 Yaxın günlərdə intihar etmiş birinci qarabakh muharbesi iştirakçısı Qazi Röfşəm Mənmədovun ailəsi hadsənin təfəruatları və Qazi nin dövüş yolu barədə kanalımıza müsabə veriblər. Onlar Röfşəm Mənmədovun intiharına hərədə muharbenin təsiri altında qalması, daha sonra isə bir çox Qazi və ellərin aylıq muhamunatının kəsildiğini işittikdə en halın onun da başına gələ biləcəyini düşünməsinin zəmin yarattığını bildiriblər. Təfəruatlar video reportajda. Onlar 1991-ci ildə elə bu orduya çağrıldılar, Sabed orusuna xidmətə, Qazi Ağustanla xidmət eləyirlər, sonra başqa yerə sonra dəyeşilmişdir, bəq oradan yadım açdı, birə tahrək gələ sənətlərə bəxədim. Amma sonra onlar azıq arabaqda başlayan prastəsdəri, yəriməndən azərbaycana təcavüzün orda onlara satanla sonra onlar elə biləcək esteri ordusundan qaçıf azərbaycana gələ biləcək. Və özləri çönlulara qələ qardaşımda Məmmədo suyurə bəhəmədoğlu və Məmmədo ordu üşün əsən oğlu. Bunlar Cavuray rəhün, hər bir kamsarınla çönlünün muradiyyət elə yəriməniyə qarşın muharibədə muharibəyə başladılar. Bunlar azmirdə təhərzində qətəndə orda elə bir faaliyyət göstərmişdirlər, çi təki onları demirəmir, orda dövşün əscərəri deyirim. Birində silah biləcək, elə ordu ki, birində üçün əscərə bir aftamat olduğu vaxtar olub orda. Yəni, biri ölmələk ki, onun aftamatını götürə o bir işlədə də elə bir dövürlər var idi. Sonra, təminat yavaş-təbəş soradan çox aldı, yəni dövşün sur fostunda olub, armut fostunda olub, orda elə bir fostundur ki, düşmənlə növiz böyüz. Elə bir hadro trayonu var idi, başımı düşündü, orda ordu sütahrı, böyük ordu süt yerləşirdiyi. Ki, vaadası var idi, orda orda orda ermələrə nəcə ladın köməri ilə yalarbaydan məqli beləmətə növdür. Dövşün, 1991-ci ildə başlayan əscərəyi həyatı, 1994-ci ildə bir dağıtəşət də bitirək, ondan sonra gəldi agdam cəhbəsində dövüşü, sonra qayti yenidən fizüli cəhbətində dövşün, orda fizüli cəhbətində yer alanmışdır. O nələ bilcəyən ki, güllə saxçı yenilən dəymişdir, sonra da gəlib bu qazanın altın paralamışdır, qətdəyən çətmişdir. O adam orda sə mənindir də təhvirlət günü dəyək deyəm, mən azı ki, içi çayı demək, ola ki, danışmada, elə bir vədiyyətə gəlmişdir ki, həmən o müddətdə ancaq dəftər gələnmən, çağızdından müraciət edir ki, mən nə demək istirəm, nə indirəm. Amma, o birləylə ağırlardan onda psixoloji problem o vaxt üzə çıqumadı, sonra amma dövlət tərəfinlə, oradının aralı deyilik, fensiyət çəsildi, yaxşı dövlət onun qayıqısına qaldır. İçinci qruf əlindir, ifəyirdilər, sonra elə bilcəyən bilət, təminat altın aldır, sonra qarabəq əllər cəmiyyəti yaradıldı o vaxt, qarabəq əllər cəmiyyətdər o vaxt. Əgə qətəndə onlar elə bilcinin ki, öd qanaq tarafına çəhməyə, batardır, fensiyədin elə bilə, onlar elə bilcinin ki, işlərəcə cəlbeliyirlər, şirkətlərə cəlbeliyirlər, onlar qədib oradışdır və ələbədə muavinət alı vaillərin saxlayabilirlər. Onları o vaxt elə bilbəm bir şeydə, o cəmiyyətlərin xətdində elə bunların aftopistlar vermişdə, 5 nəfər, 5 qaziil, 6 qaziil onlar dövlətinən bir erisini ödürdürlər, o qaziillərin hesabına. Ən de onunla eləbə gələn pula cəmiyyətlə, fulki ötürdürlər, cəmiyyətlə olan işmətələn yaralı olurduca, cəmiyyətlərin ağır və ədiyyətlələ, onlara dəzətdürlər. Yəni, onlar o övşəm özlə elə işlərdə çox fəyalı olurdu. Yəni, orada o insan, o günlətə deyimi, o da çövb-i gün, qəhb-i gün, haram yəilməməsində övşəmin böyör ol. Yəni, kimi yəni, bir maç çat məli, bir maç çatı 5 maç yəni bunda. Yəni, sonra qədən proseslər eləbəcindək ki, o maaşınlar onlardan ağlındı. Sonra, nə bəlim, böyük maaşınlar, maaşın tarafı dövzü brəxiləndən sonra eləbək ki, bunlar o proseslədən tədiri dövləndən sonra, nə bəlim, kedi bazar adı işlidir, çintlərdə işlidir deyirdi. Başın qahtırdı, amma 5 yildən yaxınlaşan müddətə, sonra bunda proseslər. Fodolma, psikoloji problemlər başladı. Yəni, oda da yoxlanmadı. Yəni, hədə, eşinə təhvılmadı. Bu insanın bu qədər ağırlarından, bu qədə tərəmini eşinə təhvılmadı ki, bu gütəməcə rəbun ne işləmə, psikoloji problemlərə qarşıq. Bu nilə dərimanlar vardı. Bir gün təhvılmasa bu adamı, o dərimanı, o adamı bismasın da, bədədə çiçekil alabilirdi. Bunun öz vəsacizdə varadır? O öz vəsacizdə varadır. O öz vəsacizdə varadır. Öz fensiyyət hesabını eləyirdi. Yəni, cətəmini qədərəm bilmirəm nə qədər çüncü qoruq, yolağın çolarağım, yanılməm bilmirəm. Amma bunu eləyirdi. Çəmək gözlüyordun, amma sağ olsunlar. Onda damya sən gələtdir. Evlət ev verdi buna. Balaların qədər başında bu evdə yaxşı yedi. Elə bil ki, bu evi də gələmdən sonra la, bu proseslər laf düzləndir. Elə bil ki, o kəstəliyi daha dağıtma var. Şiştəfi iştahıftı. An mod app camlarım da shooting-fan merés olabdur. Yəni, iştahuman izee gəlir. Anrichtim bir k Step Wing detada. Mätzlich yaxşı three-s Cuteekline qu bless three-s with all the remaining g&kiz destin. Yəni, link meddəya veriyət pə wonderful videosters kutlar seeing you next time for hang tai programs. Bunların aradına arı seçkilik qoymağıq. Mənə müşələ demişim, Azərbaycan dövlətinə qarşı təxərba hattı. Azərbaycan orsumuna qarşı təxərba hattı. Olabəsin biri müharibə yüzyəl qabam eləyir. Bunun fərq qoymazdır. Eskil öz borcun yerini yedi, posta gedir, posta incele düşməni lazım ondurlətin atır. Lazım onun fəaliyyatını sağlayır. Yəni, mən dədiyim oda ki, yəni bu fərq qoymağıq, bu şaqlarda bir də başlayan prasitdə çox arabaq elərin pensiyeləri çəsilmə, bu şey başladı ki, mən necə olacağım? Dədim, narat onu bəkərə çəsilmək. Dədim, elə insanların pensiyəsin çəsilmək. Ancaq pensiyə, pensiyə baxırdanca, onun dolanışı qonuna anaba. Bir də ki, ahir gəlmişti bizə. Mən xəylə vatodum izahilədin. Dədim, yəni şey, bala ki, iki göz olmayanlar var, iki eqol olmayanlar var, iki qol olmayanlar var. Bəs, bunlar niynəsin, bunların analar niynəsin. Yəni, mən təmçinin olmaq üçün, səhbirli olmaq üçün, tebluqatlar onaq vardı. Yəni, belə döz görək, bəki Allah ya ilə yaxş olasın. Bir gün üç dört üçün mündən qabağaqdır. Evdə örduduğum bir evdə tezdan sağda, altıda, zənihcəyəldi ki, bu hadise baş verir. Tava hadisi nəcə baş verir, mən burada olmamışım. Yəni, mən oraya gələ gələn prosesizə deyə bilərim. Yəni, elə bir gün, o pensiyanın çəsilmək, qoruxu bir tərəftən. Bir tərəftən də bu maddi təminatı özünün də pensiyasinin özünün müalicə eləttiməsi və ailədə yarımdan çəsilmək. Yəni, bəki bunun silərdə uçurmaq vardı. Yəni, mən deyəni elə bilərim. Yəni, biz gözləsək, inansadır ki, bu belə bir iş görə bilər. Mən yüz il qalayınlanmadım. Biz onun bəki də qarşısınlardı. Yəni, azından dəərdim ki, bu, nəsək hisslənir uşaqa bir şillavrara, ailədində bir şillavrarlığa üçün, o da olmuyor. Bu bildən birə, bu hadisənin baş vermək, bizim hammuz şox deyə. Yəni, mən ailə bilmirəm ki, rövşən bu işi görə, rövşən çox ilə ədəli olamıyor. Qarabaq əllər cəmiyyətinin bu saçıya vərə əllərindir. Vıran əllərindən bir yaxşı mənədədə. Yəni, şəhid ailərini, qarabaq əllərini, yardımlar, yəxildər öz pensiyələrindən. Yəni, yəni, maddirin, madguyurlar. Ailələrin dar gündə yandı ollar. Yaxsları düşəndə bir yedə gedib onun, maddi dayaq ollar. Yəni, bunun bu olan bu işlərin təşçılarsısıydı. Şimdi, çevirdən əlləbı əllərindən, sura xanıdan, azarbaycanın her yerindən qarabaq əllərini cəmiyyət tökülük cələmişdir bura. Özləməm, dört gün telefonum sömürələ, bunlara bilməm nəqədə zəni cələrdir. Malik bir rövşənin bilədəcəyən ömrü bu inanmalıdır. Dedim, ən mən inanıram, cəyə. Yəni, onun içində olan o qorxu, elə bilginin ki, yəni, mən nəyəcə olacaq, onu elə bəfardır. Maddi çəməli olsa dedir. Bəkədə, dərmanlarımın yəni azından pulu bir yerdən gelsin. Bəkədə, mən deyir. Dərmanlarının da pulu, yəni, çəyində düşəndə qoham qarda şimdi 5 mahtunla iş olmadır. Yəni, çoğu dür düşürdü, onun piensiyasının üstünün də, bunun uşaqları var böyük, ailə var. Mənim oğlun, dür dür düşdü. Ağdanda da dövüşüm, cərma batalyonu bastılar, o vaxtı qaşqınları çeyi dövüşməmsiniz. Fuzülətə seydəhəmətdirə bəlamı, sınar yetişib yanına qəlpə yarasaldı. Box ağzından, qolundan, çırfı birə çiyarı çərtə parçalar. Ağzıyaq, qırtdara qızdım, ailə batalyonuna gəlir deyir. Keşə qalınmırdı, bankalada verir, inə də vərdəmırdı, qaidırdı, əskarı bir həli vətəm vərdətdir. Bir həli vətəm vərdətdir. Bir də qaidırdır doyurlar. Qaman tericazı verirdi, genə o gəlmürdə vərdətdir. Bala məhələ qəyreməm bələyir. Gəldir, yaralandır, gəldir. Rəşikanski gəldir. Ordunda səxalandır, qamzavət oldu qaldır evdə. Ayn 31-i balasın nad günüydür. Qədir, paşsı gəldir, çababsaq ki, və yəyi və izif. Bu da gəldir, mən qətmədir. Bunlar qətmişdir. Kızım evini. Qədir, və yəyi və iziflər. Bunlar da qəttir, gəldir. Gəldir, gəldir, gəldir. Gəldir, gəldir. Mən qalmıştım oğlum gəldir. Buna gəldir, gəldir. Yəməyimi verid bana gəldirəm. Ərəcəm gəldir, məhdəviyanları vurranıq gəlirmiş. Bunlar gəldir, gəldir. 9-in yarısı evdən çıxaq. Aqsa. Hə. Bu da gözləyiv gəlmir. Bir oluf gəlmir. On iki oluf gəlmir. On bir oluf gəlmir. Zən gəli hefti. Mən kızına yətmişdim. Gəlmiş, gəlmiş, gəlmiş, gəlmiş. Bu da hefti günür ölçən gəldir. Evdən bana gəlmir. O, bunda əxlərinin yüzündə çıxaqlar ki, nələn bilməsin. Gəlinlən. Gəldir, gəldir, gəldir. Buradan da, gəldir, oğlundan alıb yanına, o bir oğlun. Gəldir, buraları gəldir. Aqsa tarıf, tap buyur. Ev bunu, burada zariyyət gəldir. Gəldir, sağda altıda, işik ayışıqda. Burda bir əli, əskər yoldaşı var, qara vaqarlı. Bu gəlin onu deyətik. Çişəm yürəşcən asımdan gəlmir. Onda mən işə qətmirim, qayrıq gəldir. Yəsəni tapıf. Polis, 102-yə zəngeliflər, 102-yi gəldir. Gəldir, gələn gibi də tapıf. Görüb, bala mı oradan asılıdır? Gəldir, bala mı tanım yəni yoxdur? Deyətik ki, nə bu, pakonlu böylər deyə, və bu rövşən də el qazi rövşən. Oradan da, çəkilın sadın, çəkillər, nələr bilmirəm. Oradan, o, əskər yoldaşı qalqın. El şəna şansından qaldırıb, o da oradan kəsib el şənalıq, qoyıq elə. Sonra da, gəldir, qətirək, və evə xəbər verirlər, gəldir, kətdirək, qəstə qanını yə barıflər. Bilməmişəm mən. Bir də bəh bu, iznəm də həmidə, qayrım oğludur. Xızımın yoldaşıdır. Zəngelədi ki, baldızına bir bilmətim. Yürüyək, sen ilə həmidə gəlirək. O qətər qışqırdığı başsana yürüdü, bənə yürüdün, mən də bəlaya, yəli bəlaya gəlmirəm. Oradanca, taxsını çağırdım, buraçan mələmişəm. Gəlir, gördüm, yox, da barıflər. X-fit, da barıflər. Aparıftıq analiz, götürürlər. X-fit, cavabı. Çoxdan sonra medikətlər qoydular. Başıma bak, belə fazi el iş gəlir. Bələm, vallə, hədə də övşəndi. Kör oğlu kimi oğlanıda. De, oğlumda deyən, tərbüləmirəm. Aha, mə bilir. Həstəyət də atın üstünə, dört bin adam gəlir. Maşının bir rüzum, oradə yedi bir rüzum. Ümit qazılan yerdə. Əlirlərin maşını. Mənim, bələm, pensiyasından Əlirlərə kömək edildi. Əlirlərin əsdə ilələrinə. 90-ci ildə oğlanlara. Bak, biri sun qaytda sinif yoldaşı idi. Əmədə iskırıqıçıq mə yurtdır. 11 ildə el. Hərçək əsdəliyindən öldü. Kəttə onun üstünə, bak, böyün, apardır, əlmantıq, kardeşin oğlu dəlildi. Halam oğlun, halam nəvəsi dəlildi. Apardırlar, ələs, əlmantıq. Qoydular, tövşənin altına, gəldilər, səhəri öldü, səhərdən əlmantıq. Mənim oğlun, tək üçağın dolandı müldür. Əlirləri də tolandı. Özü də cəbrərin qarabaq, əlirlər cəmiyyətinin mağabini yedik. İxtiyar bərin mağabini. Onun mən dəbilmərim hüçmət, nə baxmı, nə qarır baxmı. Hüçmə, ölümə, hüç kimin amrıda? Yəni ki, bu, belə bir hərəcət yerləyər. Yəni, 20 də ailə qurmuşuq. Yəni, onda bir əsəhbəliyik, yəni deyim, nə istəbək, hüç dəmək, uşağa qarşıq. Yəni, mülayəm bir adamı oldu. Amma həm məşə agrı yerəm, agrı yerəm. Yəni, onda sinir problemiydi. O iti ki, agrılarına düzəm məli. Sinir problem, ona qədər ısıxırdı ki. O elə bil ki, her şeydən bəzmiş, elə bil ki, həyətmən bəzmiş kimi. Yəni, aşda öz pensiyasını alırdı, yəni, iş deyir, iş də mərdə. Yəni, səhət əl vermirdə, yoxsa iş çox uydu ona. Muharibədi, çüncün müharibədi. Nə qədər uşaqlara produksiyadda, baxı elə vətdən, pərveriydi, xoşdut ki, gəldə. Çox bilin, həçə yiyadır, baxı, onları muradiyyət elədi ki, yəni, biz ön cəbhədə də qalab, arxıc cəbhədə qalab, məsəl, uşaqların, yəni, yebəkdə pişirə biləri, paltarımda yöə biləri, dedilər, hələ size ehtiyac yoxdur. Yəni, siz cə qazi sizdə, yəni, siz yarımcansız, yox ağzım, gələr səsiz aparaq. Yəni, o həli bribətən pərver oğlanıydı. Hicsinə dən qormurdu bu adam. Sən özün nətə rizq eləyəsən ki, gedib özü asasa? Yəni, evdə sözü olmuyordu, səhbət olmuyordun da ailə etdə, yəni, uşaq nəsə əsəpləşdirər, elə pişə gəti yəni olmuyordu. Gəldik, heçimlərə mədə dədikli brəskö kəlmişdik, ged, idman elə. Sabah gedədik, səhər-sər idman elə yerdik, dün orta gəlməkdən sonra yəni, dedilər ki, uzanmada, divans üstündən, iş yox, və oturur deyibdə. Yəni, iş var et, öz iş təmdi dədik, insan nə qədər tərdəyərdə, hanım, dəşət tərdə, hara gedədə dedilə, bu nevrozun eləmətədir, sinir. Həmən günü də 39-u, 30-u, geddişə, hər dişi var idi, dostu var idi, ondan geddilər, geddilər, geddilər, hə, televizora baxdı, yeme, yedi, yəni, mən onda heç bilir, nəsə bir şey görmədim ki, onu deyəm ki, sən gedmək, həyətə. Bütün günü həyətdə olan insandan dəm nə oynur, aşağı düşür, yaşlılar nəndə, cəvanlar nəndə, yəni ki, hamısında da cəvana cəvan dindirirdi, qocağına qocaq kimi dindirirdi, uşaq nə uşaq kimi. Hə, geddi, hə, sorudunda saat 9-un yarısı idi. Baxdı ki, uşaqla telefonla oynadır, zaryat qaslan düşükti. Taxtı zaryat qe telefonun, bözü də düştü. Elində yəni həsə bir şeyimi aparım, yəni, mən onu görmədim. 9-un yarısı gedim, aha, 10 oldu, gelmədi, 11 oldu, gelmədi. Dedim, insan dədə, yəni də çayxana da damla nərtaxda, yəni, nə içəndə öl, çəkəndə öl ki, deyəm ki, yəni, özündə olmayıb qədər özün hələliyə. Yəni, bu adam nə çəhəmədə, nə içmərdə. Yəni, öz telefonu evdə qoyup gedib, sə başqasının telefonu nə mənə yığıb deyərdik ki, nərixat olməm, yəni, onu deyələmədə. Bəcən, mən başladım nərixat olmağa ki, yox, bu, əvvəl beliləməzdir ki, yəni, deyəm, nərixat olurdu, əsəbləşədik, bu-bu-bu-dur, yox. Burası bir dən xımsonlana edir ki, yəni, bədən mən iştəmrəm, yəni, bədən mən də kənsiyem kəssələr. Yəni, biz ona bir o qədər təsəllə verirdi, anasadan mən də oqlu 11-ün sınıfda qord edir ki, ona görə, yəni, kəssməl bilər. Yəni, biz ona təsəllə veriridik, yəni, kəssmirlər ki, sen özü belə nərixat olursan. Yəni, yox, yox, fikir. Yəni, fikirdən ona çıxada bilmədik. 9-un yərsə, hə, mən gedirəm idmanımı eləyəm gələm. Burda məhdəf var, ona quruk vururdu. Yəni, idman zalmaz adına getmərdik. Yəni, gəlmədi, birin yarısına gələr, mən çəyxananın çəburtam, yəkin ki, çəyxananın adıdır. Yəni, gəlmədi, mən qaynıma zəhvurdum. Qaynım şəhərdolur, çərimətdə. Yəni, nərixat oludum. Yəni, qurukumdan bir qonşun da qapsın, deyə bilmədim ki, qonşun nərixat eləməyəmdir. Belki çəkələr, azıqa tutar ki, sen haysal məsəl. Qaynıma zəngələdim. Qaynım da gəldi, buraları gəzdi, axtardır. Dedi, bə, biz, yüzükiyyət, dedim, yüzükiyyət dedə, bu insan qalan döv. Yüzükü də gəldi, dedik ki, bunun telefonuna da, ahı, heç kim buna zəng eləməyət, bundan zəng gəlməyətdir ki, bu zəngədura gədə. Heç telefonunda heç nə olmadı bunu. Sonra, ahı, qaynım, dedik ki, gözləyətdə, polis deyək ki, səhər atsılsın. Bək şimdi ürəyət tutu, bir duman eləyəmdə. İki çıplar evin binanın arxasında, görüplər ki, oradan köydən asılıdır. Hiç çürəbizon təsəvr eləyəm mərkə, bu boyda heç nədən qorqmur, heç nədən qorqmur da bu insan. Bu insan nə, nə, nə, nə bilələsən ki, yəni, səhbəbə bilimmədə. Hamımız şöq vəziyyətdir. Hələ də baxxanın, baxram ki, oradan səndi gələcəkdir. Ha vaxt səndi kişilərin içində otururlardayın, deyəşdirlər. Dedim ki, va, on deyəkim culların içində oturub nərtəxtdadan, dan nə oynuyor. Uşağına, bağlı adam, heç bir yerdə qalmazdır. Sen bunu nətə rizq eləyə biləsən ki, gəcəni yətə bilmələm, çi yəni inələ bilmələm. Çünki bu uşaqlarından bir deyəkə sen aralı durmayan, durmayan rövşən, səngət özlə dəliyin tarələ. Yəni, bütün qonuştular xanım, hamısı elə bil ki, deyirlər bu oqlan yani. O qədər hürmət qazanmışdır. Yaşduları, balacalar, oqlan olabilməsi. Bizi oqlandı, həyətdə hissəyələməm ki, bu oqlan belə bir insandı. Yəni ki, nəməndi deyirlər ki, başında nəsəndi pozqunluqu varmış. Çox müəmmali, çox müəmmali. Yəni ki...