 Goeiemorgen allemaal, welkom bij het kindercollege van Tilburg University. Wat ontzettend fijn dat jullie er zijn hier vandaag en vandaag zijn jullie voor 1 uur echte studenten aan de universiteit. Heb je jullie er een beetje zin in? Sorry, heb je jullie er een beetje zin in? Nou, mooi. Het college van vandaag gaat over in toga naar je werk. En er komt straks een professor en die gaat in jullie uitleggen wat een toga is, waarvoor die wordt gebruikt en waarom ga je nou in toga naar je werk? En ook gaat de professor uitleggen welke rol een toga speelt in het oplossen van ruzie. De professor komt er zo aan en heel veel plezier al vast. Die zou hier toch zo'n hoogleden hoogleraar zijn. Waar is die grote zaal? Ja, begin jij er anders maar alvast. Hoogleraar komt er aan, volgens mij is de toga nog even zoek. Dus ik ga helpen met zoeken en dan kan jij alvast beginnen. Welkom, welkom allemaal. Mijn naam is Diana van Hout. En wie van jullie weet waar we op dit moment nou zijn? Ja, ja, zeg het eens. Universiteit. Universiteit van Tilburg. Heel goed. En hoe heet deze zaal? De oula. Heel goed. Dit is de oula. En ja, de oula is eigenlijk de feestzaal van de universiteit. En dan moet ik heel eerlijk toegeven. Dan vind ik ballonnetjes en slingers en zo vind ik ook altijd wel iets gezelliger. Maar het is nou ook weer niet zo dat we nou hebben de polonaise gaan dansen hier en zo. Maar we hebben wel iets heel bijzonders. En dat is namelijk, er zal je zo laten zien, optocht. We hebben hier wel altijd een optocht. Een optocht met allemaal professoren. En dat noemen we met een heel schiekwoord een kortage. En op een universiteit doen we eigenlijk heel veel dingen anders dan een school. Want op een school leer je altijd hoe iets in elkaar zit. Maar op een universiteit leer je waarom iets zo is. Dus we zijn eigenlijk een soort uitvinderschool. Maar ja, dan zonder het woordje school. Want de school is nou juist een ander systeem. Dus op een universiteit leer je juist waarom iets zo is. Want we willen graag nieuwe uitvindingen doen. En wat natuurlijk een beetje gek is, dus we noemen eigenlijk ook heel veel dingen anders. Je hebt hier geen lessen, maar je hebt colleges. En we hebben geen schooljaar, maar een collegejaar. En we doen ook nog iets anders. En dat is, wij vieren altijd feest als de vakantie weer voorbij is. Dat ze weer nieuwe dingetjes in oog leren. Dat vinden wij heel leuk. En dat doen we dus met zo'n optocht met hoog leraar. En dat zit eigenlijk eens vreemd aan. Want dit zijn allemaal mensen die zich dus bezig houden met de toekomst en toekomstige uitvindingen. Dat is misschien als die mevrouw daarvoor is eigenlijk wel aan het uitvinden hoe je zo goed mogelijk een taal kunt leren. Of die meneer daar met dat brilletje zo hier is misschien wel bezig om een ruimteschip uit te vinden om naar de zon te gaan. En als ze dan feest hebben, dan trekken ze allemaal zo'n hetzelfde aan. En dan ook nog zo'n stok oude jurk. Gek is dat eigenlijk. Dus ze zijn allemaal uniek en met de toekomst bezig en toch dragen ze hetzelfde. Nou, dit college heet waarom ga je in je toega naar je werk. Maar om daar nou een goed wetenschappelijke vraag van te maken. Weet iemand hoe je het dan zou formuleren? Die heb ik al gehad. Hoe zou je het dan formuleren? Een vragengoeie vraag die je als uitvinder dan zou willen doen. Wat doen wij anders op een universiteit dan op een school? Weet je het nog? Te effe te zeggen? Jij? Nee, dat doet een school. Wij doen een andere ding. Weet jij het? Waarom ga je in het toega naar je werk? Zo zou het een goede academische vraag zijn. En dan moet je natuurlijk wel weten wat een toga is. Wat is een toga? Tja, wat is een toga? Een toga, dat betekent eigenlijk niet veel meer dan bedekking. Niet veel meer. En het is eigenlijk werkkleding voor hele speciale beroepen of hele specifieke beroepen. Dat is een politiegent, die gaat in zijn uniform. Maar een rechter, die draagt zo'n grote zwarte jurkje. Zie je er al eentje? Dit is al zo eentje. Die draagt die na zijn werk. Maar ook een hoogleraar, die draagt ook een toga als hij naar zijn werk gaat. En een toga, die betekent zoals ik al gezegd heb, bedekking. Maar alle togas hebben eigenlijk allemaal een verschillende functie. Vroeger, de Romeinen drogen ook al een toga. En Julius Caesar, die werd altijd bijgestaan door een groep wijze mannen of vrouwen die hem altijd van raad verzien. En die drogen allemaal een witte toga als het feest was om weer de juist gelijkheid uit te stralen. Deze meneer, die zat heel erg veel in de boeken, die was altijd heel veel aan het leren in Rasmus. En het was natuurlijk heel erg koud vroeger, want er bestond er nog geen centrale verwarming. En die drogen zo'n toga om lekker warm te blijven bijvoorbeeld. Nou, er waren meer mensen die studeerden. En als je goed kijkt, dan zie je dat ze ook een toga aan hebben, maar dat er verschillen tussen zit. Togas werden soms ook gedragen om verschil aan te geven. Dus van welke universiteit kom je? Wat is je rang? En als je nog kijkt naar de togas van vandaag, zoals die vandaag de dag gedragen worden, dan zul je zien dat je de verschil in rangen en positie nog steeds zult herkennen. Het verschillen rang kun je ook zien in de toga van Sinterklaas. Sinterklaas heeft ook een toga. En aan zijn toga kun je zien dat die bischop is geweest. Hij was de bischop van Mieren in Turkije. En dat kun je zien aan zijn togen. Nou, heel veel mensen denken, want als je hier op kijkt, dan zie je dat al die togas allemaal zwart zijn. En mensen denken dat die togen altijd zwart is geweest. Maar dat was niet zo. En zeker die hoogleraaren togen, die was vroeger van origine rood. En eigenlijk door de tijd is die steeds een beetje veranderd en onderhevig aan mode. Als je kijkt, dit is een rechter's toga of een advocaatens toga. Dat kan ik op het plaatje niet zo goed zien. Dan kun je zien dat zo'n klein wit schaaltje dragen. Dat doen we zo'n bef. En die bef is afkomstig van de Spaanse kraag. En de Spaanse kraag, die was altijd door m'n bedoeling dat de kleding niet vies werd. Maar op een gegeven moment kwamen allemaal bruiken in en toen was het eigenlijk heel erg onhandig zo'n grote kraag als je dan ook nog met je bruik zat. Dus die werd uiteindelijk kleiner. Dus die bef, dat witte kleine lapje wat daarvoor zit, dat is afkomstig van de Spaanse kraag. Ja, maar als je dan weet dat de toga eigenlijk ondergeving is geweest aan mode, waarom draagt eigenlijk zo'n rechter nog steeds zo'n grote zwarte jurk. Waarom draagt-ie nou zo'n iets en niet zo'n iets? Dat is toch veel leuker, met je leuke kittige hakjes eronder zo. Toch of niet? Ik zie een man daar gaan jaaknikken. Ja, misschien is dat maar als een vraag die we aan de rechter moeten gaan stellen. We hebben ook een rechter uitgenodigd vandaag. Jamie, kun jij mij even helpen? Want zo'n rechter is natuurlijk gewend dat-ie met een beetje netjes ontvangen wordt. Dus ik heb eigenlijk twee kinderen nodig. Iemand die de rechter kan assisteren, de grafier. Weer jij? Ja. En ik heb een boden nodig. Een boden. Nee, de boden moet ook nog even komen. Oh, ik zie een meisje. Ja, kom jij maar. Kijk, moet je maar even kijken wat kapotst. En dan zal ik... Maam, mag ik een ijsje? Nee, Anne. Oh, een ijsje. Ik zei nee, Anne. Ik heb hulp nodig. Wie had gebeld? Nee. Nee, ik heb gebeld. Waarom kan ik het van dienst zijn? Van dienst zijn. Ik wil ijs. O, u zoon wendst een ijsje. En wel per directe. Ja, maar ik zei nee. Mag ik erop wijzen dat u volgens de wet verpricht bent uw zoon tot zijn achttiende te verzorgen en te voelen? Ja, maar toch niet met ijs. Gezien u uw eigen omvang, lijkt het me niet onwaarschijnlijk dat u zelf in het verleden ook wel eens dergelijke zoetigheden heeft genuttigd. Wat krijgen we nou, zeg? Een ijsje met drie bolletjes. Vrouw, wilt u dat ik mijn ijs herhaal omdat u iets mankeert aan uw oren of heeft u het gewoon niet begrepen? Munt, rare mannen, je gekke zwarte jurk. Belediging van een advocaat in functie lijkt me niet verstandig. Maar vrouw, bovendien, dit is geen jurk, maar een toogakel. Oh ja? Waar bemoeien jij je eigenlijk mee? Vrouw, ieder mens, dus ook ik, heeft het recht om te spreken en vrijelijk zijn mening te uit. Als jij niet ophoudt, gooi ik je in de vijver. Of ik stop deze... De dreiging met fysiek geweld. Of intimidatie is strafbaar. Mijn klient wendst een ijsje met drie bolletjes. That's all. En wat als ik hem geen ijsje geef, heb ik al dan, nou? Als u niet onmiddellijk op de ijs van mijn klient ingaat dan zijn wij genootzaakt tot in beslagnamen van uw bezittingen en tegoeden. Oh ja? Oh ja? Dat staat allemaal heel duidelijk om schreven in de grondwet, mevrouw. En u als staatsburger en inwoner van dit land dient zich aan de wet te houden op straffen van een geldpoeten of zelfs gevangenenstraf. Eh, shh, eh, shh, eh, shh. En nu? Ik ben bereid tot een schikking over te gaan. Als u mijn klient een ijsje met twee bolletjes geeft dan zien wij af van aangifte en in beslagnamen. Nou, goed dan. Aardbeest, red je telly, man. Neem nu ook een kinderrechtsbijstandverzekering en laat het recht zegen vieren. De rechtbank gaat u alle staan. Kijk, hier mag daar naast gaan zitten. Mama mag zo'n foto maken, hoor. Ik ga het weer alle zitten. Ach, mijn naam is Diana van Hout en ik ben racie en plaatsvervangen, dus oftewel rechter bij het gerechtshof Den Bosch. En, ehm, ja, de vraag is inderdaad waarom dragen nou die rechters nog steeds zo'n grote zwarte jurk? Nou, ik heb straks al gezegd dat die onder mode onderhevig was en dat die zelfs de hoogleraar getoken was van origine rood bij de Universiteit van Maastricht. Zie je nog steeds dat die rood is? Maar, zo toen Napoleon Bonaparte kwam, die vond dat zwart was deftig, was netjes. Je zag dat heel veel geleerden in die tijd. Die droegen allemaal togas. Dus togas, die werden eigenlijk geassocieerd met betrouwbaar geleerd. En Napoleon Bonaparte die vond dat rechters de zwarte kleding moesten dragen. Dat straalde soberheid uit, autoriteit, vertrouwen. Dus dat was belangrijk. Dus het wit stond voor de neutraliteit, voor de onpartijdigheid en de zwart voor de soberheid, de betrouwbaarheid en voor autoriteit. En het was vooral belangrijk dat het niet ging over de persoon in de toge. Die was niet belangrijk en daarom draagt eigenlijk een advocaat ook nog steeds een toge. Maar voor een rechter heeft zo'n toge eigenlijk nog een andere functie. En dat heeft alles te maken met wijze waarop mensen zich gedragen als ze ruzie hebben. Want als mensen ruzie hebben, dan wantrouwen ze elkaar altijd. En dat kan ik uitleggen aan de hand van het volgende schermatje. Ja, kijk. Hoef je niet van buiten te kennen? Dat is niet belangrijk. En dit is zo genoemd escalatie model, zoals dat heet. En dat zie je eigenlijk in allerlei hokjes zie je hoe mensen zich gedragen als ze ruzie hebben. En daarin kunnen we ongeveer herkennen hoe ver de ruzie geescaleerd is. En hier, als je kijkt in een hakke hokje 9, dan zijn mensen echt superboos op elkaar. En als mensen superboos zijn op elkaar, dan gaat zij, denk ik, ook heel zwart-wit. En dan willen ze eigenlijk alleen maar dat die ander verliest. Kan ze niet schelen? Als die ander maar verliest, dan gaan ze daar zelf aan ten onder als die ander maar verliest. En als je hier bij dat groene kijkt, helemaal links, dan zie je dat mensen een beetje boos, een beetje teleurgesteld zijn enzovoort. Dat is het nog niet zo erg. En iedere keer gaat dat een stapje verder. Nou, is het niet zo dat we mensen natuurlijk precies in hokjes kunnen stoppen en ik sterk nog, ik weet niet of er wetenschappers in de zaal zijn. Dit model gebruiken we ook niet als absolute waarheid, maar we gebruiken het wel als inspiratiemodel om procedures te ontwerpen of in ieder geval om regels te bedenken waardoor we ruzie's eigenlijk veel beter kunnen oplossen. Dus we gebruiken het om inzicht te hebben in hoe mensen zich gedragen als we ruzie hebben en daarmee kunnen we ruzie's als het goed is beter oplossen, in ieder geval kunnen oplossingen we denken om wat soepeler te laten verlopen. Ja, ik heb al gezegd, dus niet iedereen past in een hokje, maar een aantal dingen zul je misschien wel herkennen. Stel je nou eens voor, Tom en Julia die hebben ruzie. Bijvoorbeeld over een fiets of iets dergelijks. Die hebben samen ruzie. Dan zal Tom tegen zijn vrienden altijd over die ruzie praten op een manier dat ze zijn vrienden zullen zeggen, oh ja, wat ze Julia weer allemaal gedaan heeft, echt belachelijk. Zo stom, maar Julia doet hetzelfde. Dus Julia gaat tegen haar vrienden en vriendinnen vertellen over die ruzie op een manier dat al haar vrienden en vriendinnen zullen zeggen, oh ja, nee, wat die Tom, oh ja, belachelijk. Hoe dan, hoe kun je zo zijn, idiot. En het enige wat ze eigenlijk willen horen is dat zij gelijk hebben. Ze willen eigenlijk zoveel mogelijk mensen in hun kamp hebben die hun maar eigenlijk vooral veel gelijk hebben. Of gelijk geven. Nou, als we dus weten hoe mensen zich gedragen als ze ruzie hebben, dan kunnen we dus ook de ruzies veel beter oplossen. Maar eerst moeten we natuurlijk weten hoe ontstaan ruzies. Ja, hoe ontstaan ruzies. Dat is misschien een beetje moeilijk om te schrijven, maar dat staat als iemands doelen of belangen worden gedwarfsboomd door iemand anders. Stel je voor, he, dus die Tom en Julia die hebben ruzie om hun fiets en Tom wil heel graag die fiets hebben dan voelt hij zich gedwarfsboomd door Julia omdat zij die fiets ook wil hebben. En dat maakt inbreuk op z'n belang. Het kan ook zijn, net zoals Donald Duck, he, en Guus Geluk, die vechten om Catherine. Dat kan ook om iemands gevoelend zijn. En we weten dat dat eigenlijk één van de belangrijkste redenen is waarom dat ruzies ontstaan. Er wordt iets van je afgenomen of er wordt inbreuk gemaakt op iets wat voor jou heel belangrijk is. En hoe belangrijker dat is voor jou hoe sterker eigenlijk die emotie. Dus hoe boze ze zijn of hoe sneller boze ze zijn. We zien dat ook ruzies ontstaan uit onmacht. Dat is ook vaak de reden waarom dat mensen geweld gaan gebruiken. Ze weten het niet meer en ze willen toch graag grip hebben op de situatie. En wat je ook vaak ziet is dat mensen denken dat ze onheerlijk behandeld worden. Soms omdat ze het bijvoorbeeld niet begrijpen, dus dat kan ook komen doordat je je onmachtig voelt. Wat ken je daar wel eens iets van? Heb je wel eens hoe je het ruzie gehad? Soms, ja. En waar was dat over? Met spelletjes. En dan vond je dan was het ging het over het verliezen of dat het niet eerlijk was? Niet eerlijk. Dat had je het gevoel dat het niet eerlijk... Dat kan. Dus soms denken mensen dat ze onheerlijk behandeld worden. Dat kan echt zijn, maar dat kan ook een gevoel zijn. En je ziet ook dat er enorm verschillen zijn in karakter. Sommige mensen worden super snel boos en andere mensen die... Ah, dan maakt het allemaal niet zoveel uit. Beetje layback. Dus karakter speelt ook een rol. Ja, we weten dus inderdaad hoe ruzie's ontstaan. We weten ook hoe mensen zich gedragen in ruzie's. En dan ga ik even terug naar het moeilijke schematje. Als je ziet, ik heb gezegd, het zijn allemaal verschillende kleurtjes. Nou, die gele fase, dat is echt de jij bent fase. Misschien herken je het wel. Jij bent altijd zo saai. Jij bent altijd te laat. Jij wilt nooit eens meedoen. Jij bent altijd zo jaloers. Jij bent altijd zo competitief. Dus je je bent fase. De tweede fase noem ik altijd een beetje de jij bent fase. En die rode fase, als mensen zo boos zijn dat ze in de rode fase zijn, dan luisteren ze eigenlijk helemaal niet meer naar elkaar. Dan kan je wel praten tegen elkaar, maar wat ze eigenlijk doen is ze vingers in z'n oren. Ik hoor je niet te koor je niet te kan je niet verstaan. En als ze dan soms als ze dan iets horen waarvan ze denken, nou daar kan ik op reageren. Daar kan ik op scoren of daar kan ik hem op pakken. Dan gaan ze daar vaak op reageren. En dan zie je dat zo ruzie die gaat bijvoorbeeld eerst over een fiets en die kan helemaal de andere kant op gaan. Dus de rode fase is de fase dat mensen eigenlijk niet meer naar elkaar luisteren. En de gele fase is de jij bent fase. Als je in de gele fase zit en de rode fase dan hebben mensen vaak hulp nodig om de ruzie op te lossen. Bij de gele fase dan komen ze er zelf nog wel uit met een beetje hulp. Maar de rode fase moet er eigenlijk gewoon beslist worden. Jij hebt gelijk of jij krijgt de fiets enzovoort. Gele fase kun je nog zeggen. Jij fiets bijvoorbeeld op maandagen en de andere op dinsdagen. Maar proot kun je best beslissen. Op het moment dat iemand, een derde die dus niet betrokken is bij de ruzie, dus iemand anders die geen ruzie heeft met die persoon, probeert zo'n ruzie op te lossen, dan is het heel belangrijk dat alle beide mensen die persoon vertrouwen. En dat ze ook geloven dat die het gaat oplossen. En dat ze geloven dat die niet partijdig is, dat die bijvoorbeeld voor Julia is of voor Tom. Het is heel belangrijk dat ze allebei vertrouwen hebben. Hebben ze dat vertrouwen niet? Dan zul je zien dat ze nog boze worden. Hebben ze het vertrouwen wel? Dan worden ze veel milder. Dan denken ze het komt wel goed. Maar als ze dus geen vertrouwen hebben dan worden ze zo boos en kunnen ze zelfs zo boos worden dat al hun woede ook zich richt op die persoon die de ruzie probeert op te lossen. En misschien zijn er wel eens ouders die naar de rijden en de rechter kijken, naar het programma. Oh, kijk, kijk. Dat zijn allemaal mensen die in die rode fase zitten. Die zijn heel erg boze op elkaar. Heb je misschien wel ooit gezien? Ja, dus het is heel belangrijk dat die toga, dat daar vertrouwen in is. Die zorgt eigenlijk of die ondertreepte eigenlijk dat mensen die persoon vertrouwen die die ruzie probeert op te lossen. Nou, dan zie ik er... dan zei jij al zo, hoe is jouw naam? Ja, en naam ben je me vergeten te vragen. Ja, Eli, jij zei al, oh, ik kom toch niet op de foto. Ik zie er zo raar uit. Ja, dat snap ik helemaal. Ik voel ook altijd een beetje dat ik er raar uit zie. En ja, je kunt je voorstellen dat als je ruzie hebt, en het is heel belangrijk voor jou, en er zitten allemaal van die rare mensen in van die rare ping-wink pakken en die moeten dan een beslissing nemen over jou dat je dan dat wel een beetje eng is. Misschien moeten we even met zijn twee je naast elkaar gestaan. Hoe dat dan nou uitziet. Dat ziet er toch ook wel een beetje gek uit. Ja, ja, een beetje ping-wink pakken. Misschien moeten we zo met zijn tweeën even lopen. Ja, kun je het voorstellen dat je zo drie rechters en een grafier, want jij bent vandaag de grafier. En dan soms ook nog iemand die erbij komt dat we dan allemaal met z'n allen naast elkaar zitten. En dan zit één zo'n persoon of twee mensen en die denken, oh, die moeten beslissing nemen. Mag je wel gaan zitten? Nou, sommige mensen vinden dat best wel eng en die zie je ook altijd een beetje trillen wel op de sitting. En zeker ook als kinderen bijvoorbeeld betrokken zijn bij zo'n ruzie, dan is het misschien wel beter als die togen uitgaat. Nou, had ik je in de straks al gezegd bij die dias hiervoor dat er allemaal verschillen zaten in die togas. Nou, ik heb zo'n raadzeren togen aan. Die heeft van die mooie fluele banen. Dat betekent dat er nog een rechter lager in rang is en dat er ook nog een rechter hoger in rang is. Maar we hebben ook nog andere, dus een advocaat te togen en dat is Jamie, een raad togen. Oh! Ja, ik heb vier kinderen nodig die in het kortuizen willen lopen want ja, die rechter of die hoogleraar die moet natuurlijk wel een beetje netjes ontvangen worden. Ja, vier. Wie zou er graag in het kortuizen willen jongens? Wie loopt wel mee? Dan gaan we hem snel even brengen naar de professor. Ja, oh, wacht even, ik heb drie en vier. Ja, kom maar. Zo jongen, ik heb ontzettend de haast. Eén kopje koffie. Dan heb jij je tenniskleding aan onder je toga. Ik zeg toch, ik heb ontzettend de haast. Ik heb die zaak niet voor niks verdaagd. Eh, sorry ja, ik moet over tien minuten op de baan staan. Eh, mijn racket. Ach, in de auto natuurlijk. Jongens, ik ben weg. Wat u is? Wel praktisch he, zo'n toga. Zeker als je smoort als je bed niet uit kan komen. Ach, je piano. Ja, niemand ziet het he. Zeg, wat heb ik hier eigenlijk aan onder je toga? Niks. Niks? Niks. Oh, dan krijg ik toch zo'n kick van als ik zo in de rechtszaal zit. Nou, ik ook. Ah, Dijkstra! Top! Rikkie zit door. Ja, dank je wel. Komt je mensen he? Dat kan gebeuren. Kijk, wat hebben we op de rol? Wat heb jij nou aan zich? Ja. Daar krijg ik al een kick van. We zien elkaar. Dit was de zaak van... Oké, nou, het kortage wordt klaargemaakt. En intussen ben ik toch wel benieuwd. Ik ga een aantal vragen stellen. En als je denkt van ja, dan kan ik me invinderen. Dan ga je staan, alleen voor de kinderen. En als je zegt van nee, dan blijf je lekker zitten. Oké. Wie heeft er wel eens ruzie gehad? Wow. Wie gaan ook staan? Oké. Wel goed dat jullie allemaal zo eerlijk zijn in ieder geval. En wie is er wel eens een ruzie begonnen? Dat zijn er al een stuk minder. En wie heeft er wel eens als eerste gelijk sorry gezegd naar de ruzie? Heel goed. Jullie kunnen weer gaan zitten jongens. Mijn naam is Diana van Hout. En ik ben ook de hoogleraar. Ja, allemaal. Wat hebben jullie al veel geleerd? Jullie weten alles al. Dan kunnen jullie in ieder geval allemaal nog helpen... bij alle antwoorden van de vragen. Want jullie hebben nou geleerd... waarom gaat iemand... in zo'n grote zwarte jurk naar z'n werk? Tja, waarom gaat die professor in een grote jurk? Ja, omdat het deftig is. Ja, en dan ook meer. Weet iemand nog iets? Ja. Zwart is netjes en deftig, ja. Omdat vertrouwen geeft, ja. Ja, heel goed onthouden. Prima. O, ik hoor daar ook nog iets. Ik vergeet jullie bijna helemaal. Ja, wat wil jij zeggen? Onpartijdig. Ja, ja, ja. En jij? Neutraal, ja. Maar de professor... ik had verteld in een quartage wel tussen een optocht... en waarom hebben we dan een optocht altijd... als we op de universiteit? Ja? Omdat we een feestje hebben. Ja, feestje, de vakantie is voorbij. Yes! We mogen weer gaan leren. En de rechter? Ja, ik heb al heel veel antwoorden gehoord. Waarom dat de rechter met zo'n grote zwarte jurk? Oh, in die achterin. Ja. Als je geelt, dan zal ik het vertalen voor de mensen... die thuis in je livestream zijn. Omdat het heel netjes en deftig is. Ja, en ik zie daar nog een vinger. Ja, en onpartijdigheid. Dus om de rechter te laten zien... dat die onpartijdig is. En nu heb ik... Wat zeg je? Nee, dit zijn... Hij is hier vier. Dat is die helpte rechter. En dit zijn allemaal professoren. Dat weten ze nog niet, maar... ja, wel hoor. Ja. Alleen, nou komt de moeilijke vraag. Ik weet niet of jullie die weten. Waarom troeg ik in het begin zo'n grote zwarte jurk? Omdat ik dit ga leren, ja. Klopt het filmpje, denk je? Dat je zonder kleren onder een toga mag? Nee, ja. Ja, mijn zonen, zei je, dan hebben de ouders ook nog een leuke middag. Kies dat fragment maar. Weet iemand dat? Ik zie nog een vinger. Ja, ik ben hoogleren. Nou, ik zal je een beetje helpen. Het filmpje was natuurlijk heel erg leuk. Maar ik klopt natuurlijk niet echt helemaal, hè. Dus we hebben hele strenge voorschriften voor togas. Ik heb van die flotjes. Deze is van Nijmegen ook. Dat ben ik hoogleraar. En met van de fluele dingen. Maar we hebben ook heel veel kledingvoorschriften onder de toga. Dus ik moet altijd dicht de schoenen dragen. Zwarte bedekte kleding. Zwarte kaus, zoals ik die draag. Dus dat gelden ook heel veel kledingvoorschriften. Als ik een toga draag. Want je kunt je voorstellen, als je zo loopt, dan komt dan zo'n witte broek of van die leuke tijgerhakjes eronder. Dat ziet er natuurlijk heel anders uit. Dus ik had vandaag een grote zwarte jurikaan. Omdat ik vandaag een toga had. Nou, mijn vragen voor vandaag zijn al beantwoord. Maar, hebben jullie nog vragen? Oh, wacht even. Hiervoor aan. Of ik zelf wel eens ooit ruzie heb. Ja, dat is een hele goeie vraag. Volgens mij wel. Ik zou je vertellen, ik ben de hele dag bezig met ruzie. Zelfs heb ik daar niet zoveel zin in meer in. Maar een beetje zoals de tandarts. Maar ik zal je vertellen, er zijn wel allemaal trucjes ook nog om ruzie een beetje te voorkomen. Zou ik zes kinderen op het podium mogen? Oh, ja. Ja, kom jij maar. Even kijken. Even kijken. Oh, jij ook. Ja. Ik ga even deze hoek, want die zijn nog helemaal niet aan de beurtfeest. Ja, kom maar. Met groene trui. Even kijken. 1, 2, 3. Je had al straks zoveel enthousiasme. Ja, kom jij maar met die gereis en even kijken. Hoeveel heb ik er dan? 2, 4. En dan 6. Ja. Oh, kijk. Zal ik eens even laten zien hoe dat werkt. Oh, ik mis er nog 1. Oh nee, hier. Je was zo dichtbij dat je niet zag. Hé. Nou, weet je wat we gaan doen? Jullie mogen even hier gaan staan. Kom maar even naast mij staan. Even wachten niet. Anders loop je daarlijk trui maar eventje zo. Ja. Ga je hier maar even staan. En dan kom jij hier ook maar staan. Ja. En jij ook hier. Ja. En jullie moeten zelf er gaan doen. Even wachten. Nee, niet zo ver weg. Even kijken. Oh, ik heb wel eens veel meisjes hier. Kijk, mag jij hier? Jij hier? En jij hier? Ja. Nou, dan mogen jullie... Mogen. Heel langzaam loop jij naar die dame aan de overkant. Ja, even tot ik zeg dat mag. En voor jou ook. Jij loopt naar de middelste. Ook staat helemaal voor. En jij mag naar haar lopen. Nog niet beginnen. Jullie blijven hier staan. Als je nou vindt dat dat jongetje aan de overkant... Als hij te dichtbij komt, moet je zo doen. Je mag niks zeggen. Als hij te dichtbij komt, het is zo. En als jij dus dit teken ziet, dan moet je stoppen. Ja. Rustig loop, niet rennen. En jij doet hetzelfde bij haar. Dus als jij vindt dat zij te dichtbij komt, moet je zo doen. Ja? En dan moet jij stoppen. Voor jou geldt zelfde. Als hij te dichtbij komt... Hallo. Moet je zo doen. Als je dit teken ziet, moet je stoppen. Ja? Oh, je snapt het natuurlijk al. Dat snap ik. All right. 1, 2, 3. Jullie blijven staan. Ja. Jij alleen maar naar haar kijken. Niet naar anderen. Oeh. Ja, ik had het natuurlijk eerst moeten testen op kinderen... Bij verwasvende duktie Al. Al, jullie zitten precies op een lijn. En als ik dit met verwasvende doe, dan zul je zien... Dat jij een beetje hier staat. En jij een beetje hier staat. En dan zul je zien... Dat voor iedereen het anders is... Word je dat die vindt, dat die ander te dichtbij komt. En daar komt omdat jij vindt sommige dingen... Vind je niet zo erg, duurt even voordat je het erg vindt? Maar jij vindt sommige dingen wel erg als hij doet. Dus dan moet je je grenzen aangeven. Dus als je heel duidelijk aangeeft waar je grenzen is... En dat is voor iedereen anders, bij jullie toevallig alle drie precies hetzelfde begrens... Dan helpt dat om ruzie te voorkomen. Hartelijk dank voor jullie hulp allemaal. Geef ze een groot applaus even. Ik zie iemand die al heel lang een vraag heeft. Oh, wacht even. We hebben een microfoon. Hoe lang doet een rechtszaak per dag? Meestal doen we er een aantal op één dag. Dus dan doen we verschillende zaken op één dag. En dan kijken we altijd hoe lang tijd nodig hebben... Om de vragen te stellen. En gemiddeld genomen tussen de zaken die ik doe... Ik doe alleen maar belastingzaken. Maar ik wist niet of iedereen wel wist wat de belastingdienst was. Wie weet er niet wat de belastingdienst is. Weet je allemaal wat de belastingdienst is? Ja. Jij ook of weet je het niet? Nee, nee. Dat gaan we dan ook vooral zo laten. Dus vraag maar aan je moeder. En als ze dan een leuk omschrijving heeft, dan moet je mij even mailen. Want dan kunnen wij thuis ook even lachen. Ik ben zo benieuwd naar hoe je de moeder dat allemaal gaat uitleggen. Maar ik heb alleen belastingzaken. En die zijn gemiddeld genomen ongeveer één uur per zitting. En dan doen we meestal de hele ochtend. Dus we hebben vijf zettingen achter elkaar. En dan beslissen we ook over die vijf zaken. Oh, wacht even. Wie hier nog meer? Ik kan niet helemaal zien waar de microfoon is. Oh, ja. Waarvoor is jij staf? Sorry? Waarvoor is die stok? Oh, van de pedaal. Ja, zal ik even naar je toekomen. De pedaal nog even uitleggen. Denk dat deze microtofoon het ook? Kijk, het is heel mooi. Mooi staf. Ik mag me nog een keer vastzalen. Mag normaal nooit. Zodat ik herkenbaar ben. Want ik ben geen hoogleraar. Ik ben een pedaal. En zodat ik met de staf kan op de grond kan stampen. Zodat iedereen hoort, hey, er gebeurt een soort belletje, zeg maar. Van, hey, we moeten opletten. Dus als iemand naar de universiteit, kun je nog een nieuwe studie doen. Die duurt minimaal vier jaar als je er vol tijds aan werkt. Maar als je nog andere dingen doet, dan kan die wel eens ooit tien jaar duren. Dus als je naar je universiteit dan nog een aantal jaren studeert, dan moet je dat hier verdedigen in de oude. En als je dan allemaal ondervraagd bent door hoogleraren, dan komt de bedel binnen en die slaat op de grond met de staf. En die zegt, nou is het genoeg geweest. Ophouden met vragen stellen. Deze kandidaat heeft zich genoeg bewezen en mag, als het goed is, ook slagen. Ik geloof dat ik het hele systeem van vragen won, is al onder mij. Wie is de volgende? Ik zit hier met Niels, hè? Niels, jij hebt een vraag. Wat is de ergste straf die je hebt gegeven? Oh, ja, ik geef geen straffen. Ik ben geen rechter die straffen geeft. Dat is al duidelijk niet. Maar de ergste straf die je kan krijgen in Nederland is levenslang in de cel. Waarom wordt er een rechtszaak gehouden? Waarom een rechtszaak wordt gehouden? Nou, dat is heel, bedoel je dat, nou, normaal is het zo, dat je eerst even op papier zet waarom dat je naar de rechter gaat en waarom dat je dat belangrijk vindt. En wat je graag wil, dat de rechter beslist, dat doet de andere partij ook. Maar sommige mensen die kunnen het beter vertellen dan dat ze het kunnen opschrijven. En daarom wordt er altijd een zitting gehouden, dus dan kun je je altijd de rechter kan dan vragen stellen. Maar sommige mensen kunnen dan ook veel beter uitleggen wat hun dwarf zit, wat hun probleem is. Ja, ik steel hier nog heel veel vragen, dus ik ga een beetje sneller, mijn antwoord. Ik ben zo kletskouz ook, ja. Bent u ooit bij een rechtszaak geweest die in het nieuws is gekomen? Ja, ik ben zeker wel eens bij een rechtszaak geweest die in het nieuws is geweest, maar toen was ik zelf geen rechter. Ja, heel veel zaken worden, dus je bedoelt denk ik echt op het journaal. Ik ben ooit bij Van der Valck geweest die met het kader van Blastingvrouwen, maar toen was ik advocaat in die tijd. Die is toen op het nieuws, maar hij is wel heel lang geleden. Dat is denk ik voor jouw geboorte. Ja, oh, wacht even, ja, dan moet ik me naar het midden. Ik breng altijd alles in honderd, Aino. Ja. Wat moet je studeren om rechter te worden? Oh, dat is een hele goeie vraag. Je moet dan de rechterstudie hier volgen. Dat is een richting die je kunt studeren, rechten. En als je die gedaan hebt, dan moet je eigenlijk nog een paar extra vakken doen. En daarmee kun je naar de opleiding voor rechter. En dan krijg je bij de rechter, dus praat krijg je ook nog een opleiding om rechter te worden. Ja, alsjeblieft. Welke vraag stellen jullie dan allemaal? Nou, ik had je zeteld in het begin dat het heel vaak zo is dat mensen reageren op het laatste standpunt. Dus dan zegt de ene van ja, maar jij hebt al een fiets bijvoorbeeld. En dan gaat die andere, die gaat dan reageren op de fiets, maar die zegt dan van ja, maar jij zorgt er niet goed voor. Ja, en zo gaat die discussie eigenlijk, of die ruzie gaat eigenlijk een hele andere kant op. En dus wat je vaak ziet als rechter, dat mensen die zijn over allerlei dingen aan het ruzieën, maar waar het nou eigenlijk omging, dat zijn ze een beetje vergeten. Dus dan willen wij heel graag weten wat er nodig is om die rechtszaak op te lossen. En als je een kind naar de rijdende rechter kijkt, dan kun je zien dat die man dat ook altijd doet, maar dan vaak bij de mensen thuis. Dus dan gaat die kijken naar hoe zit dat tuintje dan in elkaar en je wilt dat dan graag zien. Dus alles wat we niet terug kunnen vinden in de stukken, dus in de stukken die voor de rechtbank zijn, daar gaan wij dan nog vragen over stellen. Ja? Hoe lang heeft u op school gezeten? Oh, ik heb vreselijk lang. Ja, ik vond heel leren, heel erg leuk. En dus ik heb echt heel erg lang, ik heb eerst de middelbare school gedaan en toen mocht ik nog 7 jaar studeren, dus ik heb alles gedaan wat ik mocht doen om die 7 jaar vol te maken. Dus ik heb een economie gestudeerd en ik heb fiscale economie, fiscale rechtbedrijfseconomie. In de Nederlands recht heb ik gedaan. Nu doe ik nog steeds psychologie, vind ik ook wel leuk. En ik heb een proefschrift geschreven, dat heb ik 10 jaar overgedaan. Ja, ik studeer eigenlijk nog steeds. Maar ik vind het ook heel leuk om te doen. Ik wil alles weten. Dus niet alles hoor, niet sommige dingen vind ik ook super uninteressant. Dus ja, best wel wat jaren. En ik studeer nog steeds, iedere dag eigenlijk. Van goes, toch? Oh ja, dat vak ook al gehad. Oh, nee, ik denk het niet. Maar even sorry, we willen even goes doen dan en dan gaan we naar dat vakantie. Ja, dat is goed. Hoe vaak heeft u een rechtzaak gehouden? Ik ben niet zo heel erg vaak, want ik ben een soort invalrechter. En dus ik doe dat niet vol... Ik ben vol tijdshoog leraar, maar niet rechter. Dat doe ik af en toe. En normaal is het ongeveer dat we tussen de 4 tot 6 keer per jaar dan hebben we zitting. Alleen, ik moet zeggen, sinds corona is het echt een stuk minder geworden. En ik ben alweer een tijdje niet aan de beurt geweest. Maar meestal tussen de 4 en 6 keer per jaar. Ik wacht hierachter, ja. Is het soms moeilijk om tot de beslissing te komen? Nou, ik vind van mezelf niet zo, maar wij beslissen altijd met een aantal personen. En wij zijn er niet altijd eens. En soms dan zijn wij het zo oneens met elkaar dat we soms wel tot zaterdag ons laat aan discussiëren zijn om te kijken wat de beslissing in zo'n zaak gaat. Maar als we een beslissing genomen hebben, dan is het in Nederland zo niet weet of wij daar nou heel erg lang over onderlingruzie hebben gehad of heel erg kort, dus of heel lang of heel erg kort. Maar in sommige, sommige rechtszaken laat ze dat wel zien, dat er bijvoorbeeld heel veel onenigheid was tussen de rechter zelf om een beslissing te nemen. Dus soms duurt het heel lang. Ik heb wel eens een keer dat we echt door de beveiliging naar buiten zijn gegooid omdat we de onderling niet uitkwamen, omdat de ene vond echt wel en de andere vond niet. Maar soms zijn zaken ook wel moeilijk, dan hoe ver een geloof je iemand. Soms is er niet genoeg bewijs. Dus niet altijd even makkelijk om een beslissing te nemen. Ja. Oh, ja. Ik was dan afstandsvoertig. Ja, oh, heel ding mij. Hoe lang doet u uw werk al? Oh, 32 jaar. Ja. 32 jaar. Ik was heel jong. Ja. Maar niet als rechter hoor, 32 jaar. Ik ben zo begonnen met 32 jaar geleden. Is u wel eens bang geweest dat u uw ruzie kreeg? Ja, ik ben ook wel eens ooit bang geweest in de rechtszaak. Ja, was iemand die was heel erg agressief. Ja. En we hebben zelfs in belastingzaken iemand die echt zo boos kan worden die gaat zelfs met stoelen gooien en zo. Ja. Dus ja, ik ben wel eens bang geweest. Ik ben ook wel eens ooit bang geweest als professor. Ja, iemand die heel boos was. Zeker. De ene zat die kant op die kant. Hierachter zijn nog niet zoveel vragen geweest. Ik moet hier naartoe lopen? Ja. Oh, hier. Hoi. Waarom hebben jullie van die hoedjes op? Ja, dat is een goede vraag. Ik voel me ook altijd een beetje onsterfelijk belachelijk met die dingen. Maar er hoort bij net zoals dat hij van die rode bierjes heeft. Zo is dat begonnen. Ja. En het is ook eigenlijk een mode item. Op een gegeven moment is de mode wel gestopt. Maar wij zijn ook heel hoog geweest. En deze zijn ook heel lang geweest. Soms al tot de grond. En dan maakten ze hier van die gaatjes in. En dan noemen ze handen uit de mouwen steken. Daar komt ook die uitdrukking vandaan. Dus ze zijn heel erg veranderd, maar ze staan al heel lang stil. Dus de mode is een beetje stil komen staan. Dus ik denk dat we misschien moeten wel eens voorstellen dat we de mode anders doen en dat we als nu meer vrouwelijke hoogleraren dat ze dan een beetje leuke tajen of zo doen. Zo iets. Een leuk riempje of zo. Het wel eens gebeurt dat dan de rechters aan het discussiëren waren. En dat ze dan zo... Dat ze dan daar ruzie van kregen. En dat ze daar dan ook nog een rechtszaak van moest zeggen. Oh nee, nee, nee. Nee, dat is toch nooit... Voor zover, ik weet niet. Nee, nee. En het gebeurt altijd binnen kamers en het is altijd... Kijk, het is niet onze eigen zaak. Dus het gaat veel meer om geloof je iemand. Vind je dat er genoeg bewijs is? Dat soort dingen. En we houden het binnen kamers en we houden het ook over de algemeen tussen mijn ervaring heel beschaafd. Ja. Ruzie is opgelast? Of ik al eerder ruzie heb opgelast? Nou, als rechter kun je natuurlijk beslissen. Dat heb ik genoeg gedaan. Ik heb alleen ook nog meer kennis over ruzie. Maar dan zit ik eigenlijk veel meer als iemand die bedenkt hoe je op welke metode, dus wat voor verschillende manieren een ruzie kunt oplossen en dan mogen anderen dat dan doen. Dus ik probeer eigenlijk steeds nieuwe dingetjes te bedenken hoe je ruzie beter kan oplossen. En nu ben ik wel bezig om een heel groot experiment voor te zorgen dat mensen geen ruzie meer krijgen en dat ze eigenlijk al heel snel geholpen worden waardoor ze eigenlijk geen ruzie hoeft te maken en ze ook niet naar de rechter moeten. Dus als er landelijke aangifte dag komt dan moet je maar eens aan me denken als je dat op de hoort. Hebben ze nog tijd voor vragen? Ja, ik vind het superleuk. Dat is het leukste deel van de middag. Ook een vraag op het podium. Ik zou het bijna vergeten. Ik vind jullie wel leuk. Hoeveel rechtszaken worden er ongeveer per jaar gehouden? Hoeveel rechtszaken? Heel veel. Ik geloof in belastingszaken hebben we er 25.000 per jaar en dat zijn verschillende belastingszorten en iets van 15.000 en dat zijn eigenlijk relatief weinig zaken ten opzichte van alle andere soorten ruzie's die je nog kunt hebben. Dat is veel, 25.000. Maar dat zijn alleen nog maar belastingszaken dus ruzie's met de belastingsdienst. Dankjewel. O, mag het even? Jullie willen ook allemaal vragen. Mag ik zo? Is er nog iemand daar? O, de achter. Wat is het verschuld tussen advocaat en rechter? Een rechter die beslist en een advocaat die helpt eigenlijk tegene die bijvoorbeeld iets gestolen heeft of waarvan ze denken dat die iets gestolen heeft of omdat er heel veel moeilijke taal wordt gesproken in die rechtbank en dat begrijpen ze niet zo goed dus die advocaat helpt tegene die naar de rechter toe moet. Ik ben ook begonnen als advocaat. Hé, wacht, hoe kan jullie niet allemaal? Jij zit al heel lang. Kom maar, jij maakt eens even je vraag stellen. Super lang, ik hoor het al. Wat voor soort vragen doe je dan met geld? Wat voor soort belasting vragen van... Meestal moeten ze betalen, ja of nee? Ja, dat is eigenlijk een beetje... Dus dan hebben mensen dus te weinig betaald voor een belasting? Ja, of te veel? Dat kan dat ook. Ja, dat kan zeker. Ik denk dat heel veel mensen te veel belasting betalen. Dat is toch juist alleen maar goed. Dat zeg je? Dat is toch juist alleen maar goed. Dat ze te veel betalen. Dat ze te veel betalen. Ja, dat is voor een aantal mensen wel goed maar ja, sommige mensen hebben niet zoveel geld en als ze dan ineens heel veel duizenden euro's moeten betalen terwijl ze dat niet hebben niet zo prettig. Bent u dus naar de rechtszaak gaan van de protesten in de Rijksmuseum? Nee. Of bedoel je museumjaarkaart? Activisten van de klimaat. Nee, nee, nee. Dat zijn niet mijn soortzaken. Dat is denk ik de laatste vraag. Of niet? Of we doen nog... O, wacht even, ik zie nog twee. We doen nog, ja. Wat is er nou zo leuk om rechter te zijn? Wat er zo leuk is aan rechter zijn. Ja, ik vind mijn vak heel erg leuk. Ik vind dat ik het mooiste vak heb van de hele wereld. En als ik dus een keer bij mag springen om als rechter op te treden dan vind ik dat heel leuk want dan kan ik op een hele praktische manier met mijn vak bezig zijn. Terwijl ik soms zeker in deze functie heel erg theoretisch bezig ben. Dus ik vind het dan heel leuk dat de dingen die ik dan doser en die ik dan leer aan mijn studenten dat ik dan zelf ook mag toepassen af en toe. Is dat de laatste? Waarom is er altijd de schilderij van koning Willem Alexander in de rechtbank? Dat is een hele goeie vraag. Weet je, kijken we niet. Ik zou ook even veel liever een leuk schilderij zien. Oh, hier is de echte, alle, alle laatste vraag. Wou u als kind ook al recht te worden? Sorry? Wou u als kind ook al recht te worden? Oh nee, nee, nee, je hebt de taal niet aangedacht om recht te worden. Nee, ik wilde vooral onafhankelijk zijn. Dat vond ik heel belangrijk. Was dit de laatste vraag? Nou, dan dank ik jullie heel hartelijk voor jullie aandacht. Ja, Diana. Ontzettend bedankt voor dit interessante college. Persoonlijk vond ik het ook heel nuttig in het vervolgen als ik een ruzie heb. Dan ga ik wel in jouw tabel denken. Jullie ook bedankt voor jullie komst. Als jullie straks naar buiten lopen, krijg je jullie een certificaat. Maar even goed opletten, want aan vier van die certificaten zit een kaartje. En als jij dat kaartje hebt, dan mag je even terugkomen naar het podium, want dan krijgen jullie nog een klein cadeautje van Diana. Nou, dank. Ontzettend bedankt voor jullie komst. Tot de volgende keer.