 Witam serdecznie na naszym kolejnym ostatniem już webinarium. Na samym początku oczywiście za chwilę przeczytam tą formatkę poniżej, ale proszę dać znać, czy słychać i czy widać. Oczywiście zaczynamy. Powyższa publikacja nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej, a nie informacji rekomendującej lub sugerującej strategię inwestycyjną w rozumieniu rozporządzenia Unii Europejskiej Numer 596 łamane na 2014 z dnia 16 kwietnia 2014 roku. Została ona sporządzena w celach informacyjnych i nie powinna stanowić podstawy do podejmowania decyzji inwestycyjnych. Autor nie ponosi odpowiedzialności za decyzje inwestycyjne podjęte na podstawie informacji zawartej w niejiejszej publikacji. Dziękuję, że jesteście państwo z nami. Teraz na samym początku chciałbym sprawdzić, proszę dać znać, czy widać i słychać. Oczywiście informuję, że partnerami naszego spotkania jest Forex Club, Ace Market UTV, czyli mój kanał na YouTubie oraz platformę dostarcza firma TQV. Drodzy państwo, dzisiejsze spotkanie będzie poświęcone tematowi, co robić, aby odnieść sukces na rynkach finansowych. Co robić, aby przetrwać na rynku finansowym, a moje 20-letnie doświadczenie sygnalizuje, że rynek to po pierwsze jest najdroższy uniwersytet na świecie, a po drugi jest wielkim grobowcem wszystkich tych, którzy chcieli szybko zarobić pieniądze. Uważali, że rynek finansowy to jest prosta metoda do tego, żeby się wzbogacić, że jeżeli raz dokonali trafnej decyzji na samym początku, to już tak będzie cały czas i szybko staną się miliarderami, bogaczami. A jeżeli dokonali na samym początku transakcji stratnej i stracili dużą ilość pieniędzy, to tu uważają, że rynek to kasynój, że tutaj wygrywają tylko ci, którzy mają dostęp do informacji połównych albo tego typu informacji niejawnych. Ale jak pokazuje doświadczenie, można przetrwać na tym rynku i postaram się na podstawie własnych doświadczeń. Drodzy Państwo, bo myślę, że na tej prezentacji będę się bardzo często odnosił do swojego doświadczenia, do własnych wniosków, do własnych przewidywani i oczywiście do tego mojego portfela, który ci, którzy z Państwa obserwują, to widzą, co się w nim dzieje, jak on funkcjonuje, a tych, którzy chcieliby obserwować mój portfel, to tutaj na dole jest specjalny adres e-mail i proszę wysłać, wtedy będziecie Państwo rzeczywiście obserwować, jak sobie radzę i na spadkach i na wzrostach. Natomiast na samym początku chciałbym zwrócić uwagę na ten wykres, który widzicie Państwo w tle. On jest kluczowy, on idealnie oddaje to, jak zachowują się nasze emocje, jak zachowujemy się my, kiedy nie mamy żadnej strategii inwestycyjnej, kiedy jesteśmy zupełnie zieloni na rynkach finansowych, kiedy po prostu uważamy, że rynek to jest bardzo proste, narzędzie do zarabiania pieniędzy, kiedy nie mamy żadnego planu inwestycyjnego. I jak tutaj widzie Państwo na tym diagramie, na tym wykresie, kiedy inwestujemy, staramy się inwestować bez żadnego planu, bez żadnej koncepcji, to poddajemy się naszym emocjom. I na samym początku obserwujemy rynek, później uważamy, że kupimy w korekcie, gdy coś rośnie, ale zwykle nie kupujemy, bo czekamy, aż korekta będzie głębsza. Później, kiedy przegapimy tą okazję, no to oczywiście wskakujemy do pędzącego pociągu i bardzo często okazuje się, że łapiemy jakieś ekstrem, zwykle wtedy jest to szczyt. I gdy zaczyna spadać, to po pierwsze mamy takie myśli, żeby usiedniać cenę, żeby dokupywać, żeby nasza cena taka usiedniona była jak najniższa, uważamy, że to jest po prostu okaza inwestycyjna. Kiedy dalej spada, uważamy, że to jest tylko korekta i tak myślimy cały czas o tym, co się dzieje na rynku. Nasze emocje negatywne zaczynają być coraz większe. Zaczynamy przeklinać rynek, zaczynamy już tutaj naprawdę spa, mieć problemy z tym, żeby obserwować go, no to znaczy skupiałam się cały czas, żeby obserwować nawet każdy tic na rynku i czekamy na jakiekolwiek odbicie, które da nam nadzieję, że już tutaj rynki pójdą w górę. No i oczywiście, gdy już przekonujemy się, że to jest korekta większa niż jakiś chwilowy spadek, to staramy się sprzedać to, ale tylko kiedy coś odbije. I oczywiście, jak tylko coś odbije nawet na parę ticów, na parę centów, parę pipsów i tak dalej, parę punktów, to nie sprzedajemy, bo czekamy, aż te odbicie będzie większe. I oczywiście później, kiedy to dalej spada, w końcu na podstawie naszych emocji nieprzespanych nocy obgryzionych do krwi paznokci, bardzo często i różnych innych negatywnych emocji dokonujemy transakcji, sprzedaży. Zamykamy tą pozycję, mówimy, że rynek to jest, no wiadomo, używamy niecenzuralnych cery słów, no i okazuje się jakimś cudem, że trafiliśmy praktycznie w same dno. No i nasze emocje sugerują nam wtedy, że jesteśmy mało inteligentni, bo tutaj zaczyna coś rosnąć i tutaj się okazuje, że sprzedaliśmy w samym dnie, a tutaj rynek znowu zaczyna rosnąć i wracamy do wzrostów. Nie wierzymy w to, że rynek będzie rusł, a później, kiedy się przekonujemy, że to jednak coś jest prawdziwego, to znowu myślimy o tym, żeby kupić i znowu dokonujemy transakcji i cykl się powtarza. I gdybyśmy nie mieli żadnego narzędzia inwestycyjnego, gdybyśmy nie mieli żadnej metody inwestycyjnej, niczego, co by nam sugerowało, jak narze, postępować logicznie na rękach finansowych, no to byśmy cały czas powielali ten schemat. Schemat chciwości i strachu, chciwości i strachu i tutaj on jest dobrze obsany i ja powiem Państwu szczerze, na samym początku mojej kariery, oczywiście tak, że przeszedłem przez ten schemat i dokładnie wiem, jakie emocje się z tym wiążą i byłem w fazie euforii, i byłem w fazie panicznego strachu i gigantycznego zniechęcenia, kiedy uważałem, że moja wiedza nabyta i doświadczenie jest nic niewarte, ma ujemną wartość, no i oczywiście kiedy tylko zaczęło coś rosnąć i byłem na pozycji zyskownej, to uważałem, że jestem królem miasta tak zwanego, że potrafię wszystko, bo potrafię bardzo łatwo zarobić pieniądze, no i oczywiście w sytuacji, kiedy okazywało się, że znowu moja intuicja i moje miemanie o sobie było zbyt duże, powielał się schemat chciwości i strachu. I z mojego doświadczenia dwudziestoletniego mogę Państwu ze całą szczerością powiedzieć, że inwestowanie na rynkach finansowych to jest właśnie balansowanie na dwóch skrajnych emocjach. Chciwości i strachu, chciwości i strachu, który non stop się przeplata jak taka sinusoida cały czas ma miejsce, a naszym zadaniem, żeby być inwestorem, który odniesie sukces na rynkach finansowych, jest to, żeby zapanować nad tymi skrajnymi emocjami. Chciwością i strachem, chciwością i strachem. Jak do tego doprowadzić? Oczywiście mieć swój własny system inwestycyjny, swoją własną metodę inwestycyjną sprawdzoną, która będzie potrafiła nas uszczęd przed podejmowaniem złych decyzji, kiedy będziemy już w fazie takiej euforycznej będzie nam sygnalizowała, żebyśmy nie dokonywali pewnych transakcji, kiedy będziemy obserwowali obsłunięcia kapitału, żebyśmy też nie podejmowali głupich decyzji. No i oczywiście postaram się na kolejnych slajdach dać Państwu taką namiastkę tego, jak ja sam inwestuję, jaki jest mój punkt widzenia, jakie są moje doświadczenia i co należy robić, a czego należy nie robić na rynkach finansowych. No i oczywiście, co należy, jaka jest taka składowa sukcesu? Tutaj warto, myślę, że przeczytać to, co się tutaj znajduje, czyli to jest takie zbudowanie na solidnych podstawach, pewności siebie oraz przeświadczenie o zdolności umysłu do poznawania prawdy i wykorzystywania jej z powodzeniem w każdej dziedzinie życia. Kolejne to jest automotywacja i poświęcenie, posiadanie zdolności, pragnienia poświęcenia czasu, energii na nauczenie się jak i za pomocą jakich instrumentach grać, czyli w tym wypadku dokonywać transakcji. Kolejny punkt, intelektualna niezależność, zdolność doferowania własnych sądów opartych na własnym sposobie postrzegania faktów. To jest moim zdaniem bardzo istotne. Drodzy Państwo, na rynkach finansowych nikomu nie wierzcie. Nawet mi, który tu mówi te słowa, nie wierzcie, nawet mi, sami się przekonajcie, czy te metody, czy te sposoby, czy te punkty widzenia są istotne. Nie dokonujcie transakcji, drodzy Państwo, na podstawie prognoz, jakichś własnych widzimy się i innych sądów. To jest absolutnie droga do klęski, to jest wielki błąd i osobiście sygnalizuje, żeby nie dokonywać tego rodzaju decyzji, nie opierać swoich decyzji decyzji na tego typu sądach. Trzeba mieć intelektualną niezależność, zbierać źródła z każdego miejsca, jakieś tylko dostępne, a z mojej pracy zawodowej, to muszę Państwu się przyznać, że my, dilerzy, przynajmniej ja tutaj i my, tutaj moi koledzy, naszym głównym, główną czynnością, którą dokonujemy w czasie dnia, nie jest wcale dokonowanie transakcji na rynkach finansowych, jakieś tam spekulacje, czy czego tego typu, tak jak tylko czytanie, my po prostu czytamy wszystko, wszystko co nam wpadnie do głowy. Od prawa do lewa, od angielskojęzycznych treści po polskie oczywiście czytamy każdego i należy nie lekceważyć nawet tych skrajnych poglądów i po jednej i po drugiej stronie, ponieważ czasami nawet tacy ludzie potrafią mieć, odkryć coś co nam umknie o wadze, co może nam pomóc w dokonywania własnych decyzji, na podstawie tych decyzji dokonywania trafnych przemyślanych ruchów na rynkach finansowych. Kolejny punkt to jest elementarna uczciwość, całkowite poświęcenie, poszukiwaniu prawdy o sobie samym rynkach finansowych o swoich decyzjach, postępowaniu w myśli do tej prawdy. Ten punkt jest też ważny z tego powodu, że musimy odpowiedzieć sobie na pytanie, jakimi my jesteśmy ludźmi w sytuacji, kiedy są te skrajne emocje, kiedy czujemy wielką chciwość, czyli uważamy, że jesteśmy panami świata, że możemy wszystko, że potrafimy zarobić na rynkach finansowych w parę godzin tyle pieniędzy, co wcześniej nasz ojciec czy matka przez cały rok, czy jeszcze więcej. I co jesteśmy w stanie zrobić, kiedy czujemy tą negatywną emocję, czyli strach, jak się zachowujemy, czy mamy myśli, nie daj Boże, nawet takie samobójcze, czy potrafimy myśleć w kategoriach hazardu, czyli zastawiać domy, samochody i inne różne takie rzeczy, które się bardzo często zdarza niestety, między spekulacją a hazardem jest bardzo taka bliska nic i trzeba być świadomym tego, jak się zachowujemy w sytuacjach tych kryzysowych, w sytuacjach tych kryzysowych. W sytuacjach trudnych w sytuacjach strachu. No i oczywiście, kiedy odkryjemy w sobie duszę hazardisty, być świadomym, że pewnej granicy nie należy przekroczyć, bo jeżeli ją przekroczymy to czeka nas tragedia, nie tylko finansowa, ale także osobista. No i piąte, prawdziwa fascynacja w tym, co się robi, akceptacja faktu, że największą nagrodą jest sama praca jako taka, a nie pieniądze. Oczywiście myślę, że to jest dość zrozumiałe, nie trzeba tego więcej tłumaczyć. No i teraz wróćmy do tego slajdu sprzed dwóch webinariów, kiedy sugerowałem, żeby określić, jak tym jesteśmy typem inwestora. Czyli jesteśmy inwestorem konserwatywnym, który jest chętny do podejmowania niewielkiego ryzyka, czy tym umiarkowanym, który ma nawet pośrodkowane ochotę na ryzyko i nastopę zwrotną. No i oczywiście, czy jesteśmy inwestorem agresywnym. Jako, że my w tym gronie tutaj inwestujemy na rynkach finansowych z dźwigną, więc moim zdaniem w większości przypadków należymy do tej kategorii trzeciej, czyli inwestorów agresywnych, ale jestem tego świadom, że na moim kanale na YouTube, na Ace Market UTV już tyle tysięcy osób obglądnęło ten materiał i prawdopodobnie jeszcze go obejrzy wiele tysięcy, że należy tutaj zaznaczyć, że trzeba określić, jakim typem inwestora jesteśmy, tak, czy konserwatywnym, umiarkowanym, czy agresywnym, a może nawet super agresywnym. I radzę, zasygnalizuję wrócić do tego webinarium sprzed dwóch tygodni, żeby po prostu odpowiedzieć sobie na te pytania, zrobić sobie ten test i uświadomić sobie, kim my jesteśmy jako inwestor. I znalazłem taki bardzo ciekawy wykres, taką taki diagram, który pokazuje, jak określić swoje ryzyko, jak inwestować, jak sobie alokować w różnego rodzaju klasy aktywów, kiedy już wiemy, kim jesteśmy. Tutaj widzicie Państwo, że według Mary Lynch'a, w tym wypadku, to jeżeli jesteśmy inwestorem agresywnym, to powinniśmy prawie połowę 40% uplasować w obligacjach, ale nie bądźmy aż tacy agresywni, czyli bądźmy bardzo agresywni, my jesteśmy generalnie bardzo agresywni, jeżeli jesteśmy tutaj na tym webinarium w tym momencie, więc prawdopodobnie ilość obligacji w naszym portfelu jest znikoma, jeżeli w ogóle nie ma tych obligacji w naszym portfelu, ale prawdopodobnie, tak już powiedziałem, ogromnie nas tysiące ludzi, więc część, może nawet znacząca, na przestrzeni następnych tygodni i miesięcy będzie należała do tej grupy, która jednak postanowi część swoich środków zgromadzić na rynku obligacji. No i oczywiście, taką jedną z głównych zasad tego, jak dokonywać alokacji swoich aktywów jest zasada 100 minus aktualnych wiek oszczędzającego, więc jeżeli mamy 100 lat, jeżeli mamy 30 lat, to od 100 odejmujemy swój wiek, czyli 30 i ten wynik, czyli 70, oznacza ile procent kapitału powinniśmy zainwestować na rynku akcji, zresztę w obligacje lub bezpieczne tego typu narzędzia. No i im bliżej emerytury, tym widać, jak rośnie procent w naszym portfelu obligacji, a jak powiniencie zmniejszać procent akcji, czyli generalnie rynkę ryzyka i taka zasada jest zasadą stosowaną już od prawie 100 lat, myślę, i się dobrze sprawdzam. Oczywiście kolejny taki, to jest dywersyfikacja, żeby nie wsadzać wszystkich jajek, kto się mówi do jednego koszyka, żeby przetrwać trudne chwile. Tutaj na tym diagramie są także fundusze parasolowe, czyli dla tych wszystkich, którzy jednak oszczędzają w sposób taki mniej agresywny, a fundusze parasolowe to są takie w największym skrócie instytucje, w których jest wiele strategii inwestycyjnych i my możemy swobodnie przesuwać swoje kapitału bez płacenia różnego rodzaju prowizji, podatków itd. Warto zwrócić uwagę na fundusze parasolowe, myślę, że większość TFI w Polsce to są właśnie fundusze parasolowe, oferują tego typu usługi. Pamiętać o tym, że uśrednianie ceny to jest bardzo często takie narzędzie, że tak powiem do tego, żeby szybko pozbyć się z własnego kapitału. Czyli oczywiście zdrowy rosądek jest tutaj kluczowy, o tym mówiłem, żeby sięgać, powiedzę z każdej strony jaką się tylko da znaleźć. No i tutaj podział rynku na podstawie ryzyka i oczekiwanej stopy zwrotu, jak wiecie państwo, a mniejsze ryzyko to lokaty, największy forex i oczywiście bitcoin, gdzie tutaj w ostatnich dniach widzieliśmy obsunięcie tutaj tego bitcoinu na 30 nawet więcej procent, więc proszę sobie zobaczyć, jaka jest wielka, jakie jest wielkie ryzyko i zmienność na tym rynku. I gdybyśmy byli niedoświadczeni i zainwestowali w bitcoina na 68 tysięcy dolarów, a później by nam spadł na 40, tam 2 tysiące chyba w weekend, no to można by naprawdę nie przespać wielu ostatnich nocyn. Więc warto być świadomem, jakie rynki tutaj są związane z jakim ryzykiem i jaką stopę zwrotu można oczekiwać na podstawie tych rynków. No i oczywiście, żeby odnieść sukces na rynkach finansowych, trzeba sobie odpowiedzieć na pytanie o dywersyfikację. Dywersyfikację określnie ryzyka, alokację i opracowanie własnej strategii inwestycyjnej. Ja się teraz przełączę na platformę, na której jak już państwu na samym, wówczas pierwszej prezentacji sugerowałem, że tak orientacyjnie otworzyłem sobie pozycję zgodnie z moim portfelem. No i tutaj nie będę się chwalił, ale wynik jest zasatysfakcjonujący przez ten miesiąc, ale do czego zmierzam. Jak widzicie tutaj państwo, w portfelu są praktycznie najważniejsze grupy aktywów. Forex, Index, Giełdowe, Bitcoin, nawet surowce, nawet obligacje. Więc bardzo szeroka dywersyfikacja poprzez różne klasy aktywów pozwala nam dobrze dywersyfikować własne oszczędności, własne kapitały i wyłapywać te trendy, na których na pewno zarobimy. Oczywiście szukając trendów należy być świadomym tego, że zdecydowana większość naszych transakcji będzie stratna. To jest oczywiście ty fakt, bo szukanie trendu wiąże się z tym, że wiele razy natniemy się na fałszywe ruchy. I gdybyśmy nie mieli takiej strategii dywersyfikacyjnej, no to myślę, że nie wielu z państwa, nawet ja sam, po pięciu podrząd stratnych transakcji, jak zaczynałoby wąpić w metodę inwestycyjną, po dziesięciu myślę, że nawet niewielu by z nas dotrwało do dziesięciu podrząd stratnych transakcji, a już zaliczałem z dwadzieścia transakcji, to osobiście nie znam takiego człowieka, który by przeżył to i koncentrując się tylko i wyłącznie na jednym rynku. Ale kiedy mamy zdywersyfikowany portfel, kiedy mamy tutaj różne instrumenty, nie obchodzi nas to, czy tutaj Bitcoń, czy jakiś inny instrument Eurodolar, czy coś konsoliduje się wiele miesięcy, nie obchodzą nas te drobniutkie, drobniusienkie staty. Czekamy na trend, kiedy już rynek zacznie trend, kiedy wychwycimy, kiedy będziemy mieć otwarte pozycje, to na pewno na tym zarobimy. I co jest także istotne w sytuacji, kiedy gramy na trend, nie szukajmy, przynajmniej ja osobiście nie szukam poziomów docelowych, nie ustawiam tak profita, nie ustawiam jakiegoś zlecenia, które nam, które mi pozwoli zgadzać zyski, po prostu pozwalam zyskom rosnąć, a moim stopem jest stop and reverse, czyli moim stopem jest automatyczny odwrócenie pozycji, ponieważ uważam, że dla mnie najlepsze jest bycie cały czas w rynku, cały czas w rynku i szukanie tych okazji inwestycyjnych, co się wydarzy, to się wydarzy, zobaczymy. Także dywersyfikacja to jest moim zdaniem podstawa, dlatego jest ona na miejscu pierwszym podczas tej listy, którą widzicie teraz państwo na prezentacji i wróćmy do tej prezentacji, później określenie ryzyka, to jest także niezwykle istotne, ze względu na to, że warto mieć świadomość, ile jesteśmy w stanie stracić na każdej pojedynczej transakcji, transakcji, kiedy jest ona oczywiście stratna. Więc żeby przeżyć pod rząd 20 stratnych transakcji, a nawet więcej, trzeba nakładać na każdą transakcję bardzo niewielką porcję ryzyka i wtedy naprawdę nas nie będzie obchodziło, czy 20 razy tracimy na danym instrumentie, czy też nie, bo prędzej czy później chwicimy jednak ten trend i nie będzie miało to negatywnego znaczenia dla naszego ryzyka. No i oczywiście ważne jest też to, żeby jakoś w pewien sposób określić to ryzyko i na kolejnym sladzie za chwilę państwu pokażę jaki jest taki najbardziej popularny dla takiego tradera, jak my sposób do określenia ryzyka danego instrumentu finansowego. Kolejna to jest alokacja, tak już państwu pokazywałem na tym moim portfelu. Tam są akt, tam są indeksy giełdowe, surowcy, tam są pary walutowe, obligacje, bitcoin, więc alokacja jest szeroka, jest koncentrowana generalnie na ryzyku, nie ma pozycji takich bezpiecznych, żeby inwestować buy and hold, kupić, trzymać po prostu. Alokacja jest bardzo dopasowana do mojego profilu ryzyka i tak jak zachęcałem państwu tylko, żeby określić swój, tutaj także sygneruję okreść swój profil ryzyka, żeby dokonać dobrej alukacji swoich kapitałów, czy też będziemy mieć połowę w obligacjach, czy połowę w akcjach, czy odwrotnie. Wszystko zależy od tego jaki jest nasz profil ryzyka. No i ostatnim punktem jest opracowanie strategii. Kiedy kupujemy, kiedy sprzedajemy, kiedy jesteśmy być może poza rynkiem i tak dalej, i tak dalej na kolejnych slajdach będę państwu opowiadał o tej strategii. Są oczywiście różne strategie, strategie dotyczące wybicia, jak ja mam, czy też strategie buy and hold, czy też strategie tutaj scalpingowe. Osobiście zajmowałem się scalpingiem. Nie jest to metoda inwestycyjna, która pasuje do mojej osobowości, więc zarzuciłem tą strategię. To takiego szybkiego day tradingu, partego na kilku, kilku parach walutowych, także osobiście nie jest dopasowane do mojego profilu ryzyka, więc najlepsza dla mnie metoda to jest swing trading, czyli otwierania pozycji i liczenie na kilkudniowe, kilkunastodniowe, oczywiście także dłuższe trendy na rynkach finansowych. I oczywiście zapomniałem jeszcze dodać o tym, że przynajmniej dla mnie ważny jest to, żeby określić także dywersyfikację czasową, ponieważ mam portfel średnioterminowy i krótkoterminowy. To także pozwala mi dopasować pewnego rodzaju... pozwala mi się dobrze dopasować do trendów, które występują na rynku, a określenie ryzyka w tym wypadku wiąże się także z tym, że przynajmniej te moje pozycje są nastawione na te trendy, które staram się wyłapać dość... I myślę, że te wyniki, które są pokazywane, myślę, że dobrze odnoszą to, co się czyta metoda jest dobra, czy to określanie ryzyka jest trafne. No i teraz przedstawię państwu to narzędzie, które pozwala dość łatwo określić, jaka jest jakiejś ryzyko na rynku finansowym. Najprostsze, czyli narzędzie ATL, czyli Average to Range, techniczny dostęp na każdej platformie wszędzie. On bardzo dobrze pozwala określić zmienność, tutaj liczoną w Pipsach, czyli a chwilę obecną, to są dane miesięczne, czyli w miesiącu można oczekiwać średniej zmienności na poziomie 300 Pipsów, a to jest około 2,5%, czyli musimy sobie tutaj oszacować, czy jesteśmy w stanie otwierając jedną pozycję, stracić średnio w miesiącu 2,5%, jeżeli inwestujemy oczywiście z dźwignią taką, która da nam, czyli kiedy koncentrujemy się na tym, żeby inwestować, tylko na tej parze inwestujemy praktycznie bez żadnej dźwigni, no to wtedy, no to wtedy tutaj takie ryzyko, na chwilę obecną miesięczne, to jest około 2,5% na Euridolarze. Mindy także chciałbym nadmienić, że przynajmniej w moim portfelu stosuję dwojakie dźwignie finansowe na portfelu średnio terminowym, to jest dźwignia 1 do 1, na krótkoterminowym 10 do 1, więc średnio w portfelu mam dźwignię 5 do 1 i moim zdaniem ona jest idealnie dopasowana do mojej osobowości inwestycyjnej, niezbyt duża, niezbyt mała wyniki są dla mnie satysfakcjonujące. No, ale oczywiście, mamy pewną pewnego rodzaju strategię inwestycyjną, to warto ją w matematyczny sposób oszacować, czy ona jest dobra, czy też niedobra. I ten wykres, czyli ten wzór, który tutaj, widzicie Państwo, jest, moim zdaniem, niezwykle ważny. To jest wzór na oczekiwaną skuteczność systemu naszego, naszej metody inwestycyjnej. To jest bardzo łatwy wzór, ponieważ prawdopodobieństwo zysku mnożymy razy średniony zysk z naszych transakcji historycznych i to podejmujemy od prawdopodobieństwa straty pomnożonej przez uśrednioną stratę. Więc jeżeli wynik jest dodatni, to nasza strategia jest dobra, a jeżeli ten wynik jest ujemny, to oznacza, że nasza metoda inwestycyjna jest niedobra i należy, i należy ją porzucić, i należy także pamiętać, że jako że jesteśmy na rynkach finansowych, a to jest pochodna ekonomii, czyli nauki społecznej, jeszcze raz podkreślam, która społeczna nie ścisła, więc wynik, który będzie mu zyskiewać, on się cały czas zmienia i trzeba go ostalę monitorować, czy on czasem nie jest na trajektorii spadkowej, ponieważ jeżeli tak będzie, to wkrótce może się zdarzyć tak, że oczekiwany nasz wynik z tego systemu jest ujemny. I warto to monitorować, ponieważ rynki cały czas żyją i tutaj zobaczycie Państwo na kolejnych slajdach, że to się dość dobrze zmienia. A teraz, moim zdaniem, jedne z najciekawszych slajdów dla inwestorów tych takich bardziej pasywnych inwestorów, którzy posiłkują się analizą fundamentalną i inwestują na rynku akcji. Ponieważ z mojego doświadczenia wynika, że wskaźniki fundamentalne, analiza fundamentalna na rynku akcji sprawdza się w drugim terminie i polecam każdemu z Państwa, żeby sięgnąć do tych materiałów, do tych dwóch slajdów, a teraz będziecie Państwo widzieć, kiedy zobaczycie Państwo wielką, bez wielką katastrofę na rynkach finansowych, ponieważ wtedy zobaczymy, że jest wiele walorów, które są niezwykle interesujące po względem inwestowania fundamentalnego, czyli takiego, który stara się nam określić momenty kupowania akcji w momencie, kiedy ich wycena jest zdecydowanie mniejsza, niż wynika to z pewnych modeli. I to jest pierwszy wykres, czyli ten pierwszy wzór, który tutaj sugeruje jako określać tego typu wartość. Tutaj tą stronę zaciągnęłem od Alberta Roknickiego, którego serdecznie pozdrawiam fantastyczny człowiek i tutaj te wartości warto sobie obliczać, żeby upewnić się i dowiedzieć się, czy w sytuacji, kiedy mamy do czynienia nasze spółki, czyli wartość tych akcji, nie spadła już o takich poziomów, na których warto rzeczywiście jeszcze bardziej odnawiać pozycję, bądź też dopiero kupować te akcje. I ten wykres, czyli ten wzór polecam, a szczególnie ten Benjamin Graham, który jest twórcą analizy fundamentalnej na rynku akcji, zasugerował, żeby właśnie stworzyć tego typu wykres, żeby oszacować wartość akcji. Pomnożone poprzez te wskaźniki związane ze stopą wzrostu zysków na akcje, podzieloną przez rentowność amerykańskich obligacji. I jeszcze warto, żeby dokładnie krocić poziomy wyjścia już tak osobistego doświadczenia, powiem państwu, zwiąźć jeszcze bufor około 30% z tego wyniku, który się pojawia i wtedy można z dużą dozą pewności wchodzić na rynek akcji, przedstawione bardzo akcje, tak, żeby liczyć na to, że wkrótce one zawrócą w perspektywie śródniła nawet długoterminowej, jeszcze dodatkowo inny, czerpać profity z dividend, które są w takiej sytuacji bardzo, ale to bardzo satysfakcjonujące, więc te dwa wykresy i te dwa slajdy szczególnie ten, który teraz widzicie państwo powinno powinniśmy sobie odświeżyć w sytuacji, kiedy na rynku na pewno zapanuje BESA, kiedy wyceny spółek będą tak miskie, a zniechęcenie do rynku akcji będzie tak duże, że warto będzie wtedy miłym okiem spojrzeć na rynek, akcji na rynek, ryzyka, żeby kupić akcje w perspektywie długo, albo nawet bardzo długoterminowej, żeby czerpać satysfakcję z ich wzrostu wartości, plus dodatkowo z bardzo wysokich stóp dywidendy, ponieważ jeżeli kupimy akcje takie bardzo silnie przecenione, to stopa dywidendy jest naprawdę satysfakcjonująca i zbliża się do 10% samej stopy dywidendy rok do roku, więc nie ma się czemu dziwić, że inwestorzy fundamentalni tak jak Warren Buffett osiągnie jej gigantyczne sukcesy, ponieważ oni bazowali na tym właśnie wskaźniku na tego typu analizach i tego typu wzorach, a z tego co pamiętam z tego co czytałem to właśnie Warren Buffett był jednym z tych dobrych uczniów Benjamina Grahama, ją się uczył właśnie analizy fundamentalnej od Benjamina Grahama. No dobrze, ale wróćmy teraz do rynków do strategii inwestycyjnej, ponieważ chciałbym zacząć ten dział od takiego dość prowokacyjnego stwierdzenia, ponieważ obserwując to co się dzieje w polskim internecie inwestycyjnym dochodzę do wniosku że jest spory podział wśród polskich inwestorów, takich krótkoterminowych spekulantów. Praktycznie połowa uważa, bo jak jeżeli nie więcej, że analiza techniczna nie działa, a inna część przychyla się do tego zdania, bądź też uważa, że jednak warto posiłkować się analizą techniczną. No i ja za chwilę Państwu postaram się odpowiedzieć na pytanie, czy rzeczywiście analiza techniczna działa, czy nie, że nie działa. Na podstawie tych danych i tych wykresów, które za chwilę zobaczycie Państwo, na podstawie ponad dwudziestoletniej historii testów, backtestów, oczywiście po uwzględnieniu prowizji dla poszczególnych palwa rutowych zobaczymy za chwilę czy strategie inwestycyjne oparty na prostych wskaźnikach technicznych są lepsze od strategii by and hold, czy też gorsze, jeżeli strategia by and hold będzie lepsza, to nie tylko forex, ale także inne instrumenty będą za chwilę Państwo zobaczycie, będzie oznaczało, że by and hold jest lepszy, to znaczy, że analiza techniczna nie działa, a jeżeli wskaźniki techniczne, bazowanie na strategiach inwestycyjnych, na podstawie wskaźników będzie dawało lepsze rezultaty, będzie dosygnęł, że analiza techniczna jest warta, co najmniej warta uwagi. No i przelećmy teraz po tych najważniejszych, to jest moim zdaniem ponad 30 będzie wykresów i każdy myślę, że znajdzie coś interesującego dla siebie. Pierwszy to euro-dolar, jak tutaj widzicie Państwo, jest nawet tutaj są te wartości, ile przez te 20 lat strategia wygenerowała zysku bądź straty, no i widzicie Państwo, że jest sporo nawet strategii, które na euro-dolarze stosując są, to jest wykres dzienny, tak dawało dodatnią stopę zwrotu i to nawet po uwzględnieniu kosztów transakcyjnych, czyli prowizji. Dolarjenny jest kolejnym. I jak tutaj widzicie Państwo, tak podświetliłem tą najlepszą strategię, czyli stochastik w tym wypadku na dolarjenie zachowuje się bardzo ciekawie i interesująco, ale też chciałbym jeszcze na marginesie coś dodać. Zobaczcie Państwo, że pomimo tego, że ten stochastik na dolarjenie przez 21 lat wygenerował dobrą stopę zwrotu, to jednak są momenty, są okresy, nawet kilkuletnie, kiedy on zachowuje się gorzej od rynku, więc należy także cały czas bać pod uwagę, że gdybyśmy tylko zbudowali swoją strategię na jednej parze i tylko i wyłącznie na tym wskaźniku, to możemy się rozczarować, bo możemy trafić na taki okres, teraz na przykład takich jest od te 18 miesięcy ostatnie, że stochastik przenosi straty na dolarjenie, ale generalnie gdybyśmy to zobaczyli, rozszerzili na horyzont w 20-letni, no to jednak strategia stochastik w oparciu o stochastik zwykły, prosty wydaje najlepszą stopę zwrotu. Także tutaj plus dla na ilizy technicznej, tak samo jak dla eurodolara. I teraz kabel popularny, no i co tutaj widzimy, co prawda zdecydowana większość wyników jest negatywna, ale analiza techniczna w tym wypadku działa, bo ponieważ tutaj taki wskaźnik średnich ruchomych daje bardzo dobre stopy zwrotu, satysfakcjonujące, nawet po uwzględnianiu prowizji maklejski spread, czyli spreadu tutaj na kablu analiza techniczna wyraźnie funkcjonuje. W oparze dolar do Franka Szwajcarskiego także widać wyraźnie, że tutaj jest pro strategia Boilinger Ben, czyli wstęgi Boingera fantastycznie działa, daje dobre rezultaty. Nawet bardzo dobre tutaj rozbieżność między kolejną strategią jest wprost diametralna, ale także warto zwrócić uwagę, że większość systemów opartych na analizie technicznej jest tutaj no stratna. Eurofund, jak widzicie państwo, pierwsza strategia by and hold, czyli kupno 20 lat temu Eurofunta daje pozytywne rezultaty i to pomimo tych wszystkich swapów itd. kosztów transakcyjnych tutaj analiza techniczna ewidentnie zawodzi, jest tylko kilka zkaźników technicznych, które dają dodatnią stopę zwrotu. Więc tutaj pierwszy sygnał, że analiza techniczna nie działa. Eurofrank tutaj widać, mamy kolejne dwa dowody na to, że tutaj wstęgi Boilingera i znowu średnie kroczące dają ciekawą dobrą stopę zwrotu. W tym wypadku na franku szwajcarskim widać, że analiza techniczna jest dobra. Kolejny, czyli kanadejczyk i tutaj widać, że prosta strategia z wykorzystaniem wskaźnika CCI oscylatora, który każdy ma na platformie daje ciekawe rezultaty, ale gdybyśmy chcieli tylko i wyłącznie bazować na tym wskaźniku, to na przestrzeni ostatnich powiedzmy 10 lat jesteśmy w plecy. Pomimo tego, że wskaźnik na przestrzeni ostatnich 20 lat był zarobiony. Także to jest sygnał, że dywersyfikacja jest kluczem do sukcesu, żeby się po prostu nie przestraszyć tego, że przez 10 lat mamy na wskaźniku straty. Kolejna rzecz, czyli euro do Australii i tutaj ewidentnie widać, że analiza techniczna działa. Dane są, pokazują, że prosta strategia oparta na RSI jest najlepsza. Equity tutaj ewidentnie pchnie się do góry. Czyli na tej parze analiza techniczna funkcjonuje. Czyli już widać, wiecie państwo, jaka jest duża rozbieżność między wnioskowaniem, że analiza techniczna działa czy nie działa, na którą stronę przechyla się ta szala. Euro-Kanadyjczyk stęgi Boilingera znowu górują na eurojenie. W tym wypadku wskaźnik reks, ostylatorz, nawet szczerze mówiąc nie wiem co to jest, ale jakiś prawdopodobnie jest wskaźnik, który dobrze teraz performuje, bo equity pchnie się do góry. Kolejny, czyli euro nowa Zelandia, tutaj wstęgi Boilingera znowu są dobrymi wskazaniami. Pamiętajcie państwo, wstęgi Boilingera opierają się na odchleniu standardowym, czyli statystyka pięknie pokazuje, że działa w drugim horyzoncie czasowym i to jest też sygnał dla nas, że warto się przyglądać temu, jak ten wskaźnik funkcjonuje. Kolejny to jest fund do Australii i także prosta strategia MACD tutaj jest górą i ten wskaźnik Fear and Greed na fundcie do Kanady, za WCCI jest górą i średnie kroczące na parze fund do Franka Szwajcowskiego znowu wstęgi Boilingera się wybijają już kolejny raz na parze fund do Jena strategia tutaj akumulacja dystrybucji, a widzę rate of change te popularne wskaźniki, pomimo tego, że dostępne na każdej platformie takie popularne, a jednak funkcjonują. Warto mieć to na uwadze. Tutaj fund do Nowej Zelandii, ostylator stochastyczny jak pięknie odstawił konkurencję i do połów względnieniu wszystkich kosztów transakcyjnych. To jest niezwykle interesujące. Australia do Jena, tutaj mamy RSE, rate of change, te popularne wskaźniki, najbardziej popularne w każdej książce na samym początku te wskaźniki są, a pomimo tego, one funkcjonują bardzo dobrze. Oczywiście w długim terminie to pamiętajmy 20 lat. Para Australia do dolaraka amerykańskiego, tutaj mamy Furand Grid i średnia warzona, tutaj się wybija szczególnie. Kanada do Jena był ostylator stochastyczny i średnie kroczący także dobrze funkcjonują. Frank do Jena, znowu wstęka Bollingera, ale także strategia by and hold, tutaj próbuje zawalczyć, ale jednak jest strategia oparta na analizie technicznej, która ma i to nawet zdecydowaną przewagę. Para Nowa Zelandia do Jena w tym wypadku także wskaźniki techniczne mają przewagę w tym wypadku akumulacja, dystrybucja of change z popularny rok na parze Nowej Zelandii czyli na tak zwanym Kivi tutaj w końcu mamy jakąś parę, gdzie strategia by and hold jest lepsza i w tym wypadku tutaj widać, że analizę techniczna poległa no i parę złotówkowe, widzicie państwo euro złoty i tutaj strategia by and hold wygrywa, a reszta wskaźników praktycznie no jest tylko ile, raz, dwa, trzy a na tak trzy strategie, trzy strategie oparte na analizie technicznej tutaj dają jakiekolwiek tam śladowe zyski po dwudziestu latach, więc to jest bardzo ważny sygnał dla wielu uczestników w rynku, natomiast na parze dolar do złotego jednak jest odwrotnie i tutaj strategia oparta na RSI czy też na wsteńkach na średnich kraczących daje dobre rezultaty i to jest do nas pewna też informacja no i teraz złoto tutaj jednoznacznie zwycięstwo jest strategia by and hold by and hold, wygrywa i mamy zdecydowaną przewagę ale jest też kilka strategii opartych na analizie technicznej które wychodzą nad kreskę więc wnioski proszę sobie samemu znaleźć strategia oparta a strategia na Miedzi no to tutaj także strategia by and hold wygrywa i to jest sygnał co jest tutaj korzystne ale też jest kilka strategii opartych na analizie technicznej, które dają zyski strategia na srebrze tutaj na strategia na srebrze, wbrew pozorom widać że strategia oparta na analizie technicznej dają najlepsze rezultaty i nawet taka prosta strategia oparta na zwykły, średnich skroczącej simple moving average daje dobre rezultaty a strategia by and hold jest korzystna, ale nie aż tak dobra jak ostatnio, ale coraz jest duża ilość strategii opartych na analizie technicznej które dają zyski teraz ropa naftowa i w tym wypadku najlepiej sprawdza się strategia analiza techniczna i wskaźnik fear and greed daje najlepsze rezultaty na co należy zwrócić uwagę to tutaj ilość tych oscylatorów, które są pozytywne dla ropy naftowe nie jest aż taka dobra no i bitcoin, i na bitcoin widzicie Państwo, że jest strategia oparta na prostej, średniej eks, czyli na średniej wykładniczej exponential, która daje zdecydowanie bi strategie by and hold i jest nawet sporo strategii opartych na analizie technicznej, które dają pozytywne rezultaty ale jest jedna wybijająca się dająca, dwa razy lepsze rezultaty w ostatnich tutaj w tym wypadku 8 latach niż strategia by and hold więc to też jest bardzo interesujące pomimo tego, że w ostatnich tutaj tych tygodniach daje ona pewnego rodzaju straty no i teraz indeksy geudowe strategia by and hold zdecydowanie króluje na indeksie S&P, tutaj nawet nie ma co mówić, jest niewiele wskaźników technicznych, które sygnalizują, że one działają na indeksie S&P na DAXie strategia by and hold także wygrywa, ale są też pewnego rodzaju wskaźniki, które sygnalizują, że analiza techniczna działa pamiętajcie państwo, to jest wszystko po uwzględnieniu już kosztów transakcyjnych więc daje to pewnego rodzaju wnioski, a na indeksie WIG 20 strategia by and hold oczywiście daje pozytywne rezultaty, ale strategia oparta na średniej wykładniczej ekspotensio daje tutaj najlepsze rezultaty i moim zdaniem, jakie są dlaczego powstała w polskim internecie taka wojna między zwolnienikami, a przeciwnikami analizy technicznej, ponieważ ci, którzy uważają, że strategia to są moje oczywiście wnioski, mogę się mylić, ale ci, którzy przede wszystkim inwestują na rynku akcji, na rynku surowców, tam gdzie te strategie analizy technicznej rzeczywiście dają negatywne rezultaty, to oni uważają, że analiza techniczna nie działa, natomiast ci, którzy inwestują na foreksie, gdzie tu większość, zdecydowana większość parwa lutowych daje dobre rezultaty, nawet bardzo dobre rezultaty, to oni się zastanawiają, o co tym ludziom chodzi, którzy twierdzą, że analiza techniczna nie działa, jak ona działa. No i moim zdaniem, te dwa królestwa, te dwa stolnice ze sobą walczą, a jak tutaj widzieliśmy, widzieliście państwo na tych backtestach z ostatnich 20 lat po uznaniu kosztów transakcyjnych, są grupy aktywów, gdzie analiza techniczna działa, są grupy, gdzie ona nie działa i należy swoim własnym rozumiem dojść do wniosku, kiedy stosować to narzędzia, kiedy nie. Analiza techniczna z mojego doświadczenia jest sztuką, nie jest nauką i należy ją bardzo dopasować do danego instrumentu, mieć duże doświadczenie, żeby wychwycić te momenty, które zwiększają prawdopodobieństwo, że nasza pozycja będzie zyskowana, niż te, które są, no, niż te pozycje, które widać już na pierwszy rzut oka, że jest szansa na to, że one przyniosą zyski, te sygnały jest duża, i na tej podstawie należy tak modelować swoje zachowanie, żeby te swoje strategie budować i sugeruje państwu, jeżeli spotkacie się w polskim internecie z takimi dyskusjami, po prostu podesłać tą prezentację i wtedy będziecie państwo mieć gotową podkładkę na to, żeby być po jednej albo po drugiej stronie, ponieważ jak wynika z tych wykresów, z tych backtestów, dla każdego coś miłego. I jeszcze raz podkreślam, dozy państwo i czy pamiętajmy cały czas, ekonomia to nauka społeczna, a nie ścisła, czyli w ekonomii, a pochodną ekonomii są rynki finansowe, a plus b czasem równa się c, a czasem może się równać f, a po jakimś czasie może się równać z, więc tutaj te wyniki mogą być różne i na tym to polega, żebyśmy zdobywali doświadczenie, wiedzę, żeby móc określić, kiedy rzeczywiście można na tym, na tej metodzie inwestycyjnej bazować, a kiedy raczej nie należy bazować na danej metodzie inwestycyjnej. No i tutaj chciałbym państwu przekazać kilka bardzo interesujących takich pozycji książkowych, na których warto zwrócić uwagę moim zdaniem szczególnie warto je mieć w swojej biblioteczce, żeby wracać do nich w sytuacjach, które się pojawią prędzej czy później na naszej drodze, albo też, jeżeli będziemy chcieli zdobywać wiedzę. Pierwsza i w moim zdaniem fundamentalna książka, o której już wspomnialiśmy na poprzednich webinariach, to jest książka Zawód Investor Geudowy Dr. Alexander Elder. Książka po prostu Mastheb, trzeba ją mieć. Dlaczego? Ona idealnie obrazuje sytuacji, kiedy jesteśmy świeżo na rynku, kiedy mamy pierwsze straty, kiedy ono opisuje bardzo dokładnie, jak odspamiętam psycholog, jak zachowuje się ludzki umysł w sytuacjach, kiedy traci na wartości, kiedy jesteśmy takim człowiekiem, który uważa się za człowieka, który cały czas traci swoje pieniądze i co zrobić, żeby się wybić z tego zaklątego kręgu cały czas stratnych transakcji, takiego człowieka, który jest luzerem, który ze grywem uważa siebie za inwestora, który tylko dodaje kapitał innym, a nie zyskuje. Co należy zrobić, jakie działania należy przedsięwziąć, żeby stać się inwestorem, który będzie miał zyski na swoich rachunkach, kiedy będziemy inwestorem, żeby być inwestorem sukcesu. Moim zdaniem ta książka jest kluczowa, zwłaszcza pierwsza połowa, po prostu trzeba ją przeczytać i ją mieć. To jest książka Wantarpa. Giełda, wolność i pieniądze poradnik spekulanta dość dobrze opisuje mechanizmy, które występują na rynkach finansowych i dość dobrze, moim zdaniem, pozwalają przeżyć te trudne chwile i te chwile euphoria, kiedy uważamy, że już tyle wiemy, że będziemy zawsze wszędzie i na wszystkim zarabiać arenek, to jest po prostu łatwa maszynka do robienia pieniędzy, a jak wiemy, i z Państwa, którzy inwestują, a myślę, że wszyscy, to wiedzą, że to tak, absolutnie nie jest. Następna, na którą warto zwrócić uwagę, to jest Trader Vic, teraz Perandeo. Z tego, co pamiętam, ten Pan był jednym z najlepszych traderów w latach osiemdziesiątych, być może nawet w dziewięćdziesiątych na Giełdzie, chyba w Chicago. Warto poczytać pracę tego Pana. Bez dobrze opisuje takie metody, które należy stosować, żeby wiągać zyski, i myślę, z tego, co pamiętam, nawet te krótkoterminowe w day tradingu, czy scalpingu. Oczywiście książka, z której zaczęłam, te wzory dla inwestorów na rynku akcji, ona pochodzi z książki, Inteligentny Inwestor Benjamina Agrahama. To jest po prostu książka Must Have Mój, trzeba mieć, jeżeli inwestujemy na rynku akcji, chcemy być inwestorem, a la Warren Buffett, kiedy szykujemy się z budu zbudowania portfela opartego generalnie na spółkach tych dużych, płacących dywidendę i jak szukać takich okazji inwestycyjnych, zwłaszcza w sytuacji pewnego rodzaju krachów, korekt, kiedy akcje są niedowartościowane, kiedy ich wartość na rynku jest zdecydowanie mniejsza, niż wartość wewnętrzna, wynikająca z wycen. Po prostu tą książkę trzeba mieć, i te wykresy po prostu są, czyli te wzory są zaczęte z tej książki. Fantastyczna książka. Oczywiście, gdy ktoś chce sobie usystematyzować wiedzę, to książka o inwestycjach profesorów Jajuga z tego, co pamiętam, Akademia Ekonomiczna, czyli Uniwersytet Ekonomiczny Teraz we Wrocławiu. Książka, która jest taką podstawą, wszyscy się maklerzy doradcy inwestycyjni, żeby się zdobyć z tytuł, to trzeba wkuć praktycznie na pamięć tę książkę. Ona zawiera esencje wiedzy, warto ją po prostu przewertować, jeżeli chcemy się bardziej, na poważnie zainteresować inwestowaniem, a zwłaszcza, tak jak już państwu wspominałem, chcemy zdobyć licencję na rynku finansowych, żeby pracować jako makler, czy też doradca inwestycyjny. No i oczywiście takie wielkie księgi, takie cegły, analiza inwestycji i zarządzanie portfelem. Te książki także są wymagane, żeby zdobyć licencję maklerskie, czy też zwłaszcza doradcy inwestycyjnego, ale one już tak dokładnie opisują pewnego rodzaju czyli opisują rynek, analizę inwestycji, inwestycje, portfele, jak tym zarządzać, jak badać, jak wyznaczać pewnego rodzaju wartości niezbędne przy profesjonalnym zarządzaniu portfelami inwestycyjnymi. Po prostu tą książkę także prawie należy wkuć na blacho, jak to się mówisz, żeby być świadomym, jakie są tutaj no jaka wiedza jest przekazywana do skutecznego inwestowania na rynkach finansowych. Także te dwie pozycje, moim zdaniem, są szczególnie istotne i ważne, po prostu trzeba je mieć. No i dziękuję bardzo za odsłuchanie tego webinarium, za chwilę będzie część poświęcona pytaniom i odpowiedzią. Proszę szykować pytania, jeżeli państwo macie takie, zachęcam do tego, żeby no tutaj te materiały będą dostępne oczywiście także na naszych kanałach na YouTubie i jeżeli ktoś z państwa chce wrócić do tych wykresów to proszę po prostu poczekać, aż będą zamieszczone na stronach naszych kanałach na YouTubie i po prostu do nich wracać, bądź też pisać bezpośrednio do mnie te maile, które widzieliście państwo prezydencje są jak najbardziej dostępne dla wszystkich i oczywiście zachęcam do tego, żeby śledzić mój portfel. Ja tam pokazuję, jak inwestuję już praktycznie od roku tutaj ci, którzy chcą to obserwują, jak ja dokonuję transakcji i jeszcze raz państwu przypominam, nie obchodzi mnie to, czy rynek pójdzie w górę, czy pójdzie w dół, czy pójdzie w bok, ponieważ posiadanie takiego portfela oznacza, że jesteśmy gotowi na każdy scenariusz zwłaszcza jeżeli mamy strategię, że naszym stopem jest stop and reverse, po prostu czekamy na trend i nie obchodzi nas, czy pójdzie coś w dół, czy w górę, czy będzie hosta czy bessa, jeżeli będzie trend to na pewno my prędzej czy później z niego skorzystamy i to jest niewielka zaleta inwestowania po pierwsze portfelowego, po drugie inwestowania opartego na szeroką biwersyfikację, na szeroką alokację w różnego rodzaju klasy, aktywów pozwala przeżyć trudne chwile i oczywiście należy także pamiętać, że ilość transakcji stratnych w taki statek jest ogromna, jest zdecydowanie większa niż transakcji zyskownych, ale kiedy już wyłapiemy trend to ten trend poniesi nasz tak bardzo, że nie tylko odrobimy wszystkie straty na transakcje stratnych, ale także zbudujemy bufor na kolejne straty i oczywiście nasz portfel będzie zyskiwał na wartości. Także inwestowanie takie portfelowe moim zdaniem jest najbardziej skuteczne, najcenniejsze i warto się posiłkować przy inwestowaniu taką, w takim sposobem, podnażania swojego kapitału. Oczywiście powyższa publikacja nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej informacji rekomendującej lub sugerującej strategii inwestycyjną. W rozumieniu rozporządzenia Unii Europejskiej nr 596 łamane na 2014 z dnia 16 kwietnia 2014 roku została ona sporządzona w celach informacyjnych i nie powinna stanowić podstawy do podejmowania decyzji inwestycyjnych. Autor nie ponosi odpowiedzialności za decyzję inwestycyjne podjęte na podstawie informacji zapartej w niniejszej publikacji. Tak że będziemy do do działu pytań i odpowiedzi i za chwilę zacznę odpowiadać na państwa pytania. Pan Anonimowy zadaje pierwsze pytanie. Jest kilka modyfikacji wzoru Grahama oczywiście, że tak. Czy wszystkie są skuteczne, czy na różne rynki? To znaczy czy jest uniwersalny zależnie od posiadanego kapitału? Czy jest uniwersalny zależnie od posiadanego kapitału? Moim zanim jest uniwersalny w sytuacji kiedy mamy do czynienia z dużym odchyleniem ceny, którą obecnie mamy na rynku względem tego wzoru. Jeżeli ten bufor, który z tego co pamiętam w tej książce był określony na 30% tego dyskonta, jeżeli występuje to tutaj auto, czyli Graham sygnalizuje kupowanie a jeżeli jest prawdą, a wygląda na to, że jest prawdą, że Warren Buffett był najlepszym uczym Grahama. I on to stosuje. Wyjdzie Państwo jakie są efekty tego inwestowania i wygląda na to, że był od nich sukces. Po pierwsze trzeba być cierpliwym, bo Warren Buffett w swojej miliardy zdobył, naprawdę inwestując długo terminowo, a nie tak licząc na to, że po paru tygodniach czy tam po miesiącach uda nam się zdobyć wielki kapitał i po prostu inwestuje systematycznie wartość z tego co pamiętam posiłkuje się właśnie tymi informacjami od Benjamina Grahama zawartymi w tej książce i prawdopodobnie bazuje na tych wzorach, które pokazałem Państwu w prezentacji. Pan Mariusz pyta, co jutro ze złotówką? Można jakoś to sensownie rozegnać. Panie Mariuszczy zobaczymy, jutro decyzja w cenie jest 50 punktów bazowych. Moim zdaniem, jeżeli będzie wyższa podwyżka stuprocentowy o więcej niż 50 punktów bazowych, złoty się moc, jeżeli nie, moim zdaniem będzie wymuszał jednak na początku przyszłego roku, żeby były kolejne podwyżki stuprocentowych, czyli złoty powinien się osłabić, jeżeli będzie tylko 50 punktów bazowych podwyżki. Równolegle widzicie Państwo, co się teraz dzieje. Przejdźmy teraz na platformę. Zobaczmy, co teraz się dzieje. Eur dollar jak się zachowuje, bo ostatnio dzisiaj spadał. A to oznaczało, że występowała naturalna presja na to, żeby tutaj ten euro dollar wypychał znowu złotego, jak na najwyższe poziomy i widać wyraźnie, jeżeli popyt na ryzyko na światowych giełdach atakuje, no to wtedy amerykański dolar się umacnia, bo występuje ta strategia carry trade. W skrócie mamy swój kapitał, ale powiększamy go poprzez lewar pożyczając euro. Za to euro kupujemy amerykańskiego dolara, czyli gramy na spadek euro dollara i za te zlewarowane kapitały kupujemy akcję na WallStreet. No i to tak się nakręca, nakręca, nakręca, czyli tej carry trade coraz bardziej. No i oczywiście w sytuacji, kiedy spadki indeksów giełdowych występuje, no to trzeba odwrócić tą transakcję, czyli sprzedać akcję i tego dolara, którego wtedy się posiada sprzedać, czyli odkupić euro, no i wtedy w ostatnich dniach obserwowaliśmy, że jeżeli indeksy giełdowe spadały, to euro dollar próbował rosnąć. No i ta strategia carry trade, moim zdaniem, jest coraz bardziej rozgrywana na rynkach finansowych. Na euro dollarzie ją szczególnie dobrze widać na chwilę obecną, ale nie jest jeszcze aż tak zaawansowana, jak jeszcze pamiętam w latach 2006-2007, gdy była budowana na parach związanych z jenem i tak jak sobie zobaczycie państwu w lata 2006-2007, jeżeli akcje rosły, no to jensie cały czas osłabiał, ale gdy tylko doszło do spadków no w lecie 2007 roku, to skala spadków par związanych z jenem, czyli zamykania strategii carry trade, odkupywania jena była tak duża, że spadki były gigantyczne i gwałtowne i być może właśnie to, że carry trade jest budowany, rozbudowywany i będzie zwijany prawdopodobnie w pewnych momentach w przyszłym roku będzie sprawiało, że euro dollar będzie podbijany, będzie rósł na spadkach indexów gildowych. Na chwilę obecną myślę, że złotych powinien być cały czas jednak pod tendencją do przełomu roku na bycie słabą walutą, ale przyszły rok prognozuje przynajmniej takie jest moja intuicja, że złotych będzie się umacją i może być w przyszłym roku bardzo silną walutą, może przynieść gwałtowne umocnienie naszej krajowej waluty. Pan Michał pyta, czy w twojej strategii jeden instrument, jedna pozycja, nie więcej, dobrze rozumiem. Pani Michale, dokładnie tak, na każdą transakcję jest, przypada ta sama wartość i ryzyka, tak, czyli tyle, samo środków finansowych, kapitału mogę stracić niezależnie, czy to jest tam bitcoin, euro-dolar indeks gildowy, ta sama ryzyko jest przepisane do danej pozycji i to pozwala nie bazować tylko i wyłącznie na jednym instrumentie. Pan Michał pyta, jak interpretować wynik formuły Grahama w relacji do bieżącej ceny. Bardzo dobre pytanie, Panie Michale. Na chwilę obecną oczywiście, jak sobie Państwo poobliczacie, no to wychodzi, że praktycznie wszystkie akcje są tak wysoko oddalone od wartości Grahama, że nie ma żadnych celów inwestycyjnych. To będzie, rzeczywiście, to będzie fakt namacalny, ale kiedy indeksy gildowe będą spadać, to zobaczycie Państwo po roku takich spadków, zdecydowana większość spółek będzie notowana poniżej tych wartości z formuły Grahama, a naszym celem będzie tylko tych spółek, które, po pierwsze, płacą dywidentę, które są duże, w miarę stabilne, jest duże ryzyko, czyli jest małe ryzyko, że one nie zbankutują na przestrzeni następnych lat. No i jeżeli mamy spełnione te wymagania, to po prostu akcje są po prostu wielką okazją inwestycyjną w promocji po prostu, tak. Formuła Grahama, ona ma za zadanie wychwycić te odchylenia zwłaszcza i minus są ten bufor z tego, co mamy tam 30% od wyników formuły do tego, żeby określić, że akcje są okazją inwestycyjną, są w promocji, że warto naprawdę się zastanowić, żeby, czy je czasem nie kupić. Pan Arkadiusz pyta. Czy w portfelu Krutobintorn krótkoterminowym przy otwarciu nowej transakcji w przejścienym kierunku zamyka pan statową transakcję? Oczywiście, że tak. Na tym polega strategia oparta na zleceniu stop and reverse, że jeżeli mamy transakcję stratną a jest sygnał, żeby odwrócić pozycję, to odwracamy ją, czyli ze stratnej pozycji, znaczy jeżeli mamy shorta, to otwieramy go od razu na longa, a jeżeli mamy longa, to otwieramy go od razu na shorta, tak. I na tym to polega, jesteśmy cały czas w rynku i czekamy na trend, tak, naszą uzbarajamy się w cierpliwość i czekamy na to, co się wydarzy w rynku, będąc cały czas zaangażowanym i jakby ten myśliwy, przyczajony, czekamy na wydarzenia na rynku finansowym. OK. Pan, tutaj pan Mariusz mówi, że analiza techniczna działa, ale po danych. No, panie Mariuszu analiza techniczna, tak jak już sygnałem, jest sztuką nie nauką. Bardzo często nie działa, ale czasami działa i warto po prostu obserwować. Z moich obserwacji dwudziestego letniego doświadczenia warto zwracać uwagę na Fibonacci jego. Fibonacci jest super, zwłaszcza moje ulubione zniesienia wyprzedzające 161% bardzo dobrze czasem dają rezultaty. Oscylatory, ale jak sama nazwa sygnalizuje, oscylatory oscylują i są super narzędziami w konsolidacji, ale zawodzą w trendzie. Bardzo często inwestorzy o tym zapominają i cały czas nawet takie trend to posiłkują się oscylatorami, chociaż żeby zbadać trend mamy inne wskaźniki MACD, czy tam te średnie kroczące i wtedy, kiedy jest trend, no to powinniśmy działać na podstawie tych wskaźników technicznych badających trend, a nie oscylatorów. Nie i znowu, kiedy jest konsolidacja, to oscylatory super działają a, a, te badające trend oczywiście, a zawodzą i dają straty. Okej. Cholajne pytanie. Pan Michał pyta Stypaniak, powiesz kiedyś coś więcej o swojej strategii. Panie Michale, ale co dokładnie chciałby pan wiedzieć? Proszę tutaj napisać. Oczywiście od razu zaznaczam, że nie sprzedam, że tak powiem tego mojego wzoru na strategię otwierania pozycji, także od tej, od tego pytania się uchylę, ale każde inne chętnie odpowiem. Pan anonimowy pyta, a co z walutami surowcowymi, czy faktycznie będą teraz w cenie Australia, a może też Kat. Moim zdaniem pan anonimowy tutaj Australia i Kanada i wszystkie waluty surowcowe teraz są raczej w trendach spadkowych i dopóki amerykański doraz się będzie umocnia, to myślę, że waluty surowcowe raczej powinny być w tendencjach spadkowych, a jeżeli się tak okaże, dzisiaj zrobiłem taki materiał dzisiaj rano na moim kanale, o surowcach, i tam wyszło, że ten główny wskaźnik badający surowce, czyli golden sex, commodity index jest teraz na kluczowych wsparciach, jeżeli zostaną one obronione, to surowce ruszą znowu do góry, a jeżeli zostaną złamane, to zacznie się odwracać tendencja na wszystkich surowcach na tym rynku, który teraz jest w Wielkiej Hoście, a jako że, no moim zdaniem surowce, to teraz jest taki wskaźnik wyprzedzający inflację, powinny być to dobry sygnał ku temu, żeby wierzyć, że rzeczywiście inflacja będzie osiągała swoje ekstrema w pierwszym kwartale w przyszłym roku. Natomiast, no tutaj moim zdaniem, tendencja do tego, żeby Australia i Kanada, czy też nowa Zelandia się umacniały w najbliższym czasie, zwłaszcza do amerykańskiego dolara nie jest zbyt duża. Kolejne pytanie, Pana Michała, jak zbudować, jak zacząć budowę portwella, kupić od razu wszystkie klasy aktywów, czy po kolei dołączyć klasy aktywów. Moim zdaniem, z mojego doświadczenia wynika, że lepiej kupić od razu wszystko, otworzyć pozycję i być już w rynku niż czekać na okazję. Zarzało mi się to bardzo często, że gdy dokonywałem strategii odwrotnej, że czekałem, aż zaczęły włączać się kolejne pozycje, ale które wcześniej nie były w rynku, no to często przegapiałem te pozycje, które dałały sporo zarobić, no i to nie była zbyt dobra strategia na samym początku budowania swojego portwella, a jeszcze chciałbym nadmienić o czym zapomniałem, że jestem wielkim zwolennikiem platform demo, gry na demo i tak dalej, platform demonstracyjnych. Po pierwsze, pozwalają nam przetestować strategię inwestycyjną, strategię różne, to są fantastyczne narzędzia, ponieważ one sygnalizują, bo po pierwsze, tak jak już Państwu powiedziałem na samym początku, że warto sięgać po narzędzia z różnych źródeł. I strategia, czyli platforma demo pozwala nam bardzo łatwo zweryfikować, czy te informacje są trafne czy też nietrafne, jaka jest skuteczność danego narzędzia analitycznego, dlatego warto próbować inwestować na kontakt demo, no i oczywiście platforma demo służy do tego, żeby poznawać platformy, jak ona funkcjonuje, jakie są jej plusy, jakie są jej minusy, więc jak najbardziej polecam tutaj te platformy demo. Okej, pan anonimowy pan anonimowy pyta, czy dewersyfikacja lepiej u jednego brokera na kilku różnych aktywach, czy u kilku brokerów na tych samych aktywach? Bardzo dobre pytanie. Oczywiście jeżeli mamy duże kapitały, to warto mieć rachunki u różnych brokerów, tak? Naprawdę warto mieć. Bardzo często jest tak, że transakcje no że transakcje występują są czasami takie momenty, kiedy broker nam nie wykona jakiejś transakcji, albo będzie jakiś pośliczka, albo coś, lepiej mieć po prostu zdywersyfikowane swoje aktywa, ale już są naprawdę duże po różnych brokerach, żeby być także zabezpieczonym, a pamiętajcie państwo, że dewersyfikacja jest bardzo dobrym narzędziem na rynku finansowych, także jeżeli chodzi o brokerów i to pytanie uważam za bardzo, ale to bardzo celne. Kolejne pytanie pan Wacław pisze jak się pan od dzisiaj do ogólnie powszelnie opinii, że PLN się zeszła w związku z polityką polskiego rządu? Panie Wacławie, dziękuję za pytanie bardzo intrygujące i takie dość agresywne, ale chętnie odpowiem ze względu na to, że kiedy zobaczymy, jak zachowuje się koszyk złotego, zwykły, czyli 50% dolar złotych, 50% euro złotych przez dwa i zobaczymy wykres, a na stuk, na portalu stuk jest właśnie taki dostępny, to zobaczymy po pierwsze, że złotych wcale nie jest osłabiony, jest po prostu na poziomach ekstremalnych z ostatnich kilkunastu lat, tak było w latach 2004 z tego co pamiętam, w latach 2008-2009, w latach 2012 jest teraz, czyli generalnie nie jest wcale osłabiony, nie jest ani silny, ani bardzo nie jest rekordowo słaby, natomiast jest na poziomach ekstremalnych na poziomach, na których był tam 15, 10 lat temu, a dodatkowo, co jest niezwykle istotne dla całej gospodarki, to fakt, że zmienność, jak zobaczycie Państwo na wykresach w latach diametralnie spadła na rynku złotego, więc złoty jest bardzo stabilną walutą, naprawdę jest wyjątkowo stabilną walutą, tutaj zmienność jest niewielka, do rzadkości należą impulsy dłuższe niż tam 20-30 groszy, co kiedyś, 10 lat temu, była po prostu standardem, teraz jest to wytłumione, no i oczywiście powiaduję pewnego rodzaju pewność dla wszystkich eksporterów, importerów dla gospodarki, że tutaj złoty jest, a wahania są plus minus 5% od obecnych poziomów, czyli po prostu niewiele, więc naprawdę dużą zasługą w ogóle tej całej polityki narodowego banku polskiego jest to, że wahania na rynku złotego silnie spadły, nie są aż tak duże, jak jeszcze 15 czy 20 lat temu, co nie oznacza, że na przykład w przyszłym roku, a ja to prognozuję, jak widzicie Państwo w tych moich komentarzach, rok 2022, moim zdaniem będzie rokiem bardzo silnego złotego powody, po pierwsze 100% w Polsce idą do góry, jak kiedyś Państwo zamieszczałem w poprzednich webinariach, punkty swapowe na euro złotym dochodzą do 20 groszy do 2000 pipsów, czyli ok. 5% można i zainklasować za same punkty swapowe, jeżeli przetrzymamy pozycję krótką euro złotego przez rok, a to ostatni raz była taka sytuacja w 2004 roku i jeżeli w 2022 roku 100% będą dalej rosły, a równolegle pojawią się informacje, że te środki finansowe z Unii Europejskiej, co teraz są mrożone, zacząć spływać do Polski, to moim zdaniem powtórzy się scenariusz 2004 roku, a w 2004 roku także zaczęły pierwsze środki z Unii Europejskiej wpływać do Polski, więc to, że 100% będą swapowe, będą wysokie, swapy będą tak wyraźnie dające 5% stopy zwrotu za samotrzymanie złotego przez rok, a dodatkowo, zacząć spływać te środki z Unii Europejskiej, to moim zdaniem przyszły rok, może być dla złotego, no fenomenalne złoty może być wyraźnie umocniony za 12 miesięcy i moim zdaniem nawet to jest scenariusz bazowy, bo jeszcze gdy uwzględnimy fakt, że dla Wall Street Polska Giełda jest bardzo atrakcyjne, te wyceny są naprawdę bardzo niskie, to jeżeli zobaczą, że tutaj na świecie Giełdy zachowują się w miarę stabilnie, a złoty zaczyna się umacniać, to po prostu będą wchodzić, licząc na to, że stopa zwrotu będzie, da im dodatkowe zyski, nie dość, że złoty się będzie umacniał, to jeszcze będą osiągać zyski na rynku akcji, czy też obligacji, także w moim zdaniem przyszły rok to będzie rok polskich obligacji i będziemy obstawiać spadek inflacji, zwłaszcza od drugiego kwartału przyszłym roku na polskich obligacjach oraz fakt, że stopy procentowe w Polsce już nie będą rosły aż tak mocno i to, że tutaj napływ kapitału do Polski powinien wystąpić. Także takie moim zdaniem są perspektywy dla złotego. Pan Mariusz pyta, bardzo silnego złotego, do jakich poziomów do Pan Mariusz? Panie Mariuszu, jeżeli Pan zobaczy 2004, co się wtedy zaczęło dziać na rynku złotego, no to mówiąc w skrócie, mieliśmy 4 lata hossy na rynku złotego i gdyby scenariusz miał się powtórzyć, no to nawet nie patrzmy na to, jakie poziomy byłyby za te parę lat na rynku złotym osobiście no uważam, że to scenariusz się nie powtórzy, nie będzie taki scenariusz jeden do jednego, ale potencjał ku parciu w rejon tam 3, 50 na dolar złotym i w okolicach 4, 20 na euro złotym jak najbardziej jest możliwy, tak, w takiej sytuacji. Także no moim zdaniem te czynniki, o których przed chwilą mówiłem, no będą wyraźnie wpływały na presję na to, żeby się złoty umacjał w następnych latach. Panie Wacław pyta, jak widzę w tym kontekście scenariusz w polskiej obligacji? Panie Wacławie, dziękuję za to pytanie. Moim zdaniem od 2 kwartału w przyszłym roku polskie obligacje będą rozchwytywane jak świeże bułeczki rentowności są na takich fajnych poziomach, że aż się prosi, żeby je kupować dodatkowo, można będzie zarobić na złotym. 100% w perspektywie od 2 kwartału w przyszłym roku według rynku, czy to teraz, czy to miesiąc temu już nie miały aż tak dynamicznie rosnąć, więc inwestorzy zaczną grać na to, że inflacja w Polsce zacznie spadać. Jeżeli dane powiedzmy już od lutego zaczną sygnalizować, że rzeczywiście tworzą się ekstrema inflacji na tych wskaźnikach najbardziej popularnych, czyli tam powiedzmy inflację CPI, to inwestorzy myślę, że powinniście rzucić do polskich obligacji. I rynek obligacji może dać w przyszłym roku jeszcze wyższe stopy zwrotu przez pozorom niż rynek polskiego złotego, ale inwestorów zagranicznych gdzie gdyby się rzeczywiście połączyło umocnieniem złotego z umocnieniem obligacji, to już w ogóle byłby raj na Ziemi, także moim zdaniem perspektywy dla polskich aktywów w przyszłym roku są takie, że obligacje i złoty to taki top. Pan Michał pyta, jakie średnie kroczące stosujesz na foreksie? Panie Michale, przy inwestowaniu nie stosuje średni kroczących, ale przy dokonywaniu pewnego rodzaju analiz to oczywiście te najbardziej popularne czyli średnia dwustu ze sylina jest interesująca, średnia 233 z 233 okresów i te mniej popularne, czyli 55 i 211 dobrze się sprawdzają, pokazują te trendy, siłę i po prostu trendu, nie warto zwłaszcza obserwować zachowanie rynków w średnim terminie względem średniej dwustu ze sylina i ona jest interesująca dość dobrze określa co się dzieje na rynku, ale także zaletą tego jest to, że na tą średnią dwustu ze sylina patrzy praktycznie cały szeroki rynek i wtedy dość łatwo się zorientować, jakie będzie nastawienie rynku, ponieważ jeżeli ta średnia jest pokonywana w górę albo w dół, no to w górę będzie kupowała, a część będzie sprzedała dany instrument finansowy, więc łatwo określić, a poza tym ta średnia jest bardzo medialna, bardzo często jest wykorzystywana no i warto patrzeć warto postarać się myśleć tak jak myśli nasz przeciwnik, dlatego osobiście nie jestem wrogiem analizy technicznej Mariusz, pan Mariusz pyta, a jak pieniądze nie przyjdą? Pani Mariusz, jak pan, jeżeli tak się stanie, że pieniądze z Unii nie przyjdą, to skala moim zdaniem umocnienia złotego nie będzie aż tak duża, ale myślę, że złoty jedne w przyszłym roku się umocni, a jeżeli pieniądze przyjdą, a myślę, że przyjdą tak dopiero w drugiej połowie przyszłego roku no to złoty może być naprawdę pod silną plecą na umocnienie. Pan Basaw też pyta, a oblikacji indeksowanej inflacji Panie Basawie, w ostatnim czasie, w poprzednich materiałach było o tych oblikacjach indeksowanych inflacją, one są dobre w sytuacji, kiedy chcemy przez cały okres życia obligacji, czyli powiedzmy przez te 4 lata ją trzymać, bo jeżeli chcielibyśmy ją wcześniej sprzedać, oczywiście ją sprzedamy ze stratą i ona nas nie zabezpieczy przed inflacją, ale jeżeli jesteśmy pewnie, że zatrzymamy inwestycje w te obligacje przez cały czas trwania długość życia tej obligacji 4, 6 czy 10 lat no to rzeczywiście nas dodatkowo zabezpieczą przed tą inflacją, także takie jest moje zdanie. Okej Pan Michał pyta, kolejne pytanie Bo można się jakoś hedgeować w przypadku, kiedy są duże spadki na indeksach, a my jesteśmy załadowani glągi No Panie Michale, wyznaczysz zamknąć lągę i wtedy jesteśmy załadowani chyba, że u jakiegoś innego brokera otwierzamy przeciwną pozycję no i w taki sposób będziemy postępować ewentualnie już te książka, które były przedstawione są pewnego rodzaju strategie wykorzystujące to, że inwestujemy znaczy, dokonujemy transakcji na instrumentach pochodnych typu futures ale w pewnej proporcji uzależnionej o wskaźnika, z tego co pamiętam wskaźnika beta akcji dla całego portfela no i tam na tej podstawie na podstawie wzorów, które tam znajdują się w tej książce wychodzi nam ile mamy pewnego rodzaju futures sprzedać, jeżeli chcemy się zabezpieczyć i w taki sposób część tych profesjonalnych inwestorów zabezpiecza się przeciwko tym spadkom na indeksach ok czy są jeszcze jakieś pytania ok pan Wacław pisze nie miałem możliwości uczestniczyć w poprzednich webinariach Panie Wacławie nic nie szkodzi, zapraszamy na nasze strony, na nasze kanały na YouTube i mój ace market i tam są zamieszczane te webinaria proszę wejść, zobaczyć, śledzić jeżeli ma pan jakieś pytania, proszę pisać oczywiście z przyjemnością odpowiem, jeżeli tylko będę w stanie ok czy są jeszcze jakieś pytania czy są jeszcze jakieś pytania pan anonimowy pyta czy warto inwestować w złoto dziękuję za pytanie, Panie Anonimowy w pewnym materiale dotyczącym hosty czy besty 2022 były takie wykresy które sugerowały jak prawdopodobnie zachowa się złoto w przyszłym roku i tam była sugestia jedno znaczenia dla wszystkich surosów że bardziej prawdopodobnie są jednak spadki w przyszłym roku niż wzrosty więc tutaj rynek sygnalizuje i nastawia się na to, że jednak będą spadki i ceny złota ok pyta pan czy złoto inwestycyjne osobiście nie inwestuje w złoto inwestycyjne mam mygliste pojęcie dotyczące tego jak inwestować w tą klasę aktywów więc pytanie po prostu pozostawię bez odpowiedzi, tutaj nie jestem specjalistą od tego pan Kamil pyta punkt widzenia na najbliższe dni na index dolara czyli na to, co się wydarzy przed i po fedzie w przyszłym tygodniu moim zdaniem amerykański dolar bardzo prawdopodobnie, ale będzie się umacniał w ekspektywie, co najmniej do końca tego roku i oczywiście spodziewam się, że co najmniej do połowy przyszłego roku dalej będzie się umacniał strategia carriage ride powinna się coraz bardziej nakręcać amerykański dolar tutaj dokonuje znaczy jest w trędzie ewidentnym dodatkowo te strategia napędza siły amerykańskiego dolara spodziewam się słabości euro w przyszłym roku jako waluty, która będzie finansowała strategię carriage ride więc no tutaj wszystkie waluty powiązane z euro powinny sygnalizować osobienie euro, moim zdaniem taka będzie zależność i oczywiście w sytuacjach, kiedy będzie zwijany carriage ride w sytuacji jakichś zagrożeń, jakiś korekt na indeksach yieldowych to euro może zyskiwać w takiej sytuacji na wartości dlaczego? Ponieważ rynek w przyszłych stuprocentowych sygnalizuje że w przyszłym roku nie ma szansy na podwyżkę stuprocentowych w strefie euro a wszystkie inne duże kraje mają podwyżać stupy procentowe to też było w ostatnich webinariach, są też takie fundamentalne znaczenie podwyżek stuprocentowych na umocy nieaprycyjacji walut i z tego co wynikało tylko euro, tylko strefa euro ma pozostawić stuprocentowe na tym samym poziomie ale dodatkowo moim zdaniem z takiego ekonomicznego punktu widzenia jest to jeden wielki zakład ponieważ podwyżki stuprocentowych na świecie w Stanach Zjednoczonych Wielkiej Brytanii, Australii, tutaj Kanadzie, Nowej Zelandii, w Polsce i w ogóle w całym regionie mają według tych podwyżek zastopować wzrost inflacji a wygląda na to, że ECB jest jedynym bankiem centralnym na chwilę obecnym z tych dużych może poza, jeszcze tutaj w naszym zachodnim świecie gdzie nie będą podwyższone stupy procentowe czyli ECB tak zachowuje się jakby nie wierzył w to, że inflacja będzie podwyższona przez dłuższy czas tak jakby ECB sygnalizował, że inflacja jest tylko chwilowa i że wkrótce zacznie w naturalny sposób spadać po ma charakter podażowy więc moim zdaniem 2022 rok będzie takim zakładem kto ma rację, czy te banki centralne jak Narodowy Bank Polski, czy tam Bank of England, czy Fed które będą podnosiły stupy procentowe czy wygradnym będzie ECB, który nie będzie podnosił stupy procentowych to jest moim zdaniem jeden z wielkich zakładów na 2022 rok jeżeli chodzi o banki centralne kto będzie miał rację w walce o inflację jak broni się Pan przed skutkami ogólnoświatowej inflacji dziękuję za pytanie oczywiście moim portfelem nie będę się chwalił ale stopa zwrotu z portfela na chwilę obecną to jest około 60% skali rocznej więc no ewidentnie jestem zabezpieczony przed tym inflacją tutaj ta stopa zwrotu bije inflację daje dobrą stopę zwrotu więc tak się bronię ok, czy są jeszcze jakieś pytania pankami pyta czy są jeszcze spółki walory na ostatnią fazę hosty panika milu generalnie nie jestem specjalistą od poszczególnych spółek więc tutaj trudno mi panu odpowiedzieć dobrze na pytanie natomiast ja też sygnalizuję w swoich komentarzach że rosnące stopy rynkowe te prostopy procentowe np. obligacje dziesięcioletnie dają taką generują taki trend że modele wyceny spółek typu znaczy spółek tych technologicznych opartych na potencjalnych możliwych przepływach zyskach przyszłości one zmniejszają wyceny tych spółek więc moim zdaniem na najbardziej narażone na spadki są spółki technologiczne w przyszłym roku, jeżeli stopy procentowe oczywiście będą rosły więc no może w przyszłym roku dojść do zmiany że to spółki te defensywne te wzrostowe zbyt zaczną zachowywać się lepiej niż spółki te wiążą się z dużym ryzykiem te spółki technologiczne te nastawione na to, że mają one tylko i wyłącznie rosnąć czyli wartościowe spółki powinny zachowywać je lepiej niż te spółki nastawione tylko i wyłącznie na wzrost zobaczymy czy tak będzie czy ta logiczna strategia pokryje się z rzeczywistością OK, czy są jeszcze jakieś pytania Drodzy panowie czy są jeszcze jakieś pytania OK to dziękuję bardzo uczestnictwo w tych wszystkich webinariach, spotkaniach jeżeli są jakieś pytania to zachęcam do tego, żeby się skontaktować ze mną poprzez drogę i mailową jeszcze raz dziękuję za to, że byliście państwo, że byliśmy razem że mogłem się państwem podzielić wiedzą służyć państwu moim doświadczeniem no i zobaczymy co się będzie działo dalej, życzę każdemu oczywiście wesałych świąt gigantycznej stopy wzrostu w przyszłym roku żebyśmy się dzielili wiedzą żebyśmy się stawali coraz bardziej wyedukowani a ostatnie moje informacje, jakie do mnie doszły sugerują, że Polacy, jeżeli chodzi o korzystanie z YouTube są jedną z niewielu nacji które na YouTube szykają przede wszystkim wiedzy, a mniej rozrywki, podobno większość świata suga, szuka na YouTube bardziej rozrywki, a nie wiedzy a my jesteśmy takim jednym z niewielu wyjątków tak, że dziękuję bardzo życzę wszystkim dobrego dnia i stopy wzrotu w najbliższych w końcówce roku i wesałych oczywiście świąt dziękuję bardzo, kłaniam się wszystkim