 Salam deyərin izləyicilər, hal azırda Türk dünyasının qəlbəməs baxıda dövinür. İlk dəfə olaraq baxıda Doğu Türkistanın səsəş ediləcək. Dəlgələr sonra bu salonda Türk dünyasının teqrasiyası Doğu Türkistanından Günay Azərbaycanı olan konferans öz işinə başlayır. Konferansda Doğu Türkistanın mazər hökumətinin başlısı iştirak edir. Günay Azərbaycanın səsəş ediləcək burada. Qardaş Türkəyədən qonaqlar var. Biz bu konferansın gedişi ilə bağlı sizi ətiraflı məlumatlandırəcək. Bizim da olun bizdən ayrılmayıq. Dəlgələrli hocaları, dəlgələrli parti başqanları bu güncü konferansımıza hoş gəlməsiniz. Konferansımıza aç qeyrələ edirək. Dəlgələr Bir amacımız var idi ki, cən dələtlərdə qatılacaqdır. Məz bu məsacı vermək üçün oliminləri seçdiç İranca oradiyasında 50 milyonluk Türk millədir. Günay Azərbaycan Çin əsirliyində olan 40 milyona yaxın Doğu Türkistanın haq səsirlikən milli marşın səslərdir. Mətəl müharibəsinin anım günüdür. Bizim konferansınıza daalət etdiyimiz qonaqların çoxu anım gününə qadırmaq üçün kutlamalara cətmişlər. Bir çoxları qatılmayacaqlarından üzüq üçlərini söylədilər, bir çoxları da qatılacaqlarını söylədilər, hənə cələm qonaqlarımız olacaqdır. Və bu gün biz Azərbaycan halkı olaraq yalancı, mifik, dəmizdən dəmizdə böyük Ermenistan hülyasını çöçdürdük. Ermeni ideolojiyasını, Ermeni çilsəsini və Ermeni faşist milləsiliyini zərbə vurduq, çöçdürdük, birinci və içinci Karabax Savaşlarında 25 milyona yaxın şəhidimiz var, Allah şəhidlərimizə, əzizlərimizə, rəhmətiksin, şəhidlərimizi xatiləsini bir dəkələsəsürlə yadilir. Turanı eşləri ilə bərabər bu gün bizim konferansınıza gəlmişlər, özçiklərinə kihanıda İsa-Yusuf Ağputekin vaqfı heyyət üyəsi uyğur araşdırmaları mərkəzik danışmanı Doçin doktor Ömər Kul hocam İstanbul Üniversitetindən bizim qonağımızdır. Bu bir başlalla çıdır, biz bundan sonra da davamdolara belə konferansılara əksal bir edəcəyik və tüş dünyasının dəyə rüzmalarını Azərbaycana qonak getirəcək, sorunlarımızı, problemlərimizi, tüş dünyasındaki inteqrasiya sürecini əncər olan problemləri bir dişdən müzak eləyik, bir dişdə çözəcəyik və Çin dən adriyatı təbədə 10 milyonlu xıvadra kilometirmiş bir coğraf yada. 350 milyonluq bir nüfusun bu gün həm çoxlu problemlər var, sorunları var, son yüzyıldə tüş dünyasında çoxlu parçalanmalar oldu, tüş dünyası dikilin sosial prosesini keşirdik, indi isə 21. yüzyıldə tüş dünyası inteqrasiya prosesini qədəm xoyu, bu inteqrasiya sürecində bizim inteqrasiya prosesini əncər olan sorunlarımız nədir? Bunun mütülək şəkidə mediyada konfraslarda konuşmamız lazım, ortadaq paradaq almamız lazım. Bizim bucuncu kontrasımız Türk Devlətlər Təşkilatılı Türk viziyonu 2040 adlı strateji programına bir qaqqı sağlamama amazı taşıyır. Eyni zamanda bilirsiniz ki, Türk Devlətlər Təşkilatı 5 yüklüc, 5 yüklə qədət, 5 yüklüc bir qulan öz önündə qəyapı etmişdir. Bu 5 yüklə tüş dünyası indi iqrasiya prosesini üçün görülməri işləri müəyyənləşdirmişdir. Konfrasımız o doğrultuda, o işlərə bir qaqqı sağlamadan və cəcirdir. Və hal hazırda bilirsiniz ki, mən də çox yazıran bizim sıramızda iləşip sayın Prof. Hocam Nəsik Nəsik bir Eris Şanvin, Kirudun, Anasolu, Savi Rüstəm halbə, İsa Gənbə, hər dəfə yazırıq deyirik. 21. yüzyılda 2 yüklü dünya düzəni artıq bitti. 21. yüzyılda çox gütbülü bir yeni bir dünya düzəni qurru, bu çox gütbülü dünya düzənin də Türk millətinin devlətlərin də birrəşərək, Avropa bir bir modelində devlətlərin bir birrəşərək, bir Turan gütbülün yaratılmasına imza artıqlar, çox gütbülü, çox civilizasialı, çox kültürlü bir dünyada, 3 dünyası Turan'da gütbülərdən bir olacaktır və biz bu gütbün, Türk Turan gütbünün vurulmasına hər birimiz öz batqılarımızı saxlamalıq və bu yondə səfərbər ormalıyım. Bu francımızı da məsq bu amasla keçiririk. Çox danışmıyım, vaxtınızı adlayayım, burada çox dəyəni hocalarımız var. Skype üzərindən boşmanlarımız olacaktır, tənəsənlərimiz də vardır, ona görəmək sözünü bitirirəm və bizim sədərətimiz sözün qonaqlara şəkiririz. Sağ olun var. Bu gütbül üçünlə mühadirək üçünlə başqanın əmvəd bir sütrani dəyə edir. Bu rəhəm də. Aziz Mətlərəm, sodiyyəzərin və saygıdəyə dəvə arkadaşlarım. Əslədən məliyyəküm və rahmetullah gələ biləkətə olun. Mən bugün burada Bu-Türkistanın sürgün hüquqibətə adına cümləyəm, zanın Çin ışqada altında ki, 40 milyon maqqım doğu-türkistanlı kardeşləriniz adına hətbənizi Çinə qarşı bu kutsal davaylığında büyük söygü və muhabbətlə saranlıyor. Bir gün Çin də adrəyə də doğu-türkistanı qətər. Yəni, onun müliyyəkətini umutdurulq, bir bəyanın saydı olan 350 milyon, haldəni, Türk əllərinin güvəllikçin də, və ıçsində ıstıqbal əçində yaşamaq ıçsün azız canlarını bilə edən milyonlarca Türk şəyyidlərimizin əlməyi də, yəni, batıyor. Biliyorum, gürən, Azərbaycanın anma günüdür. Yəni, Azərbaycan qalitəm ən Azərbaycan tən ibarət bu türk turadır üçün, kəmdi cahlarını, əziz cahlarını ifidə edən şəyyidlərimizin anma günüdür. Bu anma günü həbimizin anma günüdür, yəni, bütün Türk mələtini, bütün Türk mələtini, bu günün qəbi, şəyyidlərini yetiştirən, yəni, annələrinizdən baş sağ olsun. Cünnədən bütün Türk mələtinin baş sağ olsun, yəni. Aynı zamanda gün, buradır, yəni, Azərbaycanın baş kəndi baxidə, Yəni, Türk mələtinin parlak qıstıq bağlıq üçün, fidəkarlıq göstərlər, Türk mələtinin parlak qıstıq bağlıq üçün, közlü gəl haldar, nəzər alan haldar, həbimizin, Türk mələtimizin gəlicigini paylaşmaq, gəlicigən hətə də düşünmək. Həb barat bəl Türk mələtinin manfaat üçün, milliyi manfaat üçün, bütün Türk ələrinin milliyi manfaat üçün nələriq yapılmalı, dənin buxunu da, yəni, toplanmamıza və seyrib olun və əmək iləcən, bəl üçün və həbimiz üçün çox dəyədi olan sayın, yəni Yasım'ın fanım, Yasım'ın qarıkuyuldu, öndəldi gəndik ki, bütün dava arkadaşlarımızda Çin yürekdən minnət tarzıqdırdır, aziz vatandaşlar. Aslında bizim bugün bu yerlə toplanmamız nasıl, topla bizim burayı toplanıra Bundan sonra, yəni şimdinin itibarə, bundan sonra, adalarımızın milliyi iraçsın ələ, vağrızlıq kıldan halda nələ yapılmalı, bütün Türk mələtinin adlaq istihbarıcın nələ yapılmalı, dənin bu konuda konuşmanın yerini, arzu dəyəklərimizi paylaşmanın, və bu konuda plan projələrimizi düzumərinin yerini, aslında bu zamanda. Dağlarımız tarifindən yıllar önce, hətta asırlar öncə kurulmuş olan, təskululmuş kurulmuş olsaydı, turan birlik edin, huzurunu yaşamak çan idi. Bəri deyəm ilə, qəbi, başqa müllətlətlər, başqa toqdunlar qəbi, məsələ, Avrupa, Avrupa birlik idi. Səldəq, səldəyə, dələr, hətta amriki birisik devrətdir, məsələ, yəni, bundan yıllara öncədiyi asırlar əlbəl. Bunlar, məsələ, üç dört yüz dələr, və amriki birisik devrətlə kapoxlar ki, üç yüz dələrlə, dədiniz gibi. Ancaq elli dələttin təşkil edək, bir dələr torara kindimi edirəm. Kendi toplumunun, yəni, şimdə, bügün kükürlərdə beni hər bakımda, qıqsadi bakımda, əsqiri bakımda, məsələ, yəni, huzur və güvəllik şimdi yaşaması, əh, kullarını filar qanlıq yəni, nə deyilsin də, ucudu yenil yenilmiş, kaşkil bizim adalarımızda böyledə bir büylük Türk birliğini, əsırlar əvvəl sallaya vəzəyi də, əh, bügün bizim bürdə oturrak, yəni, bu, bunu da, konuşmamızın hiç özük olmayıcək. Amma mələsəf şimdə yətə dəsir olmadı, hər türlük səbətlərin nədəyilə, amma biz dəvam edəcək inşaallah, biz dəvam edəcək. Nə dədər keciksək bilə, bu Türk birlikə bulmadı. Türk birlikə bulmadan, büyük Türkistan, büyük Turan birlikə bulmadan, biz heç bir yəni varamayız, əh, bəziz tartışdır. Bildiniz gəlir, özelliklə son 7-8 seneçində, doğdurqistan xalq, yəni, zalım Çin işmaladında olan 40 milyon doğdurqistan xalqə, ölmədən cəhəmləmi yaşamaktadır, cəhəmləmi görməkdir, yəni. İnsani, quzot varımızda yaşamaq mümkün deyir. Biz insanlı insan edən, insanlara Allah tərbindən tüverilən, bəzizlik millətlər təskirahatindən deyir, Allah tərbindən məlidən, heç bir vağmıqımız yaşamaqıq. Bütün insanı, nubuqlarımız dəhsən deyir, qısa çağır, bu gündələr yəni 40 milyon doğdurqistan xalqə, uğur Türkulüq, 30-50 milyon uğur Türkulüq başlı olunmaq üzələ, qazan və kırıqızdan deyib alə, 40 milyon doğdurqistan xalqə, çin işqala altında, çinlərəm çinlərin soyqırına altında, ürün və yaşam, yəni, hayat marmaq mücadırsını verməkdir. Bir idhaqatlarımızda yaşamaq mümkün deyir. Hər şey yasaktır. Əssalam-u əleyküm demək yasaktır. Əssalam-u əleyküm demək bir əssalam-u əleyküm deyir, belə bir nəsi əssalam vermək? Allah nəm əssalamı dəkə əlqalmaq? Demək ayaq uyunca övrubuya hafzıra çatılmaqdır, çin deyir. Çocablarınızın ısınlarını Türk ismiyyə, Türkər, uğuristan, Əlkör məslələ, Ələdə Mosulman ısınları ismiyyə, Abdülkəlir, Fatma, Abdülcaq var, qəbi Mosulman ısınlarla muhammət, qəbi Mosulman ısınlarla qoymaq, bu da hızırıcın. Çinləriçmiş, Çinləri müdumiyələri. Nəzələdə bu bir günahdır, cazaların odunları maxtın. Çox dəşəklərə dəri var, mədum. Sağ olun. Bəz doğu Türksən xalqı, Azərbaycan Türklərinin bir Türk sovdəşlarımız olarab, imkani olmayan, imkaniyyətləri yetməyən şeyləri deyil, imkaniyyətləri yeten, şarayeti olan, ələndin gələn, hər şey yapmasını istəririz yəni. Bəz doğdurqistan xalqı buqillərdə özelliklə, ən son 5 səni əşində, işkibin, uyiyyət edin, buqilə qadar olan, son 5 səni əşində ölmədən cəhennəmi görüyoruz. Doğdurqistan xalqı əşin doğdurqistan xalqının ana vatana doğdurqistan zindana dönüştü. 40 milyon doğdurqistan xalqı Çinlər tarifindən ölmə, ölmə mahkemi edildi yəni. Doğdurqistan xalqı buqillərdə hayat və mamatlıq mücadris vərməktidir. Bəz azərbaycan xalqıdən azərbaycallı soydaşlarımızdən, Türk soydaşlarımızdən, soydaşlarımız olaraq eləndin gələn hər şey dediyimiz. En sonun, öncə eğitmək, birbirimizi eğitmək. Tariqimiz nedir? Tariqə bağlandırılarımız nedir? Doğdurqistan gəlçəktən Çinlər bir eyalımididir, eyalımiddir. Yoxsa-yoxsa doğdurqistan Türklərin proqəmidir, bunu bilməsə lazım. Doğdurqistan, zədəcə doğdurqistanı da yaşayan uyğur Türkləri başlı olmaq üzərə, yəni 35 milyon uyğur Türkləri başlı olmaq üzərə qazak və tırqızlarının anovatanı deyir. Aynı zamanda püttürklərdən anovatanıdır. Doğdurqistansız Türkistan olmaz. Doğdurqistansız Turan birlikədə olmaz. Turan da olmaz. Onunq üçün Azərbaycan hiç olmazsa, yəni 1992-dan bir, yəni sovitlər birlikəyə, işxaliyətçi sovitlər birlikəyə, məsələ yəni daldıktan sonra, hürriyyətini, bağımsızlığına qavuşan, müstakil bir dövləttir, yəni. Bölə bir müstakil bir dövlət olaraq, bizə istərsə çox şeylər yapabılır. Bizi sayıb çıqabılır. Yəni, məsələ, Azərbaycan yönətən rəhbələrimiz, məsələn, Azərbaycan yönətməkdə olan kardeşimiz şimdik ki, yəni, prigentimiz İlham Aliyev gibi Azərbaycan rəhbələri bizim üçün, bizim tarifarımızla tuturak, çinəq arışı dağı turqistanlar tarifarınızı tuturak. Dağı turqistalların manfaatını gözləriyərək sesini çıqartabılır, ki, bizim sesimiz çıxsın. Bu toplantı zadəcə Azərbaycan deyil, zadəcə doğru turqistan deyil. Bütün Türklərin, yəni milli manfaatəri nəzəri alan asasda toplantıq kutsal bir tarihə olaydır. Bu başlangıçdır. İnşaAllah, bura dəvam edirəcəyərsiniz. İnşaAllah. Çıxışqət üçün beş dəyə qətət olaydır. Çıxışqət üçün beş dəyə qətət olaydır. Çıxışqət üçün beş dəyə qətət olaydır. Çıxışqət üçün beş dəyə qətət olaydır. Əzidə, östək, harunlar, rövbəylər, bugün elənin bitinə son qoyan 44 günlük savaşın başlandığı gündür və anum günüdür şəhklərimizi saydələr görmətməyirdir. Yədəliyir kiç. Abla qazilərimiz əcans var eləsin. Və bugün Cönü-Azərbaycandan uğur-türkərinin tarihinin bir ildə burada müzakçılı olması əsindir o şəhklərin ona bir ölmətdir. Çünki şəhklərinin çoxu həmin o türkü ilə vətəmləri azər görmət əşqi ilə rövşur var. Həmişədə belə oluq, bundan sonra da belə olacaq. Əslə türk, niyə bu türkə bu və də sevmir dünyanın? Çünki türk demək dünyanın başlandığı belədir. Nə qədər araşdırılırlar, nə qədər qədimə gədirlər, o qədər hələ gədirlər isə türkünüzünə gəliriz. Yazıdandan sürlədən o 15 gündür umlanə bilər, türkədən yasi rünit yazıları yarattırdı, görürlər. Avrupa mən bütün Avrasyana təhsiratında oldu, onu görürlər. Yəni, mən ədəbiyyət adam yəməm. Təlbi, araşdırılırlaranda məşhul olurum ki. Və görürlər ki, hansı haran qaldırırsan indi, yavaş yavaş şüpheyin indi, yəni görürlər ki, dünyanın en qədim sivrisasiya olan hansında türkün izibadiyyə türkün əməyi var. Onu görürlər ki, türkə qarşı əz Rusya, Çin, Fars, İran, bu türkəri qarşı söğgürümdən yapmasalar, türk tüşməni olmasaydı. Türkün tüşlərin ünlələk sahib 500-600 milyon olmalıydı belədir. Ən azı statistikə bunu göstərək. Mən bu barədə kemiş qamışmaq istəmirəm. Həlalə, hər şey davrılır bilirsiniz. Davrılır, bütün zulmün, zulmün də söğüt çatır. Nə qədə söğgürümün tövət sələrdə. Biz də törkün də edilmənin müfiqini dağlıqdır. Bu gün Ukrayna Rusya müfiqini dağılır. Saq olan bir gün gələcik türk birliyi yaranıza və Çinini də bir fi dağılacaq. Amerikananda günün bilimdə sonun çatacaq. Çünki bu istibdaldın zulmü deyici vaq ömrəyə bədi olabilməz. Mən bu ığırsstanı görmüşəm. Burada, diməl, bilmirəm neçə nəbəl? Çünki görüb, ığırsstanı kezib Dogotürkistanı. Mən ondan əbəl Mongursstan da kezmişdim. Orkun Yenisəyə abilələr, Tünquqa abilələr, Çengələləni, Hamsın, Vuralar cəzmişdim də Türk dünyasının bövrüyü və bu bövrüyü çizdə vahid bir mədəliyyəti mənəyirətə sağlar. Sən cidistən, Qarşıqan, Dogotürkistan, bir yəməkhanıda masanın üstünə gələn yəməyirət, eyni Azərbaycan, cəməyirətək, eyni Azərbaycan, eyni deyil, Məhsidə cidistən eyni ədvarlıq yer. Və buna gələdə onun böyüğündə, baxırsan ki, oradan yol gəlir Özbəkistanı, Özbəkistanı gəlir Qarəsimlə, oradan Azərbaycanı, əslindən bən dəyirəm babalarımızın axtarı qoxunmuş bəlçək. Dünyanın başına nəzə sürətləyən gedirmişdər. Ona gələt, Dogotürkistanı bilmədən bizim bu gün Çin'də nəyi çizdiyir, bizi təsəvir eləməyirmiş olmaz. Qazastanboyda, dünyanın 7-8-9-çüncüsü ərasmədərə böyük bir dövləti, şimdi bütün səlvətlərin hamısı bilmələk ki, oradan çəbul məhdən dağları açırdı, nəyə tübət bütün səlvətləri oradan və tariqdur oradan, ən qədim tariqdur oradan. Biz əvv və Tiyaloca Alibi və Ravatskar, o yazısı ki, onun kitabında, həyəz günlərin birində bir bövzəyilən, tarım təçlə və həməkən deyilən o yerdə, tarım çövəl çövəl özələsində ki, qunlalı qaldırma mümkün olsaydı, tarım səhərinin hövzəsində qədim şəhərlərin izlərinini bulardılar, qalurdan malarə kitab kanalatında, türkçəyə almış kitablar tapardılar. Onu bir Tiyaloca Alibi özəl şeyin Avrupa, Anavus, Yəruklan, Eyranova bir adam yazdıq, bir alib yazdıq, o tarım qunlalı örtürkədim, Türk və dəliyyətlək üstündür, qun da səlçivakır gedir. Və bəl qönədə də, və bəl gəttim, türk dünyasının iki böyük şəksiyyədir. Kaşqarlıl Mahmud, ərin onun qıvandrubə ki, türkçəyə tapramasaydı, biz minlik bir tarqımız itirərdik, və bir də, şey, dədir, banaqsaklınlı, rəhsiz həl-hacib deyirsiz, biz banaqsaklınlığı istəsdik. Hə, bu onun kisinin ziyanət irədir. Kaşqarlıl Mahmud'un çöyünü alatmış, təyərədən çiçmü kaşqarlıda, taksi kəttim, onun kəndirə. Bizim bu qıda hətəri kətlərimiz kimi, qıza, qoganlığı və s. Və o yoldan düz, belə boz bozstan qətləri, tətələri açın, tətələrə doğun cəktin, yoldan saktı qabanında başqıq Mahmud kaşqarlının türbəsi oluncəyiz. Adamlar təhəli ziyalətə, oturumlar, nərinlər, fələrdən bir bagara da var, onun qöylündə. Və bəm, bəm, qatıqdın ki, ilə kəndirəm onun tətnavuzlulu gələr. Quru takması, yoxun üstündə biz belə böyük də, hənki, qəqacın dibində bir çay bizdən çıxır, bizim Azərbaycan'da da bir de çeyir var o zaman. Yerdən, birdən, quruç çöylün içinde bir çay, bir qəqacın dibindən çıxır. Və mən oda bir kiraşdım ki, Mahmud kaşqarlı, bandaktan bura gətirən osudum. O su orada böyük adamın onu tanrıcıslar dünyasında, amma düşünük ki, kəndirəmə girdi vurdum şarqlarını, təksik verəcəmdə bir de osuq onu qayıtarım. Onun şarlıda yamlında qalan o hörsən. Bu oda hamımıza oradan arzul edən tüş birliği var olsun, Allah tüşü qorusun, Allah bizi qorusun. Sağ olun. Azərbaycanın şəhəmlərinə də çox görcün bir bəziyyət var, şəhirlərimiz var. İran tarz rejili, Azərbaycan türkləmlə də ahkeş açır və İran daha xal hazırda bir dəlişin sürezinə gireyim və Şahın ısa şəhələmin oğlu Avropada İran toplumuna məsaçlar verir. Əlbədə biz onu biz Türk ümidlət olaraq, İranlaki Türklər olaraq Əç vaxt onun məsaçlarını almayacaq və onun məsaçlarına alfələti məsaçlar təhdim edəcic. Bu cüncü kand Fransımızda bir qonalımız var, Qacar Şahsadəsi, Almanya'dan Babərç Qabarlı Qacar koşulur. Hər zaman biz gördür ki, Şahın oğlu Avropada İran alımdan məsaçlar verir, danışır. Ama Türk ümidlətinin İranca oran yasımlacı Türk Qacar devlətinin şahsadələri sağdır və artıq onlarla öz sözlərinin deməlidir. Biz, Qun Fransımızda, onların da bütün İranlaki Əlbəni müyumun Türk ümidlətini, Azərbaycan xalqına, Türk dünyasına sözlərinin demələrinə çalışdır ki, Məsiirova sözü veriric Babərç Qabarlı Qacar birə. İranı biz farz Türk düşmansılığında görmürəm. Şəylədiyim, İranın yönətizi nə farzın faydasını şuanda görür, nə farzın kömərinə ənzamdırı, nə də Türkün kömərinə ənzamdırı? Əlbət də ekstremiz qruqlarla bizi birbirimizdə düşmansalırlar ki, biz birbirimizdə düşman olduğu müddətizə, bunlar öz yönətimin dəvam sürsünlərin. Amma biz öylə bir tuzağa düşməməli var. İran, Türklərin də hakimiyyəti altında hər vaxt multihətnik bir devlət olubdir. İran torpaxlarında, İran zorafiyyətində ki, bu bir zorafiyemin adıdir, Türklər yaşayır. Bir tək Azar baydanlılar də Türkmənlər də var, Qaş Qaylar də var, Qorasan Türklər də var, Şahsəvənlər də var, anəcə Türk millətləri var. Aynı zamanda də küslər olub, farzlar olub, baluçlar olub, lorlar olub, çox dəyeşək millətlə, 72 dərə millət deyə bilətdir. İranın Türk hükümdarlığının altında, hiç bir də nə Türkçü bir tavullan rəxlamada zəndə qanınaqını sürük, yaşayımı sürük, mutluyolublar və hər kəsi öz dilinə, öz dilinə qabuşuq. Mələsə, İran'da bu, şuanda görmürəm. 1925-an bu yana bizdənə Türk üç manzılığı ortaya gəlir. Bu, Böyük Atatürk ki, Türkiyəc imhuriyyatını 1923-də qurandan sonra, iki ildi sonra bizim iğə gidən qardəşlik ilişkilərimizi zavvutaj eləmək üçün tarbiyyələn Türk dəvlətini indirib, bunu bizdənə qeyri Türk düşmanı olan, bizdənə məsnoy, bizdənə insaxtə bir sistem koyduq. O, imperialistlərin oyunu olubdur hətamana. Bizim bölgə, görüsüz bütün bu bizim ülkələr ki, şuanda parta-parta olmuşu, hər tərəfə bölünmüşü, imperialistlərin oyununun nəticəsidir. Biz kərəx öz ülkələrimizdə, öz mənfərlərimizdə əlləşək, özümüz konuşurlarımızınla bərabər, öz zorafiyamızın mənfərlərini əlləşək. Bütün bu imperialistlərin oyunuq bir dənək siz gitsəkək. O, bunda güzəl bir məsələm, iyi bir ölnə olaraq, məsələm Avrupa Birli'yi görsədə bildik. Bəlüsüz ki, bizə bugün paşımıza müsləllə dələyər səşidli ideolojilər həbsi Orufa'dan doğuq. Məsələm Aşırı Milliyətsilir. Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılında, Avrupa'da paşalı birinci dünya savaşında bitirir. Ondan sonra 20. yüzyılın ilk qısmında faşizmə döndürür. Faşizm də görüsüz ki, amma müsləllədür, ikinci dünya savaşına məl səbəq olur. Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılında, Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılında, Avrupa Birli'yi görsədə bildik. Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılında, Avrupa Birli'yi görsədə bildik. Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılında, Avrupa Birli'yi görsədə bildik. Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılında, Avrupa Birli'yi görsədə bildik. Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılında, Avrupa Birli'yi görsədə bildik. Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılında, Avrupa Birli'yi görsədə bildik. Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılanda, Avrupa Birli'yi görsədə bildik. Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılanda, Avrupa Birli'yi görsədə bildik. Məsələm Aşırı Milliyətsilir, 19. yüzyılanda, Çin də Doğu Türkçü sanaklığında əsəri yazmışdır, əsəri İngilizcinin də çabu olunmuşdur. Elin zamanında güne yazədiləcəmi ücrisində də çox saylı əsərləri var. Sözü verirəm cəmin əsəniyyə, sıra Ömər Koloca müəlliyyədir. İstanbul Universiteti Profesoru İsa Yusif Alpdəkin vaqfı dəyyət üyəsi söz olunuydu. Cəmin müəllim uçala binecəyə üçün biz Ömər bəydən çox-çox üzür dinəyirik. Sözü verirəcə cəmin müəllimə birazdan uçakdan kaçan və sırada Ömər Koloca müəlliyyədir. Cəmin müəlliyyədir, buyurun. Salamləyirəm, kocun başlanan bir hizam eləyirəm ki, çox ocaq bir məsələri ətrafında mücələkə başlamdır. Vurur, toplantının əhəriyyətliyə siyasi müəllimələri vaxıbdan, ağır xəbağından əhəriyyətliyə olan, vurur, əhər bir hərbcini vurma rəzumləyirəm. Və bu, istək doğuduruştan olsun, istək dünyaya azərbaycan. Son dünyanın çox əsras yerlərindən biridir. Mərkəşçilatı doğuduruştandan bağlı çox geniş bir arahort hazırladı. Orada şimdi milli etniç vəziyyət, siyasi vəziyyət və sosial vəziyyətlə bağlı. Və oradan uyur xalqının, əcər misəlmal xalqlarına qarşı, ətbiq edilən ayrı sesçilic və zorakılır siyasi həti, bitirlikdə bu raportda öz əksini taplaqdır. Və bir müdət əvvəl Avropa birliydə deməli bu doğuduruştan məsələsi inəm bağlı çolma rağlı bir etnamə qəbul edilmişdir, etmişdir. Və burada da doğuduruşüstdən də yaşayan türk xalqlarının, müsləlmın xalqlarının, haqqlarının və hüquqlarının tapdalanması onlara qərşırı və siyasəti islənirdi. Və bu günləri azərbaycanda bu məsələləri qoyulması hirsiniz ki, bu gündə günəyəzdi bəcən qaynayır, bir gün İran qaynayır və şuarlar da hamiəbəllədi, azadlıq, ədalət, nili hüququmət şuarları hamiəbəllədi. Mövzü ətnafında günəyəzər, təbris başlı olmaqla günəyəzər bəcənin digər şəhərlərin də etras aksiyaları, etras aksiyaları davam edir. Məni elə gəlir, gündəyəzər bəcəndən doğu Törküstanın taləyni və tarixinə bir yerdə müzakə edilməsi həm tarixi baxımdan, həm siyasi baxımdan, həm bilməni və baxımdan çox doğrudur vərə çox əhəmiyyətlidir. Çünki bunlar az çox oxşar taləylər, oxşar zürmə məruz qalıqlar, oxşar qresiyalərə məruz qalıqlar və bir Ardasam 6-i gitti ilə bel məni doğu Törküstan da olmuşam, məni urumçıda təşkil olunan bir komprans da olmuşam. Sonra biz ölçən şəhərmal bölgələrinə getik, şifiləmrəmlə qox ay bölgəsində olduk və ordaçı vəziyyətlə tanış olduk. Hətta diyerdim ki, doğu Törküstan da ki, eri bərabərliş yalnız insan haqlarına bağlıdır, etniç milli mənzeriyə bağlıdır, eyni zamanda iqtisadi və sosial həyata bağlıdır. Məsələn Çin'in şərq vilayətləri çox inşa etdi bir halda o edən indi Sincan Muxtarış vilayətlə adlanır da işte o Törküstan hissəsi çox yədər keri də qalmış bir eyalətə çəyirli. Bu də həmin ərazi investisyələrin qoyulmaması, iqtisadi marağın olmaması və bir hər həyat səviyyəsinin aşağı olmasıyla bağlıdır. Və bizim orda ki, demək olar ki, bütün faaliyyətimiz Sinan hüsus xilmətlə ordaqlarının məzarəti altında keçdə hətta konferans kutarandan sonraq mənə qaydan baş hava alanda saxladılar. Kamil türmə qədər hər şeyi yoxladılar. Və səndi mə, konferansda mənim məhruzəmi də dilləmişsinlər, məvzət kafında suallar verməyə. Kılan şey hərdən götürmüsəm, filan mən hərdən götürmüsəm, bir de orda bir hadisə oldu ki, mən Doğu-Türkçistan Milliyi Hücumiyyətinin faaliyyətindən danışanda orada uyğur və digər tüşxalkarından olan ələbələr alqışladılar. Və bu də çıxırmət organlarına digər yayımmamışdı. Və bu hava alanda sağlanmağım və əşyalarımın yoxlanılması, ətdə mənə görə təyərin uçuş vaxtının qabadılması, hücum standa nəzəriyyətin baskının olmasıdır. Mən çox danışmanı biləm, sizin hamınızı salamlayram və hamınızı uğurlar arzulayram. Bu konferansın işi, işi hesab eləyirəm ki, işsiz keçməkcə bu gün nəri isər Doğud Gürşüslənin, isər sədəcünə Azərbaycanın mənəvi dəsləyə ehtiyazı var və hesab edirəm ki, bu tədbir mənəvi dəslək istiqamətində əhəmiyyətlə attım olacaq. Sağ olun. Təşəkətək və mənim. Sağ olun. Söz, əhəm Təşək doktor Ömər Kul, bəya verilir. Buyrun. Ömər bəy, əhəm, sözə başlamamıştan öncə limunət xanım əmrahidən xayış edirəm bizim tənşilat komutəsinin üzvü, bizim fəxri başqanlarımızdan biridir. Burada yer olmadığından onu çağra bilmətik, gəlsin öz yerini alsın, onun tüş dünyası etnopyskolojiya haqqında gözəl bir əsərdə bu yaxınlarda yayıldı. Limunət xanım, xayış edirəm yeriniza alın. Buyurun, Ömər Kulcuk. Əvət, fəvvət ezil. Saygır, sevmir, hürmətlə, selam ya, muhafqətlə, selam. Hala bu alkış, benim için bir də bu gün ki, bu toplantılın qərcəkləşməsində yürdə məktirilir olan, ya azərbaycanda, can azərbaycanda bir dolu Türkistanlı konuşalım, dediyizdə, bizi kılmayalım, yasemin adamı ve onun ekibində olmalı və buzurlarınızda kendisini alışlıyor. Və burada olmaktan, hə qədə üçüncü və də ördüncü qelişmə, buraya. Burada olmaktan çox hava, çox mutluyum. Çünki İstanbul'da olmak ve Baku'da olmak, benim vaçında, fark etməyəm, həv qəvdiyimdə də çox mutlu oldu, kardeşlərimi gördün, bir yer Baku. Ondan dolayı da, ayrıca, mutluyum. Efəli, çox fazla vaktimizi almayəcəm, ama vaktimin nə qədə olduğu da, rəmaq istəyərin. 10 dakqadan şərt edirsiniz. Təşəkərdəyiz, 10 dakqada çox şey söyləyiniz. Asla, çox konuşacaq məsəlində bilimiz var. Turan, konuşacaq onlardan bir isim. Doldur ki, İstanbul, Güney Azarbaycan. Amma bunlar da sinirləmi deyik. Adriyat etmək çey səbdində diyorduk, diyorlardır, bizə belə bir miras bir aktılar. Amma bu coğrafiyada, maləsə bugün kan, göz yaşın, huzursuzdur, istikarsızdur, tevher. İnsanların rızına namusuna canlar qast etmə var. Və biz bunları yüzləşmək sorundayız. Bu, haqqətlənin yanında bir də biz Turan diye bir haqqətli qərçəkləştirmək için mücadədə edəcəksin. Bunun için çox çalışma qədəkir. Onun için bir yerini tutma qədəkir. Amma bugün məsizlərlə, huzursuzdur etmək, bir çim gərcəkindən bahsətmək istəyərim. Bir görüləri var, bir də büyük bir tehləkə var. Və maləsəv, Türk dünyasının İç bir yerində bu, büyük tehləkənin kimse farkında deyik. Çin dünyaya, bilgirdə, barış içerisində, yaşama diye bir sloganu söylədi. Amma biz günün sonunda, son yirmi yılda, bu günün sonunda sədəcə və sədəcə Çinin qazandığı bir sistem gördük. Acı olan budur. Dünyaya bir də Doğu-Türkistan üzəlində, bir hasa Türkiye'də, sanki bu Çin dedikdəri coğrafyə və dəvrət. Güldük günistanlıq, ekonomisi gəlişmiş, rəfa içerisində, insanların mutlu və huzullu. Amma orada bir Doğu-Türkistan diye bir yer var. Bu Doğu-Türkistanı da Çin'i çəkəməyən, Çin'in iyi olmasını istəməyən, batı, terörizə ediyoq, bu Çin-i qelişmiş diyenin huzurunun o hatıda qaqmasın üçün bunu kullanıyoq. Bu propaganda ilə bütün dünya yutmuş durumda. Pəki, haqiq böyləm? Bən bir bilim adama ahlakı ilə qonuşəcəm. Burada bugün bu konuyu Çin amladırdən, Türklük və İslamlıq anlayışı dışında bir bilim adama ahlakı ilə qərçəkləri sizdədə paylaşmalı istəyərim. Bu Çin dədiyimiz dərdət, biz Çin dəriz də onlar, kendilər də Jongu dərdət olsun. Jongu nə də dəmək? Mərkəsi krallıq demək. Yəni, də ki, dünyada iki çeşit yaratıq vardır. İfadə böyledir. Bir Çinlilər Jongu, iki diyerdəri. O diyerdərin dədiyinin içerisində kim vardır? Denizdəki balıq vardır. Ormanda ki, ilan vardır. Çiyan vardır. Ağaç vardır. Siz və biz varız. İnsanlar vardır. Çinədir, o diyerdəri bunlardan müteşəkdir. Və bütün dünya yaratılışında əfəndi olan Çin diye hizmət etməki çək vardır. Onun için Çinlinin nazarında sizin modərləşə bilməniz, gəlişə bilməniz için Çin tarafından size uygulanacak, uygulanmadı da sınır tanımayacaq, hər şey mi bakdır? Bunları söylək ki, nə bakmıyorum, ha? Fazlası var. Əxsi yiqət bu. Çin öylə bakar size. Bunun için də bu Batı bölge teorisi deyə anlatılan tanrının Çinlilənin huzuru və rəfalı və zəngilniyi için onlara baxş edilmiş topraqlar olaraq deyələndirilən Batı bölge teorisi üniversitəndə dəris olaraq okudulur bu. Orada buraların yer altı və yer üst bir zəngilindiklərinin Çinə akması və Çinin zəngiləşməsi ki, tanrının onlara baxş etdiyi topraqlardır. Bəyi dinlədiyiniz üçün və buraya nəzakətində bulundunuz ismin hətini. Həy həni. Çox teşək verədiyəm. Bu günləndə bilhadar yayıl bir ki, Çin başkanlığı deyəlilmişlər bu keçəkdir. Mələsək, gəlçək deyir. Mələsək, diyorum. Ümü dədəs. Hama şöyle bir ümidim var. Çini çox yakilən takib edən birisi olaraq zulüm ilə dəbət payıdar olmaz deyə bir söz var. Çin komünist partisi və onun kurmuş olduğu 80 ilə 100 binə arasındakil mutlu azınlıq sadədə o Türkistanlara zulüm etməyəm. Tibətliyədə, Falun Qomklüyədə, o fakir olan Çinliyədə, Hong Kongklüyədə, Tayyvanlıq onlara da zulüm edəm. Bəl Çin də, çox uzak olmayan bir gələcəkdə, solyətlərin 89-90-91 də daldığı gibi süreci qaçınılmaz olaraq yaşayacağını görəbiliyərim, qürün görəm də paylaşmaq istəyərim. Çox təşəkürərim. Bəl-Qomklüyədə, Türk dünyasının integrasyonu Doğu Türkistan'dan, Azərbaycanı isim toplantı için buradayız. Öncəliklə, Baküdə bulunmaktan büyük bir mutluluk duyduğumuzu ifadə etmək istərim. Ola bələ, əntələsən bir şəkildə günümüz dünyasında olayların hızlı gelişmiş olduğunu dələri də, Baküdə böylə bir toplantının tərtib edilməsini gəlçəkdən önəmli olduğunu düşünüyorum. Mələsəf izziklətmiş olduğumuz Doğu Türkistan və Günə-Yazarbaycan qolusunda hoş olmayan insan haqqlarına, ağır insan haqqları iklələrini maruzq olan bir Türk milleti görülür. Bununla bələ, təbii Türk dünyasının integrasyonu birlik bələliyi və daha güçli hale gələ bilməsi için. Önümüz də problemlərin var olduğu görüyoruz. Azarbaycanın işqal edilmiş topraqları Qarabağda kemi cadəlisini hep rəbər təkib ediyoruz. Və sireylə şəyitlərimizdə Allahdən rahmət, qazilərimizdə sağlıq-səhat affiyyətlər dələmək istərim. Qırımda başlayan Rus işqali daha sonraki dönəmdə Ukrayna-i də içerisine alan bir işqal haqqətində dönüşmüştü. Amma bu işqal haqqətinin Rusya'nın muhtemələn dağılma və küçülmək sürecinə girecəyi bir zemini də oluşturdu. Oluşturmaya dəam ediyo. Onunla bələbər son 30 cildir Qafqasə bölgəsində istikrarsızlıktan bölgədə bulunmayı təməl bir siyasət halinə getirən Rusya'nın. Bu süreçdə buradaki problemlərə qarışma və ya çözümsüzlüyü birinci təməl ana çıkarı olaraq görən bu siyasətinin də akim qalacağını türk dünyasının fiziki olaraq bu bağında işqal edilmiş bölgələrin də azad edilərək. Bu siyasi və coğrafi birliğin önümüzdəki süreçə daha fazla konuşulacağını buna günəlik faaliyyətlərin artacağını ön görə biliriz. Böylə bəkləntilərimizin de olduğunu ifadə etmək istərim bu anlamda da bugün bu toplantı ilə zikrətdiyimiz bu konuların Doğu-Türkistan, Çin, Bünaya-Azarbaycan və türk dünyası özəlimdə konuşuluyor olmasını bən faydalı olduğuna və muhtemələn önümüzdəki süreçdə bəlkə daha lokal toplantılarla məsəlilərin günləmə gətirilərək sıkıntılı bölgələrdəki problemlərin çözümün oktasında faydalı çalışmalar, düşüncələr, fikirlər ortaya çıkaracağını və bu ortaya çıxacaq olan düşüncələrin fikirlərin ilkələrimizi idar edən siyasi ərtdər tarafındandı ciddiyə alınıq çözüm noktasında faydalı işlərə, siyasətlərə, politikalara dəyərləndiriləcəyini imid ediyorum və bu anlamda bu toplantı ilə tərtib edənlərin edənləri bir kez daha üçün keldilərini bizdə dəvət etmək, burada kardeşlərimiz də buluşma fırsatı vərdikləri için çox təşəkür edərim İravan Türk Cumhuriyyeti 2020-ci ilin 9 mayında əlan olunup və önəmli bir məsafə qətiləmişiz və bu İravan Türk Cumhuriyyetinin əlan olunmasının əsas səbəflərindən iç səbəflərindən biri böyük Türk dünyasına xidmət etməkdir çünki İravan Türk Cumhuriyyetinin iddia ilə diya ərazilər yəni ndi ki, Ermenistan əraziləri bir Türk dünyasının ayrı ayrı ölkələri ayrı ayrı yerlər arasında bir qopuqluq yaradıb və bu qopuqluqı aradan qaldırmaq üçün mütləq bir çoxrafi bütünləşmə başvəməlidir. Çünki zə mani olan çəhətlərdən biri də bu çoxrafi bütünləmənin olmamasıdır. Çünki qopuqluq və bu çoxrafi qopuqluq bizim Türk dünyasıyla əlaqlərimizi hər zaman zəivlədir. Düşmənlərimiz də ilə bu əsas üzərində gəlməyə başlayıblar baxın, mən bu yaxında bir əriməni cə olan qaynaqlardan bir şəyə rəst gəldim ə, batum konferansından sonra dört ve yün 1918-ci ildə sonra bir əriməni hiyyəti İstanbul'a Osmanlı dövləti ilə danışıqlara gəlir. Haziran 1918-ci ildə artıq Osmanlı dövləti ilə ərimənistan arasında bir anlaşma öncə alanmışdır və ərimənistanı 9.000 km ərazıdə Osmanlı dövləti, dövlət olaraq tanımışdır. Amma ərimənlər bundan qani olmaq istəmirdilər və onlar İstanbul'a bir hiyyət gələrdilər. Osmanlı dövləti ilə amusundan görüşüldü Tələk Paşa ilə Dənvər Paşa ilə Qəlil Paşa ilə və bu görüş mənin qarşına çıxan vəhid paşa ilə Osmanlı orduları ilə ərimənlərin görüşü olur. Və bu görüşdə ərimənlər deyib, ərimənlər bir keçik bir ərazıdə biz dövləti qurabilməri yetərli olmaz. Bu ərazı bizim gələcək bir dövlətimizi oluşturmaq üçün. Bize ərazı verib. Amma o zaman da vəhid paşa onlara cevab verir ki, sizin bu ərazılara ona görə sizə vermədi ki, siz bizim qarşımıza çıxasınız. Zəngəzürdən, tərəfdən qarşımıza çıxasınız. Qazakh borçalı tərəfdən qarşımıza çıxasınız. Siz əcər belə eləsəniniz, bir atlım, əcər dokuz bin qadrə kilometridən bir atlımur tərbəki keçsən savar səbəb olacaq. Və Osmanlı dəvləti heç vaxt bundan barışmayacaq. İnsanlar qulu pə, ərçıda nəcə öləni bu təzahüratda gülləy nə nələnlərin və iki yüz nəfərdən artıq tutulanların adın cəmliyibdir. Belə nəzərə gəlir ki, nə millet istəyiri bu çıtirazlardan əl götürsün, nə də hökumət istəyir ki, dağlı otursun. İndi dövüş belə bir vəziyyətdə dəvam edirəm. Polis yorulubdur. İndi iki haftədi, olar ki, milləti əzirdilə, yatmayıbla, istirat eləmiyiblə, yəmiyiblə, onun üçün günəndən söhbəti vardı ki, İslam cumhuriyyəti Lübnandan hizbullah, lübnanın adamlarından və əraxtan da həşdi şəbidən adam cətirib tehranda milləti əzmək üçün. Bir sıra videolar yailıptı ki, orada əllərində silah götürüp ki, yabanlarda cədənlər, ərab dilində danışılla. Onun üçünə deyilir ki, qabaqsıdan də söhbəti vardı deyil, olar özləri də hizbullah, də həşdi şəhbi də bəyaniyə veriblə ki, İslam cumhuriyyətindən dəfələma üçün, hazirdilə cəsində İranda şurislalanlarına dövüşsünlə. Belə bir vəziyyətin qabağında demək olar ki, indi bir açmaz vəziyyəti var. Millət bu ücuməti istəmir, İslam cumhuriyyətin istəmir, amma cücü çox onu yıxsın. Ücumət istəyir ki, bu milləti əssi sakin dəndirsin başarabilmiş. Onun da 30-43 ildi ətibaren həldən verib deyil, heç rədi sözü əsərsalmırı. Bəziyyəti bəziyyəti cüm bəcüm qanatörçülür. Bu ətiraz İranda cədiri ictimai bir ətirazdı. Onun içində siyasi, ictisadi, ictimai və kültürə listəklər vardı. Ceşmişdə bunlar təhbətəhdə ətiraz olubdur. 2009-da siyasi bir böyük ətiraz olduğu yaşalara çatır. Rəformislərinən konservatorların arasında idi. Konservatorlar o rəformisləri həcumətdən grava qoyub və oları şiçəs verdilər. 2019-da bənzin məsələsində millet qiyabanı arət ölcürdü. Bənzin qeymətinin bahalaşma hacura üçün ətiraz dəvam tapdı. 1500 nəfər cülləyilən öldü. Bu da bir ictisadi ətirazıdi. Bir ictisadi ətiraz tamam o ictisadi ictisadi ictisadi siyasi və kültürə listəklər onun içində var. Başlayanı qadınları aradılar. Çünki qadınlara cümuri islamda hətdən artıq zülm olur. Olar iki dərəcəli sitvayı əsab olunulla bərabər hüquqları yoxdi. Həcad məsələsi də oların kamilə kandıqın vurul bir-bir nə xüsusən böyük şəhələrdə. Nə hayətdə indi bu bu lukajı sındırmaq üçün nə olacaq, sabah nə olacaq hələ indi demə ol mürəm. Bu günün şərtlərindən baxdığımız zəməli. Bizi jenal sadətlik, ictisadi inkişaf bir sülh barış və təlükəzətik vayhəsidir. Bu hər hansı bir topluluğun bir deşət devlətin və yə devlətlər qurtunu və həndə becəməngif vurması məhələ bir alagəsi yoxdur. Hər hansın içində başqalarının xaq və hürlətlərinin xaqtalanması və yə məhərtlər hürlətlərin kəni alagədən də deyil. Türk birliyi və ya Turan ideallarının ilginç bir özelliyi də ondan ibarət ki, çox uzun süre qalq arasında, aydınlar arasında yaşadırdə. Hətta Çin, İran, Sövvəd bir iki mörsələrdə nəsildən nəsildə hürlətlərin idealları da bunlar. Bugün isə durum da yaşmışdır. Türk birliyi və Turan hürlətlərin demək ki, devlətlər də bir soqba kədəş var. Bu sahədə ki, çalışmaları daxda əsivləşdirilmək var. Bu prosesi başladan və bu saat yürüdən Türk devlətlərə olduğuna görə prosesin elbət də sürətlərin məsəli, və yeri dönülməz halə getirilmək də bu dəvlətlərin birini üçədə görə bilir. Rolaisindən, məncə üç dəvlətlərin dəki bütün sibil toxlu mövcuddəri, yəni, qəhətlər və bu yöndə fəaliyyət sürətlərin resminin quruluşlar, bunlar o müəssətləri, orural akademiya, oruralışdırma, müslutları, xəbərləşmə, informasiya əsləmir vəsələrin üçəşdən danışın, üçəşdən danışın, daha aydın işlə. Onların tək başına müzadlə formasi değil, yəni, sualiyyətləri bir şəkildə yalagələndirməlidir, kardinasyon olmalıdır və önzəliklə, herkəs yaşadığı öz ölçəsində, elbətlə başqa ölçələrisində bu keçərlidir, öz dövlətlərinə yönləndirməli, hətta dövlətlərin də baskı vuralımalıdır. Yəni, Azərbaycan Deser, hər hansı bir fond, dərnəş, hər hansı bir CTK Sevil toplum kuruluşu özü təlmüzadlə vermək yerinə bu toplumsal gücü bir araya yətirət, dövlət üzərində baskı vuralımalıdır, sünki nətəcə etbar ilə mögəvlələri imzalayanlar və nihay qərdada alaca olanlar dövlətlərin. Dövlətlər bugün itibari ilə bu yola cirdiyfəri görünür, hər hansı bir az də təşvək eləmələri toplumsal dəstək verməliş və mümşin olduğu qərdada bu projənin gündəmə gətirilməyən, dəvətlə arası görüşmələrdir, gündəmə gətirilməyən gönləri də var, o məsələlələrdə sivil toplum kurulandın yardımcısı, yardımcısı yardımcə olmasınlar. Turan idealinən bu ideal çok uzun ilərdir, orta dolduğuna gürəm və bir sürü görünən bilirik ki, əncəllər var turan oluşması yönündə ister bunun müxtəlif adlar deyə bilirik, Türk dünyasının birlik, Türk evlətlər birlik, Türk birlik və ya turan ad üzərində durur və şimdilik. Görünən əncəllər bilinir və bu gündür qomprasımızda da çox təhirli konuşmazlar, bunu bir çox yönlərinlə dilə gətirilər və başqa məsələlərdə diyəndən uzat mütlaqa. Çox savurum, söz milli strateji düşüncə mərkətlərin başqa məsələrdə gəlmərə bilirik. Ölməsli qonaklar, ölməsli dostlar Hamız Savunlayıdan milli strateji düşüncə mərkət adına hər şeydən öncə Yasemə Qaraboyluya, Yasemə Qanunabu gözəl tədburi, təşkil etdiyi nəbəri təşəkür edirəm və özellikən müsafirlərdir. Əslə qətlə müsafirlər deyirlər, Türk turpanıda hər bir Türk, kəndi evlədir. Həralda uyur dostlarımızı, türkədə gəlm dostlarımızı hocalarımızı qüsus alam deyirən xoş gəlmisiz kəndi vədənizə. Mövzu düzgün seçilik və fərqli oxşar mövzularda olabilir. Danslası çox məsəlülədir var. Günya-Azarabaycan və Doğu-Türkistan. Günya-Azarabaycan bizə daha yaxın hissi olunur. Kəndimiz ki, mövzümüz ki, çox yaxınlı bizə hər cəhətdən dələ babalarımız araz boyu səhər çıxıdılar, əvdən qedirdilər təbizə akşam yenidən təbizdən döndürm və evlərinək dönebirləkdir. Bu qədər yaxınıdır. Amma açıkçası Doğu-Türkistan da bizdən çox uzaq deyik. Ömrüləri maraqlandım vakidən urumkiya 3.108 km məsəlfi var. 3.108 çox görülə bilər. Amma inisə dəsən ki, urumki dən pəkinən qədərlər məsəlfi var. Pəcublən əsici çoxunuz. Pəkinən urumkiya qədərlər məsəlfi 3.180 km məsəlfi var. Yəni, urumki vakidən daha yaxınlı nəinki pəkinən. Adətən belər məqamları bizdiklətik. Nəzura olsan ki, urumki ilə vakidən arasında Almata var, Daşqənt var, bir gəlimizin paydaqlarımız var, torbaqlarımız var. Bu pütöv bir zolaxdı. Pütöv bir zolaxdı. Pütöv bir dünyanın önəmdi bir səsidir. Bizim üçün bu mövzu hədmi artıq, yaxındı və burada şairə ünitörünləriniz alimlə bir çox önəmdi meqamlara toxundular. Dolqdur bir şimdə olarken orada hər şeyi özümü də çox yaxın hissettiklərini danmışdılar. Hər şeyi deyik ki, 5-10 ilər gön bir dəfə müsabat bankası olaraq vakidə yerləşən Çin səfirliyinin qarşında, böyük ecliliyi qarşında etras göstərisi təşkil eddik. Etrasımızı bildirdik. Dolqdur Kisdanda insanlara qarşımı zulmə qarşı. Və müsabatçılar təbii ki, oradan müsabat bayraflayrlar çıxmışdılar. Həmin göstəriyə bir kitə. Təbidən sonra səfirliyin bir həməklar şəbimizin ilə mən səvuşmuşdur ki, siz Dolqdur Kisdanda bayrafların hardan tabaq bura gəldərim siz. Və məlum olmuşdik ki, onlar üçün ələ, bizim üçün məlumuydu, onlar üçün məlum olmuşdik ki, Dolqdur Kisdanda bayralı inan müsabat bankasının bayralı demək olar ki, eyni köyləkdə, ilalınan, ulduzdan eyni, yüzdeyiz eyni bir bayraq. Bu qədəd yaxınız, bu qədə birik. Təbiddir, çünki biz bir eknosuz, bir millədik, türk millədik keçmişdə, nə zaman bir yeri dolmuşuq, özə yəmək girmək istəmərin bir tarıq çikimi, çünki birbirlimizə qarşıdə çox samaşlar düzü olur. Birbirlimizin də başına çabab oynamışıdır. Bu gün, vədiyə çox mürək kəbdir. Bu gün cinayetiyat Rusya'nın Ukraine'ya qarşı açdığı savaşa görə, dünyanın deyişməsi proses sürəddənibdir. Bir kembalistik zəlzələ yaranıq dünyada. Və bunun təhsil-i hər yerdə istə olunur. Rusya da da zəifləmə girdir, bu sinirəcimi zəifləməsi girdir. Yaranda baş verən harçları görürsünüz bilirsiniz. Yaranda ki, təhəkrafik dinirəcim çox ciddi zəlvələr almazdadır, silkələnməkdədir. Çinlə də hərəki, o silkələnməl olmasada, 1990-un təmin həlləkətə həlləkət çıxmasadan, cəradur şahilər çıxırsa ki, sincipinin rejimi zəlvələdir, demək, o məhvədə də yaxınlaşmaqdadır. Və biz 1980-ci ilərdə Azad-ı Orunda mübarzə paranda Azərbaycan müştəqini məlbi etmək istəyəndə ansistəli keşirdirdik səhər, Türk kardeşlərimizdən Türk toplumundan nələl gözdürdük səhər, bugün sayın konağımızın misafirimizin çıxışında da biz eyni istəkləri, ağaçıları dinlədik, eyni problemlər eynidir. Çünki bizim millətimiz, bizim etmosumuz müstəqil yaşamaq istəyir və müstəqildiyi əvd edəndən sonra da türk birliğini qurmaq istəyir. Bu təbiddir. Və bu istəyin qarşını hiç bir quyva alabilməz. Bir də təşəkülirəm, var olun, mənimizin ruhunu şəhərləsək, əgər biz Türk qavrını millətimizin etmosunuzun, uğurlu gələcəyizdir isə biz bu millətin yoğumda hər bir fədəkərdə hazır olmalıyız. Tanrı türkü qurosun, tanrı azərbaycamızı quros. Və bizim quransımızda çox dəyərli onağımız Ömer Korbolcada ona alternativ onara özünün turan jirovaliti adrı bir layesini hazırlayıq. Orada da turan jirovaliti ində sadəcə türkülər deyir. Turan var, qorşu olan ve turan coğrafyasının içində olan qalqaları da o turan bir il içini almak üçün bir fikirlər səslənibdir. Də təbək olun. Ağlan yolu bir. Buyurun gənəl dələk, dələk. Söz bizim əziz dostumuz Profesor Nəsbə Nəsb gəlir. Buyurun gənəl dələk. Hazırlaştın Profesor Firdun Cəlbəl. Firdun mək sizin sıralızıydır, bələ verir dələr. Örmətli Sədəret Örmətli Sayın Kolomuz. Hoş qərdiniz. Hamya Salam olsun. Huyun Şəyyid Dəlimsə Hamma günüdün. Ruhla uşaq olsun. İki ilə bəl milli irad, siyasi iradəni ifadə olun bu günü bir-bir-disi. Çox ödəmdir bir gün. Və bələn yasəməxamını təbrik edəmək istəyirəm bu təlbiç bir münasibəti ilə. Və yasəməxamın bələn 5-6 dəyqə danışma imkanınızı olacaq məndə onun üçün təsdilər şəkilində öz çıxışımı hazırladım. Bözü çox genişdir. Hardan yafışsaq aktualı günümüzün o problemlərini əksidətdir. Onun mənim düşüncəmə gürə önəmlə olan məsələrimiz bunlar da onu gürə daha artıq vaxt itirmədən onları dikkat edəcə çatdırmamı istəyirəm. Azabacə Resul Burqası Türk dövlətləri təşkilatının qurucularından birədir. Bu Azabacə Resul Burqası bir Türk dövləti olduğunu deməkdir. Buradaki millətin də bir Türk milləti olması deməkdir. O zaman nədən Azabacə milləti deyicik? Azərbaycanlı Azabacanca deyik. Türk deməmək, sovet dönəminin bizim şurumuza xoxdurulan qursundan mı də nənaqlanır? Yolsa, Türkləyə patoloji nifrətdən mi? Bu bir məbələdə yazmışdır. Azabacanda Türk millətinin varılığını inkar etmək, rətd etmək, Türk düşmənçilidir. Milli varılığımıza inkar edən şəxs, grub, partiya, hətta iktidar, milli deyir. Ən yaşa halda qasma paliktir. Buradan çıxan nəticən ölkə dafəndə Türkləyün varılığını inkar edən ölkə, Türk birliğinin səmini ən asıl nəm ət varılın üzvü ola bilmərsin. Başqa sözlülər, daxili siyasətdə Türkləyün xarici siyasətdə turançılığın özər yeri olmalıdır. İkinci təris. Azabacan Türk dünyasının coğrafı mərkəzdir. Günə ilə buzəyi, doğuyla batı Türkləri mekandır. Türk birliğini həb də siyasi, mənəli mərkəz nə dövüşməsinə mali olan nədir? Bu arada Türk turanın anlayışına hər də soyub münasibətin səbəbini nədir? Üstə yer, bu yertdir, üstə yer, Türk dəvrətləri arasında torbaq bütünlüyü bozulmuş bir yəni dəvrət azabacandır. Yəni, qara batı. Demək ki, bizim Türk birliğinə daha çox ehtiyacımız var. Üç. Bu arada, azabacanın Türkləri bir birliktəliyi, Türk birliğini, turanın çeyirdəyi növəsi ola bilər və olmalıdır. Otuz idir, Türkləri kandiderasi məsələsi danışılır. Doğru aldır. Amma yetərli deyir. Bu birlik, idirasi məsələsini şuvar edilir. Türk düşmərilərləri həyə canlandırmaxtansa onları bu əks bloğda birləşməyə təhirk etməkdən isə Türkiye ilə azabacanır arasında birlikə əngəl olan amirləridir. Attım attım, aradan qaldırılması məksəldi ilə bir yol kəlidəsin hazırlanması yaxşı olmaz mı? Bu əngələr istədiyimiz qədərdir. Çox misallar çıke bilərik. Ənazından sosial medyada təstiz, hallanın bir məsəli var. Niyə? Baki İstanbul təhərə biləti hamsından baholsun. Türkiye ilə azabacan arasında və Türk birlinin bu çeyirdəyini oluşturmaq baxmından bizim hələ görüləcək o qədə problemlərimiz var. Bunu sadalmaq bilə məlin 5-6d dəyqəlir vaxtıma qaraca, o da yöri keçirəm o məsəli. Dördüncü məsəli. Demofratik hakimiyyətləri İntegrasiya yəni bütünləşməyə məirli olması bilməm məsələdir. Bunlar daha həvəslə integro olunur. Türk dünyasında əsasən aftaritər rejimlərin olması da bir başqa gercəklidir. Avma-Türk dövlətləri təşkilatına diktatorla klubu dəmək kökünlən yandışdır. Sosial medyada müzakir olunan məsələrdən birisi bunun üstündən ikeçmə istəmədim. Yerlə hakimiyyətlərin xarakt yeri önə bilər. Amma malı malı qatilək. Siyasi idarı etmə məsələsə ayrəl, güvenlik məsələsə ayrəl. Üstərik 17. üzildən belə suverillik Drinspey belə xaq münasbətlər sisteminin onurba sütündür. Qardaş dövlətlər olsa belə onların iç işlərinə xaq haqqımız yoxdur. Onların suverillikində sahibilə yanaşmalıdır. Və bunu dəlkələ məklasında iləni etməklasında bizim gələcəyimiz birliktedir. Çox təşəkürə elə bələ dinlələyini sağ olun. Qardaş qocaldı sə deyəsən ağır raşırı oradan bələ gönlətə çıvaxtı kərdim. Hamı zırh, sağ olun elə amin. Yəzəməxanlar təşəkəl elə, elə bələ dələtən qılataq yəm. Bələ dələt elə yəni. Bələsi praktik adamım. Yəni sülagın deməkdə şövaq deməkdən çox çox haqqa. Ağırma bir şey takıldısa başım aşağı salıb o işdən onu akraca aparmalıyam. O yerinə yetənə qədər o işə farıram. Qoma elə eşləri var ki, o bizdən asılıdır. Qulu tanrıda nasılıdır. Yerin birinci əksir gələn günlə mən 100 vaiz ilanmışam ki Yerin birinci əksir Türk əsrəfəd. İstəsələrdə, istəbəsələrdə, külləbəsələrdə ası salıbda ali yolları yoxdur. Hər üç şeytanın üçünün də əsrədə əsrədə üç şeytanın üçünün də sonu çatacaq. Birinci Rusiya ikinci ilan üçüncü çək. Bu sözünü yadızda saxlayın. Artıq Rusiya nəfəsini son nəfəslərim eləyiriz. İmdilə dağılacaq. Arıca farç reşimi artıq hamilədən ölkə yeni bir isti pay siyasi qurma dəyənin yeni birliklər yalana bilər. Mən deyəni o qədər sadəbərdirlər ki, deyəni, Nadir Şahın dövründə azərbacan haralar, deniyin, Santaristandan, Tüslən, Afghanistan qədər, Günəyəzər bacardak. Yə, o nəcəq? Çünki arada çox uzaq qaqlar var. Tirdən çox uzaq qaqlar var. Bələcəq var, ələv var, nəbəl flanı var, flanı var. Amma azərbacanın tarixi qurbacları müddəqə çatıracaq. Bu turan turan deyirlər. Çox güzəldə turan. Amma bir anda da fikir əşəndə ki, bunu kimlər quracaq, hans yoldan quracaqlar doğrudan mı qurmaq istəyirlər? Məşələdə bax, Tinasul Yabda salın, qosçular gəlir, taqvaracağını çakir, qasarın o tarixində səldəri qorkudurlar. Eyi kimcən orda, aç qabrını, gələk səni öldürək. Adım azər qabrıdır. Ammız özəlində, ahnaqə turan bilə qurlur. Həy, təşkilət yalanda və bu turanın qurul maçına orayı yoldu, turanında əslələ yoldu. Ağlın var. Otur, siyasi, qadınlar, deyirlər, quran, bıcız. Hans yardımları atasak ki, turan olsun, yoxdur onaq. Buruşmuş. Şəqətləri gündəcə. Türk, həngəsi yaranan, bəl bəl gittim, oralarında dört bəltə bələ binə verirlər. Başkanın əsləyətlərdə, badağın türk-i çəkində xəbəri yox. Turan mı quracıq? Erdova mı quracıq? Yaxılsın, türk bəlistan prezidentin adına dondurum bələk. Bəl də müdafənə de olun quracıq. Həy, təlum maçına, yəni atatır ki, bəl insan olsa, təbii qurlurlar, amma qurlacaq. Bu gəlçlərin içindən atatırklər çarcaq. Oturan qurlacaq, çünki yerin biləcəksiz, türk-i çəkindir. Qarab-ı Qalamazan eləvişində şəhid olan vatada için, milleti için şəhid olan bütün şəhidlərinizi rahmə binətlə yar edərək başlamak istiyorum. İkinci olaraq dolduq İslamda ilgili, günəyə azər məhzanda ilgili, bu güzəl toplantıya təhdir edən, Yasemin adın ve ekibini canını mümrdən təşəkkür etmək istəyərim. Şimdi dolduq İslamdakcayı soyqrımı anlatırca, əksik qalan bir nokta, Çin'in iyi tanatılması idi. Dolayısıyla biz öbəl hocamına gittiğimiz hər həni konferensiyada öncə edini tanıdık. Dolduq İslamda olanlar ondan sonra anlattığımız zaman insanların zihni nə, bu daha bir oturuyor. Hər hər hocamın bıraktığı yerdən şöyle başlamak istiyorum, hocamın dediği gibi, Çinlər, dəvrətlərinə cungu dərlər və kendi vədəniyətlərinə dərlər məlkezi kralıq və məlkezi mələniyyət olaraq tarif edilən bu sirsilənin dışında qalan hər cəz, barbar və insanlıq haqlarından mahvun cəmlələrdir. Dolayısıyla dolduq İslamdada bu zihniyyətlə karakit edərək ortaya qonan bir soyqrım var. 2014 yılında bizzat Çin dəvrət dəvrətlərinə kəndi aralarındaki yazışmalara sızdırıldı. Bu yazışmada Çin dəvrət başkanı Çincik'in aynə cücünləyə kullandı. Asla məlhamət etmək. Yəni bugün Dolu Türkistan'da kəndisindən başqa hiç bir canlıya asla məlhamət etmək bizi hiniyyətin bütün gücüqlə, bütün imişanları ilə oradaki türi dəvrətinin dini və mirlik şimdini tamamen ortadan qaldıranak onları birə Çinli halinə getirmək üçün insanlıqmışı hər türlü uygulamayı yapan bir zihni və rejimi qalşı Dolu Türkistan'daki Türklə bir varlığı mücadərisi veriyordur. Yəni Dolu Türkistan'da yaşanan dünyanın bərbən gibi coğrafyasında yaşanan insanlar ölməsi yada bir təkün zulüvə uğraması təbii ki, bunlar da kötü. Bizim Dolu Türkistan'da şu anda Çinlilər bizi canınızdan daha kıymətli olan milli çinliyimizi okudur bizi Çinli olarak Çinlilər halinə getirməyə çalışırlar və bunu da əllerindən gələn hər türlü yöntəmin yapıyorlar. 2016 yılından itibariyə çox sistematik, həyatın hiçbir alamanı boş bırakmayacak bir şəkildə. Öncəliklə yüz binlərcə insan çox sıradan, ən təməl haqqarını yerinə getirdi için Uğur dilində qonuşdu, İçin Uğur Türkçəsində qonuşdu için milli çinliyini yaşadığı için ay yıldızlı bayrak taşıyan bir t-shirt gibi için onlarca yalaların hapis cəzarlığında şəktildi. Bugün milyonlarca Dolu Türkistan'da toqlama kaqqarında, Dolu Türkistan nüfusunun yüzdə 75 ilə daha fazlası bu toqlama kaqqara sistemiklə mutlaka bir şəkibdə geçtik. Şəkir, yesinlər belə toqlama kaqqarında tutuluyor. Bunların çocukları da asimülasyon sisteminin dışında değil. Annem obaları toqlama kaqqanında olan çocuklar çocuk kaqqanları adın elə ünestəsələrdə tamamen milli kimliklərindən arındırılmış çimlirəm olaraq yetiştirir. Bu insanlar, bu çocuklar annen elə və babalar elə tərcuman alacılığıyla qonuşmaq zorunda qalurlar. Hiçbiri Türkçə qonuşamayacaq şəkibdə yetiştirir. Ər bu sistemu şəkibdə devam edərsə Doğu-Türkistan'da bir sonrakinisi tamamen çimcə qonuşan çim örf adətləyilə görüləşəyəm milli kimliklərindən tamamen kaybetmiş çimlirəm arındırılmış çimlər. Şəkir. Şimdi insanlar hapishanlər toqlama kaqqa çocuk kaqqa, bunun dışındəki insanlar da çimin bu soy-kırın ve yox etmə politikalarından azar də deyik. Çin, Doğu-Türkistanı bugün orsalsin, 1984 doğalında o Düştokya gibi tam anlamı ilə bir kontrol mekanizma serimlətə yox. İnsanlar, sokakta işlərinlə hər yerdə gözəkləmə təkləru ictim əngələri yöntəmlərinə təkib edilir, insanların ürünüşləri, yəni dünyada yüz dövmə zətər var. Yəçəmləri də xoavi-i hətəntiçin başvurudan şu orsaya çıktı yüzəm yəni, sokakta yürükcət kameralar sizin 70 süt eləri ortuya çıxartıq ona bələ təhliki olaraq alqılıya bürüyor. Çinlərin, Doğu-Türkistanında düşmanlı, sələdəcə insani varlığımıza deyik, bizim Türkistan coğrafiyasında Türk olaraq var olduğumuz ismah edən mimarinizə hətta və hətta məzarlıqlar oza qədər düşman. Tariq profesörləri dələri büyüklərin var, onlar daha iyi bilədər. Cəmi olmasına raqmə bıraqdır izin ən təməm özələri kurbanları və məzarlıqlaradır. Hətta Çinliosla, Sakaqların o zamanki yönefcisi arasında gəşən bir olay və dələdirir. Çinlios, sizi qulaq verilməm, məzarlılığınızı yox edir, deyircəz. Sələdələrinin məzarlıda bir doqul o zaman görürsünlə olacağını dələk, cevaq dəlir. Bələ bir şətikdə Doğu-Türkistandaki hər türlü insani varlığınızı şətikdələri, bizim quluğumuzu orusun milli kimliyimizi yox etmək isək gerisi sistematik soykırında kaşı-kaşı ediriz. Bugün həfimizin bildiği gibi Doğu-Türkistanda kelimenin tam anlamı elə bir soykırım yaşamıyor. Çinlilər, Doğu-Türkistanda bizim milli kimliyimizi yox edip Çinlilər halini dönüştürməyə çalışıyor. Doğu-Türkistanlıların burada vəlmiş olduğun mücadələ bir varlıq mücadələsi və bir kimlik mücadələsi. Yani Doğu-Türkistanda bizim belə olan yanımız, bədəlimiz deyil, ruhumuz. Dolayısıyla biz bütün Türk aləmindən Doğu-Türkistanda yaşanan bu soykırma kaşı bir ses çıxarmasını bəkliyoruz. Yəni bizim bəkləntimiz Doğu-Türkistanla ilgili olaraq Çinlə savaşırması, Çinlə siyasi olaraq, askeri olaraq hərhangi bir çatışmaya girilməsi deyil. İnsanlı qadına, türklü qadına Doğu-Türkistanda yaşanan bu soykırma bir ses verilməsi orada yox edilməyə çalışılan türklüyün hayatta kalması Doğu-Türkistanın milli kimliyinin dini kimliyinin var olabilməsi və həyatiyyətinin devam edə bilməsi üçün Doğu-Türkistanda yaşanan bu soykırmı sona ərdirilməsi üçün bir ses verilməsi və buna yönelik bir çaba göstərilməsi Şimdi Çinli Doğu-Türkistanda yaşanan soykırmı inkar ediyor bunu gizləməyə çalışıyor. Bu şunu göstərir. Suçunu gizli işləyən insan bu suçun aşqarı olmasını, ortaya çıkmasını və buna insanların konuşmasını işləməs. Konuşulmasından, buna qarşı itiraz göstərilməsindən, bu soykırmın önlənməsi için çaba göstərilməsindən rahatsızlıq duyar və bunu önləmək için çaba göstərir. Dolayısıyla Doğu-Türkistanın milli olaraq Çıqan Avrupa'dan və Amerikadan çıqan səsə Türk cumhuriyyətlərindən Türk kardeşlərimizdən, kan kardeşlərimizdən Turan geografiyasından ses çıqması bu soykırmın ortadan kaldırılması için insani olaraq bir səs verilməsi Doğu-Türkistan'da yaşananların yavaşlamasını və bəlkü bir gün sona ərməsi için Çinliləri zorlayacaktır və bunun işarətləri zətən görülüyor. Dolayısıyla biz Doğu-Türkistan için bütün Türk kardeşlərimizi səs vərməyə, Çinin bu soykırmı durdurması için çaba göstərməyə, Çinik kınamaya və özelliklə Çinin tüm Türkistan geografiyasını qapsayan bu ekonomik işqalinin farkına varıb Çinlinin hədəfinin sadece Doğu-Türkistan olmadığını Doğu-Türkistandan sonra sırada diğer Türk cumhuriyyətlərinin olduğunu Doğu-Türkistanlı verilən mücadəlinin Sadece Doğu-Türkistan'daq uygur Türkləriçin deyil, tüm turan geografiyasındakı Türkləriçin olduğunu anlayarak Doğu-Türkistan'dakı soykırmın durdurulması için çaba göstərilməsidir. Təşəkçürlər eləmdə muxtabıya düşür, elə Mustafa elə düşür, Lümünət halma düşür və bu ufrasında çox deyərdir. Büyüc qatvıları belə rüfət muradlığa düşür. Mən istədim ki, bizim umlanımıza söylədiyimiz o közə sözlərin onlara da deyisin və mən onun paylaşmaq istədim. Yəni, alcaq mənim haqqın deyildi o közə sözləri umlanıma söylədə. Amca çox deşəktir edirək, İçinci oturumunuz başlanır. İçinci oturum başkanımız el Mustafa demokratik Dəyişin Partiyasının sərdir. Yəni, buyurun. Örmərtəxanımlar ömrəyələr. İşdirilməyəm. Hə, hə. Dəmər biz artıq təbbirimiz konfransınızı davam ediyiz. Bizim İçinci oturumda bir sıra mərdəşlər biz var. Mən üç sözü demokratik Dəyişin Partiyasının sərdirəyi ULADB meşdiriya quursun ULADB. Fətəi, buyurun. Konfrans iştirakçıq artıq sərdirikdir. Hə, salam. Xoşkördük. Hər kəsi, bən hücün türk süniyası İntikrasiya prosesi Doğu Dürküncüsləndən Günü Azərbaycan'a adlı Konfrans iştirakçısına salam edirəm. Təşkilat kəmkəsini təşəkkürməm ilə eyni zamanda məlbəsi sədə min-konfransa dəvət eddiğində yasama qanumanda bu konfrans soq önəmli bir vaxtda təsad-i fədihir bildiniz kimi hücün. Həm, Azərbaycan'da anum günüdür ona görə, bən də öz növbəm də istəyərdim ki, Azərbaycan Demokratiyabriha Partiyasının rəqbəruqla həm dəki üçrəmlərindən şəhətlər vizələnim qatrəsini anum və eyni zamanda qulərin, quləh rəqmətiləsi səkərkərimsə künəmli bir dövrət təsad-i fədihir bildiniz kimi proseslər gedir Rusiyada şəhətlər cənubda, ihanda və eyni zamanda Rusiyanın aparta və bu tərbi təzabəcün nətləsində təvidə böcəmizdə yeni bir prosesi başlangıcı olduğunu demək əsləsi bilir. Mən Azərbaycan Demokratiyabriha Partiyası adımdan qeydərəmə istəyirəm ki, viz bu məsələri sülədə həm şəhət diqəttə səhəri və Azərbaycan Demokratiyabriha Partiyası günəyət ətərbaycanda baş birələnlərlərlə anətər oluram mərqeyini də istimayət açıldı və eyni zamanda həm Azərbaycan Demokratiyabriha Partiyası hər bir müdafəyətlərlə vətəndə cək bir əstiyasi partiyalar hər İranda ki, vətəndəş yətir Azərbaycan Demokratiyabriha Partiyası cələrin qalfa malar çağrırdır. bildiniz kimi Youtube kanalımız var, istəyivət və biz çalışılır. Çünki kanal vasitəsindən də ən özün uğundur. Həm şəhət gündəm də salıya və İranda baş birələnlərlərlərlərlər alakadır oluram. Həm fəyarları, həm dəki raşdırmaçları, müzakirələ dəvət edək və bu günlərdə biz ikilən ətlilər müzakirə təşkil edək və inan rejiminin bu müzakirədə siyasi, diyaloji və digər bir dədik ki, kandiksdə alakadır və ilə dəvəl dədik. Örmətli konkurans istatçıları bir şeydə qeydirəmə istəyəm ki, Azərbaycan-Demokratiyariku kandiyası liyətlə Türk dünyası ilə alakadara su sürki verir. Və bizim partiyanın bildiniz kimi sədirinin Türk dünyası ilə alakadar üzrə məminim. Üfət, muratlığı, və bildin qədər üfət və edə bu günlərisin, konkuransdan su şəhibdir, üzürkirlərini çatdırıbdır. Bunlar qədər demək istəyirəm ki, yəni, bizim üçün Türk dünyasının alakadar, Türk dünyasının iş, Türk dünyasının bircə fəaliyyət çox önəm dedik, ondan görə də biz Azərbaycan-Demokratiyariku partiyası olaraq bunun da mahlub su su olaraq dədim ki, kəmdə partiya sətirinin amillini təhsil sələmişik və üfət qeydə bu işik bildiniz kimi və edək elə səsəriyyət, həyətə keçib. Örmətli konkurans istatçıları amilləm ki, təhsil sələmişiklar çoxdur, ondan görə uzun danışmalı istəmirəm, yedirəmə istəyirəm ki, İran rejimi son günlər insan ki, ufazatılarını həmin olunması tədəbi ilə azadlığı və dəalətməmi üçmət şualiyyət, ehtirazasiyalarına qarınmış soydaşlarımıza qarşı, həbsləri və qətləyəm Azərbaycan-Demokratiyariku partiyası olaraq, biz bunu qətiyətlən istəyirik, və bununla bağlı çalışları edirik, mən özüm şəhsən öz görüşlərdə və dolandır sosial şəbəkələrdə bununla qətlə olaraq, Azərbaycan-Demokratiyariku partiyasının mühbəli Həmin Rus, Həmin Gülisəmdə üç dillərində yaymış amm. Yedirəmə istəyirəm ki, bizim bu gün ki, konferansın keçirdiği tarixinin önəmin eləyibləri olan ki, iğnə çifim var, iğnə çifim kəbi ki, onlar ibarətici, biz həm, İranda başıların öz münasibətimizi bildirəcəyəm ki, bununla bağlı mənlən qıqab öncə çıxışıdə mərdə öz kirlərin çatırıqlar və iğniz ammanda çox istəyərim ki, gizəmdə Rusiyanın quran yarasında keçirdiyi eləyindirmə münasibətimizi, növqeyimizi sərgiliyək, və o referunlunun nətlələri bu konferans adımdan dəhəni dəcəm, həb bir ayişinizdən qobumma əsul-i İran. Təşəkür Qubat məhimi. Əliş Hamili, Əliş Hamili biz konuşması kimi salmışıq, Əliş Hamili sabah milli stratejik düşüncə mərkəzində danışacağını bildirdi, bu gün çox danışanlar olacaq, və ona görədə öz yerini başqalarına verməyi seçdi, məhimi hürmət edirək. Ələ, əsir, hər birimiz şubu stüdyasiya hizayetmək, hər yolları göstərmək, çox çəkdir. Amməl sireni çıxışanı çox sadə məsələlə rüzələyəm quran. Bu yəmurda siyasilər danışlı, bizim alinəmiz danışlılar. Bu, qəhın günlərdə bir oradandaydı. Sade bir insanların oradanıları, hər kəs bir özündən danışlılar. Mən de haqqıl atım ki, daha doksu mələn soruşlar, yə bilə davransa, mən de, cəviyyəni ki, bəs bir anda bizim soydaşlarımız vəziyyətlə də qırılır, və bir nə hər mənə sualə bilədir ki, o, size vizə vurur, nə də? Və mən oradan bir eksperimətdən danıştın. Mən 60-ci ilərdə, tənətin 60-ci ilərdə, bir amerikalı radyo çiğnik, bilə bir tədqiqə taparır. Odaq tipcə inə, bilkiyə, elektronq vağılıyor, qur pencələyə, onun deyə ucunu bir yumurtaya yumurtalara bağılıyor. Və oyunun aparatı formasını, yumurtalar gelir, qarniyarı qazanır, çərzlə düşürür. Və həmin orada yumurta qarniyar suyunun çinə düştü yanda, bitiyon orayaq severir. İkinci yumurta da rayaq severdir. Üçüncü yumurta da yumurta zəvdir. Mən düşünəm ki, tük dünyasının, tük boylarının, tük soylarının, mən əvvəl xavqar sözü işlədir, nəsi bəyqir, mənə qadar elədi de olmaz bir ibadə. Tük boylarının, tük soylarının taliyyə elə gətirir ki, biz bir okyanun bürbüklük təlisindalarsı kimi, yəni, artıq sahilərə səpərəmiş bəziyətdir. Biz sahilər səpərəmiş bəziyətdir olduqda, o dağrı yoxdur, dağrı görümdür. Nəbəmiz yoxdur, nə ki, okyan yoxdur. Amma biz süzülərə qalib dəmizə öz yatağımıza qaydanda biz böyük dəmiz olur, böyük okyan olur. Biz hələli süzülməyətbəsindir. Qısa bir çıx şey deyəcəm onda, bərsə yetmələyəm, həlanı şəhən amacan qıtaydı İstanbul Üniversiteti Azarbaycan Mədini mbili bilgili teşkilatını sədirəyiniz zamanda bələ Azarbaycan məcəxlları üzvü bəqhar hocamizdən qurudumuzu hökümetində qurucularından bir olmuş ama və o vakit 8 nəfəllə başlamışıdır biz ki, olan qükum ediridini. Nə sual vermək istəyir? Bu, birinci sualı təməlləndirmək istəyir, 2019-cu yildə biz İstanbul Üniversitetində bir tədbir keçirmək istədik, martın altısında Resulul Adəyəna amdilində, ancaq güney sözünü ilışdırmalı oldu. Çünki universitət daxilində problem yaranabiləcəyini vizayə edilər. Bizdə güney sözünü ilışdırıq, Azərbaycanın bu günü və yarına adlı bir tədbir təşkilərdik və bunu İlahiyyat Fakültesində təşkilərdik. O zaman çıxışcımız Rəhməti Dilavəl əzimliyi və Mahmud ilginliyi. Sonra Tesadüfənin tədbirdən bir iki gün önce ömür hocayla Adəyiyyat Fakültesində qarşılaştıq və hənd düşündür ki, güney Azərbaycanla bağlı, Doğu Türkistanla bağlı da biz mənuziyyə qısaca toxunatiyyətik. Çünki qulanaması birbirinə bağlı məsələdə əldir. Oma ilə gəlməz ki, Məmur adı alışa biləcək. Olu demək, istəyəm ki, mən birinci qısa sonu rəslaməkə təlaştıq, mən hər şəyəyi tərəcək alın, struktur yanaşıra alın. Nəyi sə barəsədə danışan da, onu bir rəv biləris gəli millimetrinə ölçmək istəyirəm. O, deyib bir şey bulmamın tərəftəliyəm. Həyatlarım, ustanı nəsivli konkret olaraq umutlarım hiddəsi işlərə araşdırındı, mən gözumək şəkəli ki, bu mövzuda nəyi səkələmək, gəlsən yolun görür üçün. Yəni, nədir, niyədir suallarını ilə dən danışırıq. Gözəcə ilə gəlmə qarışdırdı, çimlə ilə təhəcək ilə gəlmə gəlsən, adam qarışdırdı. Nə biləm, farz buqtalərdən dəlmişdir bu gələrə, əni buqtalərdən məluləcə gəlmək, öpürsə ki, günəmi qarışdırdırdır. Amma bu, türk bütün qalaların ıqdı dağıttı, yəni, bövzünün çüni qurdu. Yəni, bu, badaqsı biri ki üçlə, hirlilən gəlməkələ gəlmək. Nə biləm, biz deyilək etkək ki, bu sözlərdə məsələn artıq, türk dünyasınıq, qarışdırdırdır. Səxidə bu duymək dəyi işinidir. Bilət, ilə bizdə səhvizlər başlamalıyır, bilət, düşünmək ki, işləri etməyə. Yaxşı olar ki, Bapri'ə kanustruksiyası qurulaydı, bət doğurda budum daşlar, nonsu daş yəndən bir olaydın, ərimdən gələmin yədir. Yəni, bırakma, etik düşüncə büyünlər bu qızaqda, qalı burası da vurur ki, o iləcəksin, o iləcək bir parolası. Teşekkürətəyəm. Unudu, sağ olun. Yəni, öz adıklə edə bilim. O sözlərin olan bunəq lazımdır. Gəlməm bəl bəyət, dedik. Kamanlarının bu ilməlisi təşsil edildir və gəlməm bəl biz mən ilmantrışım deyiləm ki, kaman da oynuyor, qubu okuq, qaqtana verirəlisi təzdi şeydə. Deməli Firdun bəl dedik. Tüş dünyasının turanlı birləşməs üçün məqqadır asbəklərdə olmalıdır. Hər qüflərdin, hər qüfləriyi, hər qüfanın birləyi. Bəl, mən buna əlbə eləyərdim. Bunun, nəsə ki, İslam oyunlalı yarışları var, ilmantrışımı deyiləm. Bir tüş dünyasının ilmantrışı oyunlalı bir təşkilatı yer alırsın. Bə bir də, buna əlbə eləmək istəyərdim. Ailə bilmişlərin mənim. Onu qeydə edin ki, mən köçümdən, vədə, vədənləndir, əzəb, şəşərinləndir. Babam ıslətlər şan dövüşlərinə alıb, yaxın dövüşlərinə. Və içində tərəsində, bizim əməmimiz üçün olub qalastanda simkəndin Türkübaz rəyanında. Bizim əməmin yoldaşı uyurdu, Mehriban kanındı. Oğlanlarla biri Murat, biri Mahməl. Bizim ailə çöhlərimiz birdir. Və mən onu demək istəyərin ki, bizim yaxın dostumuz simdəyindir. Almata da yaxşıyı və oğlunun nişanlısı da uyurdu. Bu aspektə də bizim tohumalıq yaxınlıqlarımız belə olmalıq. Bir təslimdə olan ibarat, üçüncü konferansın təşkilatı bu qədə əziyyatın nəxsizəsi olaraq, bir müradiyyəm, bəyanatmı, belə bir şey qəvdu dəriyəm və müradiyyətin doldu təsətürəmdir. Teşəkürəsi Yavuz Bey, ədvdə bir partiya səkriyəcinin öz sözünü dəsin. Çünki bu tüş dünyasının bir degrasiya prosesində, hər partiya bir görə bil söz olmalıqdır. Bu günəlibə? Teşəkürəsə. Gəlcəyəm ahmaq lazımdır. Nə qədəri yaşı gəlcəyir onu düşünmək? Bu dönəndə biz hər zaman çalıştıq, dünya bir məsələc belə kipli bilərdən morq müyön və ədə aləklədiyi görə məsələri yok. Məncə bir gün həbbə bir məsələcə biz arda özümüze verməliyik, mən istəyirik. Biz hər zaman ahmana nəyi sezar etməyə çalıştıq, məncə bir gün arda özümüze sezar etməyik, biz böyük bir küçük. 300 milyon deyirik, 300 milyon deyirik, 500 milyon deyirik, böyük bir küçük. Sənə də çəru parçalanmışıq, dağılılmışıq, başbək gücülər. Nə, ümriyəkəri gücülər, kitnəkəri gücülər, diraviya gəlcə edirəcək. Bizi böyük parçalayırız. Mən bu parçalanmanı səxmalama üçün, yüz illərdə qorxudurlar məsələk. Cihni kib olaraq və yaxud, yüz illə qanım deyirli bətçülərəm. Bizim hafqəkmizə belə onu xovdurup da qorxunu xovdur. Çünki, bizi əsarət əsat edəcək yəkənə şey qorxudur. Paçlə bir şey inə bu millədir. Əsarət əsat nəmə olmaz, köylələmirək olmaz. Bölük bir bölümün 40 milyon çin zulmaltında 50 milyon ilan zulmaltıdır. Amma ən Mustafa dan Nəsikləydə burada danışan hər kəs dəyər rojalarımız, onaklarımız söylədir. Dürya dəyişir, Çin də dəyişimə quruləcək, İran da dəyişimə quruləcək, Rusya da dəyişimə quruləcək. Halbisələr Türk ünlətindən daha ıslı ilərik edir. Halbisələr çox sürətləcidir. Dəyişimlər çox sürətləcidir. Amma Türk ünləti biraz cihələcə edir. Təşşimətlə alada ortak strateji, ortak platform məsələlərində. Biz Türk dünyasının bütün aylıqlarımız, siyasətçilərini, saydəcə hücumətlərimiz çalışmalı deyir. İzin özünüzün də, təşək müzülərimiz, təşki açılıqlarımız, ələrimiz dəyəməkimiz ortadırmalıdır. Biz Türk dünyasının saydılarına birrəşdirməlik, mediyasını birrəşdirməlik, yasporu birrəşdirməlik, hər birimiz fayət göstərməlik. Bu gün Autos Hotel-də konferans salında Türk dünyası integrasyap prosesi Doğu Türkistan'dan Güney Azərbaycan'a başlıqlı konferansımız keçirilir. Bu konferansda Doğu Türkistan'dan Doğu Türkistan mühaziri hücumətinin başkanı M. Y. Turani. Eyni zamanda İsa Yusif Təkər, Vakdının danışmanı, İstanbul Universitetinin profesörü Ömər Kulvoca, Eyni zamanda Abdullah Oğuzbəyq, Doğu Türkistan Vakfının təmsilçisi, bizim konferansımıza qonak çimi qatıldılar, məruzəsi çimi qatıldılar. Almanya'dan Bağbət Qazar Qavanlı, Bağbət Qazar Şahsadəsi, bizim konferansımıza qatıldışq şeylədi, Milli Şura Sədri Cemil Həsənli, Sabir Üstəm Khanlı, İsa Gəmbər, Firudun Cəlilov, nəsip nəsiplikimi çox dəyərli, Arif Acaloglu, çimi çox dəyərli qatılımçılar qatıldılar. Türk dünyasının sorunları, integrasyaprosesini, Türk dünyasının integrasyaprosesini mani olan amirlər, problemlər, bu məvzular ətrafında çox dəyərli müzakirələr apardıq, Küniya, Azərbaycanı, Doğu Türkistanı müzakirələdik, Maskıva, Peçin, təmini arasında Türk dünyasının gələcəyi, Türk dünyasının indiki durumu və Türk dünyasının bu üstəkənin baskılarında necə xilas edilməsi yollarını müzakirədik. Çox praktik, çox önəmi bir konferansdır, Türk dünyasına xeyirli uğurlu olsun, Türk devlətlər təşkilatının Türk vizyonu 2040 və 2025-ci ilə qədərdə 5 illik integrasyasını əhat edən planına qatqı sağlamak üçün biz belə bir konferansı təşkilətik və konferansımız çox uğurlu oldu, qarşıya qoydumuz məqsədmizə çattıq, Türk dünyasını eninə boyuna müzakirədik, ortak çözüm yollarını müzakirədik.