat Frits de tafel dekte ze stonden op en Mars ging in de Lijonkers is die heer erg vroeg ik aan onze vriendin, die te beschaft geestig man, je vrouw buigzaam dat herken ik, maar mijn lieve Saartje hoe komt het toch dat hij mij niet gevald ik begrijp dat niet ik, en ik begrijp het wel de heer Edeling is zo zeer uw gunseling dat er voor geen ander bij te komen is je vrouw buigzaam, zou dat wel zo zijn waarom vind ik dan Brunier niet alleen minder, maar beter dan voorheen ik, juist omdat u gunseling hem tot een beter mens maakt is zijn werk ergo maar zeker hebt hij iets tegen de heer erg je vrouw buigzaam ja Saartje lief, ik heb iets tegen die man wat weet ik zelf niet ik, zijt geen u wel rechtvaardig en menslievend je vrouw buigzaam, jij hebt recht op mij dit te vragen, want waarlijk mijn gewaarwoording is zo duister ik bekende dat het een opvatting zijn kan ik ook al vrij veel met u aan het venstigstaande gesproken en ook zeer zacht ik, oh het gewone praatje kevouzette bel, kevouza door en zo wat meer volgt je vrouw buigzaam Engel van een meisje, zie je wel toe hij is een man van hoge geboorte en heeft schatten laat hij u niet wat wijs maken ik werd rood jij wordt rood mijn liefde ik, dat is ook zo, wat kan ik het helpen dat er zulke knapen zijn wijs maken oh, ik zie dat hij mij niet kent denk jij dat ik zulke snappers de eer aan doe om immer in het geheugen te houden wat zijn mijn voorgonzen je vrouw buigzaam de heer Elling is een geheel ander man en die bemint u waarlijk ik, beide snem ik toe maar hoeveel achtingen je ook hebt voor die brave man, ik bemint hem niet ik bemint geen man op de wereld dan mijn volgt nu hij zal ook fraaie machettes hebben je vrouw buigzaam ik, geheel ernst geheel aandacht, geheel al wat jij maar wilt ik kus te haar hand je vrouw buigzaam heb jij de heer Elling afgewezen ik, wel niet anders dan ik u gezegd heb maar als de man nu op hoop tegen hoop aan wilt boegzeren kan ik dat beletten je vrouw buigzaam heb jij iets tegen de waardige man hij lieve, zeg het mij eens ik, wel zoveel zelf niet als er op de punt van de pendemens zou kunnen liggen maar beminnen ik leef je altijd gelukkig, ik blijf bij u zolang ik leef je vrouw buigzaam zal de heer Elling u dan ongelukkig maken ik, niet tenzij ik het aan haar maakte hoor, de heer Elling is in mijn ogen zo'n achtingwaardig man dat ik hem eigenlijk niet zou kunnen durven beminnen, op mijn woord ik schaam het mij ook haast aan u te zeggen ik heb meer erbiet voor hem dan voor hoe is dat mogelijk wel, me dukt dat heer Elling is een recht beminnelijk man zijn ernstige laad heldet gedurig op door een zachte glimlach en wie denkt jij vindt zoveel smaak in Nieuw-Nuft ik, blij mij niet ik ben geen vrouw voor zo'n man zie, als ik nu eens getrouwd was zou ik mijn man zo lief hebben, geloof ik dat ik buiten hem te kwellen en te liefkoos niet zou kunnen leven en op beide zou een deftig man weinig gesteld zijn hij zou voor mij een dartel wijvje zou hem voor een rechte joren stijler aanzien oh, dat zou een pret zijn om dold te worden nee, laat hij u nemen dan zult jij beide even gelukkig zijn en laat mij zonder met cupidoo in enig verschil te raken mijn wegje, zei tante zoet zappigjes afkeuren je vrouw buigza weet jij wat liefde, zo ik de jaren van u had en de heer Hendrik beminne mij zo als hij u beminnt, geloof mij dat ik hem nemen zou ik, jij zou het niet geen voorwaarden, je vrouw buigzaam en welke voorwaarden ik, dat jij, bij mijn jaren en zijn liefde, die wijsheid bezat die jij nu hebt, anders zou jij het niet een zeer beter maken dan ik nu je vrouw buigzaam vind jij ook meer behagen in de heer ergenomen dat hij u in gelijks beminnen ik, dat kan ik ook nog al zo niet zeggen maar ik heb geen reden dunkt mij, om met 1 van beide iets op te hebben, omdat ik geen oogmerk heb, om van hun overtollige hoeftijd in me gebruik te maken de heer er handelt mij met 1 achting en tees op zulke ene verplichtende wijs, dat ik tenzij jij iets wettigste tegen hebt mij ook geangageerd heb, om morgen een nieuw stuk te zien spelen hij heeft u in gelijks verzocht, maar ik heb gezegd, dat ik niet geloof dat ik geen meegaan zou je vrouw buigzaam wel, ik weet het niet, zou ik iets van de partij zijn ik heb opie niet, dat dit stuk treffelijk meegaan, ik oh, wat zijt jij een verplichtende vriendin, je vrouw buigzaam mijn liefde voor u, doet mij veel doen, zeg vrij mijn zorg, file ik haar in, haar met eerbiet om helzende en een kusgevende zie daar, let je lief, dit moest ik u schrijven nu heb ik geen oogmerlijk tijd meer ik moet mij nog opdrillen, Blondel staat er eens naar mij te wachten, om mij te kappen, duizend groeten van uw eigen zaartje