 Boek 3 hoofdstuk 17 van Thijle Uilerspiegel in Vlaanderen. Deze LibriVox-opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart Telleel. Thijle Uilerspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands. Boek 3 hoofdstuk 17. De dochter van de Molenaar. Thijle en Laure stapte eens wind over de baan zonder een woord te spreken, iederlang zijn kant in gedachten verdiept. Ze waren beide gekleed als doodarme boeren die eerder bedelaars geleken. Dat ze niet tot deze laatste behoorden bewezen pak met koorden dat Thijl op de rug droeg en een doek met lijnwaad dien lame op de schouderad liggen. Het waren dus kooplieden, kramers die de dorpen afliepen om hun kop waar van de hand te doen. Dat ze er zo arm uitzagen was niet te verwonderen, daar niemand in die behoorde tijden eraan dacht iets te kopen. In ieder geval geen lijnwaad. Misschien wel hiernaar een eind is ter record dat er wanhopige geplundere boer zou aankopen om zich op te knopen. Wapen zanden de twee mannen niet. Dat was een goede voorzorg, want wie door de Franse gevat werd en een wapen bezat, werd door de kop gebrand. Ze bereikten tegen het vallen van de avond een groot dorp, waar ze een ongewone behoering ontwaarde. Mannen, vrouwen en kinderen liepen over de weg van een grote baan die het dorp door sneed, sprake luid en met vele gebaren, bleven in groepjes staan praten of spoelen zich voor tijdens de kom van het dorp. Wat mag gegaander zijn vroeg lame. De Franse zullen hier zijn om de dorpen sproedelijkheid, gelijkheid en vrijheid te brengen, de zolen naar het leger te sneuren en de dochters te mishandelen. Als we dan maar terug gingen en een andere weg insloegen. Lame, lame. Gezijd tegenwoordig zo bang als een wezel. Als we telkens dat de Franse in aantocht of op onze weg zijn moeten terugkeeren, dan zullen we niet ver komen. Het hele land is als een Frans mierenest. Wie weet of we de dorpen liggen hier geen dienst kunnen bewijzen. Het aansporen zich tegen de vijand te verzetten. Dat heet gehund in dienst bewijzen? Lame, als gezoop blijft spreken, dan ga ik met u niet verder. Dan ga ik alleen mijn weg. Goedzak past de inlag uit. Omdat ik voorzichtig ben. Dat zal niet lang duren. Zodra ik een Fransman te zien krijg, zal ik de kogoom weer in mijn arm voelen en de voorzichtigheid zal weer naar de maan zijn tuin. En een vrouwtje dat haastig voorbij stapte, bij de arm grijpend en staande houdend vroeg Goedzak haar. Waarom lopen de hennen en kijkers hier zo verwacht door een en kakelen en piepen ze dat het klettert en fluitst? De vrouw keek hem met grote ogen aan. Als u het zo duidelijk vraagt, zult u het wel spoedig weten. Lacht de tijl. En zich op zijn beurt dat het moedertje richt in het sprak hij. Wat is hier gaande, vrouwtje? De Fransen komen. Zijn die hier dan nog niet geweest? Nee, laat ze komen. Dat is toch zo eerlijk niet? Niet echt? Gezondere wat van beleven. Onze jongens hebben vanuit het bos op de rakkes geschoten en er twee gedood. Des te beter, zij tijl. Dan zijn er eens twee minder voor uw dorp. Ja, maar ze hebben twee van onze jongens kunnen gevangen nemen en die hebben bekend dat het mannen uit ons dorp waren die in het bos in Hindelaar hebben gelegen en nu komen de Fransen naar hier om ons te straffen. Wel, wel. En wat gaat gedoen? Vluchten? Het bos in? Met al wat niet te heet of te zwaar omdragen is? Uw mannen ook? Ja. Zonder zich te verweren? Dat zou niet helpen. Ieder soort voor het zijn en de rapsten zullen het meeste kunnen bergen. En het vrouwtje spoeder zich voort. Zou het gegenen mor te doen? Kreeg tijlen. Hoe meer Fransen gedood, hoe meer echte voorschijn komen. Ik spreek niet van de Fransen, ik bedoel de boeren. Zou het gedee willen vermoorden? Ja, ze verdienen het. Als ze zich zo lafhartig gedragen en alles aan de vijand overlaten op de vlucht slaan als hij het puntje van zijn neus laat zien. Als ze gaan lopen, zou het geiaan doden? Als ze niet gaan lopen, worden ze door de Fransen gedood. Tijl tijl geoverdrijft. Laat die mensen hun vel redden. Zo kwamen ze op de grote markt van het dorp, waar een aantal dorpelingen voor het gemeentenhuis opgehoopt stonden en schreeuwen en tieren om het luisteren als of zij hevig aan het twisten waren. We zullen eens zien zij tijdens het goed zak over bloed in hun aarder zit en geen botermelk. Hij trat vooruit en ging op de bovenste treden van de kleine trap staan die naar de deur van het gemeentenhuis leiden. Niemand had hem bemerkt toen plot zijn de krachtige stem over de dorpelingen klonk. Mensen, luister eens. Mensen, hoogte eens naar mij. Aller keken de man aan die daar in zijn pedelaarsplunje op de trap stond die zij van haar nog pluim kenden en die daar luider riep dat ze naar hem luisteren moesten. Mensen, scheelde uit de spiegel weer. Hoogte eens daar het gedek u te zeggen hebt. Terwijl alle duswegen en bereid waren te vernemen wat de zonnelijke kerel hun wilde zeggen, de smid van het dorp. Een hooggebouwde sterke man op tuid toe en vroeg wie zei het gij? Een mens zoals gij en al de anderen. Maar de fansten zijn in aantocht en ze zullen wel draa het dorp ontsingeld hebben en we moeten hier dus geen nutteloze woorden verspillen. Laat ons vluchten! Kreeg één uit de hoop met een schrillen stem en de daad bij het woord voegende zette hij het op een lopen. Laat ons redden wat nog te redden is, riep een ander en hoogde het voorbeeld van de eerste boer. Nog een tiental andere verlieten in Haas de marktplaats. Zo luid hij kon met een stem die als een donder over het plein klonk, riep uit de spiegel hen naar Laffaarts! Laffaarts! En zich tot de andere richting kreeg hij Zijn er nog Laffaarts onder u? Zijn de woorden hadden door hem gewenste uitslag. Waren er nog boeren tussen de hoop die lust hadden om naar hun huis te eilen, hun goed in veiligheid te brengen en zich in het bos schuil te houden tot de Franse zouden verdwenen zijn, de enkele woorden van uitspiegel waren als sweepslagen om hun oren. Wie de massa sweepslagen durft toedienen, is de massa de baas. De boeren bleven luisteren. De smid had uitspiegel de hand toegestoken en hem gezegd, gij zei de man. Waarom? Hij kende tuin niet en wist niet wat deze zou zeggen. Was hij een Franse pion? Wat ging er gebeuren? Daar zouden ze met geen antwoord hebben kunnen opgeven, maar die vragen stelde hij zich ook niet. Hij voelde dat uitspiegel een vriend was, een man met wilskracht en moe, zoals hij. En daarom ontstond er plots in hem een grote sympathie voor de bedelaar die daar gans alleen tegenover al die dorpsbewoners luidt de Laffaarts hun naam dorps toe roepen. En tijdenspak tot de boeren is er hier iemand in geheel uw groot dorp die weet wat moet is. Heeft er nog niemand van u alle in zijn leven twist gehad met de ene of andere vriend en gevochten met die maat? Of heeft niemand van u een druppel vlaams bloed in de aarders en loopt daar water in rond? Een dof geborg steeg uit de groep boeren op. Als ik u daar zo zie staan, flink gebouwd, blakend van gezondheid, dan vraag ik me af waarom geniet allen een wapen in de hand hebt op dit algemeen klaar om alleen over uw lijken de Franse in uw dorp te laten dringen. Heeft er niemand van u allen een geweer? Onder schijtende boeren staken de hand op en riepen, ik heb er heen, ik ook. Lopen dan halen. Maar zeg eens, maak van de gelegenheid geen gebruik om in het bos in te vluchten. Uile spiegelketten uitstikken te mensen en de waarde van elk woord dat hij sprak en waarvan hij van tevoren dit uitweeg zou kenden. Waren er tussen de boeren van plan naar huis te eilen en dan de vlucht te nemen met al wat ze dragen konden? Na die laatste uitroep van tijden zouden ze dat niet meer durven doen tegenover hun dorpsgenoten en ze zouden nu alle met hun vuurwapens terugkeren. Uile spiegel vervolgde tot de boeren die hebben nog talrijk stonden aan te grapen. En gij die? Omdat je geen geweer bezit zult de vijand hier later meestal spelen zonder hem een strootje in de weg te leggen? Gen moest alle van schaamte over uw lamlendigheid in de grond wegzinken. Heb je dan geen zeisen? Geen rieken? Geen knuppels om de fransen naar het hart of de kop te tasten? Loop jij ook naar huis en komt niet terug dan gewapens. De geden die zelfs geen stok vinden om de vijand te slaan, mogen met de vrouwen en kinderen naar het bos vluchten en daar zit er bier en een beven van schrik tot wij de fransen op de vlucht zullen gedreven hebben. Ik wacht u hier binnen enkele ogenblikken terug. Alleen verwijderde zich met haast behalve de smidt die tot tijden sprak. Wat jij daar met enige woorden hebt bekomen heb ik te vergeefs getrachten bereiken met reeds dagelang met de dorpsgenoten toe te spreken. Ik kon als nergens een tiental overhalen de wapens op te nemen en de fransen af te wachten. We hebben ons gewapend in het bos gescholen en een paar ruiters die wellicht op verkenning waren uit de zadel gelicht. Ogelukkigluk waren er een aantal andere franse soldaten langs het bos doorgedrongen die ons op het feit hebben betrapt en twee eronder hebben gevangen genomen. De franse bende komt na naar ons dorp afgezakt om ons te tuchtigen. Ze weten echt niet hoe talrijk we zijn om ons te verdedigen en ze durven niet al te best de aanval wagen. Dat zou ons wellicht toelaten met een paar honderd mannen vijand af te weeren en dat wilde ik die halfhouten diets maken als jij hier gekomen bent om hun de les te spelen. Het was nodig want mijn woorden werden op gemor onthaald en ze waren van plan hun huis in pan te laten en te vluchten. Het valt nu te bekijken of er nog veel van hen zullen terugkomen. Onderweg is de boothut misschien weer in de blokken gezonken en die kralige kerel zullen dan toch de weg naar het bos verkozen hebben. Dat geloof ik niet te zijn tijl. Hier en daar misschien één maar de meesten komen terug. Ik zie je reeds opdagen. Inderdaad klaar met talrijke woeren weer naar de markt, de ene met een gewere op de schouder, de andere met een oude sable aan de zijde, een ander met een zeis, nog een ander of een riek of met een groot mes aan de stok gebonden. In kwart uur steden uit de spiegel de boeren had toegesproken, waren er een klein driehonderd voor het gemeentehuis te samengekomen. De burgemeester en de pastoor van het dorp waren met tijl, lammen, de koster en de smidt in het zaal van het kleine gebouw bijeen en bespraken de toestands. Ik heb een tiental boden uitgezonden naar de omliggende gemeente, zei de burgervader om daar de dorpse woners tot de opstand en hen naar hier te doen komen. Als ze opkomen, zoals onze jongens, dan kunnen we over een duizend al gewapende mannen beschikken. Dat is voldoende spaklammen om 2.000 Fransen op de vlucht te jagen, want eens in de strijd vechten de Vlamingen als leeuwen. Hoe minder bloed er vergroten wordt, hoe beter, deed de priester gelden. Gezegd het verkeerd bij neer pastoor, zei de smidt, hoe minder Vlaams bloed dat er vergroten wordt, hoe beter, wilt gezeggen. Als wij de Franse niet doden vermoorden zij ons. Er is niet te kiezen. Gemoet uwe evenaars te beminnen zoals u zelf, ik weet dat, maar dat palet toch niet, dat ik meer van mijn eigen vuil houdt, dan aan de huid van de sansculotte. Laat ons die nutteloos tijd verliezen. Zo kwam tijd in het midden. In de oorlog dood mensen evenaars te, omdat anders die evenaars te zijn evenaars te dood. Laat ons nu eens nagaan wat er te doen is. Ik denk dat we de vijand in een hinderlaag moeten lokken. Hij moet er verrassen. De Bende Franse is wel echt veel beter gewapend dan wij het zijn. En daarom moet een onverwachte aanval ons de zee gegeven. Het beste dat we doen kunnen is de huizen langs de grote baan te bezetten en ons daar zo stil houden als het bij mogelijk is. Komt de vijand, dan denkt hij dat alle dorpsbewoners op de vlucht zijn gegaan. Dat hij meester is van het donendorp. Het eerst waar een sansculotte in zoek gevallen denkt, is natuurlijk aan plunderen. De soldaten zullen de kant te verspreiden om in de huizen te dringen en naar buiten zoeken. We hebben dan slechts kleine groepjes onverwachts op het lijf te vallen en dat zal in het eerst ogenblik zo geharwaar heersen dat we er 10 tegen 1 de schrik zullen in krijgen en de dappere keras wel echt op de vlucht zullen gaan. Kunnen we er dan enige neervellen dan zullen ze zo spoedig niet weer terugkeren. Misschien niets meer van zich laten horen en dan niemand vertellen hoe ze hier onthaald zijn geworden. Ik schik nu alles op zijn beste omdat wij voor zulke gevallen staan waar het leven of dood geld steeds op de beste uitkomst moeten helpen. Dan gaan we met moed aan het werk. Hoe vind je mij voorstel? Het was de smid die op deze vraag antwoorden. Daar even heeft de burgemeester gezegd dat ik de man ben om onze jongens aan te voeren. Ik geloof dat jij beter op gewassen bent voor deze taak en ik bed u ze te willen op u nemen. Zullen uw dorpsgenoten daar vrede bij hebben? Ik ben een vreemdeling. Ze hebben mij nooit gezien. Zullen ze vertrouwen in mij kunnen stellen? We zullen hun zeggen die jij zei en dan zullen ze u toe juichen en met vastberaden moed tegen de vijand optrekken. Gij zult zeggen wie ik ben. Ken je mij dan? Met naam nee, maar ik heb duidelijk een sterke vriendschap voor u gevoeld om middelijk begrepen dat jij geen arme koopman, geen helperoefende waskraven zei zoals u uiterlijk zou kunnen gissen. Nee, jij zei nadal aan het strijd en overal tegen de vijand in het kruittreed. Is het niet zo? Ja. Hoe moet ik u aan onze jongens doen kennen? Hoe is u nam? Tijl uit de spiegel. En doe vrietenslammen goed zak. Zoals gezegd. Meer moet ik niet weten. Laat nu de Franse maar komen. Blijf slecht enkele ogenblikken hier. Ik ga onze jongens het goede nieuws melden. Ik heer dadelijk weer. De spit uit de naar buiten. 9 minuten later keerde hij in de kamer terug en sprak tot uit de spiegel onze streilers wachten om u als hun aanvoerder toe te juichen. Tijl verliet het gemeentehuis door de andere weg gevolgd en als hij op de markt verscheens tegen Luiden juist kreeg hij op waar tussen het groep leven tijl en leven onze aanvoerder uit klonk. Zo is de massa. Deze boeren kende tijd uit de spiegel niet. Ging er alleen voort op het geem en over zijn fratse en zijn helden daden verteld had dat was hem voldoende om hem toe te juichen en hun gans vertrouwen in hem te stellen. Een goede naam hebben, befaamd zijn, verdient ervoor verdient, dat is voldoende om het volk te gebieden en te leiden. Tijl deed teken met de hand dat hij het woord tot de boeren wensde te richten. Op een oogslag heerste op de markt de grootste stilte. En Eilersbier was pak met zijn krachtige medeslepende orgaan. Gij verlangt dat ik u aanvoer liever dat ik u helpen om de Franse het vuur aan de schenen te zetten als zij in het dorp komen. Ja, ja, klonk het, leven tijl. Ik zal het doen omdat ik nog tegen deze verdrukkers heb gestreden hun zwakke kanten ken en dus weet wat er te doen is. Ik heb twee voorwaarden te stellen waar ga je een Fransman kunt neerschieten mogen hem in geen geval sparen. Ik zal vroeger nooit iemand gedood hebben, zelfs de vijand niet. Maar ik ben bloedorstig geworden waarin de Fransen geldt, omdat zij mijn moeder hebben gedood en mijn gaden hebben ontvoerd. Nu roep ik hen toe, oog voor oog, tand voor tand. De andere voorwaarde is dat gestipt bij een bevelend nakomt en de strengste tucht in uw rangen heersen. Het is door gebrek aan leidzame gehoorzaamheid en ijzere tucht dat de boeren steeds het onderspit hebben moeten delven. Neemt je die voorwaarden aan? Uit alle mond klonk het onmiddellijk ja, zeker ja. Sweert jij het? Dadelijk staken alle de rechter hand op en als in Korriepen zij wij sweren het voor God en zijn heilige. Nu, stak uilenspiegel zijn hand in de hoogte en riepen trillende stem. Ik swer op mijn beurt op al wat meer dierbaar is dat ik u zou aanvoeren tot de laatste Fransman hier gevlucht of gedood of zijn of ik door de vijand zal geveld wezen. Weerklonken de kreten. Leven tijl, leven ons aanvoerder. Deze gaf nu het bevel dat in tiental boeren met geweren gewapend bij hem aan het gemeentehuis zouden blijven en de andere zich zouden verschuilen in de huizen langs de baan om daar op verdere onderrichtingen te wachten. Een gewapend hoepje zou langs het bos op verkenning uitgaan. Op een omgezin was de markt verlaten aangeduid. De boeren stonden in rang voor het gemeentehuis waar tijl nog met de burgemeester en de pastoor aan het spreken was. Naar het schijnt, zo zegt de priester, is Wallace Bosch toen naar het kamp ter Fransen gevlucht. Niemand weet er het fijne woord van, maar hij kwam toch met de vreemde deugd niet hier terug en hij moet hun grote diensten hebben bewezen want hij had bij de aanvoerder veel in de pap te brokken. Wat ik weet, de pastoor ging niet voor het. Hij keek uit de spiegel aan maar dat is een gansche geschiedenis en ik zal daar nu niet mede voor de pinnen komen. Ik geloof dat Gertans wel wat anders zult te doen hebben dan naar een verhaal te luisteren dat Thauers weinig op het lijf heeft. Er zijn andere gebeurten die zijn aan te stippen zodat de Fransen meester in ons land zijn. Het zal de tijd droden, sprak tijl. Ik heb mannen op verkenning uitgezonden en zolang die niets komen melden moet ik met mijn wacht hier blijven. Ik hoor garen de helden daden daar indringens vertellen. Dat doet mijn bloed en ik ben weer helden voor de geest wat ze mij en de mijnen misdaan hebben en het zal me in de strijd kracht en moed bijzetten. We luisteren naar de geschiedenis van Wallisbos, meneer pastoor. Hij greep een stoel bij de leuding en schoof hem de priester toe. Allergingen zitten, behalve llammen die de zaal verliet, maar enige ogenblikken later terugkeerden met enige tinde bekers en een kruik bier. Als goedstak naar een verhaal moest luisteren, kreeg hij een droge keel en daarom nam hij hem. Als ik het al toch verlang te weten, zei de pastoor, zal ik u zeggen dat Wallisbos de zoonwas van een welhemmende pachtig en waar licht een brave jongen zou geworden zijn, hadden de omstandigheden er niet anders over beschikt. Vaderbos had een schone hoeven, een stal zoals een uren die het ronde geen te vinden was. Met vele koeien en een viertal paarden en zoveel mensen in kon, hoorde het land hem toe. Hij leefde gelukkig in welstand, met zijn vrouw en vijf kinderen waarvan Wallis de jongste was. Opeens greep het onverbiddelijk noodlot het gezin van de pachter in zijn klauwen en op enkele weken, sleepte de tieve ziekte, moederbos en vier kinderen naar het graf. Ook de vader en zijn jongste toog werden door de verschrikkelijke kwaal aangetast, zweven de geruimetijd tussen leven en dood, door komende gereds worden. Wallis scheen niets uit de ziekte te hebben overgehouden, maar met de oude bos was het heel geld, want van die tijd af was hij zwak in het hoofd. Dat zou misschien stillaan verdwenen zijn en de man zou nog een gezond mens zijn geworden, hadden het oogelijk hem niet voortdurend vervoerd. Maar nauwelijks was hij van het ziek werd opgestaan of zijn stal werd door het noodlot getroffen en één voor één werden de koeien door een plaag neergeveld. Voeg daar nu bij dat dit jaar de oogst volkomen mislukte en gezond begrijpen dat de man die dan al in de hersenen geraakt was de tegenspoed niet kon te boven komen. En, om de kroon op al die onheilen te plaatsen, zocht de arme kerel troost in de beker en werd op korte tijd een onverpeterlijke dronkkaart. Wallis was toen 14 jaar en je kunt u voorstellen hoe hij opgroeide. Hij werd door de vader geheelaars een lot overgelaten en leefde als het waren in het wild. Een paar jaren later was al het land van bos verkort en ging de hoeven ook in andere handen over. De zoon betrokken een klein huisje ver van het dorp gelegen en de oude bos dronk tot de laatste duit alles opwas. Eén morgen vond met hem in het bos verhar. Wallis bleef geheel alleen het huisje bewoden kwam nooit in het dorp en zelde in aanraking met de bewoners. Hoe hij leefde en waar hij het geld haalde om de huur van het huidje te betalen dat wist niemand. Soms verdwenen hij gedurende verschijtende dagen, ja, weken mensen wist waar hij zich dan heen begaf waar hij zich bevolgd. De oude moet nog geld hebben achtergelaten zo werd er in het dorp verteld en Wallis leefde op zijn rente. Eens had een verren neef want het bos had geen familie op het dorp met Wallis wilde spreken over een erf in de zaak en was naar het huisje van de alleenloper gegaan. Hij vond hem in zijn woning maar had hem geen woord kunnen zeggen want de jongeling had zijn geweer gegrepen en de neef toegestoud of ik schiet u een paar kogels in de hespen. En daar de anderen bemerkte dat het gemeent was en Wallis op hem aanlegde had hij, sneller dan hij gekomen was, de terugweg genomen. Een dorpeling was eens naar de stad gereden en wisten vertellen dat hij daar Wallis in gezelskap van andere jongelieden in een herberg had gezien waar hij dapper de beker aansprak. Maar wij hebben hem dezelfde avond met zijn geweer en zijn hond in het bos ontmoeten menemen dat de man zich bedrogen had. Wat zou Wallis de halve wilde die niet wist of niet kende die toch in de stad gaan uitrichten hebben? Nochtans had de dorpeling goede ogen gehad want de jonge bos ging dikwerf naar de stad waar hij, met nog een andere deugdiet die vroeger onze gemeente had verlaten in gezelskap van een aantal bandieten verkeerden die van diefstal leefden. We verdamen zooks toen die bende enige tijd later op hun rovtocht bij de durven gegrepen en in de gevangenis werd opgesloten. Wallis was bij hen en werd insgelijks op het droge gezet. In zijn huizen werden opzoeken gedaan door de heren van het gerecht en er werden talvalgestolen voorwerpen ontdekt. Zelfs in Kelk die in een kerk van de omtrek onvreemd was geworden werd er gevonden. De scheuk was dus zo laag gevallen dat hij de heilige voorwerp van de herendienst niet meer erbiedigde en in de tempel de herendeurde te stelen. Hij was dus wel bijzonder geschikt om later met de Franse mee te gaan. Hij werd veroordeeld met andere schatfruiten en behoorde van hem iets meer. Ieder dacht dat als de poorten van de gevangenis voor hem zouden geopend worden hij in de stad zou blijven met zijn makkers of daar vreemde streken trekken om er zijn oneer te verbergen of opnieuw zijn divesteeltje uit te oefenen. Na zijn geboorte durf zou hij toch niet meer durven terugkeren daar was allemaal hier over taart van. Ieder dacht er zo over omdat niemand wist dat Wannis een bijzondere reden had om naar het dorp terug te keren of tenminste hier in de omdrek te komen rond Sperven. Hij had zijn hart hier gelaten. Wannis is een flink gebouwte jongeling en trinkje van de Moderna had zolks ook opgemerkt zodat tussen beide jongen lieden een gevoel van genegenheid was ontstaan. Ze hadden Malkander dikwerf ontmoet in veld en wijden en Wannis was avonds dikwerf in de buurt van de molen over de tuinhaag met trinkje enige woorden te wisselen. Later heb ik vernomen dat hij het meisje had wijsgemaakt dat hij dikwos dagelang met noesdeijver in de stad ging arbeiden met zijn lastig werk reed zijn heel sommetje had bijeen vergaard en binnen enkele jaren genoeg zou bezitten om een hoefen te betrekken en er als prachtig alles flink in te richten. En daar zou dan de erfenis bijkomen die hij te verwachten had want twee oude moeien die ook in de stad woonden om mee lopen en ze bezaten een spaarpotje. Eens zover dan zou de molenaar er wel licht in toestemmen trinkje met hem te laten trouwen en ze zouden als een deftig en welhevend gezin hun plaats tussen de dorpers in nemen. Wat kan men een onnozel 16-jarige meisje niet al wijsmaken als men in de stad bij het uitschot de samenleving op stil is. Trinkje geloofde al wat de deugd die daar vertelde en de jaren voor zich had eerder aan trouwen kon gedacht worden zag ze een gelukkige toekomst tegemoet. Ze had ongelijk haar ouders niets te zeggen want die zouden haar doen inzien hebben dat Wannes haar beloog en bedroog maar jonge meisjes spreken uit schuchtigheid of ongegronden vrees niet over haren intieme aangelegenheden aan hun ouders en zo geraken ze dikwerf in het onheilen. Misschien sprak Wannes toch wel de waarheid hij ging slecht naar de stad als hij goed de slag te doen was en keerde dadelijk na de hoofdtocht weer terug naar het dorp om er zomer te leven en zo had hij wel licht een rond sommetje vergaard. Wie weet of hij niet van plan was als men hem niet in de gevangenis had weder te krijgen en een hoefen te betrekken als hij geld genoeg zou bezeten hebben om er eerlijk zijn brood te verdienen met een landbouwer stil. Het gestolen goed voor de pinnen te brengen en het te doen doorgaan als de erven is zijn tanten de huwen en er weer terug bovenop te komen. Wie weet. Als hij dan het verleden had kunnen begraven zijn tuin dan zou er een mens meer van de stechten weg op de goede baan geraakt zijn en de maatschappij zou er niets bij verloren hebben. Er in tegeneel een eerlijk mens bijgewonnen terwijl Wannes nu wel ligt als een booswicht zou eindigen na de mensen nog veel spel te hebben geleverd. Ja, dat heeft hij en dat zal hij nog doen maar dat zou toch ook geweest zijn waar hij in zijn voordemer geslaagd want oneerlijk verkregen goed brengt geen heilaan. Door diefstaf verzameld goed leidt onvermijdelijk naar de beelstaf en het armentrientje zou misschien naar de pool van ellende en schande meegerukt zijn geweest. Zij had een keer een lief vroeg uit de spiegel Ja, want het arme kind heeft veel geleden als ze vernomen heeft wie Wannes was en hoe hij in de gevangenis kwam. En is ze nu gelukkig zal ze nog heil in het leven kunnen vinden na de plotselingen vernietiging van haar zo heerlijke droom? Laat me u daar niet op antwoorden, zei de priester, want het vervolg van Wannes wedervaren zal u daarover ten volle inlichten. Ik zei dus dat de deugdiet terug naar ons dorp kwam afgezakt zodra hij zijn de straf had uitgeboed. Hij kwam zich hier niet nederzetten geen dak zoeken bij de boeren want hij zou geen onderkomen gevonden hebben misschien wel op stokslagen geworden. Maar hij dwelde de avonds hier in die omstreek rond en was redelijk dikwerf in de buurt van de molen gezien geweest. De kerel verblijft in de stad en komt naar ons dorp om na te spuren of er hier voor hem en zijn de kornuiten geen goede slag te doen is zeiden die boeren. Ieder was op zijn er hoeden. Savals kwam er niemand nog alleen of ongewapend buiten en al de deuren werden op slot gedaan. Zoiets was Wannes nog dans niet van plan alleen in zijn de bedoeling trientje te zien en haar te spreken. Hij kon de lieve meid niet vergeten. Afgezonderd in de gevangenis had hij aanhoudend aan haar gedacht. Hij verbleefd niet in de stad zoals de dorpers dachten maar in de bossen en sleeper snachts in de open lucht. De dochter van de molenaar zodra ze vernomen had dat Wannes in de omtrek huisde had besloten de molen of liever de woonhaar niet meer aan het fenstig. Dat duurde enige dagen tot Wannes verdween en men van hem niet meer hoorde spreken. Trientje had nog steeds aan haar ouders niet verteld dat zij vroeger met Wannes dikwerf had gesproken en zij beloofd had hem te zullen huwen zodra hij een hoeven en het nodige geld zou bezitten. Eens dat de molenaar met zijn gezin aan tafel zat om het avondmaal te nuttigen werd er op de deur geklopt. De hond die aan de band lag had in zijn hoek gekropen Trientje was opgesprongen een angste gevoel had haar plots aangegrepen. Toen niet openvaardig speekte zij. De molenaar keek haar lachend aan. In de laatste tijd zei het gezol bang geworden als een wezel, zei hij. Het is nog geen negen uur en onze deur heeft goed voorkerkend anders zou hij heel de buurt bijeen bassen. Hij ging de gren door weg schuiven en het licht van het huis viel van die op de drempel stond met een brede hoed op het hoofd die zijn de trekken over schaar doerden en de geweer aan de band over de schoudig. Wat verlangt ge? Vroeg de molenaar. U even te spreken, klonk het antwoord en de onbekende trat in de huiskamer. Trientje zonk op een stoel. Ze had de stem van Wanners herkend. Deze ging zitten. De molenaar keek hem nu in het volle licht aan en een zenuwachtig trillen zijn ook de jongeling herkend had. Wie zei het gij? Wat wilde je van mij? De andere legde zich weer op de tafel naast zich en nam de hoed van het hoofd. Herkend je mij niet? Ja, daar zo even dacht ik dat gij het waard, nu twijfel ik er niet aan Wanners bos. Zoals gezegd. Wat heb je hier verloren? Gezijd hier bij eerlijke lieden en ik verzoek u het hier kort te maken. Ik zou liever uw bezoek niet ontvangen hebben. Of wachten uw vrienden buiten op een teken om hier binnen te dringen, om te doden en de molen te plunderen. Ga dan uw gang maar, want ik ben hier alleen met mijn vrouw en mijn dochter. Wanners werd bleek als een lijk. Een ogenblik bleef hij sprakeloos. Dan sprak hij met zachte stem. Trientje weet zeer wel dat ik niet zou dulden dat een enkel haartje op haar hoofd werd aangeraakt. Het meisje werd vuuroot. Ze sloeg haar handen voor het gelaten en barste in snikkeloos. Wat betekent dat, kreeg ze mode naar. Ik zal u dat in weinige woorden zeggen, sprak Wanners. Wij beminnen elkaar. Dat is niet waar, riept Trientje uit. Dat is niet waar. Hij is zijn vluchten wenend uit het vertrek. De vader keek nu de jongeling met dreigende blikken aan. Gehoord wat het peisje u daar heeft toegewoepen. Wat komt Gier dan vertellen? Ze heeft misschien waarheid gesproken, zucht de Wanners. Na al het genaam het pein gebeurd is voelt ze weer licht geen genegenheid meer voor mij. Maar ze heeft mij lief gehad, dat swerik u en voor haar heb ik gestolen omdat ik geld genoeg wilde bezitter om haar te kunnen huwen. Als ze nu zelf zegt dat het niet waar is, dan moet ik het geloven. Het zei dan zo. Hij drukte zijn hoed weer diep op zijn hoofd en greep zijn geweeg. Vaart allen wel, en trapt naar de deur. Maar hij bleef daar staan en wende zich naar de molen naar zijn vrouw. Luistert goed naar het genek u zeggen ga, sprak hij met vaste stem, print ieder woord goed in uw geheugen. Trientje heeft mij niet meer lief en kan haar niet dwingen mij te beminnen. Maar ze zal nooit de vrouw van een ander worden. Dat swerik u op het hoofd van mijn vader zaliger. En hij verdween. Het meisje had deze laatste woorden niet gehoord. Hij had nooit wechter op de molen over de verschijning van Wannes nog gesproken. Maanden verliepen en er werd van hem niets meer vernomen. Trientje dacht ook niet meer aan hem, dan om te rillen, als ze zich voorstelde dat ze de bruit van zulke bandiet had kunnen worden. Van voortlevende genegenheid voor de deugd niet, was er dus geen spoor meer in haar hart. Dat ze nu voelde kloppen voor een brave jongeling uit de dorp. De zoon van de smid, die haar oprecht die vapt. Bijna in Juinen dat Wannes desavonds de bewoners van het molenhuis de schrik op het lijf had gejaagd, greep de bruiloft plaats. De stoet begaf zich dat de kijk waar ik de echt zou inzegenen. Pas hadden het bruitspaar en de genodigde de molen verlaten en volgde de wegel die daar de grote baan leiden of uit een struikgewas bezijde de weg kwam een man tevoorschijn die zich in zijn volle lengte oprichtte met zijn geweer op de bruidig om aanlichten en een schot loste. Alles was in een oogslag gebeurd. Niemand had één beweging kunnen maken om de moord te verhinderen en zo ontsteld waren allen dat ze een stond als aan de grond gevrozen blijven. De boordenaar was in het struikgewas verdwenen al voeren ze aan gaan dachten op hem toe te springen. De zoon van de smid gaf in de armen van Trintje de geest. Geen woord kon hij nog stabelen sleert zijn paar stuiptrekkingen en het was met hem gedaan. Een kogo had hem in het hoofd getroffen. Een klopjord werd dadelijk door gewapende boeren in al de bossen ingericht. Maar van de moordenaar werd geen spoor gevonden. Al de Bruinelsgaster had de Wannes herkend. Hij had woord gehouden Trintje zou aan geen ander toe behoren. Zoals ik u straks heb gezegd was het waarschijnlijk toen dat Wannes naar het Legende Franse vluchten. Als deze enige tijd later ons dorp binnenvielen bevond hij zich bij de aanvoerder de Sandskunnotten. Vergezeld van een vijftal soldaten met een molen. Niemand weet wat daar gebeurd is. De molenaar was er niet als de boosmichten er binnen drogen. En als hij enige tijd later uit die stad met karrenpaar terugkeerde vernomen had wie hij zich in zijn huis bevond en daar zijn woning uitde was deze verlaten. Alleen zijn de vrouw lachen bewusteloos op de grond uitgestrekt en als zij weer tot het leven terugkwam was zij zinnenloos. Trintje was verdwenen. Want Wannes werd niet meer bij de Franse bemerkt. De ongelukkige vader heeft zich vruchteloos tot de aanvoerder de soldaten gericht waar hij op vloeken en spotgelag werd onthoud. Het is immeens de gewoonte der vreemde deugdieten de boeren te behandelen zoals de barbaren als ze op roof en plundering uitgingen. In de stad heeft de overheid beloofd op zoekking naar het meisje en de molenaar te doen maar ze hebben daar in deze beroerde tijden ander werk af te leggen al als zoveel andere ongestraft blijven. De Franse hebben onze gemeente verlaten als er niets meer te stelen was en de laatste koel was opgeeist geworden. Nu komen ze terug om kanonnenvlees te zoeken om onze jongens naar het leger te sleuren. De misdalige keert steeds weer naar de plaats ter misdaad, zegt het spreekwoord en dat moet wel waarheid wezen want meneer Wannes bos bij hen bemerkt. Zo hebben de schurken ook mijn vrouwen gekregen. Ik hoop dat de jongens goed gezien hebben en Wannes zich bij de Franse bevindt die wij hier in onthaal zullen voorbereiden dat hij lang in het geheugen zal blijven. Ik gelast mij met hem en ik geef u mijn woord de Franse helden zullen er 2-mal over nadenken eerst er nog een boeren mij durven meesleuren wanneer ze vernemen hoe Wannes bos hier gestraft werd. Zullen we hier wel Franse te zien krijgen voeglammen onze verkenners blijven zo lang uit de versloten hadden het dorp niet aan te doen en verder zijn opgerukt daar zullen we ons eens gaan van vergewisse spraktheil en is dat inderdaad het geval dan hoop ik wel dat onze gewapende jongens het eens zullen zijn om de rakkers op de hielet te zitten en bij toch kennis te laten maken met Wannes. Komen ze niet naar hier dan zullen de vreemde schurken zich toch neerstrijken in een dorp van de omtrek en kunnen we ze daar wegjagen. Een man die in de versleten Oosterheksuniform gehold was en gewapend met een sabo en een pistool die hij aan de gooidel droeg trad in het zaaltje van het gemeentehuis hij sprak enige woorden met de smid die tot uilenspiegel zegden op de markt wachten een honderd taal gewapende boeren die uit de naar buurige dorpen zijn komen toegesteld er zijn jonge lieden onder hen die door de Franse werden opgejaagd nog enige stonden, zo zeggen zij en de vijand zal ons dorp binnen rukken dan naar buiten zettheil op enkele minuten had hij zich bij de nieuw aangekomen strijder zoals hun aanvoerder toen geldde en enkele ogenblikken later was de markt weer eenzaam en verlaten en was er op de grote baan zover men zien kon geen levenschepsel te ontwaren in de huizen, bezijde de baan is geen ook geen mens meer te verblijven zo stil was er alles achter de pot dicht gesloten deuren en de met luiker gesloten ramen het einde van hoofdstuk 17 boek 3, hoofdstuk 18 van Thijleuilenspiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart De Leeuw Thijleuilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 3, hoofdstuk 18 Franse vogels de aanvoerder de Franse had zijn de bende in twee korpsen verdeeld waarvan het ene langs de linkerkant van de grote baan behoedzaam vooruitkwam en het andere op de zwalle weegels tervelde naar de richterkant van het dorp de verkenners hadden hem komen melden dat de boeren op de markt te samenwerken lopen en de Franse officier wilde hem langs beide zijden onverwachts op het lijf vallen zo werden ze dan ingesloten en slechts enkele zouden er in slagen langs de huizen de vlucht te nemen waar ze langs de tuinen die insgelijks aan beide kanten de baan zouden bezet worden aan de hagen van de achterzijden op geweerkogels zouden worden onthoud het neerschieten zijn er manschappen door de inhinderlaag liggende boeren hadden aanvoerden er toedoen besluiten het gansen dorp uit te roeien er moest een voorbeeld gesteld worden zo meende hij, want de Vlamingen waren al te weer bakstig om de schone vrijheid te ontvangen een paar dorpen tot de laatste man uitgemoord en dan door het vuur vernieuwd dat zou wel licht de boeren tot bedere gevoelens stemmen plotseling werden er aan de richterkant er baan daar bij de eerste huizen stonden het was in de afdelingen niet tot daar gekomen was er post had gevald en volgens afspraak de andere kolon verwittigde dat zij gereed was om er de boeren te ontvangen of er op los te gaan alles bleef stil enige ogenblikken later klonken de vuurschoten aan de linkerzijde van de baan, aan de andere ingang van de dorp ook daar werd op het schieten niet geantwoord bij dat dezelfde tijd weer klonken geweeervuur achter de huizen stonden ook de Franse soldaten gereed om op die boeren te schieten die langs die weg het hazenpad zouden willen kiezen alles was gereed een schot van 1 der 2 kleine veldkanonnen die de Franse bij zich hadden zou het teken tot de algemeen aanval geven de aanvoerder hield met een paar mindere officieren en van de bos die nu ook die rang in het lege de republiek had gewonnen oorlogsraad hij kon er niet wijs uitwoorden omdat de dorp zo stil bleef het parkplein konden ze niet zien daar het aan een kromming de baan gelegen was zouden de boeren daar op hen wachten? dat schenen misschien niet mogelijk daar ze toch zo dom weg niet in de val zouden lopen misschien hoopten ze langs de andere kant de baan achteruit te kunnen wijken als de Franse en de baas waren om zo in de bossen een schuipplaats te vinden want eens boss schudden het hoofd nee, zei hij dat geloven niet ik denk dat ze zich schuil houden in de huizen daar markt om vandaar uit op ons te schieten om dan langs achter over de velden weg te komen dan zullen ze niet ver lopen ofwel, vervolgde boss hebben ze redelijk hun heil in de vlucht gezocht met vee, vrouw en kinderen want zeer moedig zijn mijn dorpsgenoten nooit geweest als ik u een goede raadpak geven kapitein laat dan onmiddellijk uw mannen als er niemand op de markt te ontwaren is storm lopen tegen de huizen en op de vensters schieten komt er geen antwoord er worden de boeren niet langs de tuinen door onze mannen gestapt dan zijn ze reed weg en kunnen we gerust een paar dagen ons hoofdquartier in het verlaten dorp vestigen om van hier uit de weerspannen gediest plichtigen te gaan vangen geen kenteesels hier beter dan ik zei de aanvoerder vermidsgeer tussen geboren zijn we zullen uw raad volgen hij gaf een teken aan de mannen die bij het kanonnetje stonden hij droomde een paar ogenblikken later door de lucht en langs beide zijde rukte de fransen vooruit de baan op alles bleef stil in het dorp hoe kwam dat uilensbigo had toch bevel gegeven vanuit de huizen om de fransen te schieten dat had hij inderdaad bevolen maar als zij de verkenners hem hadden komen berichten dat de fransen met twee kolommen langs de linker en de rechterkant er baan in het zicht waren had hij onmiddellijk andere bevelen van mond tot mond laten gaan en als hij had vernomen dat ook de achterkant er woningen door fransen soldaten werd afgesloten had hij weer nieuwe bevelen gegeven het scheen dat teil in de wieg was gelegd om kruig te voeren om een leger aanvoerder te worden uilensbigo was trouwens voor alles geschikt omdat de geest van vlaanderen zoals Nelde Hexham had geheten overal er met elk doel zegenvierend optreden kwam als de fransen langs twee zijde op de markt verschenen en niemand bemerkte gaven zij onmiddellijk vuur op de vensters der woningen en dronken er binnen evenals in de kijk en in het gemeentehuis nergens vonden zij en het levent wezen ik heb het wel voorspeeld lacht de wandersbos ze hebben hun de moed niet kunnen intomen hij is op de loop gegaan en al de kranige mannen zijn er achter gelopen als ze dat overal doen sprak de aarvoerder dan zullen we niet veel soldaten voor ons leger ah ze moeten zich toch ergens bevinden en een paar kloptjachten zullen ons wel op het spoor van het wild brengen testen meer dat ik hier alle hoeken en kanten ken waar het zich kan schuil houden dat mij maar beteien ik bevind me hier op mijn oud gebied en ik zal het mogelijk doen om die kerels de duirol aan te jagen want ze hebben zich tegenover mij altijd als hobbyakken gedragen de soldaten daarmee bezit van de huizen waar ze voedsel in overvloed vonden en in een paar herbergen zoveel dranken als ze maar verzwel gekonden ze besloten op de markt hun mail te nemen tafels en stoelen werden naar buiten gebracht de tonnen op de straat geboeld en het eten aangebracht een paar grote vuuren werden aangelegd en de soepketels erboven gehangen waar het vlees van een paar maagere koeien die ze onderweg hadden gestolen of, op de waarheid te spreken met ascijaten hadden gekocht werd gekocht het een was trouwens het andere want iemand betalen met waardeloos papier heeft veel overeenkomst met iemand bestelen een half uur later zaten alle aan de dis en dronken en klonken dat het een aard had zodat de markt en een gedeelte der baan het schildrachtigste uitzicht opleverde dat men maar uitdenken kon een eind verder wandelde een schildwacht die met leden ogen het plezier zijn om makkers aanschouden en haakten naar het ogenblik dat men hem zou komen aflossen en hij op zijn beurt zou mogen aanschuven en zijn buik en ziel mis laten houden daar waren de vans er toch voor gekomen in ons landelijke in het windgewest dat zo rijk was dat het reeds zo lang de hongerige wolven spijsten en nog immer iets van waarde kon bieden om het legerde republiek recht te houden als ze gegeten hadden bleven de soldaten nog voortrinken want we waren verschijnd in het tonnen en het lekkerste gersten had keurden ze al zo goed als franse wijn en geen dorpeling daagde op de aanvoerder had de pastoree tot verblijf gekozen en lieten zich in gezelskap zijn om de wijn van de priester opgebest en met volle tegensmaken Thijl had voorzien wat er gebeuren zou het eerste dat de franse ratten zullen doen, zo had hij overwogen is eet te zoeken en de vaten bier aanspreken dan doen ze overal waar ze komen en dat zullen ze hier ook wel niet laten in de hof van de pastoor en de hopland te gezien met prachtige bollen daar zullen wij wel lichte franse soldaten gemakkelijker meedevangen dan met de kleine, lode bollen onze geweren het is in ieder geval te beproeven en op zijn bevel werden de maankoppen afgerukt en gekocht als het drankje dat hij zo had door bereiden klaar was deed hij er een gedeelte van in de tonnen biergieten en de overige vaten en de bodem ingeslagen er bleef dus geen bier in de dorp in de omtrek daar maakt dat het geen verminkt was met de slaap onder drank en alles verliep als of uilenspiegel als een groot turneelmeester het schouwspel geregeld had tot zelfs de schildwachten die hun makkers hadden afgelost na een gebekers geleden te hebben werden door de slaap overmeesterd de jongen boer kwam bij Tuijl die zijn hoofdkwartier in de molen had opgeslagen meestig, zo sprak hij want zonder dat het hun was opgelegd geworden, als waren het hun door een geheim zinnige stem toegevluisterd geworden, hadden de boeren uilenspiegel meestig gedopt meestig, alle deugdieten liggen te ronken en te snorken goed zou en de kapitein? de officieren hebben geen bier geproefd en ze zijn dus nog te bein maar we liggen niet al te vast want ze hebben de beste wein van meneer Pastoor aangesproken ik weet niet of ze dronken zijn maar luidruchtig heb ik hem tegen elkaar horen opschreeuwen, als ik langs de tuin geslopen ben en op de buik tot onder het venster de kamer dan gaan we erop los, zei Tuijl we zullen de vier man wel weten te pakken als al de anderen onschadelijk zijn gemaakt ieder heeft de koerten en weet wat hij te doen heeft voorzichtig zijn is de boodschap vooruit? op godscanade de smidt had naar buiten en liet een lang gerekt geschuifel horen twee, drie maal herhalen hij dit schel gefluit en het was alsof het strak gewas in de omtrek begon te leven langs alle kanten kwamen de gewapende boeren te voorschijn op een omzien stonden ze in gelit geschaard allen waren met sterke touwen voorzien Thijs prak tot hij nog enige woorden om heel goed op het hart te drukken hetgeen ze te doen hadden en ze waren gereed om naar het dorp op te drukken als een boer jonger zo snel het zijn de benen toelieten de moorden die het niet mede deelden meestig de capitaine de fransen komt met twee andere capitains naar de molen en de moordenaar is bij hen dan zullen we onze soldaten nog wat opgestoord laten snorken de officieren komen zelf vrij de val dat is destig gemakkelijker voor ons allen terug naar het bos en wachten op het zijn van de smid hij deed een teken met de hand en al de boeren verdwenen weer bezijde de baan hadden de boeren in ganz het land ze hadden de fransen uit belgië verjaagd uilenspirober vond zich slechts enkele uren onder hen en hij oefende reeds zulke grote invloed op hen uit dat ze voor hem zouden door een vuur gelopen geen enkel dacht er aan hem niet te zullen gehoorzamen van zijn persoon gingen onbekende macht uit die de andere mensen zijn wil scheen op te dringen Thijs, Lammes, de Smidt de Molenaar en nog een paar dorpers die in de molen hadden verbleven en zich in de omtrek verschuiden om de Franse oversten en de misdadiger af te wachten lang moesten ze niet op vinkenslag liggen want weldraaverschene het groepje op de wegel waar Waddes de bruidigom van trientje had neergeschoten men konden de officieren aanzien dat ze veel gedronken hadden want ze spraken zeer luid en maakten brede gebaren terwijl ze niet al tevast op hun benen schenen te steunen soms wel eens uit de weg geraakten als hadden ze aanleg om te zwijmen hier heb ik hem gedood ik heb het geswooren en als ik een eet toe dan houd ik hem dat is nog een voorordeel van de oude tijd antwoorden de kapitein een dom voorordeel ieder moet vrij zijn in doen en laten en het is niet omdat hij een belofte heeft gedaan misschien in een ogenblik van wanhoop vrees of vreugde dat hij daar rekening moet van houden het leven moet zich schikken naar de omstandigheden en je moet u boven al die kleinigheden weten te verheffen waarom hebben we anders een republiek gemaakt en die we ons nog moeten gedragen als onder een koning al die vonden liggen op de zolderen met de skepter en de kodenskron of in de man bij de kop van kapet de man kon op dat ogenblik niet voorzien hoe spoedig een keizelskron op het hoofd van Napoleon zou schitteren als Wannis voorbij het struikgewas stapte waar ook de modenaar op loer lag wilde deze zijn gewiergrijpen om recht te springen en op de schaker zijn er dochter te vuren uit de spiegel pletten het hem en fluisterden hem toe toen alles niet mislukken gezond en de zoetere vraak kunnen smaken als je u tans bedwingt Wannis Bos leidde de officieren naar de molen duwde de deur open en keek daar binnen hij keerde zich lachend naar de Franse en zei natuurlijk heeft mijn schoonvader zo weinig moed gehad als de rest en niet eens op mijn komsturen verwachten hij kon toch wel gister een keer een bezoek zou afleggen het is niet schoon van hem hier niet te zijn om mij te ontvangen op dit ogenblik voelde Wannis zich vastgrijpen bij de schouders en bij de benen en klokken hem de volgende woorden in de oren Grijver gist u de modenaar is wel hier om u te ontvangen op dezelfde stond werden ook de officieren vastgegrepen en eerst wisten wat er gebeurd was waar we ze aan armen en benen gebonden zo stevig dat ze niet minst de beweging konden maken Bos onderging hetzelfde lot hij verdeligde zich vanhopig maar dat duurde sterk zijn paar minuten want thuis bezat hun grote kracht en de smid had nog meer kruim in zijn handen gekoord schuinbekte Wannis van machteloze voeden en zijn ogen rolder wild in hun kassen geen kreed voel ik de ouderspiegel de officieren toe of ik verbrijzel u het hoofd draag de keer ons daar binnen als we meesters heen van het dorp zullen we zien wat wij met hen doen moeten smid geeft het teken het gefluikende klonk en met verbazing zagen de ontnuchten de officieren hoe een groot aantal gewapende boeren uit het struik gewas de voorschijn kwamen hoe waren ze toch zo domweg in die vasttrik gelopen de wijn van de pastoor troegen de schuld van want waren hun geest niet beneveld geweest, ze hadden zich nooit zover van hun mannen gewaagd om de molen te zien waar Bos zijn gediefde had geschakt ze gevoelden een diepe spijt over hun roekeloze daad maar spijt komt altijd te laat en wat ging er nu op de markt gebeuren hun soldaten hadden we licht ook te dapper de beker aangesproken en zouden zo overwacht door de boeren aangevallen overrompeld en misschien allen gedood worden de aanvoerder en zijn de lieutenanten werden met hun boeie beladen in een vertrek van de molen opgesloten nadat de wapens had genomen Thijl eigende zich de degen en de pistol van de kapitein zoek Wallis Bos werd in een andere kamer achter het slot gezet en twee boeren werden met de bewaking de krijgsgevangenen gelast we weten niet wat er ons te wachten staat sprak uit de spiegel tot de twee jongens slapen de Franse niet vast en kunnen we hen niet vangen als hazen in een strop dan zullen we moeten vichten en we zouden het onderspit kunnen delven ze zijn beter gewapend dan wij daarom als je bemerkt dat de Franse naar de molen komen om hun officieren te zoeken dan mocht je denken dat wij overwonnen en dood of gevlucht zijn dan eindig naar de gevangenis van Bos en gebrant hem door de kop daarna kunt je het hazenpad kiezen begrepen? Ja meester, naar het dorp de boeren door Thijl aangevoerd rukten op op de baan gekomen slopen ze naar het dorp al de Franse waren in een diepe slaap verzonken en slechts enkele ontwaakte als ze werden vastgegrepen en gebonden maar ze waren toch half betwelmd door het heel bollen sap en de eerste goed wisten wat er met hen geschieden waren ze reeds gekocht Zuiverwerk, zij Thijl als de vijanden daar naast elkaar op de markt lagen goed omwonden niet in staat heen de beweging te maken degenen die wakken zijn zetten in een paar ogen op alsof ze er niets van verstaan en de anderen die straks zullen ontwaken zullen nog meer verwonderd liggen kijken het beste dat we kunnen doen is de keroos 1 voor 1 daar hun wapens in beslag te hebben genomen in de Schurenbergen tot morgen Hongar of Dorst zullen ze de eerste uren niet hebben en we kunnen dan nagaan wat we met hen gaan aanvangen dat is een lastige taak want we kunnen die deugnieten toch niet gebonden houden en van Hongar laten omkomen wat zouden we er anders mee doen Kreet en Smidt ze zouden met ons wij moeten mens lievenden zijn dan de schobbejakken hoe dat weet ik nog niet mooi houden wij raad en beslissen over hun lot we gaan ons nu bezighouden met Wannes bos en de officieren Smidt, 8 kloeken mannen zullen u vergezellen om de keroos op de molen te halen en hierheen te brengen hij trad in het gemeentehuis nadat hij de pastoor, lammen, de burgemeester en de molenaar had verzocht hem te volgen we zullen vondens fellen over die mannen zo sprak hij eerst Wannes en dan de aanvoerders van de soldaten oordeelt voor de zoeken weten dat hij met die schurken moeten doen als de krijgsgevangenen van de molen naar het raadhuis gebracht waren beval uit de spiegel dat Wannes bos zou worden binnengeleid de schrik had zich meester gemaakt van de misdadiger en het was dan ook bleek en bevend met smekende blikken dat hij voor zijn de rechters verscheen door twee gewapende boeren ondersteund ondersteund is wel het woord want zijn knie knikten en waren hij niet stevig gebonden geweest en hadden de jongens hem niet haar arm recht gehouden hij zou gevallen zijn tijdens dat achter de raadstafel tussen de pastoor en de burgemeester goed zak de molenaar en de smid hadden eens gelijks bij de tafel plaatsgenomen gezegd Wannes bos vroeg uit de spiegel een flauw bijna onhoor bij jaar kwam van tussen de bevende lippen van de man gij hebt machte de raks de dak zijn er bruiloft op het molenpad verboord een vuurglinster blonk in de ogen van Wannes die herinnering wekte zijn wilskracht weerop juchem met bloed naar het hoofd deed hem als het ware weer herleven ja, dat heb ik flink werden die woorden gesproken het was een heel ander man die daar stond door zijn haar haat door de voldoening van de genoten vraag opgesweept gij hebt trintje die dochter van de molenaar geschraakt en haar moeder kankziddig doelwoorden ja ik heb bekend dus uw eeuwvoldaden buiten die misdrijven heb je uw land verraden de vijand gediend en geholpen om uw landgenoten te bevechten te doden hun bezittige te plunderen antwoord al woorden sprak hij ik heb u daar geen rekkerschap van te geven wie zei het gij wat verlangt u van mij gij staat hier voor uw rechters onder hem bevindt zich de vader van het meis dat gij hebt opgelicht zeg hem wat gij met zijn dochter gedaan hebt hij heeft toch het recht u daar rekkerschap over te vragen spreek wanneer is dit een schaterlag oren als je mij hier hebt gebracht om dat te vernemen dan had je u die moeite kunnen sparen hebt gij haar ook gedood misschien wel een rauwe kreet ontstapte de mond van de vader en hij sprong op om zich met opgeheven vuisten op de misdadiger te werpen gij geeft de man bij de polsen en dwong hem weer te gaan zitten gij wilde ons niet inlichten ik vraag u voor de laatste maal wat heb gij met het meisje gedaan denken aan Wallisbos dat wij u binnen enige ogenblikken zullen volgen wie geeft u dat recht wij nemen het zoals gij gedaan hebt om uw misdaad te bedrijven ik zal niet zeggen gij hoort het zei uit de spiegel we hebben hier geen nutteloze woorden meer te verspillen er blijft ons alleen nog hem tot de kogel te veroordelen wie zich van het zwaart benien zal door het zwaart we gaan sprang de pristig wij mogen hem niet doden alleen god beschikt over het leven zijn er schepselen het is erg spijtig meneer pastoor antwoorden aan de spiegel dat Wallis dat niet heeft gedacht als hij Martin Rax heeft gedouwd gevangen zetten kunnen we de keer ondiet want dan komt hij weer op vrije voeten en bedrijft weer andere euveldaden daarom boven hij heeft het doodstraf meer dan verdiend zeker zijn de burgemeester de kogel voor de booswirt riep de smid ter dood sprak lammer ja, dat mijn kind gevroken worden snikte de molenaar uit de spiegel stond op Wallis bos sprak hij oplechtige toon de krijgsgaat heeft hij ter dood veroordeeld binnen enkele ogenblikken zult geen eeuwen schuld boeten we laten nu hier met de priester alleen alle verlieten de zou en traden op de markt wij de boeren de laatste soldaten optilden en naar de schuren van de hoofdsteden van de burgemeester brachten zoals hun opgelegd was geworden ruim een half uur bleef de pastoor met de veroordeelde in de kaber als hij op de markt verscheen straal daar zijn relatie van blijdschappen in sprak hij heeft zich met god verzoend nu kunstig hem genadeschenken nee, zei Thijl drink niet aan meneer pastoor het is zoeplicht, ik weet het maar wij hebben de onzitten vervullen heeft hij gesproken ja mijn kind, kreeg de molenaar ze is in leven de armervader greep de beide handen van de priester en overladen ze met zoenen terwijl zilte tranen tranen van geluk over zijn de wangerstroomden hij mogen de broer hebben de zondag niet langer in doodsangst laten, zei Thijl smid, blinddoek hem en doe hem naar de molen voeren zes man, met geweren gewapend vooruit tegen de muur van het molenhuis werd een kuil gegraven voor die put, met de rug tegen de wanter woning een doek voor de ogen stond bos nog steeds gebonden aan armen en benen zodat hij geen beweging kon maken de priester privelde gebeden legt aan beval eilenspiegel een kreet die niets menselijks meer had als van de dieren doodsangst klonk uit van de smont zes schoten knalde samen bos viel als een plank die omgeworpen werd en rolde in de kuil een paar staartrekkingen eilenspiegel stapte in de groeven en boog zich over de veroordeelde hij is dat sprak hij vult de put van de pastoor de aarde zegende werd de kuil gedempt als het gedaan was hij tuin tot de priester zult gewoonst nu zeggen meneer pastoor wat de veroordeelde u heeft meegedeeld hij heeft u gezegd dat trientje nog leeft we moeten haar weer vinden om haar terug bij haar vader te brengen zet haar er in het molenhuis ik weet niet waar het meisje zich bevindt sprak de priester daar was bos het zelf niet wist maar hij heeft me toch een aantal indichtingen gegeven die ons misschien laten het peisje te ontdekken als hij hier is binnen gedrongen weten de dat de molenaar en zijn gast naar de stad waren heeft haar trientje gesmeekt met hem te vluchten en hem de brussel te huwen hij heeft haar beloofd weer een eerlijk man te worden te werken als een slaaf om haar een gelukkig bestaan te verschaffen maar ze heeft hem afgewezen daar hem verweten te hebben dat hij een molenaar was en voor hem in haar hart niets overbleef dan haat opnieuw heeft hij dan gebeden en getracht uit de vermerwe om dan in woede uit te baksten en haar met de dood te bedreigen als hij bemerkte dat ze ook niet hulp heeft hij het meisje vastgegrepen en willen optillen om met haar de vlucht te nemen de moeder heeft natuurlijk haar dochter willen beschermen en verdedigen en in zijn dolle hartstocht heeft Wannes haar geslagen tot ze gevallen is trientje had dan ook het bewist zij verloren, ze had misschien in het gevecht slagen ontvangen die voor haar een moeder bestemd waren en de booswicht heeft haar opgelicht met kar en paard en degelijk bewaakt heeft haar haar het groot kamp de fransen gevoerd om haar daarna te doen overbrengen naar Brussel waar hij haar wegens verraad in de gevangenis heeft toen opsluiten dagelijks ging hij haar bezoeken en beloofde haar de vrijheid en de kommerloos bestaan als ze hem wilde huren trientje heeft zich als een heldin gedragen en steeds met afschuw de voorstellen van het onmens afgewezen hij heeft haar bedreigd dat ze naar Frankrijk zou worden gezonden om van daar naar Cayenne te worden gevoerd bij de slachtoffers de Republiek met honderden zijn heen gebraagd geworden als ze tegen de Tyrande deur opstaan of slechts verdacht werden met hen niet te willen heulen ook dat heeft geen invloed om de gevoelens van het meisje kunnen hebben en hij heeft haar voor de rechter doel verschijnen de schelm moet bij de vreemde man die toen over veel macht hebben geschikt dat is echt een voor trientje een geluk geweest de rechter was de heer de lacheu die tans commissaris de Republiek in de hoofdstad moet wezen en die een mensenhard scheen te bezitten hij ondervoeg het meisje met veel welwillendheid en liet haar de gansche geschiedenis van haar lijden vertellen ik geloof al wat gezicht liefd kind zo sprak hij haar toe en ik zal er ook alles onderzoeken gemoogde hoopkoesteren zo niet spoedig in vrijheid te worden gesteld dan toch uit de gevangenis te worden verlost vol hoop keerde trientje terug in haar cel en verhaalde de gevangenbewaarde hoewelwillend de rechter voor haar geweest was als Wannes haar zanderen daaks kwam bezoeken vernam hij dat men het meisje de vorige avond onder goede bewaking naar het huis van de rechter had gebracht en zij niet meer naar de gevangenis zou worden teruggeleid bos eilende daar de rechter die dezelfde dag tot commissaris de Republiek was aangesteld en de Brussel schier met een onbepekt gezag was bekleed geworden hij werd er alles behalve goed ontvangen en de commissaris spak hem op huwetoon toe ik heb u geen uitleg te geven ik zal u alleen zeggen dat ik weet wie hij zeid voor eerst een dief die reeds voor tal misdrijven door het gerecht voor ooideld is geworden en daarbij een geveins de vrienden Republiek die er slechts op uit is haar te verraden ik heb hier de bewijzen ik geef u twee uur tijd op Brussel te verlaten ik hoor zijn geen niet aan dat bevel dan doe ik u aanhouden en ik geloof dat gedraar met enige blauwe erten in het hoofd voor uw beschelmstreken zot hebben geboed bos bleef door drie dagen in de hoofd dat het trachten in de omtrek van de woning van de lacheur die in het paleis van rave stein verbleef inlichtingen over trinkje in te winnen zo vernam hij dat in het huis van de commissaris een ander vlaamspijsje tegen haar dank werd gevangen gehouden en trinkje bij haar werd opgesloten om de eerste gezelschap te houden deze was door een officier van de Franse op een tocht door de provincie Antwerpen in de omstreken van Duffel geschaakt geworden wat zegt vroeg uit de spiegel, nauwelijks kunnen de spreken zowat zijn de keel als toegeschroefd door de aandoeding wat zegt je in de omstreken van Duffel geschaakt op een Franse officier ja, dat heeft Wannes mij gezegd maar dat kanelen zijn lame dat dacht ik ook dan moeten wij naar Brussel meer betreffen dat meisje meneer Pastore nee, want meer kwam Wannes ook niet vernemen daar hij enige uren later op Brussel verliet wijden zich niet meer in veiligheid voelden hij had bemerkt dat Franse speurhonden hem op de hielen zaten mooi vertrek ik naar de hoofdstad, zij tijlen de boeren keken hem ondervraagend aan gaat ge ons verlaten, vroeg de spit we zult dan toch wel de Franse soldaten meden nemen, niet waag gebt ze ons geschonken, maar wij verlangen iets te behouden dat alles werd op neide getone gezegd zo gaat het in de wereld je kunt de mensen de grootste diensten bewijzen, en ze zullen er u uitersdankbaar voor zijn, maar zodra hen wilt verlaten, om hen op hun eigen benen te laten lopen, vergeten ze al wat gevoel hen hebt gedaan en ze breken in verwijteloos het is alsofge, door hen te helpen, de verbinding is had aangegaan ze eerlijk te blijven steunen smid, maak u geen kwaarbloed, spak uit de spiegel, want je slaat de bal mis, ik heb de gewote niet te zaken half afgedaan los te laten als ik daar brussel vertrek, zal mijn makken goed zak hier blijven om te handelen, zoals ik hem opleggen zal je hebt als nergens hem te gehoorzame zoals jij het zou het voor mij doen als ik hier zou blijven wees gerust smid, we zullen u van de Franse verlossen, zodat je weer zonder achternoog de beaanbeeldzot kunt kloppen maar als er dan weer andere Franse op uw dorp af komen, zot jezelf moet kunnen te hebben, want dan zullen we er niet meer zijn de smid voelde al de spot die in de sarcastische woorden van tijd besloten lag en sprak geen woord meer als je daar brussel vertrekt om te weten of het geschakte meisje uw vrouw is, zei de bolenaar, dan ga ik met u naar de hoofdstad nee, sprak aan de spiegel, dat gaat niet gezout bestechts in de weg lopen we kunnen ons samen tot de overheid wenden, droong de bolenaar aan twee klachten zullen meer indruk maken tijdelijk haalde de schouders op hoe is het mogelijk zo naïef te wezen, riep hij uit gezout bij de overheid gaan klagen over de handelswijze van de Franse vindt geboter tegen de galleg kletsen dan zo plezant je moet toch weten of het de gissen dat de overheid uit Franse mannen bestaat en is dat het geval niet, dan zit dan toch met de vreemde indringen samenspand er is niets dat zich zo gemakkelijk naar de omstandigheden weet te schikken zij begroet steeds de reisende zon nee, beste man, blijf hier en als Wannes waarheid heeft gesproken dan zal ik uw dochter van lossen en de andere opgedichte mijt ook of ze nu mijn vrouw is of niet maar ik zal dat niet met de hulp de overheid trachten te bekomen dat zal al te gek wezen nee, ik zal met list of geweld tot mijn doeltrachten te geraken en het liefst met list, want dat is een beter wapen dan geweld ik ga naar een dorp terugkeer ik zal onderweg met mijn makker spreken en hem al de vreisste bevelen geven ze verlieten de molen en gingen terug naar het gemeentehuis teil en lammen kwamen in eind achter de boeren en de eerste sprak, het is een lastig vraastuklammen, wat gaat je met de gevangen soldaten uitrichten je kunt ze niet gevangen houden want dan moet je ze voeden en als men verneemt dat in Gansen ben de Franse is zoek geraakt laat je de keren os los, dan zullen ze natuurlijk gaan vertellen hoe ze hier ontvangen werden en met versterking en goed gewapend terugkeren om de dorpers de tuchtigum en al die mensen van kant helpen dat zou een te groot bloedbad zijn alhoewel die rackers het misschien dubbel en dik verdiend hebben en het wel het afdoenst middel zou wezen nee, ik zie niet in wat er te doen is ik geloof dat je best zult handelen met achter mij naar de hoofdstad te reizen en de boeren aan hun lot over te laten ik geloof dat je mij over de proef wilt stellen Tijl, zou het gemeten of zo kunnen bedrijven in staat achter zo is het langer, ik wilde eerst horen wat je daar op zeggen zou nee, hier moet je blijven ik zal trouwens spoedig terug wezen ik zal er wel iets op vinden zijn goed zak, je kunt gerust heen gaan in de doop gekomen dan Tijl afscheid van zijn makker en van de boeren hem door de burgemeester geleend gaf zijn de klepperen de sporen en was Beldra uit het zicht verdwenen hoofdman zijn er per stoort dat langer de officieren bevinden zich nog steeds gekoord en gebonden in de kamer van het gemeentehuis een lichte glimlach speelde op de lippen van Tijl's makker en er blonk iets goudig in zijn de blikken laat ze nog maar wat gebonden blijven antwoorden hij eer het avond is zullen ze van alle banden bevrijd de weide wereld ingaan of liever invliegen als Frans ogenlijksvogels die ze zijn geraten toch niet doden wees gerust ze zullen er heel huids afkomen de straf zal vreed zijn zonder dat ze en de gamelijks zullen onderleiden Lamme nam de smidt bij de arm trok hem te zijden en wisselde met hem enige volzinnen de man knikte enige malen toestemmend met het hoofd en lachte dat hij schokte straop zal plezanter zijn het spakgoedstak maar als je die hier of in de omtrek niet kunt vinden moet u iets nemen dat minder zoet is maar zeg me eens wat je al hebt om straop te vervangen niet ongelukkiglijk zijn de smidt na ernstig te hebben nagedacht bloem met watervermengd en gekookt maar dat zal niet houden nee dat gaat niet het is pijtig, want het zal plezierig zijn als we zo van die franse vogels konden afgeraken ik heb het gevonden smidtje ik heb het gevonden wit van een ei dat ben spoeder al de eieren die in de omtrek te bekomen zijn, naar hier brengen je kunt ze laten betalen met het geld dat je om de franse soldaten hebt gevonden vergeet geen bostos en dat ben al de pluimen van de kiekers en de duiven die de deugdieten de nek hebben omgevangen verzamelen en naar het gemeentehuis voeren ik zal de dorpen eens iets van mijn vinding laten bewonderen ik heb het best wein uit de kelder van de pastoor verlangen bier zal er hier niet meer te vinden zijn en de eerste eieren die men aanbrengt zijn voor mijn moeders kind bestemd smidtje zet er haast bij alles werd uitgevoerd zoals Lamme het had bevolen en een paar uur later stonden er verschillende mannen eieren in de kamer van het gemeentehuis en lag er een ganse hoop kieken en duivenpluimen Lamme had enige geklutste eieren en een tiental glazen wijn naar zijn maagdoen verhuizen daar over dat maal en allerbest gezind sprak hij tot de burgerbeester en de smid die hem gezelschap hadden gehouden ziet beste mensen nu ga ik u eens op een vertoning vergasten waarop uit de spiegel zelf trots zou wezen gezond nooit in uw leven een vermakelijke schouwspel hebben gezien als je mij over de drie franse officieren laat beschikken ga je oorgang dat bij ons ingepakte jongens dan maar eens hier brengen dan zal ik hun een prekje opdissen langs de ene kant met genoegen en langs de andere kant met spijt zullen horen de drie officieren nog steeds gekoord werden in de kamer gebracht ziet zoals pak Lamme hier leg ik mijn pistool voor me op tafel en bij de twee makkers zullen hetzelfde doen deze drie wapens zijn geladen en wij kunnen alle drie op korte afstand wonderwel doorraken jij hebt geen wapens meer nu ga je dat alles weet ga ik bevel geven uw boeien los te maken maar ik verwittig u dat als je de gerings de beweging maakt om te vluchten, wij u door het hoofd branden gezond ook reedsverdomen hebben dat al uw soldaten werden ingepakt met sterk touwer en in verzekerde bewaring zijn gebracht op het moet je dus geen sinds rekenen de koorden werden losgemaakt in de aanvoerder en zijn de twee loutenanten strekt ze met welbehagen, armen en benen uit de stijf onder de touwer geworden waren luister nu eens goed naar het genuQ zeggen ga want ik verlang u zo spoedig mogelijk op vrije voeten te stellen dat wilde ik eisen, sprak de kapitein eisen? ik zou zo geworden hier liefst achterwegen laten, beste hoofdman gebocht niet vergeten dat geen kruis gevangenen zijn en wij over uw leven beschikken gezijd ons verradelijk op het lijf gevallen dat hebben we geleerd voor uw bende strijden laten ons nu niet redentwisten, want dat is alleen tijdverlies ik zou hier een raad kunnen bijeen roepen zoals wij gedaan hebben voor uw makker die ter dood veroordeld werd en tegen de muur van de molen zijn de misdaden heeft geboed dat is een moord, kreeg de kapitein vindt gedat hoe zou jij die met een land verrader doen dat was hij niet hij diende de republiek, de genen die over het land broederlijk regeren en gelijkheid toen heer ze wat zou jij die doen met een moordenaar die een koelbloedige man heeft vermoord die hem niets had misdaan de kapitein antwoorden niet ik ben merk dat wij het eens zijn, zei Lammel om tot onze schapen terug te keren die jij dan zei wil ik u dus doen inzien dat ik u ter dood zou kunnen doen veroordelen ik zal dat niet doen maar ik wil de boeren die door u moesten worden getuchtigd een klein plezier verschaffen maar u niet zult tegen verzetten mag ik u verzoeken u te ontkleden de officieren keken hem aan ze scheden niet te begrijpen wat goed zak van hen verlangde u ontkleden herhaalde deze u u de vorm uittrekken en uw onderbroek en uw hemd als je zo iets aan hebt en uw botten uittrekken en uw kausen als je die bezit verstaat je mij niet de officieren bleven besluitloos Lammel kijken wat was hij met hen van plan als je niet goed schikst doet want ik wens dat geuitricht zijn onze held dan zal ik een getal sterke jongens hier doen komen en dan zullen u op korte tijd wel dwingen te gehoorzamen en uw desnoods een hangtje helpen om uw plujen uit te schieten ik zou nu zeggen wat ik met u voor heb en dan zult u misschien wat sneller te werk gaan hier in deze kuip is eiwit en dat ga ik met mij de borstel op uw knoken strijken van uw voeten tot aan uw hoofd dat zal u geen pijn doen dan zullen we u eventjes door de pluimenrollen van de arme bezis die door uw soldaten werden gedoten en verslonden dat doet ook al geen pijn daarna zet ik de deur van het gemeentehuis open en geef u een teen onder uw rug ik zal niet krachtig stampen mijn mannen zullen op 2 rijen op de baard geschaard zijn en hoe sneller gevoort uit hoe minder gelegenheid ze zullen hebben u te zien en te bespotten ik zal hun streng verbieden u leed aan te doen gezond als echte sansculotten voorbij en daarna vrij het veld of het bos in dat is nog beter dan gedoten worden ik hoop dat gemeente dankzalt weten voor mijn mens lieventijd en als gemeentepakken krijgt mij ook als een vogel zult laten vliegen mag ik u verzoeken te beginnen kapitein de avond begon te vallen eerst een zwakke schemering op de markt van aan het gemeentehuis tot een heel eind op de baan stonden de boeren in rang de blikken naar het raadsgebouw gekeerd daar werd de deur geopend en kort achter elkaar lopend sporen de 3 Franse vogels naar buiten en snelden in volle draf langs de haak der boeren weg het waren zondelingendieren geheel met pluimen beplakt waar tussen hier en daar een roze plek door de huid gevormd kwam kijken gelach en gejuich begroeten hen en knok nog over de markt als er iets lang verdwenen waren lamme goed zak stond op de drempel van het gemeentehuis hij hield de handen te samen op zijn de buik als wilde hij dat lichaamsdeel weerhouden bij het schokken voor zijn voeten te rollen en tranen van plezier diepen over zijn de wanger ik gaf hem wat gersten te besten zo krijde hij als uit de spiegel dat zien kon purgemeester, zo'n kermis vreugd heb ik er nog niet beleefd he smietje smietje, de vogels hadden benen ze liepen niet ze vloogen waardig het einde van half stuk 18 boek 3, half stuk 19 van Thijl Uylespiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van houtteursrechten opname door Bart De Leo Thijl Uylespiegel in Vlaanderen door Jan Bruylans boek 3, half stuk 19 hoe Uylespiegel de lacheu verscalkte vier klauens het Thijl over de baan naar Brussel hij namsterts als het hoogs nodig was enige rust waren het niet voor zijn paard geweest in één rit had hij de weg afgelegd zodra hij in de hoogstad gekomen was liet hij zich paard en knevel kort afscheren om niet herkend te worden want daar liepen wel licht taalrijke keros rond die Uylespiegel kende en wisten dat ze niet onbeloon zouden blijven als ze onze held deden gevangen nemen Thijl verwisselde ook van Plungie bij een oud kleerkoper en begaf zich daarna naar de zwaan waar veel Fransen en Frans gezinnen kwamen en waar hij hoopte over de lacheu het ene en andere te zullen vernemen dat was dan ook het geval en zanderen dagshids bestoot hij op het toe af te gaan in de voegenborgen wandelde een boerenjoer eenvoudig, ja schier armoedig gekleed geruimetijd met regelmatige en langzame tread voorbij het hotel Ravestijn aanhoudend tijdigevel omhoogblikkend als verwachte hij zich aan de verschijning in Eender fensters die pot dicht gesloten bleven daar werd de poort geopend en een knicht met de nodige tuuren beladen om uitgang en straatterreinigen trad buiten de boerenjongen kwam nader en keek de knicht door dringend aan zijn schouwing scheen hem te voldoen want een nauwelijks te bespuren glimlach speelde om zijn mond hij trad op de knicht toe en klopte hem vriendelijk op de schoudig dar manen sprak hij de andere keek hem verpluft aan als worden hij herkent je me niet chef ik heet niet chef nee kon ik me dan zo bedrigen dat is al te sterk maar ik zie u daar toch voor me staan ja ik sta hier je bent toch gebordig van van uitkeken ik kom ook van die kant ik dacht wel dat jij het waard als ik u daar zag staan wie zei jij dan de zoon van dries de molenaar je kent hem toch de knicht tracht de zicht te herinneren dries ja de molenaar wel ja maar zijn zoon nee die ken ik niet ik was ook zeer jongen dorp uit maar u herken ik zeer wel gezegd de zoon van peerslaats de bakker zegt ik niet ik heet peerke gelijk uw vader peerke slaats ik dacht het maar ik was er niet zeker van gelijkt wonden wel op uw moederpeerke ik moet toch gaan geloven dat je me kent geloven tref wat geduid u nog aan gehoord wel dat ik u ken vermiets ik weet dat gepeerke slaats van uitkerken zijn de knicht die het poeder niet uit gevonden dat was zijn zoon niets vermiets berthold schwarz het vorm deed twijfelde niet meer zo is het zei hij en drukte de hand die de ander hem toestak uw vader was er flink kerel ging de laatste voort hij is het nog hopelijk of hij toen ik hem volledig maand als ik in het dorp geweest ben ontmoeten was hij nog altijd even flink en hij vroeg me of ik naar brussel terugkeerde ja zei ik zo wel nu sprak hij dan moet je eerst naar onze peerke gaan die tegenwoordig bij een franse overheid dient in een groot huis en doe aan mijn goede dag van ons allen ik heb het beloofd en nu ben ik hier dat is braaf van u hoe stelt gut een goede post op een best jongen niet te veel werk een goede meester en het maandloon in klinkende muns geen asyniate nee, goud en zilver dan leef je dit nu lekker los dat geloof ik dat smooie gezoor ik mijn meester niet voor 11 uur dan rijdt hij uit en komt tegen de middag terug na zijn ontbijtweek of gaat hij naar de vergadering op het stadhuis het noemmaal neemt hij zelden hier en het is steeds laat in de nacht als hij terug naar huis keert een ogenblik dacht tries van de molena dan sprak hij rijdt u meester elke morgen te paard ja heeft hij schone paarden de schoonste dieren van brussel hij bereidt altijd hetzelfde ras hoe weet jij dat ik gister het zeg je speerkas laat ik houd veel van paarden ik ken iets van die etende dieren mag ik die van uw meester eens zien zeker kom maar eens binnen ik zal ook in de keuken eens zien of er geen fles wijn op overschot is de knerk leidt zijn nieuwe makken in de stal waar al de paarden bewonderd werden en het lievelingspaard van de commissaris dit zwart ros hier schone een puikrijdier prachtig hij streelde lang het paard en dan met langs alle kanten in oogenschouw en uw fles wijn op overschot het is lang geleden dat ik nog wein heb gedronken perken verwijderde zich ik kwam naar enige ogenblikken terug met een fles en glazen na een paar bekers geleden te hebben sprak dries van de molenaar perken slaat ik ben op zoek naar een bediening en het is tegenwoordig moeilijk om iets te vinden als ik uw vader zie zal ik hem uw goed overbrengen als het uw beliefd maar nu heb ik nog altijd vergeten te vragen wat hij doet welk broep hij uit oefent koetsier of paarden krijgt ha, zo tot ziens dan dries spoerde zich vocht ten 11 uur was hij terug in de omtrek van Ravenstein en vatten post aan de overkant van het hotel als die verduivelde Franse rat vandaag nu maar uitreidt ik was veel geduld maar het zou een dag verloren wezen een kwart uur later werd het de poort van het hotel geopend en een ruiter kwam tevoorschijn nauwelijks had het paard enige stappen in de straat gedaan of het bleef staan en wilde geen poot meer verzetten de ruiter moedigde het met zachte woorden aan en klopte het vriendelijk op de nek niets hielp de moedwil van het ros deed de ruiter zenuwachtig geworden hij gaf het paard van de spoor zoek ze geen niet door het dier gespaakt te worden het stijgerde wilde zijn de ruiter afwerpen en vloog dan plots als in pijn uit een boog de straat in dries scheen dit oogblikte hebben afgewacht hij sprong op het honderd paard toe vatten het bij de teugels liet zich meesnepen kon het bij de neuschaat te grijpen vereef het over de ogen als het stijgerin stond en als bij toverslag de commissaris sprong uit de zadel hij drukte dries de hand ik dank u vriend dat zult je niet onbeloond gedaan hebben je hebt mij het leven gered je bent een waardig burger de republic zou ik iets voor u kan doen ik heb mij de plicht gedaan burger misschien zou het geweldig iets voor mij kunnen doen spreek ik zoek een bediening als paardenknecht of kotzieer zelfs als kamerknecht in een goed huis op het best ik neem u mijn dienst ik kan een tweede stalknecht gebruiken bied u heden om 2 uur te mijnend aan tot straks en nog maar als dank de commissaris sprong terug in de zadel kalm stapte het paard u voort dries ging met vreugde op het geluid heen dat zijn twee vliegen in één klop ik ben er in huis en bezit het vertrouwen van de meester mijn plan slaagt volkomen en glimlachend ik ben nieuwsgierig om het gelaten zien dat perken slaats van uitkerken straks zal opzetten des na middags tralt dries in dienst bij de commissaris daar nog een beloning in klink het zilver op zakten hebben gestoken het gaat goed dacht hij de man betaalt om erin te lopen de vriendschap tussen dries en perken is zo aangegroeid dat ze beide op voorstel van de zoon des Molina's zavonds uit gingen om met een lekkere teug de ondelingen verstandhouding te bezegelen perken dronkte een pot naar de andere des te meer dat dries alles betaalde een paar uur later kon perken niet meer op zijn ne benen staan en wachtelde aan de arm van dries de zwaan binnen waar ze op voorstel van laatst genoemde iets zouden eten ze nam een plaats in hun hoek en deden zich een kraak bier opdienen het leven is toch plezant zijn de eerste die reeds met dubbele tong begon te spreken maar we moeten het begrijpen en er het onderste van nemen grijpt gelijk op je gezondheid gezondheid die heb ik te koop als we eens iets bestelden om tussen de tanden te steken bestel maar ze deden zich eten voorzetten wanneer ze nog een paar kuiken ledigden uit de spiegel achter het nu het gepaste ogenblik om zijn doel te bereiken na de andere slaaprig begon te worden en er enige minuten later uit zijn verwarde hersenen waarschijnlijk geen verstaanbare volzin zou te trekken zijn houdt onze meester ook van de vreugd vroeg tijl, half luid of vertrouwelijke toon of hij ik heb iets horen vertellen dat ik niet geloven kan er wordt zoveel verteld kwaartongen beweren dat hij een meisje opgesloten houdt in zijn woning een meisje dat hij bemint om niet weten wil praatjes maar heeft het mij nog tans verzekerd de knicht keek hem aan met een grimp van verbazing in de slaaprigge ogen wie heeft dat gezegd wel, in de buurt ze weten er niets van hij plaatste de ellenbogen op de tafel en het hoofd in de handen laat hem de rusten naar uiterspiegel gebogen zodat hij fluisterend kon spreken vervolgde hij ik zeg ze weten er de juiste draad niet van ze hebben een kloske hoerenluiden maar ze weten het klepeltje niet hangen en hij lacht te geheimzinnig er is dan toch iets van zeker vermit ze geen rook kan zijn zonder vuur ja, er is iets van tijd komt moeilijk een kreet van blijdschap onderdrukken vertel me dan eens hoe het ineens zit sprak hij kunt geschwijgen als een graf luister dan we hebben in ons hotel een duifje zitten dat de meester nog voor geen honderd duizend kronen zou loslaten omdat hij haar bemint onzin, het liefje is getrouwd en de vrouw van een geheimzinnig wezen dat tijd uiterspiegel heet en die man is de aanhitzer van de omwenteling het vast dus nele, die bij de commissaris gevangen zat uiterspiegel hard klopt te hoorbaar zijn dat nu gevertelsortjes vroeg hij, waarom zou men die vrouw in een paleis gevangen houden en haar niet totevoudig in de gevangenis werpen of naar de vreemde in ballenschap senden dat heb ik eens gelijks gedacht maar Louise, de kamernieer die gevangenis geworden door een ander vlaamsmeisje dat ook door de meester gevangen wordt gehouden heeft me dat anders wijs gemaakt dat moet tritje van de molen zijn dacht Thijl ik heb dus alles allerbest geraden met twee slachtoffers van de deugd die het kunnen verlossen en hij sprak tot perken wat heeft die kamernieer u zo al verteld de knerk keek Thijl en weilig doordringend aan voor zoveel hij nog doordringend kon kijken dat scheidt u zoveel belang in te boezemen sprak hij van trouwen geworden ja en nee het is omdat ik u niet geloof dat ik zo bijzonder aandring wil het u niet vertellen? betrouwt u me niet? houd het al voor u ik dacht met een makker van het dorp te doen te hebben ik zie dat ik mij betrogen heb hij betaalde het gelach gaan we reeds heden waarom zou ik met u hier blijven nog een kruik ik betaal en ik zeg u alles wat ik van de tuifje weet mij goed de kamernieer zei me dat er geen reden bestaat om het vrouwtje gevangen te houden of te verbannen maar dat mensen toch niet wil loslaten omdat men denkt door haar iets te weten te komen wat ik uit de spiegel bij de lurven zal hebben ik zou dat nu van haar ook kunnen weten als ik met haar dit spreek ze weigen daarover een enkel woord te zeggen dan zou ze dat later ook als ik met haar dreigd haar man die ze hartstochtelijk bemint te doden nee, nee, dan zal men haar wel aan het praten krijgen en ze wordt goed behandeld? als een de prinses alleen mag ze niet buiten komen zij en haar meid worden tenstrengste bewaakt door een kamerknecht die vroeger soldaat geweest is die haar de grans de dag in het oog houdt en snacht, naast haar vertrek de enige uitgang slapend versperthoud met zijn legersteden op de eerste verdieping dat gaat u niet aan dank u voor dit vriendelijke antwoord uit de spiegel stond op nog een kruik nee ik betaal, kom het is nog geen tijd om huiswaarts te keren en zie je dat oude spiegel toch wilde vertrekken zit op uw stoel dat ik met mij nog een kruik en ik zal u al vertellen wat geweten wilt nee, nu dadelijk de drukkerschap maakte de andere koppig om de duivel niet als ik het niet voor mij wil doen wat ik u vraag dan wil ik voor u niet doen wat geen mij vraagt zo versta ik het, zie je? gezijt u moet willen graag dan ben ik u nooit meer in mijn leven de dronken knikten en met lachende tronisch sprak hij nog een kruik en dan misschien nog een en dan zal ik u al de vertelseltjes vertellen die jij mij verlangt te weten kiezen of delen oude vriend op uw gezondheid er is met die kerel niets uit te richten dacht uit de spiegel ik heb het te ver gedreven ik heb hem te dronken gemaakt en ik zal niets meer weten misschien kijk ik iets uit hem als ik hem nog enige bekers bier door de keel kan doen gieten beproeven wij het en dan terug bij de tafel plaatsen en riep tot de waard twee kruiken dat is het gezijt hem bakken zoals het past twee kruiken ineens, bravo na een viertal bekers geledigd te hebben was ik net zo dronken als een zwitser en antwoorden uit de spiegel die opnieuw aangon om te vernemen wat hij verlangde te weten ik betrouw u niet nee ik betrouw u niet verder dan ik u zie ja en hij lacht het dom weg tijdens het ontweer op zeg eens nog een kruik gekund gestolen worden baas hier is de hulp van ons gelach goedenavond beste allermakkers hij wilde de herberg verlaten luister moedwillige vriend luister en luisterend op de eerste verdieping links daar zie met iemand die me niet betrouwt vanaf ons paktheil wijl hij terug plaatsdam en de ene kruik bestelde een half uur later waren nog tal van bekers geledigd en lag de knicht met het hoofd op de armen neven ze in een omgeworpen kruik te snorken ik zal de kerel hier straks met een rijtuig komen halen zij tijd tot de waard laat hem zijn roes uitslapen als hij ontwaken wordt, zeggen dat ik dadelijk terugkom en zet hem nog een beker voor want hij zal dorst hebben hier is het geld en begrapt zich zo snel zijn de benen met hem toelieten naar de woning van de commissaris, zijn nieuwe meester alles was er in de diepste rust gedompeld zodra het tijd binnen was klauterde hij vlug en behender als een kat zonder het minste gerucht te maken de grote trappop in steden van zich naar het gebouw de dienstboden te begeven links dacht hij als hij vervloek de kerel nu met de waarheid heeft gesproken hij sloopt langs de linkerkant en bevond zich wel daar voor een deur de enige die zich langs daar in de gang bevond tijl helde zijn pistol te voorschijn de deur was gesloten dat is erg dacht eilenspiegel wij het kouders weten op het voorhoofd parende maak ik gerucht dan staat op een oogwenk de gansse woning in Reperroer en alles is verloren hij dacht enige seconde na die hem eer was scheden ik moet het waren hij klopt zacht op de deur hij klopt de wog in het vertrek hij klopt de luider geen antwoord en gebeuren wat wil spak hij maar ik moet daar binnen hij klopt hem met de kolf van zijn pistol op de deur en luisterde dan angstig of niets in het hotel bewoog alles bleef stil maar in de stem uit de kamer voeg wie daar? in de boodschap van de meester wie zei het je de nieuwe knecht er is iets gebeurd en de duifke moet voor het duifke dat teil uit de mond van de knecht gehoord had en met opzet gebruikte stelde we lichte serbere schrust die enige ogenblikken later de deur opende teil het rand binnen waar is de kleine moet hij haar spreken ik moet haar met de meester geleiden waar? wel, bij hem hoe bij hem deze woorden werden door de oude wachtervij gezeld van een verbaasde blik is dat zo zonderling ja, dat is zeer zonderling want de meester kan zo'n bevel niet gegeven hebben zei het gek man wat mag het ook zo zonderling in deze zaak zijn daar teil heb ik me verraden, maar hoe god help me toch en kam tot de grijze snorbaard is het de eerste mail dan dat het duifje met de meester ontboden wordt nee, maar gehoorzaam dan aan het meesters bevel de meester is hedenart vertrokken naar ha, dacht daar, dat is nu de reden want de geluk dat ik hier aan het me zegt want ik waren er zeker heel en al in gelopen dat die schaapskop van een peermedat niet heeft meegedeeld en hij onderbrak de bewaker van trientje met een krachtig houtoem mond gewet niet wat geverteld de meester heeft mezelf zwijg want gewet niet wat er hier omgaat en gezijd dus het vertrouwen niet waarder dat de meester in u stelt hij heeft zijn voordeur opgegeven en het is sinds lang in het hotel teruggekeerd dat zou ik er toch moeten weten ik kan toch niet ach, laat al dat getater morgen vroeg vertrekt de meester opnieuw en ik geloof dat hij van plan is het duifje mede te nemen denk jij het maar hij wacht wat licht met ogen dood op het lieve kind en hij doet me hier zoveel tijd verliezen de oude keek steeds de nieuwe knecht met grote ogen aan hij is geen weide geloof te herten hij keek nu en dan schuin naar een belkoord dat in het vertrek ging en met kleine stappen, schier onmerkbaar schoof hij over het tapijt op de schelten naderen uit de spiegel had het spel echter in de gaten en geleed als het waren insgelijks in de richting van de belkoord op het ogenblik dat de wachter met een sprong het scheltaal wilde grijpen stond thijn naast de man en gaf hem een hevige slag op de arm terwijl hij het dezelfde tijd met de andere hand zijn de pistoon had tevoorschijn gehaald en op de porst van de grijzaart had geplaatst woedend doelde hij hem toe een woord, een beweging en ik schiet u door het hart de andere roerde geen vind meer en stond daar als verstond leid me nu bij je duifje en spoelig meer dood dan levend voldeed de oude aan dat bevel en opende een deur hij wilde tijd voor zich laten gaan nee, gij voorop en houdt u in het oog op een eenvoudige bedsteden lag een meisje rustig te slaan maar het was neen en niet uit de spiegel vronsten de wenkbrouwen en op goed vallen uit over tuin dat hij trientje van de molen voor zich had sprak hij dat is het duifje niet volg me zijde Kamerknecht hij ligt een zware zijde gordijnen op die in doorgang afsloot en trad in een rijk bemiddeld vertrek door tijl op de hielen gevocht op een prachtige legersteden onrustig woedend en half luid ons samenhangende woorden uitbrengend lag een vrouw in wie uit de spiegel zijn tegen dief de gade herkende een stond aan schouderheide slapende zich dan tot de wachter wendende na hij met een oogslag de kamer te hebben opgenomen vroeg hij heb je een mes? ja stijd al een paar koren van de vindstoegerdijden af maar tacht aan het raam geen nutteloos geruchten maken of een kogel is hoe loon vooruit ermeden de man deed wat een bevolen werd breng nu die koren hier goed zo doen we handen met de polsen tegen elkaar wat wilt je je ziet toch wel dat ik u binnen ga zie zo, nu de benen dat is ook een regel als ik u nu stevig vastecht aan de poot van het bed dan zul je niet achter me lopen dat is weer al een regel de hand opneden schouder en deed haar uit hun sluimer opschitten met wijt geopende ogen keek ze hem aan teil kreeg ze, stil voorzichtig spreek niet te laat ze kwam overeind zitten droom ik dan niet teil, zet jij het? ja, ik ben het ze wierp haar armen om zijn de hals en indrukte Nelen aan zijn hart mijn teil mijn lieve Nelen uit de omarming los en sprak we hebben geen tijd te verliezen kind kleed u spoedig elk ogenblik dat we verburen brengt uw leven in gevaar hij moest dat geen tweemaal zeggen op hun omzien was Nelen reisvaardig al volgens de kamer te verlaten richt de uiterspiegel het woord tot de gebonden kamerknecht ik zal u vrij laten ademen u geen prop in de mond steken als gemeenschweerd op al wat u heilig is dat u u in het eerste half uur niet roeren zult ik sfeer het zucht er de man als ik het minste geluid durfd geef voor wij het hotel verlaten hebben keer ik hier terug en ik duw u de kolf met het pistool in de mond begrepen? hij had met Nelen in het ander vertrek wek dat meisje, ze moet ons vergezellen ik wil dat u vragen teil geen nutteloze woorden spoed u, ik ga in de kamer van de ijsbeer de wacht houden eenige stonden later kwam Nelen hem daar met het meisje vinden, broedzaam zonder door iemand voor ontrust te worden verlieten ze de woning van de commissaris de republiek vrij meurmelde tijl als hij de poort van het hotel achter zich toetrok gelukt maar op hetzelfde ogenblik liet hij in klinkende verwensting horen peer stond voor hem de knicht was wel licht in de zwaan ontwaak had niet op zijn makker willen wachten hij was in de huishuis gesuckeld de dronkaart staarde met verwonderde blikken tijl aan, maar hij bemerkte achter hem de twee meisjes hij herkende haar en er trof hem zo danig ze daar op straat te zien dat hij er schier geheel nuchter van werd het tuufje kreeg hij uilenspiegel greep hem bij de stot een woord en gezijn doods help kreeg de andere maar het woord kwam straks hees uit zijn goeigel en kon hij het maar half uitbrengen want hij ontving een stevige vuistslag op het voorhoofd en er na een met evenveel kracht toegebracht onder de kin de knicht wankelde even wilde aan de poort een steun zoeken en viel dan licht keudend op de grond en nu op een loopje zet hij hij greep met de hele hand deze vanelen en met de andere die van trintje en zo de beide meisjes meetronende doorliep hij een paar straten zonder gelukkiglijk iemand te ontmoeten als een heel eind van het kasteel van raven zijn verwijderd waren bleef hij staan we gaan nu in een druk bevolkt gedeelte de stad komen sprak hij en moeten voorzichtig wezen ik weet niet waar wij in onderkomen zullen vinden en nu in de nacht kunnen we Brussel niet verlaten en wie weet of Peren niet weer te benen is en het alarm heeft gegeven het beste wat we doen kunnen is tot mooi gevoegd blijven doorstappen reeds geruime tijd hadden ze door de straten hun weg vervolgd als een man de auto gehuld en huis verdied het riet al opmerkte en nakek hij bleef in de ogenblik staan om dan met verstelde stap hem te achtervolgen Thijl beweeg dus ook hij bleef staan als de kerel niets quazen in het schild voert dacht hij dan zal hij ons voorbij gaan maar de man deed dit niet hij naderde Thijl trachten in de duisterdes deze schelaat te onderscheiden en dan dit de meisjes dat duurde slechts in ogenblik Thijl niet aan hij haalde zijn een pistool te voorschijn en sprak korselicht tot de onbekende wat verlangt gevammer ik heb ook zo'n speelding klonk het antwoord en de loop enig pistool flikkende in de handen van de vreemdeling maar ik hoor dat geen vlaming zei en het zal dus niet nodig zijn dat we elkaar met een kogel begroeten ik wens er alleen te weten wat jij met die meisjes voor hebt hier gebeen antwoord een paar zinnen uitleg de Franse schurken lichten al te dik werf onschuldige kinderen op en ik dacht dat hij een van die helden waard wie zei hij dan? een vlaming? ik ook ik ben Karel van Loepoigne mijn noemt mij Thijl Uilenspiegel zei hij Uilenspiegel is dat waar? hij snak Thijl de beide handen toe deze drukte ze met kracht kort en mondig bracht hij de Loepoigne op de hoogte van het geen hij in de woning van de commissaris kwam uit de hoofdstad kom dan met mij zei de aanvoerder de opstandelingen van het sonienbos in mijn huis zal je een schuitplaats vinden dat je Brussel ongehinderd kunt verlaten ze begaven zich snel naar de woning van de Loepoigne en bereikten ze zonder verdere hindernis twee dagen verbleven ze daar eer een gunstig ogenblik kwam om uit de hoofdstad te vluchten want de Laché had niet alleen zijn speurhonden en de Franse soldaten gelast de vluchtelingen op te sporen en heeft aangesproken dat geheelt en diensten de vreemde overheerser stond en voor dat werk dus ook te vinden was de commissaris de republiek giste wel dat alleen uilenspirozoek een stout waar stukanturen verbedrijven en hij de zo lang gezochte boerenleider bij de lurven zou hebben als de meisjes teruggevonden werden maar alle opsporingen bleven vruchteloos niet tegenstaande de beloning die voor het terugvinden en vluchtelingen werd uitgeloofd van de derde dag verlieten de twee meisjes als jongens verkleed tijl uitgedost als een dikke oude dame in een koets de woning van Loupoyen voorzien van vrijgeleiden een jonge juffer een nicht van de Loupoyen vergezelden hen om door het getal 3 niet de aandacht te trekken ongehinderd kwamen ze buiten de stad de zweep werd op het koppel kloekenpaarden gelegd en in volle vaart reden ze daar trietjes door we zullen niet trachten het weerzien van de bodenaar en zijn de dochter te beschrijven we zouden blijdschapstraden en zonnestralen vermingen om dit toeniel te schetsen Nelen bleef op de molen en uit de spiegel begaf zich naar het gemeentehuis waar hij dacht llammen te zullen aantreffen daar zekte de wacht hem dat goedzak zich in de pastorij bevond en tijl zag een lame voor een welvoelzine tafel gezeten waarop enige flesen getuigden dat hij zich het wijn van het patensvaartje lekker smakeliet uit de spiegel terugte zij de makkig de hand ik zie dat genoeg maar voortgaat met op uw manier te zondigen sprak hij overdaad is toch wel een zonde niet waar meneer pastoor ik kan geen overdad bedrijven lacht de goedzak wat ik heb nooit genoeg en Nelen zij bevindt zich in het molenhuis met de dochter van de molenaar hebt de meisjes ontdekt en verlost dat moet weer een bedrijf geweest zijn verhaal ons dat eens tijl vond date aan dat verzoek als hij daarmee gedaan had vroeg hij en hoe is hier alles afgelopen wat heb je met een gevangen soldaat gedaan hoe vriend heeft een geniaal gedacht gehad, zei de pastoor dat is hem nog gebeurd hij heeft doodinvoudig de Franse soldaat aan het werk gezet wel ja, zei goedzak, we wisten niet wat we met die kerel aan te vangen en laten lopen, dan zouden de gewapen terugkeren hen hier houden, los of gebonden dan moesten we hen de kost geven en dat was ik nu juist niet van plan ik lag er in mijn bed met mijn hersenen suff aan te denken, tot er licht in mijn geest opreist en ik besloot die kerel ons aan de arbeid te zetten tembate van de boeren en nu weken die lieve jongens op het veld in de stal, in het bos en in de schuur onder het toezicht van gewapende dorpelingen zo wordt alles nodig geverricht en de boeren kunnen onder de wapens blijven de Franse deugnieten zijn tevreden dat ze er zo goed koop van afgekomen zijn en vroeten en slaven dat ze ze weten ze weten dat bij de minste beweging om tegen te spachtelen of om op de vlucht te gaan een kogel naar een hersenpans zou komen zoeken en zijn dan ook gedwee als lammekers je moet het zien ik had het niet gevonden zet uil, ik wens u geluk lammen drink daar maar eens op mijn gezondheid en goed, zakvelden de bekers de officiere werken ook vroeg aan de spiegel lammen begon smakelijk te lachen hij zag het turneel de Franse vogels terug die zijn er eens een paar dagen weg zijn bleven hier niet lang naar u geeft het toch niet aan dood veroordeeld dat zou te vreed geweest zijn we hebben die vogels laten vliegen met veel woorden en nog steeds genietend van de leuten die hij erbij gevonden had verhaalde goed zak hoe ze de Franse officieren hadden bestreken met eiwit, in de pluimen gerold en dan lang zijn haarboeren op de vlucht gejaagd met een kunstig toegediende stamp onder hun rug tijdens gelaad betrok, hij lachte niet deel de lammen spred niet en schudde het hoofd heb ik niet wel gedaan, vroeg goed zak je hebt weer gehandeld zonder nadenken zulke smaats zullen de officieren u nooit vergeven en ze zullen hier met een gewapende markt terugkeren om die hoon uit te wissen ja, zijn lammen ja, daar had ik moeten aan denken je hebt gelijk teilen ik ben een ezel langs de andere kant had het toch een bende Franse rakkers te verwachten ze zouden wel manschappen op zoek gezonden hebben als ze niets meer vernamen over de verdweder soldaten er blijkt ons niets anders te doen dan maatregelen te nemen om de nieuwe vijand te ontvangen zodra er onraad is, moet het eerste week zijn de gevangenen weer te binden en in de schuren te bergen een goede dag wensen? het geschieden zoals aardenspiegel het had voorzien enige dagen later kwam het Franse legerbende naar het dorp afgezakt aardenspiegel had draa een plan gevormd door lammen weg gezeld en een zestal gewapende boeren reed hij de Franse tegemoet als ze in het zicht van de bende de republiek gekomen waren deed tijd een witte vlag aan de loop van een geweer in de hoogte steken een officier met een wachtsoldaten werd op het afgezonden dat hij de aanvoerder van het klein en leger verlangde te spreken aan zijn wens werd voldaan en een half uurtje later bevond het bevel hebben zich met ui de spiegel, bij de tepaard voor een groep lindebomen die als plaats door samenkomst was aangewezen op korte afstand stonden hun mannen zoals ik u zegt Kornenel wij zullen de gevangenen ongewapend loslaten en naar uw legerplaats laten gaan maar, zodra zij er komen breekt ge uw kamp op en van later ons gebied en als ik weigerde voorwijder aan te nemen dan worden al de gevangenen door de kop gebrand en we zullen u op geweervuur ontvangen we zijn gewapend we bezitten een paar kanonnen en het nemen van ons dorp, als je er in slaagt zal u veel soldaten kosten en als ik u heeft deed gevangen nemen als ik binnen een uur niet op het gemeente Haarspen wedergekeerd dan hebben al uw landgenoten geleefd een ogenblik dacht de aanvoerder naar ik neem u een voorwijder aan sprak hij hij was een eerlijk man en zodra de gevangenen in zijn kamp waren vertrok hij met zijn de bende zonder iemand van het dorp te verontrusten tussen de Franse krieslieden waren er tal eerlijke soldaten en hadden de regering te Parijs anders gehandeld misschien zouden de Belgen met de vreemde overheersing vrede hebben gehad zo werd de dorp ondanks al wat er gebeurd was gespaard en het was dan ook met tranen in de ogen en onder het uitspreken van dankwoorden dat de dorpeling een afscheidnamer van tuin die hen beschermd had uit de spiegel vertrok ben Nelen en Lammen terug naar Altwerpen hij wilde Nelen niet meer aan het gevaar dat ze gelopen had blootstellen en had besloten pot in de schilderstad op te zoeken om daar zijn de vrouw in veiligheid te brengen hij giste wel dat de slimme kerel het geval met de Franse onderofficier aller aannemelijkst zou hebben weten uit te leggen en de verheerden gestolen goederen die we zou veront rust geworden zijn en dat was inderdaad zo het geval geweest pot bewodde nog immer zijn huisje tegen het vleeshuis en tijlwegte het met open armen ontvangen hij bleef er enkele dagen uit rusten maar besloot dan met Lammen en weer op uit te trekken er wordt gestreden voor de vrijheid zoals pak hij en daar moeten wij bij zijn en zelfs het gesmeek van Nelen kon hem niet weer houden aan zijn erroeping te voldoen het einde van half stuk 19 het einde van half stuk 19