 Sura yananne, guanda bajeti, kuwana bajeti kutaku saidiya kujo una pesan gapi, ikiwa una pokea amsada wakifeza ama kutuka kwa serikali nao aw wafazili wako, kiasi icho kitakua kidoogo na kitatosha tu kukivi maitaji yako yakimsingi. Kiasi una chupokea katika amsada wakifeza kita tegemea mambo mingi yakiyo emo ukubo wa familia, umri wa wana familia, maali wana poishi, maitaji ya familia yako na vianto vengine via mapato. Mudan bao, amsada u utaduma umna tegema programu yako yakupata makazi mampia. Kuringana na hali yako binafsi una waza kupokea poshoza ziada, izi zi na waza kujumisha posho kwa familia zilizo na kuntotom changa. Watu wenye umri waza hidi yamyaka sitine na tano, watu wenye maitaji maalumia liše, awm sada waziada katika kulipia nyumba. Chorama yamaisha ina tofauchana kuringana na maali wana poishi nchinikanada. Ina weza kutufauchana kutoka jimbo na enew mojahadi lingine katia midjimi kubo yamaenew ya vidijini na ina weza pia kutufauchana kuringana na mta wuna uishi. Ukisha anza kuiishi katika makazi yako yakudumu, uta itaji kulipia harama zako zamsingi zakuishi na harama zingine muimu, kama wile kulipa kodi yako nabiliza amatu muizi kwa wakati kila muizi na kununua cha kula. Kua na bajeti kuta kusaidia kufatiliya kiasi cha pesa uli chonacho na una choweza kutumia. Apa kuna vidokezumu imu via kuokoa pesa. Unaweza kuiishi kwenye nyumba aufleti na mtumangine na kulipa seemu yakudia nyumba. Unaweza kutafuta nyumba ambayo uduma upashaji joto, madina umeme, zimeju muisha katika harama yakudia nyumba. Ii ni harama yakudumu ambayo inaweza kukusaidia kutayarisha bajeti. Vinginevio harama ya uduma zauman nitofauti na kodi yako ya nyumba na ita tofauciana kuningana na matumizi ya kibinafse. Unaweza kutumia usafiri wawuma baadala yakununu agari. Unaweza kununu wa chakula mbishi na kupika chakula nyumbani baadala yakua giza chakula kili cho pikuatayari aukula kwenye mika awa. Unaweza kutafuta maduka na abida, zabeya, chinizaidi na oangalievi perushi via duka kwa punguzo. Badala yakua nasimu yam kononi nasimu yamezani, unaweza kuchagua kuwa na molyatu iliku punguza harama za mawa siliano. Unaweza pia kutumiam tandao aukununu akadi zakupiga asimu, unapupiga asimu zambali. Unaweza pia kutumiam tandao usiawa malipo unawa patikana maktabani nakatika semu zingineza uma. Daima linganisha shiriya namasharti kabla yakuchagua mkataba awm pango wa malipo wasimu, yam kononi, terevišeni, yakulipia, mtandao, fanića, aukari. Natafuta punguzo silizopo pangama tumizi yaku ilipesa unazopokea zikutoshelese. Wukitu mia zahidi utapokea pesa zahidi. Wale ambao wana kupamsada wanaweza kukushauri jinzi yakutumia viema kihuango kidogo cha pesa unazopokea. Kwanfano unaweza kuhuliza shiri kalako linarufazili wana serikali awwafazili wako ikiwa utunzaji wa watoto wabeya chini, unapatikana katika jamiyako awm gawane majukumu naweza ziwangine. Wanaweza pia kuhu elekeza malipa kupata mauso yali punguzo wabey, jinzi yakutumia kuponizia kupungunzo, jinzi yakufanya ununuzi kwa kuringanisha na jinzi yakuju wa kuhusu mauso yakibinafsi. Kwanamata rajio ali siju yakili utachuweza kupanya na pesa utakazopokea kutaku sa idea kuzea maishin chinikanada.