 Opname deel 4 van Major Frans. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opname behooren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opname door Anna Simon. Kasteel De Werven. April 1867. Zie zo best de wilm. Ik ben doorgedrommen tot het binnenste van de vestiging. Maar ik ben nog geen meester van het garniezoen. Verre van daar, hoewel ik reeds slaagst ben geweest met de Major. Maar ik wil niet vooruitlopen. Ik ga u eerst vertellen hoe ik hier ben aangekomen en onder welke indrukken. Door van Beek, voorzien van de nodige indicaties van een krediepriv voor zijn collega Overberg, procureur en notaris in het kleine stadje Z, trat het dienstwoning binnen. Geziet, ik word geboesculeerd van de ene man daar werd op de andere. Maar dat kan nu helemaal niet anders. Overberg was in de gelegenheid om mij de beste diensten te bewijzen bij mijn aanval op de Werven. Hij is een man van gewicht in zijn standplaats en de hoofdagent geweest van Fröhler Ooselaar bij haar toeleg om zich in het geheim meesterissen te maken van von Zwänkens bezittingen. Hij is, voor haar rekening, de altijd gewilligste geldschieten geweest, die de generaal in zijn chronische kwaal van geldverlegenheid bijstand. Wel bezien is het nog zo kwaad niet dat zich zich zo geheel van het toekstand heeft meester gemaakt. Zonder dat zouden die kostbare goederen op allerlei wijzen verbrokkelt en geruineerd zijn, terwijl de ongelukkige die ze moest afstaan of belenen in woekeraarshanden zou gevallen zijn, die hem reeds veel eer in het verderfgezoudig gebracht hebben. Dit is nu niet het geval geweest. De mandataris van Tante moest strikt het billenke voorderen, maar op niets daarboven. Dit maakte dan ook dat van Zwänkens niet in gebreken bleef, zich in alle nood tot hem te wenden, zodat hij zijn volle vertrouwen bezit en zeer zeker op dienst aanraden de transactie, die hem eens door Van Beekert voorgesteld zou hebben aangegaan. Het afstaan van zijn huis en de heerlijkheid. Zo niet de voorslag van zijn schoonzuster waren gekomen. Ook riet over berg mij, zo ik toegang wilde verkrijgen tot het kasteel, niet als de erf genaan van vreule roselaar op te treden. Het geen terstond alles voor goed zou bederven. Als jonker van Zonshoven door mijn moedersmoeder aan de generaal geparenteerd zou ik vermoederlijk niet onwelkom zijn, hoewel Van Zwänkens zich geheel heeft teruggetrokken uit de conversatie en nog gasten, nog bezoekers mee ontvangt. Ik zou een voorwend zal bedenken dat mij verblijf in het hapuurige stadje wettigd en vandaar het was de aanleggend wat de visite licht gevonden. Het verder zou dan van de ontvangst afvangen. Maar ik wilde niet zo onvoorbereid aankloppen, ik moest zoveel doenlijk weten wie en wat ik er vinden zou. Allereerst wie eigenlijk Francis was, waarop mij voornamelijk op aankwam. Toen ik overberg vroeg of hij vreulen maar dan, personelijk kende, haalde hij de schouders op. Ik heb slechts eenmaal de eer gehaald haar te spreken. De generaal komt altijd zelf bij mij. De vreulen komt hier nooit meer. Eens slechts had zij in een zaak haar persoonlijk betreffende mijn raad nodig en toen is ze bij mij geweest, maar dat is lang geleden. Toen woonde de generaal met zijn kleindochter nog in de stad en was hij commandant van de vesting. Daarover bergt niets van Tantes beschikkingen weet dan dat ik er erf genaam zou zijn was ik met Van Beek afgesproken hem van het huwelijksplan niet te spreken voor er kans ging dat het zou doorgaan en zo wacht ik een antwoord zonder management. Mijn teleurstelling moet zich op m'n gelaten hebben getekend want de goedhardige man hernam met zekere meewarigheid en als voorontschildigde hij zich over zijn onkunde op dit punt. Weet je, jonkig, de overste leefde destijds op een grote voet en er bestond toen nog zekere afscheiding tussen de militaire kring en de burgelijke die nu is weggevallen. Ik, bij mijn drukke bezigheden en wedonaar, hield mij buiten de conversatie. Sinds ik hertrout ben doe ik zoiets mee en het is hier met Dines en partijen druk genoeg. En nu ben je van spreken vanavond is er een zwareetje bij mij aan huis daar komen jonge dames die met vreulen maar dan hebben geconverseerd. Weesheden, mijn gast ga je kunt het toch naar de werven toch moeilijk in de middag ondernemen ik zal je voorstellen als iemand die hier naar een buiteltje in ontrek kon rondzien wat begrijpt in een stadje als het onze moet men de reden kennen van uw openthoud of men gaat er allerlei gissing over maken van eigen vinding ik zal het gesprek op de von Zwenkes brengen en ga ik kunt toesluisteren dat is het beste wat ik erop weet. Ik vond het ook zo kwaad niet in het logement waar ik verblijf had genomen werd enige draagelijke had bij mijn gezicht was het niet verhoudelijk een avond door te brengen en een gezellige bijeenkomst had in een kleine stad neverste eigenaardige bezware toch ook haar voordelen in deze althans voor mij ik nam aan dineerde geheel aan familie met de heer Overberg en zijn vrouw gulle jovialenlieden wie men het niet zo aanzien dat zij behoren tot het geelden dipetie evoque kiezen ze om fetesou en roignan de duke en toch was meester Overberg een geduchtman op zijn terrein hij was ervoor bekend dat hij zijn schapen niet veelde maar zacht kunst schoor toch raakten ze hun vacht kwijt als ze eens in zijn handen kwamen waar hij het is dat hij ze niet lokte nog valstrikken sprijden dat hij in tegendeel waarschoeden voor processen waar mij zijn hulp als procureur inriep hij hield niet van uiterste niet van geweld hij hield van middelen en schrikken en het groenlijk glimlachje waarmee hij zijn clienten ontving het zachte lijntje dat hij een steeds aanpreest of hij vreeste dat een ruwe aanval zijn blanke gevulde handen niet passen zou bewezen dat hij de man van zijn tijd was de beschaafde zijn die zijn een praktij sutjes aanbracht waar hij haar hebben wilde sans avoir l'air d'etoucher tante Sophie schatte hem hoog om zijn discretie en voorzichtigheid maar zij heeft zich wel gewacht hem levent fond van haar bedoelingen te laten doorzien daar hij de man niet was voor snelle, gewelddadige maatregelen tot een ontknoping zoals zij die in het eerst bedoeld heeft zou ze zeker van beek hebben ingroepen die met ten code in de ene en het zwaart zondergenade in de andere hand zou zijn opgetreden om een rechtuit op zijn prooi af te gaan Overberg daarom tegen meenden dat dat ik uit mijzelf en krachtig mijn recht als erf genaamd bezit wilde nemen van de mijtendeel gevallen goederen geloofde mij te moeten vermanen tot geduld temporiseren en uitstel van betaling geven waaraan mijn voordering in gold niet alle hypotheken tegelijk opzeggen maar op verschillende en ververwijderen termijnen opdat alles langzamer zeker en zonder opzien te verurken als aanfamie afgedaan De generaal moest er toekomen dat was zeker al wat nog het zijnen heette en dat hij nimmer meer kon vrijmaken bij wijze van minderlijke schikking over te doen de goede naam van een militaer van een man die in een oud patricische familie gehuurd was al was hij vreemdeling van afkomst zou op die wijze gespaard blijven en uit lang moedigheid kon in geen geval schade volgen terwijl het opijzen van alles tegelijk de man tot het uiterste zou brengen en mocht ik in vertwijfeling zijn die hij ook zou doen nemen tot een andere praktizijn die kwaaderaad kon geven in deze wanhoopgezaak en als men doorzette en de omparen harde geschuldeisers speelde was er kans dat men schade leed daar het verkopen van ontroerend goed zeer uit de hand kon vallen en het geheel eigenlijk sinds lang bezwaard was boven de waarden de goede man wist niet kiel Préché een convertie en dat mijn inigste wens was alle mogelijke verschooning te gebruiken er was juist een geheel andere deze was het te doen om te verpletteren niet om opgericht te houden op de schade die er uit volgekom mocht niet worden gezien de verdrijven van de generaal uit al het zijnen was het hoofddoel tenzij de reddende hand werd aangegrepen die ik mocht toesteken maar ik bekende nu guldweg Willem dat het geniek op die svarie horen moest mijn gans niet gunstig stemmen voor die aanbieding het verleden van dat jonge meisje moet toch al heel duister en zondeling zijn als maar iets waar is van de praatjes die er worden gehouden ik weet wel, men moet veel op rekening stellen van de kwaad sprekendheid en de bekrompe uitleggingen in een kleinere stad maar toch oordeel zelf onder dames aan wie ik werd voorgesteld was er een een alleraardigst jong weeutje met gidswarte ogen en levenige gelaadstrekken die mij werd aangeduid als een verre nicht van de roselaars en waarvan het mij in het eerst speed dat zij niet Francis Morton heten en de uitverkoren nicht was van Tante Sophie Overberg, zoals Tarloops op het chapitre der von Zwenkes werd gebracht was ik heel blij dat ik mijn voorkomen vreend aan haar mocht houden ik kreeg zelfs een opwelling van haat en bitterheid tegen haar zo onbarmhardig als zij op de arme Francis los trok ja, ze waren goede kennis ze geweest in de tijd toen haar grootvader de commandant was van het garnizoen en zij had het huis van de overste geef frikonteerd, maar vriendschap nee, vriendschap had er nooit bestaan tussen haar en dat jonge meisje zij al te bizar en te ongemaneerd verbeeld u, Jonker ze kwam eens op een avond bij ons op een jonge luispartijtje waar mijn wisstap muziek gemaakt en gedanst zou worden invallen zo kavellerement als het maar mogelijk was met het donkere merinose japon aan hoog aan de hals met een ongeslagen boordje en een zijde dasje als een aankomende jonge en haar schoesel wat tiende rolier op mijn woord, ik geloof dat ze er spijkers in had geen onderofficier zou de onbeschoftheid hebben gehad met zulke laarzinnig salon te komen onbekendheid met de omstandigheden welicht, veronschuldigde ik wel, nee ze was acht dagen vooruit gevraagd in die tijd kwam hem wel een toilet prepareren zou ik menen daarbij, ze was niet au dé prouvel dat bleek heel duidelijk daar zei twee dagen daarna bij een simpel damespartijtje waar we tegen tien uren door onze bediende geescorteerd weer naar huis gingen angroom toilet te verscheen gedekoleteerd of ze had moeten dansen eep wassant door haar parruuren en met kostbare diamanten speelde in haar kapsel nu vragen we eens, was dat niet om ons alle te rayeren en bloedig te krinken het komt me voordat ze haar vriendinnen meer een wilde aan doen dan haar cavaliers waarheid is dat ze al heel weinig complimenten te maakt met de heren filensralen, ouderwets gekleden oude juffer in die zeker de laatste half moeten zijn om partij te trekken voor een geslacht dat haar blijkbaar verwaarloosd had en deze hebben haar wist die nonchalance gereciproceerd, vroeg ik ze heeft denklijk de gantse avond tapisserie gemaakt, neven ze de dames van leeftijd omdat zij zelf het dus wilde viel het weutje weer in hoe ze haar ook uitzag, ze was zeker dat ze dansers kon krijgen alle jonge officieren zijn als vanzelf verplicht de dochter, niet of klein dochter van een kolonel zo wat het hof te maken daarom boven verstond Francis Mardon heel goed de kunst om aan te trekken door af te stoten ondanks al haar bizarrerie en al haar caprice was zij nooit op een cavalier verlegen nauwelijks trots zij ergens binnen of ze wisten op merkzaamheid tot zich te trekken de heren omringde haar ze werd gevlijd, gekortiseerd ja, gekortiseerd het kan wel zijn, maar niet geconsidereerd, dat is zeker viel de oude vrijst erin het was meestal maar geriskeerde aardigheden te ontlekken of zulke uitvallen waardoor ze befaamd is geworden waar het is dat iedereen zich amuseerde maar bijtende reparties die de dames vreesden sprak in haar heren half scherzend, half verwijtend omdat ze in de regel even juist waren als scherp in de regel koos ze de heren tot pandemieën van haar heren hoe vreemd dan toch dat de dames zo weinig haar op partij trekken kon niet nalaten aan te merken dat is niet vreemd jonger de eigenaardigheden waardoor zij opgang wist te maken zijn juist die welke wij in onze seks niet kunnen uitstaan maar overwinningen zagen wij nedelagen de goede toon ging er bij onder en hoe liep de partij voor vreule mordant af in dat curieuse dansfallet viel ik in want ik had minder belang bij een compadesprie met het preciceuze weeltje dan bij een meer voltoeide karakterschets van frances al was die ook door een tintje kwaad sprekendheid gekleurd juist zoals zij het hebben wilden denk ik ze werd die avond wel wat gedelesseerd en blijker was dat haar oogmerk ze maar in te voorzien en tegen deel ze heeft haar besluit om niet te dansen zo luid en zo forst te kennen gegeven aan de gastrouw zelf dat er geen kwestie meer kon zijn van haar te vragen zo slim was ze wel viel nu de oude juffer in ze nam het initiatief om niet beschermd te blijven zitten als er geen danser kwam opdagen waar het is dat er meer zedelijke moed toe behoorde dan onze heren en de regel bezitten om een dame op te leiden die zich zo heeft toegetaald hervat het de weduwen de gewoond om ons niet te sparen schijnt hier aanstekelijk fluisterde mij een officier in die mij als kapitein Sanders was voorgesteld ik knik dus weigend want ik wilde luisteren toen mevrouw X vervolgde ten laatste toen de continuon werd afgeroepen moest ze toch meedoen en de ongelukken geleider van de dans moest zich opofferen Luisterland Willibald de adjudant van haar grootvader was gedwongen haar op te sleben hij nam son corage à dume en na enige weerstand als hij serieus geen gemeente zijn liet ze zich meevoeren maar deed niets om hem de corvée te verlichten in tegendeel ze was zo recassitrant zo onentmerksaam en zo links dat er telkens enige voorwaaring ontstond en haar cavalier de grootste moeite had om haar meeprieze en distracties goed te maken ook werd de hoffelijke jongman door iedereen klaagd te eer omdat men wist dat hij zich eigenlijk uit dienstplicht opofferde daar hij geangageerd was dat om een rouw in haar familie thuis moest blijven pardon me vrouw vergun mij te zeggen dat uw voorstelling wat onjuist is uitgevallen viel nu kapitein Sanders in met wie ik ter sond was ingenomen om zijn ernstig en strand er voorkomen permitteer mij eneinander te rectificeren want ik ben een vriend van Luisterland Willibald en ik weet dat het hem hinderen zou als zulke schets voor de waren werd uitgegeven het was voor hem volstrekt geen corvée fruele mordang op te leiden in welk toilet zij ook goed vond zich te vertonen want hij hield genoeg van haar om niet wat bizarrerie over het hoofd te zien ja ik durf zeggen had het aan hem gestaan zijn allerliste fituur een piep jong stijfburgelijk opgevoet poppetje zou nooit zijn vrouw geworden zijn maar de omstandigheden dwongen hem en fruele mordang schijnt er het haren toe gedaan te hebben om hem een fortuin te doen trouwen ik dankte de kapitein in mijn hart dat hij zo riddelijk de handschoen opvatten voor de waarheid tegen dat valse tongetje en ik had hem graag openlijk bedankt en de hand gedrukt maar ik moest voorzichtig zijn en mijn belangstelling verbergen wilde ik meer horen en is fruele mordang later nog getrouwd voeg ik en tachtte de vraag zo onverschillig mogelijk van de lippet laten vallen wel nee riep de schralen oude juffer met een triumphierende glimlach ze heeft hier zover mijn weet en mijn weet hier nogal alles in deze kring nooit een serieuze pretend gehad hey dat is toch vreemd een jonge dame die zoveel attracties geen te hebben merkte ik aan dat vindt geheel niet vreemd viel het beeldje in op een krokket sentimentele toon aan bidders en vleiers van het ogen blik om ze geen te locken viel haar niet moeilijk maar door het hart alleen wint een vrouw ernstige genegenheid een achting en niemand heeft ooit Francis Mordang oorserieuw kunnen nemen nandiple de kapitein want ze had geen hart van paarden en honden geveg je daar grootvader pleit de wederkapitein nou ja daar was ze idolaat van maar tot haar ongeluk vergold hij het haar op een vreemde wijze wat bedoeld gaan we vrouw vergoverberg wins je over je al geladen wat betrokken was veel tijd de jonge meisje veel te veel aan haar eigen wil en luime overliet Vatsam en zich eens scherm hij was bang voor haar het was de oude jevrouw die toebeet hij bulderde het tegen zijn officieren maar aan het scene met Francis durfde hij niet afwachten nog maar als verschoning voor tegenspraak vreulen de overste van zwänken bulderde er niet tegen zijn officieren, ik weet het bij ondervinding maar waarheid is het dat hij schitterde door zijn afwezigheid als Francis Mordang in de wereld ging hij liet haar uitgaan zo en met wie zij wilde en zat helaas aan de speeltafel en de dus genaamde aardelijke societie als Francis zich de onbezondheid en zekere eigenaardigheden van haar karakter ter prooi gaf aan lastig en verkeerde uitleggingen bravo kapitein dat is loyaal de afwezenen te verdedigen het spijt me maar dat het niet kon zonder een andere afwezenen aan te klagen maar het geniek zeg is bekend overbekend in deze kring even bekend als de eccentrica allures van Major Frans wat kapitein Sanders ook zegt in mogen wij vonden niets uit op dit punt we geven het zoals we het hebben beschouwd ik begreep me al te goed wie er door Major Frans bedoeld werd om opnieuw een vraag te durven doen dat moet mijn toestemmen sprak aan oude dame die tot hier toe geswegen maar met schitterende ogen toegeluisterd had denk maar wat een optie in het gaf toen ze zich zo comprimiteerde voor die vreemdelijk neerde gulde zand logeerde wie het huis van de colonel was ontzicht en die zij rande voek gaf buiten dienst weten heeft zij niet ons allerblaam getrotseerd door op klaar ligt de dag met de onbekende in de plantage te wandelen het is mij voor vast verzekerd door iemand die het weet te komen heeft zij haar diamante spelde beleend om de kosten van zijn verblijf te betalen ze heeft ze zelfs willen verkopen want ze zijn iemand van mijn kennis gepresenteerd de vrolijke bloos op het frisse volgen laat van overberg verschoot tot een vaalbleek, maar hij zei niets de kapitein daarin tegen viel in het is maar al te waard dat zij alles riskeerde als ze zich iets in het hoofd had gezet en dat door een persoon die in het geringste logement herberg nam en niet eens zijn waar een naam op gaf veel later verteld werd en die stellen gewoon oplichtig of falsementer is geweest indien dat gebleken waren zou de politieer zich mee hebben met mijn moeit pracht over berg in het midden zo komt het mij ook voor, sprak de kapitein en ik houd voorwaar wat willibalds meekers ervan geloofde dat het iemand was die zich vroeger in het dienst niet goed had gedragen en die zij het medeleider naar het buitenland wilde voor het helpen hm, uit medeleiden sprak de oude mevrouw een jonge dame behoorde zich toch baarlijk in acht te nemen voor zulke soort van medeleiden zich met integranten in te laten ik verzeker u dat er destijds algemeen sprake van was haar uit onze conversatie te verbannen maar men waagte het niet dat band vol ons uit te voeren om de wille van de colonel die het in zijn macht had het casino onmogelijk te maken en de militaire muziek te weigeren aan de buitensocietijd en die het zeker zou gedaan hebben als hij maar iets had geraden van het gener tegen zijn klein dochter broeide sprak de kapitein maar de dames legt het voorzicht eraan zij exekuteerde de armen franses achter haar rug en ande thai met dat gevolg voegde de oude juffer erbij dat ze zich wel daar uit haar zilver terug trok nee, dat had een andere oorzaak zij nu het weertje met een veel betekend hoofdschudden dat kwam niet door onze bejegening maar omdat haar eigen conscientie tegen haar getuigde na dat geval met haar kutsier ja, dat is waar dat was een fatale historie stemde de kapitein toe wat was er dan toch gebeurd? voeg ik bij mezelf maar de stem stokte mij in de keel toen ik de vraag luid wil daar herhalen ze werd me gespaard maar wat is er dan toch gebeurd met die dame en haar kutsier voeg een geprielt heertje dat Nieuwelijks aangekomen met het ant van post-directeur was belast de tongerde dames trielden van ongeduld om te antwoorden ongelukkig weet men er het recht van de dame ongelukkig weet men er het recht niet van heeft de ouder je ver aan wie er schillen, scherpen stem haar de gelegen het gaf het woord te bewachtigen, maar algemeen wordt geloofd dat ze zich door haar kutsier wilde doen schaken mogelijks had het gelukt zijn toch de man had bruit en toen het uitkwam heeft zij hem op een woesten rijdtour van de pok geworpen viel de oude dame in met een glimlach van demonisch genot andere die het menen te weten zeggen dat ze hem met de karwats heeft doodgeslagen voegt het weeltje erbij dat het toch ook het haren van hebben moest horrieble moest horrieble kwam met een gemaakt sentimenteel oogverdraaien achter ja wel horrieble dacht ik dat jonge en oude vrouwen al te samen wetteiveren in boze lust om een van haar die gevallen is of mogelijk slecht gestruikeld met het tong de genadeslag toe te brengen ik kan nu wel zeggen Willem dat ik in die oogblik overmeesterd werd en dat het mij nauwelijks de moeite waard was verder te luisteren toen nog weer een andere inzijde en kantgedost haar pij uit viel ik heb horen zeggen dat ze met hem gevochten heeft en dat de paarden toen zijn door gegaan waarbij het slachtoffer onder de voeten zou zijn geraakt hoe dat ook zij de waarheid zal wel nimmer uitkomen de man ligt op het kerkhof ja, dat is hier zonder beeld spraak de waarheid schet ze de weduwen is de misdaad voor goed bedekt met uw verlofdames als er van zoiets kwestie waren geweest zou imest de justitie aan zich mee behoorlijk hebben merk de overbergaan en ik weet voorzeker dat er van zoiets geen spraak is geweest dat wil ik wel geloven repliceerde de weduwen de officier van justitie was een goed vriend van de colonel die dagelijks met hem aan de ombertafel zat en hij heeft om de zaak te bemantelen en tegelijk aan het publieke vraaggescheid iets toe te geven is afgelegd bij de commandant frans is mordant moet toen in het verhoor zijn genomen en zoals vooruit de berekening was is ze er zwaanwit uitgekomen na het getuigenis van de rechtelijke antennaraltans eindigde zij met een satiriek schouder ophalen maar mevrouw viel overberg in met zichtbare ergenis als men nu zelfs de onpartijdigheid van de justitie gaat verdenken oh, ik verdenk niet ik vertel slechts hoe het afgelopen is namelijk dat de zaak gesmoord is de familie van de ongelukkige het stilswijgen werd opgelegd lieden van dat slag laten zich licht bang maken en van hoe het daarop mee zei maar Joorfrans heeft zich na dat avontuur niet weer in onze korterie durven vertonen en haar grootvader schijnt er aanleiding uit genomen te hebben om zijn ontslag uit de dienst te vragen hij had de leeftijd voegde de kapitein erbij en zo hij zijn ontslag kreeg was het met eer voor onderscheiding bevordering tot geen aal vergunning tot de blije verdragen van de uniform waarvan wel niet druk gebruik zal gemaakt worden want de generaal retireerde zich naar het huis te werven maakte de oude dame aan waar nu Major Frans het commando heeft liet de oude dame opvolgen en zich de tijd verdrijf met paardrijden en jagen voegde het weertje erbij met een opgetrokken neusje wat het laatste betreft dat kan ik als onjuist tegenspreken hij nam Overberg want de generaal heeft geen jachtacten genomen dat weet ik zeker zijn velder en bossen is sinds lang overgedragen op een van mijn klienten die echter hazen en patrijzen in volle vrede laat hierdoor kwam het praatje tussen de heren op de jacht en visserij terwijl de dames haar atong scherpte tegen andere slachtoffers ondanks mijn poging om te ontfijn ze moet Overberg het mij hebben aangezien dat de harder oordeelveling over Francis dieper indruk op mij maakte dan salonpraatjes behoorderd te doen hij nam me te zijden en geluisterde mij in morgenochtend vorig vertrek kon ik nog een paar woorden spreken over dit gehoorde hecht ging tussen niet te veel aan dit alles weegt hoezwaar niet als het luid klinkt hij had goed praten hij kende de oorzaak meiner belangstelling niet en al tilt ik het nog zo licht het was toch te veel voor de betreking waarin ik tot de vreulen moest komen ik begon te twijfel of ik wel naar de werver zou gaan en of ik niet beter deed mij terzijde te houden en van Beek met Overberg te laten handelen het oordeel over de generaal en zijn klein deugd zou dan voldrokken worden maar het ging toch gans niet onverdiend onder overleggingen van een onaangenaamste aard begaf ik mij te rusten die ik niet vond ik had een ellendige nacht en was op het punt naar mijn ombeid het rijtuig dat mij naar de meer vermoest brengen te gebruiken om naar eender dichtst gelegen stations van de spoorweg te rijden daar is stadje nog buiten het net heel slecht en dan een haag terug te keren waar mijn kamer nog niet is opgezegd en waar ik mijn eigen rustig en werkzaam leven kon hervatten om mij vergoed af te wenden van dan de rooslaars voor tuin en haar beschikkingen maar Overberg komt tussen beide met consideratie en advies ik mee nu nobelen intensie geraden te hebben vingen aan jij wilt vreule mordan leren kennen en als zij hun aanstaat een voorslag doen die allerlei moeilijk hede door een enkele overeenkomst bij minnelijke schikking uit de wegruimte ik kan u niet zeggen hoe prijselijk hoe verstandig ik dit voornemen vind en het verwondert mijzelfs dat de ervlaatste u en deze niet een wenk heeft gegeven want zij was iemand die de zaken zeer held daar in zag die wenk heeft ze gegeven ik wil het u niet langer verhelen en het was wel mijn voornemen die een op te volgen maar na het gehoord van gisteravond moet ik er van afzien gekheid hecht toch niet zoveel gewicht aan die praatjes denk aan de lasterzucht en de klein geestigheid van de liede en haar kleine stad die alles op het bekrompenste uitleggen heel goed maar in een kleine stad waarin we een kander om het zo in te zeggen oog en hoog ziet en alles van een kander kan weten durf mij toch zo grof niet te liggen en last er als er niet van aan is dat wil ik ook niet beweren maar zeker ongewone voorvallen zeker excentrieke handelingen zijn meestal voor twee jaar uitlegging vatbaar en wie zegt ons dat het slechtste door naaive en erg denkendheid gegeven juist de ware is ik voor mij dit bekennik geweest om de gedragingen van Freule Mardin te controleren ik had genoeg aan de zaken met haar grootvader die altijd met hoge ingenomenheid van haar sprak daarom wilde ik ook geen getuigenis voor of tegen haar geven op uw vraag had ik echt te kunnen denken dat onze dames het zo pond gemaakt zouden hebben dan had ik het niet op haar praatjes laten aankomen en zou ernstige navraag hebben gedaan bij personen die billig en betrouwbaar waren kent ge er zulke hier? ze moeten hier te vinden zijn ik verzeker u, in mijn praktijk is het mij zo dik was voorgekomen dat ben de boos aardigste beschuldigingen tot de grootste proportion opgeblazen als een zeebel zag uit inspatten bij ferme, mannelijke aanraking dat ik niets meer geloof wanneer ik niet met eigen ogen gezien niet met eigen handige tast heb of waarvoor ik althans waarborgen heb die met eigen aanschouwen gelijk staan op het punt er verkocht of Beleende Juwelen heb je dan toch enig duchtig bewijs in handen viel ik in, mij zijn verbleken herinnerend grijpt gelijk juist in die zaak ben ik betrokken geweest de vreulen had meer geld nodig dan die boekeraar van een goudsmid hier bij ons, er haar op wilde voorschieten verkopen wilden ze ze niet dan op het uiterste en hoewel het mogelijk is dat de juwelier die ze een paar uur onder zijn berusting heeft gehaald er zaken mee heeft willen doen met haar toestemming en voorkennis zijn ze niemand te koop aangeboden in haar verlegenheid nam ze haar toef lucht op mij van wie ze wist dat haar grootvader al het met raad en hulp werd gediend nu behoort het wel niet op mijn vak geld te leen op edelgesteenten maar ze bekenden mij dat ze in de uiterste verlegenheid verkeerden hoe ze een paar duizend groelen zou bijeen krijgen buiten haar grootvader om ze was pas meer dan jaren en haar voogde hadden haar nog geen rekening en verantwoording gedaan van hun beheer over haar vaderlijk erfdeel zelf wist ze nog niet wat ze bezat en geloofde dat haar vermogen geheel op het grootboek was geplaatst om bepaalde reden die ik licht door zag en had de generaal de gelegenheid willen benemen om zijn kleindochter wie voor tuin bij het overlijden van haar vader toch al zeer gereduceerd zal zijn totaal te ruineren wat daarvan zei een paar uur in Parle en de prachtige die iemand te spelde was alles wat ze zich kon missen op dit oogomelijk maar ze hadden die dan ook veroverd mijn jongvrouw Rooselaar had mij eens vooral opgedragen de vondswenkens in alle nood bij te staan mooi nou degelijk onderpant ik meen in dit geval in dat voorstrijf te moeten begrijpen en ik schoot het geld voor tegen billijke rente op mijn eigen risico zo de oude vreulen de zaak niet mocht goedkeuren maar het tegen deel bleek en de sieraden zijn nog onder mij in de berusting daar is het tot hier toe nog niet zijn opgevoerd en de rente de vreulen scheen daar niet aan te denken hernaam Overberg met een goeilijk glimlachje die laten we maar stelletjes oplopen tot tijd en wijlen als het met uw intentie is trookt kunnen we dat aparte zaakje onder ons af doen we zullen zien meneer Overberg in elk geval kan het met de paskomenen te weten en het geniet vernomen welke gebruik de jonge dame dacht te maken van dat geld ze moesten iemand mee helpen die zich niet tot de colonel kon wenden onder ons gezegd zou het deze ook niet licht zijn gevallen die hulp te verlenen in welke betrekking zij zelf verstond tot de person in kwestie kwam ik niet te weten hij is maar een dag of vierje gebleven zelf heb ik hem niet ontmoet maar zoals je gehoord hebt er was geen gebrek aan sproken en het is wel een best sommige beweerde hem gezien te hebben in de kleding en de manieren van een gentleman andere wist er voor zeker dat hij er als een schooier uitzag die zich in een gemeene herberg bedronk en niet beter was dan een brutale avonturier het geen wel zou kunnen zijn want het mededogen der vrouwen is wel eens zeer slecht geplaatst en het voorval met de consier blinkt daarin ook haar een vrouwelijke meewarigheid uit vroeg ik niet zonder wat bitterheid alleen eens minder kwaad achter schuilen dan de middelijke dames erin willen zien in die ogenval zou ik het toch naar de werven niet uitstellen tot ik daar het recht van wist ik heb vreule mordom wel horen beschuldigen van bruske manieren en onvoorzichtige gedragingen maar is dus bekend om haar oprichtheid die door haar dus genoemde vriendinnen als impudentie wordt beschouwd want zij heeft niet als onze nuffjes de tact om met soete woordekens impertinenties te zeggen mogelijk komt geachter de wairheid of er ronduit vraagt mijn enkel bezoek verbindt daarbij tot niets en gezuild toch in elk geval een onderhoud met de generaal moeten hebben over de zaken Overbeer gaat gelijk ik moest niet veroordelen zonder eigen onderzoek en ik stapte in het waag met een paard dat in deze streken traditionele voertuig is voor buiten toertjes ik had in het logeement gewaarschoed dat ik die dag uit zou blijven maar mij wel gewacht te zeggen waar ik heen ging om alle gissingen en willekeurige uitleggingen af te snijden einde van opname deel 4 van mayor frans deze opname behoort tot het publieke domein opname deel 5 van mayor frans dit is een LibriVox-opname alle LibriVox-opnamen behooren tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Anna Simon ik deed of ik mij aan de kutsier overgaf voor een toertje in de omstreken alleen bij de eerste halt aan het tolhek gaf ik hem mijn verlanger te kennen om naar het kasteel de werven te rijden dan zijn we de verkeerde poort uitgereden knoorden de boerste voermaan en dan doen we beter dan tol niet door maar links af langs het bos te rijden het geen echte de tolbaas niet aanstond die verzekerde dat we de werven evengoed konden bereiken als we een kwartier later links afdraaiden een makkelijk schulpad zo hard als een steenweg zouden we vinden we hadden hoog opopulieren tot aan de dennenbos en dan weest de weg zich vanzelf de voermaan onderweerp zich en we reden door maar de weg die zichzelf wijst is wel eens een zeer onbetraaibare indicatie we zouden tot onze teleurstelling ondervinden inmiddels gereden we werkelijk over het schulpad of het een rilhouten was het was een droge koude lente dag zonder zon de lucht had iets zwaars dat bijna een sneeuw of hagel buideliet verwachten het hoog, nog slechts een knopend gebomte schonk weinig afwisseling en de huif van het waagtje dat daar enige zij er dicht moet blijven om de schralen noordenwind liet mij niet veel anders zien dan de brederug van de voermaan ik had dus alle mogelijke gelegenheid om tot mijzelf in te keren en mijn plan de campagne te maken dat ik toch weer varen liet zodra het geëmboscheerd was want het terrein was mij nog altijd onbekend en ik begreep dat ik met een vijand zou te doen en dat het nog was om partij te trekken van een onhandige aanval het was dus beter vooruit geen manoeuvres te bepalen die door de eerste caprice de beste van de major onuitvoerbaar konden worden gemaakt het beste was maar voir-venier en handelen daarom standigheid het veni-vidi-vici zou je toch niet te pas komen menig ander waren we lieg niet eens op de conket uit gegaan na een zwareetje zoals ik het moeten bijwonen maar nu de nevelen van de nacht tot opgeklaard waren voelde ik mij ondanks alles geprikkeld door iets dat sterker was dan alle vooroordeel het spreekt al vanzelf dat ik mijn eer hoog genoeg houden om met Caesar te zeggen dat mijn vrouw onverdacht moet zijn onbesproken is de arme major Frans zeker niet maar als de verdenking eens beleek niet op deugdelijke gronden te berusten als men die loge straffe kon door de feiten tot hun richten proportions terug te brengen dan, ik voer het mezelf af is het dan niet plicht van een edermand een publieke opinie te braveren waar zij te waalt en met haar daad haar de rechten weg te tonen is zo'n triomf niet een meerwaardige dan wat schuchtig terugwijken voor de mening van wie weet wie die zich door wie weet wat heeft gevormd is het niet een wat al te plompe heerschappij die het formnoze schepsel meevoert over de gemoederen wordt het geen tijd in onze dagen waarin men alle gezag in kwestie stelt niets om aangevochten laat ook dit aanmatigend veemgericht te controleren en er zich niet voor te buigen ik al dan zal de moed hebben te doen en alle lastig tongen te laten klappen ik zeg niet als Francis mij bevalt want de kwestie van haar meerdere of mindere bemiddellijkheid kan ik in deze niet meetellen daar het een plicht geldt maar als ik voor mijzelf in mijn conscientie overtuigd ben dat zij geen misstap heeft begaan geen betrekking heeft aangeknoopt en die vlekken hebben geworpen op haar leven en waardoor werkelijk de eer van een echtgenoot kan worden gekwetst dit voornemen is geen roekeloos en ga glimlach als je dit leest bij de gedachte dat ik wel van besluit veranderen zal eer het er toekomt maar ik moet u herinneren aan de eerste dagen onze kennismaking te leiden toen gij, reeds oud student en meester op een tipje maar hij was arm groen onder uw hoeden naamd en wel raaste een hand der vriendschap toereekt het toen hij niet meer nodig was ter bescherming weet genoeg wel als onder ons jongen Luid gesprek op de vrouwen viel dat ik mij er dan niet of alleen ter loops in mengde en alleen dan als met mij verweed reeds verliefde zijn en te zitten dromen terwijl de andere schersten ik redde mij dan voor het ogenblik door eens ver mee door te slaan en te snoeven van alle liefste meisjes en vrouwengunst of ik er diep in doorgedrommen was ik deed zo om de waarheid te verbergen dat dit alles voor mij woorden zonder betekenis moest blijven de bekrompe omstandigheden mijn familie die mij deze aanvankelijke studie nauwelijks vergrunden waren mij maar al te goed bekend de tijd dat ik aan zou kunnen denken een vrouw te onderhouden uit mijn eigen ressources was zo eindeloos verre en de gedachte met mijn jongers titel te speculeren op een rijke vrouw was mij nog meer verre en vreemd dan deze ik had mij zo vast gezet in het denkbeeld dat ik leven moest als een benedintijn die de drie geloofden van armoede kuisheid en gehoorzaamheid aan de verlichterder werkzaamheid heeft afgelegd dat het niet eens om me op kwam luchtkastere te bouwen en zeker illusies te kweken zo is het mij gelukt aan de beroeringen van de hartstocht te ontkomen zodat ik met waarheid van mijzelf mag getuigen dat ik dat ledig tot hier toe niet heb gevoeld ik had er geen tijd toe in mijn werk zijn mij met zorgen vervuld leven toch weten mijn vrienden dat dit hart nog koud nog zelfzuchtig is alleen het onvermiddellijk terug wat daar binnen stoornis had kunnen brengen maar zelfs hij die zich illusies verbied kan nog wel eens ideale schepen en zo heb ik in die korte en zeldzame ogenblikken waarin mij het mijmer een geoorloofd was wel eens gefantaseerd over de vrouw die voor mij zou passen als de omstandigheden veranderden en ik naar een levensgezelling zou mogen omzien ik ben er nooit toegekomen met het ideaal in een bepaalde gestal te voor te stellen of zij bruin wel blond zou moeten zijn fijn van tent of spreekend van kleur en trekken daarover liet ik de sluier er onbestemd uit rusten die dit neverlachtige, mijner fantasie het ruimste spel liet allerminst kwam ik er toe om dit ideaal in vreule B of je vrouw A belichaam te wanen maar de eigenschappen van geest en hart van humeur en karakter die het wezen zou moeten bezitten waarmee ik voor het leven zou willen verbonden zijn die te verbinden is iets meer zijn dan een uiterlijke band heb ik wel eens bij mezelf bediscussieerd met Van Lennep eens dat de grootste verdient de ene vrouw juist daarin bestaat dat er niets van haar te zeggen valt omdat ze met volharding kousen maast en het de eerste zorgkoest het voor de grote was als bevrouw de wit zekere zachte invloed dat weten te oefenen op haar gemaal zou de gerechtelijke moord van Buat vermoedelijk zijn voorkomen en deze vlek niet hebben gerust op het karakter van de eminente leider der oligarchische Republiek ik wil daarmee niet gezegd hebben dat iedere vrouw of ze haar aanleg voor heeft of niet zich zou moeten mengen in de zaken van staat ik ben alleen dat die absolute onbeduidendheid mij voor mezelf als vis-à-vis voor het leven is vreselijk vervelend en ledig zou toeschijnen en dat ik het orde van Jean-Paul over de blijdschap der mannen als de kortstondige dichteres die hun bruid was spoedig na het huwelijk in een spinnende huisboes veranderd niet delen kan als er geest en hart is kan dat uitkomen in alle details van het leven om dat te sieren en te verheffen de vrouw die dat wist te vatten wie zei dan ook over een zware musicien of kauzestopster bezield met liefde voor de kunst en literatuur of simpelijk haar lust vinden in het volbrengen haar huiselijke plichten zou zeker kunnen zijn van mijn duurzame genegenheid alleen heb ik mij nooit verveeld maar de verdeling uit de moet dunk mij de afschuwelijkste kwelling zijn die tot uitspaddingen zou voeren en nu ik moet het u eerlijk op ichten Willem al had ge het misschien niet uit ons vorige gesprek geraden in al de zondelingheden die mij van Francis ter oren komen zie ik iets van dat ideaal ze heeft karakter, ze schijnt geesten bezitten al wordt haar hart ontzegd ze durft zichzelf er te zijn en juist dit faalt onze meeste jonge dames die alle op iets anders willen gelijken die ze eigenlijk niet zijn die geen eigen opinie hebben maar als zeker insecten de kleur aannemen van het blad waarop ze rusten het geeft iets onwaars, iets onbestemd en een geheel haar bestaan dat ik niet betrouwbaar acht in die alle liefste modepoppeltjes op alles afgericht behalve steun te zoeken in eigen vaste beginselen schuiden soms cure en grille die niet tevoorschijn komen dan te laat om er nog wat tegen te doen ze zijn niets maar als haar opluimen en linten worden zij door iedere wind meegevoerd vandaag willen ze dit morgen weer wat anders in de regel weten ze zelf niet wat ze eigenlijk willen en men zou zich in duizend bochten kunnen verringen om haar eigenlijk nog te voldoen als men zich waartoe wilde zetten wat mij betreft dat nooit placht ik wanneer is overluid uit te roepen bij zulke mijmeringen en ik ben er nu niet meer toe gedisponeerd dan voorheen Francis na cabianste tenier ik wil haar redelijk terzijden staan en ik zal haar beschermen aan veren ik kontra toe als zij het waard is maar kniebuigingen voor zotte exigenties voornemen zijn gedachte verdiepte had de kutsier zijn werk gedaan zoals dat meer gaat bij dergelijke lieden zonder er veel bij na te denken en had de weg die zichzelf wees ingeslagen zonder op te letten in welke richting die liep en over ook op verdere afstand een andere waar te volgen die meer zeker tot het doel leiden hoe dat zij we waren tamelijk breed bospad ingeraakt dat dat niets voerde dan een romp en met een vervallen rustieke bank we moesten wenden om zijden een uitweg te vinden we menen die gevonden te hebben toen we aan de uiterste zoon van het bos genaderd daar een smal zandpad opmerkte langs een watertje waarover in de verte een ruwe brug die met één paard aan het lichte wagetje wel zou zijn over te rijden naar mijn gissing maar toen we erbij gekomen waren bleek het dat ik maar bedroog had de brug was breed genoeg maar slechts door twee of drie wachelende verrottenplanken gedekt een voetganger die zich aan de leuning kon vasthouden en ook over kunnen werken maar met paard en wagen was dit ondoenlijk we zijn aan de verkeerde kant het bos in gereden, zei de voerman dat bemerk ik nu die lan over de brug voert naar het dorp en dan is het maar een stijf quartier die tot te werven dit dennebos hoort al tot de plaats terwijl hij nog sprak hoorden we de hoefslag van een paard tot een volle gelop achter ons aankom en snel als de gedachte voorbij schoot eer het ons mogelijk was door een woord of een vraag onze verlegenheid uit te drukken de cavalier of de cavalieren voor mij was dit niet uit te maken daar hij juist voorbij draaft aan de zijde waar het zeildoek in je hing was een oogwenk uit het gezicht maar de courtier had kunnen opmerken welke richting hij nam dat is major frans sprak hij zich naar mij toekerend major frans herhaalde ik met een mengeling van verrassing en vrevel wie bedoel je daarmee wel de vreulen van een kasteel zo noemen ze er allemaal in mijn dorp wat Malle Historie wil het geen medaarwijs maken sprak ik op een toon die fors en onverschillig moest klinken maar dat ging me slecht af de stem stokte mij bij kans in de keel lang niet Malle maar heel akelig ze zou geen kostgeld betalen voor de jongen als ze geen schuld had en is dat kind in de kost in het dorp zo dicht bij de werven voel ik verlicht wel nee heerschap daar hoor ik thuis en daar komt zo mijn haarverklap op de mooie paartje maar nu zij deur het bos rijdt moet er een uitweg zijn en wie zouden we zien te vinden hij wende in de richting die hij de vreulen had zien nemen ik had hem begaan het was mij bij kans onverschillig geworden of wij aankwamen al dan niet enigemute lang liep het smal op bosbad nog door dat de stouten reis er gevolgd was toen liep het te niet in een dicht kreupelbos dat wel nog geen ander groentoon de aanboom dan wat knoppen en aankomende blaadjes maar evenminnen pad om door te komen de grond was weken drassig en met dicht mos begroeid het was onbegrijpelijk hoe het paart met zijn bereidster daar overheen waren geraakt alleen de grootste rapheid en behendigheid tegelijk met voldmaakte eens willendheid van het dier met zijn meesteres had op miracle kunnen bewerken mijn suffer van de kutsier wiens verstand er bij stilstond trok een verbaasd en verdrietig gezicht dat was door ons niet na te volgen hij verzocht mij uit te stappen en verliet zelf te bok hij bond zijn rossinand aan een boom we moesten tacht het spoor te vinden dat ons betere kansen bood en werkelijk na een en weile speuren zijn ronddoles ontdekte ik eindelijk wat meer achterwaard een smal zandpad dat nog de indruk zoals droeg van paardenhoeven en waar we mogelijk nog doorkomen konden midst de voerman het paard bij de toom leiden ik vooruit om de weg te verkennen helaas toen we het pad op die wijze ten einde gebracht had we vonden ons aan de uitsturzoom van het bos tegenover omgeploegd bouwland dat vrij uitgestrekt was en waarvan wij gescheiden waren door een half uitgedoogd sloot waar een afgeval op laderen laag te rotten en waar allerlei moerasplanten velig opschoten geen mogelijkheid voor ons om daarover te komen en waar waren wij dan nog rechts heidegronden de hoogte en laagte met spar en dennenbomen bezet links ook weer door akkersloten en greppels van ingescheiden en op de tol land waar van het zacht groene loof even boven kwam achter onze bos dat we reeds hadden door kruis zonder een uitgang te vinden ik keek op mijn oloosje het was ongeveer 12 uur de schoftijd van de boeren arbeiders die vermoedelijk nog op het land hadden te werken geen terechtwijzing was er te krijgen ons resten en iets dan terugkeren langs dezelfde weg die we gekomen waren tot aan de tol en dan weer de tocht van nieuw aan te beginnen zoals de kutsier voornemens was toen hij op een dwaalweg had gevoerd behalve het onaangenamen van die teleurstelling en zoveel tijdverlies was het voor het amrepaard nauwelijks te doen zonder rust en verkweking de voerman, onbarm hard te gasten die daarvan zijn geld hield staan na dat het niemand dal was ik aanzalde om dat besluit te nemen en zag toch nergens een betere uitkomst opeens hoorden we dicht in onze nabijheid een schaterend gelach dat mij tergend in de oren klonk het geluid kwam enigszins vanuit de hoogte ik zag op en naar de heuvelachtige heide heen op de top van een begroede zandhoogte stond de persoon die zich zo veroorlijk maakte over onze misrekening major frans riep de kutsier met zijn schetterende stem zonder zich te generen in mijn verbazing en ergenis zijzelf Francis Mordan was het die zo onbarm hardig de spot dreef met onze verlegenheid op zoek ontvangst van haar gezij daar had ik wel niet verdacht kunnen zijn zoals zij daar stond maar toch vrij dicht in de nabijheid kon ik haar goed opnemen en ik kan niet zeggen dat die aanblik mij verzoende met haar persoonlijkheid die mij toch al zoveel ergenis zoveel onaangename gewaarwoordingen had veroorzaakt dat was mogelijk haar schuld niet maar wel dat ze zich zo twaals had toegetakeld dat men bij het eerst de aanzien twijfelde of met een man dan met een vrouw voor zich had ze had haar amazonerok getrustseerd op een wijze die aan een zuhavenbrok dreedenken en daarbij had zij over het engsluitend jakje van haar rijklit een wijde, vareuze geworben met lang, ruig haar zeker heel doel treffend tegen de scherpe voorjaarslucht maar die tot de hals toe dicht geknop zeer weinig geschikt was een graaselijke gestalte doen uitkomen voor het geval dat ze die werkelijk bezat het hoofd was gedekt door een grijze flambaar met slap neerhangende randen de blauwe of groene foale die in de regel aan zulke mannelijk hoofdeksel dames goed vinden bij haar rijkostum te dragen nog enige vrouwelijke distinctions geeft ombraak alleen een bosje haneveren dat haar losjes op gehecht was door een groen zijde lint gaf er een air aan of de draagster de wilde jager uit de oud-toversprong zat weer te nadoen en om het al te kronen had zij een roodzijde doek over de bol heen geslagen en onder de kind toegeknoopt zover dit onbehagelijk fantasiek kostuum met een mogelijkheid liet over haar voorkomen te oordelen moest zij eer fijn en slang van gestal te zijn dan Rue en Forse en haar uiterlijk was bepaald in contrast met de voorstelling die om Kermij van gedroomd had ik had me vastgezet in het denkbeeld dat zij gelijken zou op ristorie in het karakter van medea met gidswarte kroezehaar en steek spreken te trekken van het haar was door die neervalende rand van de flambaar niets te zien maar zover ik oordelen kon uit dat gedeelte van haar gelaat dat niet door de ongraastelijke bedekking overschaduwd werd was een blondine met fijne trekken en een Romeinse neus het behoorde meer goede wil toe dan in dat ogenblik de mijne was om een aangename indruk te ontvangen van dit gezicht onder haar schaterende gelach en de aakelige roodstijden kiespijndok die het om gaf ik voelde me er door getergd en zeer weinig gestemd om ekaar te tonen voor een vrouw die zo blijkbaar het zelfrespectige vergad riep ik er toe gij daar die u zo vrolijk maakt over uw znaastel ongeval gezaad beter doen ons de weg te wijzen om verder te komen daar is hier geen verder komen dat is het stuk meer wel te zien wie in het bos komt anders dan om rond te rijden heeft een domme streekbegaan zie daar alles en gij dan ik ze lacht er weer ik ben met mijn paard over de droge sloot gespongen daar tussen de struiken door doe het me na als gelust maar met paard en wagen zal het niet best gaan waar wilt gij eigenlijk heen naar het huis de werven naar de werven herhaalde zij en verledigde zich nu eerst van haar hoogte af te dalen en tot op de zoom van de sloot te naderen van waar ik er stond toe te spreken wat heeft gij op het kasteel te doen meneer voeg gij nu op een heel andere toon niet meer de luchtige ongegeneerde van somebody die tegen nobody niet behoeft te onzien een bezoek brengen aan de generaal van zwinken en aan de vreule mordang zijn kleindochter de generaal wacht geen bezoeken meer af en wat gij aan zijn kleindochter te zeggen hebt kunt u hem einrichten ik ben de vreule mordang ik kan het nauwelijks geloven maar en in het waar is verzoek ik de vreule mij een minder ongeschikte plaats aan te wijzen voor een onderhoud dan deze hier dat wat ik te zeggen heb over een droge sloot en te aan horen van een kutsier zo rijdt met het wagetje terug tot aan de toon daar vindt men de weg naar het dorp en naar het kasteel als dat bezoek zo nodig is op dat gij mij mogelijk aan de poort zou het laten afwijzen major zei ik in mezelf nee de gelegenheid is er nu en ik zal het niet laten glippen ik gaf de kutsier order om terug te rijden die zegt dit geen twee maanden lied zeggen zette het stevige wandelstok waarvan ik mij voorzien had zo goed mogelijk in de week op mosgrond en kwam op de andere zijde zonder dat ik zelf recht wist hoe het was mijn ogenblik groen en geel voor de ogen zo ik het ongeluk had gehad mijn sprong te missen en in het moerasige slijm terecht te komen zou ik opnieuw een gekke figuur gemaakt hebben tegenover frances die zeker zonder enige verschooning met mijn ongeval zou hebben gespot ik waag te veel, dat voelde ik maar het moest gewaagd worden het devis van mijn voorzate blik profetie de stoutheid was me gelukt bravo, ferm gedaan riep frances mij toe met haar volle altstem die mij voor het eerst niet hard en tergend in de oren klonk en zij klapte in de handen met een joligheid en schalkzheid die haar goed afging nu op het bouwland geraakt had ik bij weinig schreden meer te doen en nog een smalle droge greppel over te springen en ik was bij haar ik nam mijn hoed af en ze salueerde met haar reisweep dat is een kluchtig avontuur meneer sprak zij weer lachend nu nog aan hecht op de werven aan te landen moet jij de hei overwandelen is het een verre wandeling nee, het is veel korter dan een rijtour maar sinds hij over de hei de weg niet kent loopt ge gevaar weer te verdwalen ga je vergeten dat ik een recht heb op je gezelschap te rekenen bij die wandeling een recht? een recht? gezet wel als de andere om een recht te nemen uit een los woord dat mij ontvallen is de vreule modem had mij in onderhoud toegezegd is het vreemde dat ik haar bij het woord houd de eerste gelegenheid de beste aangrijp? nu goed, maar ik kan zelf op z'n best het rechterpad over deze gronden ik had terug willen rijden maar mijn paard heeft een ijzer verloren en ik heb het gestalt bij de postbaas Dagins ze wees naar een boerenhuis dat het in een laag te lach en als verscholen tussen dennen en sparen houdt die zal het naar de hoefspunt brengen in het dorp en zo dolde ik hier maar wat rond bij het kasteel komen we binnen het halfuur als we maar opletten zijn en altijd door links houden maar ik zou vooraf willen weten of je daar werkelijk nodig hebt de generaal verstrekt niet gesteld op gasten dat kan ik u verzekeren ik kom geen gastvrij uit vragen ik wilde maar alleen een bezoek brengen om zijn en uwe kennis te maken daar ik mij enige tijd in de naepuurschap moet ophouden en mij herinnerd dat ik door mijn moeder aan de familie van Zwenke geparenteerd ben zoveel te erg op de werver lijkt mij niet bijzonder aan familieswak daar heb ik wel van gehoord maar ik ben geen roselaar ik ben een van Zonshove vreulen Leopold van Zonshove ik heb nooit gehoord dat mijn grootvader relatie heeft gehouden met hier en van Dinaam maar als jij geen roselaar bent is er weleens minder kwaad bij en om de vreemdigheid dat een lid de familie zich aan ons gelegen laat liggen zult jij misschien succes hebben bij de generaal het is immers al zeker dat jij niet voor zaken komt in dat geval zou ik een procureur of notaris hebben gezonden dat zou toch verkeerd zijn hernam ze ernstig de generaal is diepe in de 70 en heeft veel verdriet gehaald in zijn leven ik wil het u niet verhelen dat hij in vele lijst zorgen en bezware zit en dat ik zo vaak ik kan tachter voorkomen dat men hem daarmee lastig valt met het afwenden van het geen lastig is heeft men het echter nog niet uit de weg geruimd zou ik menen, antwoordde ik terwijl ik haar met zekere opzettelijkheid aanzag het waren diepe donkerblauwe ogen diep haan wie zegt gij het hernam ze met een zucht terwijl zij die sprekende ogen neersloeg en zich een trek van leiden op haar gelaad tekenen maar toch ik doe daarin al wat ik kan al is het niet alles wat ik zou willen daarom ik herhalen het als er iets on aangenaam schuilt voor hem achter uw bezoek zeg het al lieve ronduit aan mij mogelijk kan ik er nog iets op vinden ik kan u alleen zeggen dat ik uw pogingen om de generaal leed en last te besparen uit al mijn macht zou willen steunen dat doet u hard eer aan maar als u er zo over denkt aarzel ik u als een lid naar familie te erkennen want dat strei het geheel tegen onze traditie dat is wel mogelijk maar noem mij gerust neef want er zijn accepties en ik hoop te bewijzen dat ik er toe behoor als dat waar is zult gewelk om zijn op de werven ook bij acceptie want in de regel laat we er geen nieuwe gezichten meer toe dat is toch jammer als u we begeer te niet zijn om in zoveel strikte afzondering te leven juist te mijnen viel zij in met zekere hoogheid ik heb al genoeg ondervinding van de mensen om heel weinig op hun omgang gesteld te zijn zo jong nog en reed zo'n misantropische opvatting van de wereld, merk ik aan ik ben zo jong niet meer ik ben 26 jaar neef en daaronder zijn campagnejaren zoals mijn grootvader zeggen zou die voor het dubbele gelden dat of ik een vrouw van 40 waren ik heb er de levenservaring van ik zal mij wel wachten u hierbij het woord te vatten zo iets zeggen de dames maar om tegengesproken te worden de dames riep zij met onuitsprekelijke minachting ik verzoek u zeer ernstig neef om mij niet te begrijpen onder dat soort van wezen die in de regel door de heren als de dames worden aangeduid onder welke rubriek moet ik u dan stellen niet waarheid is, dat ik op het eerst wist waar ik u verhouden moest het is waar, zij zei glimlachend voor iemand die mij niet kent moet ik er nu wel het vreemd uitzien maar zeg op, waar ga je mij eigenlijk veraanzucht ik hou van oprechtheid dat is tenminste wat mij van de dames onderscheid wel aan, ik zal oprecht zijn het woord van gremio he will kill her in her own humor stond mij gestaderig voor de geest ik hield u bij de eerste aanblik voor de woord waarzie begon mij een part te spelen, het harde woord wil er niet uit voor een verschijning van de zwarte jager voeg zij lachend een verschijning, zeker nee dat is te eterisch, ik hield u voor een trurrige realiteit voor een boswachter die kiespijn had ze scheen een ogenblik getroffen en beet schopte lippen haar aanwangen gloeide das grof, sprak ze eindelijk en zag mij aan met een blik of er een peil uit haar ogen zou schieten jij hebt brechtheid gewild en zegt die te kunnen verdragen, gaf ik dan antwoord gij hebt gelijk en gij zult ondervinden dat ik de waarhert sprak sla toe neef daar is mijn hand, ik geloof dat we vrienden zullen worden zo hoop ik niet maar wees u niet te halve ene moedig laat mij u werkelijk de hand drukken niet die groverij handschoen gij zij te vat, zij ze het hoofd schuddend, maar gij zult u zin hebben zie daar, en een fijne blanke hand lag in de mijne die ik een minuut langer vastheel dan volstrekt nodig was zij schijnen niet op te merken maar noem mij Francis ik zal Leo tegen u zeggen dat neven en nichten tegen elkaar is overvelend sprak zij op gulletoon volgaarne, en ik dacht opnieuw de hand die zich nu eerst vrijmaakte terwijl zij voortging met een mengeling van schalkezheid en ernst die haar goed afging maar op kutsier moet u toch gezegd hebben dat hij een major Frans had herkend dat is maar alterwaar en gij Francis vind gij het niet uit als krinkend dat men zich verstoudt u zo te noemen ach nee, dat trek ik me volstrekt niet aan ik weet nu helemaal dat ze mij die bijnaam gegeven hebben ik ben er niet beter en niet slechter om ik weet heel goed dat ze mij hier in de omtrek naarwijzen als een kozak of een cavalerie of een sier omdat ik met meer gemak rijd dan de state ze nuffjes en dat ze mij overal aangraap als een kermismonner omdat ik de vrijheid neem mij te kleden naar mijn conveniëntie maar een vrouw behoort zich toch wel enigszins te bekomen om het effect dat ze maakt op anderen ik zie niet waarom als andere haar niet kunnen schelen de eerste plicht en er vrouw jeeg zichzelf is dunt mij zich behaagelijk voor te doen dat maken de dames haar mannenwijs voor wie zij niet willen zijn dan op het jet de luxe op wat deze haar alles zullen inwilligen wat de buitensporigheid ermode en der wilde eist ik vrees wel dat er zodanige zijn en teveel maar zijn daarmee de allen veroordeeld die trachten zich goed voor te doen gebied niet het zelf respect met zijn man of vrouw dat mijn enige zorg dragen voor zijn uiterlijk en kan mij niet goede smaak tonen ook in het eenvoudigste als mens smaak heeft ze kleurden een weinig gij geloof dus dat ik gans geen smaak heb omdat ik mij tegen de guren lente dag heb gewapend met een vareuze gekrinkt ik zal me wel wachten u te beoordelen naar een enkel kledingstuk ik sprak alleen van het ensemble en daar een vrouw die volstrekt onverschillig is voor haar uiterlijk een abnormaliteit is moet mij wel een slechte opinie krijgen van de smaak en haar jong vrouw die goed vindt haar gezicht in een lelijke rode doek te wikkelen welke haar het voorkomen geeft van een boswachter die kiespijn heeft herhaalt zijn ras en stout wel nu is dat de ergenis flambar al spreken had ze de doek losgeknopt en nam de gelijk de speltweg die haar amazonen kleed troeseerde de deftige sleep stond goed bij de fijne, slanke gestalten ik kon nu voor het eerst niet meer gehinderd door die nijdige foelaar het ensemble van haar gelaad opmerken nee voor waar ze was niet lelijk al had ze het mogelijk gedaan om een richt onbehagelijk uit te zien haar trekken waren onregematig en scherp dat is waar maar gans niet ruw of grof er lag een uitdrukking van vierheid en vastheid op de gezicht die van zelf bewuste kracht en een onafhankelijk karakter getuigde maar verre was van laagheid of zinnelijkheid seks een flauw bloosje kleurde de bleekheid die er wangen die wat schraal en ingevallen waren het was haar aan te zien dat zij door strijd en leiden was heen gegaan zonder dat haar levendigheid en opgewerktheid van geest daarbij te veel hadden geleden de grote blauwe ogen hadden iets opens dat vertrouwen wekte dat zij flik gekonden van verontwaardiging of gloeier van geest drift hadden kreeg ze opgemerkt einde van opname deel vijf van major frans deze opname behoort tot het publieke domein opname deel zes van major frans dit is een liepifox opname alle liepifox opname behoort tot het publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar liepifox.org opname door Anna Simon nu zij zo naast mij voortging bemerkte ik dat zij kleiner van gestalten was dan zij me eerst was voorgekomen van de hoogte afgezien maar er zat pit in die vrouwelijke figuur dat was niet te ontkennen al was het niet juist de klokker manin die ik mij had voorgesteld te zullen aantreffen afgaande op de mededelingen van anderen en de heroïke bijna die haar volstrekt niet scheen te ergeren het was het ogenblik niet haar te vragen dat zij wel en wijs had gedaan toen zij haar slepende amazonen had getrouceerd al was het op wat onbevallige manier want nu hinderde die haar in het lopen door het mullizant en bleef telkens haken aan een tak of een struik ik was reeds voldaan dat ik een overwinning op haar had behaald die niet geheel zonder betekenis scheen dat zij mij zekere concessies had gedaan bewees dat zij niet zo onverschillig was omtrend de indruk die zij op anderen maakte als zij mij wilde doen geloven toch moest ik toestemmen dat zij wel en wijs had gedaan ze hadden ook eens haken aan een tak of een struik één zelfs struikelde zij haar door en zou neergevallen zijn zo het niet schielijk haar arm had gevat om haar opgericht te houden dat komt van al die behaagzucht die die mij predikt zij ze lachend mijn eigen manier was veel beter in de praktijk wacht even, ik weet er nog wel wat op ze nam de slep over haar arm en stoorde zich niet aan dat er juist geen coquette japon voor de dag kwam met keurige plicees en duurde stroken zoals onze dames niet om gaarnen laten zien maar een effe en blauw merinoche dat er tamelijk verkleurd uitzag ik boot haar mijn arm tegen mogelijke recidieven van het ongeval dankjewel neef, zei ze wat pits ik kan best alleen lopen zoals ik altijd gewoon ben ik ben niet één van die hopeloze schepselen zoals jij mannen ze het liefste hebt die zich altijd laten steunen en geleiden ik moet u doen opmerken dat gij het zijt die mij in deze tot gids trekt en niet weer de keer u tot steun mogen zijn gezegd vast advocaat dat gij de replik zo behende ganteert ik zal u zeggen wat ik ben als gij mijn arm wilt nemen un foi ne fait pas loin het is allermeest voor de gezelligheid nee dit mal zult gij u zin niet hebben leo het is even gezellig zo ieder op zichzelf en als ik u gids ben moet ik weten wat het beste past op deze gronden ik kan even goed luisteren verschomen dan stel ik welke mededelingen uit tot later ook goed zijn ze droog ik ben niet nieuwsgierig en ik mocht me eens vergissen in het pad als u vertelling interessant werd en te veel mijn aandacht boeide ik ben het met u eens antwoorde ik op dezelfde toon dat wij zorgen moeten niet te verdwalen want ik verlang hartelijk op de werven aan te komen dat wil ik wel geloven de tocht is juist niet erg meegevallen merkte ze aan met een mengeling van bitsheid en schalkzheid in tegenil ik kan verwachten dat ik zo spoedig en op zulke verrassende wijze de kennis zou maken van mijn nicht fruele francis mordant de kennis maken herhalte ze bijna grommend men kent mij zomaar niet uit een eerste samen zijn en wat de verrassing betreft zo gij dat een aangename noemt zie ik niet waar u hoogeroemde oprechtheid is gebleven die is waar ze altijd zal zijn en twink mij u te doen opmerken dat men ook van een verrassen kan spreken en ik wil gaar ne bekennen als jij op gesteldzijde te vernemen dat uw onbarmhartig leedvermaak in mijn ongeval gans geen behaagelijke indruk op mij maakte dat is een geluk voor mij zo is er nog kans dat ik meen val hunkerde ze naar een compliment zoals het voor mij niet het ogenblik om uit te laten vangen ik bleef zwijgend naast haar voortgaan opeens bleef ze stilstaan en sprak met zekerere gulle levendigheid vergeven mij leeuw zo onbarmhartig heb uitgelachen wil geloven dat het niet juist uw persoon gold maar wat zal ik u zeggen ik heb er altijd zo'n plezier in als ik een van de zich genoemde heren der schepping een gek figuur zie maken dat ik het uitschaderen moest al waren de toren van een bespotten mij ook nog zo duur te staan gekomen het spreekte maar zelf vanzelf dat ik u daarover geen rankunen houd Francis sprak ik ernstig maar het geen mij leed doet om uw entwil als op mijzelf is die verbittering tegen ons allen duidelijk spreekt uit uw gedragingen en waarvan die schade vroyden over mijn misavontuur slechts de uiting was kan ik het helpen dat ik dat man en volkje zie zoals het is ze noemen zich onze heren en meesters ze zouden het dol graag wezen hoewel het de meeste hunner niet gelukt en waarom niet omdat ze alle eerste slaven zijn van hun eigen zwakheden, hartstochten en bejaagingen de meeste hunner zijn zo bitter klein geestig en onnozel dat mensen om de vinger kan winden maar de moeite neemt hun zwak uit te vinden en dat te vleien wie daar aan tegen onder hen de krachtige en verstandige heete zijn zo hard vochtig zo zelfstuchtig zo onbetrouwbaar dat het een vrouw beter is zich het hoofd tegen een rots te verbrijzelen dan zich te wagen aan die clip waarop haar hart zal breken dat is een harde oordeel Fruele Mordang en mij denkt dat jij nog niet het recht hebt om het met zoveel beslistheid te vellen het kon van Major Frans die heren in de kaart te maken kan het ook zijn dat Major Frans zich vormaals wat al te zeer heeft laten verblinden door blinkende uniformen dat bij later scherp toezien ontnuchteringsgevocht toen het pleek dat daaronder niet werd gevonden wat het uiterlijk beloofde met die uitkomst dat nu civiel en militaer beide in dezelfde schaal worden gewogen en te licht bevonden gij vergist u, zo is het niet gegaan Major Frans heeft zich niet aan vrije uniformen kunnen vergaben en heeft al de graden van de corporaal af tot de legerbevelhebber toe langs zich zien voorbij gaan zodat hij precies weet wat er onder de galons en onder de borduurselen schuilt ook is hij gans niet onbekend met de civiele en heeft gekleden, rokken en gedekoreerde borsten in genoeg samenverscheidenheid kunnen graden slaan om beide de rekening te kunnen maken en dan is er sloppend soms deze dat de discipline nog wel het beste middel is om wat er goedzinnig man is tot zijn recht laten komen terwijl zij het kwaad althans binnenzekere grenzen beperkt een preservatief dat de zogenoemde burgelijke vrijheid mist overigens moet men niet zeggen dat de krijgstucht verlaagt in het tegendeel ze houdt opgericht wat niet op zichzelf kan staan terwijl de servietheid die bij de bureaucratie heerst in het stof werpt en het karakter bederft gesteld altijd dat er karakter waren het tafereel is voor beide categorieën niet vleuwend het schijnt Major Frans moeilijk te vallen de suprematie van ons geslacht te erkennen zij meent dat er allereerst superiority behoort te bestaan om suprematie te erkennen vreule mordang moet wel hoog staan om aan andere zulke exorbitante eisen te stellen zij zou, denkt mij al heel laag moeten staan in die zeg je in hogere stelte dan de jammerlijke middelmatigheid waar men winsig in de regel te vreeden houdt geen gunst of een veruitzicht voor u aanstaande echtgenoot vreulen mijn aanstaande echtgenoot ze lacht eruit maar er was iets schils en schrijnend in die lach ik merk wel goede Leopold dat hij hier uit de luchtzijd komen vallen wees gerust niemand zal last hebben van mijn overvragen ik zal niet trouwen daar kun je niets van zeggen de omstandigheden zouden zo kunnen samen lopen dat ik een echtgenoot nam om ze te bezweren viel ze in met sprekende verontwaardiging luister leo gewet niets van mij en wat jij mogelijk meent te weten zal u door list en lasten zijn ingefluisterd daarom kan ik het u niet kwalijk nemen dat hij zo spreekt maar ik verzoek u niet zo laag van mij te denken dat jij mij in staat acht om mijn naam en mijn persoon op te offeren en materiele belangen van wie ook dat zou er nog allemaal keren een mariage de raison het onredelijkste en onzedelijkste verbond dat er zijn kan en toch een dwaasheid wie ter wereld achter ten schande wel nu ik major frans al ben ik de enige van mijn gevoelen ik blijf erop vaststaan en niets of niemand zal mij eraf brengen ik drijf geen rijlhandel met mijn vrijheid met mijn hand ik zal eenmaal vrijvrouwen van de werven zijn en ik wil een vrije vrouw blijven vrijvrouwen van de werven arme fransis ik had maar één woord te spreken om haar deze illusie te benemen vrijvrouwen van de werven kon zijn nooit worden tenzij ze met die handschonk die zij zo hoog ophief boven alle bereik vrijvrouwen van de werven alleen bij mijn toelaten in konzet zijn maar het was nog gans geen tijd om zo beslissend tot haar te spreken ik nam echter een zijspronk die enigszins op het doel afging menige vieren jongvrouw die dacht als gij fransis sprak ik en die nooit iets zou hebben toegegeven toch uit haar sterkte frikken door overwegingen van andere aard juist op de zich roomende vrije vrouw werd er lastig en loge hun pijlen en daartegen zou ze dan normaal moeten nemen als een schild om ze daar achter te bergen riep zij met heftigheid nee Leopold van Zonshove als gij fransis Mardon heb leren kennen zult gij weten dat ze deze pijlen niet vrees en al vreemde ze die dat zij toch niet laf genoeg is om zich daartegen op die wijze te verschuiden daar heb ik ze dikkels genoeg rondom mijn hoere snorren om te weten van welke krachten zijn en daarom weet ik dat het schild niet eens zou dekken het zou maar een dubbel wit aanwijzen en liever dan een tweede een onvoorzichtige die zich met donky shots heroisme zou willen wagen daar aan bloot te stellen zou ik ze alle alleen op mijn borst opvangen wij doen ze toch niets meer eindigen ze met een minachtend schouder ophalen daar sprak niet enkel trots en wilkracht die blijkbaar meer dan woorden waren dat lastig uit haar blik al had ik het niet verstaan uit de vaste sielvolle toonharenstem die mij diep trof ik voelde dat zij door diepe enge wegen moest zijn heen gegaan om zo te kunnen spreken reeds wilde ik aan mijn antwoord iets leggen dat vanmede gevoel getuigde toen ze opeens hervatten met een luchthartigheid die wel wat gemaakt was maar er is geen gevaar bij dat mij in zulke verzoekingsallijden het ras der donky shots van de ronde tafel is in onze eeuw verloren gegaan en het zal wel in niemand anders opkomen maar je hoor frans en huwelijk te vragen en dat is heel geluk gauwk want generaal zou mij graag wat hij noemt geëtabliseerd zien voor zijn dood de goede man heeft nog niet het besef dat daar niet over gedacht kan worden en zou zich allerlei offers willen getroosten tot elk compromis toetreden om er mij toe over te halen en dat zou maar onrust en tweespad geven zonder goede uitkomst die uitspraak beloofde niet veel goed voor het succes van mijn tocht en ze was geen nufje van 19 jaar dat nee zegt als ze ja meent maar ze gaf mij toch zonder het weten of de willen, wenken en inlichtingen die ik mij ten uur te komen maken een num er werd die aan voet du ik begreep dat ik met de meeste voorzichtigheid de werk moest gaan Erik in ernst de poging waagde om haar uit dat vaste besluit los te vrikken maar het komt toch geen kwaad ik wilde het te doen ik was onwillekeurig een paar pas vooruit geraakt keerde mij om en bleef vlak voor haar staan terwijl ik sprak en als ik nu eens expresselijk naar de werven was gekomen om hun dergelijk voorstel te doen wat meent je daarmee volg ze met gefronst de wenkbrouw een voorstel? welkom voorstel nu datzelfde waar je over spraakt en dat jij voor zo onwaarschijnlijk hield dat het iemand zou invallen u te doen een hulipsvoorstel? en door u? volg ze met evenveel verbittering als verrassing dat is niet waar zegt dat het niet waar is riep ze met heftigheid maar onderstelling zeven dat het waar en het waren wat zou het geantwoorden ik wilde die onderstelling niet eens maken jij bevalt me als neef om de curiositeits willen maar als ik geloven moest dat jij kwam als advocaat in zulke kwaarde zaak liet ik u dodeinvoudig in de heis staan daar moest je zelf maar zien hoe jij op de werven zou komen daar mijn antwoord en als begon zij reeds uitvoering te geven aan dit voornemen liep ze schielig voort niet zo snel toch of ik was met een paar stappen weer bij haar een antwoord meer oprecht dan beleefd zoals me het van vreule mordang wachten kan hernam ik maar op mijn beurt moet ik u zeggen dat zo ik het erop gezet had op de werven te komen met welk voorstel ook ondanks mijn weerbare nicht dat ik mij dan aan dit detail niet zou stoeren ik val ook wat koppig dat ik mijn doel wil bereiken en ik zou het niet opgeven al moest ik de ganze dag rondzwerven op het mullezand maar wees gerust ik ben geen vleier toch er zegt nog genoeg oud riddelijk bloed in mij om niet te schromen een dame verschromen mij dat ik het woord even gebruik te kwetsen in haar tiersten en hoogste rechten bij gevolg zou ik mij wel wachten in ernst een voorstel van dienaar te doen op zulke bruske manier en bovenal niet voordat ik de overtuiging had er genomen wel nu, zo het geval zich mocht voordoen ze het gegewaarschuwd maar zo ik dit voor niets moet houden dan een doeloze scherz moet ik u toch zeggen dat ik beter van u verwacht had dan een aardigheid waar nog geest nog vinding aan is dat was meer dan een coup de ventelle dat was een ferme tik met de reisweep maar daar ik bewust was die niet verdient te hebben nam ik het koeltjes op en voeg alleen even gelimlachend het is nu goede verwachting van mij te koesteren gij zei het lastig hernam ze met het uitvragen half verlegen, half met onweel en ze stapte zo driftig voort dat ik weer moeite had daarin te halen toen gebeurde wat ze zelf reeds gevreest had de wind dreef zijn spel met haar breed gerande hoed en rukte die in een woest te vlagen opeens van haar hoofd het net mede waarin het haar was besloten geweest dat nu in volle rijkdom haar neerviel prachtige goudblondelokken die ze zomaar achterloos als in een vroom 2-mal rondom het hoofd had geslagen en in de hoedweg stopt en die nu als een golvende sluier van gloeiend goud rondom haar hals en schouders neervielen en het lelijke matrozenbuis bijkants onzichtbaar maakten nu eerst kon ik haar gansen gelaad onbelemmerd aanschouwen en het was me over een gedaante verwisseling plaats had was dit major frans dit de vrouw waarover zoveel en met zo weinig achting gesproken werd het was bij kants onmogelijk dit hoge, edele voorhoofd die fijne, levendige, schrandere trekken die bij diep gevoel bij de merktekenen van Leiden toch de reinheid en de eenvoud van een kindschene behouden te hebben die aantrekkelijke, echt vrouwelijke figuur met haar stralenkrans van lokken die mijn eer voor een Madonna zou laten poseren dan voor een ksantiepe moest ik daar die ruwe, weerbastige man en hartster in zien die zij zelf zeiden te zijn het was ongelooflijk het was om te verstonnen van verrassing en bewondering beide en werkelijk ik vond geen boord om uit te drukken wat ik gevoelde een ogenblik liet zij zich deze zwijgende bewondering wel gevallen en genoot zeker in stilte haar dubbele trionf maar plotseling riep ze half lachend half knorrend grijzijd geland, dat moet ik zeggen grijp blijf mij in de weg staan om mij aan te gapen in plaats van mij te helpen mijn hoed weer te krijgen die al een mooi eindje ver voortgejuicht is en vlug als de wind zelf ving ze aan haar flambar na te rennen die als een elastieke bal werd voortgedreven ik liep mij niet voor de tweede maalporren om deel te nemen aan de kluchtige harddraverij ik had zelfs het geluk haar voort te zijn en het lelijke hoofdeksel te vatten juist toen het dreigde diep in het zandal neer te storten trionvantelijk keerde ik maar naar haar toe om het haar terug te geven maar oh jammer oh schrik ze was achterover gestort in het zand en lachte worstelen met een hinderis die haar het opstaan onmogelijk maakte ik schoot toe in de grootste onrust wat was het? in haar vaart had ze vergeten het sleef van haar rijkleed op te houden die aan de scherpe doren doornstruik was blijven hangen en haar had toen struikelen had toen vallen ze was zwaar heen geslingerd bleek van schrik wilde ik haar helpen om op te staan ze sloeg het af en toch toen ze bemerkte wat de hinderis was moest ze mijn dienst wel aannemen mag ik? voel ik met een stem waarin ontroeling trilde ik moet het wel toestaan antwoorden ze met een knorrig gezicht blijkbaar meer ontstemd dat zij iemand, dat zij mijn hoop nodig had dan over het ongeval zelf en toch maar al te zeer overtuigd wat ze er niet konden missen ik kneelde naast haar neer en tracht er zo voorzichtig mogelijk de prachtige zijde achter gevlechten los te winden uit de doornstruik zonder ze te beschadigen het duurde een geruime tijd en het was een werkje waar toen geduld en kam te vereist werden en ze was zeer ongeduldig en zeer weinig leidzaam en wat mij betreft met de beste wil om mij te haastig ging het niet vlot uit vrezen haar te martelen wilde ik langzaam en zacht te werk gaan en zij rukte en schudde aan haar gulden of ze ze leeuwen manen of ze ze uit wilde trekken dus bedier ze in één seconde door haar drift wat ik in minuten Tobbes had veroverd in tussen praten en knorden ze voort zie je nu wel waartoe kosterlijke raad mij gebracht heeft zie je wel hoe praktisch de vinding was waarvan je me afkeerig het gemaakt de kiespijndoek stond lelijk dat herken ik maar hij beveiligde tegen een ongeval als dit hier dat komt ervan dat ik van mijn beginsel ben afgeweken om nooit naar iets anders te vragen dan wat mij zelf past daar lig ik nu als een hopeloos wezen aan de voeten van een quasi redder die er nog groots op zal zijn dat hij mij zo'n kosterlijke dienst bewijst trots wezen zal hij niet maar heel dankbaar dat het eindelijk is gelukt want je kunt nu veilig opstaan spak ik een blijde triomf en stak haar zoals ik mijn recht achter de handen toe om haar behulpzaam te zijn maar schichtig als een eek hondje was ze opgesprongen en tot loon kreeg ik het verzoek om wat opzij te gaan maar haar een weinig in orde brengen en de hoed opnieuw vastzetten het was hard maar billig ik mocht geen toeschouwer zijn als haar toilet maakte ik liep vooruit om haar te doen zien dat ik eerlijk spel speelde en tock mijn handschoenen weer aan want mijn vingers waren delig geschrand en heeft verkoos haar medelijden niet gaanen te maken ze was in een oogwenk gereed haalde mij spoedig in en noemde mijn naam op dat ik zou omzien de hatelijke doek was er weer omgeknopt en ik kon er dit mij al niet tegen protesteren uit zichzelf vatten ze nu mijn arm en sprak op haar eigen naardige toon dat is om je te belonen leo dat je eerder moedigheid geweest en nu niet gevroken hebt ik mij verreken op u? en waarover? hoe meent je dit? je hebt mij niet uitgelachen om dat zot ongeval zoals ik het u heb gedaan om het uwen u uitlachen? hoe komt geroop franses? ik was zo zeer verschrikt qua het was er niet bij een val in het mullen zand dan dit ene dat ik verdiend had aan u belachelijk te zijn en bespot te worden het is waar ging ze voor met een minachtens schouder ophalen daar is mayor frans genoeg aan gewoon om zich er niet meer aan te stooren maar toch van u zijden zou het wettige represij zijn geweest en ik waarder het in u dat hij u onthouden hebt daar is niets verdienstelijks in ik was veel te veel bewogen met uw delelijke toestand met dat prachtige haar dat die jammerlijke schade had kunnen leiden ah wat dat betreft maar ik was in een lastig pakket en maakte een gek figuur bovendien ik weet wel dat het mij meer gebeurt er vatten zij met zekere luchthartigheid want ik heb nooit lust gehad de sleur te volgen en als ik dat niet wil en zich te vrij en te vieracht om alles na te doen en na te spreken wat de andere elkaar nazegen en na apen dan raakt men al gauw buiten haar cirkeltje waar binnen mijn veilig is tegen de schamsgehouten der rijerie en wordt vogelvrij verklaard zo is het mij gegaan verschoon de oprichtheid een weinig door eigen schuld naar ik vermoed een vrouw behoeft geen apen te worden die iedere mode na bood maar ze speelt toch een gevaarlijk spel met zich al te stoud te verheffen tegen het aangenomen gebruik en publieke opinion te braveren als de publieke opinion dwalende is zie ik niet in waarom een vrouw zich daar aan zou moeten onderwerpen een degelijk man die zelf gevoel had zou het immers ook niet doen hoewel ik mij al te goed weet het een zedelijke moed missen om van het heersende gevoel het de deur ver verschillen en bovenal om er voor uit te komen zwakheid en beginsolloosheid in een man is verachtelijk ik ken het maar wat lafheid moet genoemd worden in ons wordt permiddelijke meegaandheid bij u in consequenties worden uw lieden veel lichter vergeven dan bizarrie men onderwerpt zich aan uw kaprices met schijzen weten kleden in de vorm die koers heeft maar men staat u niet toe te zondigen tegen het gebruik dat nu eenmaal wet is geworden ik zeg niet dat het voorkomen billijk is maar toch het heeft zijn goede zijde de wereld is nu eenmaal niet anders en met tegenstribbele verandigd ga je toch niet maar wie zegt u dat ik de wereld zou willen veranderen riep zij opstuivend daar heb ik mij nooit meer ingelaten maar ik verkies nu eenmaal niet mij te schikken naar haar bespotterlijke excigentie zie daar alles heel goed maar wat brengt u dat verzet dat op geen beginsel rust en alleen van persoonlijke tegenzin uitgaat dat heb ik u al gezegd vooral vrijverklaring uitbanding, een fondos dat ik nooit rechtvaardig zal noemen maar dat ik met beleidschap heb een vaart afreddier niemand legt hem uit bandingschap op maar er zijn omstandigheden waaronder men die uit zichzelf kieest eindigde zij terwijl de toon van overmoed die zij even tevoren gevoerd had tot die van toffe neerslachtigheid baalde zulke omstandigheden kunnen er zijn dat geef ik u toe was de maatregel op zichzelf verkeerd die haar vormen wil blijft en staat voor zijn zaak wie heen gaat, verlaat haar en geeft haar op aan haar vormen heb ik in het geheel niet gedacht wat ik zou gewenst hebben was alleen het recht mezelf te mogen zijn zonder aangegaap te worden als het kalf met twee koppen op de boeren kermis maar de zaak was mij de moeite niet waard om ervoor te vechten er is vechten en vechten gij vrouwen hebt u een eigenaardige wapen batae de dam is een allerliefst blij spel maar waarin de heren althans niet zegenpraalweg dragen dat bedoel ik ook niet alleen die wordt behaald door echte vrouwelijke middelen niet met alles te preveren met een erde met haar mor aan te nemen maar met haar invloed te laten gelden met sutjes en zachtjes aan telkens een schrede te winnen met te behagen en zich bemiddelijk voor te doen dit zijn, geloof me daarin de beste wapen in zulke strijd en die vrij wat zeker de doel treffen want inroepen van richten en de ijs der gelijkstelling die door sommige uur zo onvoorzichtelijk wordt gedaan en die op de bitterste teleurstelling zal uitlopen zodat een man wordt ingewildigd advocaat, sprak ze hoofdschudd en nog wel voor een zaak die niet aan de orde is hoe meent gij dit? dat ik mij volgens trek niet inlaan met de kwestie die je gaat daarop werpen ik heb wel wat anders te doen maar het is niet meer het ogenblik om daarover te praten om echt te werven als we dat pad langs die heg van mij door eens inslaan zijn we er binnen vijf minuten ik volgde met het oog haar aanduiling en zag toen mij van de heide afstegen een oude stompe toren zonder spits de ruïne van het midden-euws kasteel dat men terzijde had laten liggen toen men het nieuwe ging bouwen vertelde Francis daarop hield ze mij evenstaande luister leo ik heb nog een en ander met u te spreken Eric binnenleid eigenlijk een reden is van uw bezoek aan de generaal dat heb ik u reeds gezegd ik wil kennis maken met de familie mijn hermoedig en als die kennismaking niet mee valt heen gaan en zien wat tijd en omstandigheden kunnen uitwerken tot verzoening maar ik geloof niet dat de onverzoenlijkheid taagins zich zal uitstrekken tot u hernaam ze met zekere goeilijkheid als je maar niet de arme oude man met zaken komt lastig vallen ik heb het u immers verzekerd dat ik een procureur zou gebruiken nu, kom dan mee maar ik moet u voorafvaarschoenen dat je de generaal niet alleen zult vinden kapitein Rolf, een oude officier aan retrait is bij ons ingekwartierd op de werven mogelijk komt hij u wel wat ruwen en ongemaar niet het voor, want hij is een soldaat van voortuin die geen opvoeding gehad heeft dan nikkardzerne, maar zijn hart is goed en mijn grootvader kan niet buiten hem en gij dan? oh, mij hindert dat niet ik ben aan gewoon ik waarschuw slechts, omdat gij uit Den Haag komt vergelijkt mijn kapitein Rolf niet met de aristocratische officieren van het regiment Gennadiers en Jagers hij is een oud gediende die eigenlijk als onderofficier met de chef Frons en de medaille van 30 jaar gedienst had moeten gepensioneerd zijn waren hij niet met de willemsoorden begiftigd uit consideratie op zekere dag tot luitenant benoemd en uit gelijke oorzaak ten laatste met kapiteinsgang gepensioneerd onze wijze van met elkaar om te gaan zal in mogelijk wat bevremde wat ergeren, maar hij noemde mij reed zijn overste toen hij nog een kind was en vloog op mijn wenken en dat doet hij nog zoveel zijn stijfbeen en zijn traumatisme uit toelaten, in eenwoord hij is mijn factotum vissen is zijn hartstocht, sinds hij de jachten aan heeft moeten geven ik gebruik hem tot pluimgraaf en bij ontstentenis van de keukenmijd zou hij de piefstuk pakken en de soep koken liever dan het met een stuk brood te doen het was er een oom van het eerste nummer sinds hij tijd en gelegenheid heeft om over het grote vraagstuk wat zullen wij eten, na te denken is het bij hem hoofdstraak geworden en helaas bij mijn groot vaarder niet minder en is er dan verder niemand anders waar je wat aan hebt wie anders zou er zijn we gaan hier met niemand om en daar zijn goede redenen voor de domineer komt eenmarsjaars en de burgemeester al zou hij komen wordt niet toegelaten, want hij is een vijand en een spion en vrouwen en dochters zie ik niet en wil ik niet zien er zal erg genoeg als ze mijn zondags in de kerk zetten aan te gapen geziet dus waar het op neer komt voor mij ik leef dus er de beide grijzaarts in dat kan niet anders en dat is ook heel goed eindigde ze met een berusting die zoveel komende hoog beloosheid uitdrukte dat zij zonderden te bedoelen bij de diepste meewarigheid inboezende dus ook geen logees van uw leeftijd geen enkele vriendin waarmee gezimpatiseerd dat zou we nog aan me bankeren dames logees hier binnen te haan spaksen met bitterheid en wat vriendinna aangaat die heb ik nooit gehad, nooit willen hebben ik weet te veel wat de vriendschap daar vrouwen is geveracht mannen, gehaate vrouwen geverwerpt dus het gantse menselijk geslacht op zulke wijze dat ik mijn vermogen om liefde hebben heb verzet op paarden en honden meent gij ik wil enkele niet voor alle laten gelden maar het is mijn schuld niet dat ik nogal scherp zie en het genica waar genomen bij de exemplaren die mij onder de ogen zijn gekomen geef me, ik ken het geen hoge voelen van de soort zodat ik met zeer weinig referentie zie op hen die zeggen dat ze de heren daar schepping zijn en met niet de minste sympathie op hun schone weder helft als Shakespeare waaruit zegt dat de Engelen schrijden onder jammerlijke trekken die de mensen uitspelen en de hoekort daar zijn is het niet vreemd dat ik die geen Engel ben maar die evengoed alleen jammerlijks aanschouw met welging afkeer ik wilde geloven Leo dat er noobel mannen en waardige vrouwen bestaan maar die zijn accepties en ik behoort tot de misdeelden die deze onschatbare uitzonderingen niet heb mogen aantreffen of als ik meen ze moeten hebben voor die lichtgelovigheid met bitterer teleurstelling werd gestraft mogelijk ligt een beel van deze misverduin aan uwzelfe Francis sprak zacht maar met nadruk jij hebt verkeerd gezocht of zij niet op de rechte wijze met uw onderzoek aangevangen hoe meent je dat voeg zij meer getroffen dan vertoond is het wel zeker dat jij met zelf onderzoek met zelf kennis zij begonnen ze zwegen ogenblik in nadenken verdiept en zuchten daarop hervatten ze mij met zekere vastheid in de blik aanzienden alsof zij mijn innigste gedachten wilde peilen gescheint in ernstig man te zijn grijpt karakter zou ook mij niet bedrig het is zeldzaam genoeg om gewaardeerd te worden maar men het vindt nu dan, ik zal u vertellen hoe ik begonnen ben maar nu niet, want daar ligt het kasteel voor ons en de dorpsklok slaat 1 uur ik vrees dat men mij met ongeduld zal gewacht hebben en dat het halve garnizoen al op het voorplein post heeft gevat om naar mij uit te zien het is lang niet zeker dat ik met krijgs eerst al word er verwelkomt nu, dat doet er niet toe volg mij deze brug over die poortoor geziet, de brug is niet ongenaakbaar we zouden geen belegg kunnen uithouden einde van opname deel 6 van mayor frans deze opname behoort tot publieke domein