 Hoogstuk 16 van Onder moeders vleugels. Dit is een opname voor Liepevox. Alle opnames van Liepevox zijn vrij van acteursrechten. Voor m'n informatie of als je verwilliger wilt worden, ga naar Liepevox.org. Voorgelezen door Anna Simon. Onder moeders vleugels door Louisa May Elkat. Hoogstuk 16. Brieven. In de koude morgenschemering staken de meisjes het licht aan. En lazen hun hoofdstuk met een tot nog toe ongekende ernst. Want nu de schadoe van wezenlijke droefheid op hun gevallen was, beseften ze eerst recht hoe rijk aan zonneschijn hun leven geweest was. De kleine boekjes stonden vol woorden van hulp en troost. En terwijl ze zich aankleden, kwamen ze overeen blij moedig en hoopvol afscheid te nemen. En hun moedig de reis te laten aanvaarden zonder haar door tranen of klachten te bedroven. Alles leek zo vreemd toen ze naar beneden gingen. Buiten alles zo donker en stil, binnen, overal licht en beweging. Op dit vroege uur zag het ontbijt er zo wonderlijk uit en zelfs Hannah's gezicht is geen onnatuurlijk, zoals ze door de keuken vloog met haar nachtmits op. De grote koffer stond klaar in de gang. Moeders Hoed en Chol lagen op de kanapé en moeder zelf zat daar en deed haar best om iets te eten. Maar zag zo bleek en afgemat door slaapeloosheid en angst dat de meisjes veel moeitekosten zich tappen te houden. Meta's ogen stonden gedurig voordat ze het wist vol tranen. Jo moest meer dan eens haar gezicht in de keukenhanddoek verbergen en in de ogen van de kleintjes lag een ernstige, verwonde de uitdrukking, alsof het roefheid nog nieuw voor hen was. Niemand sprak veel, maar toen de tijd van scheiden naderde en ze op het rijtuig zaten te wachten, zijn mevrouw March tot de meisjes, die allen om haar heen bezig waren, de een met het opvouwen van haar Chol, de andere met het strikken van haar keel linten, de derde met het aantrekken van haar overschoenen en de vierde met het sluiten van haar rijstas. Kinderen, ik laat jullie achter aan Hanna's zorg en in de hoede van meneer Lawrence. Hanna, onze oude getrouwen zal jullie tot grote steun zijn en onze goede buurman zal over jullie waken al of je zijn eigen dochters waard. Ik ga er zonder zorg wat dat betreft, maar ik wou zo graag dat jullie deze doofheid op de rechte manier beschouden. Gaat als ik weg ben, niet ze te truren of klagen en denkt niet dat je getroost zult worden als je niets uitvoert. Zet als naar gewoonte je bezigheden voort, want arbeid is een grote troost. Blijft hopen en werken en wat er ook gebeuren, bedenkt dat je nooit geheel vaderloos kunt zijn. Ja, moedig. Meta, lieve, wees voorzichtig. Pas op de zusjes, raad pleeg Hanna en wanneer je geen raad weet met het een of ander, ga dan naar meneer Lawrence. Jo, wees geduldig. Word niet moedeloos en doe geen overeilde dingen. Schrijf me dikkels en wees me een flinke dochter. Altijd gereed ons alle te helpen en op te beuren. Bet, zoek je troost in de muziek, lieve kind en wees getrouw in je huiselijke plichten. En jij, Amy, wees zoveel mogelijk behulpzaam en gehoorzaam en blijf tevreden en rustig thuis. We beloven het u, moedig. Verzekerde het bedroefde viertal. Het geradeel van een naderend rijtuig deed allen opschrikken en luisteren. Nu kwam het moeilijkste oogblik, maar de meisjes stonden het moedig door. Niemand schrijde, niemand liep weg, niemand klaagde, hoewel het hun angstigte moeder werd bij het senden van hartelijke groeten aan vader, terwijl ze bedachten dat het mogelijk reed salat was om ze hem te kunnen overbrengen. Kalm kusten zij hun moeder verwel, innig om helsten ze haar en toen ze wegreed, trachten ze haar verhoorlijk na te wuiven. Lori en zijn grootvader kwamen om haar te zien vertrekken en de jonge broek zag er zo firm en verstandig en vriendelijk uit dat de meisjes hem onmiddellijk meneer Edelhard dopten. Vaar wel lievelingen, godssegenen en behoeden ons allen, verluisterde mevrouw March, terwijl ze het ene dierbare gezichtje na het andere kusten en zo spoedig mogelijk in het rijtuig stapte. Terwijl ze wegreed, kwam de zon van achter de wolken tevoorschijn en toen ze nog eens omkeek, zag ze haar heldere stralen als een goed voorteken rusten op het groepje bij het hek. De meisjes merkten het ook op en glimlachten en wuifden en het laatste wat mevrouw March bij het omslaan van de hoek zag waren de vier blij moedige gezichtjes en derachtig als een soort van lijfwacht, de oude heer Lawrence, de trouwe Hannah en de hartelijke Lori. Wat is iedereen vriendelijk voor ons, zei ze, zicht op de jonge man wendend, opwiens gezicht zijn nieuw bewijs van haar woorden vond door het enig medegevoel dat er uitsprak. Ik zou niet weten hoe iemand dat kon laten, antwoorden broek en lachte zo aanstekelijk dat een vrouw March een glimlach niet bedwingen kon. En zo begon de reis onder de goede voorteken van zonnenschijn en opwekkende woorden. Ik heb een gevoel over een aardbeving geweest is, zei jo, toen de buren naar huis waren gegaan om te ontbijten en de meisjes wat gingen rusten en zich verfrissen. Het is net of het huis uitgestorven is, vroeg de meter er somber bij. Betts opende de mond om ook iets te zeggen, maar kon slechts wijzen naar de stapel netgemaasde kausen die op moeder's tafel lag, als een bewijs hoe ze nog in de laatste ogen blikken aan hen had gedacht en voor hen gewerkt had. Het was maar een kleinigheid, maar het trofde meisjes in het diepst van haar ziel, en in spijt van al hun moedige voornemens barsten ze alle in snikken uit. Hannah was zo verstandig ze maar eerst te laten uitschrijnen, en toen de buis geen op te klaren, kwam ze te hulp, gewapend met een koffie kan. Nu, lieve kinders, bedenk nu eens wat uw ma gezijd heeft van niet te treuren. Kom, laten we allemaal een kopje troost drinken en dan een werk gaan, en een eer zijn voor de familie. Koffie was een tractatie en Hannah toon de veel tract door ze die morgen te zetten. Niemand kon haar aanmoedigende knikje of de welriekende geur uit de tijd van de koffie kan weerstand bieden. Ze schoven aan tafel, verwisselden hun zakdoeken voor servetten en waren binnen 10 minuten alle weer op streek. Hopen en werken, dat is een mooi motto voor ons, laten we eens zien wie dat het best onthoudt. Ik zal als haar gewoont en haar tante March gaan, maar oh wat zal ze zeuren, zij joh, die met vernieuwde moed van haar kopjes had te genieten. Ik zal naar maar gelieve kinks trekken, hoewel ik veel liever thuis zou blijven om hier allerlei kleine gelen te doen, zuchten meten, wensenden, dat ze haar ogen niet zo rood geschreid had. Dat is niet nodig. Bets en ik kunnen heel goed huis houden, zei Amy, met een gewichtig air. Hannah zal ons wel zeggen wat we doen moeten en we zullen zorgen dat alles netjes in orde is tegen dat je dit thuis komt. Dat is niet waar, maar het is niet waar, maar het is erbij, terwijl ze zonder uitstel teedook en af als bakje kreeg. Ik vind verdriet eigenlijk wel interessant, zei Amy, die met een pijzend gezicht een hapje suiker nam. De meisjes moest te lachen, of ze wilde of niet, en dat deed hun goed, hoewel meta het hoofd schudden tegen de jonge dame die troost kon vinden in de suikerpot. Een blik op de pudding trommeltjes waar ze gewoon waren moeder te zien. Helaas, ze was verdwenen, maar Bets had gedacht aan de oude gezellige gewoonte en stond te knikken, te knikken, als een roos kleurig mandereintje. Net iets voor mijn Bets, zei Jo, met een dankbaar gezicht haar hoed zwaaiende. Als je ermeeet, ik hoop dat de kinks vandaag niet zullen drenzen. Top niet over vader besten, volgde ze erbij, terwijl ze scheiden. En ik hoop dat dan de marge niet zal breken. Je haar staat je erg jongsachtig, maar wel netjes. Zij meten, die haar best moest doen, niet te lachen om het krullenbolletje dat zo grappig klein scheen op haar lange zuster. Dat is mijn enige troost, zei Jo, aanslaan de Alalori, met een gevoel als een geschoore schaap op een winterdag. De eerst volgende tijding van de zieken luidde gelukkig gerustellend, want hoewel hij gevaarlijk ziek was, had de tegenwoordigheid van de beste en teters de verzorgster hem reeds veel goed gedaan. Meneer Broek zond elke dag een bulletin dat met de dag hoopvaller werd, en als hoofd-es-huisgezins stond Meta erop, de berichten te mogen voorlezen. In het eerst verlangenen allen om het hartst te schrijven en volgepropte enveloppes werd er zorgvuldig in de bus gestoken door een van de zusjes, die zich zeer gewicht gevoelden door die Washingtonse correspondentie. De pakketten bevatten soms karakteristieke brieven van de hele familie. Zo schreef Meta onmogelijk zeggen hoe blij we met u laatste brieven waren, want het was zo'n goed nieuws dat we om moesten lachen en schrijven tegelijk. Wat is meneer Broek vriendelijk en wat de geluk dat de zaken van meneer Lawrence hem zo lang in Washington houden, daar hij u en vader van zoveel dienst is. De kleintjes zijn erg lief. Joe helpt mij met naaien en staat erop alle moeilijke dingen te doen. Ik zou bang zijn dat ze zich overwerkte als ik niet wist dat haar eivere gebouw wel niet langs al duren. Bets is met al haar bezigheden zo geregeld als de klok en vergeet nooit wat u haar gezegd hebt. Ze truurt erg onvaardig en kijkt altijd ernstig, behalve wanneer ze voor haar piano zit. Amy is heel gehoorzaam en ik zorg goed voor haar. Ze maakt zelf haar haar op en ik leer haar knoopschat te maken en kou ze mazen. Ze doet aandoenlijk haar best en ik denk dat u blij zult zijn over haar voordelingen wanneer u terugkomt. We houden klok hen, zegt Joe, en Lori is heel vriendelijk en behulpzaam. Hij en Joe houden ons vrolijk want nu en dan zijn we erg trist en voelen we ons net wezen nu u en vader zover wegzijdt. Hannah is een ware heilige. Ze brompt nooit en noemt mij je vrouw Margerite. Heel gepast vindt u niet en ze behandelt me met grappige eerbied. We zijn alle best in orde en druk aan het werk maar we verlangen dag en nacht naar u terugkomst. We vroegen u nogal van uw eigen meta. Deze brief netjes op geparfumeerd papier geschreven vormde een groot contrast met de volgende die op een groot vell mailpapier was gekrabbeld en versierd met vlekken en allerlei soort van krullen en langstaartige letters. Mijn engelachtige moedertje drie maura voor die goede oude vader. Brooke is een juweel onzodadelijk te telegraveren en ons de eerste minuut de beste dat hij beter werd te laten weten. We zolder toen de brief kwam en tracht de God te danken dat hij zo goed voor ons was. Maar ik kon alleen maar schrijden en zeggen, wat ben ik blij? Wat ben ik blij? Het was evengoed als een gebed is het niet want daar waren er wel honderd in mijn hart. We hebben zo'n grappig leventje iedereen is evenwan hopen goed het is of we in een nest van tortelduiver leven. U zou het lachen als u meten aan het hoofd van de tafelzag zitten en haar best doen om moederlijk te zijn. De kleintjes zijn ware aartsengelen en ik ik ben Jo en zal wel nooit iets anders zijn. Oh, ik moet u nog vertellen dat ik bijna Ruzi met Laurie gehad heb. Ik zei aan mijn opinie over een kleinigheid en hij was beleidigd. Ik had gelijk, maar ik pakte het niet goed aan en hij ging naar huis en zei dat hij niet terugkwam voordat ik hem vergeving gevraagd had. Nu, daar bedankt ik voor en ik was woedend. Het duurde de hele dag. Ik zei erg naar u. Laurie en ik zijn beide zo trots en vergevingvraag is zo moeilijk maar ik dacht dat hij wel komen zou want ik had gelijk. Maar hij kwam niet en juist s'avonds herinnerde ik mij wat u gezegd had toen Amy in het water viel. Ik las in mijn boekje, bedaard, besloot de zon niet over mijn toren te doen ondergaan en ging naar Laurie om hem te zeggen dat het me speed. Bij het hek kwam ik hem tegen. Hij kwam met hetzelfde doel. We voegel elkaar excus en nu is het zaakje weer gezond. Gisteren maakte ik een vers terwijl ik met Hannah de was deed en daar vader ik nogal van mijn krabbelarije houd sluit ik het in om hem te amuseren. Geef hem de hartelijkst mogelijk om helzing en kus u zelf 12 maal voor uw robbedoes yo. Zeepsop lied Oh, zeepsop, te midden van het spatten schuim steeg vrolijk mijn lied naar hem hoog. Iever, ik klopte en ik vrong schoon nat ook om de oren mij vloog. Nu hang ik de kleeroog gauw op in de wind die maakt met de zon ze weer droog. Oh, zeepsop, konden we ons hart zo bevlek ook duchtig eens doen in de was. Dat water en licht met hun tovrende macht zo zuiver ons maakten als glas. Dan had hier op aarde voor zeker steeds plaats het heerlijkste schoonmaak geplas. Langst pad van een flink en een udoch bestaan bloedvreden toch immers altijd. Een ijverig mens heeft wel anders te doen dan denken aan smart of aan spijt en zorgen worden gemakkelijk verjaagd door hem die schropt op zijn tijd. Ik ben blij dat iedere volgende dag een taak voor mij weg is gelegd. Ze maakt me gezond en moedig en sterk zodat mij geweten mij zegt Oh, hoofd, mij naar vrij, oh, hart gevoel voort, maar hand brengt hij alles terecht. Lieve moedig, er is voor mij alleen nog maar een plaats om u even goede dag te zeggen en u een paar gedroogte viooltjes te sturen van het plantje dat ik zo zovuldig in huis heb gehouden om ze aan vader te laten zien. Ik lees elke morgen door de hele dag mijn best om goed te zijn en zing mezelf in slaap met vaderslied. Ik kan u niet zingen, heerlijk land, want dan moet ik schrij in. Iedereen is heel vriendelijk en we zijn zo gelukkig als we zonder u kunnen zijn. Amy moet de rest van het plaatje hebben, maar eindig ik. Ik heb niet vergeten de ornamenten toe te dekken en elke dag wint ik de klok op en lucht ik uw kamers. Kusvader op de wang die hij de mijne noemt. Oh, kom toch goud terug bij uw liefhebbende kleine bets. Lieve mama, we zijn allemaal gezond. Ik leer altijd mijn les en streef nooit de meisjes tegen. Meta zegt dat ik bedoel spreek tegen. Daarom zet ik nu maar de beide woorden, dan kunt u het geschikste kiezen. Ze geeft me altijd julei bij de thee. Het is zo goed voor me, zegt jo, omdat het mij zo zoet maakt. Lori is niet zo beleefd voor me als hij moest nu ik bijna dertien ben. Hij noemt mij kuiken en kwets mijn gevoel door heel goud Frans tegen me te gaan praten wanneer ik net als Hetty King, Merci of Bonjour zeg. De mouwen van mijn blauwe jurk waren helemaal versleten en Meta heeft er nieuwe ingezet. Maar de ruimte zit niet op de goede plaats en ze zijn blauer dan de jurk. Ik doe mijn best mijn moeilijkheden goed te dragen, maar ik wou wel graag dat Hannah meer stijfsel in mijn boezelaars deed en elke dag kadetjes van de bakker nam. Mag dat niet? Heb ik dat vraag teken niet netjes gezet? Meta zegt dat mijn spelling en mijn punctuatie schanderlijk zijn en dat spuit me erg, maar ik heb ook zo vreselijk veel te doen dat ik daar niet op letten kan. Adje, ik zent een heleboel kussen aan papa. Uw liefhebende dochter, Amy Curtis March. Lieve mevrouw March, ik neem de pen op om u te zeggen als dat we alle gezond zijn. De meisjes passen goed op en vliegen heel ijverig door het huis. Uw vrouw Meta zal een beste huishouds te worden. Ze houdt van dat soort werk en heeft van die dingen erg goud slag weg. Jo doet van allemaal nog het meest haar best, maar ze denkt nooit van te voren en je kan nooit weten waarmee ze voor de dag zou komen. Maandag heb ze een toppen met goed gewassen, maar ze stijft het goed voordat het gevonden was. En haalde een roze kartoene kleedje zo blauw door dat ik dag als dat ik een stuip kreeg van het lachen. Betsen zijn liefschepseltje en een groot gemak voor me omdat ze zo handig en vertrouwd is. Ze probeert alles te leren en komt beter voor de dag dan men van de jaren verwachten zou. Als ook in het opschrijven van alles dat ze met mijn hulp veronderlijk goed doet. We zijn tot nog toe heel zuinig geweest. Ik geef de meisjes geen koffie als eens in de week, zoals u graag heeft en kookeenvoudig gezond eten. Eén meer pruttelt nog al niet, ook niet om lekkers en om er beste kleren aan te hebben. Jongen neer Laurie is zo vol grappen als altoos en zet gedurig het huis opstelten. Maar hij geeft de meisjes een versetje en daarom laat ik hun de gang maar gaan. De oude heer stuurt van alles en is wel wat bemoeierig, maar hij meent het goed en het past mij niet er iets van te zeggen. Mijn brood moet in de oven dus ook moet afbreken. Mijn onderdanige groeten is aan mijn heer en ik hoop dat hij geen last meer van zijn longers zal hebben. Zo noem ik mij ou onderdanige Hannah Mullet. Aan de hoofdverpleegster van zaal 2. Alles wel op de Rappen Hanok. De troepen in de beste welstand, buitenlandse posterij geregeld, de hoofdwacht onder aanvoering van Colonell Teddy, altijd onder de wapenen. De opperkbevelhebber, general Lawrence, houdt dagelijks inspectie. De kwartiermeester Mullet zorgt voor de Victualien en houdt er snachts te wachten. Een salvo van 24 kanonen begroeten het goede nieuws uit Washington en in het hoofdkwartier werd groot tenu parade gehouden. De opperkbevelhebber wendst u alles goed, evenals Colonell Teddy. Hoge achter mevouw. De meisjes zijn alle wel. Dagelijks krijg ik berichten van hen door Bets en mijn jongen. Hannah is een voorbeeldige dienstbode en bewaakte lieve meter als een serberus. Het verheugd mij dat het gunstige weer aanhoudt. Laat Brooke u zoveel mogelijk van dienst zijn en trak gerust een wissel op mij wanneer de kosten uw berekening mochten overtreffen. Laat het uw echtgenoot aan niets onbereken. God dank dat hij beter wordt. Uw oprechte vriend en diner James Lawrence Einde Hoogstuk 16