 Twintigste hoofdstuk van de negerhut. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Opname door Marcel Koenders. Negerhut door Harriet Beecherstow in de vertaling van C&Mensing. Twintigste hoofdstuk. Topsy. Op een ochtend, toen Ophelia druk aan haar huiselijke bezigheden was, hoorden zij beneden aan de trap de stem van Sint Clair, die Harryp, commenceer benedennicht. Ik heb u iets te laten zien. Wat is het, zei de Ophelia, met haar werk in de hand afkomende. Ik heb iets voor u gekocht. Kijk eens, zei de Sint Clair. En met deze woorden duwde hij een negermeisje van acht of negen jaren naar voren. Zij behoorde onder de zwartsten van haar stem. En haar rond de ogen, die als glazend kralen schitterden, zwierven met snelle rusteloze blikken over alles in de omtrek rond. Haarmond, half open van verbazing over de wonderen in de woning van haar nieuwe meester, liet twee rijen schitterend witte tanden zien. Haar gekroest haar was in een aantal korte staartjes gevlochten, die naar alle kanten uitstaken. De uitdrukking van haar gezicht was in een zonderling een mengeling van schranderheid en loosheid. Waarover op ene aller vreemdste manier als het waren een sluier van droevige ernst en ootmoedigheid lachen sprijt. Zij had niets anders aan dan een soort van hemd, van paklinnen gemaakt en zeer vuil en gescheurd. En stond daar stijf en stil met gevouwen handen. Over het geheel was er iets zo wonderlijks en kaboutenachters in haar voorkomen, iets zo heidensgelijk Ophelia na de hand zijde, dat deze goede jevrouw ervan schrikte. En zich naar Sint-Claire kerende zijde zij, maar Augustine, waarvoor in de wereld heb jij dat schepsel toch hier gebracht. Wel voor u, om het op te voeden en wat groets van haar te maken. Ik vond haar een tamelijk kodderstaaltje van het negeras. Hier, Topsie, vervolgde hij, fluitende als of hij een hond wilde waarschuwen om op te passen. Laat ons een liedje van u horen en uw dansen en zien. De zwarte ogen glinstroden op ene manier die tegelijk iets kodders en iets akelers had. Het kleine meisje hief met ene helderen, schelle stem een kodderch neger liedje aan. Bracht op de mataar van handen en voeten in beweging. Draaide als een tol in het rond, klapte in de handen, liet de knieën tegen een kanderslaam en persde al die wonderlijke keelklanken uit haar gorgel, die de muziek van haar geslacht onderscheiden. Eindelijk deed zij een paar lucht sprongen en met een lang aangehouden slottoon, zo onnatuurlijk schel, als een stoomfluitje, kwam ze met een bons op de vloer neer en bleef staan met gevouwen handen en een gezicht dat in een scheinheilige ernstigheid en ootmoedigheid vertoonde, gelogen straft door de lozen blikken die zijwaarts uit haar half dichtgeknepen ogen schoten. Ovelia stond sprakeloos en verstijft van verbazing. Sint Claire, ondeugend als hij las, scheen zich met haar verbijstering zeer te vermaken. En het kind wederom aansprekende, zeiden hij, Topsie, dit is uwe meesteres. Ik geef u nu aan haar over, pas op dat hij u nu wel gedraagt. Ja, meester, antwoordde Topsie, met gehuigelden ernst. Terwijl haar ondeugend spotachtige ogen flickerden. Geen moed nu, braaf oppassen, verstaat hij wel, Topsie? O ja, meester, antwoordde Topsie wederom, met die flickerende blik, terwijl zij haar handen nog ootmoedig gevouwen hield. Maar Augustine, waarop de wereld, moet dat nu voordienen? Zijde Ophelia, uw huis is al zo vol van die kleine plaaggeesten, dat men geen voet kan verzetten zonder op één te trappen. Als ik desmorgens opsta, vindt ik er één achter de deur. Een ander komt met zijn zwart gezicht onder de tafel uitkijken en een derde ligt op de mat. Zij maken kuren en griemassen tussen de leuning van de trap en rollen in de keuken overal kander op de vloer. Waartoe op de wereld brengt geyeren nu nog één mede. Voor u, om op te voelen, heb ik u dat niet gezegd? Gij houdt gedurig predicatie over de opvoeding. Ik dacht u daarom, eentje nog een heel onopgevoed negerinnertje te moeten geven, om u uwe kunst te laten beproeven en haar op te brengen gelijk het behoort. Ik voor mij wil haar niet hebben. Ik heb al veel meer met negers te doen dan ik zou wensen. Zo zeid gij Christenen. Gij wilt wel een genoodschap oprichten en een arme zendeling huren om zijn gehele leven onder zulke heidenen te slijten. Maar laat mij eens iemand van u zien die er één in zijn huis wil nemen en zelf de last en de moeite hebben van hem te bekeren. Nee, als het zo verkomend zal zijn zij te morzig, te afzichtelijk. Het is te veel zorg enzovoort. Augustin, gij weet wel dat ik het niet van die kant heb beschouwd, zei de Ophelia, blijkbaar zachter woordende. Nu ja, het zou wel wezenlijk een zendelingswerk kunnen zijn. En dit zegende zag zij het kind aan met een blik die enigszins gunstige was. Sint Clair had de rechten snaar geraakt. Ophelia's geweten was altijd er stondwakker. Maar vervolgde zij eventueel. Ik begrijp toch waardelijk niet dat het nodig was deze nog te kopen. Er zijn er al genoeg in huis om zoveel tijd en bekwaamheid aan te besteden als ik maar heb. Wel nu dan, nigt, antwoorden Sint Clair, haar terzijde neemende. Ik moet u eerst verschoning verzoeken voor mijne ondeugende plaaggerijen. Gij zei dwaarlijk zo goed en braaf, dat zij volstrekt niet te pas komen. De zaak is dan, dat dit slavenindtje, aan een paar dronkend schepsels behoorden, die ene gemene herberg houden, waar ik dagelijks voorbij moet. En dat het mij verveelde, haar te horen gillen als zij haar afrosten. Zij zag er ook schander en geestig uit. Als of er wel iets van haar gemaakt zou kunnen worden. En zo kocht ik haar en geef haar nu aan u. Beproef haar nu eens, ene goede orthodoxe nieuw Engelse opvoeling te geven. En zie wat gij zo van haar maken zult. Gij weet wel, ik heb voor zoiets geen talent. Maar ik zou het u garene eens zien proberen. Wel nu, ik zal doen wat ik kan, zei de Ophelia. En daarop nadelde zij, haar nieuw pleegkind. Ongeveer gelijk men zich verbeelden kan, dat iemand eens ene zwarte spin zou naderen, waarmee de hij een welwillend oogmerk had. Zij is schrikkelijk morsig en half naakt, zeiden zij. Wel nu, breng haar naar beneden en laten zij haar daar schoonmaken en aantleden. Ophelia bracht haar dus naar de keuken. Ik begrijp niet waarom meester nog meer negers nodig heeft, zeiden Dina. Het nieuw koopje lang niet vriendelijk aanziende. Ik wil haar niet in de weg hebben. Dat weet ik wel. En laat zij mij ook maar uit de weg blijven, zeiden Jane en Rosa, met diepe minachting. Om wat reden in de wereld meester nog meer van die gemeenen negers nodig heeft, kan ik niet zien. Loopt heen. Niet meer negers, dan gij zelf zeid, miss Rosa, zeiden Dina hierop. Die in dit laatste gezegde iets beledigens voor haarzelf vond. Gij twee schijnt, u zelf voor blanke te houden. Gij zijt niemand al, niet zwart en niet blank. Ik ben liever een van beiden. Ophelia zag wel dat er niemand was die voor het reinigen en kleden van het nieuw koopje zou willen zorgen. Zij was dus genoodzaakt ditzelfde te doen. Met enige zeer onwillige en onvriendelijke hulp van Jane. Het zou niet voegen. Beschaafde oren, de bijzonderheden van het eerste toilet, der mishandelde en verwaardoosde kleine te laten horen. Duizenden van menselijke wezens moeten in deze wereld leven en sterven in een staat waarvan de beschrijving alleen de zenuwen hun ermedenstervelingen te grote schok zou geven. Miss Ophelia bezat een goede portie bruikbare zelfverlogening en verrichte al het walgelijke haretake met heldhaftige zorgvuldigheid. Hoewel, dit moet men ook zeggen met geen grote vriendelijkheid, want leidzame volharding was het uiterste waartoe haar plichtse besef haar brengend kon. Toen zij echter op de rug van het kind grote striemen en vereelte plekken zag. Onuitwisbare tekenen van het stelsel waaronder het tot dus verre was opgegroeid, werd haar hartweek in haar binnenste. Zij daar, zei de Jane, naar die lidtekenswijzenden. Ziet men daaraan al niet welk een kataas zij is. Wij zullen wat met haar te stellen hebben, dat begrijp ik al. Ik heb een hekel aan zulke misselijke negerjongen. Ik weet niet waarom meester dit gekocht heeft. Het bedoelde negerjong hoorde deze regelen aan met het treurig ootmoedige gezicht, dat haar tot enige woontescheen te zijn geworden. En keek slechts nu en dan ter sluiks met haar afflikkerende ogen met de stierraden, die Jane in haar oren droeg. Toen zij eindelijk voegzaam was gekleed en haar haren kort afgeknipt waren, zijde Ophelia met zekerte vredenheid dat zij er nu wat christelijker uitzag en begon ter stond te denken over de beste manier om haar te onderrichten. Zicht voor het kind, nederzettende, begon zij het te ondervragen. Hoe oud zijt ge, Topsie, weet niet je vrouw, antwoordde de kleine, met haar gereins die al haar tanden liet zien. Weet geniet hoe oud zijt? Heeft niemand u dat ooit gezegd? Wie was uw moeder? Nooit enige had, antwoordde het kind, wederom grijnsende. Nooit enige moeder gehad? Wat meent je daarmee? Waar zijt gedand geboren? Ben nooit geboren, antwoordde Topsie. Nu met zulk een akeligen, spookachtige grijns, dat Ophelia indien zij bijgelovig en zenuwachtig was geweest, zich wel had kunnen verbeelden dat zij een zwart kabouter kind uit een naar andere wereld voor zich had. Doch Ophelia was nog bijgelovig, nog zenuwachtig, maar wel voor het varend en tamelijk kort van stof. En zijde dus enigszins bars, gij moet mij zo geen antwoord geven kind. Ik stekerde gek niet mee. Zeg mij waar gij geboren zijt. En wie uw vader en moeder waren? Ben nooit geboren, haalde het kind met nadruk. Heb nooit een vader of moeder of iets gehad. Ik ben groot gebracht door een speculant, met een troep anderen. Oude Tantesu placht op ons te passen. Het kind sprak blijkbaar oprecht. En Jane zijde nu met een schampere lach. Oh je vrouw, zo zijn er hopen. Speculanten kopen ze goedkoop als ze klein zijn en brengen ze groot voor de markt. Hoe lang zijt ge bij uwe laatste meester geweest? Weet niet je vrouw. Is het een jaar of langer of korter? Weet niet je vrouw. Oh je vrouw, die gemeenen negers kunnen dat niet zeggen. Zij weten van geen tijd, zijde Jane nu weder. Zij weten niet wat een jaar is of hoe oud zij zijn. Heb geen nooit iets van God gehoord Topsie. Het kind keek verpijsterd, maar grijnste volgens gewoonte. Weet geen niet wie uw maker is. Niemand, zoveel ik weet, antwoordde het meisje met een lach. Zij scheen die een inval tamelijk rappig te vinden, want haar ogen flickerden. En zij vervolgde, ik denk dat ik gegroeid ben. Ik denk niet dat iemand mij gemaakt heeft. Kunt geen naaien, zijde Ophelia nu, menende dat het best zou zijn haar vragen tot meer tastbare onderwerpen te beperken. Nee je vrouw, wat kunt geen dan noem? Wat heb jij voor uwe meester gedaan? Water gehaald, bordige wassen, messend geslepen en de mensen bediend. Waren uw meester en meesteres goed voor u? Denk wel van ja, antwoordde het kind. Ophelia van trouwig aanziende. Ophelia liet het gesprek steken en stond op. Sint Kler was achter haar gekomen. Gij zult daar maagdelijke grond vinden echt om uw denkbeelden in te planten. Gij zult er niet veel vinden die gij behoeft uit te roeien, zei hij. Ophelia's denkbeelden over de opvoeling waren evenals al haar andere denkbeelden zeer bepaald en stellig. Over het geheel strokte zij met die welke honderd jaar geleden in Nieuw-Engeland in zwang waren en op sommige afgelegen onbedorven plekken waar geen gespoorwegen zijn nog bewaard worden. In zoveren zij onderwoorden te brengen waren kon dit met weinige woorden geschieden. De meisjes te leren opletten als haar iets gezegd werd. Ze de catagismes, naaien en lezen te leren en ze de roeden te geven als ze jokten. En hoewel men natuurlijk bij de vloed van licht die tegenwoordig de opvoedkunde beschijnt tans ver daar bovenuit is kan men toch niet ontkennen dat onze grootmoeders onder dit regime enige tamelijk knappe mannen en vrouwen hebben het groot gebracht. Hoe dit ook zij, Miss Ophelia wist van niets anders en nam dus haar heidenetje op die manier met alle ijver onderhanden. Het kind werd in het huishouden als haar meid beschouwd en daar het in de keuken met geen gegunstige ogen werd aangezien besloot Ophelia haar kring van werkzaamheden en onderricht, hoofdzakelijk tot haar eigen kamer te beperken met een en zelf opoffering. Welke sommigen onderlezeressen zullen weten te waarderen besloot zij. In plaats van gerust haar eigen bed op te maken en haar eigen kamer te stoffen gelijkt zij tot nog toe dat afwijzing van alle aangeboden hulp de kamer meid van het huis had gedaan zichzelf tot het marktelaar schapte veroordelen om topsie in deze werkzaamheden te onderrichten. Ontzettend besluit. Heeft iemand van onze lezeressen ooit hetzelfde gedaan dan zal zij de mate van Ophelia wel kunnen beseffen. Miss Ophelia begon met topsie op de eerste morgen naar haar kamer mede te nemen en deftig in de eerste les in de kunst van het bed opmaken te geven. Zien je daar dan topsie? Gewassen? En van al die gevlochte staartjes beroofd waarop zij zo groot was. In een schoon New York gekleed welgesteven schortje voor. Eerbiedig voor haar meester er staande met een gezicht zo ernstig als of zij te begraven zou gaan. Nu topsie, zal ik u wijzen hoe mijn bed wordt opgemaakt. Ik ben zeer keurig op mijn bed en jij moet precies leren hoe het gedaan moet worden. Antwoordde topsie nu met een zware zucht en een jammerlijk toch zeer ernstige gezicht. Zie dan topsie. Dat is de zoom van het laken. Dit is de rechte kant van het laken en dit is de verkeerde. Zult jij dat onthouden? Ja je vrouw, antwoordde topsie met nog een zucht. Wel nu. Onder laken moet jij over de pelu leggen zo en glad onder de matrasteken zo. Ziet geweld, ja je vrouw, antwoordde topsie met ingespannen aandacht. Maar het boven laken, vervolgde ophelia moet zo worden gelegd en glad en vast aan het voeteinde worden ingestopt. Zo aan het voeteinde. Ja je vrouw, antwoordde topsie, evenals te voeren. Maar wij moeten erbij voegen dat misophelia niet zag dat terwijl de meeste restig omkeerde die jeugdige leerling een paar handschoenen en een eind lint had weggekaapt en behendig in haar mouwen gestopt. Met ootmoedige vrouwenhanden bleef staan. Kom aan dan topsie. Laat ik het u nu eens zien doen zei de ophelia. Trok de lakens weder van het bed en zette zich neer. Met grote ijver en even grote behendigheid maak de topsie de exercitie. Tot ophelia's voelkomen tevredenheid. Zij legde de lakens behoorlijk terecht streek elk rimpeltje glad vertoonde bij dat alles in ernstigheid waardoor haar onderwijzers zeer gesticht werd. Maar juist toen zij haast gedaan had kwam door een ongelukkige beweging een eintje van het lint uit haar mouw kijken en viel ophelia in het oog. Dadelijk schoot zij erop toe. Wat is dat? Gij ondeugend, goddeloos kind dat hebt gij gestolen. Het lint werd uit topsies mouw gehaald en toch werd de kleine niet het minste verlegen. Zij keek het aan met een gezicht vol onschuldige verbazing. Wel, dat is een lint van je vrouw Velia, is het niet? Hoe kan dat in mijn mouw komen? Jok maar niet, gij ondeugende meid. Gij hebt het gestolen. Al, je vrouw, ik wil zweren vaneen. Ik heb het nooit gezien dan nu op het ogenblik. Topsie, zijde ophelia, weet gij niet dat het liegen goddeloos is. Ik lieg nooit, je vrouw Velia, antwoordde topsie met de ernst der onschuld. Het is zuivere waarheid wat ik u gezegd heb en niets anders. Topsie, ik zal de roer moeten krijgen als gij zo ligt. O, je vrouw, al woudge mij de hele dag slaan. Ik kan toch niet anders zeggen, antwoordde topsie nu huilende. Ik heb het daar nooit gezien. Het moed vanzelf in mijn mouw zijn gekomen. Je vrouw Velia zal het op het bed hebben gelaten en zo is het in de lakens gekomen en zo in mijn mouw geraakt. O, Velia was zo verontwaardigd over dit onbeschaande liegen dat zij het kind bij de schouderschreep en heftig schudden. Zeg mij dat niet nog eens. Het schudden deed de handschoenen uit de andere mouw op de grond vallen. Daar gij, zei de Ovelia, zult gemij nu nog zeggen dat gij het lint niet gestoden hebt. Topsie bekende zich nu schuldig aan de handschoenen, maar wilde nog niets van het lint weten. Als gij nu, maar alles bekend Topsie, zei de Ovelia, dan zult gij voor deze keer geen slaag krijgen. Al dus toegesproken, beleed Topsie het stelen van het lint en de handschoenen met jammerende betuigingen van boedvaardig beraal. En zeg mij nog meer. Ik begrijp wel dat gij nog andere dingen moet weggenomen hebben. Zee dat gij in huisheid. Want ik heb u gisteren de gehele dag laten rondlopen. Oh, juffrouw, ik heb dat rode dingetje van juffrouw Eva dat zij om haar hals heeft. Heb gij dat gedaan, ondeugend kind? Nu, en wat meer? Ik heb Rosa's oorbellend genomen. Die rode. Gaat ter stond alles hier halen. Oh, lieve juffrouw, ik kan niet. Het is verbrand, verbrand. Welke verzinssel breng alles hier of gezult slaag hebben. Met luide betuigingen, tranen en zuchten, verklaarde Topsie, dat zij dit niet doen kon. Alles was verbrand, dat was het. En waarom? Heb gij dat goed verbrand? Zijde Ophelia. Juist op dat ogenblik kwam Eva zonder van iets te weten de kamer in. Met het koralen kettingje om de hals. Wel Eva. Hoe het gij dit kettingje weer gekregen zei de Ophelia. Weer gekregen zei de Eva? Ik heb het de geile nacht omgehaald. Ik vergat het af te doen toen ik naar bed ging. Ophelia keek geheel en al verbijsterd. Destem meer daar Rosa een ogenblik later binnenkwam met een mandje pas gestreken goed in balans op haar hoofd en de bewuste bellen in haar orem. Ik begrijp volstrek niet meer hoe ik met dit kind aan moet. Zijde zij vanhopig. Waarom hebt gij mij gezegd dat gij die dingen had weggenomen Topsie? Wel je vrouw? Antwoordde Topsie. Omdat ik bekennen moest. Ik kon niets anders bedenken om te bekennen. Maar ik wilde natuurlijk niet dat gij die dingen bekennen zoud die gij niet gedaan had, zei de Ophelia. Dat is even goed liegen als het andere. Och, er is geen waarheid uit die mij te krijgen, zei de Rosa. Haar met frontwaardiging aanziende. Als ik meneer Sint Clair was, zou ik haar laten geeselen tot het bloed erbij neerliep. Ik zou haar ineens genoeg geven. Nee nee Rosa, zei de Eva hierop, met de gebiedende houding welke het kind somtijds kon aannemen. Gij moet zo niet spreken. Dat kan ik niet horen. Oh je vrouw Eva, gij zei het al te goed. Niet hoe men met negers moet omgaan. Er zit niets op dan ze goed af te zwepen. Dat zeg ik u. Stil Rosa, laat mij geen woord meer zo horen, zei de Eva, met flickerende ogen en een hogere kleur op te wangen. Rosa was ter stond uit het veld geslagen. Zij heeft het echte bloed der Sint Clairs. Dat is duidelijk. Zij kan even in spreken als haar papa previlde zij, de kameruitgaande. Eva bleef topsie aanzien. Daar stonden de twee kinderen die de uitersten de maatschappij vertegenwoordigden. Het blanke, beschaafde wel opgevoelde kind met haar goudelokken, haar zielvolle ogen, haar edelvoerhoofd en vorstelijke houding. En haar zwarte door trapte, kruipende maar toch schanderen gebeur in. Daar stonden zij elk als wat tegenwoordigster van haar en stan. De saxer uit even van beschaving, heerschappij, opvoeding, lichamelijke en zedelijke meerderheid gesproten, de afrekaan uit even van onderdrukking, slavernij, onkunde, arbeid en ondeugd geboren. Dergelijke gedachten vlogen Eva misschien door het hoofd. Maar de gedachten van een kind zijn veel eervrouwen onduidelijke gewaarwoordingen en een Eva's edelgemoet lagen velen van dienaart verscholen, waaraan zij geen woorden kon geven. Toen Ophelia over topsieslechtheid en goddeloosheid uitwijde keek Eva verbijsterd en droevig en eindelijk zeiden zij vriendelijk arme topsie wat behoeft gij te stelen. Er zal nu goed voor u gezorgd worden en ik wil u liever alles van mij geven wat gij het van mij steelt. Dit waren de eerste vriendelijke woorden die het negenkind ooit in haar leven had gehoord. De zachte toon maakte een vreemde indruk op het wilde rüberhard en iets dat naar een traan geleg blonk in de ronde glinstrende ogen. Maar wetter stond door een korte lach en een grijns gevolgd. Het oor dat nooit iets anders dan scheldwoorden heeft gehoord is verbazend ongelofig voor iets dat zo hemels is als vriendelijke goedheid. En topsie vond Eva's gezegde alleen iets grappigs en onverklaarbares maar zij geloofde er niet aan. Doch wat moest er doen? Ofelia vond de zaak bedenkelijk. Haare regelen van opvoeling schenen hiervan geen toepassing te kunnen zijn. Zij wilde tijd nemen om er over te denken en om tijd te winnen en tevens met zeker vertrouwen op de zedelijke kracht welke men aan donkere kasten toeschrijft. Sloot zij topsie voel ik een donkere kast op tot zij het met zichzelf een zou zijn geworden. Ik begrijp niet zijde zij tot Sint Claire hoe ik met dat kind zal terecht komen zonder haar slaag te geven. Wel, geef haar dan slaag naar haar ter lust. Ik laat u de volle macht om te doen wat jij wilt. Kinderen zullen altijd slaag hebben hervatten Ofelia. Ik heb nooit gehoord dat iemand er één zonder slaag had grootgebracht. Doe wat u het beste voorkomt antwoorden Sint Claire maar laat ik een aanmerking mogen maken. Ik heb dit kind sinds slaag geven met pok, tang of aschop. Wat maar het eerste ter hand kwam en daar zij die manier van doen gewoon is zal u slaag geven tamelijk krachtig moeten zijn om veel indruk te maken. Wat is er dan aan te doen voor Ofelia? Daar het geen ernstige vraag opgeworpen die ik wil wensen door u beantwoord te zien antwoorden Sint Claire. Wat is het te doen met een menselijk wezen dat alleen door de zweep kan geregeerd worden wanneer de zweep niet meer baat. Een zeer gewone staat van zaken hier. Ik moet zeggen dat ik het niet weet en dat ik nog nooit zulke kind gezien heb. Zulke kinderen zijn zeer gewone bij ons en zulke mannen en vrouwen ook. Hoe moeten zij geregeerd worden zei de Sint Claire. Het is waarlijk meer dan ik zeg hem kan antwoorden Ofelia. Ik weet het ook niet, hervat de Sint Claire. De afschuwelijke vreedheden die nu en dan in de courante komen gelijk dat geval van Prü bij voorbeeld waaruit ontstaan zij in vele gevallen uit een langzame verharding aan beide zijden daar de meester hoe langer hoe vreder wordt na mate de slaaf harder wordt slagen en kwade woorden gelijk naar opien men moet de dosis vergroten na mate het gevoel afsleid ik zag dit zeerspoedig en slaven eigenaar was geworden en ik nam mij voor om nooit te beginnen omdat ik dan niet wist waar ik zou moeten ophouden ik besloot tenminste mijn eigen zedel character te beschermen het gevolg is dat mijn bediende zich gedragen als bedorven kinderen maar ik acht dit beter dan dat wij beiden gebrutaliseerd worden gij het veel gesproken over onze verantwoordelijkheid om onze slaven op te voelen en ik wens te inderdaad dat gij het eens wel geproeven met één kind dat een staaltje is van duizenden onder ons het is uw stelsel dat zulke kinderen maakt zei de Ophelia dat weet ik wel maar zij zijn nu gemaakt zij bestaan en wat is er nu met hem te doen wel ik kan niet zeggen dat ik u dankbaar ben voor die proefneeming maar daar het een plicht schijnt te zijn zal ik volharden en mijn best doen zij de Ophelia en deed ook verder haar best met hoogstloffelijke eiver en stipte nauwgezetheid zij bepaalde geregeld van onderricht en werken voor topsie en ondernam ook haar te leren lezen en naaien in de eerste kunst voorde de het meisje vlug genoeg zij leerde de letters als dotoverij en was poedig in staat om een eenvoudig boek te lezen maar met het naaien was de zaak moeilijker het schepseltje was zo vlug als een kat was haar aller hatelijkst zij brak dus telkens haar naalden wie op ze stil het fenster uit of in een donkere hoek en zij maakte haar garen vuil of maakte bij Hender een gehele strengweg haren bewegingen waren zo snel als die van een googelaar en zij kon haar gezicht ook even goed in bedwang houden zodat Ophelia hoewel zij niet nalatend kon te vermoeden dat zoveel de ongelukken achterring niet bij toeval konden gebeuren haar toch niet betrappend kon of zij had tot ene waakzaamheid moeten besluiten die haar tot niets anders tijd zou hebben gelaten in huis was Topsie spoedig een gewichtig persoontje haar talent voor allerlei soorten van potsen griemassen en curen voor het dansen, buitenlend klouteren, zingen, fluiten en nabootsen van allerlei geluiden scheen onuitputtelijk te zijn in haar speeluren had zij altijd al de andere kinderen van het huis om zich heen die haar met verbazing en bewondering aangapten zelfs de kleine Eva niet uitgezonderd die door haar wilde curen scheen te worden aangelokt gelijk in het duif somtijds door een glinsterende slang wordt bekoord Ophelia maakte er zich ongerust over dat Eva zoveel behagen had in Topsies gezelschap en drong er bij Sint Claire op aan om zijn dochtertje dit te verbieden Oh, laat het kind maar begaan, zei de Sint Claire Topsies gezelschap zal haar goed doen maar zul ik een ondeugend kind zijt geniet bang dat zij haar kwaad zal leren zij kan haar geen kwaad leren andere kinderen mag zij het kunnen doen maar het kwaad loopt langs Eva's gemoet af gelijk de douw van een kolblad geen droppel trekt er in wees maar niet al te gerust zei de Ophelia ik weet wel dat ik nooit een kind van mij met Topsie zou laten spelen wel uwe kinderen behoeven dit niet antwoorden Sint Claire maar het mijne mag wel als Eva bedorven had kunnen worden zou het al voor jaren gebeurd zijn Topsie werd door de hogere bedienden eerst veracht en gesmaat maar weldra vonden zij reden om van mening te veranderen men ontdekte zeer spoedig dat wie Topsie enige minachting toonde zeker was kort daarop door een of andere onaan genaamheid te worden getroffen een of andere liefko Sieraad werd vermist of een voorwerp van kleding geheel bedorven of de schulden gestruikelde ongelukkig over een emmerheet water of een stortbui van groot water overstelde hem op een onverklaarbare manier als hij juist in staatssicht leed was en als men bij zulke gelegenheden onderzoek deed kon de oorzaak van het gebeurden nooit ontdekt worden Topsie werd ervoor gehouden en dickwels voor alle gezagvoerende personen ter verantwoording geroepen maar altijd stond zij haar verhoor met stichtelijke onnoozelheid door niemand twijfelde eraan wie al dat kattenkwaad uitrichtte maar geen schijn van bewijs kon ooit gevonden worden ter bevestiging van het vermoeden en Ophelia was te rechtvaardig om zonder bewijs te willen straffen daarbij kwam dat de tijd voor dat kattenkwaad altijd zo gekozen was dat de schuldige daardoor nog meer werd beschermd zo werd om op Rosa en Jane de twee kamermijden vraag te nemen altijd een tijd gekozen wanneer zij gelijk nietzelfde gebeurden bij haar meeste rest in ongenade waren en dan vonden haar er klachten natuurlijk geen gehoor kortom Topsie deed het huishoudens poedig begrijpen dat het raadzaam was haar met vrede te laten en men liet haar dus met vrede Topsie was handig in alles wat met handen kon gedaan worden en leerde alles wat men haar voor deed met verbazende vlugheid in weinige lessen wanneer Ophelia's kamer in orde leren brengen op een en mijn neer waarop zelfs deze keuren gedamen niets kon aanmerken niemand kon beter het bed opmaken de kamers toffen en alles oordeelijke opruimen dan Topsie wanneer zij dit verkoos maar zeer dikwijls verkoos zij het niet wanneer Ophelia na drie of vier dagen achterin alle zorgvuldig te hebben nagezien zich verbeelde dat Topsie zich eindelijk haar manieren had aangewemd en nu zonder toezicht haar gang kon gaan zodat zij in die tijd iets anders kon gaan doen hield Topsie 1 of 2 uur lang een karnaval op haar eigen manier in plaats van het bed op te maken trok zij de kussen er af en liep met haar kruiskop storm op de kussens tot zij somtijds overal met veren was versierd die haar in het haarware blijven zitten zij klom tegen de stijden van het dedikant op en liet zich met het hoofdomlaag van de hemel afhangen zij sprijden lakens en dekens over de vloer uit kleden de pelio in Miss Ophelia's nachtgoed en speelden daarmee een soort comedi zingende, fluitende en in de spiegel griemassenmakende zij maakte kort om gelijk Ophelia het uitdrukte een beestachtige boel eens vond zij Topsie met haar beste krippenchaaldje als een tulband om het hoofd gewonden en zo voor de spiegel repetitie houden de daar Ophelia met ene bij haar voorbeeldloze onbedachtzaamheid de sleutel op ene laden had laten steken Topsie zeiden zij dan wel eens als haar geduld ten einde was waarom doet hij dit toch weet niet je vrouw ik denk omdat ik zo ondeugend ben ik weet ik weet geheel niet meer wat ik met u doen zal Topsie oh je vrouw jij moet me slaag geven mijn oude meesteres gaf mij altijd slaag ik ben niet gewoon te werken als ik geen slaag krijg maar ik wil geen slaag geven Topsie jij kunt heel goed uw werk doen als jij maar wilt waarom wilt jij dan niet oh je vrouw ik ben gewoon aan slaag ik geloof dat het goed voor mij is Ophelia beproefde het recept en Topsie maakte altijd ene geweldige opschudding gillende, kermende en jammerende hoewel zij een half uur later al zij onder het jongen goed zat met de ontvangenkast tijding de gekstak oh Miss Velia slaag geven haar slaan zou geen vlieg dood slaan zij had eens moeten zien hoe mijn oude meesteres er de lappen deed afliegen die kon ander slaag geven Topsie roemde altijd op haar zonden en misdrijven en hield deze blijkbaar voor iets dat haar ene bijzondere onderscheiding verleende gij negers zijde zij wel eens tot haar het toehorders weet gij wel dat gij allen zondaar zeid ja, dat zeid gij allemaal één voor één en de blanken zijn ook zondaars dat zegt Miss Velia maar ik geloof dat negers toch de grootste zijn en oh gij allemaal haalt nog niet bij mij ik ben zo geducht ondeugend dat niemand iets met mij kan uitrichten ik placht mijn oude meesteres de halve dag op mij aan het vloeken te houden ik denk wel dat ik het ondeugendste schepsel op de wereld ben en dan maakte zij een luchtsprong en klouterde nog hoger op een hek of boom blijkbaar groots op haar onderscheiding oh Velia maakte er desondags ernstig werk van om Topsie de catechismus te laten leren Topsie had een buitengemeengoed geheugen voor woorden en leerde meteen een vlugheid van buiten waardoor haar onderwijzeres zeer werd aangemoedigd welk goed denkt gij toch dat dit haar doen zal zei de Sint-Claire eens wel het heeft kinderen altijd goed gedaan het is iets dat kinderen behoorrend te leren antwoorden oh Velia of zei het verstaan of niet zei de Sint-Claire oh kinderen verstaan het nooit op die tijd maar als zij grootwoorden leren zij er waarde aan hechten ik heb dat nog niet geleerd zei de Sint-Claire hoewel ik getuigend kan dat gij mij dat alles trouw hebt ingeprent toen ik een kleine jongen was ja gij had altijd goed geleerd augustin ik placht grote hoop van u te hebben zei de oh Velia en hebt gij die nu niet meer? ik wenste dat gij nog waard wat gij als kind geweest zei augustin dat wenste ik waarlijk ook nicht gij de Sint-Claire nu gij maar voort en leer topsie de catagismus iets van haar maken topsie die onder dit gesprek met ootmoedige vouwen handen als een zwart stanbeeld was blijven staan vervolgden nu op een wenk van ovelia onze eerste ouders overgelaten zijnde aan de vrijheid van hun eigen wil vielen uit de staat waarin zij geschapend waren topsies ogen flikkerden en zij zag ovelia vraagend aan wat is er zei de deze alsjeblieft je vrouw was dat de staat Kentucky welke staat topsie die staat waaruit zij vielen ik placht meester te horen zeggen dat wij uit Kentucky gekomen waren Sint-Claire lachte gij zult haar ene mening of zij zal er ene maken zijde hij er schijnt hier van ene theorie van volksverhuizing gesproken te worden oh augustin zwijg toch zijde ovelia hoe kan ik iets doen als gij erom lacht wel nu ik zal u we lezen niet meer storen dat beloof ik u en ging met zijne courant naar het venster waar hij bleef zitten tot topsie hare lessen had opgezegd dit ging alles zeer wel behalve dat zij nu en dan enige gewichtige woorden op ene wonderlijke manier verplaatsten en bij die verkeerde lezingen bleef in spijt van alle pogingen om haar beter te leren ondanks zijne belofte kon sinds kler niet nalaten in deze vergissingen een omdeugend vermaak te stellen en somtijds topsie bij zich te roepen om haar in spijt van ovelia stegens dribbelen de aanstootelijkste plaatsen nog eens te laten herhalen hoe denkt gij dat ik iets met het kind doen kan wat wil het voortgaan augustin zeiden zij dan ja, het is te erg ik zal het niet weer doen maar ik hoor zo graag zulke kodder klein ding over die grote woorden struikelen maar gij bevestigt haar dan in de verkeerde manier en wat verschilt dat het ene woord is voor haar even goed als het andere gij wild dat ik haar goed zal opbrengen en gij behoort te bedenken dat zij een redelijk wezen is en tevens toe te zien welke invloed gij op haar uitoefend aakelige ernstigheid dat behoorde ik ook maar gelijk topsie zelf zegt ik ben zo ondeugend ongeveer op dezelfde wijs werd topsies opvoeding een paar jaren voortgezet Ophelia liet zich dagelijks door haar kwellen als door een soort van slepende kwaal aan welke overlast zij door de tijd gewoon werd even als mensen soms tijds aan hoofdpijn of iets anders gewoon worden Sint Claer had in het kind dezelfde soort van vermaak als een ander somtijds in potsend van een hond of papagaai heeft wanneer topsie door haar gezonden elders in ongenade viel nam zij altijd de wijk achter zijn stoel en dan maakte Sint Claer op een of andere manier vrede voor haar van hem kreeg zij dikwelst wat klein geld dat zij aan noten en kandijklontjes besteden welke zij met zorgeloze meeldheid aan alle kinderen in huis uitdeelden want topsie om haar recht te doen was goed hartig en vrijgever en alleen uit zelfverdeling boos aardig zij is nu voorgoed onder ons cor de ballet opgenomen en zelf van tijd tot tijd onder de andere vertoners figureren einde van hoofdstuk twintig 21e hoofdstuk van de neger hut deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Koenders neger hut door Harriet Beecherstow in de vertaling van C. M. 21e hoofdstuk C. Kentucky onze lezers zullen wel niet ongenegen zijn om nog eens voor een korte tijd de woning van Omthon op het landgoed in Kentucky te bezoeken en te zien wat er is omgegaan onder hen die hij heeft achtergelaten het was laat in de zomer naar middag en de deuren en vensters de ruime voorkamer stonden al een open om ieders wervend koeltje dat zo goed mocht willen zijn om binnen te komen de vrije toegang te laten Mr. Shelby zat in het ruime voorhuis dat aan de kamer grensde en dat verder door het gehele huis doorlopende aan beide einden een balcon uitkwam op zijn gemak achterover op een stoel leunende met de voeten op een anderen rookte hij naar de maaltijd een sigaar mevrouw Shelby zat in de deur bezig met fijn naaiwerk en haar gezicht stond als dat van iemand die iets op het gemoet heeft en gelegenheid zoekt om daarvan te spreken weet ge al zeiden zij eindelijk dat Chloé een brief van Tom heeft gekregen zo heeft zij dat Tom heeft daar een vriend gekregen naar het schijnt hoe gaat het nu met hem hij is in een zeer aanzienelijke familie gekomen zou ik denken hij wordt goed behandeld en heeft niet veel te doen wel zo daar ben ik blij om zeer blij zijn de Shelby hartelijk Tom zal denk ik nu wel met het zuiden verzoend zijn en niet eens verlangen om weer hier te komen in tegendeel antwoorden me vrouw Shelby hij vraagt dringend wanneer er geld zal zijn om hem terug te kopen ik moet zeggen ik weet het niet als eens iemand zaken verkeerd gaan dopen schijnt er geen veranderen meer aan te zijn het is als of men door een moeras gaande van de ene plas in de andere springt van de een lenen om de ander te betalen en dan weer van de ander lenen om de eerste te betalen en dan die verduivelde wissels die vervallen er men tijd heeft om eraan te denken en maandbrieven en maandboodschappen altijd gejaagd en verlegen het komt mij toch voor lieve dat er iets zou kunnen gedaan worden om de zaken in het effen te brengen als wij eens al de paarden van de hoeven verkochten en alles schulden afdelen o belachelijk Emily gij zijt de knapste vrouw in Kentucky maar gij hebt toch geen verstand genoeg om te weten dat je geen begrip van zaken hebt dat hebben vrouwen nooit en kunnen zij nooit maar komt gemijd tenminste niet enig inzicht u weggeven hervatten me vrouw Shelby ene lijst van al uw schulden tenminste en van al wat men u schuldig is en mij laten beproeven of ik u niet kan helpen bezuinigen oh plaag mij niet Emily ik kan dat zo niet recht zeggen ik weet wel na genoeg hoe het waarschijnlijk lopen zal maar ik kan mijn zaken niet zo netjes afpassen als clové haar taart korst gij weet niet van handelszaken af zeg ik u en niet wetende hoe anders nadruk aan zijn woorden te geven verhief Shelby zijn stem een zeer gemakkelijk overtuigend bewijsmiddel als iemand met zijn vrouw over geldzakend spreekt met iets dat naar een zucht geleg staakte me vrouw Shelby het gesprek de zaak was dat zij hoewel zij gelijk haar man gezegd had een vrouw was toch in helderheid van verstand en doorzicht en in kracht van het karakter haar en man ver te boven ging zodat het niet zo ongereimt zou zijn geweest als mr. Shelby mengde indien men haar in staat had geacht om overhandelszaken mede te spreken haar hart was erop gezet om haar belofte aan Tom en Cloe te vervullen en zij zuchte de wel het uitzicht daarop gedurig vrouwen werd maar denkt gij niet dat wij op een of andere manier het geld konden opbrengen die arme tante Cloe zij heeft haar hart zo opgezet het spijt mij als het zo is ik denk dat ik met die belofte wat haast er ben geweest ik twijfel er nu aan of het niet best is dat maar aan Cloe te zeggen zodat zij er zich naar vroegen kan Tom zal over jaren of twee wel ene andere vrouw hebben en zij zou best doen ook maar iemand anders te nemen meneer Shelby ik heb mijn onderhoregen geleerd dat het huwelijk voor hem evenheilig is als voor ons ik zou er nooit aan kunnen denken om Cloe zulk een raad te geven het is jammer vrouw dat grij hen met ene moraliteit boven hunne staat en hunne voor uitzichten heb bezwaard dat heb ik altijd gevonden het is niets anders dan de moraliteit van de Bijbel oog kom Emily ik wil uwig ons dienstige begrippen niet aantasten maar zij komen mij alleen voor mensen in die staat wat ze geschikt voor dat zijn zij ook inderdaad zijde me vrouw Shelby en daarom is het dat ik de gehele slavernij van Ganser harte haat ik zeg u lieve man ik kan mijzelf niet vrij spreken van de belofte die ik aan die arme mensen het gegeven heb als ik het geld op geen andere manier kan bekomen zal ik muzieklessen aannemen ik weet dat ik er genoeg zou kunnen krijgen en zo zelf het geld verdienen gij zou het u toch zo niet willen vernederen Emily daarin zou ik nooit kunnen toestemmen vernederen zou het mij meer vernederen dan mijn woord aan die arme lieden te breken nee, waarlijk niet nu ja gij zei het altijd herovis zei de Shelby maar mij denkt gij moest toch liever nog eens nadenken eer gij zulk een don kichoterie onderneemt hier werd het gesprek gestoord door de verschijning van Tante Chloé aan het eind de veranda wel Chloé wat is het zei de haremester S opstaande en haartige moedgaande ik wou vragen of mevrouw eens naar de kippen wel komen zien mevrouw Shelby glimlachte toen zij zag met welke een ernstige gezicht Chloé haar enige geslachte honders wees ik had gedacht of mevrouw een honderpastij daarvan wou gemaakt hebben inderdaad Tante Chloé het kan mij niet veel schelen maak ze maar klaar zoals gezelfen wilt Chloé bleef de honders verstrooit bekijken en betasten het was duidelijk dat zij niet aan dat gevogel te dachten eindelijk zeiden zij met die korte lach welke lieden van haar stand dikwijls tot inleiding van een voorstel bezigen aan welks goede opname zij twijfelen oh mevrouw wat zou de meester en mevrouw zich kwellen over het geld en niet gebruiken wat zij zo goed als in handen hebben en Chloé lachte weder ik begrijp u niet Chloé zeiden mevrouw Shelby niet twijfelende of de negerin had het gehele gesprek tussen haar en haar echtgenoot gehoord wel oh mevrouw zeiden Chloé al weder lachende andere mensen verhuuren hun negers en trekken daar geld van zij houden zulke troep niet om hun de oren van het hoofd te eten wel Chloé wie denkt gij dan dat wij moesten verhuuren oh ik denk niets maar Sam zeiden dat het de Louisville een banketbakker was dat hij iemand nodig had die knap was voor koek en pastijwerk en zeiden dat hij vier dollars in de week voor zo iemand zou willen geven dat deed hij wel nu dan Chloé wel mevrouw ik had gedacht dat het haast tijd werd om Sally hier aan het werk te zetten Sally is nu al een hele tijd voor mij geweest en het meeste doet zij haast eventgoed als ik en als mevrouw mij dan wilde laten gaan zou ik helpen om het geld op te brengen ik ben niet bang om mijn koeken en pastijen naast die van een banketbakker te zetten maar Chloé zou het gij dan uw kinderen willen verlaten oh mevrouw de jongens zijn groot genoeg om dagwerk te doen met hen zal het wel schikken en Sally zal op het kleintje passen het is zulke een schander kind dat men er haast niet naar behoeft te zien Louisville is tamelijk ver weg oh mevrouw wie is daar bank voor het is de rivier af dichter bij mijn man misschien zijde Chloé zijde Chloé vraagendere wijs en daarbij haar meester es aanziende nee Chloé het is nog vele honderden meilen van hem af Chloé's gezicht betrok maar laat dat u niet spijten dat gij daarheen gaat zal u toch dichter bij hem brengen ja, gij kunt gaan en uw loon zal tot de laatste cent toe worden weggelegd om uw man los te kopen even als wanneer een helderen zonnestraal in het donkere wolk verzilvert zo helderde Chloé's gezicht dadelijk op het blonk inderdaad oh als mevrouw niet haast al te goed is dat was het juist waar aan ik dacht omdat ik dan geen kleren of schoenen of iets zou nodig hebben ik zou elke cent kunnen bewaren hoeveel weken zijn er in het jaar mevrouw 52 wel, zijn er zoveel en 4 dollars in elke week hoeveel zou dat wel wezen 200 en 8 dollars hey, zei de Chloé op een toon van verbazing en blijdschap en hoe lang zou ik werk hebben om alles te verdienen mevrouw tussen de 4 en 5 jaren Chloé maar jij behoeft alles niet alleen te doen ik zal er ook wat bij leggen nee ik zou er niet van willen horen dat mevrouw lessend gaf of zoiets meester heeft daarin groot gelijk dat zou geheel niet aan gaan ik hoop dat niemand van de familie zo ver komen zal terwijl ik nog handen aan het lijf heb wees maar niet bang Chloé ik zal wel voor de eer der familie zorgen antwoorden me vrouw Shelby met een glimlach maar wanneer zou het geen denken te gaan wel, ik had niets gedacht maar Sam gaat met enige feulens naar de rivier en hij zeiden dat ik met hem zou gaan en zo heb ik mijn goed maar bijeen gepakt als mevrouw het goed vond zou ik morgen ochtend met Sam gaan als mevrouw een pas en recomendatie voor mij wilde schrijven wel, Chloé ik zal erom denken als mister Shelby er niet tegen heeft ik moet er eerst met hem over spreken mevrouw Shelby ging naar boven en Chloé liep vol blijdschap naar haar woning om verdere toeverreitzelen te maken wel, jongen heer George weet jij dan niet dat ik morgen naar Louis viel ga zeiden zij toen George de hut binnenkwam en haar ik met de kleertjes van haar jongste kind bezig vond ik moest dat goed je toch nog wat na zien maar ik ga jongen heer George en ik zal 4 dollers in de week krijgen en mevrouw zal alles bewaren om mijn goede man terug te kopen hoe zeh riep George uit dat is goed overlegd en wanneer gaat hij morgen met Sam en nu jongen heer George zult je toch wel eens willen gaan zitten een brief aan mijn goede man schrijven en een alles zeggen wil het genieten wel zeker antwoorden George om Tom zal wel blij zijn dat hij eens van ons hoort ik loop even naar huis om papier en inkt en dan weet je dan de chloé kan ik hem meteen van de Veulens alles vertellen zeker zeker jongen heer George loop nu maar heen ik zal u ondertussen een hunderbouwtje of zo wat klaarzetten gij zult van uw arme oude tante niet veel meer krijgen einde van hoofdstuk 1 en 20 22e hoofdstuk van de negen hut deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Koenders negen hut door Harriet Beecherstow in de vertaling van Céer Menzing 22e hoofdstuk het gasverdord de bloem verwelkt het leven verloopt voor ons allen bij dagen 1 voor 1 en zo verliep het ook voor onze vriend Tom totdat twee jaren voorbij waren hoewel gescheiden van alles wat zijn een ziel dierbaar was en hoewel dik wel smachtende naar het geen buiten zijn bereik lag voelde hij zich toch nooit geheel ongelukkig want zo rijk is de harp van het menselijk gevoel besnaard dat alleen een slag die al de snaren doet springen de harmonie kan bederven en wanneer men terug ziet op de dagen die in het geheugen dagen van ontbeering en beproeving schijnen te zijn kan men zich herinneren dat ieder uur terwijl het voorbij vloot enige verlichting en afleiding mede bracht zodat wij schoon niet geheel gelukkig toch ook niet geheel ongelukkig waren Tom las in zijn enig leesboek van iemand die geleerd had vergenoegd te zijn in het geen hij was dit kwam hem enigroede en verstandige les voor en strookte zeerwel met de kalmige moedstemming welke hem door het lezen van hetzelfde boek eigen was geworden zijn brief naar huis werd gelijk in het vorige hoofdstuk reeds is aangeduid wel draa beantwoord door één van het jongen hier George met een ronde schooljongenshand geschreven die men gelijk Tom zijde haast aan het einde van de Kamer kon lezen dit geschrift bevatten onderscheidene heugelijke berichten waarmee de onze lezer reeds bekend is het vermelde hoe Tante Clové aan een banketbakker Ter Louisville was verhuurd waar zij door haar bekwaamheid in het maken van pastijen verbazende sommer gelds verdienden die gelijk Tom bewaard zouden worden om hem los te kopen Moses en Peter waren welvarend en het kleinje liep het gehele huis door onder de hoede van Sallie en al de anderen in het algemeen Tom's hut was voor het oogomelijk gesloten maar George wijdde breed uit over de vergrotingen die eraan gemaakt zouden worden als Tom terugkwam De overige inhoud van de brief gaf een lijst van George Schoolwerk vermelde ook de namen van vier nieuwe feulens die Mensee de Tom's vertrek had gehad en voegde in dezelfde volzin daarbij dat vader en moeder wel voeren de stijl van die brief was kort en krachtig maar Tom hield hem voor een meesterstuk van schrijfkunst hij werd het lezen herlezen en bekijken niet moeden en hield er zelfs met Eva Raad over of het niet goed zou zijn hem in een lijst te zetten en op zijn kamertje op te hangen alleen de moeilijkheid om het zo te schikken dat men beide zijden van het blad tegelijk kon zien verhinderte de uitvoering van dit voornemen de vriendschap tussen Tom en Eva groeide met het kind het zou moeilijk te zeggen zijn welke plaat zij in het weken liefde Rijke Hart van haarige getrouwen die naar bekleden hij had haar lief als een broos stoffelijk schepseltje en vereerde haar toch bijna als iets hemels en goddelijks hij beschouwde haar gelijk de Italiaanse matroos het afbeeldsel van het Christuskind beschouwd met een emengeling van eerbied en tedenheid en een haren innemend bevallige grilletjes te voldoen en die duizend eenvoudige behoeften te vervullen welke de kindheid gelijk in de veelkleurige regenboog omgeven was Tom grootste vermaak op de markt desmorgens had hij altijd het oog op de bloemenkraampjes om mooie ruikertjes voor haar uit te zoeken en de vrijste persik of Sinasappel stak hij in zijn zak om aan haar te geven als hij terugkwam want het gezicht dat hem het meest behaagde was haar bevallig kopje dat aan het hek in de verte naar hem uitkeek en niets hoorde hij zo graane als haar kinderlijke vraag wel, om Tom wat heb je vandaag voor mij? niet minder ijvig was Eva op haar beurt in het bewijzen van vriendelijke diensten hoewel maar een kind kon zij uitmuntend lezen haar muzikaal gehoor haar vlugge verbeeldingskracht en haar instinctmatig gevoel voor al wat grootst en edel was maakte haar tot zulke ene voorlezeres van de Bijbel als Tom nog nooit gehoord had in het begin las zij om haar een nedere gevriend te behagen maar spoedig hechten haar eigen ernstige moed zich aan het verheven boek en kreeg zij dit lief omdat het een vreemd krachten verlangen en donkere maar diepe gewaarwoordingen bij haar opwekte waaraan kinderen van een tegenvoedig en tevensarts tochterlijk karakter zich graag overgeven de gedeelten die haar het meest behaagden waren de openbaring en de profeten gedeelten welke duisteren vreemde beeldspraak en vuurige taal een beste diepere indruk op haar maakten omdat zij vruchteloos naar de betekenis daarvan vroeg zij en haar eenvoudige vriend het jonge kind en het oude stonden in dit opzicht medelkande gelijk al wat zij wisten was dat er gesproken werd van ene heerlijkheid een baard zou worden iets wonderbaars dat nog komen moest en waarin hun ziel zich verheugde zonder dat zij wisten waarom en schoon het in de natuurkundige wetenschappen zo niet wezen mag in de zedelijke wetenschap is dat gene wat men niet begrijpt niet altijd nutteloos want de ziel ontwaakt als een schroomvallig vreemdeling tussen twee duisteren eeuwenheden het eeuwige verleden en de eeuwige toekomst het licht beschijnt slechts ene kleine ruimte om haar heen zijn moed dus naar het onbekende verlangen en de stemmen en schaduwachtige gedaanten die uit de wolkolom en inspiratie tot haar komen vinden in haar eigen hopende verwachtingen een weerklank en een antwoord de geheimzinnige beelden zijn zoveel juwelen als talismans met onbekende hieroog lieven beschreven zij verbergt ze in haar reboezem en verwacht ze eens te zullen lezen als zij achter de sluier zal gekomen zijn op deze tijd van ons verhaal was het gehele huishoudend van Sint Claer naar de villa aan het Meer Pontchartend verhuisd de zomerhitten had allen die in staat waren om de benouden ongezonde stad te verlaten daaruit verdreven om de oevers van het Meer en de coole zeewind te gaan opzoeken de villa van Sint Claer was een gebouw in de Oostindische Trampt door lichte verandaas van bamboes omgeven en aan alle kanten op tuinen en plantsoenen uitzienden de gewone huiskamer kwam op een tuin uit vol van geurigen en zierlijke planten en bloemen der kerstkring gewesten tussen welke slingrende paden tot aan de oever van het Meer voortliepen welk silvern waterspiegel in de zon geen reisende of dalende een tevreel aanbied dat nooit een uur lang hetzelfde blijft en met ieder uur schooner schijnt te worden de zon ging nu onder met die vuurige gouden glans welke de hemel tot ene enkele glorie en het water tot een andere hemel maakt het gehele Meer was met rozenroden en gouden strepen gekleurd behalve waar wit geveugelde scheepjes al zoveel geesten heen en wedergleden en kleine vonkelende sterren door de glans heenflikkerden Tom en Eva saten op ene met mooi begroeide bank in een prijeltje aan het eind van de tuin het was zondagavond en Eva's biebel lag open op haar ikniem zij las en ik zag een glazen zee met vuur gemengd Tom zei de Eva een schlapsophoulende en naar het meerwijzende daar is het wat mis eerst wat mis Eva ziet jij niet daar antwoorden het kind naar het heldere waterwijzende waarin de gouden gloed daar lucht zich afspiegelde daar is een glazen zee met vuur gemengd dat is wel waar mis Eva zei de Tom en zong daarop oh had ik maar de vleugelen van de morgen dan loge ik heen naar Kana aan Schone Kust dan zou de heerlijke Engelen mij dragen naar het nieuw Jerusalem de heilige rust waar denkt gij dat het nieuw Jerusalem is om Tom, vroeg Eva oh daar boven in de wolken mis Eva dan denk ik dat ik het zie zei de Eva zie daar in de wolken wij gelijken naar grote poorten van Parlen en gij kunt er doorheen zien ver, heel ver is alles groot Tom zing nogens van de zalige geestenschaar en Tom zong nu uit een wel bekend methodistenlied ik hoor een zalige geestenschaar die blij de zeger lidrend galmen zij zijn in vlekkeloos wit gekleed en dragen overwinningspalmen Tom treivelde aan dit alles niet en het verwonderde hem ook niet het minste als Eva hem gezegd had dat zij in de hemel was geweest zou hij het zeer waarschijnlijk hebben gevonden zij komen somtijds bij mij in mijn slaap die geesten en zong toen zacht bij zichzelf terwijl haar ogen ene vreemde dromige uitdrukking aannamen zij zijn in vlekkeloos wit gekleed en dragen overwinningspalmen om Tom ik ga daar naartoe zeiden zij vervolgens waar naartoe miss Eva het kind stond op en wees eindje naar de hemel het gloeiende avond rood verleende haar gouden lokken en blozende wangen een bovenaartsenglans en haar ogen staarden ernstig naar boven ik ga daarheen zeiden zij naar de zalige geestentom ik ga binnenkort het oude trouwenhard voelde een schlaps een stekende pijn Tom bedacht zich hoe dickwels hij er in de laatste zes maanden op had gelet dat Eva's handjes smallengeleken en haar kleur nog helderder en haar adem korter scheen te worden en dat zij als zij in de tuin liep en speelde gelijk zij voorheen urenlang doen kon spoedig moeder werd had Miss Ophelia Dickwels van een kuchhoorn spreken die al haar huismiddelen niet konden weg nemen en zelfs op dit ogenblik gloeide de vangen en de hand van het kind als van het kort zitten en toch was de gedachte welke Eva's woorden opwekten hem nog nooit ingevallen dan op dit ogenblik is er ooit geen kind geweest als Eva ja zeker zijn er zo geweest maar hun namen staan alle op de grafstenen en hun lieve lachjes hun hemelse ogen en hun vreemde manieren aan uitdrukkingen zijn onder de begraven schatten van smachtende harten in hoevele familien hoort men de legende dat al de goedheid en bevalligheid der nog levenden niets betekenen bij de buitengemene gaven van één of ene die niet meer is het is als of de hemel ene uitgelezen schaar van Engelen had wie er post het was voor een korte tijd hier te vertoeven en het eigen lievend menselijk hard te locken en te winnen om het met zich opwaarts te voeren bij hunne vlucht hemelwaarts als jij dat hemelse licht in kinderoogen ziet als het stieltje zich openbaard in woorden lievelijker en wijzer dan de gewone woorden van kinderen hoop dan niet dat kind te behouden want het draagde het segel des hemels wat het uit de ogen straalt is het licht der onsterfelijkheid zo is het met u me minder Eva vreugde van uw huis gij gaat heen en zij die u het eerste lief hebben weten het niet het gesprek tussen Tom en Eva werd gestoord door een haaste groepen van Miss Ophelia Eva maar kind er valt zulke douw gij moet niet buiten blijven Eva en Tom haasten zich naar binnen Ophelia was reeds jaren en wel betreven in de kunst van kinderen verzorgen zij was uit Nieuw-Engeland en kende maar altijd wel de eerste voetstappen dierstillen een dadelijke kwaal die zoveel van de schoonsten en bemiddelijksten wegsleept en haar slachtoffer onherroepelijk aan de doodwijd voordat er nog ene enkele levensdraad gebroken schijnt zij had acht gegeven op het droge kugje en de dagelijks helden er woordende kleur der wangen de glans der ogen en de opgewonde vrolijkheid die een gevolg der koorts was konden haar niet bedriegen zij pogte haar bekommering aan Sint Clair mede te delen maar hij beantwoorde haar vrees met een vrevelig ongeduld zeer ongelijk aan zijn gewone onverschillige goedeardigheid laat mij toch geen raven gekras horen nigt dat kan ik niet uitstaan zijde hij eens ziet geen niet dat het kind maar groeit kinderen worden altijd wat zwak als zij sterk groeien maar zij heeft die kug toch oh, maal niet over die kug die heeft niets te beduiden zij zal misschien wat koude gevat hebben nu het was juist op die manier dat het met Elisa Jane begon en met Helena Sanders houd toch op met die spookachtige bakersprookjes gij, oude dames wordt zo wijs dat een kind niet meer kan hoesten of niet zijn of gij ziet de dood vooruit pas maar op het kind houd haar buiten de avond lucht laat zij zich niet te moe maken met spelen en het zal wel schicken zo sprak Sint Claire maar hij was toch onrustig geworden hij bespiede Eva dag en nacht met zeker recordsachtige angst gelijk men kon opmaken uit zijn het dik wel ze haalde aanmerkingen dat het kind volmaakt welwas dat die keug niets betekende dat het haar een weinigje in de keels schilden gelijk zo dik was bij kinderen gebeurde maar hij bleef meer bij haar dan gewoondelijk hij liet haar meer met zich mede rijden en bracht elkens recepten mede naar huis van versterkende middelen niet omdat het kind zoiets nodig had maar het zou haar toch geen kwaad doen wat hem het meest beangstigde was de dagelijks toenemende rijpheid van Eva's gedachten en gemoet terwijl zij nog al de onnozelige aanvalligheid de kindzijd beheelt liet zij zich toch dik wels als waren het onwillekeurig worden ontvallen van zulke diepsinnige betekenis van zulke ene vreemde bovenaartse wijsheid dat zij naar een ingeving geleken wanneer dit gebeurde voelde Sint Claire een plotselinges rik en sloot hij haar in zijn armen als of die tedere omarming haar kon redden en dan reezer in zijn hart een woest op roerig besluit op om haar vast te houden en nooit los te laten de gehele ziel van het kind scheen zich Tans in werken van liefde en goedheid te verdiepen altijd was zij vriendelijk en weldadig geweest maar Tans had zij ene aandoenlijke vrouwelijke bedachtzaamheid over zich die iedereen opmerkte zij speelde nog garenen met Topsie en andere slaverkinderen maar scheen Tans veel eer in het toeschouwster dan in het deelgenoten van hun spel zij kon wel een halfuur lang om de grappige curend van Topsie zitten lachen en dan scheen er een schaduw over haar gezichtje te komen werden haar ogen benevelt en zwierven haar gedachten ver weg mama zijde zij insplotseling tegen haar moeder waarom leren wij onze bedienden niet lezen welke ene vraag kind dat doet me nooit waarom doet men dat niet zijde Eva omdat het lezen hun tot niets dient het leert hen niet beter werken en zij behoeven niets anders te doen maar zij behoorden toch de Bijbel te lezen mama om gods wil te leren oh alles wat zij daarvan nodig hebben wordt hun wel voor gelezen ik zou denken mama dat de Bijbel voor iedereen is om zelf te lezen zij hebben dat heel dik wat nodig als er niemand is om hun voor te lezen Eva gezijd een wonderlijk kind zijde haar een moeder Nigt Ophelia heeft Topsie leren lezen vervolgde Eva ja en jij ziet hoeveel goed het haar doet Topsie is de ergste die ik ooit gezien heb en daar is mama zij houdt zoveel van de Bijbel en wenste wel dat zij lezend kon en wat zal zij doen als ik haar niet meer kan voordezen Marie was juist bezig met in ene laden te zoeken toen zij antwoorden wel natuurlijk Eva door de tijd zult gij aan andere dingen te denken hebben dan om de Bijbel aan al de bediende voor te lezen niet ook niet heel goed is ik heb het zelf wel gedaan toen ik nog gezond was maar als gij u moet kleden en naar gezelschappen gaan zult gij er geen tijd meer voor hebben zie hier deze juwelen zal ik u geven als gij naar een bal gaat ik heb ze zelf gedragen op mijn eerste bal en ik kan u zeggen Eva ik heb sensatie gemaakt Eva bezichtigde het juwelendoosje en nam er een diamant de halsketting uit haar grote pijns in de ogen bleven op dit sierraad gevestigd maar haar gedachten waren elders wat kijkt gij ernstig kind zei de Marie dat is wel veel geld waard moa zeker is het dat vader had het uit Frankrijk laten komen het is een klein voortuinwaard ik wenste dat ik het had zei de Eva er naar mee doen mocht wat ik wilde wat zou het gij er dan mee doen het verkopen en een plaats kopen in de vrije staten en al ons volk daarheen brengen de vleesters betalen om ze te leren lezen en schrijven dus een soort van koschel opzetten zou het gij hun ook niet leren piano spelen en op flueel schilderen ik zou hun leren hun eigen bijbel te lezen en hun eigen brieven te schrijven en de brieven te lezen die aan hen geschreven werden antwoorden Eva zeer bedaard ik weet mama dat het hun zeer hard valt dat zij dit niet kunnen doen Tom voelt het en mommy en vele anderen en ik houdt het voor verkeerd kom, kom Eva gezegd nog maar een kind gij weet nog lang niets van al die dingen zeiden Marie en bovendien doet mij hoofdpijn krijgen Marie had altijd hoofdpijn bij de hand voor een gesprek dat haar niet zeer beviel Eva sloop heen maar van dientijd af gaf zij mommy geregeld les in het lezen Einde van hoofdstuk 22