 Nou, de lokale democratie met enkele problemen te maken, een heel belangrijke is de verbinding tussen lokale samenleving en lokaalbestuur. Je ziet ook dat dat een erg scheide werelden zijn, dus die lokale samenleving is niet geïnteresseerd in de lokale politiek, vindt de lokaalbestuur niet relevant en wil ook eigenlijk niet aan politieke activiteiten bijdragen. Aan de andere kant heb je wat ik heb genoemd, het gesloten dorp van actieve politici, van antonaren. Ja, die willen die samenleving wel betrekken, maar in de praktijk lukt dat heel moeizaan en er is toch nog wel veel terughoudendheid, soms ook gewoon onwil om dat te doen. Je hebt een boek geschreven, tussen eerste overheid en tweede gangstemocratie, en wat zijn daar in je aanbevelingen? Nou, en de aanbevelingen zijn vrij breed, want ik denk om de lokale democratie te verbeteren, moet je investeren op drie niveaus. Je moet de kennis in de lokale samenleving vergroten, onder andere via onderwijs dus veel meer doen aan wat is er lokale democratie en wat houdt het in, hoe functioneert het. Ook moet je hier richten op de landelijke overheid, want daar is ook heel vaak weinig kennis aanwezig over hoe de lokale democratie werkt en wordt er soms heel denigerend soms over de lokale democratie gesproken, of in ieder geval met weinig besef van de lokale autonomie die daar heerst. En je moet gewoon investeren en het stimuleren van lokale politici en antonaren, om gewoon beter en anders te functioneren. Maar beter en anders functioneren, dat is niet iets wat je bij wijsprek een vijf jaar voor elkaar krijgt. Nee, absoluut niet. Dat is ontwikkeling. Dus het gaat erom van ja, dat ze hun voorbeeldfunctie moeten versterken, ze moeten veel meer doen richting de lokale samenleving, om die erbij te betrekken en ook zorgen dat ze niet afhaken. Dus dat zijn allemaal zaken die sommige politici al best aardig doen, maar over de breedte valt het nog wat tegen en zeker als je zegt dat de lokale democratie er merkelijk door verbeterd, dan is er nog wel wat werk aan de winkel. Nou, je ziet goede voorbeelden, dus je ziet op lokaal niveau ook heel veel wethouders, raadvallen die echt aan het experimenteren zijn, aan het innoveren zijn, denk bijvoorbeeld aan het experiment om anders te formeren, om niet meer een dichter timmered coalitionakkoord te hebben, maar gewoon de hele gemeenteraad, een hele samenleving zelfs erbij te betrekken. Er zijn ook voorbeelden waarin men wethouders niet meer uit de eigen partij aan het zoeken is, maar dat men gewoon een algemene vacature uitzet waar iedereen, ook de 98% van de Nederlanders, die niet lid zijn van een politieke partij aan deel kunnen nemen, en dat zijn een aantal van die voorbeelden waar de lokale politiek toch probeert om die lokale samenleving wat meer te betrekken. En de andere voorbeeld is de burgemeester, kiezen of niet kiezen, wat denk je zelf? Ja, dat is een van de discussies waar nou ja vooral landelijke politici zich nog op het moment mee bezig houden en het algemeen zeg ik verwacht niet teveel van dit soort structuurwijzigingen. Ik geloof er dan wat minder in als een voorwaarde om de problemen in de lokale democratie mee op te lossen, omdat er heel vaak, het is een, het rikt zich op een deel aspect, de burgemeester kun je anders benoemen, maar dat heeft allerlei effecten op de gemeenteraad, op de samenleving op de wethouders. Vaak is er weinig aandacht voor negatieve neven effecten, dus uit het buitenland weten we dat het niet noodzakelijk is dat een direct gekozen burgemeester de kloof met inwoners verkleint, en als derde zie je ook wel vaak dat het een soort afschuifgedrag in de hand werkt. Als we eenmaal die gekozen burgemeester hebben, dan komt het allemaal goed en dat is dus niet. Dus ik ben vooral heel behoedzaam, ik zie nog niet wat een andere aanstellingswijzer van de burgemeester nu aan het lokaal bestuur verbeterd. Zolang ik dat niet weet zou ik zeggen, laten we de burgemeester ook gewoon even houden zoals die is qua aanstelling. We zijn binnenkort gemeentelkaatsverkiezingen, zie je nou in de afgelopen jaren een positief of negatieve ontwikkeling in de betrokkenheid van burgers bij de gemeentelijke politiek? Ja, beide, ik zie aan de ene kant inwoners die eigenlijk steeds meer afgehaakt raken. Ik zie ook politici die wel zeggen dat ze heel veel doen aan het betrekken van inwoners maar dat in de praktijk niet waar maken. Ja aan de andere kant zie ik dus ook wel de goede initiatieven, zowel vanuit inwoners die iets willen, iets voor elkaar krijgen, maar ook politici die gewoon innoverend bezig zijn. Dus laat ik positief blijven en vooral die tweede groep benadrukken en hopen dat die groep groter wordt, sterker wordt en ook een beetje, nou ja, invloed krijgt op de groepen politici en inwoners die nog weinig betrokken zijn.