 Salam dəyirli kanunıcı izləyiciləri 12 iyan var, kimi 23. tariqdə kanunıcı efirindasq söz proqramının canı bağlandığında koşdurduk sizdəri bu gün ölkə gündəmi dəyirləndirəcik, amma təbii ki, ötəmlə bir qısa ötəri ekskurs edərək. Biliyiniz kimi ülkə prejidentin və əzi yəli media təmsidçilərdən müsayibə və həmin müsayibə də verilən suallardan biri də buydu ki, 2023-ci il bizim üçün gərgin gözləndir, prejidin 21. avında 2023-ci ilə bizi koşanlar gözləyir deyə, və də bir cevab verir, prejidin kuma nəyə itiraf etdi, nə də o koşanlar? Kimi 2022-ci ili biz necə yola verdik ki, 2022-ci il bizim üçün ne ilə yadda qaldı? Təbii ki, ölkə gündəmini bizi davamı izləyən izləyicilərimiz soqq gözlə bilirlər və dəhərləndirirlər. Amma bugün bir siyasətçif fikirini istətəyilməyəcik, ger şeydən ölkə 2023-ci ilə necə daxı oldu? Kimi 2022-ci il, bizim üçün nələrdə yadda qaldı? Və bizim nələr gözləyir? Bu suala siyasətçi, siyasi menecibirkinin üstünün rəhbəri, Azərqasılnıyı da təxminən bir sadərzində cevaplaq yapmalar çalışılciyir. Azərbay xoş gördü işsizir. Xoş gördür kətbəyi. Hər vaxt ısıqır olsun. Azərbay sizin üçün, sizin dəyələndir mənzi nədir? Ötənil bizim üçün nələrdə yadda qaldı? Biraz da sualı karəktə ediyim. President də sırava gün media təmsidətçilərlə bəzi ölkənin daxılı auditoriasını təmsidə ediyən, əslində bilmirəm bunu nə dərəcədə demək doğrudur. Bəzi media təmsidətçilərlə 2023-ci ilə bizi xoşanlar gözləyir. Kimi 22-ci ilin reallıqların nəsələ alıb bizi 2023-ci ililə gəvşə edən hansı xoşanlar gözləyə bilər? Bir də bu sualı sizdən çağolandırmanızı xarşiləcəm. Buyurun. Azərbay mən çox sualı verimin ki, sizə işidək. Bir daha salamlı, tətbək, çox geniş bir sualı veriminiz. Həm 22-ci ilinlə ayıttır, həm 23-ci ilinlə ayıttır. Həm də sualın içində bilinəcə sual var idi. Amma mən çalışacağım, çox lakanik danışlığım. 22-ci ilinlə bağlı. 22-ci il də, yəni, Azərbaycan necə ki, qeyri demokratik bir ölkə idi. Eyni şəkildə qeyri demokratik ölkə kimi qaldı. Hətta təssiflər olsun ki, elə kanunlar qəbul olundu ki, ilk mövvədə meydə qanun, o cümlədəndə, dimələləli, cəkabrayında, partalar haqqında yeni qanun qəbul olundu. Həri ki, qanun mürtəcə idi, həri ki, qanun Azərbaycanı nə ki, demokratiya doğru afarmırdı, tam əksinə, Azərbaycan da o qeyri demokratik mühütki yaradılmışdı. Onu daha da timitləşdirmək, daha da gücləndirmək, bu məqsədə daşdırdı. Yəni, sözün qısası, Azərbaycan necə qeyri demokratik itse, 2022-də, 10 nəvəkillərdə, 23-ci ilinlə də eyni şəkildə dahılı oldu. Və mən hətta diyərim ki, bir çoxları gözlüyürdü ki, bu 44 günü muharibbədən sonra, bu baş əldə etdiyimiz zəfərdən sonra, ölkədə müsbət dəşiklər olacaq, həm siyasi, həm iqtisadı sahədə, amma bundan baş verimədi və hətta bugün onu konstat edə biləriyik ki, bunun tam əksi baş verirdi. Yəni, biz 23-ci ilə qeyri demokratik ölkə kimi dahılı oldu. Bunun yanında bildəyiniz kimi Eləciq Qabrayan'da bir neçə şəxs həps olundu, rəpiristiyalar damam etdirildi və bugün də Tofiq Yagublu, Bəxtar Haciv, Eləlyev və digərləri həpsidədlər, onlardan əvvəl də həpsidə olan şəxslər var idi. Yəni, Azarabacan gündəmində, siyasi gündəmində, siyasi həpsilər, rəpiristiyalar, o cümlədən də siyasi məhbuzlar problemi var idi. Biz eni şəkildə 22-ci ildə bu problemi həllə etmədi, nəyən kəllə etmədi, hətta yeni siyasi məhbuzlarına 23-ci ildə dahılı oldu. Və təbii ki, hər bir vətandaşı, hər bir ailəni nanhat edən sosial məsələr sosial problemlərdir. Belə ki, yeri gəlmiş gələ ilham əlevdə öz çıxışında yaktım sahibəsində bunları eləxarakterizə etdi ki, hər zaman olduğu kimi, yəni bu yeni deyildəsinin, amma yenədə. Dünyada gədən bir proses var, bir hərzak qıtlığı var, bütün dünyada inflatsa baş verməkdədir. Və təbii ki, bunun azarbaycanda da təsir var. Yəni, sözün nədədir? Sözüm onda da ki, onsuz da sosial vəziyyət azarbaycanda ağır idi. Və inflatsa çox yüksəy səviyyədə idi. Və elan olunan statistik rəqəmlər hər qəta uyğun deyildi, heç bir zaman hər qəta uyğun olmuyordur. Və hətta mən diyərdim ki, 2015-ci ildən bu gündü günə qədər hesablasaq, yəni son 7-8 il ərzində, ilk cevalivatsadan sonra azarbaycanda indi fəqdir əqəmlər səsləmir, indi elə ərzak məhsulları var ki, 200 faizə qədər inflatsa olmadır, yəni qeymətlər qaqır. Nələsi var, 100 faiz qeymətlər qaqır. Vələsi var, 30 faiz, 50 faiz. Yəni, vəziyyət çox azın azarlıdır, sosial vəziyyət olaraq. Yəni, düşünün ki, 2015-ci ildə divalivatsadan əvvəl, məsələn, 1500 manad pul qazanırdısa ayda və yaxud belə bir məvacıb maviş alırdısa, onun məvacıbı eyni səviyyədə qalır. Məbəl qeydə ettikimi, inflatsa durmadan gedir və qeymətlər durmadan qaqır, yüksəlir və bu artımlar baş verməkdədir, qeymət artımları. Amma mavişlarsa eyni səviyyədə demək olaraq ki, qalır. Yəni, 2015-ci ildə bu günə qədər 1 neçə dəfə maviş artımı olub, amma çox çubuzi artımlar olub. Yəni, bu artımlar inflatsa qədər olmadır. Və eyni şəkildə elə yeni başlar başlamaz ilhaməli bir sərəmcəm verdi və mavişları artırdı, sövbətliq 5 maviş artımdan sövbət gedir. Amma Azərbaycan üzərində götürdüyü məyən o ödəliklər var. Məsələn, Avropa xarçasını imza artıbdır. Hansına görə, məsəl, intiksatsa etsək, hardasa 500 manat civarında olmalıdır, minimum əməyi haqqı. Amma biz görür ki, belə deyil Azərbaycan'da. Bunun altındadır. Yəni, bunun çox altındadır. Və verilən fərmanda formal bir fərmandır. Yəni, bunun ciddi bir insanların sosial həyatına təsir etmirik. Yəni, uzun sözün kısasayı, 2022-ci ildə vətandaşların sosial vəziyyəti daha da ağırlaşdı. Və bu vəziyyət, 23-ci ilə daha da pis halda, yəni, daha da pis vəziyyətdə 2023-ci ildə dağıl oldu. Yəni, mənim elə bu baxımdan gözləntlərim ondan ibarətdir ki, sosial vəziyyət bundan sonra da ağırlaşacaq. Və heç də problem İlham əlimində deyikimi, dünyada gedən proseslərin nəticəsi deyibdüz. Dolmanın da təsiri var, onu da gedətmək lazımdır. Azarbaçanda sosial problemlərin çökü yalnız bunda deyildi. Yəni, bunda deyildi, əsasını götürdükdə. Problemlərin həllə onda da ki, Azarbaçanda geri azad iqtisad-i mühüt yaradılırdır. Yəni, iqtisadcata ciddi ətiyasətli oldu, kimi iqtisadcata da manakoylalardır. 2022-də də bu davam etdirirdi. Və 23-ci ilə biz yenə də manakoylalarına dağıl oldu. Hətta burada bir məsələndə gedətmək lazımdır ki, həllə 2016-ci ilə edibarən, bugünə kimi Azarbaçanda siyasi və iqtisad-i sistemin bir transformatsası baş verməkdə idi. Bələk ki, bütün o varlı adamlardan, alıqaqlardan var dövlətləri əllərinə alınırdı və 2022-də də bu proses davam etdirildi və bunu pik nöktəsi olaraq naxçıvanda, naxçıvankanı mələ vasif talıbıqın hakimətdən, vəzifədən alınması, istifaya gəndənilməsi və halazada gördüyümüzdə ondan ibarətdir ki, daha əvvər ki, alıqaqlarda olduğu kimi, onun da var dövlətləri əllərinə alınmaktadır. Amma alınıq, halga təbii ki, bunu vermirlər, alıq büccəyə də keçirtmirlər var, bu nökləri sadece əl dəyişimi baş verməkdədir. Yəni, biz 23-ci ildə artıq, də yəni, deyə bilərik ki, Azərbaycanda bir alıqar, bir manapaliz, bir inhisatçıla bir qə 2023-ə dahıl oluruk, artı bu prosesdə İgil Miki'nin eləci qabrayında bitti, demək olar ki, və bu şəkidə də 23-ce dahıl olduq. Bir də ən əsas problemlərimizdən birisi, yəni, bayaq dədiyim məsələr iqtisadi, siyasi, insanıqları, demokrati məsələr, insanların yaxşayışı, sosial vəziyyəti, bir də var, ölkənin tərkəsizdi, və müstəqliliyim məsələsi. Bu baxımdan da vəziyyət heç də yaxşıdır, çünki 2020-dən bugünə gədər, yəni, 22-ni sonuna gədər, Qarabağda, yəni, bizim topallarda başqa bir ölkənin, əskərləri, başqa bir ölkənin hər bir kansingenti yerləşdirilmişti, var olmuştu və bugün də onlar eyni iyerdədilər, iyerlərindən tərpənmiblər, və biz 2023-ci ilə yenədəki müstəqiliyimiz məh tutlaşdırılmış və ərazı bir tövəliyimiz təmin olunmamış və tərkəsizliyimizə, milli tərkəsizliyimizə ciddi təhdidlərlə bilgə dağıl oluruk. Yəni, bir dağıtın çizərək geydədiyim, Rus hər bir kansingentinin, Rus əskərlərinin Qarabağda, bizim topallarda yerləşdirilməsi, var olması, bizim milli tərkəsizliyimizə, bizim müstəqildiyemizə ciddi təhdiddir. Və biz bu şəkildə də, onlardan bir qə 23-ci ilə atladık, yəni 23-ci ilə daxılı olduk. Qısa şəkildə desəm bu. Amma müsbətlərə gəlincə, müsbət çox önəmli bir müsbəttir, onu belə qəirləndirəm, yəni 22-ci ilin ən müsbət hadsəsi oldu ki, uqrayna məhlub olmalı, yəni Rusya, uqrayna da qalib gələ bilmədir. Mən niye bunu müsbət həsab edirəm? Kimsə deyə bilər ki, bunun bizim ənə alaqəsi var, amma elədir. Mən hesab edirəm ki, əgər Putin-in planı hətta keçsəkdir və keçən il, uqrayna da Putin, Rusya qalib gəlsəkdir, mən sizi inandırıram, bugün Azərbaycan müstəqiliyindən heç nə qalmayacağıq. Yəni, biz tamamilə başqa bir Azərbaycan görəcəktik, tamamilə başqa azınacalı vəziyyətləm, üzbəyüz qalacardır və hər şey buna doğru gedirdi. Və həqi gətən bizim bəxtimiz onda gətirdi ki, Rusya qalib gələ bilmədir. Rusya qalib gəlsəkdir, həm Azərbaycanı, və həm digər port-səvet məkanda, digər ölkələrdə də at oynadacağıqdır, necə deyirlər, onların müstəqiliyini formal bir halas alacağıqdır, o cümlədən də Azərbaycanıq. Nə yaxşı ki, bu baş qərinədir. İndi 23. ilə gəlincə, ilham əlif, dediniz kimi qeyd edib ki, bici gözəl günlər gözləyir, amma iki məsələ, binçik gözəl günlər gözləyir, yəni kimi gözləyir, biz deyəndi kimi nəzərdətdir. Yəni, Azərbaycan var dövləkdəyi, Azərbaycan bütün mükləri bayaq dediğim kimi bir manapalistin, bir inhisarçın əlinədədir, bir ailənin əlinədədir. Digərlərin sosial vəziyyəti olduğu cərzın acağılığıdır, umumiyyətlə ölkədə bildiyniz kimi, yəni sosial ciddi bir uçurum var. Yəni, ülkənin resurslarının büyük bir əksəriyyəti 90 faizindən çoxu 0,3 faiz və təsirətlərin əlinədədir və onlardan bir qələr arasında bir uçur, sosial bir uçur umur. Və ilham eləyib deyəndə ki, biz deyəndə kimi nəzərdətdir. Yəni, bütün Azərbaycan qalqını, millətini nəzərdətdir isə, yəni onda daha əvvəl, yəni davranışları da buna uyğun olardı. Bu məsələrin birinci tələfi, məsələn, ikinci tələfi de odur ki, yəni, əgər hansı bir yaxşılıları gözlüyüse bunu çəhətmək lazımdır. Yəni, konkret bildirmək lazımdır ki, hansı müsbət bir dəşliklər gözlüyür. Məsələn, Rusya'nın hər bir kansingetini qarabağdan çıxaracaq mı, 2023-ci də? Bununla bağlı yeri gəlmiş ki, həmin elə çıxşında ilham eləyib deyəndə ki, məh, demək Rusya-sünməramlı kansinget, 2025-də rəzar-baza mələsindir. Yəni, 2015-cildən sonra çıxaracaq mı çıxaracaq mı, çıxaracaq mı, onu təbii ki, zaman göstərəcək, söz söz ki, yaxşı insanların sosial vəziyyətindən sövbət gedirsə, ondan ilə yanvar ayında fərmanı o şəkildə verərdik ki, insanların əminyum əməyaxı 45 manad deyil, daha çox yüksəl dərdə bunu, ən azı dövlət olaraq üzərimizi götürdüyümüz ökləlikləri, yəni, Avropa xarçasında yazılanlar həyata keçirərdir. Həmin həməli bunu etməli. Yəni, biz oturub gözləməliyik ki, ilhəməli kevral ayında bunu edəcək və yaxı diyrəm ki, Mart ayında, April ayında yaxıda baş qaylarda, yəni, ümumiyyət də biz 20-ildi gözlüyürükdə, yəni, bunların baş verməməkdədir, yəni, bunların heç biri, bunun tam əksini biz görürükdə, bayaq, dediğim kimi, ölkəni bütün resursları bir əldə cəmləşir. Və bunun yanında da ilhəməli yaxşı olacaq dedikdə ölkə iqtaziyatını daha da liberallaşdırıq, daha doğrusu ölkə iqtaziyatını liberallaşdırıcaq, azalt iqtaziyatını mühütməyə yaratıcaq, vələtse onu çıxıb dəsün ki, bunu edəcəm, yəni, təbii ki, bunu demədi və aydın məsələdi ki, bunu etməyəcək və 20-ildi il ərzində bunun tam əksini ediblək. İndi 23-ci ildə başqa çürmək edəcək, yaxşı daha yaxşı olacaq deyəndə nəy nəzə rədutdur, hansı sahədə yaxşı olacaq, hansı ona zəmin var, bu yaxşı olmasına zəmin. Medya xaqında qanu qəbul edilər, medya onu susturullar, partalar xaqında qanu qəbul edilər, olan qalan müstəqil partalarda yox etmət həbiyəsini gətirirlər, yeni partanın yaranmasına imkan verilər. İndi vasıf talbın əlindən hər şeyini alınlar, ondan əvvərdə ziyan mənmədə, kəmələtin və digərləri yaxşı bunu aldınız, dövlət mücəssinə mü veririniz? Xeyr, yenə bir əvdə bundan hamsın cəmləşiniz. İndi kimi yaxşı olacaq? Hansı şəkildə yaxşı olacaq? Yəni mənim 2023-dən gözləntlərin bundan ibarətdir ki, iki önəmli hadsə var. Vərəcək, böyük ətmal 2023-ci ildə. Birincisi, Türkiyədə prezənsə çiləridir. İyunayında olabıksın ki, Yunun 18-li olabıksın ki, bunu əkən qabala çəklər, əkən seçqilər oldu. Bu, Türkiyədə baş verəcək seçqilər və orada hər hansı bir dəşlik təbii ki, Azərbaycanı və regionu ciddi təsir edəcək. Və onun müsbət təsirini, demokrati nökləyün əzərindən, mən müsbət təsirini gözləyirəm. Və iki, Ukrayna da qədən muharbə orada Putinin tam məhulub olması, yəni, 2023-ci il ərzində bunun baş verəməsini mən gözləyirəm. O da, çox önəmli qəssəslərdən birisidir hansılar ki, bize təsir edəcək söz sürki. Və bunun yanında da, dünya bazarında neftin qeymətlərinin aşağı ilməsi prosesi baş verəməklədir. Və mənələ gəl ki, bu trend əgər ciddi bir hadsə baş verəməsət, dünya siyasətində bu trend davam etdiriləcək. Və bunu da təbii ki, Azərbaycana təsiri olacaq və bütün bunları nəzəralaraq məhvkiləşirəm ki, Azərbaycanda bir məyən bir aktivlik başlayabilər, siyasi aktivliyid bir başlanacağını mən gözləyirəm və bunu da mən müsbət yalaşıram buna. Ona görə, mənim İham Elif dən fərqilə olaraq, 2023-ci ildən demokratiya baxımləan siyasi, fəyallıq aktivlik meftinəzərdən böyük gözləntlərin var. Mən düşünəm ki, ədə bu səpqidə də dəşliklər olacaq 2023-ci ildə belə. Amma nə ki, qaldı iqtisadi və sosial vəziyyət insanlarım, təsiflər olsun, yəni, bizi izləyən vətəndaşımlarımızı, dostlarımızı, yaxınlarımızı, yəni, bu baxımdan səmin edə bilməyəcəm. Mən elə gəlir ki, 2023-ci ildə iqtisadi və sosial vəziyyət çox alınulacaq və daha da ağırlaşacaq, təsiflər olsun ki, belədir. Bu bizim günahımız deyil, bu Azabacan iktidarının Azabacan elitasının yürüttü isyasətinin bir nəticəsi olur. Dəşəklilər Azərbək, elə buradan davam ediyək, elə Rəfiləx Hanım deyəlizdə ikimizində belə bir sualı var. Onu dələ bilim, 2023-ci ildə ilk günləri isyasi məhbsuların sayı artdı, imətlər artdı, daha bir müəllimə haqsızlı qedibli, əvvəlini buzür qarşıladığımız, 2023-ci ildə sonunda xalqa xeyirli olan nəyəsə ümid var mı? Azərbək buna cevab verdi, Azərbək optimist deyil təsqlar olsun ki, riyallıqın əzərə alır, vəd vermir. Mən istəyərdim ki, bu sır ıqtisadi məsələləyələn davam ediyək, Azərbaycanı 2022-ci ildə karbu hidrogin yataqlarına əldə etdiq gəlirlər qalxıb. Bakın, belə bir şəra iddə əhalinin həyat səviyyəsi nə, hər hansı bir müsbət istimullah hissi olunmalıdır. Amma təsqlar olsun ki, 2023-ci ildə sonunda vədə etmir, bax mərə kimi ilməyə haqqıyla bağlı vaycanın nefqəlirlərə artıb, nəyə əhalinin iqtisadi sosial durumu zəifləməldi? Rüfət bə, mən sizinlə tamamlə razıyəm, amma mən bu suala birəz başqa yönlən bir cevab verməyə çalışım. Əslindən, mən heç bax Azərbaycan neftinlə bir gözləntim olmadır. Düzdür, Azərbaycanda fərqli bir iktidar olsaydı, Azərbaycanda parlamentə müqalifət olsaydı, azad səşkilər olsaydı, bizim iqtisadi siyasi sistemimiz, iqnövəli siyasi sistemimiz, demokratya üzərində bərqarar olsaydı. Təbii ki, qərarlar da başqa dur və eləcəkdir və neftin daha səmərəli, neftən gələn gəlirəyi daha səmərəli istifadə etmək olardı. Amma burada bir məsələn qeydə eləyəm, yəni, sözüm nədədir? Sözüm onladı ki, əslində bilirsiniz, Azərbaycan qalqına bu neftən hansı bir pay düşmürsə, bütün bu korruption mexanizmlərdə istifadə olunursa neftən gələn gəlirlər. Amma əç olmasa, əç olmasa Azərbaycan iqtidarı azad bir iqtisadi mühüt yaradardır ki, bu illər əzində. İnsanlar, məsələn, o neftən olan pay deyildə, insanlar özləri bir şeydər yaradardır, bir bizneslar qurardı, şirkətlər açardı, özləri bir əlavət dəyər yaratmağa çalışardı. Bundan, həm insanlar qazanardı, vətandaşlar qazanardı da, ailələr qazanardı. Amma bunun yanında də təbii ki, dövlət də qazanazadı, yəni, böccəyə pətul gələcəkdir, əllərə, sosial problemi olan insanlara oradan yardımlar ediləcəkdir. Sözüm onladı ki, buna da imkan vermətlər, sanki deyilər ki, baxın, biz bir iqtisadiya tışaqələndirmir, Azad iqtisadi mühüt yaradmır, iqtisadiya təbii ki, namız neftən asılı vəzətdə saxlı yerir, amma neftən gələn gəlirlərə də bayaq dediğim kimi, onun o bəhrəsini 0.3 faiz görür kədər. Amma 99 faizin o resurslara əli çatırır. Yəni, bax belə ədalətsiz bir vəzət yaranıdır. Və mən bu sistemin 2023-ci dəyişəcəyəni görmirəm. Bu sistemi dəyişmək ki, iqtisadiya təhansı bir islaxtların aparılması deyil, o cümlədəndə yaxud ilk növbədə siyasi islaxtlara yetiyətik artıq. Məyəm bir neçəl bundan əvvər, ətta bir neçəliyə deyilməyəm, bir on il bundan əvvər, iqtisadi sahədə islaxtlar keçirib, amma siyasi sahədə islaxtlar keçirmədən nəsə nələ olabiləyətik. Amma artıq vəziyyət o yerə gəlip çatıb ki, siyasi sahədə islaxtlar olmadan, iqtisadi sahədə hətta islaxtlar olsa belə hansıq bizim müsbət nəticə əldə etmək mümkün olmacıq, amma bizim o vəziyyətimizin azınaca ahlaca olmadığı barətdir ki, asla fazla nəki islaxtları siyasi sahədə hiç iqtisadi sahədə də islaxt aparmalı istəmirlər. Onu da etmək istəmirlər, niyə etmək istəmirlər? Çünki çox sadə. Çünki onlar gözəl başa düşürlər ki, əqər iqtisadi sahəni açsalar, eqər insanlar varlanmağa başlasalar, eqər insanlar dövlətdən aslı olmadan öz pullarını qazanmağa başlasalar, onlar dövlətdən və hakim eli tadan yaxud ilham eli və iləsindən aslı olmayacaqlar, və bunun da siyasətə geci təzi bir təsiri olacaq, bax onlar bundan qorhullar. Ona görə, yəni bu nət qəlirləri tam azalmayanacaq, dibə vırmayanacaq, onlar nəinki siyasi iqtisadi islaxtlar da parmalacaqlar? Onlar iqtisadi islaxtları yalnız, o zaman haparacaqlar ki, artıq nəftən gəlir gəlməyəcək, yaxud nəftən gələn gəlir o qədər aşal səbədə olacaq ki, ölkəni idare etmək mümkün olmayacaq. Yerlərdə o, qarruksan elərin yaxud yirli elitalarının rayon ilə mücah hakimlərinin və digərlərinin loyallığını qarşılayabilməyəcək, loyallığını alabilməyəcəklə, bax pulunan alabilməyəcəklə. Və o dönəmək gələr, onlar neçbir islaqata nə siyasi, nə iqtisadi getirməcəklər. Və buna ətrad edənləri də, təbii ki, onlara qarşıda reprezyalar hərətlə keçirəcəklər və yaxud hərətlə keçirməyək çalışacaqlar. Yəni, bu sistemi, yəni, maksimum dərəcədə uzatmağa çalışacaqlar, çünki onların həyqədən başqa çıxış yolları yoxdur və başqa tür idare edə bilmirlər. Amma o gəlirlərdə azalma olan da, artıq Azarbaçanın iqtisadi və siyasi sistemində kolaks olacaq və s. sistem özü dağılmağa başlayacaq və yeri gəlmiş qon da qeyd eləyəm, mən bayaq qeyd ettim. Mən 2023-ci ildə bunun bir başlanıcı nökləsi kimi görəm, asyalımın istədiyəm, başlanıcı nökləsi kimi görəm, bunun səbəbini də bayaq söylədim. Siz pesimist ediniz, mən pesimistəm, siyasi nökləsə dən yox. Mən iqtisadi və sosial nökləsə dən pesimistəm. Çünki mənim bu akimiyyətdə, bu elitadan gözləntim yoxdur və mən bilirəm ki, bayaq dediğim kimi, hər hansı bir islahat keçirib, məhşları artırmağa, bilmirəm, yeni işləyəlləri açmağa, iqtisadi azallıqlar vermək, insanlara ucuz krizitlər vermək və s. və laxra bunlara etməyəcəklər. Yəni, belə bir gözləntimi yoxdur və bunlar olmayacaksa, insanların sosial vəzəti daha dağırlaşacaq. Yəni, bir daha çizələk deyim, iqtisadi sosial baxımdan mən 2023-ci ildən peşinə gözləndə artır. Amma siyasi baxımda mən ciddi gözləntilərim var. Siyasi fəyallıq, aktivlik, aktan gələn tələblər nüfdiyinə zələn ciddi gözləntilərim var. İnşallah elə de olur. Teşəkkürləri, Azərbayc. Mən istəyərdim, bayaq ki, söhbətimizin biraz da detallarına baraq. Süleyman Bey, sualınızı soruşacaq. Azərbaycan problemləri ilə bağlı sualları soruşun, sonra Türkiyədəki sesimlə bağlı da Azərbayc-i Şirin soruşacaq. Söhbət bundan gedir ki, bayaqları ölmətlə rəfi dəxanına soruştu. İlə də biz biz başladık. Bu gün, mən həmişə demokratiyə mücahəti Sahram Tofi Bəyi, Tofi Bəyi yenəd ağaçlıqına davam etdirir. Niyə davam etdirir, haqsızca eləyət sorunlu. Yəni, Tofi Bəydən öncə bəxdiyər bəyən həbcisinə xüsusi qeyd etmək istəyirəm. Bayaqsız vətəndaş və İlkşah Partisi Sədirinin bir ildə dört dəfə fərqli-fərqli dönəmləri də, amma ikisi eyni tamla həbcə olunmaz. Azərbaycanın yüqüq praktikasında bir ilki deyibək ki, no-sense-dəsində mümkün deyir bu şey, amma ona tətbiq etdirlər. Tərtər məhbursları mən qeyd eləmək istəyirəm. Və diğerlərini mən hər bir Azərbaycanın siyasi məhbursuz görmək istəyirəm şərdəsindir. Amma ölkədə bu durum var. Yəni, əslində 2023-cü idin ufarsları məşhur bir misali var. Salikinikus əzbəharəs peydas. İlki ilin gözəliyi baharından bəlli olar. Bilirsiniz də Hizri Şəmstək gibi martını girmisindən vardır. İndi bizim yan var aynında durumumuz bundan ibarətdir ki, ölkədə azıq eləyən onlarla adam var. Dünə də biz gittik müsaadat partisində onlara dəstək verirdik. Amma belə bir şəra etdə ölkənin siyasi mühütündə gəribə bir tendensiya başlıyor. Ölkədə siyasi partiyalar aklında Gaunlu da prejident imzaladı. Ölkənin 2023-sünüzlə siyasi mühütü də necə olacaq? Bizim üçün əslində bu saadə də nəsə aktivist olmağa səbəbı yoxdur. Amma sizin dəyələndirmiz siyasi partiyalar aklında Gaunlu qəbul edildi. Üçün qeydiyətə alınmayan artı İryar-Mayaqında, Azərbücə-Demokratya və Lifak Partiyası da öz səşkil organlarını bırakmaq məzburiyyətində qaldır. Bu onu göstərdik ki, əslində bu nəyi göstərir mən sizdən soruşmaq istəyəm ki, ülkədə siyasi, ariyana da siyasi meydanda nələr baş verə bilər sizdən eşidək? Yəni ilhaməli, siyasi meydanı daratmaq istəyir. Daha əvvəlcədən onun da çıxışı var, yeni siyasi konfiguratsa ilə bağlı. Yeni dədiyi siyasi konfiguratsanın mahiyyəti nədir? Mahiyyəti ondan ibarətdir ki, hakimət öz ətirafında bir saxta-cialoq prosesi yaradı və bu saxta-cialoq prosesində cip parçaları iştirak edir. Və yeri gəlmiş ki, məsələm onların bu yeni siyasi parçalar haqqında qanunu qəbul edəndə əsas tezislərdən biri soydu ki, ülkədə hətmən artıq çox siyasi parçalar var. Sanki bu parçalar onlara narahat edir nədəsə, bilmələm narahatçılığı nələ ibarətdir. Əslində boş tezisti sözcür ki, amma bilməsələn qeyd edin bir fakt olaraq. Bu gün Azərbaycan'da qeydiyətdən keçmiş 60-a yaxın parçası ki var. Onun hardasa ten yarısı, belkədə birəc çoxu, ilhaməli dönemində qeydiyətdə keçildi. Və onların böyük əksəriyyəti, yəni 99%-ı, sədirlərini cəmiyyət tanımır və yaxud sədirləri varsa, sədirlərinən başqa hansı bir üzvləri yoxdur, onları tanıyan yoxdur. Və mən şəxsən əminəm ki, o parçalarda məsələn, yeni qanununa görə nəki 5.000, o parçalarda 1.000 nəfər üzv yoxdur. 1.000 nədir? İç 100 nəfər üzv yoxdur. İç 50 nəfər üzv yoxdur. Yeni altın çizərə qeyd edin. Sədirlərinən başqa işkəsi yoxdur. Həminin parçaları yenidən qeyd edətə alacaqlar. Düzdür indi, o altmış olmasın olsun, 30 nəfər qeydir. 30 olmalı altmış oldu. Bir ciddi dənişlik olacaqlar. Bir iləşdirilmə dəni nəzərdə dəvləndirirsizmi? Ya mümkündür mü? O sür, nəcələn elə s bayratlar? 0 nəzərdə nə olacaq? 0 olacaq var ya da 0 olacaq. Foşa çopsuz. Foşa çopsuz. Fənəzi yoxdur onu. Yəndəki hakimət onlar çün, o Həmin, o 5.000 yazacaq, bu qədər. Yəni, o kauzda olacaq, O. Riyal həyata insanlar olmayacak. Foşa çopsuz. Yəni, ciddi şəkildə, hiç nə də əşmirəcək məsələ burası var. Yəni, mahiyyatı odur ki, bu kandfiguratsanın. Həmin o yarattıqları cip parçalar, indi onları aftopis parçaları yenatda veriblək, bucurda dəələndirək, adlandırə bilərik. Həmin o parçaları bəsləmək, öz yanlarında saxlamak, onları müharifət kimi təqdim etmək, bəsləmək dedikdə də yeri gəlmişkə, bu, elə yeni siyasi parçalar haqqında qəbul olunmuş bu qamunda da onların malələşməsi ilə bağlı bir müddüə var. Belə ki, seçilərdə iştirak edən, amma parlamentə düşə bilməyən parçal arab elə malə yardım ayrılacaq. Yəni, ayrılan malə yardımın, dövlət tərəfindən ayrılan malə yardımın 5 faizi həmin parçası. Düzdə orada da 2.5 faizi seçilə iştirak edək, 5 faizdən çox ses toplayan və s. o parçaları gələcək, 2.5 faizi da onun altında toplayan. Bu kimi bir saçma, bir mənasız bir müddalar həmin o seçil qamında öz yerini taplaqdır. Yəni, bu nə deməkdir ki, hakimət özü cip parçası yaradır və həmin parçası güya seçkidə iştirak edir, formal olaraq seçkidə iştirak edir. Təbii ki, onu parlamentə buraqmullah. Amma bu səfər onlara pakettə deyil artıq rəsmi olaraq dövlət hücəsindən onlara pula ayrılacaq. Yəni, bizim cipimizdən. Yəni, də düşünün, maaşları artırmır. Amma cip parçalarınısa və parlamentə düşməyən, ses toplayan, sədri, nə bəlim, üzüləri ideologiyası, ideyası, fəaliyyəti heç kəsə belli olmayan kimlərəsə dövlət bücəsində pula ayrılacaq. Həmin seçki qanununda bu müddara özəksinə taplaqdır. Yəni, onların yaratma istədiyi bax budur həmcinin. Bu səfər öz ciblərindən yox, artıq dövlətin cibindən onlara pula ayrılacaq, yenədəki eyni bu parçaları bəsləmək, onları dialog adıyla öz ətrafında saxlamak və artıq siyasi fəaliyyət, siyasi parçaya anlayışlarını da qəti qəyəti qeyri hükmət təşilatları fəaliyyəti ilə eyniləşdirmək. Yəni, həmiş gələ bu qanunda da özəksini taplaqdır. Məsələ, siyasi parçaların salayətləri adını daşlayan bir bölüm var orada, bir maddə var. Həmin maddə də hər şey var, bir cə siyasi parça hakimətə gəlim hakiməti formalaşdırabilər, parlamentdə çoxluq yaxud fraqcə yaratabilər və s. və əllakla, bunlar yazılməyidir. Yəni, siyasi parçanın əssas mahiyyətindən başqa hər şey yazılır. Və konkret olaraq da əssas olaraq da hakimiyyətə təkliflər vermək, təkliflər paketini göndərmək və s. və əllakla. Yəni, siyasi parçayı təklif verə bilər. Gə etli formatında bir təşilat kimi ahlı baxmağa başlayırlar siyasi parçalarına. Yəni, bu proses nəyə gətirəcək? Bu proses təbii ki, ona gətirəcək ki, siyasi parça anlayışını Azərbaycan cəmiyyətində ons da zədələnmişdir. Bu anlayış öz özünücə ki, bu demokraciya sözünü insanlara, o iğrəndiliblərdə demokraciya sözünlə. Eyni şəkildə parça, parça fəaləti bundan da insanlara iğrəndirəcəklər var. Parça deyəndə hamlıyı cib mühalifətdir, cib, aftobus, yəni bu tüplü epitetlərləyəm, yəni yada salaca insanlar, təşilatları. Yəni, tam gözlən salaca parça anlayışını baş verəcək, bu olaca təbii ki. Və ikinci nə? Ikinci o olaca ki, Azərbaycan cəmiyyətində olan müstəqil fəalət göstərən şəxslər bir toparlanıb birləşmək məcbətində qalacaqlar. Ola biləsiniz ki, məyən icaloqyaları kanara qoyub bir icə etrafında, yəni hakiməti dəşmək, transvarmaqsa, ölkədə dəşliklər məqsədi ilə bir araya gəlsinlər. Yəni, bax, buna da sövyədə bilər. Amma əsas məsələ bu deyirə, islənilən qanımı qəbul etməyolar. Amma əsas məsələ odur ki, həyat daha qərisdir. Və həyat sürprizlərlə doludur. Və həyat öz aharyinə qədir və öz sözünü deyəcək. Və əsas məsələ bu qanın deyil hala Azərbaycada. Amma əsas məsələ odur ki, dünyada regionunda gedən proseslər və o cümləndə də Azərbaycanın daxilində vətəndaşların sosial və ektisadı vəziyyəti. Onun daha da qəttikcə ağrılaşması. Və insanlar hansı bir ətirazıq altında, insanlar küməsə təstək verəndə, hansı bir qrupa, qruplara və yaxud siyasətçilərə, mühalifətçilərə, onlar hansı qanunlara vəs. baxmacaqdır. O dəstəyə verəmdə, o ətiraza çıqanda. Ona görə necə diləsən saydığını say, gör fəllək nə sayır? Yəni, bu baxımdan mən yenə deyirəm 23-ci ilə önəmli il həsabı yərim. Çünki, istənlən dəşirliklərin dəşirlərə təsir edən həm daxilə həm qarıcı faktorları var. Qarıcı faktorlar çox bunda mindaldır, çox ciddidir. Bayağı də deyim kimi, Türkiyədəki seçqlər və orada ərdoganın apaniyyətlərinin, yəni, altılı masadan hansı bir namizə edin, çıxıq qalip gəlməsi və Türkan özündə demokratik dəşirliklərin baş veriməsi və bunun nəticəsi olaraq, bunun nəticəsi olaraq həm bir tərəfdən Türkiyə elitası inan, Putin elitası arasında olan münasibətlərin qarılması baş veriməsi və bizə də belə bilavasında təsir edəcək bir prosesin baş veriməsi belə ki, Türkanın indiki elitası inan, indiki hakimatı inan, Azarbaycanın elitası inan, əlif hakimatı inan, aftaritar və qavupsaniyər bu mekanizmlər, bu əlaqələrin kəsilməsi. Mən bunu əl zaman dəmişəm, Türkiyə Azarbaycanın qardaş dövləttir və Türkiyə bizim təbi müddəfəgimizdir, istəyir orada ərdogan olsun, istəyir başqa birisi olsun, bizi deyildə gedib əlmənlərimi dəstəkləyəcək Türkiyə, bizi deyildə gedib huslarımı dəstəkləyəcək, ya iranamı dəstəkləyəcək bize qarşı. Təbi ki, yox, biz də Türkiyə üçün təbi müddəfəgik. Sadəcə ərdogan hökuməti dönəmində, Türkiyə iktidarı yaxı Türkiyə Azarbaycan halkı inan, Azarbaycan dövləti inə deyil, Azarbaycan elitası inan, ilhaməlilən dostluğu etdir. Təsiflər olsun və bunu davam etdirməkdədir. Amma biz əsab edirək ki, iktidarlar qəlib gedəndir, amma Türkiyə nə azarbaycan dostluğu əbədidir və dövlət olaraq və qalq olaraq biz dostu olmalıq və dostu. Ona görə ərdogan gedəcəyə başqası gələcək, Türkiyə yenə də qazabazan yağmında olacaq. Amma bir fərqlə, artıq Azarbaycanla dostluq edəcək, əlif iktidarı inə yox. Və bu korupsaniyer, aftaritar, mekanizmlərdə tarixə qovşacaq. Yəni, mən buna ümid edirəm ənazıyı və düşünürəm ki, bu da əlabi olaraq Azarbaycanla dəhşiklərə təsir edəcək. Amma be, soruşur ki, konkret elə bir namizəd var mı ki, milli düşüncəyə sahəbi olsun belə mövcül seçkilərdə? Bu suala cevab verəcəm, amma bir məsələ deyim ki, tam yaxrı başı dələrin insanla. Bak, düşünün, iki dənə xaq deyəcəm, qısa. Bugün Azarbaycanda və xüsusən regionlarda, Türkiye televiziyasına baxır insanlar, elə deyir. Azarbaycan televiziyasına baxılası deyədə, amma onu çox özə bilir. Və kükləb olaraq Azarbaycan rayonlarında bir daha deyim, Türkiye televiziyasına baxır. Yəni, Türkiye televiziyasına nə göstərirse, təbii ki, insanların insanlara onun ciddi təsiri olur. Və insanlar o abu hava doldur. Yəni, o medya baxımdan, Türkiye nin həmçinin medya baxımdan, bize təsiri olduğu da gücüdədir. Yəni, düşünün ki, Türkiye televiziyasında demokrati haqqında danışırlar. Türkiye televiziyasında Qarubca qarşı, Mubarca və s. bu mözulardan danışırlar. Türkiye televiziyasında Putinə, onu siyasətmə qarşı bir təbliqat gedir. Bunun tam əksi yox. Yəni, mən bu gün baxırağın, Türkiye məsələm, haber global, düzdü, o Azərbaycan'a bağlıdır. Yəni, sahibi Azərbaycan iktidarıdır. Amma yenə, Türkiye mecəsidir. Amma tək onlar da deyir, səninin Türk var, digərləri var, onlar da en işəkildə davranırlar. Məsələm, Ukrayna da gedən muharibəni, mən görəm ki, Hələr Aqqustan verirlər ki, tam yalan məlumaklar verirlər. Tam amilə yalan. Baxıram, görəm ki, bütün dünya bir söz deyir. Türkiye televiziyası tam amilə başqa bir sözdir. Və Putsin'a dəstək verəm fikirlər səsləmdirindər. Büya orada vəziyyət, Rusyanı xəyirinədir. Halbuki vəziyyət tam amilək isinədir. Və bunun Azərbaycan'a təsir var sözcür. İndi nəki qaldır, Süleyman bəyin sualına, təbii ki, orada namizət var. Yəni, altın masanın əsas üç adı səsləmən üç namizədə var. Biri, Cephəni Sədrik, Kılıcdaroğlu-dur. İkincisi, İmamoğlu-dur. İstanbul Bələdiyəsinin sədri, Cephəni-dur. Üçüncüsüdəki, Ankara Böksər Bələdiyəsinin sədri mənsur yavaşdır. Birini də mən ala veriyim. Sıraqa gündəmə gəldi bu. Cemuzhan. Üzülfü Savaş. Üzülfü Savaş, milliyyətçi kəsimlən, amma CHP-i dən çəkildi, amma milliyyətçi kəsimlən CHP-i keçmişdir. Ona görə ki, mən sur yavaşın seçilməsi ilə bağlı elə bil ki, HDP-i itiraz edib ki, biz mən sur savaşa, həlal da seçim Türkiyədə bələz müraqqəbdir, gördüyümüz kimi. Həralda dediləriniz üzdə olan namizədlərdir. Bir də o üzülfü savaş, hətayın belədiyə başlandıq, əlavə edim ki, son günlərdə, 3 nəfərdən birisi olacaq, mənim ətmalım odur ki, Qırıcdaroğlu olacaq, amma daha çox belədiyədir, Ya Qırıcdaroğlu ya İmamoğlu olacaq. Olabilsin ki, iki namizəd olsun, o da olabilər, o da bariyyətlərdən biridir, amma ən bir ətmal odur ki, Qırıcdaroğlu olsun. Belədiyədir həm hər bir namizəddir, məsələm, hdp yeni bir namizədlə, öz namizədilə iştirak etmək haqqında üç gün əvvəl belə bir bəyanat verdilər. Yəni, bəyanatın səbəbi də bir çoxları deyir ki, ona nibarətdir ki, iyi partisiya bir təzzik kimi dələndirirlər bunu ki, nəbada mənsul yavaşın namizədliyini dəstəkləsinlər, yəni, o da namizəd olmasın. Yəni, iyi partisiyn də öz namizəd olmasın. Zətən, on su da iyi partisiyanın bir namizədlik yox idi, yəni, o haqda danışılmadı. Amma mənsul yavaş çəypənin üzvü olsa da, amma vaxtı ilə ilki ocaqlardan çıxmış, məhbədən çıxmış, yəni, millətçi bir ayaq var. Ona görə, hdp, Qürtlərin Partisiya əsasının olduğuna görə, onlar onu görmək istəmirlər namizəd olaraq. İmamoğlunun və kılıcdaroğlunun namizədində müsbət yanaşırlar. Kılıcdaroğlunun mənfi tərəfi nədir? Mənfi tərəfi odur ki, o daha az xarizmatiktir. Yəni, ilk mörbədə İmamoğulluyun ahmugaysədə. Bunun yanda da aləvidir və elə bir problem deyilənə görə var ki, aləvi olduğuna görə səslərində azalma ola bilər. Və əsas bu, İmamoğulluyla bağlı. Amma digər tərəftən də Qürtlərin hardasa 10-15 faiz səsləri var. Amma kılıcdaroğluna onlar da öz səsləri verə bilər. Yəni, bax bilər. Yəni, zaman göstərəcək. 2 gün əvvəl Cemuzan bildəyiniz kimi vaxtilə oda genç partinin başqamı iddiyi. Yəni, səsləri 5 faiz səsl toplamışdı. Toplamışdı. Türkanın ən varıl adamlarından birisiydi vaxtı ilə varlı övlətin birisəsini Erdoğan əllərindən aldı. Yenə də Türkanın varıl isimlərindən birisə hesab olunur hala hazırda da. Bax onun da seçilərə qatılma edilmalı var. O da indi nə qədər o situatsanı dəyişəcək. Kimlərsə qahtılabilər. Həmin o qahtılan şəxslər kimlərin səslərin alacaq. Bu çox önəmlidir. Məsələm Zəfər Partisi'nin sədri. O da məsələm Aracaq. Mələkət Partisi. Sələri. Məsələm onlar seçkiyə qahtılsalar mən hesab eləm ki, onlar mühibbenin səsini daha çox alacaqlar. Mən elə gəlir. Nən ki, altılı masadan çıxan siyasi təşilatları. Nəmzətlər çox olabilər. Ama əsas məsələ burada odu ki, o Erdoğan ve altılı masanın nəmzətinlə savayı qahtılan nəmzətlər kimin səsini alacaqlar. Erdoğanın yoxsa altılı masadan çıxan nəmzətin. Təsdərin bölünün əsinde təsirli olur, təbii ki. Şuna nə doğru. Erdoğan da çalışır ki, elə bir nəmzətlər o sövqətsin yardım etsin ki, onlar öz nəmzətlərin verirsin. Ki, onlar altılı masadan çıxan nəmzətin səslərini almasın. Belə bir oyun gedir, yəni. Başka çətallar da var, amma uzun da. Kəsə yazarbaycana vaxtımız çox qalmayıb. Nəbib bir maraqlı izləyicimizin sualı var idi, onu soruşmayabilmərəm. Soruşur ki, nə zaman demokratik qubələr olanları müzakir edib deyimməyə yox, kreativ düşünüb insanları maraqlandıracağalar yəgim, bu bir zahid deyildə. Məncə, mən mən ayıdd deyelim məncə. Hə, bir zahid deyildə, amma mən istəyərdim bunu sizdən soruşam, sualı biraz karektiydiyəm izləyicidən əfnəs xınara. Bakın, 2023. Haşimiyyətin siyasi partiyalara münasibəti göz önündə. Məlumdur ki, o cırtlan partiyalar, adını nə deyirsək ya onları bir iləşmiş bir şəkildə məl bir də gördün, bir partiyanın qırh muabini var məsələn deyirəm. Yəni, olabilər, belə bir şey. Hər şey olabilər, əzərqacan gerçəyində. Amma belə bir şəra etdə, riyal deyirəm müxalif partiya, müxalif hərəkəat, müxalif insan, elə deyək azərqasılı. Belə bir şəra etdə, hər ansı bir müxalifətdir, gerçəy müxalifətin kansalidasiyası necə görünür şəxinizdən? Nə qədər riyaldın? Kimi girmək üçünüzü ilə? Nə qədər zəruredin? Ritoriq sualdı əslində, amma sizdən işitmək istəyəncə aldın. Bu, sözsüz ki, zəruredir, mən bayaq dədim, bütün o icə logyaları kanara qoyub, hansı bir icəya ətirafında birləşməy olar. Mütlək, deyil ki, hamı yığışmalı bir partiyan dahilin doğru dolmalıdır. Bunun yanında müstəqir şəxslər da olabilər sözsüz ki, amma önəmli olan nədir? Bir neçə məqamı deyəcəm. Yəni, kimlər və necə birləşir? Hamını bir yeri araya qətirib birləşdirmək yalnız bir form oldu. Mən onu hər zaman yalnız şəsap etmişəm və bugün də enif girdi. Necə olmalı proses? Bir, Azar Bacan cəmiyyətində Azar Bacan iştimiyyətin gözümdə zədələnməmiş bir mənfi imici olmayan şəxslər birləşə bilər. Bu bir, bu çox onə məqamdır. İkincisi, birləşməmişdən əvvəl həmin o şəxslər yəni belədiyə Azar Bacan cəmiyyəti için və olabiləcək şəxslər olan və olabiləcək şəxslər oturub nəyin naminə və hansı məqsətlə biləşirlər bundan bağlı qərar verməkdir. Düzdür, mən bayağı dədiyim ki, icalogiyalar deyildə bütün o izimlərdən izimləri kənara qormaq lazımdır. Yəni, liberalizm, nə bilim, naxtsanalizm, sosializm və s. və laxlı. Məsəl, diyərim ki, bir ideyəm Azar Bacan'ın demokratik iləşməsi hakimiyyət dəşikliyim. Amam, bunun yanında da hansı dəşiklər olacaq. Məsələn, Türkiyə mühalifəti altılı masam. Hələ namizət təyin etməyiblər. Namizətlə bağlı qərar verməyiblər və buna eylən etməyiblər Türkiyə cəmiyyətlər. Amma nə ediblər? Hakimiyyətə gələndən sonra sistemdə hansı dəşiklər olacaq. Ondan bağlı bir sənət qərbul ediblər. Güzləndirilmiş parlamentar sistem, adlı bir sənət. Yəni, ilham əlif gədəcək onun yerinə yəni, bu sistemin, bu iqtad-i siyasi sistemin hansı bir sistem gələcək. Sadəcə demokratik edəməkinin deyildə iqtadiyyətdə hansı dəşiklər olacaq hansı iqtadı model olacaq. İnsanların həyatında iqtadı olaraq nələr dəşəcək? Hansı təkliflər olacaq, sosial siyasət nədəni varolacaq? Hansı sosial model təklif olacaq və faktiq olaraq insanların praktikada həyatdəri, sosial vəziyyətdəri necə dəyişəcək? Bunun yanda da siyasi sistemdə hansı dəşiklər olacaq və digər sahələrdə də o cümlədən təhsildə, səhiyyədə və sahələ. Bunlar hansı yazılmalı bir platforma şəkində ortaya çıxalılma olacaq. Bu şəkildə olmalıdır. Bu iki. Ondan sonrasa təbii ki, hansa bir farmakta, bir təşilatı farmakta bütün bunlar bir iləşdirməyə lazımdır. Söz-söz ki. İndi orada başqa dətallar da var və olabilər. Söz-söz ki. Amma əsas mən bu şəkildə görəm. Bir, də onu əlaq edim ki, ona əlaq edim ki, ictidarına qarşı bu günə qədər mubarızı aparan xalx hərəkətindən çıxmır 90-lardan gələn siyasəçilər oludur. Bak, hindi yenilənməyə ehtiyacı var. Və burada ona da qeyd edim ki, bu ictidarı bəsliyəm, bu ictarı ayaqda sahlıyağın, o cümlədən dələk, 90-cı illərdən çıxan, həmin o müxalifətçilər. Və bugün parlamentdə də oturan onlardı müxalifət adıyla, bugün ziyalogda iştirak edən də onlardı müxalifət adıyla, bugün saxtda QHT sektirində fəaliyyət göstərən, dırına qarası fəaliyyət göstərən, yenə onlardı, bugün zəngələ... Hamusla agələməyolar mı? Bəli, diməyolar ki, 90-s faiz 90-cı illərdən çıxan, xalx hərəkətindən çıxan şəxslərdir. Arlar çəkim, ehtiyac var, çəkim QHT sektirində olan ehtiyac var, arlar çəkim. Ahtətin, ahtətin ahtətin missiyası gəlmişdi dəfələrli Azərbaycan'a. Onlar burada şov göstərirlər, ahtətin Mətbaq konferanslarında. Kimləri idi, yenə 90-cı illərdən çıxan, o dırına qarası siyasətçilər, həmin o eyni şəxsləri idi. İndi də ziyalogda kimlərdir. Yenə onlardır. Çox ehtiraf edəydə. Yaxıq hakimətin zəngəzur abancurasına, canıbi Azərbaycan abancurasına, yalanlarına dəstək verən yenə onlardır. Və hamlısla arların qoyub ki, millətçiyi, nə bilim, elçibəy yolunda olan adamları sonra nə deyirlər, dava adamları yox, böyük Azərbaycan izəiyasın tərəqdarları və s. Bax, onlardır. Yəni, bilənə Azərbaycan Azərbaycan Bax, onlardır. Bax, onlardır. Tamamla yenə adamlar onlardır və çalışılmalıq ki, bu insanlardan ibarət bir bir təşilatlanma baş versin, yəni belə. İndi bu, demək nə olmuraya, Rüfət bəyi. İndi bizi izləyən şəxsləri. Bu, demək nə olmurq. Yəni, həyat özü göstərəcək bunu, bu, prosesdir. İndi biz çalışmalıq ki, bu şəkildi olsun, amma əndi həyat özü də o vergülünün nöktəsini nidayış işarəsini özü boyacaq sözcüsü ki. Amma mən problemli nöktələri size göstərdim. Yəni, problemli nöktələri göstərdim. Məncə, biraz sərt oldu, nəyə görə, ammaniyyət deyildim. Azərbaycanın siyasi həyatında gəlmiş, keçmiş iki güt görmüş. Biri, 90-90 üçünüzü dərdə formalaşmış, sizdən razıyam. İndi, prezidentin də dədiyilən, desək, ahacə müsabat halbuki müsabat partiyası sonradan yarandı. Yəni, əslində, 90-kinci nin sonlarında formalaş diyor. İcrayə kəmi təsi var. Amma, bugün də o düzəpə aşağı yıxarı dirənir. Ondan sonra ortaisqan siyasi partiyaların bəzlərinin, məsələn, açıq diyək, sizin də vaxtilə təmsi olduğunuz real partiyasında qibətin gördüyü, diyər ortaisqan partiyaları da gördük ki, onlar oraya aytlı yətləri. Amma gəlçəydən, siz haklısınız, o şinəlidən düzqan, o dönəmdə bəzif almış şəxslərin əkseryəti getdi, hakimiyyətin yanında xora qoş oldu. Bunla mən sizdən tam razıyam. Dün yenə də hakimiyyətə qarşı dirənənlərin çərisində ən çox alə həmin dönəmdəki müxaliflərdir, ondan sonra onlar ayrəri partiyalarda da olabilər. Yəni, 99 biraz sərt oldu ama 90 təməyolar, həralda. Sizdən razı yəm. Yə, şu olsun, 90. Ne yətməyolar? Ne yətməyolar? Biz də və nişin sonuna gəlip sattıq, biz siyasi məhbuzlardan bağlı zamanımız olmadı. Mən istəyərdim siyasi məhbuzlar sız biz Azərbaycan deyirdik. Bəxtiyar Haciyev həp solundu və adlılarının bayaq sadaladığını TOFİ ya qulu bugün azlı qeylan elir. Bəxtiyar və yenidən azlı qeylan elir. Bak, bu vəziyyətlə bağlı da mən istəyərdim fikirinizi eşitəki. Bu da kimi girm üçün üçün hissi yaxşırıdən səvvəd etmir. İstəyərdim siyasi məhbuzlara da biz dəstəkimizi ifadə ediyək. Susilə TOFİ Bəxtiyar Bəvədi gələrlə. Rüfət bəd, dəstəkimizi təbii ki, ifadə edə bilərəyik sözsüz. Kendi dəfələrlə bəxtda yazmış o yazarı. Təbii ki, Azərbaycanda siyasi məhbuzlar olmama alır. Təbii ki, azlıq xaqsalar olmama alır. Amma bu var. Bunu necə qarşısına alabilər? Yalnız bizi yoluna. Azərbaycanda hakimə dəşliyi baş verməsi nəticəsində. Bunu qarşısına alabilər. Bunu dəşə bilər. İndə çıxak Facebook-da burada da dədiyə ki, biz tələb edirək. Bakma, bir çox sözləri icəyaları fikirləri gözlən sağlıqlar. Biri də bu tələp sözünü gözlən sağlıqlar. Adı bir məntiq var da səkə elək deyirsən ki, mən tələb edirək. Qarşı tərəbdə bu tələbə baxmırsa tələb edən tərəfi də bir attım atmalı nəsə etməlidir. Və bir sankçalar qəlim əldi, onun tələfi məlidir. Amma onu çöv resurs yoxdur, əlin də heç nə yoxdur. Ət tələb, yaz bunu, nə olur bundan, heç nə olur. Və yaxud, sizin icazənizlə mən bu ağrıq aksansını tənqid etmək istəyirəm, açılır. Və mən bunu yanlış əsab edirəm. Mən ağrıq aksansına başlayan insanların səmiyyətini inanıram, səmiyyət əsab edirəm. Amma bu yolun yalmış olduğun əsab edirəm. Hamamla yalmış olduğun əsab edirəm. Sövbət Tofik bəydən getmiş. Sövbət Bəxtiyar bəydən də getmiş. Düzdü, Bəxtiyar bəydə başladı, sonra dayandırdı, sonra təzədən başladı. Bu da yalmışdır. Bak buradan deyirəm. Düzdü adam indi həbistədir, amma mən bu hərəqətin yalmış esə edirəm. Hər qəti demək lazımdır. Tofik bəydin situaksası beləz fəqridir. Sözüm nədədir? Sözüm ondadır ki, bakın insanlar yıxışır. Biz bunu birinci dəfə deyirdə dəfələlələ görmüşüm. Savat Partisiası nə və yaxudu başqa bir təşkilatın qəryaqında 10 nəfər, 20 nəfər aksə edir. 10 gün keçəndən sonra aksiyanı sağlı yıllar əslafəti verirlər başqasına. Bunu nəmənası var? Bunu niyə edirsiniz? Həmrəli istəmiyolar mı? Həmrəli deməyolar. Həmrəli nöktə-i nəzərdən başlaşdırma. Amma bu əfəktik deyil mənasızdır və ağırlıq aksası mövzusunu amam ilə darmadağın edir. Mənası qalmırə bu aksiyanı? Mənası qalmır. Arda aksiyasının yalnız bir halda təsiri və mənası var. O aksiyanı keşirən adam ölənə gələr aksiyədəcək. Yəni, ölümünü göz önünü alacaq, istədiyinin nəil olacaq, ondan sonra aksiyanı sağlayacaq. Amma bilməlidir. Haqimet qeri çəkilməsə, o ölməlidir. Bunun başqa yolu yoxdur. Mən kimi sə ölməsin istəmirəm. Sazca demək istədiyim odur ki, ağırlıq aksasının mənası yalnız bundadır. Siyasi təsir olaraq, bir rıçab olaraq. Yoxsa belə, nəcəki o tələb sözünü gözlən sağlıqlar, nəcəki o istəyifə sözünü gözlən sağlıqlar bu illər ərzində istəyifə qışqıraq-qışqıraq, nəcəki demokraat se sözünü bu əlkədə gözlən sağlıqlar, əni şəkidə ağırlıq aksasını, ağırlıq məzusunu da gözlən sağlıqlar və salmağda da dəvam edirlər. Və bu da 90-ci ilin o siyasətin, siyasi anlayışın dəvamı kimi mən bunu görəm? Nə təkki bir yerdir Azərbayc? Bu 90-ci ilərdən gəlir. Yəni, 90-ci ilərdə də eyni hərəkət edirlər, indi də eyni hərəkət edirlər. Mövzut durumdan çıxmam üçün, bir siyasət kimi Azərqası buna? Azərbaycan siyasətində dəyişliklər olmalıdır, bir dəyişlik havası olmalıdır. Və bunu da sadəcə deməyilən olmur. Bunu həyat özü qətirəcək. Zamanı yetişəndə bu dəyişlik olacaq. Mən başqa, nə deyə bilərəm? Başqa, o təklifləri və eridim, dedim. Məsələ, vaxtilə milli Şuranı yaradan da bilinci namizət seçdilər. Amunamizətin sonra, həç o dediyim kimi, platforma falan, o programlar olmadan seçkiyə qəktirəm. Məsələ, o yanlı şeydir. Həmi indi görürsünüz, Türkiyə mühalifədə başqa-zür davranır. Başqa-zür edir. Başa çırsır. Və yaxud, azərbaycan iktidari deyəndə ki, mən Azərbaycan ərasidir, gedirü Azərbaycan və falan. Həmin o mühalifətçilərin bir gizmi, və təbii ki, 90-lardan çıxan hakimətin yanında olan o cib qəhətəsi, cib mühalifəti və digərləri parlamenti olanlar hamsi əlçə alırdılar. Ondan daha çox millətçi olmaya çalışırdılar. Başa çırsır. Sövbət, mənin millətçiliyin əliyyinə nəsə deməkimlən getmir. Yəni, mən on əliyyinə deyirəm. Sövbət ondan gedir. Sövbət ondan gedir ki, hakimiyət manipulatsalar edir və hakimiyyət bir siyasət yürüdür. Sən ona alternativ qoyabilmirsən, sən öz fərqivi göstərə bilmirsən. Hakimiyyət deyəndə ki, mən zəngəzurə gedirəm, mühalifət bir gizmi hamsın demirət. Çıxıb deyir ki, yox, ərivanı qədər getmirəm. Gəl nə onları mühalifət adlandırmayaq? Olar mı? Amma mən sə bir şey deyiyim. Həqiqi mühalifət hesab etdiyimiz, adamların içində də onların sayətlinden artıq çox. Hətdindən artıq çoxdur. Başlatırsınız? Yəni, bilirsiniz, hakimiyyətin hansı bir ideologiyası yoxdur da sözdür. Onlar su istifadə edirlər. Mən yəni ideyalardan, ideologiyalardan. Və mühalifətdə özünün fərqli olduğunu göstərməlidirdə. Və tamam ilə başqa bir ideoloji bir konsepsialar ortaya qoymağıdır. Həli konsepsialar ortaya qoymağıdır ki, hakimiyyət onu qəbul edə bilməsin. Hakimiyyət onu qarşıdır. İzləyicidir Azərbəyi siz deşin qabağa? Azərbəyin bu lüksu var mı qabağa düşmək üçün? Zamanı gələndə təbbi ki, düşəri qabağa. Mən bayaq dedim ki, zamanı itiyacı var. Zaman hər şey öz yerinə qoyacaq. Çox təşkürlərlə bizim üçün də zaman. Zaman önəmli faktırdır, zaman resurslardan birisidir. Zamanəm görürsün. Hə, təbbi. Vahdından əvvəl də meydana çıxıb nəsə iş görmərin bir məmasını görmərin. Vahdına vaxt gələ bilər, son olaraq bunu sizdən eşidim. Mən ümid eləm ki, və inanıram ki, 2023-ci ildə elə vaxtda olacaqdır. Belki, prezident də onu itiraf edib ki, qoşanlar gözləyir. Sağ olun Azərbəyi. Teşekkürlər. Sonuna gəlib çattıq, Azər Qasımlı, siyasətçi, siyasmini cüvədinin üstün rəhbəri bizim canlı yayımdaydı. Ümid eləm ki, izləyicilərim üçün maraqlı bir 6-5 deyq oldu, biraz da artıq oldu. Teşekkürlər Azərbəyi, Tanrı bətərimizi, Tanrı binətmizi qoğursun. Allah hamanda. Teşekkürə eləm. Sağ olun.