 Hoofstuk 31 van Ferdinand Huik. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opname behoort het publieke domein. Voor meer informatie, voel me je aantemeld als vrijwilligig. Ga naar LibriVox.org. Opname door Anna Simon. De lotgevallen van Ferdinand Huik door Jacob van Lennep. 31. Hoofstuk. Waarin het gedrag van meneer vrouw Blaak ten opzichte van Ferdinand wordt verklart en de vader van Amedia weder op de pop komt. Na het middagmaal, riep ik Suzanne ter zijde. Wel, vond ik, zei het ge iets te weten gekomen. Ja, voorzeker, antwoorden zij. Ik heb schone dingen van u gehoord, signeur. Waarlijk, mijn vriendschap voor u heeft mij een zotte rol laten spelen. Namelijk. Het lijkt zeker wel goed om twee koorden aan zijn boog te hebben, maar in sommige gevallen is het nog voorzichtig, nog verstandig. En zoals Kat zegt, twee op één in tijd te vrijen, ziet men zelden wel gedijen. Wat wilt je zeggen, komt toch daar hoofdzak? En vertel me eens, Ferdinand. Die mam zel die Gervan Ureize hebt medegebracht, is zij een hoog Duitse of een Italiaanse. Ze zingt zeker heel vrij. En wat kost haar toilet u wel in de maand? Oh ho, zei ik. Ik zie al waar de knoop ligt. De laster is aan het werk geweest en heeft waar en valst zo fijn doorheen geklutst dat zelfs de Engelen aan het twijfelen zouden raken. Nu, antwoord dan, zei de Susanne. Ik, die een onnozelen Amsterdamse burgerdochter ben, heb geen verstand van die nieuwe wetsen Franse beschaftheid. Zeg me toch, hoe zou het ge, indien de oude heer Blaak uw aanzoek had aangenomen en het hebben aangelegd om zonder voortuin twee huishoudens te verzorgen. En heb jij ook al aan die dwaarsheden geloofd? Volg ik. Welke gronden zou ik kunnen aanvoeren om het tegen te spreken? Wat deed jij in dat huis? Prans, quelquer raison que vous me pisezir, votre dé voil à bain, ne point du voet conduir. Maar het ergste van alles is dat jij de onbeschaamde tip gehad dat schepsel met een vroom ontschuldig mens als tante letje in kennis te brengen. Zo die eens hoort welk een lief persoontje zij aangehaald heeft, dan geef ik geen duid voor uw aandeel in de erfenis. Dat zal zo'n vaart niet lopen, zei ik grieem lachende. Tante weet alles wat haar betreft en is best met haar tevreden. Dan heeft zij plan om haar te parkeerend, zei de Susanne. Anders vat ik het niet. Voei, dat jij zo slechtzijd geworden. Het spijt me dat ik mij om uw entwillen heb boosgemaakt periette, die toch wel degelijk gelijk had, dat zij uw schuims aanzag. Maar wat heeft zij u dan gezegd? Ik weet haast niet waarom ik mij de moeite geven van het u over te vertellen, want zij heeft mij niets gezegd, dan het geen gein zeker zo goed weet als iemand. Ja, ik heb moeite genoeg gehad om haar de woorden uit de keel te halen. En toen zij een sprak, had ik haar wel willen doen zwijgen. Wel, zij heeft mij verteld hoe jij bezoeken aflegt bij een jonge juffer die bij heins woont en die geen van uw reis hebt meegebracht. Ze zou hetzelfde nooit geloofd hebben indien zij u niet te muiden, gearmd met jufferatie lopen. En hoe jij haar daarom trend met mooie praatjes gepaard had. En hoe Lodewijk van het trappen gesmeten was. En jij zijn knecht belet had, hem bij te staan. En nog heel veel, te lang om te vertellen. Zodat ik met de mond vol tanden ben blijven zitten en de koets heb verlaten, zonder een woord haar uur verdediging te hebben kunnen uitbrengen. Het is gelijk ik dacht, zeid ik. Nu, de tijd zal mij wel rechtvaardigen. Al ben ik daar tans niet toe in staat. Ja, maar intussen gaat Lodewijk met haar strijken en dan helpt u uur rechtvaardiging wat. Dat is ook waar, zeid ik, nadenkend. En het is gek genoeg, want wat Paten overkaar slechts een gedeeltelijke opheldering geeft en overkaar al vertellen dat die juffer waarover zij zich bekommert, haar eigen nicht is. En zo weinig een ergelijk gedrag leidt dat mijn godvreesende tante zelf haar met voorkennis meis vaders huisvesting verleent. Wat vertel je daar? Vroeg Susanne, ten toppunt van verbazing? De lautere waarheid. Nu, dat gaat mijn begrip de boven. Heb je nu niet alleen tante, maar ook papa zelf een rat voor de ogen weten te draaien? Waarlijk niet, antwoord ik. En ik gaf haar een kort verslag van de zaak, zoals die zich gaat toegedragen. Alleen voor haar, gelijk voor mijn vader, de aanleiding mijn erkennismaking met de heer van Lins Verbergende, daar ik die niet kon openbaren zonder te spreken van zijn verblijvende boerderij die ik van gedachte was dat hem wel ligt nogmaals tot toevlucht verstrekken kon. Het is een rare avontuur, hervatten zij. Het lijkt wel een romman. Maar met al al weet ik niet of Henriette er wel voorkomen door te vrede gesteld zouden worden. Al is de juffe haar nicht en de dochter van een graaf. Daarom kon zij wel uw liefst te zijn. Het is misschien een reden te meer om haar jaloesie op te wekken. Verdingend. Man, ik kan je maar slechte troost geven. Ik wilde garne het zes dubbele parelsnoer dat ik van grootje geerft heb tegen een streng breikatoen verruilen dat jij u niet in die mallen historie gemengd had, die ons niets dan verdriet veroorzaakt heeft. Papa heeft er al een week zo zwart van gekeken als de reuze in het doolhof, want waren ze ziek van. Mijn geheel humeur is er door bedorven, want wie heeft het hart om de schertzijn met zeelsbedroefd te lieden? Gij zelf hebt een gezicht van een L lang en Henriette zal misschien uit desperatie met haar neef trouwen en haar leven lang ongelukkig zijn. Ik wens ze dat die heer van Lins, van Talaveren, zoals hij de mag, op de hete rooster zat. Dat juist niet, zei ik. Ik waren dubbel tevreden, zodat hij maar staatsminister in Spanje gebleven waren, zodat ik nooit van de man gehoord had als uit de courante. Gij hebt gelijk in tussen, maar het is niet genoeg te weten hoe een man het er voor mij uitziet. Wij dienen ook op een middel te pijzen om de kwaarde gedachte weg te nemen die men van mij heeft. Met vader en moeder zal het wel schikken. Gij hebt kunnen zien dat zij mij over tafel weder vriendelijk behandelden als van oud. Maar hoe, of ik Henriette van mijn onschuld overtuig, weet ik waarachtig niet. Ik ben bij haar belasterd, en de laster is als de houtskool. Verbrandt hij niet, hij maakt toch zwart. Haleens spreken kan ik haar niet, en zo ik haar schrijf, ben ik niet zeker dat mijn brief in haar handen komt. En al kon ik haar spreken of schrijven. Hoe zal ik mijn gedrag kunnen rechtvaardigen, zolang ik haar de drijferen mijn erhandelingen niet geheel kan blootleggen? Het is voor waarom turen lures te worden. Ik weet niet waarom ik, die alles behalve singular of eccentriek verlangt te schijnen, en nooit enige smaak in romantie heb gehad, tot mijn beproeving in zulke maalstroom van avonturen moet geslingerd worden. Die zo romansk zijn en zover wordt de rockander boelen, dat ik haar mij op het laatst niet meer weet uit te helpen. En soms denk ik dat alles maar een benoude droom is, waaruit ik tafend of morgen ontwaken zal. Ja, dat is alles heel onaangenaam, zei de Suzanne. Maar het baat niet, of jij daarover redeneert. En jij verspeelt al zo de kostelijke tijd althans tegen mij, die toch niet kan beoordelen of het al dan niet uw schuld is, dat jij er zo in zit. Wat nu een rejette betreft, ik zou haar wel kunnen schrijven, maar gij diep mij voor te zeggen wat. Of nog beter, schrijf jij haar, dan zal ik het adres op de brief zetten, anders loop genoeg gevaar dat hij u ongeopend terug wordt gezonden. Ja, zei ik, grijpt gelijk, schrijven moet ik. En waarom zou ik er tegenop zien? Ik heb mij niet te verwijten en behoeft slechts tijd te vragen om mij te verantwoorden. En wij gaat dit aan een misdadiger voor de rechtbank niet. En waarom zou mij dit verzoeken worden afgeslagen? Ik weet wat ik te schrijven heb. Zou het gij niet eerst een klatje maken, vroeg Suzanne, eer gij mama's beste papier gebruikt. Zij zag dat ik een voor mij staande portefeuille opnaam. En wil ik ook heen gaan? Nee, Santje, blijf maar. Wanneer mijn minnebrief te schrijven heeft, dan zal mijn dralen en pijnsen en klatjes maken en vrees en nog dat stijl en uitdrukking ongenoegzaam zullen zijn om de liefde te schetsen, die men gevoelt. En het hart der beminnende de vermermen. Maar wanneer het er op aankomt zijn naam als eerlijk man te handhaven, dan behoeft mijn slechts ronde onbewimpelde waarheid. Dan heeft mijn geen fraaie keus van woorden, geen sieraden nodig. Geef mij de papier. Ik zal u laten lezen wat ik geschreven heb. Ik plaatste mij in de tafel en schreef de na volgende brief, waar ik geen woord van veranderde. Mevrouw, uw mening was gegond. En uw oom heeft mijn aanzoek om uw hand afgeslagen. Het voegd mij niet de redenen zijn er handelwijs te onderzoeken. Maar zo deze mij getroffen heeft, nog sterkere trofmyheden morgen, uw koele houding te mij waarts, welk ik, vergeef mij mijn open hartigheid, verre was van te verwachten, omdat ik weet die niet te verdienen. Toen ik op hij zicht afscheid van u nam, streelde ik mij met de gedachten dat uw edelen mijn oprechte liefde niet had versmaat. Deze gedachten maakte mijn hoogste geluk uit en deed mij ook het antwoord van de heer Blaak met meer gelatenheid dragen. Daar ik mij trooste met het denkbeeld dat de tijd en mijn stand vaste getrouw eenmaal over zijn weigering zouden zegenvieren, wanneer uw edelen bij dezelfde gevoelens bleefd welk uw edelen omtrend mij koesterd het. Tanz-echtig vind ik u geheelte mijn opzicht veranderd en wel, gelijk ik van mijn zuster verneem, ter gevolgen van omtrend mij lopende geruchten welk uw edelen voor waarheid aaneemt. Uw oom zou het mij ten kwaarde duiden indien ik tegen zijn wil u over mijn liefde onderhield. Doch hij kan nimmer verraken dat ik de pen opnemen ter verdediging van mijn goede naam. Ik mag volgensnog, daaraan het mij niet vrijstaat, geheimen van derden te openbaren, u de aanleiding niet ontvouwen mijn erkennismaking met zekere juffig, met welke uw edelen mij eens de muiden gezien hebt. Ik kan u alleen herhalen, dat mijn betrekking met haar geheel onschuldig is en dat ik voor haar geen ander gevoel heb dan achting voor haar zielsoedanigheden en medeleiden met haar ongeluk. Die je veristans met voorkennis mijn vaders bij mijn tante Huik gehuis vest, die stelig genen lieden bij zich zouden ontvangen wie er gedragperispelijk was. Wat verder de laster betreft die men omtrend mij heeft geuit, ik weet aan wie ik die moet toeschrijven en tevens dat alleen de eer van u naast bestaande te zijn, de lasteraar beveiligt voor de welverdiende straf welke ik hem anders had toegedacht. Nog één vraag, mevrouw. Zo u edelen nog argwaan tegen mij mocht voeden, schort, bittek u, slechts veertien dagen lang uw oordeel op. Als die verstreken zijn, houdt ik mij overtuigd dat het mijn licht zal vallen, mij van alle plaam te zuiveren en u te overtuigen dat ik niet onwaardig ben mij te noemen en zo wordt. En denk je dat dit stuk veel zal uitwerken? Vox is Anne, toen ik haar de brief had laten lezen. Mij dunkt, in haar plaats, zou ik niet bijzonder gesticht wezen met die achtingen dat medeleiden die geen voor uur protégé gevoeld. Dat is wel geen liefde, maar het grenst er toch machtig na aan. Aan u zou ik misschien anders schrijven, zei ik, lachende, maar hij rejette zal, na ik vertrouw, het op zijn ware prijs weten te stellen dat het de reputatie van een onschuldig meisje zowel als de mijne verdedig. Heeft zij mij lief, dan zal ze mij geloven en nadere ophelderingen afwachten. Doet zij dit niet, dan is het ook een teken dat zij mij niet bemindt. En dan zal ik haar miskenning met meerdere gelatenheid dragen. Suzanne nam nu de verzending van de briefen op zich en ik begaf mij naar het kantoor. In de dagen welke er tussen dit gesprek en de jaardag mij naar moeder verliepen viel niet veel voor dat de slezers belangstelling waardig is. Van drie opstandigheden echter moet ik melding maken. De eerste was dat de kapitein pulver uitzelde en mij door zijn vertrek wat meer ruime tijd liet. De tweede, dat Heinz wiens betrekking tot de justitie nu door het babbelen van helding spoedig algemeen bekend was geworden en die al zo niet langer in het geheim van dienst kon zijn, een openbare bediening voor kreeg. Eén der onderschouten was kortervoerend gepensioneerd geworden en Heinz werd benoemd om die post voorlopig te vervullen met toezegging dat hem een dadelijke aanstelling geworden zouden zodra het hem gelukt zouden zijn de zich nog altijd schuil houdende graaf van Talavera aan de justitie over te leveren. Eindelijk ten derde Suzanne ontving een briefje van haar vriendin waarin deze in zeer korte bewoordingen te kennen gaf dat zij mijn brief ontvangen had en wel geloven wilde dat mij mijn gedrag in een ongunstige haar licht stelde dan het verdiende. Toch dat, wetende hoe zeer haar oom, wie zij alles verschuldigd was, tegen onze nadere kennismaking was, plichtmatig begreepte moeten handelen door mij te doen verzoeken, alle verdere moeite ten haren opzichten te staken en mijn woord terughaf. Deze harde taal sloeg mij geheel ternedig maar ik begreep dat er voor het ogenblik niets tegen te doen was en dat ik moest afwachten ofwel ik de tijd in de gezintheid van de heer Blaak om mij zij niet te ontzeggen of in haar gezintheid om zijn wil op te volgen enige verandering teweeg mocht brengen. Een dag vroeger dan die waarop het verjaar feesten hijzicht zou gevierd worden vertrok ik derwaarts ten einde mijn tante van Bempten op haar verzoek in het maken van enige verlopen geschikkingen behulpzaam te zijn. Ik vond tante een blakende welstand en alsnaar gewoonte het zeer volhandighebbende. Nauwelijks gonden zij zich de tijd mij welkom te heten maar liep het huis op en nedig en in en uit en riep nu de keukenmijd om nog enige veranderingen in de ondonatie van het maal te maken dan weder de linnemijd om met haar de benodigde tafellakens en servetten te krijgen aan af te tellen dan de kamernier om haar de bloemen te helpen schikken die heigende tuinknechts rusteloos in potten en mannen aanbrachten dan weder de werkmijd om de stoeptrappen nog eens over te doen die de tuinknechts met hun beslikte schoenen hadden vel gemaakt en dan liep zij weder naar de moestuin om de tuinman te zoeken en hem nog enige bevelen te geven of te vernieuwen er moest nog hulstwezen voor kielandes en nog spersen takken voor de vazen en nog ijs uit de ijskelder en dan moest de paarden geschoffeld waar het gezelschap door wandelen zou en het plein moest opgehaakt worden en de haag van de grote alee gesnoeid en het water van de Achthoeken-gevijverschoon gemaakt en dan ging zij naar de stal en onderzocht of de leidstals wel wit en de paarden wel gerost en het koper en zilverde tijgen wel glanzend waren en of er niets aan de rijtuig gehapende en of de zadelmaker de kussens der zittingen nieuw opgevuld en de nieuwe zwepen had gezonden en of het galon om de hoeden der kutsiers en der palfreniers was vernieuwd en dan werd zij weder binnengehoepen om een twist te beslechten tussen haar tegenwoordige knecht en haar vuggeren die getrouwd maar voor dit feest overgekomen was om zijn hulp te verlenen en waarvan de ene beweerde dat het oude olie en azzijnstel met de draker koppen en de andere dat het nieuwe met de laurierbladen moest gebruikt worden en dan was het weer wat anders dat haar tegenwoordigheid vereisde wel neef, zeiden zij, toen zij eindelijk een weinig toen de drukte heen was of liever toen het koffieuur der boeren en de schoftijd ter werklieden een parentes is in de beslommeringen van de dag daar stelden het verhug met het gekomt mijn hoofd loopt om en ik weet niet hoe ik met alles nog klaar komen zal wat hebben we weer gehad in de verlopen nacht ik heb geen oog toegedaan en dacht dat het hele huis onmooi het is dan vrij buiig en omstuimer van het jaar gelukkig dat het nu wat bedaard is anders zou de partij geheel mislukken want uw ouders komen zo zeldem buiten dat als zij mij eens de eer aandoen van op hij zich te verschijnen het ook niet is om de gehele dag in huis te zitten ja lieve tante, zei ik, het heeft boos gewaid het ziet er erg genoeg uit voor pulver die pas is uitgezuild en hij kon wel een geduchte avarij krijgen spreek daar niet van, hernam tante gij zou het mij al het genoegen dat mij dit feest belooft gans en gaar bederven niet dat ik over de schade zo zeer treuren zouden maar te denken dat wij hier warm en wel zitten en ons vermaken terwijl die arme zeelieden die hun leven wagen om ons schattende bezorgen met stormen en golvenkampen zeer dat die aak leggen toch met plaak heb ik een dubbel medeleide met die arme zielen maar met al al moeten we onze tijd niet verwaarlozen gij kunt als gij eerst koffie met mij gedronken hebt mij een groot genoegen doen zou het namelijk niet te veel van u gevecht is ik kom hierom uw behulpzaam te zijn, zei ik en het spreekt dus vanzelf dat uw edelen vrijelijk over mij kunt beschikken best, zeiden zij wel nu, mijn plan was het gezelschap hier te ontvangen en dan ter stond met ons alle naar de hoever bij de oude Martha te rijden al daar een collation te gebruiken en voort hier terug te komen om te eten zie daar een zeer goed plan, zei ik en dat gehos heen en weder over de heide zal het best geschikt zijn om aan het gezelschap een goede digestie van het ontbijt en een vernieuwde appetite voor het middagmaal te geven juist, nu wens ik wel dat gij eens naar de hoever eet en een ooglied gaan over de dagenmaakte toeverijtselen want het timmerman die het bezorgen zouden is een wijsneus die alles zeker naar zijn kop en niet naar mijn verkiezing zal willen doen naar de hoever, herhaalde ik met een gevoel van onaangename teleurstelling ja, neef, hervatte zij, zonder zoekst te bemerken gij kunt het bruin en scheedspaard nemen, dat is a-dummen ik zou je wel laten brengen, maar ik kan niemand missen gezet toch niet bang voor straukroofers het is tegenwoordig hier voorkomen veilig geeft de schoudmijn verzekerd en bovendien, volgde ze er scherzende bij de kapitein van de bende is in maar zijn intiem van u het verwondert me nog dat event niets uit de zijkamer heeft medegenomen toen hij u dat bezoek kwam geven dat je mij nooit geheel hebt opgehuilderd en wat moet ik aan de hoever verrichten, voel ik om tante maar spoedig van het onderwerp dat zij aanroerde af te brengen oh, heel wat, ik heb het alles opgeschreven voor eerst omdat ik en ten tweede ook dat gij het niet vergeten zoud zie hier de lijst, ik hoop dat er niets aan ontbreken zal maar, zeg me toch even, wat is dat voor een geschiedenis met het juffertje dat dan de letje bij zich aan huis heeft genomen is dat werkelijk een vreule van lint? oh, tante lief, antwoord ik, dat is een geschiedenis veel te lang om u tants te verhalen vraag mij daar eens over, als we geen hulp ons gemak zijn oh, al goed, dan zal ik geduld hebben maar verder net lief, wat heb gij u gehaast met die vrijereen met je blijk ik had u maar zo gezegd dat er nooit iets van zou komen had gij mijn raad maar gevolgd, en haar in tijd ze uit uw zinnen gezet dan had gij u die oneangename teleurstelling bespaard het spijt me wel van achteren dat ik u te samen in kennis gebracht had ik herinner mij niets van uw waarschuwing en tante lief niet? weet gij onze gesprek niet meer op het strand eerwijl we lodewijk blijk ontmoeten toen zei ik immers Reeds, zet dat uit uw gedachten maar goede raad, vergeet me gauw nu herinnerde ik mij dit gesprek zeer wel of schoon ik die enkele woorden bij die gelegenheid aan tante ontvallen niets waar geteld had terwijl zij geen redenen ter wereld had aangevoerd om aan haar advies enige klem bij te zetten ik voelte echt beter op dit punt te laten rusten en na een haastig ontbijt gebruik te hebben spoede ik mij naar stal zadelde de bruin en draafde de heide over en de weg op naar de mij te wel bekende boerderij ik vond ook daar geen geringen drukte overeenkomstigde bevelen van tante was mij er bezig met latten te slaan die van boom tot boom liepen en waarover zeildoek gespannen moest worden om een tent te vormen in welk het gezelschap de volgende dag zou onthaald worden en tegen de ongestaardige luimen van het najaars weer beveiligd zijn na aan de opzichte over dit werk de wil van tante gelijk ik die op de medegbrachtenlijst vond uitgedrukt nogmaals haar haalt en mij overtuigd te hebben dat de man haar bedoelingen volkomen begrepen had en geheel niet van plan was om gelijk zijn vreesde alleen zijn eigen hoofd te volgen zag ik het tweede artikel na dat ik te vol brengen had het luiden dat ik aan de oude Marta moest vragen of de stal genoeg opgeruimd was om al de paarden in te bergen die je de volgende dag zouden komen ik riep de oude vrouw dus die al dadelijk met een bedremmeld gelaten naar mij toekwam gelopen en mij blijkbaar onthutst vroeg wat er van mijn dienst was oh, zeiden zij, zo ras hij verstaan had wat ik van haar verlangde daar kan me vrouw gerust op wezen de stal is kant en klaar en ik heb schelen, tijs en pier, govert al besproken om een handje te komen helpen want na mijn zoonweg is en weg blijft zit ik hoogarm alleen niet voor het werk hij heeft meneer nog wat te belasten wacht, zeid ik, mijn lijst bij de hand neemende nummer drie zien of de tafels in de banken gekomen zijn ja, die staan kinderreeds nummer vier vragen aan Marta wie haar helpen zal koeken te bakken ja, wie zal dat doen? oh, heren met tijd maakt me vrouw zet haar ook al verlegen om wel, dat zou ik alleen niet wel afkennen al kwamen jullie met je vijftigen maar daar is Roya Els, van Krijlo en haar zuster die hebben meneer al beloofd als dat ze komen zellen oh, aan hoop zal het niet ontbreeken er zal volk zijn nog wezen als we zo wat rijk dan bij elkaar is het hoeft mij nooit op mensen verlegen te zijn en kostelijke koeken zal ik bakken het hoeft mij niet te verzekeren, zeid ik lachende ik heb die immers al eens bij u geproefd en weet hoe ze smaken het is waar ook, zeiden ze, met een bezorgd gelaten meneer uit men toch niet verklappt, hoop ik wees niet bang, zeid ik met ze maar niet weder gebeuren nummer vijf na zien hoeveel stoelen de rote boerderij zijn en of die nog bruikbaar zijn dat zullen we eens gauw gaan kijken, zeid ik naar de woningsnallende terwijl ik in mijzelf lachte omdat tot in alle kleine geden afdaal aan de verhoorzorgen van tante nauwelijks was ik echter in de keuken of Marta kwam hij met zoveel snelheid als haar oude benen het haar vergunnen achterop gelopen wat wil meneer, voeg ze en ze slecht onwillekeurig een angstige blik naar het trapje dat naar het opkamertje leidde juist, zeid ik, haar blik volgende daarboven moet ik wezen ik meen dat daar stoelen staan om godswille meneer, maak me niet ongelukk, zeiden ze, met een gesmoorde stem en de handen vringende hij is weer hier wat, mondbelde ik, is hij dan dwaas? en schier onwillekeurig, maar toch maak behoedzaamheid, besteg ik het trapje en zag door het sleutel gat naar binnen waar ik niet slechts van lins, maar nevens hem de oude heer Blaak herkende ik weet haar waarachter geen ander middel op om hun heer ongemerkt vandaan te krijgen zeiden de laatste genoemde we zullen er dan toe moeten besluiten zeiden van lins in de hoop dat mij voor die tijd niet gevangen neemt en gij belooft mij, hernaamde heer Blaak dat, ook al mocht dit gebeuren gij die de zaak niet zult uitbrengen en waarom zou ik dat? gij zegt immers dat uw zoon en u nigt elkaar beminnen ik had mijn hoofd reeds terug willen trekken omdat ik schaamde mij de luisterving te spelen maar deze laatste vraag prikkelde mij een nieuwsgierigheid te zeer dan dat ik de trek kon weer staan om het antwoord af te wachten ze beminnen elkaar ze zullen een paar worden, zeiden de heer Blaak gij zei het aan niets verbonden, zo ik u bedrieg ik verzeker het ie vernietigd toch dat, dat noodlottig stuk de koning vreemde handen komen geeft mij liever, ik zal nee dat niet Jakobus Blaak, zeiden van lins, met een spot achtergelach als ik in veiligheid ben en niet eer zult gij het bekomen en het zelf kunnen verbranden ik weet waaraan ik de hulp die gij me bewijzen zult dank moet weten en ken mijn voordeel te goed om er afstand van te doen nu het mij dienen kan ach, her naam Blaak gij zult er geen misbruik van maken gij zult mij niet bij het schande te graven doen Dalen ik help u immers, zoveel in mijn vermogen is ik heb zelfs meer gedaan dan ik u beloofd had ik heb daar een haag geschreven al mijn invloed zal ik aanwenden om de vervolgingen te doen staken om onze oude vriendschaps willen maak mij niet ongelukkig gij hebt mijn woord zei daarvan lins en dat moet u genoeg wezen morgen zal ik u verwachten traag nu ongemerkt van hier te komen en de plaats te bereiken waar u rijtuig u wacht ik zal Marta bellen om te horen of de uitocht veilig is na het uit deze bewoorden verhief hij zijn stem om Marta te hopen ik aarzelde een ogenblik toch bedenkende dat van lins toch van haar zouden vernemen dat ik geweest was besloot ik zelf binnen te gaan wenkte de oude vrouw die bevende achter mij stond toe dat zij wel terug kon blijven en opende de deur de heer huik rippen beide de ene puntoon van verwondering de andere met een uitdrukking van schrik vergeef mij mijn heren zei ik glimlachende zoek u bij inkomststoor maar ik ben hier door mevrouw van Bempten gezonden om enige toeverrijdselen te maken voor het feest van morgen en ik had ook in dit vertrekje iets te doen bijna gedacht ik dat het bewoond was ik bekend zei daarvan lins dat ik mijn tijd slecht gekozen heb zo de heer Plaak vervocht ik deze aanzienende die vast beefde zich wens te verwijderen zonder dat het opzienbare zal ik hem ga in een eindweefs vergezellen u Erik is al te goed meneer huik zei de Plaak stoterende ik neem uw vriendelijk aanbod dankbaar aan ik hoop u nog te zien als hij terugkomt zei dan dan lins mij met zijn doordringende ogen aanstaande ik boog een verlietend vertrek de heer Plaak volgde mij en beide traden wij de achter deur uit de tuin door waar zich niemand bevond en het bos pad op. Ik bemerkte dat mijn tochtgenoot moeite had om voort te wandelen, zozeer was hij van z'n stuk, en bood hem die volgens mijn arm aan. In mijnzelfelagende, om het zondelingen speldes noodlots, dat mij tot de geleider maakte van iemand die aan mijn vuurigste wensen de bodem had willen inslaan. Gaarna had ik een nadere uitlegging gevraagd van de woorden die mij het toevall had doen horen, maar de zaak was van een te tédere aard dan dat ik die snaardorst aanroeren, zonder daar toe een voegzame aanleiding te hebben. Ik bemerkte dat hij van zijn kant iets op het hart had, maar niet wist hoe het gesprek aan te vangen. Etelijke reizen open hij de mond als om mij een vraag te doen, maar de woorden bleven hem in de keel steken. Eindelijk scheen hij moeten vatten, en na een zware zucht bracht hij met een flauwe stem en nedegeslaag ogen het na volgende uit. Ik kan niet van mijn verwondering terugkomen dat ik de heer Huik, de zoon van de heer hoofdofficier, in betrekking zie met iemand die hier scheen aan haar zijn woorden te zoeken. Onze verwondering is wederkerig, meneer, zeid ik, met een glimlach. O, zei hij, mijn zijdelingsaanziende, alsof hij op mijn gelaat wilde uitforsten, of ik geloof hecht aan zijn woorden. M-mij is er een geheel ander geval. Ik heb hem vroeger gekend en zaken met hem uitstaande gehad. Mijn bekennis aan hem is niet van oude dagtekening, zeid ik. Hij kan echt een gerust zijn wat mij betreft. Ik zal hem niet verraten en ook niet ongevraagd van uw bezoek spreken in die nu edelen dit enige gerustheid kan verschaffen. Nee, dat is ook beter, zei hij, blijkbaar opgeruimd door mijn betuiging. Ik heb deze dm-mauge om best wil moeten doen. Ik blijf u edel in tussen zeer verplicht, doet mij recht leed, dat ik mij in de noodzakelijkheid gezien heb het vererend aanzoek van meneer af te slaan. Maar het geluk mij naar nigt, u edelen gevoeld. U edelen zal niet vergen, onderpak ik hem, dat ik juist de man zou zijn die gevoelen moet, dat u niet met een ander gelukkiger zal zijn dan met mij. Geen sins, hervat hij. Ik bedoel er maar, ziet u edelen, ik kan mij vooralsnog moeilijk over dit onderwerp uitlaten. Over een paar jaren, als zij mondig zijn zal en dan nog vrij is, zal ik zeer graag naar uw voorspraak bij haar zijn, maar vooralsnog. Ik wil u niet verbergen, zei ik, dat ik zo even in het opkamertje hoerende spreken een ogenblik aan haar deur heb geluisterd, en u edelen bij die gelegenheid heb horen zinspeelen op een huwelijk tussen uw zoon en uw nigt. Gij hebt ons beluisterd, zei hij, sidrenden en bleek van toren zowel als van angst. Dat was zeer verkeerd van u meneer, of schoon, voegt hij erbij, waarschijnlijk bedenkende dat ik meer kon gehoord hebben dan hem lief was en dat hij mij dus te vriend moest houden. Ik kan het u niet kwalijk nemen, want uw edelen had recht een weinig verwonderd te zijn van ons daar te vinden. Nou ja, het is waar, ik wilde u zo even niet zeggen om u niet te bedroven. Dat huwelijk is altijd mijn vuurigste wens geweest, en het zal, blij je ik mij, wel draa voortgaan. Onmogelijk, riep ik uit, geheel teneden geslagen door deze mededeling. Het is stellig waar. De jongen lieden beminnen okandig, en ik verlang niets zozeer als hun beide geluk. Geloof me, me waarde heer Huik, stel die neiging uit uw hoofd. Er zijn genoeg schone meisjes in onze Nederlanden, en die beter door de voortuin bedeeld zijn dan mijn nigt. Maar ik bed u, doe geen verdere moeite, ik zal nu zelf mijn weg wel vinden. We waren op dit ogenblik het hak houdt uit, en aan een binnenweg gekomen, waar ik op enige afstand het rijtuig van de heer Blaak zag staan. En, zelf oordeelende dat hij mijn geleiden niet verder nodig had, keerde ik, na wederzijdse groeten, langs de weg terug die ik gekomen was. Gij ziet, zeiden van Linz, toen ik bij hem in het opkamertje was zo gekeerd, dat ik, bij gebrek aan een betere, mijn oude schuilplaats weder heb moeten opzoeken. Ik zie het, antwoord ik, het hoofd schuddende, maar ik vrees dat zij niet lang meer veilig zijn zal. Gij behoeft het hoofd aan de andere zijde slechts buiten te steken, om mee te overtuigen dat het hier geen eenzame plaats meer is, en morgen komen hier nog meer gasten. Ik zal hun erkomst niet afwachten, zeiden van Linz. En hoopt Gij waarlijk ongemerkt te ontkomen, voeg ik? Heinz heeft ongetwijfeld uw gangen laten nagaan, en zo hij u niet eerder heeft doen vasthouden, is het omdat hem nog onbekend was, dat de heer van Bevren en de graag van Talavera één persoon waren. Martans weet hij dit, en ik tijfel er niet aan, of hij zal zijn onbedachtzaamheid hersteld hebben en geen middelen verwaarlozen, om u niet weder te laten ontsnappen. Ik weet het, herna mij somber. Ik speel een schaakpartij, met tien kansen tegen ene dat ik mat gezet worden. En toch, zolang mijn koning nog één vak open vindt, zal ik het spel niet gewonnen geven. Zo echte mijn vervolgers niet voormorgen hier zijn, lopen ze grote kansen van het nest ledig te vinden, en dan tart ik hun naasporingen. Gij verlaten dus dit land? Voor altijd, zo ik hoop. Ik heb er waarlijk geen genoeg samenverplichtingen aan om te betreuren. En uw dochter? Zij zal mij volgen, hoop ik, antwoorden hij zuchtende. Weet gij, waar ze zich tegenwoordig ophoudt? En wanneer gij het eenmaal oorbaar vinden zult, dankt aan uw waardige tante uit mijn naam, voor het geenzij aan een ongelukkige, verlatende wees heeft gedaan. Wat u betreft meneer Huik, ik ben u ook grote dankverschuldigd, want ik weet het, mijn verblijf en dat mijn dochter vooral is u de bron geweest van vele onangenaamheden. Ik wens er ook eenmaal iets voor u te kunnen doen. Ik zweeg enige ogenblikken. Ik had hem willen vragen, welk groot belang hij toch stelde in het huwelijk van Henriette met haar neef, welke laatste hem toch geen reden had gegeven om zijn partij te nemen. Maar een gevoel van bescheidenheid weer hield mij. Ik begreep dat er onder dit alles een geheimnisschool waar Henriette ingemoeid was, maar tevens dat ik daarmee er niets te maken had. Terwijl ik al dus stond te pijn zijn, hield van lint zelf mij op de weg. Gij hebt ongetwijfeld zo even het een en ander van ons gesprek gehoord. Dat heb ik, antwoord ik. Ik bekende tot mijn schanden, maar ik was zo verbaasd van u te zien dat... Gij behoeft u niet te verschonen. Vrouw Marlide dan Gij zei het zouden de verzoeking niet weer staan hebben. En wat hebt Gij vernomen? Niet veel, antwoord ik. Het was mij ontrend of Gij gauld deus spraakt. Zo gij hem zinnig waren uw woorden. Niet veel, maar toch wat niet waar. Ik was op het punt van hem mijn verwondering te kennen te geven over hetgeen blak hem verteld had. Nopend de wederzijdse liefde van Lodewijk en Henriette. Maar een bedenking weder hield mij. Zoveel had ik uit het gesprek opgemaakt dat daarvan het stilswijgend scheen te zullen afhangen van van Lins omtrend iets uit welk blak bedreven had en dat het licht niet zien mocht. En met dat stilswijgen moest weder de hulp gekocht worden die blak hem bewees. Ik achter dus mijzelf een ongeroepen mijn mening om trend die voorgewende inclinatie der jonge lieden te uiten en daardoor de bedoelingen van blak bij van Lins verdachten maken en misschien aanleiding te geven tot een twist die voor beide noodlottig zijn konden. Dit stilswijgen van mij nezijde hoewel het uit een edelmoedige oorzaak voortspoot, want ik behoefde nog blak, nog zijn zoon te ontzien, was echter in het vervolg de middelijke oorzaak van het verlies van twee mensenlevens. Ik herhalu, zei ik, dat ik niets van jullie de gesprek heb begrepen. Alleen heeft het mij verwonderd de andersvrij hoog hachtgeheer blak zo beangst te zien. Niet waar, voeg van Lins? Ja, voor waar. Het moet al een vreemd schauspel zijn geweest voor een derde, de rijke heer van Guldenhof, de trotse Amsterdamse koopman wiens woord meer gewicht heeft dan de manifesten van een half dozijn Duitse mogendheden te zien blozen en sidren voor de blik van een arme zwerver die reeds in zes of zeven staten ter dood veroorderd is, wien de speurhonden de juistitie nazitten of hij een huispreker waren en die nauwelijks een plek kan vinden waar hij het hoofd ter rusten kan leggen. Waar hij weet het, de rijke man, dat ik slechts één woord heb te spreken om hem ellendiger te maken dan de arme zwerver ooit worden kan. Genoeg hiervan. Het is niet mijn hand die zonder noodzaak het gordijn zal opentrekken wanneer alles tot nog toe samengelopen heeft om het dichtgeschogen te houden. Daarom, mijn jonge vriend, vergeet wat jij gezien en ook wat jij mocht gehoord hebben. Ik wilde dat ik alles kon vergeten wat mij in de laatste weken gebeurd is, zeiden ik zuchtende. Maar het wordt laat. Ik moet vertrekken. Mijn tegenwoordigheid al hier zouden tot vermoeders kunnen aanleiding geven. Vertoon u toch niet buiten en houd zelfs als ik u raadschuldig ben u ver van het raam. Er kon zo licht een oog vanuit die tuin naar binnen dringen. Wat zei ik u? Beiden hadden wij gelijk tijdig in de tuin gekeken en Beiden hadden we de geluipende oogjes van Simon de Marskramer op ons gevestigd gezien van achter de heining waar hij tegen leundde. We traden terug en zagen ook al eraan. Toen u nog maas aan het raam kwam, was hij verdwenen. Gij behoeft er niet meer aan te tijvelen, zei ik. Morgen, waar ligt deze avond nog, is het huis omringt. Ik heb hem herkend, zei de van Linds. Het is dezelfde jood die mij vroeger te Utrecht achtervolgt heeft en wie ik toen verschalkt heb. Wel nu, waarom zou dat mijn tans niet weer gelukken? Dan, ik ben waks van nieuwe listen in het werk te stellen. Waren het niet op mijn dochter, ik had mij reeds overgeleverd aan hen die mij zoeken. Ik kan u, zei ik, bij ons afscheid dan niets beters toewensen dan dat ik u morgen hier niet meer vinden mogen. Het zal zijn, gelijk het noodlot over mij beschikt heeft. Antwoordde hij, de schouders ophalende, en mijn hartelijk de handschuddelende knikte hij mij een vriendelijk vaarwel toe, zonder er een woord meer bij te voegen. Waarschijnlijk begreep of voorzag hij dat wij ook tans niet voor het laatst zouden afscheid nemen. Ik beantwoorde zijn handdruk en de woning daarop verlatende zette ik mij weder te paard en draafde met dubbele spoed naar hij zicht terug. Einde van 31e hoofdstuk. Deze opname bevindt zich in het publieke romijn. Hoogstuk 32 van Ferdinand Huik. Dit is een liepenvox-opname. Alle liepenvox-opname behoort tot het publieke romijn. Voor m'n informatie of om je aan te melden als vuiligig, ga naar liepenvox.org. Opname door Anna Simon. De lot gevallen van Ferdinand Huik door Jacob van Lennep. 32e hoofdstuk. Waarin overtuigend bewezen wordt dat de behendigste vogelaar ook wel eens vogels laat ontsnappen. De gasten, die tanten van Bem te verwachten, waren de volgende morgen op hun tijd aanwezig. Het waren, behalve mijn ouders met al hun kroost, tante letje en een half dozijn neven en nichten uit de stad, waarvan het onnodig zou zijn hier de afbeeldingen te geven, daar zij op alle mogelijke neven en nichten geleken. De heer Plaak, wiens nicht mede genodigd was, maar zich wegen het onpastelijkheid dat later verschoonen. Lodewijk Plaak, van Balen en enige andere bijzondere vrienden van Tante, zo uit de stad als uit de nabierschap, zouden onmiddellijk aan de hoefen komen, zonder al voordat hij zicht aan te doen. Na de gewone plichtpliggingen en gelukwensingen, welke de lezer zich best zal kunnen voorstellen, kwamen de nodige rijtuigen voor. Aan elk werd volgens de voorafgemaakte regeling onze gastvrouw zijn plaats aangewezen, en zo begraven we ons de gader naar de hoefen, waarbij onder begunstiging van een uitmuntend weer ongeveer tegen 12 uur met vrij hongerige magen aankwamen. De heer Plaak was bereids verschenen en wandelde in een blijkbaar vrij onrustige gemoedbeweging onder de eikenbomen op en nedig. Mijn vader bejegde hem zeer beleefdelijk, waarschijnlijk wilde hij de koelheid goedmaken mijn ermoedig, die hem nog de slechte ontvangst van mijn aanzoek niet wel vergeven kon. Terwijl men aan de plichtpligging het bezig was, kon ik niet naanaten de blik nu en dan op de woning te slaan, alsof ik op de muren lezen kon of het de vervolgte zwerver reeds gelukt waren te ontsnappen. Het was echt er niet wel doenlijk daaruit iets op te maken, en het gelukte mij even min uit de gelaten trekken van de oude Marta, die ik met twee meehelpsters door de keuken op en nederzacht trekken, iets anders te lezen als dat zij het zeer druk had, met het bakken der beloofde koeken en het aanbrekend van het geen verre nodig was voor het ontbijt. Ik heb u het leedwezen mij naar niet te betuigen dat zij door een lichte ongesteldheid verhinderd wordt hier te verschijnen, zeiden de heer Blaak tegen tante van Bemten, terwijl mijn ouders zich met enige nieuw aangekomende gasten onderhielden. Ik hoop dat diegenen gevolgens al hebben, antwoordde tante, die zeer wel begreep hoe het met die voorgewende ongesteldheid gelegen was, maar mijn waarde, heer Blaak, ik hoor daarvan mijn kutzieg dat u elu-rijtuig teruggezonden hebt. Het had immersieer zeer goed kunnen blijven. Ik heb met opzet mijn neef gisteren nog hierheen gezonden om te zorgen dat er plaats gemaakt werd voor al de paarden die er te wachten waren. Ik wilde niet onbescheiden zijn, zeiden Blaak, op half luide toon, als vreemde hij dat deze op zichzelf weinig betekende woorden zouden verstaan worden. Ik heb het ruidtuig naar huizen gezonden, het is daar ook zeer goed. En Tevens weep hij mij een smekende blik toe, die mij bevroede deed, dat er meer achter deze schijnbare nietige omstandigheden zat en dat hij mij een hulp winsten om hem uit de verlegenheid te redden. Wel tante, zeid ik, hoe staat het ermeden? Ik geloof, wanneer ik de aangezichten van uw jongeren gasten aanzien, dat zij zeer verlangenden zijn om zich te overtuigen of de smaak uw ergooise koekend beantwoord aan de aangename Reuk, die uit Ginzen keuken tot ons overwaait. Ja, ik wens niets liever dan te beginnen, zei de tante, maar al de gasten zijn nog niet aangekomen. Ik mist de jongen Blaak nog en de vriend van Balen. Oh, wat mij zo'n betreft, zei de Blaak, ik bed dat uw edelen om hem geen complimenten maakt. Het is zijn eigen schuld inderdaad niet op zijn tijd past, en al komt hij wat later, er zal nog wel altijd iets voor hem overschieten. Nu ja, maar van Balen, zei de tante, uw edelen weet dat in die wij begonnen, eer hij er was, hij zich de ongelukkigste man van de wereld zouden vinden. Oh, zei de Susanne, naderende, dat zal hij in alle gevallen, het zei hij op hem wacht of niet. Het zou mij slecht staan om hem kwalijk te nemen, zo hij wat later kwam, zei de ik, want er kunnen zo licht kantoorzaken opgekomen zijn die hem beletten zo voeg te vertrekken als hij had voortgenomen, en ik heb hem vandaag alleen aan het werk laten zitten. In dat geval, zei de tante, waren het misschien best hem maar te wachten als de koetjes in de wijn etende en drinkende, te meer daar ik de heer Lodenwijk ook zie aankomen. Lodenwijk reed inderdaad op dit ogenblik de werf op en trad ons weldraar met zijn gewone onbeschroomdheid nadig. Hij blooste niet toen hij mijn vader goedte, maakte slechts een flauwe voor ontschuldiging bij tante dat hij zo laat kwam, sprak ter loops een paar woorden met Suzanne en zei de mij vrij kultusgoed dag. Ik bekend dat mijn wedergoed ook alles behalve beleefd was, toch ik kon niet fijn zijn tegen iemand die mij zoveel verdriet berokkend had en wiens tegenwoordigheid mij al de genoegens van het feest vergalde. Waar de tijd van vertrek bepaald was en mij niet om eniggenodigde al de overige kon laten wachten, liet tante nu de koeken en het verdere gedeelte van het ontbijt op tafel brengen. We namen onze zitplaatsen onder het zeil en begonnen met graagte de smakelijke voortbrengselen van Gooiland te betwisten aan de vliegen die door de strooplucht verlockt als echte tafelschijmers haar aandeel in ons maal kwamen op eisen. En het waren niet alleen de vliegen, maar weldraar kwamen ook de meer gevaarlijker wespen als de haar pijn van ouds schrik en angst onder de aanwezigere verspreiden. Vooral hadden zij het op een maner niet te voorzien die van natuur van alle insecten afkerig elk ogenblik wanneer slechts één dier onwelkomen gasten haar port of wijnglas genaakte, gillende opsprong en ze vergees met haar servet van de vervolging die er lastig gewezens zocht te ontslaan. Susanna zocht haar te troosten en beweerde dat tante die lieverdietjes alleen besteld had om aan te tonen dat de buitenvermakelijkheden ook haar schaduwzijde had en om aan de zodanigen die door de omstandigheden genoodzaakt waren in de stad te leven tevredenheid met hun lot in te boezemen. Op deze kleine onaangenaamheden na ging het maal verholen zijn gang en was het gesprek vrij levende geworden toen één der bedienen mijn vader naderte en hem zag iets in het oor fluisterde. Bij het vernemen waarvan deze enigszins donker cake gelijk men doorgaans doet wanneer men uit hun aangenaam gezelschap wordt opgeroepen tot de lastige beslommeringen die ansbetrekkingen met zich brengen. Is er enige zwaarigheid? Vroeg tante van Bempten, terwijl mijn moeder angstig mijn vader aanzag die oprees om zich te verwijderen. Ik kom dadelijk terug, antwoordde hij. Ik bed u, laat niemand zich over mij bekomen. En hij ging naar de kant van de schuur. Ik oogte hem bekommerd na, want een geheim voorgevoel, of liever, de opzomming van het vroeger voorgevallenen zeiden mij dat het ontbot mijn vaders in verband stond met het opsporen van van Lint. En ik werd niet weinig in mijn vermoedens versterkt, toen dezelfde bediende mij in ogenblik later kwam zeggen dat mijn vader mij liet roepen. Wel zo, vertrekt hij ook al? Vroeg tante van Bempten. Le Combe Finera Vot de Combatam vroeg de Susanna erbij. De heren willen onzeker een verrassing bezorgen. Het zou mij niet verwonderen, zeid ik, indien er werkelijk een verrassing plaats had. En ik weer pin het heen gaan, een blik op de herplaak, die met een gelaat zo bleek als een doek onbeweegelijk op zijn plaats had en de ene teug water voor na opdronk. Ik vond mijn vader in de schuur en bij hem een ander her, die mij naar de hand bleek onderschoud van naden te zijn. Tegenover hen stond Heinz die aan een hevige geboedbeweging ten prooi scheen. Meneer, zei de mijn vader, zodra hij mij zag op een gestrenger toon. Kunt hij mij ook zeggen, waar zich de persoon bevindt met wie hij gisteren in de boeren woning een geheim onderhoud heb gehad? Nee, vader, antwoord ik, ik heb de man die u edelen waarschijnlijk bedoed bij het toevall hier ontmoet, daar ik een boodschap voor tante verrichten en weet niet waar hij gebleven is. Ik zeg u edelen gestangen dat hij nog moet zijn hier, zei de Heinz. Al mijn maats die hier in de omtrek de wacht hebben gehouden declareren dat zij hem niet hebben zien uitgaan. En de dina's van Gooyland declareren het ook. Had ik maar kunnen vermoeden wie die hier van Bevron was. Maar wie kon ook veronderstellen zo iets? Te denken dat de man die wij zochten heeft gewoond veertien dagen lang te mijnen huizen. It is om te worden eilhoftig, waar hij moet gevonden worden. En de goede man liep stamp voetende heen en wedig, beurtelingsgekwel door de gedachte dat men hem zo had beet genomen en bemoedigd door de hoop van de zwerver in zijn mag te krijgen. Juist, indien hij niet van hier is, moet hij zich hier nog bevinden. Zeiden de naader onderschoud deze alles sinds logische redanering met hem veel beteken het hoofdknikken voorzelf doen te gaan. Wat tungt u ervan hier hoofd schoud? Ik ben het voorkomen met u eens. Antwoorden mijn vader. En we zullen, geloof ik, best doen het huis en de aanhoorigheden nog eens te onderzoeken, terwijl het dinars al de uitganger blijven bewaken. Hunk, prokoel, obscura, latitantem, pate, videbis. Wat u betreft? Zijden hij, mij aanzienden. Ga je zult ons vergezellen. We kunnen beginnen met deze schuur. De schuur werd van alle kanten door snuffelt. Er was al daar weinig gelegenheid om iemand te verbergen. De ronde hield ons dus niet lang bezig. Vandaar gingen wij de woning binnen. Marta, die voor het vuur tussen haar medehelpsters zat neergehoorkt, liet van ontsteltenis de inhoud van haar koekenpan over de plaatdruipen toen zij de onderschout met een barse stem hoorde roepen. Waar heb je die vent verstopt die je deze dagen gehuist heeft? Ik meneer, antwoorden zij bevende. Ach, God, ik ben een arme weduvrouw en leef hier eenzaam en alleenig sinds mijn zoon me verlaten had. Zou ik hier iemand in huis had hebben? We zullen deze trap op moeten, zeiden, zonder zich aan haar taal te bekreunen mijn vader, die mij al die tijd in het oog houden had en bespeurd dat ik bij het binnenkomen een blik na de joek had geslagen. We liepen alle naar boven, maar het opkamertje was ledig. Doorzoek de bedsteden, zeiden mijn vader. Heinz ontsloten deuren, maar daarachter was niemand te einden. Het beddengoed was opgerold en de kussens in het midden er bovenop gelegd, gelijk gewonelijk geschiet wanneer man van de slaaplaats geen gebruik maakt. Met dit oppervlakke onderzoek echter niet voldaan, haalde Heinz de gantse toestel over de vloer. "'Tis een mooie boel die je maakt,' zeiden Marten, die ons gevolgd was. Als je het balman weer in orde brengt, ik heb vandaag warren't er al drukter genoeg.' Deze lakens hebben gediend, zeiden Heinz, met een zegenvierende blik, terwijl hij aan de beide hoofdbeanten de kreukels deed opmerken. Nou ja, zeiden Marten, wat zou dat? Die lakens zijn ook buik geweest, niet langerleden, met kermis, had mijn zester in dienenblad geslapen en mijn zester zoon en dare. Maar vertel het toch niet aan mevrouw, ze mochten het met kwalijk nemen. Ondertussen had Heinz, als vendevullende onder de dekens, een geëmailleerde gesp opgeraakt, gelijk die bij een strop thuis gebruikt wordt. En deze gesp, voeg hij, behoort hij ook al aan uw zuster? Nee, aan mijn zester niet, maar aan haar zoon, antwoordde Marten, die niet licht van haar stuk te brengen was. Die had hij op de uiterste kermis gekocht. Wat zal hij blijven is als hij hem weer al meid. En ze strakt de hand uit om die terug te nemen. Hey, hey, wat, dat gaat zo niet, zei de Heinz, twaie de gesp nader beschouden. Dat is geen versierstel voor een boerenknap. Wat zegt u edelig strenger van? Het is als hij zegt, zei er mijn vader, de boerenknapen, zijn meer op plomper fatsoen gesteld. En tussen hier is de man niet die wij zoeken. Zijn hier geen andere vertrekken in huis? Wij begraven ons verder. Alle kamers, zolders, kelders en hocken, zelfs de hoibergen en een houtstapels werden doorzocht, maar alles vruchteloos. En wij bevonden ons weder op het plein met de overtuiging dat het voorherb daarnaansporing ontsnapt was. Ik dacht dat uw dinaars beter wachtzouder gehouden hebben, zei de mijn vader, tegen zijn ambtgenoot. Sapperloot, zei de deze, meneer Huik, ze hebben het werk gedeeld met uw eigen volk. En wie zijn plicht heeft verzuimd is moeilijk uit te maken. En was die jood die hem gisterie hier zag, het mij maar ter stond komen zeggen in de plaats van de Amsterdam te gaan, om met de heer Heins te vertellen, dan had ik me gisteravond reed laten pakken. Maar dat helpt nu niet. Nee, vrouwtje, hoerings, pieg nu eens oprecht, anders zal je kennis met de boeien maken. Waar is de vent gebleven? Oh, mijn goeie heer, wat zal ik zeggen? Ik ben een arme weduwvrouw en weet niets van het geval af. Je kunt toch niet ontkennen dat hij hiervan lint, of zoals hij heet te mag, bij uw gehuizenwet heeft. Wat zou ik mij baten, hernam ze, al wou ik het ontkennen. Uw edelgestrengen geloof me toch niet, maar al zei ik nou, ze binnen naar Amsterdam, dan zou u edelgestrengen om op stocht te denken dat ik je voppe wou. Ze heeft gelijk, collega, zei de mijn vader. Maar ga je verder, inand, zult je me nu nog niet verklaren, welk belang ga je zelf in de graaf van talveren, waarom ga je gestadig met hem in gezelschappen vindt, en of ga je niet weinigd ook tans zijn vlucht begunzicht hebt. Ik oordelde dat de tijd tot spreken gekomen was, en dat er rond borstig verhaal van de toerdrag ter zaak de graaf niet meer schade, maar wel licht van tienten kon zijn. Onze ontmoetingen, zei ik, zijn altijd toevallig geweest, maar vader kon toch niet verlangen dat ik de maan verraden zou die mij het leven gered heeft. Het leven? En wanneer? Zie daar, wat ik u tans kan openbaren. En ik was op het punt van een verslag van het gebeuren te geven, toen tanten, gevolg van de overige gasten, naar ons toe kwam, ongerust over ons lang wegblijven en over het zien der gerechtdienaars die zich van tijd tot tijd op verschillende punten vertonen. Wat ze toch aan de hand, volgst Suzanne, tante klaagt al, daarom mee dynamie, justie en vironnee. Wat wil men, vroeg tante, wie van het gezelschap moeten gepakt worden? Van het gezelschap niemand, antwoordde de naader onderschoud, maar het zal u edelen niet weinig bevremden van te vernemen dat die vrouw daar goed vindt, uw hoeven tot hun logies voor verdachte lieden te bezigen. Het is zo zuster, zei de mijn vader, de baron van Lins, die ga u nog wel herinneren, dan zult, heeft hij gisteren, en zo ook maar niet bedrieg, ook vroeger nog, zijn intrek gehad. Nu ja, zei de Marte, de zwijgende ondervraging van Tante's blik beantwoordende. Hij is hier geweest, en zijn dochter ook, en nou binnen zit God dank weg en vrij ook naar ik hoop. En al moest mevrouw mennen op mijn oude dag voor op straat zetten, ik kon niet alles doen als ik gedaan heb. Wie zou nou zo barbaars wezen, om als iemand, die me met zijn eigen melk uit de voet bijkomt en zei het, moeder Marte, ze zitten me overal op het lijf, en ik kan nergens een veilige schaalplaats vinden, om dan te zeggen, schier je van mijn deur weg. Daar is wat vanaan, zei de Tante, en ik kan toch ook niet vinden, dat mijn erf erdoor onteeerd is, dat er een grande van Spanje op gelogieerd heeft. En wat is er van hem geworden? Die armen van Lins, hij is zo dik was mijn cavalier geweest. Dat is juist de vraag, wat er van hem geworden is, zei de de nader onderschout. Hij heeft ondanks al onze voorzorgen, weten te ontsnappen. Dat verblijdt mij, zei de Tante letje, wat het zal tot een vertroosting strekken voor zijn armer dochter, die heden morgen, toen ik haar verliet, bitteren tranens rijden uit ongerustheid over het lot haar's vaders. Hoe, is het dan werkelijk zijn dochter, die ten uur huizen is? Gij zult mij dat alles naden vertellen, zuster, zei de Tante van Bumten. Zij behoeft niet voor de mislagen haar's vaders te boeten, zei de mijn vader, en ik vlij mij, dat ze bij mijn zuster een meer betamens verblijf heeft gevonden dan bij Heinz, en haar althans aan geen lastige bezoekensal blootgesteld worden. Dit, zegende, zag mijn vader Lodewijk aan, die verpaast een stap achteruit deed. Hoe, gij bij, was die juffig? Hij eindigde de vol zin niet, met reden begrijpende dat de wijze waarop hij haar kennis gemaakt had, hem niet tot eer verstrekten. Edo gestringen, zei de Heinz, mijn vader ter zijde trekkende. Ik heb nog eens geinterrogeerd al die lieden, ze hebben niemand zien gaan van hier, als alleen de koetsier van de heer Blaak met het rijtuig. Dat rijtuig zou de huis installen, zei de mijn vader, zag-jes, haast u derwaarts, en hoor of het er werkelijk geweest is. De heer Blaak en de Graaf zijn oude bekenden. Dit gezegdhebbenen begaf mijn vader, zich met zijn ambtgenoot ter zijde, ten einde de meest geschikte maatregelen te beramen, waarop deze laatste zich verwijderde, en ook Heinz met de dina's in verschillende richtingen afdrok. Dit voorval had intussen de genoegens der partij gestremd, tot als de kinderen toe dorsten zich niet aan hun gewone, vrolijke luidruchtigheid overgeven bij het zien der opschudding die plaats vond, en der ontstelten is, welke opvelig gelaten te lezen was. Tante van Bemten bemerkte dit, en oordelende dat alleen de verandering van toneel, de gemoederen weder tot rust zouden brengen, gaf zij last om in te spallen. Terwijl dit plaats had, en de dames zich weder met de gewone toeverijtseling ter afreizen bezig hielden, deed ik aan mijn vader het verhaal van mijn kennismaking met de Graaf. In dien gij verkeerd gehandeld hebt, zeiden hij, na mij met bedaardheid te hebben aangehoord, zult gij genoeg gestraft zijn door de kwellingen die gij deze laatste weken hebt ondergaan. Ik zal u genen verwijten doen. uw toestand was moeilijk, en sterkere hoofden dan het uwen zouden ervan aan het malen zijn geraakt. Ik zal intussen blijden zijn in die een vreule gelegenheid vindt om tante te verlaten. Ik weet niet of het wel goed voor u en voor haar is dat zij daar langer blijft. Ik verzeker u, zei ik, dat ik voor haar alleen deelneming en niets meer gevoel. Het is mogelijk, maar zij, zij is ongelukkig en dan hecht men zich lichtelijk aan hen die ons dienst te bewijzen en wanneer dan hij die de dienst bewezen heeft een knapper jongen is en zij die die dienst ontvangt een meisje met een niet- ongevoelig hart dan deugt zooks voor geen van beide en is de laatste vooral te beklagen. Dan, nu geen woord meer over dat onderwerp. Ik kon niet nalaten vanbij mijzelf de grim lachen over de samenstemming van het geen Amelia's vader mij vroeger had te kennen gegeven en het geen tans de bekommering van de mijne verwekte. Ik had echt ergenen zo grote inbeelding van mijzelf om te geloven dat ik nu juist de persoon zouden zijn op wie Amelia verlieven zouden. Een ogenblik daarna kwam het rijtuig van de heer Blaak terug. Een schijnbaar, onbeduidende wenk door deze aan de kutsier gegeven en welke de laatste met een hoofdknik beantwoorden bevestigde mij in mijn verbodenst ontrend de wijze waarop de graaf ontsnapt was. We reden nu allen weer naar hij zicht, al waar wij met een wandeling door de plaats de tijd pogten tekorten en nieuwe eetlist op te doen tot het middagmaal. Nauwelijks had de bel het teken hier toegegeven of hij zei aan het rijtuig van de heer Van Baalen oprijden en hij zelf met een bezorgd gelaten daaruit stappen. Wel mijn waarde van Baalen riept dan te hem toe. Heb hij zoveel druk aan het kantoor gehad? Waar reken dan die per op u? Wat helpt het klagen? zeiden hij, de schouders ophalende. Het is mijn lot en ik tref het altijd ongelukkig dat, zo waak ik uitverzocht word, er iets in de weg moet komen. Vriend Huik, ik moet u even spreken met verlof van het gezelschap. Is er zwaarigheid, voel ik, met hem daarzijde gaande. Niet gering, antwoordde hij, de fortuin is door de storm op de terschellingse banken geslagen. De equipage is gered en mij is bezig de lading te lossen waar het schip zal vrees ik verloren zijn. Dat is voor waar een jobstijding, zei de ik, ontroerd. En is uw edel is zeker dat niemand red leven bij ingeschoten heeft? Niemand, zeiden van palen, en dat is waarlijk een wonder te noemen. Nu ik hoop maar, dat pulver wijs genoeg zal zijn om een spoedige gelegenheid te vinden om de goederen verder te zenden. Vooral de thee, want daar is nog een kapitaal op te winnen en wordt dat nu verzuimd dan is binnen een maand de markt overhoopt. Het is drommels uit de koers. Anders waren het nog altijd wel zaak er iemand heen te zenden om te zien hoe de zaken staan en wat er nog van te halen is. Eerder strandvonders en kustwaarders met alles gaan strijken. Dan is het misschien best dat ik er zelf maar heen zeilen, zei ik. Ik dorset u niet voorstellen, zeiden van palen, maar dat zou voorzeker een braver daad van u zijn. Wanneer zou het geen staat zijn te vertrekken? Wel, dadelijk, als het nodig is. Nee, Heden zou het jij toch geen gelegenheid mee vinden. En wij dienen vooraf nog deze en genen te spreken, want ik kon deze morgen met de zaterdag zegt de helft aantreffend van hen die ik nodig had. Zo geen morgen met de Harlinger Birdman vertrekt en verder een vissersvaartuig naar ter schelling neemt zal het toch altijd het beste middel van overtocht zijn, want de gewone route met de postschuit kan ik u niet echt aanraden. Dit punt al zo geregeld hebende begraven wij ons wederbij het gezelschap, waar wij natuurlijk geen geheim maakte van het voorval en de betuigingen van deelneming der aanwezigen erlangden. Een en ander was echt er weinig geschikt om de genoegens die men zich van het feestad voorgesteld te verhogen. Wel, lievermoedig, zeid ik, de beste vrouw bij de handnemende. Uw jaardag wordt onder geen blij de voortekenen gevierd. Oh, zeiden zij, mijn kus op het voorhoofd drukkende. Beklaag mij niet. Ik gevoel mij gelukkig, want ik heb op deze dag de zekerheid bekomen dat wij uw onschuldig verdacht hebben gehouden. En zou ik dat nog over iets anders kunnen bedroefd zijn? De gebeurtenissen van de dag waren echt er nog niet ten einde gelopen. Op het nagericht ontving mijn vader met de schraven landse schuit een pakket uit Amsterdam. Behalve enige berichten voor hem bevatten het een brief voor Tante Letje die hij haar te rand stelde. Ze opende die. Hij was van Amelia die haar onderwar met dankbetuigingen voor het haar verleende verblijf kennis gaf dat zij vertrokken was om haar vader terug te vinden en met deze de verenigde provincie voor altijd te verlaten. Terwijl zij verschoning zocht van zich dus zonder afscheid te verwijderen, het geen men toch vooral aan geen gebrek aan hartelijkheid moest toeschrijven. Maar alleen aan de gebiedende noodwendigheid welke haar gedwongen had op een zo verhaaste wijze van de zich opdoende gelegenheid gebruik te maken. Ze maakten zich op en ging keenen, zei de Tante van Letje. Maar ik zeggen, de heren heeft haar laten gaan, want zij volgt haar vader wie zij verplicht is te eren en te gehoorzamen, of schoon hij een man belia als zij, vol van twistzoeking en ongerechtigheid. Ik sloeg haar het heilig kruis naar dien zij optrok na, zei de Susanne. Ja, ik ben ook maar blij dat zij weg is, zei de mijn moeder, want zij mogen dan zo mooi en verstandig zijn als men wil. Ik houd niet van die vreemde, voller madame, die zoge heel anders zijn als wij gewend zijn. Ik kon mij niet weer houden, te glimlachen over deze uitval van mijn anders zo goede moeder. Maar ook zij was niet vrij van het verschoonbare vooroordeel, het welke gemeenlijk door al de zodanigen die aan een orderlijke afgepaste, alledaagse sleur gewoond zijn, wordt opgevat tegen hen die daarvan met voordacht of onschuldig afwijken. Ik gevoelde geen trek om als Amelias verdediger op te treden, daar ik zelf indelijk over haar vertrek verheugd was en niet verlangde verder over haar te praten. En ten andere verhinderde ook de tegenwoordigheid van Lodewijk voor wie het onderwerp mede niet aangenaam kon zijn, zowel mij, als de overige heren, iets meer betreffende haar in het midden te brengen. Al het gebeurde had echt er enige stilte bij de aanwezigend teweeggebracht en maakte dat het feest, wat al dans de verolijkheid betreft, niet voorkomen aan dans verwachting beantwoorden. Vooral de heren Blaak, vader en zoon, waren afgetrokken van gedachten en het kwam mij voor dat het beide een voorlossingsgeen toen hun rijtuig werd aangemeld, waar zij dan ook niet vertoefden, gebruik van te maken, maar zich dadelijk verwijderden. Terwijl ik, kort daarna, met de heer van Balen, de terugtocht naar Amsterdam ondernaam. Einde van 32e Hoofstuk. Deze opname bevindt de Republieke Domijn. Hoofstuk 33 van Ferdigland-Huik. Dit is een Librivox opname, alle Librivox-opnamen behoort tot de publieke domijn. Voor mijn informatie of om je aan te melden als wij willen gij naar Librivox.org. Opname door Anna Simon. De Lotgevallen van Ferdigland-Huik door Jacob van Lennep. 33e Hoofstuk. Vermeldende wie Ferdigland in de Beurtman aantrof, hoe hij op ter Schelling aankwam en welke zondelingen ontmoeting hij al daar had. De volgende morgen werd door mij besteed om van mijn compagnon en een paar anderen bij de zaakbelang hemmende lieden de laatste instructie om te ontvangen mijn goed te pakken en daarbij uit mijn vaders boekkerij enige werk aan te voegen handelende over het strandrecht. Welke lezing mij enigszins de staatshouder kunnen stellen om met meer kennis van zaken de mij opgedraagend taak te volvoren en tevend enig tijd verdrijf aan boord zou bezorgen. Na afscheid genomen te hebben van mijn ouders die afschonend noodzakelijke mijn erijs inzien de echter en vooral mijn moedig niet konden aan laten enige bekommering deswege te gevoelen te meer na de slechte ondervinding die korte voren van een zee toch je had opgedaan en de rampen welke de testselse lijst vermulden trok ik tegen zes uren naar de buurtman het was nog vroeg toen ik aankwam en er bevonden zich nog maar weinige passagiers aan boord toch weer getal van lieverleden aangegooide eindelijk ging de bel welke de leuteraar zijn achterblijvers waarschuwen moest dat het vertrek ophanden was. Toch niet weinig stond ik verwonderd toen ik de stijger langskijkende naar de passagiers die nu heigende en blazende aankwamen gelopen onder hen vriend Lukas Helding herkende het lijf in een dichte overjas gewikkeld en met een mantel zak onder de arm. Wel zo riep ik toen hij aan boord stapte Gij hier vriend Helding Gij waard wel de laatste man die ik tot reisgenoot verwachte. Is het mogelijk? riep hij van zijn kant uit. Meneer Huik wel dat is een aangename verrassing ik kon niet hopen zulk een vererend gezelschap aan boord te vinden en gaat u edelen ook naar Harlingen als ik vragen mag? Dat zal wel waar zijn antwoord ik lachende want ik geloof niet dat de schipper ons ergens anders zal aan wal zetten althans dat zou een slecht teken zijn maar in zo ver is uw vraag zo onjuist niet in geval ga je doel mij een reis beoogd want die moet ze nog verder uitstrekken dan Harlingen maar wat jaagt u naar Friesland's kust? Oh meneer een teure gereden maar die ik zo niet vertellen kan en hier zag hij om zich heen als wilde hem uit te kennen geven dat hij zich in tegenwoordigheid van zoveel kreden niet vrij kon uitlaten later echter toen wij onder zeil waren en de meeste passagiers zich naar beneden hadden we gegeven deelde hij mij in het vertrouwen de reden zijn een reismede hij had namelijk van Heinz Wienz op last mijn vaders in het werk gestelde naaspoeringen eindelijk van uitwerking geweest waren het bericht bekomen dat zijn dochter klaartje na lang herg en derwaarts te hebben rondgezworven eindelijk was de land gekomen te Harlingen en al daar als meid diende in een kroeg welke juist niet in de beste reuk stond en gewoonlijk doorwaarends gezellen bezocht werd bij het ontvangen diermededeling had Helding zonder lang beraad het besluit genomen dadelijk op reis te gaan om het verdoelde schaap op te zoeken en zo mogelijk weer terug te brengen het was aandoenlijk op te merken hoe hij aan de ene zede huiverde tegen de ontmoeting en zich schaamde over haar die zijn onberispelijke naam onteerd had en aan de andere zede verlangde haar terug te zien en kon het zijn weder tot zich te nemen hoog zeiden hij ik weet het wel meneer Huik ze heeft gezondigd waar ze is toch mijn dochter mijn enige kind en was eenmaal het sprekende beeld van haar nu zalige moedig en goddank dat deze niet geleefd heeft om haar schande te zien of schoon indien de brave vrouw was blijven leven zij wel ligt ons kind weer houden had van de slechte weg op te gaan want daar tegen kan een vader toch zo niet waken als een moeder doet hoog dus misschien groot een deels ook mijn geschuld omdat ik het kind niet genoeg heb gade geslagen of ten mal met haar geweest ben ik had haar zo lief en als ik haar maar eens weer bij mij heb en zij berouwtoont dan zal zich alles wel weer schrikken en wij zullen nog blij de dagen samen beleven deze en dergelijke redenen had helding over vloedigde gelegenheid mij te herhalen gedurende onze overtocht die ruim 24 uur en duurde daar wij de wind vlak tegen hadden en dus genootzaakt waren gedurig te laveren en of schoon zijn stof tot onderhoud dus nog gevarieerd nog opeurend was hoorde ik hem echt wel liever over dit onderwerp spreken het welk tenminste van zijn goed hartgetuigde dan had ik gedwongen waren geweest hem over poesie te horen redekavelen of wat erger was na het opzeggen zijn haar dichterlijke voortprengselen te moeten luisteren het was ongeveer snamiddags 7 uur toen wij Harlingen bereikten reedsgedurende de overtocht had ik aan helding de raad gegeven om zich dadelijk bij de overheid te vervoegen en van deze assistentie te verzoeken tot het toen zijn haar naaspoering daar ik met reden beducht was dat de lieden bij wie zijn dochter inwoonde zwaarigheid zou de maken in haar vertrek te bewilligen en misschien voorgeven dat zij nog schulden had of andere dergelijke voorwens aan een oprapen of ook haar verborgen houden en daar ik die avond toch niets beter te doen had bot ik aan hem te vergezellen een voorstel het welk hij dankbaar aan nam overtuigd dat mijn naam en tegenmoordigheid meer klem aan zijn verzoeks houden bijzetten na al voorans met een vissersman die ik had doen om bieden een akkoord getroffen te hebben om mij de volgende morgen met het krieken van de dag naar ter schelling over te brengen verliet ik met helding de herberg waarin wij onze intrek genomen hadden en vergezelde hem bij de schout die zich dadelijk tot medewerking geneigd betoonde en onze dinaar medegaf met last om ons behulpzaam te zijn in onze naaspoering en zo menswaarigheid maakte partijen voor hem te brengen minder gunstig echter viel ons bezoek in het wijnhuis uit waar wij tot bescheid bekwamen dat de persoon die wij zochten wel ceder 3 weken daar aan huis had verkeerd toch ceder een paar dagen met een varensgezel die een oude bekende scheen was afgetrokken deze tijdingsloeg gelijk men denken kan de arme helding geheel ternedig want behalve de teleurstelling in zijn verwachting was het voor hem bij de kompenstaat zijn er geldmiddelen geheel geen aangenaam voor uitzicht om daar verder een naaspoering zijn er dochter nieuwe uitgaven te moeten maken die wij ligt even vruchteloos zouden besteed zijn als die waardoor hij reeds vast verplicht geweest ik gaf echter de moed niet zo ras verloren maar ging voort met de lieden in het wijnhuis te ondervragen en gaf hun zelfs te kennen dat ik nog enig sinds de echtheid hun er berichten bleef wand gehouden zoja me niet te loven wilt zei de eindelijk de waard terwijl hij op één daar lieden wees die in zijn voorhuis onder hun gelag bijeen zaten daar is het Janke Sickes die heeft hem zelf met zijn schuit weggebracht ik zag om en herkende de vissersman die ik voor de overdag had besproken deze horende wat het geval was rees op en bevestigde de verklaring van de waard erbij voegende dat hij de jonge luina ter schelling had overgebracht en die in dit zo is vriend helding zei ik dan behoeft hij de moet nog niet te laten zakken en daar het gelukkig toeval wil dat ik juist dezelfde weg op moet die onze vluchtelingen hebben genomen zo kunt geen reis kostenloos met mij maken en tent zei de vluchtelingen het zeegat uit zijn kan het niet missen of hij moet in het verloren schaap terug vinden oh zei de helding op een zwaar moedig getoond ik vrees het zal alweer vluchteloos zijn maar des niet te min zal ik met dankbaarheid van uw edels vriendelijk aanbod gebruik maken want ik heb juist op zo een verre reis niet gerekend en het zou mijn licht aan geld ontbreken om verder te gaan hoe ver ligt dat land wel daar is hij eens heen gegaan oh antwoorde ik met moeite en grimlag onderdrukkende over de geografische kennis welke de man tentoont sprijden we hebben wel geen voordelige wind maar toch morgen met een naamiddag zullen we er wel al zijn we verlieten de kroeg en gingen na het nuttigen van een goed avond maal vroeg tijdig te rusten ten einde de volgende morgen op het afgesproken uur bij de hand te zijn we waren dan ook op de bestemde tijd aan boord en hadden wel draa aan de haven van Harlingen verwel gezegd Jan Kessikus was met het vaarwater bekend zeer het zijn geboorte af en aangevuurd er de hoop op een goede beloning deed hij zijn uiterste best om ons op de spoedest mogelijker wijze naar ons bestemmingsoort te voeren onderweg proogten wij nog enig berichten bij hem in te winnen omtrend de persoon die klaartje op reis vergezeld had hij wist ons weinig die na een gaande te vertellen alleen zeiden hij dat de jongman een knapslag van een kerel was die de Zeemans kust goed scheen te verstaan en zelf eens mede een hand aan het werk geslagen had maar dat hij zich over zijn naam of betrekking niet had willen uitlaten en dat het meisken ook weinig gesproken had maar de gehele overdogd zeer bedroefd en mankeliek was geweest en dat is ongeveer middag toen wij het eiland in het gezicht kregen het was een dierschone warme dagen welke mij meer malen in de eerste helft van september geniet en hoe wil de wind nog uit een noorderhoekboei was hij echter enigestreken meer naar het oosten gelopen en deden alle voorteken in zich op dat wij meer bestendig weer zouden krijgen dan wij tot dus waar hadden gehad niet onbevallig deed zich weldra het dorp westterschelling met zijn hoge brandaris aan ons voor en zijn roden door de zon beschenen daken tussen het groen der lindebomen sta kan vrolijk af tegen de witte duinen die ten noorden aan het eiland ten bolwerk verstreken terwijl een menig de loods en visserschuiten die in de haven lagen of af en aangingen het toneel verlevendigden ten noordwesten liet zich op enig afstand tussen de ver vooruitstekende zandpanken een half opzijde liggend frak zien dat reeds van masten en tuigage ontdaan was en het welke ik aan de nieuw geschilderde naar ons toegekeerde spiegel voorde dit mal zo onfortuinigen fortuin herkenden aan de haven gekomen zijn de zagen wij hoe reeds een groot gedeelte der jeuchtige bevolking welk ons van verre had zien aankomen ons van het strand en van het havenhoofd zon te verbreiden met de nieuwsgierigheid welke de komst van vreemdelingen vooral op zeedorpen plicht te verwekken en nu met de handen in de zak onze omscheping aangaapte ik zag echtig onder de hoop ook enkele meer bejaarden inwoners en het was tot één deze laatsten dat ik mij wende om te vernemen of zou ik wisten waar kapitein pulver te vinden was wijs deze heur de weginsnaar geurt Rijnzen zeiden de man tegen de naast bijstaande knap en deze na ons nog even te hebben aangekeken sloeg zonder overhaasting de gulle zandweg in die naar het dorp bracht wij volgden onze wegwijzig geleid door de gantse jonge bevolking die zich om ons heen drong als had zij een last bekomen ons op te brengen enkele draaft overuit om bericht van ons komst te brengen en dit had ten gevolgen dat wij wel draakkapitein pulver in persoon ons te gemoed zagen komen wel patroon riep de man uit toen hij mij gewaar werd ben je daar waar Rampel zelf komen aanwijen dat is een lelijke interval met ons schip het spijt metdanig van de oude voortuin en ze heeft haar naam slecht gedragen het is jammer van de kostelijke verf die nog aan gespendeerd is maar niemand kan het helpen zoals de man zei toen hij haar vrouw van het tappen gegooid had het is dan ook een boosweertje geweest een wind dat geen vier herenknechts een man met bruitsuikers tegen een sluissoude opgetrokken hebben en raakt men in dat kind zijn vaarwater maar eenmaal grond dan is het zeer vanaf en we mogen nog onze lieve heer wel danken dat er niemand bij omgekomen is als twee geiten die verzopen zijn ondertussen patroon het is mijn lief je wel te zien en hoe staat het met het schip en de lading voeg ik is er veel schade? oh wat de lading betreft antwoorden pulver die is grotendeels geborgen maar het schip kijk er vanaf zeg ik dat woelt al gedurig meer in het zand en als gewoon u edelen het vandaag nog hebt kunnen zien zal op morgen wel helendal naar de kelder zijn zo dan is de lading toch in zekerheid dat doet mij genoegen wel mag het u genoegen doen maar wat helpt het zoals de man zei toen hij klontjes thuis bracht en de koffie al gedronken was ik heb seden taboel hier in het pakhuis en het is er een pakhuis naar is opgeslagen er al zoveel over te zeggen als een koksmaat over de kluifjes die de kat benaderd heeft ik had anders zulk een schone gelegenheid onder T waar een kapitaal op te winnen is verder te zenden maar het is maar goed dat uw edelen hier is om een ogen in het zaal te houden want ze zullen wel wat meer respect voor uw edelen hebben dan voor mijn persoontje en wie is meneer als ik vragen mag want onbekend maakt onbemind hier wees hij op helding ik gaf hem zo ik zijn korte woorden te verstaan terwijl wij vervolgens gezamenlijk de woning binnentraden van de hierboven genoemde Geurt Rijnsen die bij de hoedanigheid van onderstrand vondig ook gelijk mij na de handbleek die van voorzittend schepend bekleden en dus één de gewichtigste personages van het eiland was het bovenlijf van een dikke zeegod met rode bollenwangen en een blauwe baard het welk vroeger de voorsteven van een schip had versierd en volgens de daaronder geplaatste aanwijzing de god Neptuin verbeelde prijkte boven de voordeur en scheen in zijn voorovergebogen houding de voorbijgangers uit te nodigen om binnen te treden en de brandewijn van vriend Rijnsen te proeven terwijl de woorden goed logisch op de deurpost nog verder het bedrijf van deze nuttige eilander aankondigden het was dus met deze Rijnsen voornamelijk dat ik over het doel mij naar komst zouden moeten spreken terwijl ik mij tevens vleiden dat hij beter dan iemand in staat zouden zijn enig bericht aangaanerde de dochter van helding te verschaffen Rijnsen een man van ongeveer 60 jaar maar nog wakker en sterk en wie het grauwe kat ogen sleuwheid en overleg verraden ontving ons met een voorkomende vriendelijkheid die echter enig sinds verflouden toen pulver hem mijn naam en betrekking als reder van het gestrande schip deed kennen en het viel mij niet moeilijk uit de wijze waarop hij mijn opnam te gissen dat hij traagde zijn oordeel op te maken in hoeverre ik vatbaar was om mij te laten blinddoeken of bepraten Zijn gelaten klaarden echterweer erop toen ik verhelding en mijzelf logisch bij hem bestelde waarschijnlijk begreep hij dat twee heren uit Amsterdam in alle gevallen goede vertering bij hem zouden maken en dat hij als kastelijn wel datgene aan mij zou terugverdienen wat hij als strand vond er door mijn komst zou moeten missen hij bot ons pijpen aan en begon een praatje over weer en wind terwijl zijn dochter zoelen bij schoof en op onze last enige potenhammer ging smeren want de zee lucht en de reis hadden ons honger gegeven Pulver begon hier op het verhaal van zijn geleden schipbruk het welk mij mij verschoon is al zou ik het niet in zijn geheel geven daarin dit geschrift reeds twee maanden een diergelijke ramp vrij omstandig beschreven is het bleek mij echter reeds toen en later werd het ook door de geduigenis van de equipage een voortuin bevestigd dat schipper en stuurman hun plicht tot het uiterste hadden volbracht en dat de geleden wederwaarigheid alleen aan het geweld van de storm te wijten was die het vaartuig op de robbenplaat had gesmeten waarvan het niet mogelijk was af te komen het ontging mij niet dat helding gedurende het vrij lange en door allerlei aanmerkingen en uitwijdingen afgebroken verhaal van de schipper al op hete kolen zat en gedure grondkeek als wilde hij vragen wanneer de beurt toch in zijn hem komen en over de zaak zouden gesproken worden welke hem op ter schen riep juist wilde ik daarover beginnen toen een nieuw personage de herberg binnen had deze was een dork schraal kereltje wiens onbeduidende lichaamsbouw sterk afstak tegen de kloeken gestalt van Reinsen en van de ter schellingse vissers die ik aan de haven gezien had ook was hij niet in het duffel en baai gekleed gelijk de overige dorpelingen en zijn rok en hoed hoewel ouderwets wat zoen cam merkte meer de ducht van de vaste wal of een nabootsing daarvan zijn door de kinder ziekte sterk geschonden gelaat had weinig behagelijks terwijl de omgekulde onderlip en vooruitgezette borst geen geringen mate van zelf tevredenheid en verachting van anderen schenen aan te kondigen zo drost ben je daar voor Reinsen de nieuw aangekomende de broerhand toestekende deze scheen blijkbaar het niet te durven wagen zijn mager handje aan de krachtige aangriptes kastelijns bloot te stellen en stakkaam slechts zijn vinger toe ik stond een ogenblik in twijfel of de naam van drost aan de onbekende gegeven Sman's eigen naam of een verkorting van de titel van dolstraat moest betekenen ik wist dat deze laatste Amps betrekking door één der burgemeesteren van Inkhuizen werd bekleed en ik kon te minder geloven dat ik deze voor mij zag daar de toon en houding van Reinsen jeegde de nieuw gekomende die gemeensamheid aanduiden welke tussen goede bekende plaats heeft zal je een pijp roken vervocht de Reinsen tegen de onbekende die ons van terzijde bekeken dat zijn Amsterdamse heren die komen hiervan wegen de fortuin en toen zegt na ons kerenen dat is de drost zei hij ik rees op en groeten de dignitaris die na mijn kort af goede dag te hebben gewenst zich tot Reinsen wende in de na volgende afgebroken bewoordingen niet roken weinig tijd zieken bezoeken raadbij geweest hoe is de patiënt? niet te bestig antwoordde Reinsen ik wou het ze wegwaar gebleven heb je hier een zieken in huis volg ik ja antwoordde Reinsen een vrouwke van de vaste wal de dokter had er ook al geen zinnigheid in hier wees hij op de drost en nu werd het mij opeens duidelijk dat deze niet de droshaard zelf maar zijn substitut moest wezen die tevends met dit amt de hoedanigheid van Genes hier bekleden ik dacht echt over dit punt slechts vluchtig na want het gezicht had mijn aandacht getrokken van de vaste wal herhaalde ik en wanneer aangekomen eerst zei er drie dagen van Harlingen en Lovik helding was doodspleek en keek beurtelings mij en de kastelijn aan en haar naam de vent die met haar is haar man wil ik hopen noemt haar klaartje en dat is al wat ik ervan weet oh mijn dochter mijn klaartje Riep helding terwijl hem dikke tranen langs de wangen rolden waar is ze brengen we bij haar bedar mijn goede helding zei ik jij hoort dat ze ongesteld is uw onverwachte verschijning zou na delige uitwerkingen kunnen teweeg brengen wat zegt de dokter ervan hmm zeiden deze ontstoken hersenen galachtig bloed raaskallen aandoeningen te vermijden abstinentse adquies uw edelen denkt dus hernam ik dat haar vader wie zij in lang niet gezien heeft niet zonder enige voorbereiding bij haar behoorten worden toegelaten hmmm hmmm nog niet eerst zien ordeel opschorten straks precisen antwoorden de geneesheer het koste mij enige moeite om helding te overtuigen dat hij zijn ongeduldig verlangen naar zijn dochter bedringen moest toch naar enige tegenstand gaf hij toe en beloofde zich bedaard te zullen houden terwijl ik op zijn verzoek aannam de dokter bij zijn bezoek te vergezellen en hij hem nauwkeurig kondschap te brengen aan gaande toestand zijn dochter Reeds vreeste ik daar de woning mij toescheen niets hier groot te zijn dat de Leideres zich misschien in een nabij gelege kamer bevond en vandaar iets van ons gesprek gehoord of de stem haar vaders herkend zouden hebben maar deze vrees bleek mij ongegrond te zijn want het ziekvertrek waarheen ik mijn tans met de dokter begaf bevond zich in een afzonderlijk huisje mede aan Reinsen toe behoordde en waarmede men door een achterdeur en binnenplaats of tuintje gemeenschap had hij vonden bij het inkomen de zieken in een vrij zindelijke bedsteden gelegen voor welke iemand gezeten was met de rug naar ons toegekeerd die haar hand in de zijn hield terwijl hij voorovergebukt met het hoofd op de andere hand leunde hij had zijn buis uitgetrokken en dit waarschijnlijk om de Leideres te verwarmen op het voet een einde neergelegd bij onze nadering zag hij op en ik herkende hoewel niet geheel onverwacht Sander Gerrit of anders gezegd Zwartpiet plaatsmaken zei de dokter wat gerust nog eilende ze is bedaarder maar doodswak zei het Sander met een zucht ze ligt geheel wezenloos en heeft mij nog geen woord toegesproken en toen mij herkennen de meneer Huik riep hij verbaasd uit ongelukkige gij hier zei ik het hoofdschuddende maar kom even daarzijden en laat de dokter bij de patiënt de dokter nam de plaats in welke Sander ledig niet en voelde de pols van Klaartje die nog geen bewijs had gegeven dat ze onze komst bespeurd had en met het gelaad naar het schot gekeerd lag ik nam onderwel Sander in een hoek van het vertrek en fluisterde hem in het oor haar vader is gekomen God ook dit nog zei hij en bedekte zich het gelaad met beide handen zou zij in staat zijn hem te zien? ach wat zou het baten ze kent niemand zelfs mij niet kort af zei de dokter opstaande bedaarder meliora symptomata gastwater drinken citroensap likkepotsenden morgen weer komen zou het mogelijk zijn? riep Sander uit verheugd toekterinnende bevindt ze zich inderdaad beter? nog zwak zei de dokter versterking gegeven receptschrijven dit gezegdhebbenen haalde hij een papier uit de zak en ging zijn voorschrift opschrijven klaartje hij nam Sander zich over het bed heenbuigende herkent hij mij niet klaartje lichte bij deze toespraak even het hoofd op en keek om zodat ik haar vlak in het aangesicht zag ze had nog schoonen en regelmatig getrekken maar de flatzijd terwangen en de licht rode strepen en vlekken onder de ogen en langs de neus getuigden dat een ongebonden leefwijze nog meer dan de ziekte haar voegere bekoorlijkheden voor de tijd had toen vervallen waar ben ik? voeg ze met een flauwe stem zich met een vlakke hand over het voorhoofd verevende hoe kom ik hier? ik ben hartziek geweest, geloof ik maar nu is het beter ik wilde wel wat drinken hier heb het gedrinken zei de Sander haar een kommetje aan de mond brengende bevind jij u waardelijk beter, mijn liefste? zo zijt hij daar nog Sander? hij nam zij dat is goed maar hoe kom ik toch hier? ik ben wat in de war geweest en heb veel geleden maar het is zondeling ik voel nergens pijn meer niet tegenstaande de verklaring van de Geneseer kon ik niet delen in de betere hoop die haar Sander had ingeboezend dat ophouden van alle pijn gevoegd bij de strakker blik der halfgebroken ogen scheen mij een onrustbaar een kenteken te zijn en ik begon te duchten dat Helding zijn dochter slechts zou terugvinden om haar ter stondweerder te verliezen wie is die heer? volg zij op mij wijzenden ik beschouwde deze vraag als geschikt om haar aanleiding uit te ontlenen ten einde haar op het bezoek haar vaders voortbereiden en voorkwam dus het antwoord dat Sander geven wilde ik kom uit Amsterdam zei ik en heb een boodschap voor u van iemand die u van harta lief heeft iemand in Amsterdam? die mij lief heeft? hij haalde zij met een uitdrukking van twijfel en smart wie is er? die mij lief heeft in Amsterdam? oh god er is er wel een geweest die het mijn gezicht heeft maar hij was een verleidig hij was de oorzaak van mijn verderf en ellende hij van wie ik spreek vervolgde ik is iemand die nooit als uw welzijn beoogd heeft betek je eens wel is er niemand in Amsterdam wie natuur en plicht beide u voorschrijven lief te hebben en het verdriet te vergoeden dat jij hem verhoorzaakt hebt? wat? zeiden zij met verhefing van stem van mijn vader komt hij van mijn vader hoort gassander die hier komt van mijn ongelukkige vader en denkt hij nog aan zijn slechte nietswaardige dochter die hem zoveel verdriet heeft gekost en weet hij dat ik nog leef het waren immers veel beter dat ik dood waren dan behoeft hij geen leed meer te gevoelen over een schepsel dat niets dan schande over zijn eerlijke naam heeft gebracht meisje zeid ik onze vader in de hemelen is lang moedig jegens hen die berouw tonen en moet uw aardse vader dat voorbeeld niet volgen? hij zei het nooit uit zijn gedachte geweest en hij verlangt niets vuurriger dan u aan zijn hart te drukken en alles te vergeven zij weenden Sander weenden ik was mede diep ontroerd de dokter borst zijn recept in een groot lederen zakpoek een zijde terwijl hij opstond geen gevaar oude heer roepen gerustie hier komen welke oude heer voeg klaartje met levendigheid zo uw vader zich hier bevond zeid ik zou het hij dan kracht genoeg bezitten om hem terug te zien mijn vader hier oh god laat ik hem nog eenmaal vergeving bidden en dan sterven maar nee dat is niet mogelijk zie of het mogelijk is zeid ik terwijl op hetzelfde ogenblik de art terugkwam gevolgd door pulvig die helding gelijde daar deze werk had om zich staande te houden zo beefde hij waar is zij waar is mijn kind riep de oude man terwijl hij met uitgestrekte armen en wankelende knieën het vertrek binnen trat zij was half opgeresig in haar bed en het was slechts met moeite dat Sander haar kon terug houden eruit te springen om zich aan de voet en haar vaders te werpen helding viel haar om de hals en snikte luid vergeving mijn vader was alles wat zij uit kon brengen terwijl Sander van aandoening overstelpt zijn gelaad in de handen voorborig verduiveld zei de pulvig zich een traan uit het oog wisselde ik zit liever een hele nacht bij slecht weer in de bramzaling nadat ik zo iets bij woon houdt u maar bedaard kindlief zei de helding terwijl zijn eigen stem beefde godzij geloofd dat ik u weerom hebt wij zullen over het verleden niet meer spreken en alleen over de toekomst denken maak maar spoedig weer beter te worden dan gaat hij met mij weer naar Amsterdam en we zullen een stil en genoeglijk huishoudtje hebben als van ouds nee vader zeiden zij terug het hoofd schuddenen naar Amsterdam terugkeren dat zal niet gaan ik voel hier iets op haar hartwijzenden dat mij zegt dat het met mij niet lang meer zal duren oh wie had mij ooit die onverdiende zegen durven voorspellen dat ik nog voor mijn dood mijn vader zou terugzien en dat hij zich mij naar ontfermen zou helaas vervochten zij hem beschouwende uw haren waren niet grijs toen ik u verliet wee mij ik heb dat verdriet u veroorzaakt maar vader lief hij moet ook een vriendelijk woord tot zander spreken hij heeft mij te harlingen teruggevonden en ondanks al mijn slechtheid had hij mij nog lief en wilde mij met zich nemen hoe wil ik hem zijden dat ik zijn liefde door mijn wandgedrag verbeurd had en hij heeft mij in mijn fysiekte niet verlaten maar zo trouw hartig opgepast als geen baker beter had kunnen doen Sander Gerrit Riep helding verbaasd uit toen de jongeling hem met een treurige blik aanzag Sander Gerritz herhaalde pulver niet minder verwonderd Sandertje wat drommel hier zweeg hij daar ik hem toe wenkte dat hij zich niet met de zaak me moeien zouden Sander Gerritz herhaalde ook de dokter als geen hij zich die naam insgelijkste herinneren en tegelijk een andere portafuil dan die waarin hij zijn recepten borgen voor de dag halende begon hij in de daarin verwatte papieren te snuffelen Ach mijn goede ms. helding zei de Sander uw edele weet ik heb haar altijd lief gehad ik zou haar ook gaar en tot vrouw genomen hebben niet tegenstaande al wat er gebeurd is maar de heer Huik weet dat ik hier niet kan blijven dat en het kort dat het beter voor haar is dat zij met haar vader naar Amsterdam terugkeert Ja mijn hartje zei de helding keer met mij naar huis we zullen wel wat voor je vinden ik heb nog veel vermogende beschermers die ons niet in de brand zullen laten daar is de waardige heer Huik daar zijn de heren blaak Blaak herhaalde klaartje met een uitdrukking van afgrijzen liever led ik het ergste wat de mens kan overkomen dan had ik aan iemand die blaak heet iets te lang kan had hoe riep helding wat hebben die heren u toch gedaan oh spreek er mij niet van hernaam klaartje is niet Lodewijk blaak de bewerker van mijn ongeluk heeft hij niet toen de goede Sander het zeegat uit was mij met een zoetpraatje verleidt en mij overreed om mijn braven best te vader te verlaten heeft hij mij niet arm en naakt in schande verlaten en gedwongen daar ik niet thuis durfde keren om oh god en waarom durft het geheim niet tot mij terugkeren voor gelding wist hij dan niet dat het hart van de oude man altijd voor je open stond Lodewijk blaak mompelt het Sander was hij de schurk die u bedierf oh dat ik hem hier had om hem zijn laagheid betaal te zetten oh ik schaamde me zo terug te keren zei de klaartje en daardoor ben ik van kwaad tot erger gevallen en zo is het dat ik sterven moet zo jong nog en door mijn eigen schild maar ik heb vergiffenis ontvangen van die twee die ik het meest beleidigd heb van mijn vader en van mijn goede Sander en dit vertroost mij ween niet Sander het is zo beter toen ik op doeverzoek Harlingen verliet was ik nog los zinnig en dacht alleen om het geluk van weer met u te zijn maar tans tans heb ik een beter inzicht verkregen ik was niet waardig uw vrouw te zijn en je moest geen schanden brengen in het huids mijn vaders het is voor mij voor u beide beter dat ik sterven foei zo moet jij niet spreken zei de helding niet waardochter wel nee antwoordde deze zijn papieren weder bergenden niet sterven weder gezond worden niet zoveel praten veem je naar animal loquax te veel vermoeien zondeling Sander Gerrit die na meer gehoord brief van de drost zeerhoof inbereken jaco niet vinden thuis liggen deze laatste woorden spak hij slechts half luid en mompelend uit zodat ze er de meesten die te veel met klaartje bezig waren om op hem te letten niet of slechts half verstaan werden kom zei ik tegen de zieken jij moet u zo ongerust niet maken nog hoe je het ergste voorstaan tacht wat te slapen want jij hebt rust nodig wat dunt u kapitein zodat wij die goede liedde eens alleen lieten ons bijzien is hier toch overbodig ja zeer het dokter hier te vol rust nodig ik ook weg veel drukten lekker pot bereiden archiefnazien ziekenbezoeken twee klisteren adalating twee boeren overhoop liggen privanen drost schrijven maken Jans linkerarm gebroken heen gaan met deze woorden vertrok hij ik volgde hem met pulver en welderaf vervoegte zich ook Sander bij ons die waarschijnlijk gevoelde dat de bescheidenheid hem geboot vader en dochter hem wel alleen te laten op de opene plaats echter die de twee woningen van eenschijden hield pulver hem staande nu zal je me toch niet ontkennen zeiden hij dat je Sander Gerritz bent net dat je op het buiten van mevrouw van Bemten heb gepraaid stil wat fluisterd ik bevreest dat de dokter de juiste herberg intrat hem horen zouden nee voorwaar niet mijn goede schipper antwoord Sander hem de hand toestekenen maar laat het tussen ons blijven ik heb die naam zeer dat lang en om billige redenen laten varen daar heb je verkeerd aan gedaan hernam pulver mij moet zich de vlag nooit schamen daar mijn jaren ongevaren heeft wel man dat verhoopt ik niet dan ik je daaronder die zeeroofers aan twee ankers vast liet dat ik je ooit weer in ontland aan boord zou komen nu bergen en dalen ontmoeten elkaar niet maar mensen wel en waar heb je al gezworven zoals de oude vloot tegen de jongen zij ja schipper dat zal ik u naar de hand wel rest vertellen antwoord Sander waar ik geweest ben komt er minder op aan vervochten hij met een zucht het zal eerder te bezien staan waar ik heen moet onwel ik verklaar dat het mij in deze treurige ogenblikken vrij ongeschillig is ja zei ik hem daarzijdend trekken hij moet op uw hoede zijn die dokter is tevens substituut van de drost en voor zoveel uitsmans woorden de verstaan is maak ik op dat hij er iets berichten omtrend u heeft en dat dit eiland u geen veilige schuilplaats biedt ik wijk niet van hier zolang klaartje in deze toestand blijft zei dat Sander en wat die meester Doordes aanbelangt ik ben juist niet erg vorm beschomd ik weet nog wel een huismiddeltje om hem de ogen te doen dichtknijpen dit zegende opende hij de deur der Herberg waar we binnen traden en de dokter eens vertrokken vonden ik verzocht Rijnsen zorg te dragen voor een goede wakster om de zieken op te passen waarop hij mij verzekerde dat zijn vrouw en dochter sigraëtes bereid hadden verkluid die taak op zich te nemen en dat overigens niets ontbreken zou om haar toestand zoveel mogelijk te verzachten niet ongenegen een weinig lucht te scheppen besloeg ik aan pulver en wandeling voor waarop wij onze zaken zouden kunnen bepraten we begraven ons na van Sander afgescheid genomen te hebben het strandlangs en ik vroeg hem wat er al zo geëist werd en hoe wij best ons goed terug zouden krijgen en geschillen of processen vermijden nou ja antwoorden hij wat zal ik veel zeggen wie in de schuid is moet meevaren en het helpt niet of men tegen dat volkje hier met gof geschut aan boord komt en hem bedreigt met de commissaris en tot de pilotage of met gecommetteerde raden want daar geven zij al zoveel om als een walvishalder om een dooye schelvis ze liggen hier buiten schoot weet je en stoeren er zich niet aan of zij priven en bevelen krijgen hebben is hebben denken ze en wil je niet naar een pijpen dansen dan leren zij het je tot je schade ik heb nog liever met loyaal en zeer over te doen dan met zulkslag van volk daar ligt nu de huisand en het soezong in het pakhuis en ik heb niet later dan van morgen een kattenbelletje ontvangen van Schipper-Honveld die op de revant vlie ligt dat hij die met alle gemak bergen kon en ze meenemen naar Copenhagen een gelegenheid zo schoon als men wend ze kon maar nu wil die verbruiden dus strandvonder de ware niet laten volgen dan tegen een derde van de waarde voor berglon terwijl hem volgens alle ordinanciën en kostumen niet meer dan zes twintigsten kunnen toekomen zo hij alleen zerecht heeft op zoveel zeid ik maar er is hier minder kwestie van gereden dan wel van geborgen goederen dat hij met de equipage bijna alles gedaan hebt en tussen en die het daarmee de gedaan waren het is ons veel waard ons goed terug te bekomen dan is er vervolgde pulverg nog een klein bagatelletje bij van anderhalf percent voor de strandvonder en nog een rekening van onkosten voor gebruik te schuiten en wagens en gegeven folien daarom mens de ogen van overlopen dat is toch wat grof zeid ik want waar vraagt men het een derde berglon voor en die men nog een extra rekening maakt voor onkosten maar kunnen wij de kwestie over het bedrag daar laatende de goederen niet loskrijgen onderborgstelling wel ja zei de pulverg reken erop speciaals de schoolmeester zei toen er de jongen een schelingskoek in plaats van een lij in de hand stopte ze zullen geen goed laten volgen voor en al eer een voorkomen afrekening heeft plaatsgehaald dat zullen wij dan zien hernam ik wanneer vertrekt die deentieschipper? zo ras er goede gelegenheid is en gelijk ik het weer aanzien schieten wind al meer en meer uit en zal hij niet langer meer op zijn lichtplaats blijven hij heeft mij zelfs bericht dat zo hij enigszins kon hij daar makkelijk oud zou opzuilen en dan onze thee in het voorbij gaan innemen voortreffelijk zorg dan dat hij in alle gevallen morgenochtend een vaartuig bespreekt om de lading in te schepen en over te brengen ik zal ondertussen met de strandvonder spreken en zien wat ik van de vent gedaan kan krijgen al dus ons plant gemaakt hebben de zetten wij onze wandeling nog een eindweegs voort over onverschillige zaken pratende tot wij dienstig vonden terug te keren nauwelijks waren wij dorp weder binnengetreden of ik zachtig gewichtige man die de betrekkingen van substituut drossaard en geneesheer verenigde uit één der huizen voor de dag komen en zodra hij ons gewaar werd zijn koers tot ons richten als u edelen die man tot vriend kunt maken zal alles goed gaan zei de pulver hij is hier zoveel als de admiraalswimpel waar alles naar kijkt die meestal doodus en ze moeten wel ontzag voor hem hebben want zetten ze hem de voet dwars en knijt hij ze niet als drost dan pepert hij het hen in als dokter gevonden zei de doodus gelijk ik nu vernomen had dat zman's naam was zodra hij ontzag en meteen klopt hij op zijn zak goed geheugen met je weerglas zandergerts struikrover zeeshuimer brief van de drost kneevelen naar de vaste walzinnen wat zegt u edelen voegpulver enigszins verschikt is zandetje een rover oh dan heeft die verbruide dommanen wel het persoonrekening want Peter, Kalf en een jongen heb ik nooit aan boord gehad maar zo gaat het wie met pek omgaat wordt er mee besmet en zijn uw oorders zo gestreng voeg ik niet zonder enig leedwezen de gevoel in over het lot dat zander boven het hoofd hing oorders hmm hmm der schelling een vrijplaats refugium staten niet achten vervallend privilegium oorders gestreng ik zweeg en begreep dat het beter voor mij was dit punt niet verder aan te horen voor eerst had ik er overvloedig mijn bekomst van om mij met een anders man zaken te memoeien en ten tweede kwam mij voor dat meester doodes ondanks zijn beslissende toon het nog maar half met zichzelf eens was of hij het oude recht van vrijplaats maar ter schelling aanspraak opmaakte al dan niet zou eerbiedigen en acht ik het als zoon van de hoofdschout ongepast mij in het geschil van zo tederere aarde te mengen het welk mij later waarschijnlijk kwalijk zouden genomen worden ik vond het dus verkieselijker de man over mijn eigen zaken te onderhouden en deelde hem in korte woorden de redenen mij naar komst en onhebbelijke ijs de strandvonders mede hmm zei hij het hoofdschuldende gaat de strandvonder aan mij niet u voor schepens beklagen goed recht uitspreken ja zei ik maar ik zou liever de zaken zonder vondens in de minne zien te vinden en daarom wens ik u het tussenkomst in deze interroepen hmm mij niet in de moeie mij in de zaken niet maar als de zaken in orde is niet vergeten tien de penning mij betalen ten profij te de gemeente oudrecht van ter schelling hmm hoe grip ik nog meer exacties dat recht de zimmers afgeschafd bij een besluit van de hoogmogende staten hmm edict van 12 december 16 63 gekheid staten hun macht er buiten gegaan volhouden hoe grip ik gij die hier drosshaard vertegenwoordigd zout uw kanten tegen een edicter staten waarbij een middeleeuwse vexatio paal en berg gesteld is hmm drost enkhuizen nooit hier komen geld trekken niets uitvoeren doet dus al het werk doen staten oude wijven het eiland niet kennen makkelijk besluit nemen in een haag ter schellingsware lasten vele rampen schralen verdiensten levenwagen bij schipreuken kionara etium fructus ik wil gaar na toegeven hernam ik dat de braven lieden die het hunne hebben gedaan om bijstand te bieden aan de manschap van de fortuin of die tot het bergen der lading hebben medegewerkt aanspaak hebben op beloning en die zal hun ook geworden maar ik zal nooit toestemmen in de verplichting om zulke hoge berglonen te betalen als van ons gevoorderd worden nog rekkoognitie gelden die afgeschafd zijn en zo de strandvonder geen reden verstaat dunkt mij dat gein meneer mijn recht moet verschaffen en dat ansniet bij reeds bestaande een nieuwe exactie voegen zaak van de strandvonder geen belang erbij negotium ame alienum voor de rechtbank zevensgepenen goedrecht naar huis gaan met dit bescheid verliet hij ons en begaf zich binnen zijn woning waar wij op dit ogenblik voor stonden goedrecht ja dat kan u edelen denken zei de pulvig wij komen bij de duivel te biegen met dat al ik geloof dat zo u edelen de man een kleine foyer van zijn beleefdheid beloofd had dat in eeuwigheid niet zei ik denkt hij dat ik de justitie om wil kopen nu herdan pulvig we zullen zien wat er van wordt zei de blinden en hoe u edelen met reinsen varen zult maar dat sandertje een rover geworden is dat spijt me tot in meziel hier waren wij aan de herberg terug en ik trapt nu met de strandvonder in onderhandeling toch ook hier vond ik het onmogelijk om de man af te brengen van zijn eis die volgens hem op goedrecht een oude herkomsten steunde zodat ik daar ik toch verlangde dethe te verzenden perslop nog blijder was hem in mijn voorstel te zien treden om het gevoordelde gelijk ook de 10% recognitie onder protesten betalen terwijl pulvig die inmiddels volgens afspraken een schuit was gaan bestellen terugkomen ter tijding dat de hoeker Keubenhaven Schipper-Honveld zich reed in het makkelijk oud bevond Einde van 33e hoofdstuk deze opnamen van het verschillend publieke domijn