 Het onderzoek gaat over arbeidsparticipatie van volwassenen met dyslexie en dan met nadruk op volwassenen. Dyslexie wordt vaak geassocieerd met kinderen, maar je komt van dyslexie niet af, dus je neemt het mee in ofwel je hoger onderwijs ofwel in je arbeidszame leven. En dan heb je twee mogelijkheden, je overwint het probleem, je leert allerlei strategieën aan, waarmee je de impact van het probleem leert te overwinnen of dat lukt je niet. En om de laatste groep gaat het mij, dat betreft ongeveer 5 procent van de volwassenen met dyslexie bij wie je niet lukt om wat te overwinnen en dan hebben we het over ongeveer 20.000 werknemers in Nederland. Hoewel dat, voorzichtige, groffe schattingen blijven. Wat voor soort probleem krijgen ze het arbeidsparticipatie? Het uiteraard probleem met het lezen en het spelen, want dat is geassocieerd aan dyslexie, maar naarmate de leeftijd voordat, vooral ook de aard van de dyslexie, dan gaat het niet alleen maar meer over het lezen en het spelen, maar dan gaat het ook over korte termijngeheugen, over plannen en organiseren, over concentratie. Allemaal zaken die direct impact hebben op uitvoering van werk. Wordt er te weinig aan tot aanbesteed? Er wordt te weinig aandacht aan besteed, omdat men ervan uit gaat dat volwassenen het probleem inmiddels wel onder de knie hebben. En dat blijkt dus niet altijd zo te zijn. En dan zitten we met twee problemen. Het probleem kan aan de kant van de werknemer liggen, die wel ligt in het verleven. Te weinig heeft gedaan om zich die strategie en die compensaties eigen te maken of het probleem ligt bij de werkgever en bij de leidinggevende, die te weinig kennis van zaken heeft om de juiste begeleiding te kunnen geven op de werkplek aan de volwassenen met dyslexie. Wat blijkt nu uit de interviews die we gedaan hebben met werknemers, blijken die twee componenten omhoog te komen. We moeten er zelf wat aan doen, dat erkennen ze ook, maar wat ze ook duidelijk aangeven is, er bestaat te weinig kennis aan de kant van de werkgevers en de leidinggevende, HR managers over de impact van dyslexie op werk. En dus is er te weinig kennis aan die kant aanwezig om de begeleiding te geven op het individu die nodig is om die arbeidsparticipatie te optimaliseren. Je hebt kort geleden een RISUS-prize of wat? Ja. Wat waren de reacties? Leuk. Drie partijen waren aanwezig. Mensen uit de vereniging Impuls en Woordblend, dat is een vereniging die de belangen van volwassenen met dyslexie, mensen uit het onderwijs, mensen uit het bedrijfsleven. En er kwamen eigenlijk twee dingen uit waar de drie partijen het wel overeens waren, inderdaad bestaat er te weinig kennis om trenddyslexie op de arbeidsmarkt. Er stroomen allerlei mensen met problemen. De arbeidsmarkt op dyslexie is er daar één van, natuurlijk ook mensen met ADHD, met autisme enzovoort enzovoort, en nu blijkt dat HR managers te weinig geïnformeerd zijn om op het individu toe gesneden juist een begeleiding te kunnen geven. Tweede punt waar ze het overeens waren, is dat er heel erg veel hulpmiddelen zijn in Nederland die mensen ook in de arbeid kunnen gebruiken om hun taak inhoud te verlichten, maar dat bekendheid over die hulpmiddelen nog de mensen overlaat, en zeker een onafhankelijke objectieve informatie daarover. In samenvatting vallen er drie dingen op. Op de eerste plaats werknemers zullen zelf moeten investeren in het overwinden van de problemen en de impact die dyslexie heeft op de uitvoering van hun werk, van hun beroep. Op de tweede plaats is het een kennisprobleem met name bij HR manager en leidinggevende die moeten weten wat de impact van dyslexie is op de uitvoering van het werk en zodat ze daar ook veel gerichtig en op het individu toegespitst een begeleiding kunnen geven. En ik denk op de derde plaats dat er ook aan de attitude wel iets mag veranderen en dat is niet geld niet alleen voor werknemers en merkgevers en leidinggeven, maar dat geld eigenlijk voor het publieke debat. Dyslexie moet een beetje af van oh dat is een probleem met lezen en spellen en dan houdt het wel een beetje op en als je daarover heen bent dan kom je dat wel, want dat is niet zo. Op de eerste plaats is het probleem veel uitgebreider dan alleen maar lezen en spellen, maar op de tweede plaats als je dat overwonnen hebt is het geen probleem meer en heb je te maken met een even betrokken werknemer als iemand zonder dyslexie.