 Als we ons aardig prettig leefbaar willen houden ook voor onze kinderen en zorgen dat we dan voldoende grondstoffen hebben en dat de klimaatverandering niet te erg is geworden, dan zullen we heel snel om moeten gaan naar een samenleving die gebruikt maakt van duurzame energie en die de grondstoffen indicate en houdt, de zogenaamde circulaire economie. We zien nu dat de nationale overheid daar niet genoeg aan doet en dat bedrijven wel willen, maar dat die de druk en de support van de samenleving nodig hebben. Dus uiteindelijk zijn het de bewoners, de mensen, de burgers in het land die die versnelling kunnen genereren als ze met z'n allen er heel hard aan gaan werken. En dat is wat ik hoop dat ik iedereen daar kan inspireren om met z'n allen heel hard aan de slag te gaan om te zorgen dat we de snelheid bereiken die nodig is. Die zogenaamde economische en ook financiële crisis die heeft heel veel te maken met die ecologische crisis en nu worden ze vaak een beetje uit elkaar getrokken. En uiteindelijk draagt elke samenleving omdat we energie hebben om alles te kunnen doen wat we willen doen en omdat de grondstoffen gebruiken om tafelstoelen, dingen, jassen, kleren te produceren. Die grondstoffen die hebben we de afgelopen 60 jaar met enorme vele leden uit de grond gehaald en vervolgens verbruikt, verbrand of op een afvalberg gegooid. En die NEC die raakt op die wordt steeds duurder daardoor en daarnaast heeft u heel veel gezorgd voor broeikarsgassen die het klimaat aan het veranderen zijn. Nou en eigenlijk is het zaken dat we dat heel snel gaan veranderen want anders kunnen we niet eens op dezelfde manier doorgaan omdat we gewoon niet meer de goedkope grondstof hebben die we de hele tijd hadden dus alles wordt heel veel duurder en omdat het klimaatverandering gaat zorgen dat hele systemen veranderen waardoor ons voedsel duurder wordt er komt meer droogte, er komen meer extreme weersomstandigheden en we gaan dat veel meer merken aan voedsel dan aan een graadje meer aan het strand en dat besef zie je nog eigenlijk nauwelijks in de samenleving en ik ben een beetje bang dat we dat pas gaan zien op moment dat die rampen steeds verder toenemen en ik hoop dat we wijs genoeg zijn om te luisteren naar de wetenschap en om ons heen te kijken en te zien dat die veranderingen al ingezet zijn en dat we nu eigenlijk een andere koers moeten gaan varen en dat onze economie dus afhankelijk is van de grondstof die we uit de aardbol halen en we hebben maar één aardbol en we verbruiken er nu ongeveer voor drie dus dat gaat direct gewoon niet goed u spreekt van een transitie naar een circulaire economie wat zijn daarvan de uitgangspunten? circulaire economie betekent eigenlijk dat je die grondstoffen die je nu uit de aardbore maalt en stopt in je auto stoelen tafelskleding probeert opnieuw te gebruiken dus dat je ze niet naar afloop weggooit en verbrand maar dat je in de kringloop houdt omdat anders die grondstoffen straks heel schaars worden en waar we naartoe gaan is dat je straks krijgt dat je niet meer een tafel koopt maar je koopt zit uren om aan die tafel te zitten en na afloop van de levensduur geef je het weer terug aan de fabrikant en die haalt hem uit elkaar en die gaat hem opnieuw gebruiken dus het betekent dat die fabrikant veel slimmer moet gaan ontwerpen wat nu is het vaak verleimd en op een manier in elkaar gezet dat je het helemaal niet makkelijk uit elkaar haalt en die fabrikant gaat dus slimmer ontwerpen en weet dus van nou na vijf jaar krijg ik het weer terug heb ik alle grondstoffen nog die zijn in die vijf jaar best wel duurder geworden dus mijn tafel is een klein grondstof bankje geworden en is eigenlijk wel fijn om hem terug te krijgen want dan hoef ik het niet opnieuw in te kopen en dan kan ik een nieuwe tafel maken met die oude grondstoffen Ziet u in de kabinetsplannen aanknopingspunten voor de circulaire economie? Nou er hier een nieuwe geerakkoord noemt het woord dat ze gaan inzetten op een circulaire economie maar ze schrijven nergens in dat akkoord hoe ze dat gaan doen ze zetten er ook geen geld op en een ministerie van economische zaken wordt geleid door de VVD die op dit moment niet heel erg bezig is met dat onderwerp dus ik ben wel heel erg benieuwd om het maar een beetje flauw te zeggen hoe ze dat gaan doen want het is nu gewoon een beetje lippendienst bewijzen aan het woord maar je moet ik verwacht daden Zijn de kabinetsplannen een rem of stimulants voor burgers en bedrijfsleven om te verduurzamen? Nou het vorige kabinet was echt een rem die hadden zelfs verboden om het woord klimaatverandering nog te gebruiken in Den Haag dus heel veel ministerie's er werd het woordje geschrapt dat is nu wel echt anders en Diederik Samson weet ook uitstekend wat er moet gebeuren maar ik zie in het huidige regeerakkoord niet heel veel aanknopingspunten waarmee ze duidelijk maken dat ze echt willen versnellen het enige wat er staat voor burgers is dat als je in een lokale energie co-operatie zelf je energie opwekt dat dan een ziebelasting iets omlaag zal gaan niet nadenken specificeerd en ook niet hoe breed dat is dus als je met z'n allen wat wat je nu hebt zo'n windcentrale hebt dat er twee windmolens in het noordoosten van Groningen komen maar je kan best in Tilburg wonen ja dan is dat dan dichtbij want er staat als het dichtbij wordt opgewekt nou de windcentrale zelf denk dat het voor hun niet geldt maar dat is wel typisch ook een collectieve actie van burgers die samen energie gaan opwekken dus ik ben benieuwd ik zie alleen maar een klein zinnetje in dit huidige regeerakkoord wat aanknopingspunten biedt en niet waar iedereen eigenlijk om gevraagd heeft namelijk die zogenaamde saldering op afstand dus dat als je je zonnepanelen bij een boer in de buurt legt dat je het toch mag wegstrepen tegen je eigen gebruik wat je wel mag op je eigen dak en wat je niet mag op afstand en als ze dat hadden gedaan dan had er een enorme versnelling gekomen want er zit ontzettend veel mensen te wachten op dat soort collectieve acties met zon met wind en ik denk dat ze heel wel bewust dat niet hebben gedaan dat is eigenlijk wel een gemiste kans