 Parx unde vigesima operis decivitate dei, hek transcripthio a societate libre vocefacta, bono publico uzu yest. Caput terthium decimum, de amore laudis, qui cum sit vitium abok virtus putatur, qui aperipsum vitia mayora coibentur. Cu amobrem, cum diu fuysent reña orientis ilustria, voluit deus et occidentale fieri, cuad tempore eset posterius, sed imperii latitudine et manitudine ilustrius. Idque talibus potisimum concesit hominibus ad domanda gravia mala multarum gentium, qui causa onoris laudis et aglorie consuluerunt patria, in cua ipsam gloriam requirebant, salutemque eius saluti sue preponere non dubita verut, proisto uno vitio idest amore laudis pecunie cupiditatem et multa alia vitia comprimentes. Nam sanius videt qui et amorem laudis vitium esse coniosit, cuad nec poetam fujit horatium, qui ait. Laudis amore tumes sunt certa piacula cuete, ter pure lecto poterunt recreare libello. Idemque incarmine lirico ad reprimendam dominandi li bidinem it acecinit, latius regnes avidun domando, spiritum quamsi liboiam remotis, gadibus yungas et uterque penus serviatuni. Verum tamen qui li bidines turpiores fide pietatis impetrato spiritu santo et amore intelegibiles pulcritudinis non refrenant, mellius saltem cupiditate humane laudis et gloria non quidem yamsanti, sedminus turpes sunt. Et amtulius hink disimulare non potuit in eisdem libris cuos deyre publica scripsit, ubi loquitur de instruendo principi vitatis, quem diicit alendum esse gloria, et consequently commemorat maiores suos multa mira atque preclara gloriae cupiditate fecisse, huik icitur vitio non solum non resistevant, verum etiam id eccitandum et accendendum esse censevant, putantes hoc utile esse rei publice. Quan quam nekin ipsis filosofi e libris tullius abac peste disimulet, ubi eam luce clarius confitetur. Cum enim dey studis talibus loquitur, coe utique sectanda sunt fine veri boni, non ventositate laudis humane, hank intulit universalem generale mque sententiam. Honos alit artes, omnesque accenduntur ad astudia gloria, yacenque ea semper, coe apud quosque improbantur. Caput quartum decimum, dey resecando amore laudis humane, quoniam yustorum gloria omnis indeosit, huik icitur cupiditati melius resistitur sine dubitazione quam ceditur. Tanto enim quisque estadeo similiur, kwanto estabac imunditia mundiur, coe hinhak vita, etsi non funditus eradikatur excord, cuya etiam bene proficientes animus temtare non cesat, saltem cupiditas gloria superetur dileksione justitie utsi alikubi yacenque ea apud quosque improbantur, si bona, si rektasunt, etiam ypse amor humane laudis, erubescat et cedat amori veritatis. Tame enim hest hoq vitium inimicum apie fidei, si mayur incordesit cupiditas gloria quam dey timor vel amor, utdominus diceret, quomodo potestis credere gloriam abinvicem expectantes, et gloriam coe asolo deo est non quarentes. Item de quibuzdam qui in eum crediderant et vere bantur palam confiteri, aite evangelista, dilekserunt gloriam hominum magis quam dey, quod sancti apostoli non fecerunt, quicum in his locis predikarent christinomen, ubi non solum improbatur, sicut ille aite, yacenque ea semper que apud quosque improbantur, verum etiam sume detestationis abebatur, tenentes quod audirant abonu magistro e odenque medico mentium. Si quis me negaverit coram hominibus, negabo eum coram patre meo, qui incelis est, vel coram angelis dei, inter mealedicta etobrobria, inter gravissimas persecutionis crudelesque penas non sunt deterriti apredikazione salutis humane, tanto fremitu offensionis humane. Et quod eos divine facientes adquedicentes, divineque viventes, debelatis quod am modo cordibus duris, atque introducte apace justitia, in gens in ecclesia christi gloria consecuta est, non in ea tankwam in sue virtutis fine quie verunt, sed ea me quocque ipsam adadei gloriam referentes, quius gracia tales erant, icto quocque fomite eos quibus consulebant ad amorem illius, a quod e tipsi tales firant accendebant. Nankwe ne propter humanam gloriam aboni estent, do quera teos magister ilorum dicens, cavete facere justitiam vestram, quoram hominibus, ut vidiamini abeis, aliocuin mercedem non abebitis apud patrem vestrum, quie in chelis est. Sed rursus ne hoq per verse intelligentes hominibus placere meturent, minusque prodessent latendo, demonstras quofine innotesere deberent, luciant inquit opera vestra quoram hominibus, ut vidiamt bona facta vestra, et glorificent patrem vestrum, quie in chelis est. Non ergo ut vidiamini abeis, idest haq intentione ut eos ad vos converti velitis, quie non per vos aliquid estis, sed ut glorificent patrem vestrum, quie in chelis est, ad aq quem converti fiant quod estis. Hos secuti sunt martyres, quie chevolas et curtios et decios, non sibi inferendo penas, sed illata sferendo et virtute vera, quoniam vera pietate et inumerabili multitudine superaront. Sed qu'um illi estet incivitate terrena, quibus propositus erat omnium pro illa oficiorum finis incolumitas eios, et renium non in chelo sed in terra. Non in vita etterna sed in decesione morientium et a sucesione moriturorum, quid aliut amarent quam gloriam, qua volebant etiam postmortem tan quam vivere in ore laudantium? Caput quintum decimum, de mercede temporali, quam deus reddi bonis moribus romanorum. Quibus ergo non erat daturus deus vita etterna, qum santis angeli suis, in sua civitate celesti, ad acuyus societatem pietas vera perducit, què non exibet servitutem religionis, quam greci latrejan vocant. Nisi uni vero deo, si neque hank eis terreinam gloriam excelentissimi imperii concederet, non redderetur merces bonis artibus eorum, i dest virtutibus quibus atantam gloriam pervenire nitebantur. Detalibus enim quì propter hoc boni ali quid faci revidentur, ut glorificentur abominibus etiam dominus ait, amen di covobis, perceperunt mercedem suam. Sic etisti, privatas res suas pro re comuni, hoc est re publica, et pro eius erario contemserunt, avaritie restiterunt, consuluerunt patrie consilio libero, neque delicto secundum suas leges, neque libidini obnoxii. His omnibus artibus tankam vera via nisi sunt adonores imperium gloriam. Honorati sunt in omnibus feire gentibus, imperii sui leges imposuerunt multis gentibus, odieque literis et historia gloriosi sunt paene in omnibus gentibus. Non est quod desumi et veri dei justizia concuerantur, perceperunt mercedem suam. Caput sextum decimum, de mercede santorum civium civitatis eterni, quibus utilia sunt romanorum exempla virtutum. Merces autem santorum lonze ali est etiam hic obrobriam sustinentium pro veritate dei, què mundi huius dilektoribus odiosa est, ila civitas sem piterna est, ibi nullus oritur quia nullus moritur, ibi est vera et plena felicitas, non dea sed donum dei, indefide ipinius acepimus, quam diu peregrinantes eius pulcritudini suspiramus. Ibi non oritur sol superbonus et malus, sed sol justizia solos protegit bonus. Ibi non erit mania industria ditare publikum erarium privatis rebus angustiis, ubi tesaurus comunis est veritatis. Pro nde non solum ut talis merces talibus hominibus redderetur romanum imperium adumanam gloriam dilatatum est, verumetiam utachives eterni ilius civitatis, quan diu hic peregrinantur diligentar et sobri e ila intueantur exempla, et videant quanta dilektio debeatur superni e patriae propter vitam eternam, si tantum asuis civibus terrena dilecta est propter hominum gloriam. Caput deciumum septimum. Quo fructu romani belagesserint et quantum his quos vicere contulerint. Quantum enim pertinet adhanca vitam mortallium, que paucis diebus ducitur et finitur, quid interest sub cuius imperium vivat homo moriturus si ili qui imperant adimpia et iniquanon cogant, aute vero ali quid no cuerunt romani gentibus quibus subiugatis impozuerunt leges suas, nisi quia i de factum est ingenti estrage bellorum, quod si concorditer fieret, iripsum fieret meliore succesu. Sed nulla eset gloria triunfantium. Neque enim et romani non vivebant suba legibus asuis quas cetiris imponebant. Hoca si fieret si ne marte et bellona, ut neque victoria loqum haberet, nemine vincente ubinemo puñaverat. Nonne romani setacetiris gentibus una eset e ademco el condicio? Prezertim si mox fieret quod postea gratisime at quhe humanissime factum est, ut omnes ad romanum imperium pertinentes, societatem acciperent civitatis et romani cive sesent, acasic est setomium quod erat ante paucorum, tantum quod plebs illa, quhe suos agros non haberet, de publico viveret, quhi pastuseius perbonos administratores rei publice gratius a concordibus prestaretur quam victis extorqueretur. Nam quid intercit ad incolumitatem bonosque mores, ipsas certe hominum dignitatis quod ali vicerunt, ali victisunt, omnino non video preter illum gloria humane inanissimum factum, in quho perceperunt mercedem suom, quhi eius ingenti kupidine haraserunt et ardentia bella ceserunt. Nam quid anim illorum agri tributa non solvunt? Nam quid eis licet dicere quod aliis non licet? Nam quid non multis senatores sunt in aliis terris, quhi romam ne facie quide menorunt? Tol yaktantiam et omnes homines quide sunt nisi homines. Quod si perversitas seculi admitret, ut honoratiores essent quicoe meliores, nexic promagno haberi debuit honor humanus, quia nullius est ponderis fumus. Sed utamur etiam in eis rebus beneficio domini dei nostri. Consideramos quanta contemserunt, quae pertulerunt, quas kupiditates subegerunt, prohumana gloria, quii eam tankwam mercedem talium virtutum aciperemeruerunt, et valiat novis etiam hoq adoprimendam superbiam? Ut, kum illa civitas in qua novis renyare promissum est, tantum adahakadistet, quantum distat acelum a terra, a temporali letitia vita eterna, a binanimus laudibus solida gloria, a societate mortallium societas angelorum, a lumines solis et lune lumen eius quii soleme fecitet lunam, nii il sibi manium fecisse videantur, tante patrie cives, si pro illa adipishenda fecherint boni operis aliquid, vel mala aliqua sustinuerint, kum illi pro haq terraina eam adepta tanta fecherint, tanta perpesisint, presertim quia remissio pecatorum, quae cives adeternam colligit patrium, habet aliquid, quii per umbram quandam, simile fuit azulom illud romuleum, quo multitudinem, qua illa civitas con deretur, quor un libet deliktorum congregavit impunitas. Caput duode vigesimum, quam alieni a iactansia esse debi ante cristiani, si aliquid fecherint pro dilexione patria eterna, kum tanta romani jesserint pro humana gloria et civitate terraina. Quid ergo manium est pro illa eterna celistico e patria, kungta seculi huius quam libet yukunda blandimenta contemnere, si pro haq temporali atque terraina, filios brutus potuit etocidere, quod illa facere neminem cogit? Se de certe dificilius este filios interimere, quam quod pro ista faci endum est, e aque filis congreganda videbantur atque servanda, vel donare pauperibus vel si existat temptatio, què id profide atque justitia fieri compellat amitere. Felices enim vel nos vel filios nostros, non diviti eterrene faciunt autonobis viventibus amitende autonobis mortus, aqibus neximus vel forte aqibus nollumus possidende. Sed deus felices facit, quia estamentium vera opulencia. Bruto autem, quia filios ocidit, infelicitatis peribet etestimonium etiam poeta laudator, atenim. Natosque pater nova bella moventes, adpenan pulkra pro libertate vocabit, infelix utcunque feren't ea facta minores, sed versus sequenti consolatus est infelicem, vincitamor patria laudunque imensa cupido. Eksunt duo il, libertas eta cupiditas laudis humane, quia adfacta compulit miranda romanus. Siergo pro libertate moriturorum eta cupiditate laudum, quia amortalibus ekspetuntur, ocidi fili apatre potuerunt, quid magnum est si pro vera libertate, quia nos ab iniquitatis eta mortis eta diaboli dominatu, liberos facit, nec cupiditate humanarum laudum, sed caritate liberandorum hominum, non atarquinio rege seda demonibus eta demonum aprincipe, non fili ociduntur seda Christi pauperes interfilios computantur? Si alius etiam romanus princeps, coniomine torquatus, filium non quia contra patrium sed etiam pro patria, tamen quia contra imperium sum, idest contra quod imperaverat pater imperator, aboste provocatus juvenali ardore puñaverat, licet vicisset ocidit, ne plus mali estet in exemplo imperii contenti, quam boni ingloria hostis ocisi, ut quid se jaktent, quia pro immortalis patria legibus omnia, quia multominus quam fili diliguntur, bona terrena contemnunt, si furius camillus etiam ingratam patrium, acuius acervicibus acerrimorum hostium veientium jugum depulerat, damnatusque ab emulis furat, agallis eterum liberavit, quia non abebat potiorem, ubiposset vivere gloriusius, quur extollatur velut grande aliquide fecherit, qui forte ineclesia ab inimicis carnalibus, gravissimem exonorationis passus iniuriam, non se ad eius hostis eretikos transtulit, aut aliquam contra illam ipse heresim condidit, sedean potius quantum valuit ab eretikorum perniciosisima pravitate defendit, cum alia non sit, non ubi vivatur ino hominum gloria, sed ubi vita ad quiratur eterna? Si mucius ut cum porsenna rege pax fieret, qui gravissimo bello romanus premebat, quia porsennam ipsum ochidere non potuit et proeo alterum deceptus ochidit, inardentem aram ante eius oculos, destram extendit, dicens multos se tales, qualem illum videtet, in eius exitium coniurasse, cuius ille fortitudinem et coniurationem talium perorations sine unla dubitazione se ab illo bello facta pace compesquit. Quis regio celorum imputaturus est merita sua, si proeo illo non unam manum ne quem hoc sibi ultro faciens, sed persequente alico patiens totum flammis corpus impenderit, si curtius armatus eco concito in abruptum hiatum terre se precipitem dedit, deorum suorum oraculis serviens, cuoniam yuserant ut ilik id quod romani haberent optimum mitteretur, ne caliud intelligere potuerunt quam viris armisque se excellere, unde videlicet oportebat ut deorum yusis in illum interitum vir precipitaretur armatus. Quid se manium pro eterna paus fecisse dicturus est, qui alicquem fide yusue passus inimicum, non se ultro inetalem mortem mitens, sed abillo missus obierit, quando quidem adomino suo e odenque vrege patria yusue certius oraculum acepit. Nolite timere eus, qui corpus ocidunt, non possunt ocidere? Si se ocidendos certis verbis quodam modo concecrantes deci devoverunt, ut ilis cadentibus et iram deorum sangui ne suo placantibus romani liberaretur exercitus, nullo modo supervienta santi martures, tankuam dignium alicquid pro yilius patria e participatione fecerint ubi etterna est et e vera felicitas. Si usque adasui sanguinis e fuzionem non solum suos fratres, pro quibus fundebatur, verum etipsus inimicus a quibus fundebatur, sicuteis preceptum est, divigentes caritatis fide et fide i caritate certarunt, si marcus pulvillus dedicans edem yovis yunonis minerve falso siibi ab invidis morte fili enunciata, ut ilo nuncio perturbatus abscedret at qu'ita dedicationis gloriam collega eius consequaretur, ita contemsit ut eum etiam proici insepultum yubaret, sicin eius corde orbitatis dolorem gloria e cupiditas vicerat. Quid manium se pro evangeli santi predicatione qu'a cives superne patrie dediversis liberantur et colleguntur erroribus fecisse dicturus est qu'i dominus de sopultura patris sui soligito ait. Secuere me et sine mortuos se pelire mortuos suos, si marcus regulus ne crudelisimos hostes yurando falaret, adeus abipsa roma reversus est, qu'oniam sicut romani eum tenere volentibus respondis sefertur, poste a qu'am afris servirat, dignitatem ilicon esti cives haberenon poset, eunque cartaginienses, qu'oniam contraeus in romano, senato egerat, gravissimis suplicis ne caverunt, qu'i cruciatus non sunt profide ilius patrie contemnendi ad cuius beatitudinem fides ipsa perducit, aud quid retribuetur dominu pro omnibus qu'e retribuit, si profide qu'e ili debetur talia furit omopassus qualia profide qu'am perniciusissimis inimicis debetat passus est regulus qu'omodo se audebit extollere de voluntaria paupertate cristianus, utinuius vitae peregrinatione expeditior ambulet viam qu'e perducidat patrium ubi vere divitie deus ipsa est, cum audiat vel legat quintium valerium qu'in suo defuntus est consulatu, usque adio fuis se paupertem, utnumis apopulo colatis eius sepultura qu'eretur, audiat vel legat quintium cincinatum, cum quatur jugera posideret et ea suis manibus choleret, abaratru esse aductum utdictator fieret, aior utique honore quam consul, victisque hostibus e ingentem gloriam consecutum, ineadem paupertate mansisse, autokid se manium fecisse predicabit qu'i nullo premio mundi huius fuerit abeterne ilius apatriae societate seductus, cum fabricium didicerit tantis muneribus perei e pyrotarum promissa etiam quarta parte reini a romana civitate non potuise develi ibique in sua paupertate privatum manere maluise nam ilud quod rem publikam idest rem povuli rem patriae rem communem cum haberent opulentisimum aqueditisimum domimus paupereserant uta quidam eorum qu'iam bis consul fuiset exilio senatu hominum pauperum pelleretur notazione censoria quod decem apundu argenti invasis habere compertus est ita idem ipsi paupereserant quorum triumfis publikum ditabatur erarium nonne omnes cristiani excelentior e proposito divizias suas communes faciunt secundu id quad ascriptum est in activus apostolorum ut distribuatur uni cuique sikut cuique opusest et nemo dikat aliquid proprio sed sint illis omnia communia intelegunt se nulla obhok ventilari oportereriactansia id faciendo proobtinenda societate angelorum cumpene tale aliquid illi fecherin proo conservanda gloria romanorum hek et alia sikua huyus modi reperiuntur in litteris eorum kwando sik innotesherent kwando tanta fama predikarentur nisi romanum imperiuntur nisi romanum imperiuntur nisi romanum imperiuntur nisi romanum imperiuntur perilud imperium tamlatum tankam diuturnum virorunque rantorum virtutibus preclarum adque gloriusum et ilorum intenzioni merces quam querebant est redita et novis proposita necesarie Ḥt, síveirdлось quārum ishthe有 thī trassinqee hsuntê sīmylìs, croias ishti prochivवītatis 4a Claroja terrene tennerunt chwindwe, proday gloriojissi immachivītate non tenwernus pudore fungāmur dhenuerimus supervia non ekstolamur, quoniam sikut dhichit apostulus, in diñe sunt pasiones huyus temporis ad futuram gloriam, qu'e revelabitur in novis. Ad umanam vero gloriam presentisque temporis satis diñe vita estimabatur ilorum, unde etiam Christum occiderunt revelante testamento novo, quod invetere velatum fut, ut non pro terrenis et temporalibus beneficis, qu'e divina providencia per mixte bonis malisque concedit. Sed pro eterna vita muneribusque perpetuis et ipsius superne civitatis societatia colatur deus unus et verus, rektisime ustorum glorie donatisunt ut hi qu'i colibus kung qu'e virtutibus terrenam gloriam quesiverunt et ad quesiverunt vincereteos qu'i manis vitlis datorem vere glorie et civitatis eterni ociderunt at qu'e respuerunt. Finis partis unde vigesime. Partis vigesima operis de civitate dei, hek transcripcio a societate librivoce facta bono publico usui est. Caput unde vigesimum, qu'o interse different cupiditas glorie et cupiditas dominatioonis, interesane inter cupiditatem humane glorie et cupiditatem dominatioonis. Nam, licet proklive sit ut qu'i humane gloria nimium delectatur etiam dominari ardentere affectet, tamen qu'i veram licet humanarum laudum gloriam concupisquunt, dat operam bene judicantibus non displicere. Suntenim multa imoribus bona, de quibus multi bene judicant, qu'an vis ea multi non habeant, per ea bona morum nituntur ad gloriam et imperium vel dominatioonem, de quibus aita salustius sed ille vera via nititur. Qu'is qu'autem sine cupiditate glorie qu'a veretur humo bene judicantibus displicere, dominari ard qu'imperare desiderat etiam per apertissima shellera qu'erit plerunquem optinere quod diligit. Proing qu'i gloriam concupisquit aut vera via nititur aut certe dolis ard qu'e fallacis contendit, volens bonus videri esse quod non est. Et idio virtutes habenti mania virtus est contemnere gloriam, qu'ia contentus aeus inconspectu de est, judicio autem non aperitur humanu. Qu'it qu'id enim fecherit ad oculus hominum qu'o glorie contemtur appareat, ad majorem laudem, ho qu'est ad majorem gloriam, facere si credatur, non est undese suspicantium sensibus aliterese qu'am suspicantur ostendat. Sed qu'i contemnit judici a laudanthium contemnit etiam suspicantium temeritatem, qu'orum tamen si vere bonum est, non contemnit salutem, qu'oniam atante justitia est, qu'i despiritu dei virtutes abet, ut etiam ipsus diligat inimikus, et ita diligat, ut suos osores vel detractores velit correctus habere consortes non interrena patria sed superna. In laudatoribus autem suis, qu'am vis pervipendat quod aeum laudemt, non tamen pervipendit quod amant, nec aeus vult fallere laudantes, ne decipiat diligentes. Idioqe instant ardenter, ut dupothius ille laudetur, acqo habet homo quid quid ineo yure laudatur. Qu'autem gloria contemtor dominationis est avidus, bestias superat asive crudelitatis vitis sive luxuria. Thales quidem romani fuerunt. Non enim cura existi mationis amissa dominationis quiditate caruerunt. Multos tales fuisse prodit historia, sed hujus vitis sumitatem et quasi arcem quandam nero cesar primus obtinuit, cujus fuit tanta luxuria, uttenihil abeo putaretur virile metuendum, tanta crudelitas, uttenihil molle habere crederetur si nexiretur. Etiam talebus tamen dominandi potestas non datur nisi sumi dei providentia, quandores huwanas yudicat talebus dominis diñas. Aperta dehaq re rvux divina est loquente dei sapientia, per me reges reniant e tyramni per me tenent terram, sed ne tyramni non pessimi at qu'im probi reges, sed vetere nomine fortis dicti existimentur, unde ait virgilius. Fars michi pacis erit dextram tetigis tyramni. Apertissime alio loco de deo dictum est, quia reñare facit hominem huppokritam propter perversitatem populi. Quam obrem, quan vis udpotui satis exposurim, quacausa deus unus verus etiustus, romanus secundum quandam formam terrene civitatis, bonus adjuverit adatanti imperii gloriam consequendam, potestame et alia causa ese latentior propter diversa merita generis humani. Deo magis nota quam nobis, dum illud constant inter omnes veraci terpius, neminem sine vera pietate, idest veri dei vero cultu, veram posse habere virtutem, nec eam vera messe, quando glorie servit humane, e ostamen, quii cives non sint civitatis alterne, què in sacris litteris nostris digitur civitas dei, utiliores ese terrene civitati, quando habent virtutem vel ipsam, quam si nec ipsam. Illiautem, qui vera pietate prediti bene vivunt, si habent ascientiam regendi populus, micil est felicius rebus humanis, quam si deo miserante habianta potestatem. Tal es autem homines, virtutes suas, quantas kung quem in haca vita possunt habere, non tribunt nisi gratia e dei, quod eas volentibus, credentibus, pietentibus dederit, simulque intelegunt, quantum civi desit ada perfecctioniam justitia, qualis est in illorum, santorum, angelorum, societate, quise nituntur aptare. Quantum libet autem laudetur, atque prediti etur virtus, què si ne vera pietate servit hominum gloria, ne quacquam santorum exiguis initis comparanda est, quorma spes posita est ingratia et misericordia, veri dei. Caput vigesimum, tanturpiter servire virtutes humane gloria quam corporis voluptati. Solent filosofi, quì finem boni humani in ipsa virtute constituunt, ad ingerendum pudorem quibusdam filosofis, quì virtutes quidem probant, sed eas voluptatis corporalis finem metiuntur, et illam perse ipsam putat apetendam, istas propter ipsam, tabulam quandam verbi spingere, ubi voluptas insella regali, quasi delicata quedam regina considat, ei què virtutes famule subiciantur, observantes eius nutum, ut faciant quod illa imperaverit, què prudentie jubeat, ut vigilanter ingirat, quamodo voluptas regnet et salvasit, justitie jubeat, ut prestet beneficie què potest ad accomparandas amicitias corporalibus komodis necessarias. Qui faciat iniuriam, ne offensis legibus voluptas vivere secura nonopossit, fortitugini jubeat, ut si dolor corpori aciderit, què non compellat in mortem, teniat dominam suam. Id est voluptatem, fortiter inanimi cogitatione, ut per pristinarum deliciarum, suarum recordatione, quemitiget presentis doloris aculeos. Temperantie jubeat, ut tantum capiat alimentorum, et si quà delectant, ne per imoderatione noxium aliquid valetudinem turbet et voluptas, quam etiam in corporis sanitate epicurei maximan ponunt, graviter offendatur. Ita virtutes, tuta sue glorie dignitate, tankwam imperiose cuydam et inoneste muliércole servient voluptati. Nihil haq pictura dikunt esse ignominiosius et deformius et quod minus ferre bonorum posit aspektus. Et verum dikunt. Sed non existimo satis debiti decoris esse picturam, si etiam talis fingatur ubi virtutes humane glorie servient. Lycet etiam ipsa gloria delicata muliér non sit, inflata est et multum inanitatis habet, und non ei dignie servita soliditas quedam firmitas virtutum, ut nihil providiat prudencia, nihil distribuat justizia, nihil toleret fortitudo, nihil temperatia moderetur, nisi unde placiatur hominibus et ventoze glorie serviatur. Nek ili se abista feiditate defenderin't qui kum alienas pernant judicia velut glorie kontemtores, sibi sapientes videntur et sibi placent. Nam eorum virtus, aliomodo quodam humane subditur laudi, neque enim ipsa qui sibi placent homo non est. Qui altem vera pietate in deum quem diligit, kredit et sperat, plus entendit inea in quibus sibi displicet, quam inea si qua in ilo sunt, quem non tam ipsi quam veritati placent, neque id tribuit unde yam potest placere nisi eius misericordie qui metuit displicere, de his sanatis gracias agents de illis sanandis preces fundens. Capot vigesimum unum, romanum renium adeo vera esse dispositum, a quo est omnis potestas et cuyo so providencia reguntur universa. Què qum ita sint, non atribuamos dandi reini adque imperii potestatem nisi deo vero, qui data felicitatem in reiño celorum solis pis, renium vero terrenum et pis et impis, sikutei placet cui nihil iniuste placet. Wan viis enim aliquid dixerimus, quod apertum novis esse voluit, tamen multum est adnos et valde superat avires nostras hominum occulta discuter et liquido examine merita dijudicare reniorum. Ille iditur unus verus deus, qui nec judicio, nec adiutorio deserit genus humanum, quando voluit e quantum voluit, romanis renium dedit, qui dedit assuiris, veletiam persis, a quibus solos duos deus coli, unum bonum alterum malum, continent litere istorum, uttaciam de populo hebreo, de quo jam dixi, quantum satis visum est, qui preter unum deum non colvit et quando reniavit. Qui ergo persis dedit segetes sinecultu dee segetie, qui alia dona terrarum sinecultu tot deorum, quos isti rebus singulis singulos, veletiam rebus singulis plures praeposuerunt, y etiam renium dedit sinecultu eorum per quorum cultum se isti reniasse crediderunt. Sik etiam hominibus, qui mario, y gaio cesari, qui augusto, y etneroni, qui vespasianis, velpatri, velfilio, suavissimis imperatoribus, y et domitiano crudelisimo, et ne per singulos ire necesisit, qui constantino cristiano, y apostate juliano, cuius egregiam indolem decepit amore dominandi sacrilega et detestanda curiositas, cuius vanis deditus oraculis erat, quando fretus securitate victorie naves quibus victus necesarios portabatur incendit. Deinde fervide instans imodicis ausibus et mox merito de meritatis occisus in locis hostilibus e genum reliquit exercitum, ut aliter inde non apostate evadi, nisi contra illud auspicium dei termini de quo superiore librodiximus, romani imperi termini moverentur. Cesit enim terminus deus necessitati, qui non cesserate jovi. Hec plane deus unus et verus regit et gubernat utplacet, et si occultis causis nunquid injustis caput alterum et vigesimum, tempora exitusque bellorum exdei pendere djudicio. Sicetiam a tempora ipsa bellorum sicut ineus arbitrio est justocque judicio, et misericordia vel aterere consolari genus umanum, utalia citius alia tardius finiantur. Bellum piratorum apompeio, bellum punicum tercium abscipione, incredibili celeritate et temporis brevitate confectasunt. Bellum cuoco infugitivorum gladiatorum quan vis multis romani seducibus et duobus consolibus victis, italiaco e horribiliter contrita atque vastata, terziotamen anno post multa consumta consumtum est. Picentes, marsi et peligni, gentes non extrae sed italice, post diuturnam et devotisimum sub romano yugo servitutem in libertatem caput erigere tem taberunt, jam multis nazionibus romano imperio subiugatis deletaco e cartagine, in cuobello italico romani sepissime victis, ubi et duobus consoles perierunt etali nobilissimi senatores, non diuturnotamen tempore tractum est hoq malum, nam quintus ei annus finem dedit, sed bellum apunicum secundum cum maximis detrimentis et calamitate rei publice, per annus decem et octu romanas vires extenuavit et pene consumsit, duobus preluis ferme septuaginta romanorum milia seciderunt, bellum punicum primum perviginti et tres annus peractum est, bellum mitridatikum annus, akene quisquam arbitretur rudimenta romanorum fuisse fortiora ad bella citius per agenda, superioribus temporebus multum inomni virtute laudatis, bellum samnitikum annus tractum est ferme quintuaginta, in cuobello ita romani victisunt, ud subiugum etiam mitterentur, sed cuia non diligebant gloriam apropter justitiam sed justitiam apropter gloriam diligebantur pacem factam fedusque ruperunt, hech ideo commemoro konia multi preteritarum reerum ignari, quidam etiam disimulatores suve scientia, si temporebus christianis aliquod bellum paulo citius trai vident, ilico in nostram religionem apropter vissime insiliunt exclamantes, quod si ipsa non estet et vetere ritu numina colerentur, jam romana ila virtute, que adjuvante marte et bellona tanta celeri ter bella confecit, ideo cuoco celerime finiretur. Quante iditur qui legerunt quam diuturnabella quam variis eventis quam luctuosis cladibus a veterebus sint gesta romaniis sicut soled orbis terrarum velut procellusissimum pelagus, varia talium malorum tempestate yaktari et quod nolunt aliquando fateantur nec insanis adversus deum linguis se interimant et decipiant imperitos. Caput vigesmum terthium dee bello in cuo radagaisus rex gotorum demonum cultor, uno die cum ingentibus copis suis vintus est. Quod tamen nostra memoria recentisimo tempore deus mirabiliter et misericorditer fecit, non cum kratiarum aksione commemorant sed quantum in ipsis est omnium si fieripotest hominum oblivione se pelire conanthur quod anobis si tachebitur similiter erimus ingrati. Cum radagaisus rex gotorum agmine ingenti et immani jam in urbis vicina constitutus romaniis cervicibus in minaret uno die tanta celeritate sic vigtus est ut ne uno quidem non dikam extinto sed vulnerato romanorum multo ampius quantentum milium prosterneretur eius exercitus atque ipsi mox captus peina debita necaretur. Nam si ille tam impius com tantis et tam impius copis quidem fuiset ingressus cui peperciset quibus honorem locis martirum detuliset in quah persona deom timeret cuius nonan sanguinem fusum cuius pudicitiam velet intactam quas autem isti prodiiis suis voces haberent quanta insultazione yaktarent quod ille idio viciset idio quanta potuiset quia cotidianis sacrificis placabat atque invitabat deus quod romanos facere cristiana religio non sinebat nam propin quante yam illo his locis ubinutu sum majestatis opressus est cum eius fama ubique krebresheret novis aput cartaginem dicebatur quok credere spargere yaktare paganos quod ille diis amicis protegentibus et opitulantibus quibus involare cotidie ferebatur vinci ommino non poset abeis qui talia diis romanis sakra nona facerent necfieri acuocuama permitterent et non agunt miseri pericordi edei quicum statuisset irrupzione barbarica graviora pati diños mores hominum castigare indignazione masruam tanta mansuetudine temperavit utillum aprimo faceret mirabiliter vinci ne ad infirmorum animus evertendus gloria dareture demonibus quibus eum suplicare deinde abis barbaris roman caperetur qui contra omnem consuetudinem gestorum ante bellorum adaloka santa confuggientes cristiane religionis reverentia tuerentur ipsisque demonibus atque impiorum sacrificiorum ritibus dequibus ille presumserat sic adversarentur nomine cristiano ut longe atrocius bellum cumeis quam cum hominibus gerere viderentur ita verus dominus gubernatorcu rerum et romanos cum visericordia flagellavit etam incredibiliter victis suplicatoribus demonum ne saluti rerum presencium necesaria esse sacrificia illa monstravit ut abis qui non pervicacitere contendunt sed prudenter attendunt neg propter presentes necessitates vera religio deseratur et magis eterne vite fidelisima expectazione teneatur caput vigesimum quartum quesit cristianorum imperatorum et quam vera felicitas neque enim nos cristianos quosdam imperatores idio felices dicimus quia vel diutius imperarunt vel imperantes filios morte placida relicuerunt vel hostes rei publice domuerunt vel inimikos cives adversus se insurgentes et cavere et oprimere potuerunt Hec et alia vite huius aerum nose vel munera vel solacea quidam etiam cultores demunum acipere meruerunt qui non pertinent adreinium dei quo pertinentisti et hoc ipsius misericordia factum est ne abilloista qui ineum crederunt velut summa bona desiderarent sed felices eos dicimus si juste imperant si interlinguas sublimiter honorantium et obsequia nimis humiliter salutantium non extoluntur et se homines esse meminerunt si sum potestatem a dei cultum maxime dilatandum majestati eius famulam faciunt si deumatiment diligunt colunt si plus amant iludreinium ubi non antiment habere consortes si tardius vindicant facile egnoskunt si eandem vinditam pro necessitate regende tuendeque rei publice non pro saturandis inimicitiarum odis exerunt si eandem veniam non ad impunitatem iniquitatis sedat spem correccionis indulgent si quod aspere coguntur plerunque decernere misericordie lenitate et beneficiorum largitate compensant si luxuria tanto eis est castigatior quanto poset esse liberior si malun cupiditatebus apravis quam quibuslibet gentibus imperare et si hek omnia faciunt ardorem inanis gloria sed propter caritatem felicitatis eterne si prosuis pecatis umilitatis et miserationis et orationis sacrificium deosu o vero imolare non neglegunt tales cristianus imperatores dicimus esse felices interimspe poste reipsa futuros quod expectamus advenerit caput vigesimum quintum de prosperitatibus quas constantinu imperatori cristiano deus contulit nam bonus deus ne homines qui euma crederent propter eternam vitam colendum has sublimitatis et reina terreina existimarenta poste neminem consequi nisi demonibus suplicet quod hi spiritus in talibus multum valerent constantinum imperatorem non suplicantem demonibus sed ipsum verum deum colendem tantis terrenis implevit muneribus quanta optare nullus auderet qui ethiam condere civitatem romano imperio sociam cipsius romae filiam sed sine aliquo demonum templo simulacroco econcesi diiu imperavit universum orbem romanum unus augustus tenuit et defendit inadministrandis et agerendis bellis victoriosissimus fuit in tyramnis opremendis per omnia prosperatus est grandeus agritudine et senettute defuntus est filios imperantes reliquit sed rursus ne imperator quiisquam ideo cristianus est ut felicitatem constantini mereretur cum apropter vitam eternam quiisque debe at esse cristianus jovianum multo citius quam julianum abstulit gratianum ferro tyrannico permisit in terimi longe quidem mitius quam magnum pompeium colentem velut romanos deus nam il vindicari acatone non potuit quem civilis belli quodam modo heredem reliquerat iste altem quam vis pie anime solacea talia non requirant ateodosio vindicatus est quem reini participe fecerat cum parvulum haberet fratrem avidior fide societatis quam nimie potestatis caput vigesimum sextum defide acpietate teodosi augusti, onde etile non solum vivo servavit quam debebat filem verumetiam posteius mortem pulsum abeius interfectore valentinianum eius parvulum fratrem in sui partis imperii tanquam cristianus excepit pupillum paterno custodivit affectum quem destitutum omnibus opibus nullo negocio poste tauferre si latius reiniandi cupiditate magis quam benefaciendi caritate flagaretunde potius eum servata eius imperatoria dinitate sucieptum ipsa humanitate etegrazia consolatus est deindicum maximum terribilem faceret il succesus hic in angustis curarum asuarum non est lapsus adocuriositate sa sacrilegas acque illicitas sedadio annem in egypti eremo constitutum quem dei servum profetandi spiritu preditum quam acrebrescente didicerat misit atque abeio nuncium victorie certisimum acepit mox turanni maximi extintor valentinianum apuerum imperie sui partibus un de fugatus furat qum misericordissima venerazione restituit eoque sive per insidias sive quo alio pacto velcasu proxime extinto alium turannum eugenium qui in ilius imperatoris locum non legitime furat subrogatus acepto rursus profetico responso fide certus oppresit contra cuyus robustisimum exercitum magis orando quam feriendo puñabit milites novis qui aderant retulerunt extorta cbs de manibus quekunque yaku lavantur qum ateodosi partibus in adversarios vehemens ventus iret et non solum quekunque ineos yacievantur concitatissime raperet verum etiam ipsorum antela ineorum corpora retorkoeret und et poeta claudianus quam vis a christinomine alienus ineius tamen laudibus diksit o nimium dilecte deo cuy fundit avantris aeolus armatas iremes militat ether et cognurati venyunt ada clasica venti victorautum sicuta crediderat et praedixerat yovis simulacra que adversus eum furant necio quibus ritibus velut consecrata et prostituta deposuit eorunque fulmina quod aurea fuisent yocantibus quod illa letizia permitebat cursoribus et se abeis fulminari velle dicentibus hilariter veninye donavit ineimicorum suorum filios quos non ipsius yusu beli abstulerat impetus etiam nondum christianus adeclesiam fujientes christianus hag ocasione fier yoluit et christiana caritate dilexit nec privavit rebus et auksit honoribus ineiminem post-victoriam privatas ineimicitias valere permisit bela civilia non sicuta cina et marius et sulla et ali et ales nec finita finire fuluerunt sed magis doluit extorta quam cui quam no cere voluit terminata interhec omnia eksipso initio imperii sui non acuievit justisimis et misericordisimis legibus adversus impios laboranti ecclesie subvenire quam valens hereticus faves arianis vementera filixerat justi ecclesie se membrumesse magis quam interris regnare gaudebat simulacra gentilium ubicue evertenda precepit satis intelligence nec terrena munera in demoniorum sed in dei veri esse posita potestate quid autenfuit eius religiosa humilitate mirabilius quam gravissimum celus cui jam episcopis intercedentibus promiserat indulgentiam tumultu quorundam quie coerebant vindicare compulsus est et ecclesiastica coercitus disciplina sig eget penitentiam ut imperatoriam acelsitudinem pro illo populos orans magis fleret videndo prostratam quam peccando timeret iratam haek ille secum etesi qua similia hoe conmemorare longumest bona opera tulit existo temporali vapore cuius libetakulminis et sublimitatis humane quorum operum merces est eterna felicitas cuius dator est deus solis veraciter pis cetera vero vite huius vela fastigia vela subsidia sicut ipsum mundum lucem auras terras fructus ipsiuscoe hominis animam corpus sensus mentem vitam bonis maliscoe largitur in quibus est etiam coelibet imperi magnitudo proinde jam etiam illis respondendum esse video qui manifestissimis documentis quibus ostenditur coad etista temporalia coe sola stulti habere concupisqunt nihil deorum falsorum numerositas prosit confutati atque convicti konantur asserere nonapropter vite presentis utilitatem sed propter eiam coe post mortem futura est colendos deos nam istis qui propter amicitias mundi huius volunt vanakolere et nonase permiti puerilibus assensibus concueruntur his quinque libris satis arbitero esse responsum fuorum atres priores cum edidissem et in multorum manibus esser cepiscent audivi quos dame nesio quam adversus eios responsiunem scribendo preparare deinde atme perlatum est coad yam scripserint sed tempus coerant coo sine ipericulo posint edere coos admonio nen optent quod eis non expedit facile est enim qui quam eeri respondisse qui tacere no lurit aut quid est lo quacius vanitate quë non idio potest coad veritas quia si volurit etiam plus potest clamare quam veritas sed considerent omnia diligenter et si forte sine studio partium judicantes talia esse perspexerint eis exasitari quam conveli posint garrulitate impudentisima et quasi saturica vel mimica levitate coibiant suas nugas et potius a prudentibus emendari quam laudari ab impudentibus elegant nam si non ad libertatem vera dicendi sed ad licencia malicendi tempus expectant eis e veniat quad aid tulius de quodam quë pecandi licencia felix apelabatu o miserum quë pecare licebat onde quisquis est quë maledicendi licencia feliciam seputat multo erit felicior si hoq illi omnino non liceat cum posit deposita inanitate iactanzie etiam isto tempore tanquam studio consulendi quid quid voluerit contradicere et quantum possunt abeis quos consulit amica disputazione, oneste, graviter liber quod oportet audire finis partis vigesime pars vigesima una operis decivitate dei haek transcripsio a societate libri voce fakta quin quë superioribus libris satis mici adversus eos videor disputasse quë multos deos et falsos quos esse inutilia simulacra vel imundos spiritus eteperniciosa demonia vel certe creaturas, non-creatorem veritas christiana convincit, proptere vide, hujus mortalis rerumque terrenarum utilitatem eoritu akservitute, quë grece latreia dicitur et uni vero deo debetur venerandos et colendos putant. Et nimie quidem stultitie vel pertinace nec istos quinque nec ullos allios quantin quinque numeri libros satis esse posse quis neciat. Quando ea putatur gloria vanitatis nullis cedere viribus veritatis imperniciem utique eus cui vitium tam imane dominatur. Namet contra omne curantis industriam non malo medici, sed egroti insanabilis morbus he vero quii ea coe legunt vel si neulla vel non cumania aknimia vetiris erroris obstinazione intelecta et considerata perpendunt facilius nos isto numero terminatorum quinque voluminum plus quam questionis ipsius necessitas apostulabat quam minus diseruisse judicabunt totanque quam christiane religioni de huius vitae cladibus terenarunque contrizione akmutazione rerum imperiti facere conantur non solum dis simulantibus sed contra suam concientiam etiam faventibus dottis cuos impietas vesana posedit omnino esse inanem recte cogitationis acqueratioonis quam levissime temeritatis et perniciosissime animositatis dubitare non poterunt caput primun dehiis quidicunt deus ase non propte presentem vitam coli sed propte eternam nunk ergo quoniam deinceps ut promisus ordo ekspetit etiam hi refelendi et docendi sunt istam vitam sed propte ilam que postmortem futura est deos gencium cuos cristiana religio destruit colendus esse contendunt placet a veridico oraculo santi psalmi sumere exordium disputatioonis me beatus cuius est dominus deus spees e psius et non respeksit inanitates insanias mendaches verum tamen inomnibus vanitatibus insaniisque mendachibus longe tollerabilius filosofii audiendi sunt quibus displicueront este opiniones erroresque populorum qui populi constitueront simulacra numinibus multaque dehiis quos deos immortales vocant falsa at coendinia sieve fingseront sieve ficta credideront et credita eorom cultui sacrorunque ritibus miscueront cum his ominibus qui esse non libere predicando saltem utcunque ina disputatioonibus muscitando talia se improbare testati sunt non usque adio dista tractatu utrum non unum deum qui fecitomnem spiritalem corporalemque creaturam proptervitam qe postmortem futura est coli oportiat sed multos deus quos abillo unu factos et sublimiter collocatus quidam eorumdem filosoforum ceteris excelentiores ques enseront ceterum qui sferat dice atque contendi deus illos quorum in quartu libro quos dham commemoravi qui busererum exiguarum singulis singula distribuuntur officia vitam eternem qui queprestare anaveero peritissimi illi et acutissimi viri qui se promegio conscripta do qui se gloriantur ut shireetur quere qui quedeo suplicandum estet quid acoque estet petendum ne absorbitate turpissima qualis yoculariter imimu fierisolet peteretur a libero acua al infis vinum auctores erunt quipia hominum dis imortalibus suplicanti ut cum al infis petirit vinum e i quere sponderit nos acuam habemus hoc a libero pete posit recte dicere si vinum non habetis saltem datemiki vitam eternem quid ac absurditate monstruosius nonne ille cakinnantes solentenim esse aderisum faciles tenta fallere utedemones suplici respondebunt o homo putasne impotestate nos habere vitam quas audis non habere vel vitam impudentissime ijitur stultitie est vitam eternem a talibus dis peter vel esperare qui vite huius arrumnosissime acque brevissime si qua ad eam pertinet al miniculandam acque fulciendam ita singulas particulas tueri asseruntur ut si id quod sub alterius tutela ac potestate est petatur hab altero tam sit inconveniens et absurdum ut mimis escurrilitati videatur esse simillimum quod cum fit shientibus mimis dinie ridentur in teatro cum vero ane shientibus stultis dinius irridentur in mundu qui ergo deo vel de propte quid suplicaretur quantum adillos deos attinet quos institueruntacivitates adoctis solerter inventum memoriaeque mandatum est quid alibero verbi gracia quid alinfis quid a vulcano acsic aceteris quos partim comemoravi in quarto libro partim pretere undos putavi por si acerere vinum alibero panem a vulcano acquam alinfis ignem petere erroris est quantum aioris deliramenti esse intelligidebet quid quam istorum aprovita suplicatur eterna quam obrem si kuma de reiño terreno quereremos quosnum illu de deos vel deas hominibus credendum est et aposse konferre discussi somnibus longe alinum a veritate monstratum est a quam istorum multorum numinum altem reiño terreno existimare constitui non insanissime impietatis est si eterna vita quet terrenis omnibus reiños sin e ulla dubitazione vel comparazione preferenda est abistorum ququam dari ququam posse credatur neque enem proptere di itales vel terrenium reiño dare non posse visisunt quia illi mani et exelsi sunt hoq quidam parvum et abiectum quod non diña rentur intanta sublimitate curare sed quantum libet considerazione fragilitatis humane caducos apices terreni reiño merito quisque contennat illi di tales apparuerunt venissimi viderentur quibus danda atque servanda deberent vel ista comiti akperoksi utes superiora proximi seduobus libris per tractata docuerunt nullus deus exil da turba vel quasi blebejorum vel quasi procherum deorum idonius est reiña mortalia mortalibus dare potest immortales exmortalibus facere hoq accedit quia siyam cumill disagimus quii non propteristam sed propter vitam quee post mortem futuras est existimant colendos deus jam nec propter illa saltem quee deorum atalium potestati tankwam dispertita et apropria non razione veritatis sed vanitatis opinione tribuntur omnino colendisunt sicut credund hi quii cultum eorum vitae huius mortalis utilitatibus necesarium esse contendun contra quos yam quincu aprecedentibus voluminibus satis quantum potui disputavi quee cumitasint si eorum quii matem aetas ipsa floreret insinjus contemtore saltem eius vel intra annos ocumbrent juventutis veli nea tankwam senili torpore frijesherent siy malas cultorum suorum speciusus et festivius fortuna barbata vestiret aquibus autem esperneretur glabros auto male eus videremos et yam sik rektisime diceremos ucusque istas deas singulas posse suis oficis quodam modo limitatas akperok nek ayuventate oportere peti vita meternam quenon daret barbam nek afortuna barbata boni aliquid post hancavitam esse sperandum cita potestas nulla eset ut eandem saltem etatem quen barba induitur ipsa prestaret nunque vero cum earum cultus nek propter ista ipsa quen putant eis subdita sit necessarios quia et multi colentes juventatem deam minime in illa etate viguerunt eam colentes gaudent robore juventutis itenque multi fortune barbatae suplices adnullam vel deformem barbam pervenire potuerunt etsi quii eam pro barba inpetranda venerantur abarbatis eus contemsoribus irridentur itane desipita quor humanum uto quorum deorum cultum propter ista ipsa temporalia et cito pretereuntia munera quibus singulis singuli preseperibentur inanem ludibruyosun qu'e coniosit propter vita meternem credat esse fructuosum hank dare illo soposse nek hi dicere ausisunt quia eis uta bencipientibus populis colerentur opera temporalia quoniam nimis multus putarunt ne quisquam eorum sederet otiosus minutatem divisa tribuerunt capu secundum quid varronem de dis gentium sensisse credendum sit quorum talis et genera et sacra de texit uta reverentius cu meis ageret si de illis omnino reticeret quis marco varrone curiosius ista coesivit quis invenit doccius quis consideravit attentius quis distingsit acucius quis diligencius apleniusque conscripsit quis tametsi minus estas suavis eloquio doctrina tamen atque sententius ita refertus est utin omni eruditione quam nos secularem illiautem liberale invocant studiosum reerum tantum iste docciat quantum studiosum verborum cicero delectat denique et ipsetulius huic tale testimonium peribet utin libris academicis dicateam coe ibi versatur disputatio me se habuise marco varrone homine inquit omnium facile acutisimo et sina ulla dubitazione doctisimo non hait eloquentisimo vella facundisimo quoniam revera in haca facultate multum imparest sed omnium inquit facile acutisimo et in eis libris i dest academicis ubicumta dubitanda eis se contendit adidit sina ulla dubitazione doctisimo profekto de haca re cic erat acertus ut auferret dubitazione quam solet in omnibus adibere tanquam de hoca uno etiam pro academicorum dubitazione disputaturus se academicum fuiset oblitus imprimo autem libro eiusdem warronis literaria opera predicaret nos inquit in nostra urbe peregrinantes erantesque tanquam hospitis tui libri quasidonum reduxerunt ut posemus aliquando qui et ubi esemus agiosere tu etatem patrie tu descriptiones temporum tu sacrorum yura tu sacerdotum tu domesticam tu publikam disciplinem tu sedem regionum locorum tu omnium divinarum humanarum quererum nomina genera officia causas aperuisti iste idgitur vir tam insignis excelentisque peritie et coddeilo etiam terentianus elegantisimo versiculo brevit erait vir doctisimus undecunque warro qui tam multa legit ut aliquid eis scribere vacuisse miremur tam multa scripsit quam multa vix quenquam legere potuisse credamus ister inquam vir tantus ingenio tantusque doctrina si rerum velut divinarum de quibus scripsit atque destructor easque nonada religionem sedada superstitioenem diceret pertinere necio utrum tam multa ineis ridenda contemnenda detestanda conscribere cum vero deos eosdem ita coluerit colendosque censuerit utin eo ipso opere literarum suarum dicat ase timere nepereant non incursu hostili sedacivium negligentia de qua illos velut ruina liberari ase dicit et in memoria bonorum pereius modi libros recondi atque servari utiliore cura quam metellus de incendio sacra vestalia et aneas de troiano excidio penates liberasse predicatur et tamen ea legenda seculis prodit que a sapintibus et incipientibus merito abicienda et veritati religionis inimicissima judicentur quid existi mare debemus nisi hominem acerrimum acaperitissimum non tamen santo spiritu liberum opressum fuisse sue civitatis consuetudine ac legibus et tamen ea quibus movebatur subespecie comendande religionis tacere non luisse capotterthium quesit partitio varronis librorum suorum quos de antiquitatibus reerum humanarum divinarunque composuit quadraginta et unum libros scripsit antiquitatibus quos inres humanas divinasque divisit rebus humanis viginti quinque divinis sedicim tribut istam secutus inea partitione racionem ut reerum humanarum libros senus quattur partibus ataret intendit enim qui agant ubi agant quando agant quando agant quid agant in sex itaque primis de hominibus scripsit in secundis sex de locis sex terthius de temporibus sex quartos eos demque postremus de rebus absolvit quater autum seni viginti et quattur fiumt sed unum singularem qui comuniter prius de hominibus loceretur in capite posuit indivinis identitem rebus e adem abillo divisionis forma servata est quantum attinet adea que diis exibenda sunt exibentur enim avominibus in locis et temporibus sacra ecquatur quedixi libris complexus estaternis nam tres priores de hominibus scripsit secundis de locis terthius de temporibus quartos de sacris etiam hic qui exibent ubi exibent quando exibent quid exibent subtilisima distinzione comendans sed qui aportebat dicere et maxime id expectabatur quibus exibent de ipsis quoque diis tres conscripsit extremos ut quincuies terni quindecim fierent suntautem omnes ut diximus sedecim qui et historium exordio unum singularem qui prius de ominibus loceretur apposuit quabsoluto consequenter exilla quincuia distribuzione tres precedentes qui ad omines pertinent ita subdivisit ut primus sed de pontificibus secundus de auguribus terthius de quindecem viris sacrorum secundus tres ad locapertinentes ita utin uno eorum desacellis altero desacris edibus dicere de scenicis terthium quartorum trium ad sacra pertinentium uni dedit consecrationes alteri sacra privata ultimo publica quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quindecim quod ex-disputazione varronis apud kultores adeorum anticuiores res humane quam divine reperiantur. Hinhak tota serie pulkerime ak subtilissime distributionis et distinqtionis vitam eternam frustra queri et esperari impudentissime vel optari ex-his quey jamadiximus et quey deinceps dicenda sunt, kui vis hominum, kui korde obstinato sibi non furit inimikus, facillime aparet. Vel hominum enim sunt ista instituta vel demonum, non quales vocant ili demones bonus, sed ut loqa rapertius im mundorum spiritum et sine controversia malignorum. Kui noxias opiniones quibus anima humana magis magisque vaneskat et incomutabili eterneque veritati ko optari at quey inerere non possit, invidencia mirabili et kulte inserunt congitassionibus impiorum et aperte aliquando injerunt sensibus et koa possunt fallachi atestatione confirmant. Iste ipse varro proptere ase prius derebus humanis dedivinis autem poste ascripsis et estatur, quod prius extiterent civitates deinde abeis hack instituta sint. Vera autem religio non aterreina aliqua civitate instituta est, sed plane celestem ipsa institut civitatem. E am vero inspirat et docet verus deus dator vitae eterne veris kultoribus suis. Varronis ips tur confitentis ideo se prius derebus humanis ascripsis, poste ade divinis, quia divine iste abo ominibus instituta sunt hack ratio est. Sicut prio rest inquit pictor kwam tabula picta, prior faber kwam edificium, ita prio res sunt civitates kwam e aque a civitatibus instituta sunt. Dicitautem prius se scripturum fuis dedivis, poste ade hominibus, si de omni natura deorum ascriberet, quasi hik de aliqua ascribat et non ade omni, autovero etiam aliqua, licet non omnis, deorum natura non prior debiat iste kwam hominum. Quid kwadin illis tribus novissimis libris, deus certos et incertos, et selektos, dili genter explikans, nullam deorum natura ma pretermittere videtur? Quid est ergo kwadait, si de omni natura deorum et hominum ascriberemus, prius divina absolvisemus, kwam humana attigisemus? Autenim de omni natura deorum ascribit, auta de aliqua, aut omnino de nulla. Si de omni preponenda est utikwe rebus humanis, si de aliqua, kwur non etiam ipsa res precedat humanas, an indiña est preferri etiam universe nature hominum parse aliqua deorum, kwad simultum est ut aliqua parse divina preponator universis rebus humanis, saltem indiña est vel romanis. Reerum quippe humanarum libros, non kwantum adorvem terrarum, se kwantum azzolama romama pertinet, scripsit, kwos tamen reerum divinarum libris se diksit scribendi ordine merito pretulis, sikuta pektorem tabul epikte, sikuta fabrum a edificio, apertissime confitens, kwad etiam iste res divine sikuta pektura, sikuta structura habominibus institute sind. Restat ut de nulla deorum natura scripsis intelligatur, neque hoc aperte dicere voluis sed intelligentibus reliquisse. Ubi enim dicitur non omnis, usitate quidem intelligitur aliqua, sed potest intelligit et nulla, qoniam qe nulla est neq omnis neq aliqua est. Nam utip sedicit si omnis estet natura deorum de quas scriberet, scribendi ordine rebus humanis preponenda estet, utautem et ipsotacente veritas klamat, preponenda estet acerte rebus humanis etiam si non omnis sed saltem aliqua estet. Recte autem posponitur, ergo nulla est. Non ita qe rebus divinis anteferre voluit res humanas sed rebus veris noluit anteferre res falsas. In his enim qe scripsit de rebus humanis secutus est historiam ereum gestarum, autem de his quas divinas vocat, quid nisi opiniones reerum vanarum. Hoc est nimirum quod voluit subtili significazione monstrare, non solum scribens de his, posterius quam de illis, sedetiam racionem reddes, quam si ita qe iset aliter hoc factum eius ab alis fortasse defenderetur. In ea vero ipsa racione quam reddedit, neq alis quicquam reliquit pro arbitrio suspicari, et satis probabit homines sed preposvisse institutis hominum, non naturam hominum nature deorum. Ita se libros reerum divinarum non de veritate que pertinet ad naturam, sed de falsitate que pertinet ad errorem scripsisse confesus est. Quod apertius alibi posuit, secutin quarto libro commemoravi ex nature formula se scripturum fuis, si novam ipse condret civitatem, quia vero jam veterem invenerat, non se potuissi nisi eius consuetudinem secui. Finis partis vigesime une.