 Şamın səyir olsun, dəyərili kanunic izləyiciləri 5 centiyabır kimi 22. tariqdə kanunic efirində hoş gördü, işizləri aslı söz proqramının canlı bağlantısına başlayırıq. Çox önemli məsələqdını danışacaq. Bəkədə bizim millət üçün, bizim dövlət üçün bir talih yüklü məsələdir bu. Mən belə düşünəm şəxsən. Bu məsələ, artı bir nisi gündür ki, müzakir abiyyət nə çevirilip, geri gəlmişən bugün Türkiye Silahlı Gürbətləri başqara gələyisi də bacıdadır. Bizə Türkiye ilə dırılmaz telilər bağlıdır. Bizim Türkiye ilə bir dövlət olaraq bu telilərimiz ən azından son yüzyıldə bir dövlət seviyəsində öz yüksək zirvəsinə çatıq onu görə dəyəli izləyicilər. Bu gündə biz həmin kontekstə dəyələndirəcik. Çox dəyəli qonallarımız var. Mən qonallarımızı isə təqdim edəcək. Bu gün nədən danışacaqdır da onu sizə deyim ki, Türkiye Azarbaycan münansibətləri. Bu münansibətləri milli mənəvi dəyələr üzərindəmi qurluq. Bu münansibətləri vaxtilə ənvər paşaların, nuru paşaların bize miras qoyduq, ənənə üzərindəmi qurluq. Bu münansibətlərdə halkardadır. Bu münansibətləri yalnız iktidarlar arasındadır mı? Artı qeydiyirəm ki, dəyəli dostlarımız bir nəsə gündür bu müzakirəni açıqlar. Çünki çox önəmli məsələdir. Türkiye'nin Azarbaycandaki yeri bizim üçün çox önəmlidir. Türkiye Azarbaycanı gəlmiş, keçmiş. Ən böyük müddəfəki, əsildə nə müddəfəki qardaşdır? Bildir. Mən düşünürəm ki, Türkiye ilə bizi ayran, əs bir nəsnə yoxdur. İlə, bu məsələ ilə bağlı, dəyəli qonallarımı effirə dəyəbəti girem, tanınmış filosof alim, Doğu Azarbaycın ərikiyatının sədirib, Yasəmən Qaraboyunlu. Xoş gördü Yasəmən Qanım. Təşəkür edirəm, bəndə siz bir və izləyicilər salamlayıram. Salam, Yasəmən Qanım və dəyəli gələndər məqtardım, İlyəçi Demokrat Partiyası'nın sədirib, gələndər bəy, xoş gördü üçün əlbaxtınız qeyr olsun. Xoş gördü Hüfət bəy, Hürmətli Yasəmən Qanım sizdəri və auditoriyamız salamlayıram, akşamı seyir. Hər vaxtınız seyir olsun bir daha. Bu mövzu hardan qaynarlandı. Bu mövzunun mahiyyəti nədən ibarətdir? Niyə bizim üçün Türkiyə bu qədər önəmlidir? Yəgin ki, biz üçümüz də çox gözəl bilirik. Mazarbaycan toplumu da bunu gözəl bilir. Amma bir də məsələrin siyasi fəlsəfə boyutlarını cəmiyyətə təqdim etmədiyik. Gələndər və itiraz etməsə, məsələrinə bağlı Yasəmən Qanımdan başlayan bir aləm kimi, həm də bir ziyalıq hanım kimi. Və gəlim 5 də qə, 5 də qə, hər kəsi fikirini bildirsin ki, gəni, konkret olaraq mövzu ətrafında, suallarda yerlənəcəksə, biz o suallarda cavalandıraq. Dəli ziləcilər bir daha təkrəyirəm. Buyunki və iləşimizin mövzu və sual desəsən, bu da Türkiyə Azərbaycanında var mı? Türkiyənin Azərbaycan siyasətində Azərbaycan qalqi haradadır. Bu çox önəvli məsələdir. Gəlilələ bu suallardan başlayan, Azərbaycanında Türkiyə nə qədərdir? Harda var. Qarabağla bağlı, hələ də ni yaran səlləlarımız var. Türkiyə orada nə qədərdir? Də ahri siyasətində nə qədərdir? Azərbaycanın siyasətində nə qədərdir? Bak, bundan başlayan, əsasən, məsələn, fəlsəfi tərəflərinə yasəmə qalam desin ve siyası tərəflərinə gələndər belə davam edək. Buyurun, yasəmən qaraboyundur. Teşəkkür edirəm Rüfət bəy. Əslində son 30 ildə Azərbaycanda ki, Tühşü milliəsi bir kəsim var. O kəsim ortalıqda sahipsiz qanmışdır. Təbii ki, bu kəsim Avropa yönümlü deyil, Rusya yönümlü deyil, milli Məfşureyə sahib olan Tühş dünyasıyla indegrasya olunmalı, Azərbaycan siyasətin əsas prioritetlərindən biri eylən edən kəsimdir. Və bu kəsimin Azərbaycanı çin keç bir dəsdəyəyə yoxur. Və bu kəsim, Azərbaycanda iktidar da pəmsil olunmuş. Müniyyətlə iktidar bu kəsimi olduqsa yabancıdır. Bu kəsim heç bir tərəfdən, heç faxda iktidar tərəfindən dəstəşiləm. Bu kəsimi dəstəşiləyən, hər hansı Azərbaycandan, kənarda da bir geosiyasi bir küç də yoxdur. Çünki biz özümüz buna razı olunmalıq. Biz özümüz razı olunmalıq ki, biz Avropan-i sütlərinə bağlanıq, siyasi-i sütlərinə bağlanıq, Amerikan-i siyasi-i sütlərinə bağlanıq və onların Azərbaycanda ki, gücü olalq, əli olalq, qolu olalq, biz özümüz buna razı olunmalıq heç bir zaman. Biz milli iradəyə inanan və Azərbaycanı gələcəyəyini təsbid edin, güç şimi milli iradəyəni, milli məhşurənin Azərbaycanı gələcəyəyəyə işiklandıran bir yol olduğunu, tərqində olduğumuz üçün. Biz Azərbaycanda qalmış ortalıqda və dostlarla mənim tələbə yoldaşım, milli azadlı xəriçatın ilk günlərin də meydanda olan Azərbaycan siglağına canını verən, həyatını verən, gələndər muxtarlıdı, əlim Mustafa, mənəm, Rüfət bəyi siz özünüzsünüz, Azərbaycanda milli məhşurə yoloj edin, həyil insan var, nəsib nəsibli bir, əli şamildir, ədalət, tayrzadə bir, Azərbaycanın çox dəyərili aydınları var, Firudun Cəli loxtur. Əslində bu iktidar Rusya yönumlu olduğuna görə, və iktidarın bütün hükümet üzvülərini, bütün parlament üzvülərini, Rusya müəyyənləşdirdiyi nə görə, və o Rus merkezli, siyasi dünya görüşə sahib gücülərin də, Azərbaycanda milli gücüləri, 30 ildə divan tuttu ona görə, sadecə baskı yapmaq deyil, divan tuttu ona görə bizlərə, biz ortalıkda sahibsiz qalmışıq, və bizim son ümidimiz Türkiyə olsa belə hər zaman Türkiyənin bizi qorumadığını, Türkiyənin bizi sahiplənmədiyini öz aramızda müzaikiri edərək yanıq yaxılmışıq. Əbülfəz elçi bəyin gözəl bir sözü var, o deydi ki, Türkiyəmənə bu davada his bir helikopteri belə qıymaqır, amma mən heç vaxt Türkiyə millətindən, Türkiyə millətindən küsmərəm. Və bizdə, əbülfəz elçi bəyin dostlarıq, əbülfəz elçi və silaqdaşlarıq və o milli istiqlar hərəkə atlanıcı insanlarıq, biz heç vaxt Türkiyəmizdən küsmərək, biz heç vaxt Türkiyə millətindən vası kezmərik və Türkiyə millətindən vası kezmərik. Öz içimizdə, milli enerjimiz, kücümüz, ortalqda itib baxsa belə biz Türkiyəmizdən küsmürür. Amma biz öz aramızda yanıb yaxalırıq. Biz sahipsiz qalmışıq. Türkiyə sadecə bizi sahipsiz quraxmayıq, Türkiyə sadecə Azərbaycanda çin milli davanı sahipsiz quraxmayıq, Türkiyə hətta Türkiyə universitetlərində əbül fəz ilçibəyi dönəmində Türkiyəyə cətmiş, Türkiyədə universitet bitirmiş və cirli dönərək Azərbaycanda dövlətçiliyini istiqlalını cücləndirə biləcək Azərbaycanda yeni inkişafa apara biləcək o məzunları belə sahiblənmək Azərbaycanda. O məzunlar bugün hardadır. Çox dəyərli, başarılı, çox güzəl əsərlər yazan, milli məhcuriəli, devlət ağlı olan o məzunlar özləri belə vücün Azərbaycan dövlətində bir yer tutmur, ortalıqda qalmışlar və sivilizasiya təbqaçları özəliçilə də hantikton yazır ki, hər bir sivilizasiyanı təmsil edən mərkəzi bir güc, mərkəzi bir devlət olur. O devlət, o sivilizasiyanın irəli cətməsi və yüksəlişi mərkəzi rol oynuyor, o sivilizasiyanı təşkilatlandırır, irələ parır. Bizim Türk millətimin isər Türkistandaçı, isər Mazharistan, isər Finlandiya, Finuqor tayfaları, bütün isər Rusya, Iran, Çin əsirliğində olan Türklər, Çərçür, Suriya Türkləri, Afganistandaçı, Hindistandaçı Türklər, bizim bütün Türklərin gözünü diçtiği umut aldığı, güc aldığı devlətimiz Türkçiyədir. Biz Türkçiyənin bizim ölkəmizin və bizim şəxsi sorunlarımızı cəl həllətdəmiric. Amma biz Türkçiyədən bunu sirişi Azərbaycanda ki, millik üçlərin, Azərbaycan devlətində təmsil olunması və Azərbaycanda ki, millik üçləri sahiplənmək yönümündən təblənmədi. Necə olur ki, Rusya 30 ildə Azərbaycanda ilə Amerika da Amerika sefirliyi Avropa sefirleri, Azərbaycanda Azərbaycan qeyri ölkümət təşkilatlar içində vətəndəş cəmiyyət içində, mediasi içində, eyni zamanda, Azərbaycan toplum içinde, müxalifət parti liderlərin içində, iktidarın içində, Amerika daha yaxşışlıdır, Rusya daha yaxşışlıdır. Hətta İran belə Azərbaycanda öz sosial dayaqlarını vurabilmişdir amma ən zəif olan tərəf, Türkiyədir. Və Türkiyə, Azərbaycan toplumunda yoxdur, Türkiyə, Azərbaycan ölkümətində yoxdur, Türkiyə, Azərbaycan parlamentində yoxdur. Və bu çox belə deyim çönül bulandırıcı bir məsələdir. Azərbaycan, Amerika də Rusya, Türkiyə olmalıydı. Bu çün Türkiyənin Azərbaycanında bir-iç okulu var, Anadolu liseyi var, Atatürk liseyi var. O da liseylərinin bir çoxu da FETÖ örgütünə bağlı. Və Türkiyənin içi Azərbaycanında bir universiteti də yoxdur. Ama Rusya nəzərbaycanında bir niçə maəlu olasın universitetinin bilialı var, masqlan universiteti var. 340 Rus dilli məşdəp var, Rusya nəm məşdəp var, Rusya siyasi güç dayak yetiştirilir. Və Rus çültürünün Azərbaycanında bir icması dayanı formalaşdırılır. Ama Türkiyə Azərbaycanda nə orta okulda yeriləşib, nə ailələrlə bir iş qurabiliyib, nə Azərbaycan milli çitabhanaları ilə bir iş qurup Türkiyə o çitabların Azərbaycanın gəlişini təşkil eləyib. Eləmizi atanda məsələn tutakçı mən fəlsəfə sayesində elimi atanda hiç Türkiyədə tərcimi olmuş çitabları belə Azərbaycan çitabhanalarında mən bulabilmirəm və Türkiyənin Azərbaycan parlamentosunda Türkiyənin mövqeyini bir dafiyyələyəm elə müxalifətindirək. Orta da hisçəm yoxdur. Bu gün Azərbaycanın demokratik müxalifət deyilən çəsim və o çəsimün bütün televizyonları topluma yönəliş bütün təblıqatları Atlantik, Amerika, Avrupa mərkəzli təblıqatla məşquudur. Yəni, Amerikanlı Avrupa'nın gücü nə təyə bilmişlər. Bəs Türkiyəni siyasətisində gücü kimdir? Hansı qadrolardır? Parlamiyyətdə Türkiyənin mövqeyini müdafiyyələyəm 5 nəfər varmır? Və Azərbaycan akademi sinirləri isərsində Türkiyənin müdafiyyədən ordu, akademi sinirlər aydınlar ordu suhami. Türkiyə 30 ildə Azərbaycanı boş bıraqdı. Halbuki Türkiyə-Türkistan'a Azərbaycan üzərindən cidəzeşti. Amma Azərbaycan toplumunda Türkiyənin mövqeyi gücülü olmazsa, Türkiyənin mövqeyini müdafiyyədən siyasi partiyalar olmazsa, şəxsiyyətlər olmazsa, medya qurumlar olmazsa. Türkiyə-Azerbaycan üzərindən Türkiyə-Türkistanı məcə asılım yapar bilər. Yəni ona görə və biz bir daha vuruluyla, biz hamımız Türkiyə nəsrələriyicik. Biz Türkiyə gücülü olduğu təqdirdə biz gücülüyük. Türkiyə olmasa, his azərbaycan dövlətid olmaz. Türkiyə olmasa, Irakda Türkiyələr orda sağ burası olmaz. Azərbaycanda ki, Türkiyəd olmaz. Biz Türkiyə dövlətimizdən umud alırıq. Ama Türkiyə ortada yoxdur. Türkiyə-Azerbaycanda yoxdur Türkiyə. Türkiyə otuz yildir üç dört nəfər nənişləyir Azərbaycanda. Yəni, yoxdur, yəni, sualacaq uqtaba. Məsələn, Türkiyə hiç bizi Azərbaycanda dəstəkiləm dədir. Türkiyə bize sahib çıxmadı. Və Türkiyə özü də bilmir çimil də işlidir. Türkiyə üç, beş iktidarın mövbəyini müdafiədən insanlar cədir. Otuz yildir Türkiyədə bozqurt işarəsi göstərir. Və bir iki Türkiyə şuvarı verir. Türkiyə yalnız onlarla işlidir. Türkiyənin Azərbaycanda iç üçün əfərlə işlidir. Halbuki mən dəfələrlə deyidim ki, Azərbaycanda Türkiyə içi sahədən soqq yüzül olmalıydır. Azərbaycanda ecitim siyasəti təhsiz siyasəti ilə Türkiyə təhsiz siyasəti aynı olmalıydı. Həm orta okullarda, həm üniversitetdə. Bu üçün, bu yoxdusda Türkiyə neyiniyə bilər Azərbaycanda? Yəri ektidə azə verirsəni siyasəmin xanım çox şovları hissəsində həm təhsillən bağlı. Həm Türkiyənin Azərbaycanda mədindət sistemində nə işlər görə bilər? Bak, ondan bağlı isə sual verəcəm bu məsələn bir də siyasi boyutlar var siyas tərəflər var. İstiyərdim ki, qələndər bəydən soruşan bunu. Çünki Yaseməxanın dedik ki, Türkiyə, Azərbaycanda isə Amerika qədər yoxdur. İran qədər yoxdur. Rusya qədər heç yoxdur. Rusya'nın Azərbaycanda üçsüz qırq dedim, həm üçüz altmış bir dirəm. Hətta olabilsin, sayda artsın. Hətta faciə budur ki, Azərbaycan insanı həm üçüz altmış məşdəv uğrunda savaşır. Nəyə gör, Azərbaycanın ana dilində olan məşdəvlərində ölkənin təhsil nazilində əh mitraf etdiyi kimi təhsil yox. Niyə yoxdur təhsil? Ondan bağlı təbii ki, bir alim kimi Yaseməxanın da fikirini eşirəcəm. Həm azərbaycan siyasətində Türkiyə nə qədərdir? Bak, onu istiyərdim ki, azərbaycandan eşiridək. Bizdə bu çox önəmli məsələdir ki, Yaseməxanın bozqurt, dedik ki, bozqurt tutanlar falan, o bozqurt tutanlardan biri də siz siz ölmətli gələn dərbay. Siz var mısınız Türkiyənin Azərbaycan siyasətində? O milliyətçi kəsim. Bakın, Azərbaycanda milliyətçili adı ilə bir manipüliyə şeyləyən quruplar da var. Yəni, yeri gələn də o Aqqıvar diyətçulara tərəb vəsi Rusya da bunun şahidi olmuş. Bugün Azərbaycanda bəz milliyətçi kəsim numayindələr var ki, öz ülkələrin də zaalımın yanında durullar, rüşvətorun yanında durullar, ədalətsisin yanında durullar, amma Saqada, Yakut ya da orada burada milliyətçili şuarlar verirlər, aldı ki, Azərbaycanda ki, ədalətsizlik qabilində sulla. Bu məsələdə istiyərdim, həmin kandeksdə değerləndirək, amma sual bulur ki, Türkiyə azərbaycan siyasətində nə qədərdiniz? Gələndər bəyi. Səssasın lütfen. Gələndər bəyi, səsiniz bağlıdır. Siz səssasın. Hə, buyrun. Çox sağ olun, Rüfət bəyi. Yasamakların strateji olaraq, çox məsələlərə aydınlıq kətirdir. Mən bir suala kısaca olaraq, bəlzi məqamlar inalara gəlir, fikirlərimi bildiririm. Əvələ, bu məsələnin axtoallıq şəzbətməsi və bu cüm müzakirə çıxmasının çox ciddi səbəflər durur. Bu səbəflər ona bağlıdır ki, hər şeydən əvvəl Azərbaycan insanı də ki, bir qalqınma, bir özgürlük savaşı vermiş bir millətidir. Və buna bu millətə qarşıdır. Yəni, Türkiyə dövləti dövlət olaraq və Türkiyə millətinin dövlətinin bir strategi yol xərtəsi strategi bir ideolojisi olmalıdır ki, bu ideoloji vasitəsi ilə doğrudan doğuruya millətlə işləm məlidir, millətin içerisində girilməlidir. Bu millətin yaraları sağaqalmalıdır. Bu millət parçalanıb, böyük Türk dünyasından hissəcə parçalanıb, 200 il əsarətdə Allahın stemini görmüş. Yəni, Allahın belə üzrüsünlə, ən ağır formada məhv edilmiş, sismara məruz qalmış və hərəsindən özünü bir fəhər qoruyub çıxmış bir millət idi və azatlı arusuyla yanan bir millət idi və bu millətlə bu şəkədə davranmalı deyildi. 20 yanbar faciəsi zamanı mən hiç unutma rəmi, mən üniversitetdə laxçından təzə gəlmişti dövüşlən. Gəldik, o vaxtı laxçında orduza döngət yoxudur. Laxçından gəlip, üniversitetdə 20 yanbar məhv edilmişti, məxv edilmişti dövüşlən və arı qəlmişti dövüşlən və təzə gəlmişti dövüşlən. İzlə eləmək istədik ki, azərbaycan bu şəkədə qırılır, dağılır, azərbaycanı alqana buladılar, ilə anlayın ki, belə ağladılar o tərəfdə. Biz başa düştük, o zaman anladıq çəyə, bunların təhsir eləmək, mənən toquşma qünkanları məhdutdur, səcidə səhsimizi, bacamızı ətələsə çıxardır. Bunlar biz barıştır. Amma bundan sonraki dönəm də türkçə çifayaq qədəri cücləndir. Çifayaq qədəri müsləqil oldu və biz bilirsiniz kimlərik. Biz azərbaycan millizatı xərəkətini başladan kəsimlərik. Biz millizatı xərəkətini milli dövlək quruzuna kesən kəsimlərik. Biz hakimiyyətə dövləti qurumakla türkçə dəvət edən kəsik. Ama türkçəyə hətta o zaman biləmən Cumhurbaşkanlığı görə və yapan adam edin. Bunlar gəlməkdə və bizdən işləməkdə qorxu bir səkinzəlik var idi. Gəlmədlər. O şəkildə biz müdafiə olunmadır. Bunda da bir dədi ki, yəqin ki, bu mərhələtə də nələrsə var. Tələbələrimizi göndərdik. O vaxtın minnərin tələbənin tərəfi zorla bu məsələləri həlliyətdirmişdir. Bilirsiniz, hərdən məsələn, rəhbətli turan yazgan xoca kimi, alparsan türkçəş qozamıc kimi, yəni paşboğumuz kimi şəxsləri qahtırılıram. Bu adamların özlərinin fərdi qayda təzərbaycanı üçün görürdik ki, bir türkçət dövləti təzərbaycan qalqı ilə işləmir. Bu nöqdə inəzərdən çox ciddi bir fərq var. Bə adam oturup düşünəndə üçün prosesləri izləndə elbətlə türkçə bizim yenə Yasemə Qarım demiş hər şeyimizdir, bizim ana yurdumuz, axta yurdumuz hansı adlandırsa, adlandırın, odur. O deməktir, türkçəni biz bir günəşçimiz belə təsvir edirik onun cazibəsi ilə isimləyə, onun cazibəsi ilə ayaqa durmağıq və bəyöq turana gədən bir yolu daşircəri olaraq mübarizə parmışıq və ya bu yolda həbslərdən çeşmiş iç insanlarımız və sarayda olan bizdən eyni yolu gədən dostlarımız buna görə onlar da şahid edəsilində bu yollara görə, bak bu tutuq hətdə görə rüz və əriməni idareksiləri, yöneticiləri tərəfindən məhv edildi. PKK tərəfindən məhv edildi. PKK hərbi qanadının azərbaycında kemsizləri tərəfindən məhv edildi. Bizi qədər səmə məruz qalan bir kəsim olmadı amma bu cündə biz yenə türkçəmizi cündə saklayırıq və qəlmimizdə və hər şeyimiz deməkdir türkçəm. Və bu təbii ki, türkçəni biz burada təngid etmək nökləyə nəzədən demirik. Amma nələr var ortada? Türkçəni doğrudan doğrudan tərbaycanda varmı məsələsi? Dövlətdən arası anlaşmada, dövlətdərlə və yaxud hərbi cəhətdən türkçənin varlığını təsbit etməsi cəni bu qafqazı daxıl olması üçümüz idi. Allah çox mübarək eğitsin ki, bu altınlar altındı və bizim böyük bir sorumluğumuz olan, böyük bir nələtçılığımız olan qarabəq məsələsin hərlində müstəhsat hərəcədər ol oldu oynadılar və o dəstəyəsində qarabəq azaltıqdan kurtardır. Bəs millət necə? Bak, millət azaltıqqa qovuşabildim mi? Bu millət 200 il əsarətdə olan, yurdu qədər özü də əsarətdə olan və bu yurdu qormaq üçün 100 minlərinə bək ki, millonlar ən insanlığı hədaydən, qurban edən, qurban ettirilən bir millət azad olabilip mi? Bir millətin Türkçədən gözlədiyi bəkləntləri var mı? Sizə mən bir sual edəcəm Bakın, bir anlıq bir məsələmin müqasiyyələ yühündə, bilirsiniz ki, ucur rayonunda bir qazimiz özünü yandırdı və 41. yi və əzən 40 delilər, və əzən 41 delilər yəni 40-40 bir civarında bizim qazimiz özünü yandıraraq həlaç olublar Bu qazilər bu millətin gözbəbə idi Bunlar o deməkdi ki, bunlar Suriyada, bunlar Irakda, bunlar tüşmən elərin də uf demədən ölmə və fədaçarlığa Türkçə yolunda, hazır olan adamlardır Türkçənin iş adamlarının bağlı bula tərşilabları var Türkçəs səfirliyi var Türkçə dəvlətin digər organları var, təmsiçləri var Bunlar bu cünə qədər biri o intiharlarla bağlı bir sorgu verdi mi? Azərbaycan dövlətindən əla qədər təşiləklərdən bu qazilərin, bu şəkildə ölmünün kökündə hansı amil durur kimdir, hansı bir el var bu işin içində bunu üzə çıxartdı mı? Və yaxud da, bu qazilərə muracət etdim ki, sizin dərdiniz varsa Türkçəs səhirlini gəlir Burası sizin dədə yevinizdir Atayvinizdir, anayvinizdir Gəlin burada nə dərdiniz və səriniz varsa Tək o amil, o muracət vəsidir ki bu azərbaycan Türklərinin tarixinin ən qaranıq sayfələrinə biridir 40 qazinin özünü yandırması qalip millətin 40 qazinin özünü yandırması fəlaçətdir faciyyədir və dəşəktir faciyyədir, 20 yan var faciyyəsi qədər 20 yan var şərəfli bir qalqın azaltı mübarizəsinin simboludur amma bu nədir, buna nad verəcik biz nə gələndə bil, ısa bir bu kenteksistən sumadan baxın məzilərin intiharına azərbaycan hakimiyyəti gir şəydən eğitinə göstərirmiş ki türkəsəfirliyi də bunu rəayət etsin mən demək istirəm türkəsəfirliyi sıf hakimiyyətlə kardinativ şəkildə çalışır və ki, həmin prismadan da ələndirək bu durumunu bax, önləndə dələ gəlmə istədir məsələ odur Nürhət bəy, mən bir məsələdən oraya gələcəm o məsələ nədir məsələ bilə bir ifadə istəttim ki elçi və dönəmində minnən artıq biz tələbəni türk üniversitetlərin doqmağa də yəndərdik burslu, qarşıq o oradan tələbələr gələkdir gələkdir və eyni qayda da eyni şəktər çərşivəsinə azərbaycan tələbə qarşıləyirdik bu gün bir dənə burslu tələbəmiz yoxdur gələkdir gələkdir, bəm 10 il onlə yaxımdır 19 il, 10 il onlar ki, burslu tələbə kan tencamları ləğv edildir və bu məsəl oradan qaldırıldı bunu inanda bu bili siz nə deməkdir bu deməkdir ki, türkçədə bir ciddi rəqabət yaranacaq, türkçədə okumak, türkçə dövlətin təhsil burslarından təqqətdən yaranacaq yaxda kanadan yaranacaq bəsar eləyəcik düzü, türkçədə mən güzəçlərinə bunu eləyir amma bunların heç biri qalmadı, türkçədövləti üçün 50-100 tələbəni tamlı olaraq bu şəkədə okutmaq böyük müklü problemidir böyün o yoxdur bunun qarşıqlı olaraq herkə tələb ləhv elədi mən çin üçün ümumini getirirəm azərbaycanın münəyaxın tutaqcıyı hərçimi uzman hərçim statusunda, türkçədə çalışır onların aldığı maaş türkçə övlətinin həmən azərbaycanını hərçimlərə verdi təqayt maaş, əməkli olaraq verdi maaş orda həmşirənin məhsəsrə dediyimiz həmşirənin aldığı maaşdan iki də paşaqıdır Ər türkçədə mühəkimi 40-60 min tələ arasında maaş alırsa azərbaycanın həkimi 7 min alır ondan belə azərbaycana gəlmək istəmir və hər də rəzəba qaqlaşır minlər nə yox, 10 minlər nə türkçələ həkin pandemiə şəhər hətində o şəhətlərin ağırlığına dözməyib istəfə verirlər, böyük böyük böyük hər çata başladılar, getirlər azərbaycanlar qulçum onlarına qabandı işlərin deyə hər türk öz millətəyiz arədi işlədi öz dövlətəyiz səbəli bir işlədi amma türkçə tərəfi min 500 min bizim azərbaycanın həkimə türkçələrə bərabər statüslə eyni millətə eyni üzülməyə yanaşmışsınız onlara o statüslə maaş verməsi verməməsi nə deməkdir burada həkimi edilən sitəmlən orda edilən sitəm arasında heç məfəq yoxdur ona görə də bu məsələr ortadan qaldırılmalıdır məsələr bir dən mən azərbaycandan türkçə dövlət arasında sosyal mudafə haqqında sazi şimzalandı və s. Ərdaqon tərəfindən də bu raktifqasi edildi təstikləndi bu nəyə mudafəliyik qalqın hansı hissəsi mudafə olunur türkçə tərəfinin bu qalqın hansı hissəsi nələlə gəli məsələlərdə biz gördük və inanmaq ki, bu belədə aya məsələrlə nəxşı oldu ki türkçə nəyəsə mudafələdik azərbaycanın hakimiyyətinin bir dən məsələsində toxumullar bir məsələsində demirlərcəyiz həm bu millətə yönəli bu şiddətinin arqasında ansamil durur bu cünə qədər hərfə facəs kimi ağır bir facəni millətə yaşadan bir hökümətin bir dəfə bir sorgusu oldu mu türkçə tərəfindən ki, nə durur bu işdərin arqasında? Hansı nifrəkti bu millətin bu qədər sistemə uygun gəlmə, rüçər olması 2. bir məsələ deyirəm yəcəni savaşdır ki yəcəni hadisədir ki, türkçə dövlətinində yəni ərqaban hökümətinində ilham əliyəm hökümətinində hüzünü agardan halkına, o cümlədən dünyaya və bilirlik haqlara təqdim etmək qabilətin dolayı yəcəni bir hadisədir bu hadisə bir şərəf hadisəsidir türk halkının dünyaya bir açılımı hadisəsidir yenidən bir təqdimatı hadisəsidir bunu ərşə getirəm millətin 30-40 üzürisirəm qazisi nəcə oldu özünü yandırdı və bu sorgulanmadı bu muharbə və etməklərinin əlaqədər məsələ yə bir türkçə tərəfində bir dəfə dilalanıq deyilmədi oradan gələn parlamentarları parlament üzüləri, millət və cilləri siz inanılısınızmı ki, onlar azərbaycan xalbi ilə danışmaqdan azərbaycan müxalifəti ilə qörüşməklən azərbaycan millətisi ilə qörüşməklən çəkin illər və sanki burada rüsyə dövlətdir kimi dövlətlən qaba qaba qəcələcəklər 30-90-ci illərin soyuq muharbə dövrünün qorsunu yaşayırlar sanki nə var bu da gəldiz sizdən ökəri zanımızı fədə verməyə hazırlanı bir dəstəyir başqa da şey deyil bizdə bizdə nə qorku var bizdə nədən qorkmalısınız biz əlbət də sorgular çoxdur soğallar çoxdur, deyə bilərsiniz 26 milyar doğlarıq heç nə etmədən heç bir adlıma atmadan neftin bahalaşmasının böyükçə sərbət gəlim bu boda qazinin maliçəsini həyatə keçirmək, bəyən bu dövlət üçün çox mu çətin idi tək oradan 131 milyon dolar ağırmaq kifayət edir ki çörengəmətləri sabil qalsın nəyə bunlar edilmədi sosial təminat mazirliyada altında verilir sosial bu dafəsi ilə bağlı bu millətin başına olmaya sistem aşmadı bunlar sizi inandırın bu ölçünlər məllimlərin seksikatlaşması adı altında belə əllimin məllimin maaşının kəsilməsini cür hədəkləyib savaklı bir məllim kadru yetiştirmək ki bilətləri yoxdur bunu Türkiyə bilmirli mi? bunu Türkiyə görmirli mi? savak hansı millətdən işləyəcək biləsiniz mi hansı millətdən bu gün Azərbaycan koptu yoxdur bu Azərbaycan lazımdı Türkiyə niye Türkiyədə qitarmış tələbələrin %90 Azərbaycana qayıtmış Türkiyə maraqlandı mı? onlar hansı dövrü üçün Azərbaycan xalqına gərəl üçün yetiştirilmişti elçib ənlən Türkiyə hökumətinin anlaşmasında gədən və 20 il 30 il Azərbaycan hökuməti də istifadə etdiyim o anlaşmaların hansı praktik nəticələri ortadadır Azərbaycan xalqı bundan qəvəri yoxdur hansı də sizə bir nümünə çağırın nümünə deyin bizim böyük elçimiz olan Türkiyə səfirlərinin burda ki elçisi öz elimiz səfrimiz, zənaf səfrimiz bu qazilərimizə muracət hissəyədik ki zəfər barəamında bir 15 qazil dəşdirək eləsin dünə dağılardım ən ağır və zəqdə olan qaziləri seçib orayı çağırmaq onların köllini ofsunlamak onlarla söypət etmək və yaxda qazilərdən ibarət bir dəstən gədi abid bəyin ondan sonra ilham bəyin ticərlərinin üzünə qazil dəşsəsin dəmrim normal onları dəvət edirmiyəm o qaziləri dəvət edirlərmiyəm yoxdur, onlar dolu mür amma umumiyyətlə deyirəm birələ bir türk iş adamlarının dərinəyi onlarla bir söypət etmək umumiyyətlə deyirəm sade bir şəsimdən bir iş adamlarından ibarət toplum örcütlərmə, ondan sonra əhaliyyə, bu tür qazi birliklərmə dəstək nəm bağlı, Türkiyə bir təşlət yara da bilməzmik normal bir qurum yara da bilməzmik görmürmük ki, burdakil bütün qurumlar ya əriməni mənşəllərin ya əriməni dərin dövlətinin, ya Rusyanın, ya İranın ya azərbaycanın düşmən olan digər sürüktürlərin elindədir bazı azərbaycan xalqına 30 il sistem verilir, 30 il Türkiyəni gözlər qaçısında başlaydı bu hadisədər də deyirlər, azərbaycan müqalifətik qəxt bir önümlisi yasət yerdir Türkiyəni maraqlarda cevab vermir azərbaycan tamam, siz demədiyiş, şəxtər çərçiləsəm mən əlbətdir, nə qət tərəftə arayam, nə amerika tərəftə arayam və mən düşünürəm ki, amerika birləşmiş dətləri 2005-ci dədə, 2010-cu dədə durub bəyanat verdi ki, azərbaycan xalqı demokratiki doktoru bir atımda hoqbandır amma o bəyanatı büyün xarcışlar nazarimiz olan mənim çox əzirc və hürmət etdiyim Çavşoğlunun da atətlər seçki misiyasına rəhqəli etdi dövürdə də eyni bəyanat verilmişdir həmək bəyanatların əsləsində azərbaycanda bu rejim formalaşdı gürzüstanda, yərimərin insanında müqalifət parlam etətə temsil olun da azərbaycanda bunların heç bir baş verməzi büyün azərbaycan xalqının hərdən qorxu çin də deyirlər ki, azərbaycan xalqının müqalif kəsimi qorun olmasaydı, ki, İspan Avropanın təsir olmasaydı, büyün o liderlərin biri də ayaqda qalmayacağıdır Amsınə məhvələmişdir bu da danışanların özdə olup büyün sözlərin alələrinin təhdiyi, özlərinin təhdiyi sistemliyi heç bir xalq yaşamayır üstə qirlik dövründə bizim qazancımız bu olub və dəmək bir günahımız olub biz Türkçəni sevmişim biz Türkçəni kocaq açmışım Türkçəni də əmət etmişim həralda uman yerdən gizlələr bircə cümləyələn bu gün gözümüzün önündə attım attım artık Avropa Birliği və Avropa aləsinin yüzü olacaq Gürcistan var Gürcistanın Azərbaycanından ayran, mentalitetdirmi təbizorav şəra etdirmi və ke sərbətlərinin boludur nədir Gürcistanı bu qədər cazib əliyən Avropa üçün Azərbaycanı yox nə ettiniz Azərbaycanxal Niyə Gürcü Gürcü Millətinin adi bir evladı 70 dollara dünan hər yer, Avropan hər yerini getməldin mən budan Türkçəyə Türk gələn bura Allahın bir müsibətin çəkməli mən həb buyun bir dostumuz bildi ki, rəklamda də mələf İltramusay Azalın az nöqdə trəç açıb az al yəni azal, qırdıq, qırdın bizi məhvettin bizi, soydun, taladın bizi Azalı bu şəkildə işləməsi ilə bağlı də oğlanın bir ilə adı bırın oldu cahancır məhvettin bu dür yanaşma olmur türkənin inşafı üçün, kaqları integrasiyası üçün, ən birinci məsələ kommunüksiyanın normal, nizamlı qədədə açılması idi Azərbaycan təlbələrləri çöllərdə qalıqlar Türkçədə küsələrdə qalıqlar dəfələrlə nə unutdu mən Allah qəni gələn həmət eləsin mülazin paşıya dəfələrlə bu müharidə mənlən səhbət qar apar idi həsi mühüquqlar şəhsində müdafi olur gələt elə də nəm fikirlərin mifadə iləcəm əşəkürlər gələndər bəyi yasəməxalının vaxtı daha çox qalıb qeydiyəliyim ki ədalət naminə yasəməxalın burada bir məhəmət gök adlı izləyicimizin də fikir var izləyici əslində mövzu bundan ibarəttir ki türkiye azərbaycan iktidariyə anlaşmasa, türkiye həm də buradan deyir çıxara bilər orsa da hali işlərinizə qarışıyorsunuz yerlər uçtular, irantılar, fırsat kolluyorlar belə bir fikirlər yazıb ki 5. qalın da var azərbaycanda təşəkürləyəli izləyicimizi türkiye sabırlı davranmaq zorunda çünkü azərbaycanda 5. qalın çox güzlü sizi elə gəlmik ki, zaman zaman bu 5. qalın imfadəsindən də su istifadə olunur. Bu sualın biri digər sualında bizim örmətli əkberub daimizləyicimi soruşub ki bu, türkiye ilə yakınlaşma daha çox güney və turana gədən yol, şumal qəcanda bu azərbaycanın bütövləşməzindən kecir bu fikrimdə nəsiniz və qısa bu sualada cəbərin sonra əsas mövcəyə dönək, hürmətliyə yasım ətələr çox sağ olun rüfət beyə neci olur ki, azərbaycanda bütün ölçələrin 5. qalın olur bəs, türkiye nin 5. qalın hanı türkiye nin de türkiye nin de qalın olsun da bəs, hanı qalın bütün iranın azərbaycanda qalını var, rüsyanın qalını var, amerikanın avrupanın qalını var, bəs, türkiye nin qalını hala bu bir mülləktə, mülləktə türkiye nin qalınımı təşkilatlanmamış baxın gələndər bəyi çox haqlı olaraq qeydətli ki bu iqtidar bu millətə divan tuttu bu millətin türçülüğünü dəlindən aldı, bu millətin olumazın divan tuttu mən həmcə bu iqtirmətə sindrokasmi iqtirməti deyirəm o 1918-də, o Şamiyanın qurdaq iqtirməti var ida, sindrokasmi yani erməni və rüsyulardan təşkil olunmuş beynərimlər bir iqtirməti mən bu iqtirmətə sindrokasmi iqtirməti deyirəm bu 30 ildə azərbaycan türkülərini divan tutuldu türkiye sustu türkiyə bir dəvəsəsini qaldırmadı türkiyənin bir mediyası bir millət və cili və bir universit aydını bu höçümədə demədi ki mənim millətimi türk millətimi orada acılıqla, yoxluqla sınaha çəkə bilməsəm mənim millətimi nədən əzdim türkiyənin bir dəvəsəsi çıxladı bu məsələdi bu bir aynı zamanda gələndərbəyi çox haqlı olaraq bir məsələyə toxundu çöyət türkiyədə deyirlər ki məsələ, Avropaya, Amerika meylidir mən də buna belə bir mövqə bildirmək istəyirəm ki, azərbaycan məxalifətin Rusiyanında elə Amerikan'da, Avropan'da bucağına alqan, türkiyədir türkiyə nə vaxt o məxalifətə sahibləndir ki o məxalifət də türkiyə ilə deyil Avropa ilə Amerika ilə birləşdir türkiyə hasam məxalifətə sahibləndir baxın, 30 Avqustada türkiyənin zafər bayramında azərbaycan məxalifətin nə dəvət edilməmişdir? biz nə yoxuydu orada? biz ki, türkiyəli azərbaycan integrasiyasını, kafedratik bir işdə olmasını, türk ordusunun azərbaycana gəlməsini türkiyə paçsan, azərbaycan birliyini türkiyə, bu bazıların azərbaycanda yerləşməsinə, çağrış edin siyasi gücük türkiyənin zafər bayramında nə biz yoxuydu? türkiyənin zafər bayramında nə-i azərbaycan aydınları yoxuydu? niz olur ki, amerikanın istihlal günü və zafər bayramları ilə bağlı toplantılarda amerikan səfirliyi çağrışır ki, azərbaycanda tanınmış medya, söz və müxalifət təmsiçlərin hamsını dəvət eləyə bizsin azərbaycanın o siyahsal gücülərini, spektrini dəvət eləyip hamı ilə bir iştibatqura bizsin amerika səfirliyi bunu qəpə bilir və partilərlə, medyalarla çox ıxı işbirliyi qurabilir türkiyə ilçisi hanı mən türkiyə ilçisinin üzünü görməmcəm mən türkiyə ilçisinin sifətini görməmcəm ilə ki, azərbaycanda adam bizim üzümü zə çıxmır adam bizim ilə iştibatqura nə itməldir? səfir sizin üzünü zə nəzə çıxmandır? səfir müçiyənin türkiyənin və turanın türk millətin önəmli cümlərin də nə də bizimlə bərabər oturub müzakirələrə farmır? bu tüt azərbaycan daxil siyasal işlərinə qarışmaq deyici türkiyənin zafər cümlərində qutloma cümlərində mən bu 30 il də bir dəfə türkiyə ilçisi ilə görüşə bilməmcəm biz o türkiyənin keçirdiyə hiç bir qutlomalarda yox türkiyə çiminlə çalışır azərbaycanda ancaq iktidarla türkiyə bir dəfə bu iktidara söylemək ki, mənim üniversitetin bitirmiş məzunlarım nərdə? onlar nasıl yaşayır? onlar nədən dövlək görəvlərində yox nədən parlamək görəvlərində yox baxın, əcər azərbaycanda parlam məni təsisləzək siyanı Rusya təsdiq edirsə azərbaycanda ecitim siyasəti Rusya nəzarət aldımdadırsa azərbaycanda doktora tezlərin mözuları seçilməsinə Rusya nəzarət edirsək doktora müdafiəsi Rus sistemi üzrə aparılırsa və o zaman türkiyə harda bir azərbaycanda türkiyə nasıq azərbaycanda olabilər bəki bütün bunları da bu oyran bir çənara diyəlim iktidarla ilişkiləri gözə səxlamak üçün bir çox məzələlərə hələli hiç qarışmır amma türkiyə azərbaycan haqqın azərbaycan türkiyün yanında deyil aqqa o türkiyədə ciddi bozqur dişarəsi götürük bağıran türkçülərimiz var türkiyə o türkçülərə söyləyə bilərdik ki azərbaycanda anayasasında türk dil adıq yasaklanmışdır sən parlamentoda otura otura bir də və bu məsələni qaldırdın mı sən Cumhurbaşkanlığı önündə bir dəfə məsələ qaldırdın mı nədən azərbaycanda anayasında türk çəlməsi qaldırmışdır çim dişlərdən qaldırmışdır bəki bunlar olmadılı təqdirdə nəxsul onlar türkiyədə böylə qarama türkçü olabilirlər baxın, mən her zaman türkiyə və azərbaycan ilişilərini sığılaşmasında və indiqrasiya sürəcində çox böyük rol oynamış şəxsilərimiz ətəhşilaklarımıza sayıqı duyurum və onların pəalətlərin də dəstəşilirəm mən bilirəm onların nəcə bir zorluqlardan keçir bu işləri görürlər amma bilirsiniz bütün bunlar azdır bilinçli şəkildə bunu da vuruluyacan bilinçli şəkildə azərbaycanda elə bir siyasət yürüdülürkü azərbaycan xalbi ilə türkiyədəki xalq indiqrasiya olunmasın əvəzində gürcüləm türkiyədə cidib rahat çalışabilir ərmənlər rahat çalışabilir azərbaycan xalqının türkiyəxalbi ilə indiqrasiya olunmasının qarşısını almak üçün əhəm siyasətindən amsı bu iktidarın siyasətindən qaynaklanır ilham aliyyəp son dönemlər türkiyə ilə güzel ilişkilər qurul qarabax siyasətində zənjəzür siyasətində ortak hərəkət edir ortalqda bir şuşa bəyan naməsi var biz bunların həmsin algışlıyır və mən bu yaxınlarda bir yazı yazmışdım mən Sayın Cumhurbaşkanı bir siyasətilə bağlı yerikliyiz siyasəti qadr seçimi, qadr utəyini asla-asla dəstəkiləm rəm amma mən Cumhurbaşkanının qarabax siyasətini türkiyə ilə ortak strateji siyasətini zənjəzür siyasətini dəstəkiliyirəm bunlar doğrudur və mən bilirəm ki burada türkiyə var türkiyənin təsiri var amma sən azərbaycanda ki türkülüyü əz halkı əz amma türkiyədə cid dəki mən türkçüyəm böylə saxtı şeylərə kim ilə anabilər mən bunları nəsıl də seçiləyə bilərəm və türkiyənin bir aydını qalkıb azərbaycanda türkünün haqqını sağ olunmasın bu nasıl olabilər nəsıl böylə türkiyədə özcür aydınlar nərdə nərdə turan yazqancım aydınlarımız nədən onlar cəlmirlər mən türkçüyə ilçisinin bir dəfə Miller İmran Akademiyasının toplantısında görmədim mən çəndi çalıştığının institutunda türkçüyə ilçisini görməmişim nədən yoxdur nəsıl olur o bir ilçisilər cəlir nəsıl olur Rus ilçisilər cəlir amma türkçüyə ilçisi cəlmirlər nərdə bu türkçüyə ilçisi nədən halkıla irtibatı yox partilərlə irtibatı yox nədən açıq bir ifaliyyət yox türkçüyə ilər və kullar biz türkçüyə nəsilərləri ilç azərbaycanda dünya davası təbəli biz türkçüyəni dəstəşilir biz hər zaman türkçüyəmizi yalındayır türkçüyəmiz bizim baştağcımız türk millətinin son yıldırdə bayrağını və istiklalını kirli tutan bir ölçə amma türkçüyə azərbaycanda ki bir çox məsələlərə dikkat etməsi lazım və türkçüyə azərbaycanda olmandır türkçüyəni azərbaycanda olmasına yanayır amma azərbaycanda çimil də olacaq azərbaycanda millət çəsimi nə divantut oldu türkçüyəni müdafiədən millətün sözünü deyən çəsim nərdə türkçüyəni onlarla hər hansı bir bağlı və ilişkisi varmı yoxdur türkçüyəni hiçbir zaman bizimlə hər hansı bir ilişkisi bağlı olmadı bütün bunlar bir üzlür asıl olur da Rusya parlamentosu azərbaycanda parlamentosunda millət və çiləri Rusya sezə bilir amma parlamentoda 5 nəfər türk millətimin iradesini müdafiədən şahs yoxdur parlamentoda bucuncu parlamentoda hansını soruşsan deyəcək biz türkçüyük yedirlər türkiyədə siz dəmişkən bozdur şarəsi tutullar türkiyədə də pratakol var təbii ki amma siz dəliyiniz kimi görünmür niyə siz dəliyiniz kimi zahirdə bir başqadır və sizin dəliyiniz bir başqa bir şey ortaya qoyur bucuncu parlamentoda səbirli süsəmxanlı və fasil qəzəmfəroğunla başqa mən türkçüyü millət çil, millim məfkürəli bir şahs tanımram onlarında bu yöndə çox fəaliyyətləri var onlara da buradan səlamlarımızı və sağlarımızı çaktırırıb gərsəkdən səbirli süsəmxanlı son 30 yılda türkçiyələ, azərbaycan arasında bir çöpür olmalı çalışdı bu beşinci kalonun gücün oldu uçrağlarda bir çöpür olmalı çalışdı və o üçü çiğnini nə götürdü ailəsi ilə bir yerdə amma bu təc səbirli süsəmxanlı ilə olacaq bir iş deyik ki səbirli süsəmxanlı bu işi gördü başardı da amma təc səbirli süsəmxanlı ilə iş deyil, fazil bəylə olası iş deyil bura da çox insanlarımız olmalıq azərbaycan parlamentosunda 125 yer var hət olmasa 25 türkçiyələ azərbaycan indigrasiyon sürecini dəstəşləyən və tələb edən olmalıydı amma 25 yöktür içizə nəfər var, içizə şahsı saniyələn böyl olmalı deyildi, bütün bunlar nərdən qaynaqlanır ilham əliyyif yönətimindən qaynaqlanır bu iqtidarı siyasətindən qaynaqlanır yasəmək hanım bələ bir fikir var, bunu da siz cevablandırın lütfen, türk öz vaxtını gözləyir ən çox bir il qalır, inşallah hər şeyi dəyişəcək, türk-i azərbaycanda son söz sahib olacaq, kimilik 23-ci dər şey, türk müdlətinin xeyrinə çevirləcək, nizi dəyləndirəsiniz, bu perspektivi görürsün mən bu perspektivi hər zaman görür ə mən buna inanıram və mən bunu qeydədim türk-i azərbaycan səhbət sadece iqtidarlardan siyasə gücülərdən qeydmir xalqdan qeydir, millətdən qeydir türk-i azərbaycan, cünəyə azərbaycan, qüzeyə azərbaycan xalq, millət sıx, integrasyas, sürecini çəçirib bir millət bütün sayelərdə bir yumrux kimi, bir millət kimi bir ilək mincət türk, devlətlər təşkilatını integrasyon, sürecini və ya hər hansı bir turan qurucuquna mən inanma mütləq şəkildə bahçi təbris Ankara deyilən o birlik, gerçək bir birliə çevrilməldi bu necə bir birliə çevrilə bilər universi elərdə qaynaib qarşacıq, medialarda qaynaib qarşacıq təhsil siyasətində ortak hafizə bu gün o İsmail Qaspral'ın güzel bir sözü var idi məhəviyyat birliyi oluşturmaq bu gün türkiyə və azərbaycan siyasi iqtidarlar arasında iş birliyi var türkiyə və azərbaycan türkləri bir-birilə bir-birini dəstəkliyir amma bu toplumlar arasında məhəviyyat birliyi oluşması süreci tamamlanmamış bir süreçdir bu tamamlanmıyor? və bunu tamamlamanın qarşısına alan siyasətlər var bizi üzəm bunlardır gələcəyimizə inanır məh və o gələcəyi rüfət bəy siz gələndərbəy məhə bilişlə kuracaq biz o gələcəyi üçün çalışırıq və yaşirib o mütləq olacaq amma biz bu günümüzdən danışırıq gələndərbəy çox haklıdır 40 qazimiz özünü yandırdı bu dəhşətdir bu İran-Iraq savaş oldu 9 il sürəm bir savaş İranda qazilər böyle yapmadı o çasıblıqla yenicə indilabə etmiş onlar rejimi qazisini sahib çıxdı baxın 40 qazin özünü yandırması həm Türkiyənin, həm Azərbaycanın adına utansı vericidir və bizim millətimiz adına utansı vericidir və Türkiyənin mediası bir dəfə qalıq və yaxudda hansısa bir partisi və yaxudda iktidar partisi dövlət baxcəli bir dəfə qalıq bu ücumətdən sorgulamır ki qazilər nədə yanır? nədə sahib izdir? və böyle pişirilmək bu və isə izləyici fikir var burada mən onları okuma görürəm yaxud bayaqdan yazır biraz da sərt yazıb sanki və iləşin adına baxıb yazır və iləştə Türkiyənin güzlələsə öbət yedir və uman yerlər sətindən bağlı məlum olan insanlar Türkiyənin bayrağın azərbaycanda hər zaman əllərində ucalara qaldıran insanları yaxud bayaq yazır türkiyə azərbaycanda olmaq yalnız biz heç ayrılmadık amma şuan da çox baskı bayaq yaptırım var artıq başımızdaki bəyaları görün və bize sorun əkləmeyin sizin taqib yazır Türkiyə müqalifətni mövzud məsələrlə beicimizdə yazır ki, azərbaycanda mühalifəti türkiyə mühalifətilə nədən görüşmüyor? məncə bu gələndər bəcağı verirsin ki, mühalifətlə bağlıdır buyurun gələndən çox xaşırəm efri paylaşın bəyənin mən bir keməsim deyim gələndər bəydəyəməmiş bir söz deyim çox üzüsün bir son sözü deyim rüfət bəyi azərbaycanın demokratikləşməsi prosesində amerika yox türkiyə iştirə çəkməldi sədəcə Karabax Savaşında deyil azərbaycanda demokratikləşmə sürəcinin arxasında da türkiyə çox ciddi dayanmalıdır bu türkiyənin üzərinə düşən bir bəzifədə azərbaycanda demokratikləşmə sürəcini keçmiklə tamamlamıyor əcər o sürəcini amerikanın əlinə verirsəniz başqa sonucu alacaqsınız, ona görə türkiyə bu davanı sağətləmərin təşəkürlər davam ilə şiqən təkliflər var, partiyi də zəfər partisi dəyətlə cəyibdə görüşün deyə bayaqları izləyicilərimizin fikirlərini okudum bizi gıniyanlar var, Yağub bə Qınıyı sonra Fazil bəy, Türkiyə müqalifətinin mövqeyini soruşur və müqalifəti ilə qələrinizdən bağlı soruşur ki, üçün qəkitarlar biri-birilə çalışmasın mələ bir müqaliflərdə biri-birilə çalışmasın belə bir məntik orduya çoxdur qurün gələndəri mən bir məsələn deyin, o məsələn əla qədər deyin, burada mən təqribən bir özdaq gəlmişti bir dəfə deputat bir qurup şəxslən gəlmişlər onda mənlən görüşüblər amma Türkiyəni millət və çillərinin cələrcən bizdən görüşməsə haçım partiyanın o cümlədən Türkiyə, Azərbaycan Dostuq qurupunun numayəndələri ayrım, Firdun ayrım bu adamlar əh kankret olan bir fikir sahibdilər Şamil ayrım Şamil Şamil bunlar bir fikir sahibdilər nə olursa olsun görüşəndə belə bir fikir söylürlər ki, Azərbaycan iktidarını yanında olmaq lazım Milliyyatçı kimi, bizə təxşif etdikləri varənt budur o Türklər demişcəni olalım qara bağla bağlı, vətən nə bağlı strateji yönümüz nə bağlı Türkiyə yönələ bir siyasət varsa Turana gidən yol varsa bundan bir yerdəyik, burada fikir ağırlığı yoxdur və bütün müxalif qüvvələr yəgənə ölçətdir ki, hamımız hamımız höcumətimizin, dövlətimizin aparıq siyasətin yanında oldu qara bağı savaşında bir adam kimi amma mədəqiq və əminliklə belirəm ki elə qüvvələr oldu ki, höcumətin yanından onlar Rusya'ya bu millətə her mənlə daha çox işlətlər nəliki müxalifəyi sab edilənlər məsələsəsinin daha çox həyənə təlləmlər oldu və büyündüzlədə nəliki müxalifətin içərsində, müxalifətdə belə bir hal yoxdur, amma Türkiyədə bu təndensiyə var bunlar sanki özər arasında belə bir anlaşma grublar ərdogan iktidarıyla haməli iktidarı nə olursa olsun bunların hakimiyyətlərinə həhlüşə yerədən müxalif camiyyənin heç bir kəsi ilə bu və ya digər formada ilə qəsaxlanmır müxalif hətin və yaxud da müxalif alternativin fikirin hətta bu Türkiyənin xeyrini olsa azəbəcən dövlətin də xeyrini olsa nəzər alınmır nəzər almayacaqlar onlara dəstəh verilməyəcək millətə gönələ heç bir şey gündəmə gəlməyəcək millət özə əmbiyyəm müxalif hət hesab olunur ona görə də baxın, necə olabilir ki mən gələnlər müxtarlı Türkiyənin adana da bir yaşlı cam tüsaqçi belə muxtafa çaylını tanirəm adama iki bin iki də qazağın mən cəbhəli ilə hə, nəcə bir uğurla seçki yapardır, seçki proses yapardır və qalip gəlir parlamentdə hansı bölcə necə oldu bizim bütün insanlarımız azəbəcən cəmiyyəti bunu çox həstaslıqla öz ölkəsində izlədiyikimiz deyik Türkiyə, sən azəbəcən sələsətində kimi tanırsan? Türkiyə cəmiyyəti, sən bir insan ağlantımızda problem yarandı sanki gələndərbəy efirdəsiniz mi? yasəməxalınla davam iləyək yasəməxalın belə bir sual var gələndərbəy bir anlıqa gələndərbə işlirsiniz mi? iştirəm, iştirəm hə, fikirinizi tamamlayın suallan bağlı və, dəmə istədim dəmə istədim Türkiyə, nəcə öz ölkəsində böyük bir qələbə inəm böyük bir bağram zorçusuyla seçilər keçirir ortaya millətin iradəsi ilə formalaşan hakimiyyət qurul həsabatlı hökumət yaranır nə bilim, parlament formalaşır və, konkret olaraq, millət təşraklanır millət bir tövləşir, millətin bir sabaha ümidi yaranır, gələcə ümidi yaranır bizdir ki, 230 ildən çoxdur ki ümidi kırılmış bir millətə bir ümit veririz nəcə qara bagda azabacan qalqının qələbəsin təmin olunmasında türkçənin dəstəyi əbəsi zor ol oynayı təşraklanmada turana gidən yolda milli demokratik bir hökumətin qurulmasında həsabatlı bir hökumətin qurulmasında da türkçənin dəstəyəni istəyəri yavropanın yox, amerikanın yox amerikanın yanlığı, avropan yanlığı bir hökumətin yox, biz istəmiriz şəxsən mən bir millətçi partiləni dəhbər olaraq nə istəyirəm ki, bu dəşişlər millətimizin özlərinə nə olsun mən bilirəm ki, avropada büyün gəlişən demokratiyanın ənənlərini bizdən aparıqlar şəxdən aparıqlar bizim özümüzdə yetərlidir bütün dünya üçün bir cazibəli olmalıq azabacan cazibəsi olmalıdır azabacan cazibəsi o qədər cücdə olmalıcı iran mura həsrətləndə orda iran üçün təblıqa taparmayı təşqalmasın büyün azabacan televizyası, iran bizdən sərhətlə bir hərəkəklik göstərəndə bilirəm də bu və edilər formada məyən təblıqaq başlanır məyən işlər görülür, xular olunur təparatına varmıq onun üçün ən böyük təblıqaq azabacan xalqının ayakta olmalıqdır seççisinin narval olmalıqdır ədalətinin narval olmalıqdır məlkəmə hüquq sisteminin narval olmalıqdır insanların boşu heç bir səbəb olmalıqdan şərlənip şəngirləri məridiz qalması deyil tərtərə dələtcərim əldi bundan ötəri cənibu qafqazının ən cazibəli ömkəsi deyil 150 dolara maşın rəstə moşqeliydi qürc usta azərbaycan həmən maşını 5.000 malatə alabilmirsən kömürkdə bu duru azərbaycan cazibəsi nə qədər qəripsi olar, nə qədər rejim taliyyər nə qədər bunları göz doymadı heç nə etməmisiniz 26 milyar qazanması bəs deyil bunda onun bir faizində millət səqaç deyil millətin evlatları səqaç deyil büyün qazaksan cazibəsi var uqrani qədər büyün dünə qaqlarının qarqında rüsyə təsir altında ulaq qaqların qarqında müstəfsər ol oynuyor diyenə təkür eləmək uqrani qədər cazibəsi var büyün qazaksanın o da uşaq pul verə verə uşaq fondu yaradır uşaqların gələcək üçün hər bir doqlanın qazak evladına və say təharim sən qazına sahib çıxabilmirsən sənin büyün başına uç eləyəm bütün dünyanın bir elə qazına sahib çıxabilmirsən şəhid alena sahib çıxabilmirsən 20.000 dolar pul verir eləmək əskərinə azərbaycan 11 mu? Bu nə dəmək? Yirmənsən sən eləmək çox verir məqlub də övləs eləmək sən eləmək çox verir bu nəyə sökəməlidir? biz millət olaraq bunu hakimət dəqiq bəlsin üçüncü dünya sabaşından əzilip çıxmış qaq kimiyik kətdərə gədirsən mən öz kəndimə deyirəm qoyduq memurda göz qabağındadır öz kəndimə gədəndir elə bir aləyox çorda ya vetrandı ya şəhid aləsidir ya qazi var bir dənə kəndə qalab bu dür millətlə bu şəkildən davranmalıdır sərhətdim birinci kəndarında duran kəttir amma kəndə min maraq dağılan evlərin bərfasını min maraq bilə verməyə ində qədər bunlar həyatı keçir mi bilər? aqıda millət ayaq qalqandan sonra nə bilim, bu ədicər formada hər kət eləmən sonra indi, dicamatı olsun namab sun deyirlər ki, bu adımlar atılmalıdır sənin qoyduqun, sizi təhəni etdiyiniz millətə bağlı olmayan məmurlar bu şəkildə, millətlə bu şəkildə davranıqlar məd amma bu kimi yollaraq üç yollaraq üç yollaraq on yollaraq otuz yollaraq bəyanın bəs deyil bu millət doğrudan doğrudan bunlar yaşama haqlı deyil biz müharibədən sonra mən həqiqət mənəsində belə həqi mənədada elə bunu tüyücə cəmiyyətlə bilmək üçün deyirəm biz şündükü bu qədər şərəf göstərən bu qədər şücaviyyət göstərən bütün tüyüklüyün yüzünə ağıl yən bir xalqın evlətlərinə yəni evlətləri üçün, bundan sonra həqiqət bir açılım olacaq həqiqət bir idarətmə sistemi olacaq hamsı quç oldu yəni daha amansı qısaqlı bir sistem bir siyasət yeridildi sənci Qarabağda öldürlən ilmənlərin qısaqsını başlar ki əskərlərdən döşçülərdən ağlılar bu şəkildi darəkli olabilməz bax məsələlə bundadır Sağ olun, gələndə gələndə gələndə gələndə gələndə gələndə gələndə gələndə Gələşimizin vaxtlı sona çatsa da yəgin ki, Yasəməq hanım deyəcəyələr var amma iki izləyicimizin fikirlərin də istəyərdim Yasəməq hanım son 5 də qələrdən artıraq belirləşə bu problemin anca bir yolu var Turan orçu yarada Ruslardan heç bir devlətin zanı qurtulmayacaq başla bir izləyicimiz Türkiye Rusya münasibətlərin izləyicə kan ulaşmasını daha doğrusu Nizə düşünürsünüz Yasəməq hanım Azərbayc Türkiye nin yeri Azərbaycanda Rusya nin yeri bir də Türkiye Rusya münasibətlərin bax bu Üskücaqda biz Azərbaycan qaldır bitiririk yoxsa qazanırıq yoxsa qazanabilər kim yani bu Türkiye Rusya yaxanır Bizim əlihimizdədir Azərbaycanın əlihinə müəyyən bizdə bu yönləm dəyərləndirək Yasəməq hanım son kelinəcə işitmək marağlı olal dəşəkür edirəm gələndər və çox önəmi bir mövzuya doxundur dədi ki, bizimlə görüşən Türkçiyələn gəlmiş ayunlar siyasətçilər vizə hər zamanı söylülürlər ki bu Karabax siyasətində Erməllərə qarşı siyasətdə iktidarın yanında olun bunu mənə də çox söylənmişlər Karabax siyasətində Zəngəzur məsələsində Erməllərə qarşı muharizədə iktidar müxalifət söhbəti yoxdur dəvrət və millət birliği var və biz zətən bu savaşta bu siyasətlik iktidarın yanındayır amma mənin millətimi əzən mənin millətimin övvətləri ilə bu cür davranan bir iktidarın yanında mən olabilmərin kim gəlib onu mənə deyir desin mən ədalətli iktidarın yanında olabilərim mənim millətimi cüciləndirən iktidarın yanında olabilərim amma mən mənin millətimi əzən bir iktidarla bir olabilmərim nə olur olsun bu mümkün deyir çünki bizim də bir aydın kimi bizim də bir rolumuz var bu millətimi və bir öfdəliyimiz var bu millətimi üzərində biz millətimizi müdafi ediriz iktidarları deyir Rusya-Türkşi yaxınlaşması məcburiyyətdən və hazırcı siyasi kanükturdan doğan bir münasibət yaxınlaşmadır bakın Rusya elə Türkşi elə də uzun müddət savaşmışdır Osmanın çöçüşündə Rusya çox ciddirola uynamışdır Rusya elə Türkşi arasında 16 böyüş savaş yedmişdir 500 ilin 47 ili bir dövlüştə Rusya elə Türkşi arasında Osmanlar arasında savaş olmuşdur amma situasiya bakın 77-78 ilə də Rusya-Türkşi elə Şərqana dolu böycəsin işxalətdir 1918-də Brest-Lithovski müqabirləsi ilə Şərqana dolu dən çıxdır bəlşevşilər hakimiyyətə cəldi Leni birinci dünya müharibəsində iştirak etməyəcəyini eylən etdi və Rusqoşunları bu böycələrdən cəçdir Leni hakimiyyətə cəldişdən sonra Atatürkşlə Leni incilislərə qarşı müddəfi qoldular ona görə Rusya-Türkşi yaxınlaşması baş verdi və yaxudda İçinci dünya savaşından sonra Stalin Türkiyəni hədələməyə başladı ki 1947-2008-ci illərdə Türkiyəni nota göndəri ki Sövvət ordusu Şərqana dolu böycəsinə cilərəc oranı işxalə edəcək orada bir qərbi İrmənistan quracaq üzrüsləyəm o qərbi İrmənistanı Sövvət İrmənistanla birləşdirəcək Türkiyə bu işxaldan özünü qormaq üçün NATO-ya daxil oldu İndi durun fərqlidi İndi elə NATO özü Türkiyəni hədələməşlədi NATO-un ən ciddi rəhbərlərində ve NATO-u içində ən ciddi, hərbi küz olan Amerika, PKK-u Suriyada dəstəşiləməşilə Türkiyələ bir savaşa parır Türkiyədə Türkiyəni, Amerikanı burada vurduğu 150 millik PKK ordusu Türkiyələ savaşa çabanda Bir tərəftən də Yunanistanı və Adaları çox ciddişədə silahlandırmaqla Yunanistanla Türkiyəni bir savaşa soqmaq üzərində və ilə olduğu təktirdə ve Türkiyəni NATO-u Amerika Avropa çevrələmişdir Türkiyənin doğusunda Ermenistan qurmuşdur Günəndə Suriya və Irak işxal edərək Suriya və Irak üzerində yeddi dövlət qurmaqa Çalışırlar Yunanistanı silahlandırır O zaman Türkiyə nə etmələdi Türkiyə bu çevrələməyə bu mühasirədən çıxmaq üçün Rusya ilə ortak Belə deyim bəzi maraqlar üzərindən yaxınlaşır Yəni Türkiyə öz dövlət maraqlarını qurmaq ve o Amerika'nın Avropa'nın Türkiyəni çevrələmək siyasətini yarmaq üçün hən azırda Rusya ilə yaxınlaşmışdır Yəni bunu məcburdur Türkiyə özünü qurmaq üçün Rusya ilə yaxınlaşmaq Yəni yararlanabilər ki, yaxınlaşmaq Yaxınlaşmaq Yaxınlaşmaqsına görə biz qarabağda Savaşı qazanabildik Bunlar çox çiydi faktorlardır Və Türkiyə ilə Rusya'nın Biriləşdirən ana bir fəlsəfə var, bir mövzu var Həm Rusya Həm Türkiyə Amerikan liderliyində təç kütbülü bir dünya quruculuğuna qarşı çox kütbülü dünya quruculuğunu, dünya siyasətini dəstəşilə dişlərinə görə bu məhz bu məsələdə ortak hərəkət edə bilirlər birbirini anlayabilirlər və birbirinə də müəyyən mənada dəstəş verə bilirlər Bu cüm bölcəmizdə hətta zəncilan zəngəzur məsələsində bələ Türkiyə, Rusya ilə yaxınlaşması bu məsələn bizim xeyrimizə hər nolumasına çox çedir ol oynayabilər Ona görə də bu cüm Türkiyə Nato tərəfindən dəhdədə olunur Daha çox Türkiyədə məcbur də özün müdafi etmək üçün Rusya ilə yaxınlaşıcı Yəni Amerika qoruyor Yəni tam paradoksial bir fikir var mən belə işin vaxtından 6-7 dirə gələ keçib bir cümlə, maksimum 2 cümləyələ Yasemin son olaraq ne istiyirsiz və ne eğitməli bu mönzü ilə bağlıq məhz uzun sual vermək istəmrəm Türkiyə azərbaycanda çi Türk millətinə sahib çıxmalı Türkiyə azərbaycanda çi Türk millətinin əzilməsini susmamalıdır Bunun yanında mütləq şəkildə cələcəyi inşa etmək istəyir Turan stratejisini Türk devlətlər təşkilatını gücüləndirmək istəyir Turan ordusu da yaradılmalıdır Bunun yanında çək şəkildə yeni türkçün əsirlərin yetişməsi üzcün Türkiyə azərbaycanda ecitim siyasəti bir ormalıdır Mən öncələr Qarabağ Savaşı ərafəsində çıxşəlirdim ki Türkiyə və azərbaycanda ordusunun xarici siyasəti ortak platforma, ortak stratej üzərində qurulmalıdır Mən həm də ecitim siyasətini deyirəm Azərbaycanda okullarında və türk okullarında eyni ecitim siyasəti sistem-i uygulanmalıdır Bu mütləkti türkçü birəy vətəndaş yetiştirmək istəyir isə və bir millət bir devlət cərəcəşdə olmaq istəyir isə ecitim siyasətimiz biriləşmərdir Azərbaycanda təhsil siyasəti çöçür və azərbaycanda təhsil siyasəti Rusiyanın nəzarəti altındadır Bundan qurtulmaz lazımdır Azərbaycanda təhsilə və hökümətdəki qadrların sesilməsində vakanların millət vəkirlərinin sesilməsi səyəsində Rusya nezarət edir türkçü azərbaycanda harqadır təşəkkürlər yasəmən qanım gələndər bəyi son bir dəya qədə siz də fikirlərinizi deyin və erişin sonu da artıq siz də fikirlərinizi deyin yasəmən qanımın son fikirlərinə bəndə qoşuluram və mən düşünürəm ki, azərbaycan azət deyil türkə bu azətlığın təməl əsasların təmin eləməli təməl əsaslar nədir onun müzakirəsin biz çıxadırıq cəmiyyət üçün açıq müzakirə yarattıq və mən düşünürəm ki, həm türkədə həm azərbaycanda doğrudan doğrudan real aqılı başında olan insanlar bu müzakirələri dərinləşdirəcək və real bir məsələ ortaya gələcək ərsəyə gələcək bu nətcə, həm müzücün təzbədə olacaq çox təşəkürəyirəm dəyəli yasəmən xanamı, dəyəli ələm dərbək dəylizləyicilər, bugün mən düşünürəm ki, bir millətimiz üçün məsələ artında danışdıq azərbaycanı şəxsən mən türkiyəsiz təsəbri deyə bilmirəm burada həm gələm dərbək həm bir yasəmən xanam elə başıda elə gəncədə elə yaşadığı issi dolduğlar, torpaqlığı yaşadığı issi İstanbulda da, Ankara da da yaşadılar biz artıq türkiyələ işçə bir millət olmuşu ona görə, umduqlarımız da dostlarımız dediyi də türkiyədən bir qardaşlıq amanda həmin kandiksdə yozulmalıdır və biz istəyirik türkiyənin azərbaycanla bağlı təkçə iktidarlar deyil həm də xaldını öz ağaçına siyasəsi deyirik, və belə olarsa türkiyənin azərbaycanla yeri məhkəm çox təşəkür eləyirəm bu hünki belə işimizdə qahtalılığına görə dəyərili qonalı izləyicilərimizə təşəkür eləyirəm canlı yayımı burada nöqdəl yeri xanaları, filosofa alimi yasəmən qaraboynulu və milliyətçi demokrat partiyasının başkanı gələndər məqdarda yedi sağ olun, sağ olun, sağ olun tanr və təmzi qorusun türk millətimizi qorusun təşəkür eləyirəm