 Qudafərin görpüsü allanda kəmandir deyip kəmandir. Xəşl eləyərim, qoy bir də indiyərim oraya bayrağı sancım. Belə baxıb, belə baxıb ki, bir aqası tapabilmir bayrağı kətirib, aparıb qoy. Bayrağı götürib, aparıb bayrağı sancım. Bulağıra elə bil bu yoldaşlarının yanına. Də demək, orada da bunun kullanır mənlər izilirmiş. Bulağıra çatat çatmaz, münamiyot mərmisi nə tuş gəlir. İkinci Qarabağ Muharbəsində şəhid olunmuş Türkməm Mənmədovun ailəsi kanalımıza müsaibə verib. Onun dövüş yolundan danışır. Ailəni sözlərinə görə Türkmən şəhdətə qoruştudan sonra, sabıncır aynıcıca başlısı onlarla maraqlanmayır, beşkəlilərinə də baxılmayır. Maraqlanmır ki, gəlb üçüzü, gəlb köməkdə araq eləməyəsən, eləməyəsən. Bir yer verməyə, bir məsələ, hətç verməyəni edir, bulağını söylür. Bu hürranın icrasından zədəm ki, yəni o yollara baxmalıdır. Şəhidin orada plakatı yolun qıraında arxat bərbat gündə, gölmət çəl suyun içində istəyəm ki, oraya bax. Bir ildə oranı olar abaqlaşdırıq, qəşəngə qazıya kərdilər, qəşəngi düzəldə ərdilər ki, buraya bu şəhidin plakatı quluf, o şəhidə ölmət edilir. Valdəyinin eləmi idilər, valdəyininə lazım duyulan ölmətdir. O şəhidə, mənim evladıma ilə idilər, o hürmət için. Bu diyədik, bu torpaq uğrunda zanlı bir yerim. Yədə Bəylayonunun harcılar kəndidə anadan uluf. 2000-ci ildə kösümüş bir bahki şəhərinə. Bahki şəhərinə burada ilmki saylı cəbələ adına orta məhdəbə gidib dərisini, davamın təsirli burada davam illə yif. Ondan sonra təsirli tam olanı sonra dokunun üç sınıftan qerif lisiyi də okuyub. 2007-ci saylı lisiyi də davam illə yif. 6 satın aldı, diplomin aldı. Ondan sonra hərbiyə çağırdılar. Çəklidə çağırıldı, Kədə Bəylayonu kəmsələriqə, kəmsələriqdən yetti düştüyü nəxçıbana. Bir həftədən sonra nəxçıbana qaytardılar ki, bu uşağın ürəndə ses var. Ayağın altı düzüyüdü. Ondan sonra apardım həkmə yoxlattım. Bu problemə bilmişdilər, yoxlattım. Orada həkim dedi ki, bu uşaq hərbiyə yaralsızdı. Ondan sonra bir də kəmsələriqdən çağırdılar. Yetti Kədə Bəylayonu, uşaq o qədəri bezdi ki, yə mənə də bir dəfəli təxris elində apar məyəm. Yə, belə yarıla aparsın, aparım, qoy, mən gəcikirəm. Yəməyəcə 19 yaşım var. Oradan yetti sumqaitdə nəsə olsun ya xidmədə. Orada prisyası qasını qəbul illədi, prisyas qa tamamlandı. Oradan böylücü oldu, böylücündən sonra gəldi prisyüklə. Elə prisyüklə də dədə davam illədi əskəriyini. Əskəriyi davam illədi 2 ay qan. 14 ay idi. Tamamlayırdı, 2 ay qanmışdı. Gəldi döyüşlər başladı. Centiyabın 27-si buradan yola düştü Fuzilirayonu. Yetti orda qurlu qilləməyə, oradan yetti Cəbral, Qudafərin körüpüsü. Bidən suya qarmışdı, çatmağa. Orada yetti 1 ay tamamında şəhəd oldu. Ayn 27-si gündə Fuzilirayonu da şəhəd oldu. Okduya buralının 28-si gündür mənə xəbər gəldi. Mən işləydim. Bir də xəbər çatdı ki, şox yaralanım. Demədilər ki, şəhəd ol. Yetti gəldik, Allah yalvarı yalvarı yetti ki, 7 məyağının birini təhbəyim. Erləm birini mütəhbim, amma sağ cəzər mütəhbim. Yetdim ki, orda bir şey vahmiə düştüm. Birinci tanıya bilmədim. Baş sesli qabqaraydı. Amma bədən eləbişki yatırdı, yatakdaydı şox. Təvzən qızıma zəngirlərim ki, qızın qaqaşın bidən nişanəsi, özümlən asılı bir də baş. Qaytın bir də qorlu qaldıranda burada xalı gördüm. Xalı göründə, amma oğlu yetmişdi yanımda idi. Dedim, eləşəm məllim. Buldu. Buradan münamiyotum gəlpə yücübdə aradıb, çıxmış çövlə. Həvcə tapanda, dedim, buldu, götürdük, getdiyim məcidə. Məciddə yüyuldu. Tabi bu da çıxıdıq, çıxadıq. Qudafərin görübüsü allanda, qamandir dev qamandir. Qaç dələrim qoy, bidən yəni, orda bayrağı sancı. Bilə baxıb, bilə baxıb ki, bir agası tapabilmir, bayrağı getirib, aparıb qoy. Bayrağı götürb, aparıb bayrağı sancı. Bunlara elə bil, bu yoldaşlarının yanına. Dədə, bunun kullanılır mənlər izilirmiş. Bunlara çatak çatmaz, namiyot mərmisi nə tuş qəlif. Biz bu laxtişdirirdim. Getim, bu laqa deyir ki, size bir azər su virməz. Şəhədin, bu lağına deyir su virməz. Niyə virməz? Ona icra hacimi, üzbəc mənim üzmədiydi. Bəli, adil vəliyim. Niyə virməz? Torpak qoryanı qəhəramana su virməz. Sa olsun, gəncə bitimiz. Məhəmət məlləm. Gəldi, dedim daha yer tapabilməyədim. Su ucundan, nə biləm, çətinlik yerinə yer tapabilməyəm. Maraqlanmır ki, gəldi sizi, gəlip köməkdə araq eləmişsən, eləmişsən. Bir yer virməyə, bir məsələ, həç virməyə edib olanı söylə. Gəldi, yorem, həmət məhətim, sağ olsun. Qəsəbən umayindəsi, gəldi oran diri yolçu. Bakkür, hara, münasiptir papu yerindən gör. Münasib bilə bilərisin. Bələ, dikdi, açışın elə, il dilimli sallıq. Elə, il dilimlə, yüzyub alayını yekunlaşdırdıq. Gəlip maraqlanıq, bakmırlar. Bu şey, bəni, zənkmən, nəzən gəlip sənə demələm ki, həç bu yolu düzət. Asıl at çəkirik, büyün çəkirik, sabaq çəkirik, gəlip çəkmədirlər. İl də gəldi, ciddi. Gəddisində dedilər, hə, çıxılıqdı gədini yola verək çəkəcik. Qırsa keşdi. Həmsi keşdi, heç qəlip demədirlər ki, bu şəhəsə maraqlanmaq lazım, deyəm mi? Bu şəhədin valdeyinin görək nə vəzətdir, yaşayır? Hə, məhlənin adını. Şəhədə verək, oradan dönəm bilsin ki, hansı çiçə girir, hara girir. Çönün müayindəsini? Çönün müayindəsini. Deyəri, biz müayində alımaq vermişik. Çünün müayində alımaq verək? Güya, yuharı, naziriyə. Bir hildi, bir hildə bir məytub kəlmirlik ki, yanın deyirlər, heç elə vermiyiblər. Burada bir də ki, şəhədin, üçsot torpağa var xanın nefti. İmkən vermir ki, neftizarası. Sen icrabaçısı olan yerdir, neftinə deyə bilər onları. Dəsə, onu vaxmaq deyir, biz xarşı yeri hepimizi saymır. Cranın, rayonun rezidentini kimsə saymabilər mi? Ağlıbaç kamağından verən vəədik kimsə pozabilər mi? Yox. Ona vaxmaqlar. Yəniş nə tüşməyi istəyən biləm? Zabora salam, qoy, yadigərdir. Mənə hep tüşməyi heç heç yətiyacım da yoxdur. Tüşman çox vətən pəlbər. Çox cəstur. Çox qotsaq edin. Vətənəlilə canlı qurban bir yerdir. Balan, hələ, uşaqlanla, həməsə diyərikin, keşki mənəsəkəridən də muharib olaydı. Mənim muharibələ istərək illə edin. Yəni, hələ, bələ, balan muharibəsəmə çatlı orzuları həyətə keçirdim. Eləncid oldu, muharib oldu, keçdi, muharibəsində istərək illə edin. Mən qəbərim olmuq, olmuq döşi et deyində. Ölə bilin 27 günü muharibə başlayıb, 28 gün mühələmin balamın ad günü. Xəbərim yoxdur ki, oğlum döşdədi. 28 günü mazən, gəllə düzü. Bunu təbri kirlərim ki, nəir tüşman? Ad günü mübarek olsun. Yaşımın üstə yaş qəlsin. Səs gördüm, yaman səs gəlir. Dedim, tüşman yanada yaman səs gəlir. Telefon üzmə söndürdü. Telefon üzmə söndürə nə sonra? Qahdə bir dəyqə zəlolar, bir dəyqə keçdi. Yarım dəyqə keçdi, qahdə təzə mazən gəllədi. Qahdə deyədik ki, bilməmiş ki, mama, sən elə bil, mama bəyəxnəsə deydim. Dedim, yanada yaman səs gəlir, o nə səsdir? Sen yerində səmi, qahdə deyirdim, mama, yarım də olmuyo? Fardolarsam, yarım dəyəm. Şaqlar şəqqat dadı, boş verinə. Şaqlar şəqqat dadı, onu səsdir. Dedim, döyüş döymiş, o məndən gizlətdir. 15 gün, mənim xəvərim olmuyo? Allaha anda olsun döyüş dolduğundan, 15 gün xəvərim olmuyo? Qudiyabır aynın 24-də ahırıncı danışı, son danışı. Hiç mənləm birilə danışmamışdı, uzun danışdı. Elə bilmənlə vidalaşirmiş, demək. Mama, özünü quru, mama, özünə müqayət dolu. Mən ona tilbunda yalvar yerdim ki, nəyə turşuman ağrın alayım, başına dolanayım. Mən müharibələ mən deyirləm, sən sən, sən özünü quru. O qaydın madirdim, ama mən sən başına dolanayım. Mən sən qadan alana maymama, özünü quru, özünə müqayət mən ilə bil. Hazır yerdim, mənim balam hazır yermiş ki, yani özünü quruyundan belə iş olur. Ayn 31-21-i mənə istim ki, uşaq yaralanım. Zəngəlif atasına ki, uşaq yaralanım. Yoldaşım bir də mənə zəngirlədir, istən ki, turşuman yaralanı hazırlaş qospitala. Oraya giririk, baxçə güya gətirirlər. Sonra, mən hazırlaşdım, gözlərim, gözlərim, yoldaşım gəlməri. Təzən zəngirlədim ki, yolsa ada qaldan və məmrə empartdir. Yolsa dedik ki, biz gəttik fuzili dədir, fuzili dən gətməyə giririk. Baxçə gələndə, səni gəlif götürərik. Gəlirsən, yaralanma, deməyər şəx. Üç gün hələ, dört gün, üç gün nitralda qalıb, dördüncü günləşi götürülüm. Bir gün ona ilə bilgəlirmişlər dövüşə, sonra gəlirik, bir günlə istirahətdə. Onda da deyir bu insan, boşduran məridə, dəri-dəri için. Nədir oruq biz? Biz nə günümüzədir oruq? Bir oruq dincərdik, girək bir də başlayalım. Qamandir deyirmişlər də, səni zədən dövüşəm. Sən istirahət böyün iləmənsən, türkman. Dəyirmişəm, qamandir. Istirahət vaxtı dövüşəm. Mən istirəm ki, vallaha gələm dövüşəm. Mən ki, istirəm ki, torpaqlarımız azad olsun. Düşmət hafdaqla. Anamız. Mən bəlam özü könüllü gedib buradan da. Bu oruqın icrasından zədəm ki, yəni o yollara baxmalıdır şəhdən xətirində. Mən heç özümə gürə, heç o yolların yaxş olsun, abadırlaşdırılsın, allaha anda olsun, heç biləm araqında da dövüləm. Bu şəhdə gürə. Şəhdün orda plakatı yolun grağında, arxab bərbat gündə, gölmət şəhət, suyun içində, istirəm ki, oraya, bir ildə oranı olar abadırlaşdırıb, qəşəngə qazıya çəkərdilər, qəşəngi düzeldərdilər ki, oraya bu şəhdəyin plakatı quluf. Bu şəhdə hürməti ilə yedilər. Valdəyinin ilə miydilər? Valdəyininə lazım duyulurlar, hürməti. O şəhdə. Mənim evladıma ilə yedilər, hürməti ki, bu gəli, bu topa qurunda canlı verir. Gəbul laq getmişdim, ya özünü danızdırdı ki, heç qüya plakıla bağlı qəbul laq getdim ki, gəlsin, heç olmasa, öz və saytımləndə, şəhəmi, şəhəmi üçün, plak yaratıyrəm. Məşin nə törür? Həyət tənizadın qabağındaydı. İcranın maşını, özünü danızdırdı ki, gürə şəhdilə giri. İcranın mən, nə törür? Mən qəbul laq getdim, icran mənim qabağıma çıxdı ki, bir həç həd anası gəlir, görürüm, bu şəhədin anasını, nəri dərdə problemi, nəyi üçün gəlir? O çıxmadı. Mən balama istəyirəm ki, bu məhalləni nalı verirəsiniz. Başqa heç nə istəmirəm. Brünəm bələ, müracət icriyyat demiş ki, yani icriyyat sözümüzü demiş ki, yurlar da deyir ki, hələ bizim üçün qüya belə bir qərar verilmir. Bizim balaca qardaşımız olup son bir şey. Amma o özün elə aparıq ki, biz ona balaca gözünləni deyil. Ona böyük kim hissəyəm ki, böyük kim aparıq özünü? Hər şeydə, diqqətdir, qayıdı, ahlə canlı, çox vətən perver, çox vətən ruhlu, uşağlıqdan inanan Allaha. Xozalı soygarım haqqında videolar gedəndə biz hər dəfə oturub olunara baxırdıq. O qədər baxırdıq ki, hər il baxırdıq, bütün əzbərləmiş deyik bütün üçün olara. O deyirdi ki, ayda gör nələr eləyip bu əlmələri bir dənə deyir şey olsaydı, mənim silahım sursatım, əlimdə imkanım olsaydı, mən o əlmələri necə göstəyərdim cününü? April də üçlərin də deyirdi ki, çarş ayda mən aparardılar ki, müharibəyə, mən də iştirak edərdim o müharibədə ki, mən də bir vətən torpanın lələ təbə azad olmuşdın da, çarş mən də iştirak edərdim, mən də qazanardım o qələbəni. Deyir kəş Allah eləsin ki, mən gədən ilə də müharibə düşsün, hissəyir deyilə bil ki, şəhətlə qoruşacağını. Bütün şəhətlər mənim qardaşımdı. Qazilərimizə də can sağlığı, nə deyim, Allah köməylər olsun. Şəhətləri hitbax seçmirəm. Hitkəsdə seçməsin. Hansı vətənin azadlığı tünözünü torpağı qoyub.