 Hər vaxtınız xeyr olsun, əziz, kanalı cüzdəyiciləri 30 Cent Yabr 2021-ci il taqində Asusöz programın canlı bağlantısında hoş gördük sizləri. 30 Cent Yabr bugün bizimsün bəlkə də yenə ötənlin kimini 20-ci ilin 30 Cent Yabrına qədər. Adı günlərdən biriydi, amma biri dönəcəni düşünəndə olduca insan əyə canlanır. 5 adır 20-70 Cent Yabrdan 8 Nayabr qədər və bir də 9-unla 10-ma kimsün gecənim. Bir də xatılatmaq istəmirəm də ki, amma bizimsün 8 Nayabr-u Şazəfəri bugünlərimizin qanlıqın bir sonucu. Bak, bu günlərdə şəhəyətləri də, ola sus qeyd etmək istəyəm. Bu günlə rayonlə edərim, ekim səriyəndə şəhəyətlərimizi ziyarət edədim. Bir daha sayrı və sevgi şəhəyətlərimizi anaraq bugün canlı balantımızı başlayalım. Əzləkçilər problemlər nədir? Bir il öttü Qarabakh Gez şəhəydən tam üç qaldan azad olundu. Hanslıq problemlər var? Bu iki iləşimizi bu anlaqla ötən deyil. Bələ bu anlaqla biz bu uza açıdələkmişik. Nayabrdan sonraki dönəmi də elədəndirilmişik. Ölçək problemləri nədən ibarətdir? Və belə bir şəraiklə bilirəm, istələ işiməl qonşumuzdan, istərsə də canın qonşumuzdan son günlər, yenə də ötənlə qonşu dövündə o uçunqsusi ilə İranlı adını çəkmək istəyəm ki, istəbaş öncəsi İranlandan çox ciddi qonşul olma asibətlərlə, islam prinsiblərlə, mənəviyyət prinsiblərlə uygun gəlməndə alanaşıdanı şahid olmuşdur. Çox ciddi bugün də o da ulanşıdanı şahid deyik, və artıq ölkənin də ahirində sanki suyunu qarşırılma yerlərinlər olan insanlara otyaqdırlar. Rusiya'nın son ay ərzini dəjitoriqasına diqqət ediyəndə görürsən ki, Rusiya artıq açıq elməni tarəsmə özgür tutuq, istərq Qarabagda, Durnakışında Sülmər amlarım, Kaman Dalını təyin olunması Rus rəsinlərinin iravana gəlməsi, bütün bunlar onu göstərikin əslində, Zatulinin, Talus Doyun, Lavrovun, Zaqarobanın bəyanatları, bütün bunlar onu göstərik ki, Rusiya artıq elməni tarəsmə özgür təhirləmək istirq, bakmıyorlək ki, Rusiya'nın Pashinya'nın devirmə belə deyik senarisi başlayıq. Bütün bunlar ötən birilə bizi müşahid etdiyimiz durumdur. Biz dün əndə sıraqı gündə bu haqda danışmışım, şu laxşında Azərbaycan bayraqlarım sökülməsi, mən hər bir beləlişimdə bunaxsusi yer ayrı məxsivəm, bütün məsələrə və ölkədə baş verən problemlərin dalam etməsində, sünki izləkçilər vizə dəhvələr də sordur deyirlər ki, bax quyram məsələsidir, rüsyan məsələsidir də Qarabalda baş verənlərdə, vax quda Azərbaycanın də mələk Qarabalda kenar bölgələrin də baş verən o haqsızlıqlara haqq qazandırmaq mahiyyətləşir. Biz bununla bağlı da bu iki biləşimizin bunalı, Azərbaycan Qalq Partiyasının stədri, Pənansüseyin, yəni kesmiş başınazır, Pənansüseyinlə bütün məsələrə aydını kətləzdir. Pənansüseyin koş gördü, yaxşan ısləyil olur. Koş gördü, sizdə dinləyəcdə salamdırım. Həşəklirlər kanat və məncə ilk ilə beləşimizin əvvəlində bu İran məsələsində sizin fikirinizi eşidək. Çünki bu məsələ artıq son günlərdə çox bizin əraat ediyiz. Nələr baş verdi İran, nə istiyiz? Zə ətən sizin hakimiyyətin dönəmində bələ biz bu İranın nə istədiyinin hərlik, 90-90-sünüzü illər dönəmindən üzübəri. Siz o dönəmləri daha yaxşıdır isti. İranın ritorikası daha keçkinləşib. Keyhan gəzəti dünən Azərbaycanda şiyyələri biz qaldırar, deyibdir. Bugün tweetlərə bahram. Hər səbində İranın bir jurnalisti, Dəlriyan adalı jurnalisti. Bakma ki, elə bir ciddi siyasi sima olmasa da belə. Amma hər əldə bu ritorikan olması təsəbdə edindir ki, fərz konyət şöyləyi cəngro, şəvərdə bu Azərbaycan dəlir. Dir ki, təsəbdə edin ki, muharibə başlayan Azərbaycanla qarşı qarşıya gəlir. İslam rəsmi dəri yəkir, İslam rəsmi bu qazi bir bünə rüzində min ballistik rəkət atabilər Azərbaycana və uzundu bu. Məsələ, bunlar bitir. Yəni, bu qədər açıq ritorikə ilə, yəni Azərbaycanın təhdi delirlər. Yəni, bu idəlir, yəni özü dəzlərin maşasıdır. Zaman-zaman Azərbaycana gəliriz adamlardan biridir. Mən istəyərdim, bu İran məsələsində bir sizin fikirinizi eşlidək. Sonra başqa suallar var, başqa dərtlərimiz var, başqa problemlərimiz var. O problemlər ətərapında söhbətimizi davam etmək. İzləyicilərdən tək qarşımız və ilişi bəyənin paylaşmalarıdır. Lütfen və ilişi bəyənin paylaşın. Daha geniş aytoriyaya buncisi öhbətimi çatsın və təbii ki, kanala da abun olun yanına lütfen abun olun. Buyurun, tənatək. Bir daha salamlı iləmişir, Üfət bəy. Mən Azərbaycana və bölgüye yox. Daha çox daxili aytoriyasını hesaplanıptı. Yəni, bu baş verən proseslərdən və bunun təhzirindən belə görünür ki, orada ehtiyatlanmış, korkuya düşmüş bəzi dairelər. Biz varıq hələ biz adımlar atarıq və s. kimi bu məqsətləri həmin bu maaşlarda təzar eləttirirlər. Obaqından mən nərib olaca və yaxud İran laxansında bir ciddi toquşma olaca qəna etində deyiləm. Bütün bu sizin də səsləndirdiyiniz biçirlər, səslər biz daha təkər ediləm. Bu İranın daxili iştirmayı rəyində hüqumətin reptatiyasını belə deyək ki, qaldırmaq və həm də, son 30 il ərzində təxminən, küsusən 1994-ci dən sonra açı qaydın İranın götürdüyüq, hətki iflas elədi bu bölgə də təliqəsi listemində yer tutmaq. Yəni, bir tərəqli qaydda fatqi irməni yanlı bir mövqiyə tutmaq praktik olaraq. İrmənistanın en yaxın, bölgədə en yaxın müddəfqində çevilmək. O dərəzi də ki, İrmənistan'da keçilən soruqlarda, İrmənistanın dostu kimi Rusya'dan sonra həmişə İran gəlir. Və o dostun dördüncü də ki, hər bir Azərbaycanın orsulluğundan sonra yaranmış bir statskuvo ki vardı, hər bir siyasi, statskuvo onun daimi olacağına, onun dəşməcəyine olan hesabların yanlısı çıxması və bütün bunlar, yani İran zəmiyyətində çox çiddi bir təsir göstərir. Mən orada hələb, o milli etnik zəmində olan və İran üçün çox çiddi tətid simqəli olunan proseslərə təsirini də susu qeyd eləmək istəyərdim. Və belə bir yenidən o yanlışlıqları bir yenə mənim bu subextif fikrimdir. Hətta İranın özünün dövlət məraqları baxmından. Mən Azərbaycanın nasibətdə İslam səlmansıdır, şiətçiləyik. Konşuluq və səhər məsəliləri və bəyəniqahıq məsəlilərinin qoyuran bir canıra yanlış bir strateji davaməkdirilir. Və burada o hansısa bir marginal qorublara ki, dəmək, qüya biz Azərbaycanı qarışlılar, qaldırır ki, məsəlilər barədə. Mən buradan bu su bilən təsid edəmirəm, çözün doğrusu zaman-zaman İrandan olan, rəsmi qeyri, rəsmi eksibətlərinin ya vəzifəri şəxslərininə də söhbətlərdə mən daim ifadə eləmişəm. Onların Azərbaycanı da hansısa bir məhsəlçilik əsasında, dəmək bir qarışlıq yaratmaq və yaxud etniç hansısa bir zəmlə söhcəndən ək bir separat-sərkət qaldırmaq məsəlilər barədə. Çimlərsə, olara raporlar verirlərsə, çünki böyük maliyyələr və xəzərəmdir bu son Azərbaycan müstəq olamından sonra bu istiqamətdə, onu tam ilə yangışlanan barajinal qruplardır və mən tam təmək şəkildə bunu ifadə eləm ki, əgər bu qarabaqı təsid ki, müharibəsindən əvvəki stat skoda bu çöz məsələlərdən, bu çöz addımlardan bəlcətlər olmuş dinlə, mən bunları hazırlatmalı istəmirəm. Bir şey çıxmazsa bundan sonra heç çıxmaz. Nəyə səhəb oldu bu İranın son dövrdə bu Azərbaycan hərəkətləri? Onu səhəb oldu ki, güya sözdə ki, bunlar əsasən İsrail kartını, İsrail məsələsinin bəhanə kimi irəli sürürlər. Mən istədiyim ki, bəlkədə İsrail milyarlarla pul xəzləsi idi və yaxud başqa təbqat vasitlərindən istifadə eləsi idi. Bu qədər öz nüfuzunu artırmazdı, nəyin ki, son bilircə gündə İran öz ələcəti inə və öz vəzifəli şəxslərinin dillərindən səsləndirdiyi ant Azərbaycan ifadələri inə İsrailın burdakı ədənmək nüfuzunu xeyr dərəcədə qaldırmış ordular. Bunun da fərqində olmalıqlar. Və asıqsası heçləyə təziqli olmaz ki, artıq. İndi hala azırda ki, bu dəyişmiş, ışlumayrədə ki, bu dəyişikləyə qunularaq mən istəsinə iləmirəm Azərbaycan hücumiyyəti. İndiya qədər İranın həstasiyyətlərin nəzər alaraq dəmək atmadığı, addımları atsın. Məsələn, indi qüçüsü də demirəm, amma ən azıh təlevivdə bir İsrail sefirli, Azərbaycan sefirli yasılsın ya, bunun nəticəsi bu olacaq. Hə, İran mula nəzər alakadır. İndi oların dedikləri ilə qüya ağırlı kəndilər ki, yaratılır, bu İsrail-i Tareliyəcəyə, və bu da İranın dövlət təliqəsizliyi üçün bir təlükədir. Təkiddim, mən ümumiyyətlə bunu çəfənciyyatı hesab edilmək, bir azı da ağıl, zihin qarşırıqı hesab edilmək. Çünki bu, əvvulə, bu ağırlı kənddə, məsələn, Zənjilandın ağırlı kənd ki, deyiləsi, bu, ahıra qədər, aydın da deyil. Bu, İran kimi bir dövlət bundan bir təliqə özünə hissəyir isə özünün varlığı və dağılması təliqəsini, tətidini görürlər isə bizim buzdaq danışmanıcı deyirlər, hansısa bir sözlə qalmur və yaxud hansısa orada bir çamış firmasında deyirlər. Qüya bir iş gidir. Bu da İranın hər bir dünməli Qüya məni təliqəsizliyi üçün ciddi bir tətid yaratır. Bizi bunlar mənansız sözlə sözlətlərdir və mənələ gəlir ki, bu danışmanların özü də bunu, hər haldan olanın çərisində əksəriyyət başladı, şi ki bunlar hansı sözlətlə sözlətdir. Bir daha təkər əlləm, demək, məncə İran öz yanlış stratejini, azərbaycanın nazibətdə davam iləttirdi, bunu dəyişməyə vəznə. Çünki, asıqsası, nəyi onlar yanlışı yəsə bir dolar azərbaycanın qalik cəlməsin, propagaların azad olunmasın. Və mənistanın böyükdə bu vəziyyətə düşməsin və cəpaltik belə dəyişcəyi, o situasiyanın bu dərəzi dədəşəcəyin gözləmirdilər. Bələ, biz şəxamirlər. Vələ, azərbaycanın dövləsin özlətin bir faktum kimi. Artıq, qəbiəktən, subiəktə seyrilməsi prosesi gedir. Burda biləsiniz ki, Türkiyənin hər bir mözuxlığı daxı təsri, təskim bir şəkirdə artmış oldu bunun nəticəsində. Ondan əlavə, demək ki, Rusya nın mövqiləri bəl sahələrdə güzdəndirildi, bəl sahədə zəhət edildi ki, məxsibətlər nəticələr çıxardılar, amma Rusya özü fəqri bir şəhərsəyət artıq yürütməyə başladı. Tahami ilə mənim fikrimcə rətşinal fikirlər modellər meydana gəldi, bu altılıq platforması şəkinində. Yəni, Türkiyənin prezidenti, Azərbaycan ispqazının prezidentinin dilindən səsləndirildi, biləsiniz? Yəni, bu fəqri bir dizaynıdır bizim bölgənin, ki, Azərbaycan bir tərəftə, Azərbaycan, Gözlistan, Ermenistan, digər tərəftə isə, Türkiyə, Rusya, İran, yəni, üç plus üç modellir, altılıq platforması deyilən bir, Cehapalite ki, yeni bir dizayn təklifi olundu, İran buna tərəftə açmalar vəznə, itirdi o səhəf strategi nəticəsində ki, mövqilərini bərq eləmək əvəznə ki, bunun da yolu yalnız Azərbaycanla demək, nasibətlərin tamam ilə fərqli bir şəkədə bu, mağaribə qədərki dövrdə olduğundan qurulmasını tələb edəyirdik. Və biz bunu ilə gəlmişsiniz, gözlüyüdür müfəq, rəəsinin indiki yeni İran prezidentinin, İran Məliyevinin, Azərbaycan prezidentinin təbrik məhribində çox, demək maraqlı bir zabı olmuştu və o tuhaftan belə göründürdük ki, hətta ən yüksət seviyyədə məyin görüşlər olacaq, və Azərbaycan İran muhasbətləri yeni bir seviyyə qaldırılacaq, yeni bir mərhəliyə dəxil olacaq, da əksinə baş verdi. Və onu göstərdik ki, bir daha təkirləm demək, həralda o əvvər ki, Azərbaycan'a muhasbətləm dost olmayan, və ətkıçası bir səharlarda düşmənsilik hərəkətlərinin tələftar olan dalələrin əhbar rüyesi qalip kəldi. Olabilsin, bu dünyada bəz hadislər ki, bu dəmək əfnansında baş verən hadisələr deyi, İran özünün bu sosial ekstradır problemləri deyi, ki, bunlar da orada xəlidələcədə belə çıxır ki, təntidib İran rəhbəri deyi. Hama bən bir zətəkə şəhirləm, mənim fikrimcə növbəti çox ciddi bir yanlış adınlar attı, və nə qədəri güc deyil? Yəni, məlumat getti düzdir. Müddətələ təyin olunmayıq, xazişlər nazirlərinin, tehran görüşü planlaşdırılırdır, belə bir rəsmi razlı nəd olunmasının haqqından məlumat getdir. Masqbada yenə vaxtın məyən olunmayan, Rusya, Azərbaycan və İran prezidentlərin görüşünün qazalı barədə anonslar verildi, İstanbul da bilirsiniz ki, yenə Türkə prezidentin və İran prezidentin görüşü var. Mən izə biləm ki, orda Azərbaycan prezidenti də iştirak eləsə və dəvət olunsa və meyən məsələrdə razlı olarsa, mən zə, yəni, bu istiqamətdə hərəkət eləmək lazımdır və əksidəqdir də, bu Azərbaycanın deyi ki, maraqfın mənafilərinə yox əksinə daha sonra İranın maraqfın mənafilərinə məncə istiqamət alıptı və bu istiqamət davam edəcək. Biz, elbətlə, narhat eləyən burada məqamlar var. Əvvələ, mən böyük bir hansıda bir çalxantılar məlumasın, gözləmrəm. Və İran da bu rəkət hədəsi filan da olaramsı, bizim şərqlərə məxsus olan nezədiyələ hər bir zorba məsələri deyik və bu rəkətlərin nezə nəzir olduğunu biz bilirik və kendisi də heç yattan çarmasınlar ki, Rusya kimi bir süpür dövlətin iskən dələriyiz. Azərbaycan hədəvlərinə vurabilmət. Yəni, bunun da fərqində olmalıdır. Biz, elbətlə, nə qədər özünü 80 milyonu ərazımız bu qədərdir, qoşumuz, bu qədərdir, desə də. Böyük Allahımız və böyük xalqımız var və böyük müzəffər əskərimiz var. Ki, özünü nə qadir olduğumda göstərdik. Çünki, ham bilir ki, biz teçəb elməlilərə qarşı vuruşmurduk ki, biz çox böyük nəhək bir güclərə qarşı bizim ordu, bizim əskər vuruşurduk. Bu, nəzər alsalar, bir sorumuz. Hər çək ki, heç kəs istəməz ki, mən də bunun ən qət eləyitərarından bireyim ki, hiç sözlə bucur, gərək biz gəlip bu həddə olan nəzbətlərə çatmıyor, amma hər çəs öz həddini bilməlidir. Hər çəs bilməlidir. Və üzücüsləyəm, yaşınlaştın, o sizin deyildiniz məsələm. Mən hər halda belə cumana eləyirəm və belə hesab elmək ki, yeni reyallıqlar ki, yaranıb bu, çəsən ilki Azərbaycanın qalibəti ilə qutara müharibədən sonra, yaran bu məsələni qabirləməlidir. İkincisi, dəfələrlə demişik və burada birilə təklirləyəm. İran umumiyyətlə Azərbaycan məsələsini artır hizmələm. Azərbaycan cumana eləyirəm, yaranıb dövbirdin, əvvəl umumiyyətlə ad məsələsin qoydular. Biz tanımrıq dedilər. Və başqa-başqa addımlar attılar. Nəticədə onunla qutardır ki, o vaxt ki, Azərbaycanın bayraxları ilə biz çoxları bunu deyəsən, yətdən üsfaərdıqlar bu. Birinci, hətta bir sıra tarixisilər bunu. Birinci, İran-Azərbaycan mağaribəsi kimi qələmə verirlərdə bilirsiniz. Bəzləri bilmir olabilsin ki, amma 20-ci ildə demək, o dövrdə İran'a daxıl olan ki, bu Sövbət Rusyaqsının qoşunları ki, vardı. O dövrdə, yəni bunlar, Azərbaycan o vaxt ki, Sövbət yesubuqasının bayraxları ilə daxıl olmuşlar. İstər, buru qoşunlar, svarı korupsu, istəcidə qəmlər. Və hətta yətdən çarılmasın ki, İran o vaxt ki, xazistlər nazirliyinin onda qazərlar, demək, dövrəti, dövrə idi. Bunların, demək, Azərbaycan, o vaxt ki, Azərbaycan qazistlər nazirlərdə məktuqları istər. Çumhüriyyətin son günlərində ki, istəcidə, artıq Rusyaq, bu vaxtın alanından sonra indi, Parmal dosa, Azərbaycan resububqası, Sövbət resububqası, 23-ci nə qədər müstəqirlini saxlirdi və orda onlar hansı təşkifləri edirdilər və az qala yalvarırdıqlar ki, hansı da bir türlə gəlinsin və bəzə rəkətlərində de bəraç istəyirdik. Hiç kez o günlərin bir daha təşkiləri eləm qətəlılmasın istəməzdir və hiç kez istəməzdir. Hətta Azərbaycan adı ilə və Azərbaycan altında İranada bir təcaviz olsun və yaxud İranada bir üzüm olsun və kimləsi İranada, Azərbaycan adı ilə muharib eləsin. Biz bilə şeylərin, təsir olunmasın istəmdir. Nə, İranın çox bələ əliyyənə daim danışdırıq, İran daim eləyənə dəmək danışdırıq, əvvifəz elçibəyə hökumət olsun yeri gəlmişləyə yerli, yersiz yəni həmin dövrüxatıladırıq. Mən bu gün bir İran təsib keçi kimi çox şeyləyəm, bir nəfərin çoxuna kolağızdım. Deyil bir Azərbaycanında, bir stabilə hökumətin yaranmasında işarelliləki 90. yıl o vaq ki, hər bir qiyamında İranın roluna eləmi özlə bizim Azərbaycan vətandaşıq. O baxımdan da, bu şeylər keçməs, və bu şeylər olmamağıdır. Azərbaycanında rejim dəşkilini işarelləmək, və s. məncə dəmək həyata keçməməkdir. O baxımdan da, bir daha təkirləm bizim vətandaşlarımızla qızışdırmasından, Azərbaycan xalbının mükləl əksəriyəti, o dəmək qəna etdiyəm, o çirdiyəm. Amma strateja olaraq mən əminəm ki, və inanıram ki, ən yaxın dövürdə bu rəallıqları qəbul eləmək şərtini. Azərbaycan xaq və höyüklarını tanımaq şərtini. Qaraba məsəlisində, Azərbaycanın haxlı mövqiyinə, tələklər çıxmaqdan, bənqə höyükə höyğün olan mövqiyinə tələklər çıxmaqdan, bu cəcinlik məncə dəmək aradan qalaxacaqdır. Azərbaycanın burada haxlısa bir kompremse getməsi, geri adım atması və yaxud haxlısa bir belə deyət ki, bu məsələlərdə, öz şahsisində dəşil getməsinə əkdiyaz yoxdur. Mən ufşu çövdəm, bir daha çox çəklər eləm, nəticə oldu ki, bunu İzraelolarını söydükləri və özlərinə düşməm birlikləri, İzraeldə ki, oların dilinin sesiyonist talilərinin də xeyl dərəsədə dəmək təbrik eləmək olar. Azərbaycanın, ki, İzraeli rəhbət məsələlərinin sayını tatladı, yüksəy-səbiyyə. Çox da kekürlər. Hüfət bə, mən üzrüs gələn bir məsələrin də deyim, mən İzraeli simpazijanını dövəm, mənim açısa ifadəliyim bunu. Və İzraelin məsələrin əli ondan bağlıydı. Yox, mən elə sualı bugün deyim, çünki belə açıq şövpət getməldir bu məsələrlə, örtülü bazar olmaz. Məsələrin müştəqir fələrisinin dövətin məsələsində, kutuş məsələsində tuttuğun mövqi ki, hətta bu birləşmi millətlər tərşilatını bəniqa hürqun zikdində deyim. Biz onun eləyiniyik. Biz o nizə ki, dövətlər arasında razılaşdırlıktı, bəniqa hürqdən əzərdə tutruhtu, İzrael bu məsələrdə haxlı olmayan məqamları var. Yəni, mən bir daha təkdəm İzrael simpazijanı deyiləmir. Bizim qarabaq məsələsində, bizim davamızda, bizim torpabımız orunda savaşda İzrael hansı mövqi tuttu, İran hansı mövqi tuttu. Mən Türkiyəni deyimləm bələ. Türkiyət asıq şəkildə laf əvvərdən sahədə də sözdə də, işte də bizim yanımızda olub bunu da gizlətməyətik. Amma mənim 30-40 milyon soydaşımın yaşadığı, onların dediği kimilə həyqət də belə deyil, şiə halsinin əksiləyət təşkil elədiyi bir İran elməni yanlı mövqi tuttu, bir çox məsələlər. Və İran əgər İzraeli kimi, bax bunu mən təçdə ediləm, qarabaq məsələsində nasibətdə, də mən bu Türkiyəni deyirdim, Türkiyənətlə İzraeli kimi mövqi tutuydu, bu qangada çoxdan kurtarmışdı. Bu muharibə çoxdan kurtarmışdı. Indi davam eləyəm və bunu davam eləttirən qüvvələrin də, alxasında duranlardan biri də İranın mövqi də bu hərəcətləridir. Bax bunu mən bir təcrübəsi olan bu proseslərdə az çox baş çıxardan adamlardan birikimi tam belət bir təkidləm və azıq şəkirdə iddə ediləm, deyirəm və inandıran. Omsuz da İranın bugünkü hərəcətləri perspektirsizdir. Bundan əvşəkib təkər ediləm, yeni riyallıqları qabul eləyib, laf əvvədən mövcudan, azərbaycan riyallıqını qabul eləyib, İran'da azərbaycan tükləri mövusi var. Biz ona necə bir yana qala bilirsiniz? Biz kürşüş və türk əksəriyyətimiz kürkdür və türk şəm mələtlərimiz özəldir, fəxlidir. Başqa necə olabilər ki? Bunun arasında girməyətən əlçəkdir. Əlçəkdir. Əlçəkdir. Əlçəkdir. Əlçəkdir. Əlçəkdir. Əlçəkdir. Əlçəkdir. Əlçəkdir. gəlməni sizdən çox istəyirik və yaq güzdü azərbaycan istəmərik, ona görəcək gəlmək şəhəl əməksləşliyəmizi istədiyi kimi dozuldur. Bir başa izləyəcimiz isə, demək, Nazləh Həsənovaycası ki, azərbaycanın bazarı döndərin nə, İran, nə Rusiyadır, azərbaycanın bazarı döndərin əliyəvlərin. Nazləh hanım, biz hal hazırda İranla bağlıdanışır, amma iləşimizin davamda ülkədaqlı məsələlərə də şariliyəcək. Bizim efirimizdə heç saman hakimiyyətin etdiyi əmələrinə bağlı, yəni təbii, 44 gün savaş istisnə olmalı, əmələrinə bağlı, yəni negativ əmələrinə bağlı, heç bir təqdir olması məqam olmuyor. Həmişə təngidələmişik, bugün də əməhbəydən ülkədaqlı məsələlərinə bağlı sualımız da olacaq, amma əməhbək sizdən və bütün izləyicilərinizin dikyətini bu məsələyə cəlbələmə istəyirəm. Bu gün, də məhələ, İranlılar, Azarbaycanlılar adlı bir telegram səifəsində belə bir, də məhələ, yazışma olub, yazışmanın, də məhələ, məhələ, sosial şəbəkidə yayılıb, nəsiz deyirsi israli hədəlir, məsələ, israli də deyir. Bakın görün, nə yazırlar? Salam alaykum, akşamı seyirmən düşünürəm ki, qırmızı əsəbəyə nə rahatçılı çökməllir, nəvkiləşiriz siz, şiyyə öz ölkəsində rahat yaşayabilmirsə Yahudin yoksa haram olmalıq, qorku çökməllir qubanın qırmızı-i əsəbəsinə, onlara hədə qorku gəlir, təhdid etsəz, zamanlı özləmini yürükdürəcə, yada təkirləcəyələr buraları qorku lazımdır. Bakın, artıq israli deyil, azərbaycın daxilində yaşayan illərlə bu ölkənin vətəndaşı olan insanlara qarşıb edə, bu hədələr var. Olabilsin, bu gizli profildən yazdırlar. Amma faktikoları ölkədə bu düşüncə var, bu düşüncə çox təlikəli təndensiyadır. Ona görə, dinək ki, bunu haradan alırlar. Nə şiyyə, nə Yahudi, nə də bunlar azərbaycın vətəndaşı bilirlarsa bizim üçün fərdi yordur. Yəni, bu yanaşma, digər tərəfdən, göysən qarəməriyəm kəndindəki o qanımların, o cahil qanımların, o anlam yanağın və də anışın qanımları, danış deliçləri ilə irın xarcişlər naziliyinin sözlüsü, hətqətivzələrin İsrailə qarşı, kəski mövqiyəsində uğurluq var. Biz ona görəyik. Hətqətivzələri, biraz iləri gələrləkəsində belə hədək görürlür. Siz nəcə düşünürsünüz? Bunun arkasında dədə yanır. Yəni, bu Ası Qaydın sözün doğrusu mən Azərbaycanlı olan, Azərbaycan və yaxud hətqə Müslüman olan hər hansı bir şəxsin, o cümədən İran vətəndaşı olanların da, Azərbaycanlıda deyə ki, Türk Talış, Türk Məkürd və yaxud hətqətində burada da ifadə olunan kimi, Türk Yahudi Azərbaycan vətəndaşları arasında. İxtilafının olmasında, yəni, maraqlıqsa, burada Ası Qaydın elməni artıq. Barmanada görünür, başıda görünür, əldə görünür. Yəni, bu və kim burada o məsələlərə hanzısa bir şəkildə fikir seyiriyse, düşünürsünüz, təsidiyyətibəsə bilməldir ki, baxı elməniya xidimət edir. Çünki, bu sadəcə bir hansısa bir şəkiyyətdir söz deyir. Bütün bu məsələlərəyi, yəni, xüsusən, elmələrin əsas ümidi nədəni varə, müharibədə. İki əsas, demək, onların ümütləri vardır. Mən bunu elməni materiallarıyla kifayət qədər tanış olan, bələd olan elməni eksikertlərinin yazılarına və anantik işlərinə strateji materiallardan, bələd olan adamlardan biri kimi deyirəm. Onlar ümidi eləyirdək ki, müharibə başlayan kimi, Azərbaycan'da milli məsələ qalhazatır, bə bu tür qovqalar əmələ gələcəkdir, gəlmədir. Məsələn, Azərbaycan talışı özlün, yüzlərlə şəhidinin qanı ilə hansı mövqeyi tutduqunu göstərdir. Azərbaycan ilk milli qəhrəmanlardan biri Azərbaycan-i Yahudisi deyiləm mi? Albət. Demək, Azərbaycan milli qəhrəmanından, Azərbaycan torpağolunda, haqlaçmandan hamsı şəhiddir. Yahudilər oldu, ləzcilər oldu, kürtlər oldu və Azərbaycan kürtlər oldu, kürlağındaysa hamsı Azərbaycan qalha oldu. Baş tutmadım. İçinci bir oların ümidi ondan ibarətiydi ki, demək, Azərbaycan'da müharibə başlayan kimi ölkə daxilində, o bayaq da bir sual verəm vardı, ha ki, əliyyiflər məsələsi varətiydi. Bizim indiki rejiməmi nasibətimiz açı vaidən ortada. Demək, amma müharibə başlayan kimi daxil də bir siyasi qovqa başlayacaqdır. Amma Azərbaycanın milli demokratiki müqalifəti başlamakla bütün istisnasız, demək, siyasi qurvələri, o dünmədən müqalif siyasi qurvələr. Bütün müharibə dövründə müqalifət faaliyyətin bir çanara qoyduqlarını bəyanalədilər. Və, demək, ordunun dövlətin və düşmənə qarşımın barıza kursunun qətti istiqamətində parlam, demək, siyasiyyətin ətrafında biriləşdilər. Bu da baş tutmadım. Mən inanıram ki, bir daha təkirləm bunu qəddən çıxatmasın, nə çıxarışdəki, nə dəxildəki bizimizdə onlar, o çıki duranlar, dəxildə varsa düşmən, dolarım başqa diyor. Ki, o ağır dövrlərdə bu baş tutmazsa, bundan sonra heç baş tutmaz necə deyələr, elbətəki düşmənə üst faaliyyətindən əlçəkməcəkdir və bizdə sayılıq elə dən verməməlik. O çıxalı konkret olaraq mən hesab eləm ki, yəni bu çox ciddi, biraz da istiyyəlikədən qəbbəl verəmdir məsələdir. Bir daha təkirləm, ben heç qatırlatmaq istəm rəm, amma çıxşımın əvvəlində yə dedim. Olabilər, vələkədə burada bu məyən karrufseyə uğramış, məyən dələlər ki, öz siyasi rəhbəlini, irandan məlumat veriblək, onların burada cəbvazdır. Ay şiyyələr ayaqlanacak, məsələn, mənim də atam ona bir şiyyə deyil. Mən də əgər indi, bizim üçünlələ, həmdurullah, bütün hamsına bizim məhzəbini nəsindir, umşalmanıq. Oma bizdə o sözün müətədil mənasında bir şiyyə saydırıq, ilə mi? Buradan heç bir şiyyəni külalında, heç bir dövlətin elindən qaldırə bilməzdir. Və heç bir azar bələcən mənələ gəlir ki, ayrı ayrı etnih mensubiyyətindən mənşələsindir, adamlar da bir bələnə külalında qaldırə bilməzdir. Ayrı ayrı adamları, yalda dalları, ya pul verərlər, muzlu şəkildə, hərəkətlətlərin oranda başa izləcəkdir, bəzrməldir. Çünki burada bu artıq bilirsiniz Rıfət bəyi, bizim insanlarımız da bilsin, bu nəfikir azadlıqdır. Sizin bayaq indi haqqında danışdıqınız ki, hərəkətlər və ifadələr ki var. Buna fikir azadlıqdır, nə siyasi nəcə diyəllər ayrılıqdır. Bu, azar bələcənə qarşı, onun dövlət hesaslarına qarşı, onun insanına qarşı və xalqına qarşı, bir başa cinaya terzor ömələrdə çarışdır. Qazib buna hər hansı bir şəkildə, hətta sözlə tərəflər olmaq, düşməni tərəflər olmaq, anlamada gəlir. Doğru, doğru. Önzüləkilərdən qarşı edə bil, iş bilbəyənsinlər, bələlərin səhidə çox azdı ki, bu daha geniş aqq toriya gəlsin istəyirlərdir. Mən rüfət bəyüz rəstiləm, bələm çox danışıram, amma həralda mevzu belədir. Bir şey bilmək lazımdır. Demək, biziz uzun müdət nə deyirdilər, deyilirlik məsələn, bizim bələm də vəzifədə olduğum dövürdəki hakimiyyət, çin tutduqun mevzuya görək İran tərəfindən belə bir deməli nasibət göstərilir, Azərbaycama. Hər şeyhət ki, 90-ci illərdə bunun belə olmadığı də, həllək açıramış. Qatiliyəsiz, yəni bu, həzərdənizi ətirafında aparlan İran tərəfində olan oyunları, ona belə atıqsi oyun demək lazımdır. İndi bəzənd deyilir ki, İran bizim şəhətlərimizdə hissi vaxtı bana evrəkəsilmir. Bu, meyəm mənada həyəqətə uyğun deyilik. İran, 90-ci illərdən başları xəzərdənizində o cümlədən təzəcə yarattıqları, demək, hər bir donanmasının təlimlərini keçirirdi. Bizim oradaki bu, demək, neftin, bizi ayd olan xəzərin, demək sonrasında olan işlərimizə qarşı gəlip çatmış ki, bizim bir qəmizimizi tərəmişdilər, üzüm eləmişdər, hər bir qəmdər vasitəsi ilə. Və o vaxt isər Türkiyənin, isər isər Rusiyanın bu məsələdəki müdaxiləsi və dünyanın buna qarşıq çıxması, iğranın bəzəri şəhətlərdən çəkindir. 50-ci 90-ci illərdə bunları bizə bu laqada demək qoymuşdur. Bu tür hədə qorqlar olub, Azərbaycanın zəif dövründür. Halbuki, həmin xəzərdən izində bütün İranın Sövvət hakimiyyəti dövründə orada bircə qəmə olmuşdur. Bu, hər bir xaraktiyyədir sayılabilən deyə bilək ki, onda da Şahın Gəzintisi qəmisi idi. İndiləndi bizi zəif görürlər, o dedikləri kimi az saylı görürlər və aradan izə diyəllər, aradan məyən ifadələr və sayətlədir. Ümumiyyətlə o min raqət Azərbaycana hədəvələnmiş min raqət məsələsin deyən, dərhal istifasını tələbəlim, həmi İranın hakimiyyəti və aliyyət demək onların rəhbəri. O, o, o jurnalisti, amma hakimiyyətlə yakın çevirlərin jurnalisti. Mən bir sualı bir başa sevin, bəni bilbək ki, bəruf. Niyə, onların bu İslam, bəncə teqsip de olmadı, onların da bu, O ya teqsib olmadı. Onı kamanlarının müavini də çox ciddi və bir təsirçası, yəni toslu olmayan, fəsrəli işlərin. Bəsə edinək açıqlaması var bəz. Amma bu bayar dediydiyi mummin rakyet məsələs bir hürun alesini açıqlamasıdır. Mən ümum bir təfəkürü dedim. Ülvü bəyəsində suallı ilə bizim növbəti mövziya keçidimizi təmlidirdir. Denək və İranləyə üçün bu qədər darətdır ki, Azarbaycan 30 il işqa olan torpalların savaşı oraya işqaldın azad etdi. Çözdə İslam ölkəsdir, əxid. Yəni, sövbət bundan gedir ki, İran niyə səvinməsin bu məsələ? Səvinmir. Çünki Azarbaycanın varlığı. Bu gün bir tətəkəraların birində gördüm ki, İranın təvkəsli dəktirinası. Yüzdü Azarbaycan istəmir, Azarbaycanın varlığını istəmir. Bunu 1992-ci ildə Seyyid Məhəmmət Qatəminin sonradan siyasi müşavir olan, soqdan olmuş siyasi simalardan biri olan ekibər gəncə demişti ki, İranın şüvanında Azarbaycan adlı bir qarış torpaq elə, bizim əmniyyət-i millimizi, yəni milli təkəsimiz hədələyir. Yəni, İranın düşüncəsi Azarbaycan dövlətində düşüncəsi bundan ibarətdir. Bu da dəyişmir, fər qələmir. Yəni, İran'da prezidentlər dəyişə bilər. İranın siyasi yanaşması qonusularına bundan ibarətdir. Mən qarabaqı kesilmək istəyirəm. Yəni, çox üzükləyəm, icazə verirəm. Bu məsələdən, mən vəzib edəm, bir bəqan var. Bir deyisinizdir, yəni, baxıq yanlı iş dədiyim strateji budur. İran, demək, burada şimaldan müstəqil Azarbaycan torpaqı olmayanda, Rusq oşunları təbrizdə aqır, Tehranından 1-2 km beləyə qətər gəldi, gəldi. İngilizlər, o bir tərəfdən, oşunların elətdilər, elətdilər. Əslindən qalandan da, o mən altılık faturması deyilən ideyanın üzərində tesadfən dayanmadın. İranın xilası, İranın tərəqlisi, İranın gələcəyi Azarbaycan dövlətinindir. Baxışmalda deyilən Azarbaycan dövlətinin və Azarbaycan ümumiyyətlə Türklərinin inkişafında tərəqlisindən milli haxlarının həkirdə təminatından keçir. Başqa üçün, İranın dardıcaqlar. Və İran, nezə ki, daim, bax bu, hər şey bir tərəfə, elə bu Azarbaycan resulkasının hələ bir bloq kim belə deyək ki, bir bufər kimi, hansı təliqələrin onun qarşısının aldığından güya xəbərsizdir. O baxımdan da əksinədir və İranda bunu başa düşmələrlər təkələlərləm. Və o konfrontasiyadan nə qədər gecdəyil, bütün sahələrdə məhsaşlıqa keçmələrlər. Yol bunları barətdir. Təşəkürlər. Pəna bə, biz dünən öz əfrimizdə bu barətə də danışdır, daha doğrusu dünən bir sujiyyət yaydırmışdır, kanalın üçdəya. Laçına daxır olan Azarbaycan Aftanbirlər, Nazarbaycan Zireli kemikası ki, Sərhədə Doğu gedir. Orada Ruslarım postundan keçəndə Azarbaycan bayraqlarını sökürlər və o 40 km yakın, Blasın ərazisindən gələn Aftanbirlər, növbəti Rus postundan keçəndən sonra o bayraqlar geyibdən Azarbaycan mənsub olan Aftanbirlər də rəq olma bir yerini. Söyhbət nə dən gedir? Biz xan kəndi, hoca bən, ahdərə, din zamanda hoca vaqqında danışırıq ki, onlar Azarbaycanın juristik siyasına qayıtmalıdır. Bu mümkün deyil ki, onlar qayıtmasa orada Rusiya yeni bir ermən dövlətinə yarabmasına cəhk göstərəcək. Belkə də bir qırım variyantı olabdər, vələkə Afganizə variyantı olabdər həxalda bunu gələcək göstərək. Amma bizim burada faktüla laksın özündə bilə, laksına nəzarlak yokdur, nüq bilə bir laksın demək deyil ki, bütünlüklə. Bakın, mən istəyədim ki, bugün Qarabağda ki, durumu bir siyasi partiyası hədri kimi? Sizin dilinizdən işlə. Bu günkü durumu nə qədər qaniyacicidir, nə qədər uğur var, nə qədər problemlər var? Uğurlardan kifayət qədər danışılır, biz problemlərdən danışır. Uğurlar aydındır, mən 4 günlük mağaribədəsi qələbəni və torpaqlarımızın əhəmiyyətli bir isəsinin azadorunmasının müstəqillikdən sonraki, bərfasından sonraki tariximizin, dəmək ən böyük hasəsi, palistif hasəsi adlandırmışam, yenidə o hikədə qalıram. Söyhbət hətta laçınına bayraq məsələsindən getirmir. Söyhbət odur ki, sizin də o hati səni şəhirliyərkən dediniz. Bizim hər bir hətta tənqamızın, başınlarımızın üzərindən bayraqlarımızın, dəmək laçın o dəhizi deyilən yoldan keçəkən çıxarılmasından gedir. Bu çox böyük bir həqarətdir, çox böyük bir dəzalətdir. Bu bizim torfaqımızdırsa, Rusya'nın müəqqət odurq sülməramlarının hətta nezalət sonası sayısada və mənim zirhehli təyinqamın yaxda umbilimin üzərindən bayraqım çıxarlırsa, həmin torfaqda birisiniz, bunun başqa bir, hər hansı bir şəkidə buna bərət verici, zahat vermək mümkün deyilm. Və bir də son günlər deyilsin, ilk günləm belədir. İlk günləm belədir, bu Rusya sülməramları buna indiqal qarasında, Rusya da bunu beləsin və bizim çəyət də beləsin, artı elməni məramlılar deyilir. Zəz sülməramı sözü xalq dilində elməni məramlılar kimi ifadə olunmağa başlayırdı. İlk günləm belədir. Və eləcidə həmçinin əlbət də ki, məsələn, biz qaçqınlarımızın yaşayış məsələrinə qaytmasından danışıxan kendini başa düştürür. Eləmi, hər sən ki, onu da başa düşmək mümkün deyil, onun üçün azərbaycanlı yaşayıq oldu. Lasın da ki, elməni olmuyor. Və lasına hətta, də mək bizim onda qaçqınlarımızın qaytmasından hansıda bir söhbət yetməyəcəmdir. Hə, deyilir ki, üç şildən üç şilərzində oradan bir karalyel bir yol çəkilməldir. Və bu karalyel çəkirdikdən sonra lasının kənarından yetməklə, ondan sonra də mək lasında da bayraq qaldırılacaq və insanların oraya qaytması üçün oraya elbisiya açısı işləri. Lasın şəhərində də aparılmağa başlayacaq. Məbə bunun görünmür, bunun necə deyəlilər elamətləri. Bir il artıq keçib. Həmin istiqamətdə hansısa bir yeni yolun çəkilməsi haqqında, mən bir daha təkirlər, lasın şəhərini keçməklə parayel bir, başqa bir alternativ yolun çəkilməsində söhbət gedir. Bu, elməllər yaşayan kampantalda ki, ərazini elməyəsdən ilə birləşdirəm. Hələk ki, o istiqamətdə hansısa bir planlaştırmadan birə söhbət gedmir. Varsa deyilsin. Yəni, bəki, bizim məlumatımız yoxdur. Hələ də bizim bayraqlarımız, bizim maşrılarımızın üzərindən, bizim silahlı quvvələrimizin getdiği kalon üzərində, mənim bayrağım, hər bir sənin bayrağımın dağlanması çağırılırsa, bu biləsiniz heç bir halda bizi qani eləyə bilməz. Ona görə də, alırbədən istimaiyyətinin, özünbədən siyasi, demək da ələlərin bir çorul ekspertlərin, və qususanın siyasi müxalibətin əsas tələblərinə biri ondan ibarətdir ki, bir halda ki, alırbədən həmin ulaşsın qayrıdorunun, demək, çox təhsil ki, bu qayrıdor sözdə həmin sənədə düşmüşdü. Beş kilometrillik ərasisində təliqəsi deyə təminat verim, o dokuz mə ya qur tarixli sənədə asasın. Bunun üçün onun imkanı olmalıdır. Üçün oru həmin təlikəsi təmin ediyən qurvələrin orda çıxış olmalıdır. Onların ən azı Ruslarla birlikdə, demək, müşterək paturlaşma təsil olunmalıdır. O sənəddə, azərbaycanın dövlə sərhədlinin hansısa bir 5 kilometir ərasisində, bizim sorun eləyimizdən çıxarlılması məsəsi yoxdur. Bu onu göstərilir ki, o gizli çıxışda hən azı bizim sərhəd qoşunlarımızın və gömrə qidimətinin adamları olmalıdır ki, ə demək, ən azı təkdərlə müşterək şəkirdə, bilgə şəkirdə hər qalda məyən bir 5 il dövrəzində yer, deyilirsə ki, biz qol çəkmişiz, imzalanmış o sənədə. ən azı biz orda, kimi girir, kimi çıxırbana nəzarət edilməyə imkanlarımız, yoxlamak imkanlarımız da ə demək olmalıdır. O baxımdan, və yeri gəlmişkən mən istə deyim ki, bu xüsusən ahıncı məsələni ki, işte o imzalanmış sənəd işçisində iləmir. O sənəddə belə bir qadaqa demək yoxdur. Yəni, bunu işçisində aylayan hal bir başa göstərilməkdir. Və təbii ki, bizim hakimiyyət müdləq bu məsələ istinamətində demək öz hərəşətlərinin, təziklərinin, demək atmalıdır və açıq şəkildə bu məsələ qoyulmalıdır. Yəni, bu uzun müddət təbii ki, bu şəkədə davam edə bilmək, bir daha təsir edilmək. Və ən azı indi, yaxın bir nisrayəsində ki, hət dindən artıq bu sürp sağz işinin yeni bir sənədin imzalanması gözlənilir və bu istinamətində cühansı dəşkilə ocaq vəədləri verilir və yaxud anonslar verilir, bu istinamətindən müxtəl, mənmələrdən. Mən elə yəri ki, bu ilin ahırına qədər ən azı, bu gözləmə limiti ən azı, mən ilin ahırına da deməzdim, bu biriliyə qədərdir. Qələbəmizin, demək müalbənin qutarmasını kiminizi adlandırırsa, bunun biriliyə qədərdir. Yeni bir sənəddə, yeni bir sağz iştən azı, bunlar yola salınması məncə artıq. Həmin sənədin özünün yerinə yetilməsi, onun üç bəndirin birisi ki, Azərbaycanın marağına uyğun olan, Azərbaycanın maraqlarının daha doğrusu əhatı iliyən üç bəndi fatih yerinə yetilməyim, o sənədin özünün parlamentiqdə milli məlisəni züakilə çarlıb, mümətlə bunun talihibarədə, qangrit olaraq, demək cikli qərarlar qəbriləm, vəxil qələ çatıbda. Ən ciddi adınlardan da o cümlədən demək antiterroleməliyyətlərindən tutmuş, bir daha çəkər ediləm, ən ciddi adınlara qədər, o cümlədən bir sira o yaşayış məsikənləri var, üç dəkiklər var, mövqilər var, onlar üzərində nezələtə alınmaq və yaxud nezələtə götürmək çıxamətində adınlardan məncə çəşimək lazım deyilmək. Kənarda durub sözün doğrusu, bu məsirlər ictıqamətində səlaqiyyətli dövlət organlarına, hər bir organlara, və yaxud digər təliqəsizlik organlarına ucun, qangrət, boadumatın və fəlan hərəkəti eləyin, diyenlərdən deyiləm. Çivayet qədər deyil və məsələ olduğu sömürəkki həbdə əslində problemin deyilə biləm və deyilə bilməyən tərəfləri var. Biz bunu boşa düşürük, amma bir daha çəkər ediləm. Məsələr sona qədər bu şəkədə dəamilə bilməz. Diplomatik danışıqlar, elbədə ki, konfitensiyal olabilər. Hələ cəmiyyətə deyilməsin mümkün olmayan üç-çox məsələr olabilər, amma heç bir halda azərbaycanın dövləs sövrəndi, yərazi pütövliyilə bağ olunan məsələr, hər hansı bir konfitensiyal hərəkətlərin və konfitensiyal diplomatik danışıqların prismiyyət olabilməz, məsələr məsələr məsələr, onları sizdən soruşum, təxminə biləşimizin sonuna 20 dg yaxın vaxt qalır. Dürrəx hanım yazdı ki, ölkətə darşılıq yaratmaq istəyənlər, artılamasıyla cevablarında alacaqlar, olsun irqus, irməni ya farz başlar. Şübhəsiz, şübhəsiz. Nükrəttin bəyi soruşur, nükrəttin isələlik, yaxın gələcidə İsrail-Iran topuşmasını gözləmək olabilər, çizinizi bilməmək maraqı var. Yəni, konkret hansı sualını izləttirsiniz? İki sual oldu oldu. Yox, biz sual oldu. Dürrəx hanım ki, sual deyil. Nükrəttin bəyi soruşur ki, yaxın gələcidə İsrail-Iran topuşmasını gözləmək olabilmə və bu anda Azərbaycanın mövqeyinin icə olmalıdır. Yəni, mənim yanaşmam onların ibarətdir ki, din məhç, ümumiyyətlə biz İsrail-Iran topuşması indihal hazırda gelir. Bu, topuşmanın indi yəvin ki, o sual birə dinləciyi sövbət muharibədən, açıq muharibədən sövbətdir. Çünki, əsində muharibənin çində edirlər, oların məhzibətləri muharibədə edirlər. Mən Azərbaycanın dövlət maraqlarını bu məsələdə Və prinsip etibarləyə indiyə qədər aparlan siyasətin diməc indiyə qədər aparlan siyasətin davam etdirilməsini doğrusa iran, İsrail muhasibətlərinə nəzərən, və yıxarda da mən qayıdələdim, bir də təkirlən, bir sərə məsələlər ki var, onlar təkçə, İran, İsrail muhasibətlərinə yox. Bütöklüsü digər dövlətlərin də daxil olduğu çox böyük bir dünyanın əsas münaqşilərinə birinin və birincisinin bəlçədə diməli olan bu yaxın şəqdəki İsrail'in tərəf olduğu için münaqşin edətilir. O məsələdə bizim mübqilərimiz eynən qalımalıdır. Yəni, müstəqil fələsin dövlətin məsələsi, qüçməsələsi, ələp, müslələmin ələplərin beynəqa hürqudda təsbit olmuş və gələrlərin də özəkişinin tapmış hürqlarının təmin olunması eyni zamanda da İsrail'in təlükəsidinin təmin olunması bura daxildi. Mən o baxımdan sürün doğrusu bütün bu son müddətlə aparılan bu İsrail-i İram nasibətlərinə nəzər olun. Siyasətin diməc doğru olduğu dən alfində xorada bir məsələnə qeydlətim ki, İsrail əmrəm ki, İsrail ilə diməc sefirlik səviyyəsində diplomatik muzibətlərin yaradılmasının da vaxtı gələp sətib. En azın məsələ artıq ciddi müzakilə kankret, pratikliyə günarlıq müzakilə müstəfsinə gətirilməlidir və ilan da bunu boşa düşünməlidir. Gümüş məlumə yazır ki, gəlidini yətirmeyib yətiriləcək. Əməl adımlar gördüyü artıq, ən bir ana qarşan, dosa, əmləyəriməniyə qarşanı belə saflamak lazımdır. Ək şuan bayramı yazır ki, bizim torpağımızda bizim hər bir maşunların üzərindən bayrağlarımızın çıxalması həyə gətən bizim millətlətlə təkdirdir, söylüştür. Niz olabilər ki, bu sünn ələk olabilər, bizim torpağda bizim yox. Hər alla biz bu məsələləni iştim aləştiririz, bu məsələləni əgər mövqiə qoymalıyıq. Millət olaraq mövqiə qoymalıyıq. Bize deyirlər ki, keçən vəlişlərdən biri deyirlər ki, orda götürə bilmirlərisəsiz yədiyim. Bizim səlahiyyətimiz bu qədərdir. Yəni, bir partiya sətirindən mən necə deyə bilərəm ki, gəl orda Ruslarından bir barizə var, bayrağın çıxarılmasından mani o. Yəni, bundan bağlı azərbaycanın güc strukturlar, azərbaycanın diplomati idarəsi var, ülkəni, alıbaşqa mandanı var, hər alla bir siyasi irade olmalı. Biz uzun illər maskva qarşısında, əvirans siyasətindən artır, bəzmışıq, mən bunu deməyi özümdən Tüfət bəlmən bir məqam vaxtımızda az qalır, mən bəm bir məqama toxunum. Bizim bu qarabaq problemi, yəni qarabaq məsəlisindən həlli perspektivləri, təkcə bu laxal azbaycanın əlmənesindən yoxcanın bu qafqaz məsələsi deyir. Nə qədər qəribə görünsə də mən bunu burada bildirməyə lazım bilməm. Əslində, o yoxarda qeydələ ediyimiz o fələstin problemi, qüç məsəlisində həlli qarabaq məsəlisindən həllindən keçir. Bəzlərinin on sez görünə bilər, ki, belə bu niz olabilər. Yəni qarabaq məsəlisinin məntiki sonuna qədər həlli və yoxarda qeydələdiyimiz bir o TÜKK-Yəvi Azərbaycının tərəfindən rəsülün, altılıq platformasının reallaşdırılması fakt ki, olaraq İzrailində tərəf olduğu və yürüzcülərindən biri olduğu o belə səslərinə də bir çoğuna da böyük ortadova projesi deyilər, o projenin əvəzmə, bu regionun konkret dövlətləri tərəfindən yeni ortadova adlanan bir cəpalitiq situasiyanın qəradılmasına səhəb olabilər. O situasiq yaranarsa bir daha o altılıq platformasına işarəlilm, söhbət təhsir orada altı çəklərdən oriçələrdən yetmir, o halda qeydələdiyim kimi dünyanın bir nömrəli o problemi olan izrail, fələstin hətta məsələsin də həllist qamətində mənizə yeni bir tam ilə fəqri bir situasiq yaranacak deyə düşünürəm. O baxımdan ilan tərəfində gəl həyi gətən maraqlıqısa o ideolojiyasının əsasına qoyduq. Qaziz şahsətinin önündə ən azı zahirdə tutduq problemin həlliy üçün bu qəradılmasnəsində ki, indiki mövqini dəyişməldi və bunun dəməc həllist qamətində işinə olduğuna fəqri bir şəhsətin dədi. Bir nəcə suallar var, artıq bu ölkə də aqli məsələlə nə bağlıdı hər alla bir partiya səhərlərinin məsələrə mövqe bildirməsin, yəgin işləcilərin üçün də maraq oldu və önəmlədi. Dönməz məmədə 30 il dözmüş üçsə gələn prosesi təmkilə rəhbəliklə hərək edətmə deyik, olsun bu hüçkilərə də bir sayrı göstəriq. Hər bir dövlət öz maraqı üçün çalışır, gəlir bəyi yazır. Bizdə isə kirlərin isə maraqı üçün çalışır əkumət. Daxil də uşaq xulub elmür millətinə pensiya yaşını qaldır, hələ qazı ışıqı suyu demirəm. Analogisi suallanan size muraciyyət var. Dəlişən bəyim, bir pənaq beyi sizin hakimiyyət var. Üst dəfə qaldırdınız, hansı ki nə nif satırdınız, nə dəki qas? Bu hakimiyyətsi nif gas satır, marşları qaldır nə dəki uşaq bulur. Məkə bu sosial məsələlər barəsindən o dönəmlə bir müqayisa parasız təxmini 10 dəyə qəmiz qalır ədə bu məsələyə həstirəyə bilərik. Həm də qalq partiyasının bundan bağlı fayətləri, yəgim ki, izləyicilər üçün maraqı ola. Bu, konkret olara sosial məsələlər nə bağlı. Artıq daxili problemlər və o cümlədən bu dədiyni sosial problemlər təkcə daxili problemlər sosial məsələ deyil. Həm də yaşadığımız bu dövranki var indi ki, dövr də təliqəslik məsəllər. Bir başa Azərbaycanın o cümlədən bağlıqını əktivayiləm məsələlərlə bağlıdır. Nə görə də, təkcə bu sosial məsələ deyildir, deyəm ən tüşünbürəm. Əvvərdə danıştığımız bütün hadisələrində son də gəl. Azərbaycanın daxilində muasir mədəniyyətlər səyvəsində Azərbaycan vətəndaşının haqq vəvz-i yuqları o cümlədən siyasi yuqları tam səkildə təmin olun məsələ. Bunun üçün ölkədə azat ədaləti çəkiklək çəsildir tam ətimadlı bir hakimət orqanları xormulaşməm məsələsələr. Qarub senaradan qaldırılması üçün lazım olan kompris sistem halındaki tədbirlər həyata keçilməyəcək isə. Hakimətin qanuna konstitusya uygun şəkildə dəşənliyi üçün haldın səsi iradəsi, dəşənliyi üçün mühit təmin olun məsələ elbət də ki, bizim haqqında yoxarda danıştığımız təlikə və tətidlərdə olduqsa artıcaqdır. Bizim məsələdə məvqeyimiz aydındır və bunu əsində bir çox zaman zaman bunu ifadə eləmişik və bu da ondan en son ahıncı variyantda bu ikilələ bundan əvvəl çöçlü staflarla dəşkiləyə doğru plakformasında hazırlanmasında ictakilədiyi və dəmək müzakiləsində ictakilədiyi sənət də ifadə olmubdur. Yeni konstitusya lazımdır. Yeni konstitusya uygun propasional, çox partiyalı, sətçis sistemi həm yerli dərəslikdə, həm dəmək parlamenti seviyəsində dəmək, millimətlisə səsikər həyata keçilməlidir. İstirə dövlət qurdurlu idarəsi ilə bağlı islaatlar o yüzden böyük iri şəhərlərin mərlərinə sətçilməsində məsələsiz, yeni çox partiyallı qəsasında baş tutmalıdır və bunun üçün də yeni konstitusya lazım. Yəni, birinci yeni konstitusya əkdiyazı var. Qeyd elədiyimiz islaatları, çöklü islaatları üzündə əksilətdə bizim yeni konstitusya dəşkiləyə əkdiyazımız var. Konstitusya dəşkiləyə səsikər məsələsi gündəmə cəlir və bundan paraya olaraq gözləmirək bütün prosesləri qarrupsiya qarşın mübarizdəni həgi getən o sözdən işə çiçirmək vaxtlığı çoxdan gəlir çatmışdır və buna görə də bizim hal hazırda mövzud olan iki senət var bunlarla qədər konstitusya var, bunların hər isli çöklü bir şəkildə dəşkilməlidir və qarrupsiya milli təhlükəsizlik əslimdə qarşın mübarizdə milli təhlükəsizlik konstitusya və yaxud proqramının təlki bir səsikimi proqram malıdır və bir daha təsir edilən bunun üçün məhşəmə sistemində xüsusən və bütün o mübu mazu organları sektoruna parlament nezarlətinin təhəmli olunması və bunun üçün də ölkəd olabilsin ki məyən bir dövr də keçid bir dövr üçün daha yüksəh səviyyəri parlamentin qolmulaşması ideyası, dəmək bizim o ürəni sürdüğümüz sənətdə öz əşçini tapıqdır. Bilmək istəyisə Yəni, hakimiyyət bu məsəlilərin həll olunması üçün məsuliyyət bölüştürməlidir və ölkədəki siyasi qurbələrin nisibətini uygun şəkildə azərbaycan siyasi müxalifəti, dəmək dövətin və hakimiyyətin idar olunmasında öz yerini tutmalıdır. Əki, səktirdə bu proseslərin son haqqında danıştığımız proseslərin həyata keçilməsin məncə mümkünsüzdür. Yəni, çünki o qeydilədiyimiz köşk-i silahatlar əslində başlangıc olaraq dəmək buradan bundan keçir. Əlbət də ki, burada da səsləndirilən üçünlər kimi, o əmək haqqında artılması, kususən, bu son dövətlə dəşətli bir problemət şəyilən bağlaşma prosesləri və bunun qarşısını alınması üçün hər hansı bir adımdan artılmaması, cizli və asır infeliasyanın həddindən artıması və üsləlik, dəmək bu məsəlilərlə əlagətər Əmək haqqlarının, pensiyaların, pensiyarışı uşaq polu məsələsi kimi məsəlilərin gündəmə gətirilməməsi və gətirildir, də bunlara qarşıda indiki azərbaycan hakimiyyətinin iktidarının ve bunun təbulqatçılarının dəmək bir səli bir üçünlə çıxması bu təkiqlərə qarşı, bunun dər hansıda xarici dən gəlmə siparişləri alqandirilməsi kimi problemlər ortalıq da vardır, yəni biz bunları nəzər almalıq və bunlara qarşı açıq şəkildə çıqış edik. Yeri gənmiş gən, bəzən dəmək azərbaycan siyasi müxalifətinin problem, əsas onların bələtə elbətlə, mən istəyərdim ki, mən hesab eləyərdim ki, indiki şəkildə azərbaycan siyasi müxalifətinin bir tatal birləşməsində iktiyaz var və elzəməndə bu birləşmiş siyasi müxalifətlə istər hakimiyyətin, istərisidir hakimiyyətin ki, siyasi qanadının yəni azərbaycan partisi daxil olmaqla bu məsələri müştələk şəkildə indi tənqid olunan formada yox, amma tam yetərli və tam əhatəli bir siyasi diyalogun başladılmasına iktiyaz var. Hala azərbaycan siyasi bilbələ bir siyasi diyalogun hiç keçmir demək olmasın. Bak, mələk azərbaycan siyasi müxalifətin siyasi müxalifətlə yaparlan hakimiyyətin temaslarının bu siyasi diyalogun bir formasıdır. Olabilsin cələ bizim arzulədiyimiz tam əhatəli forması deyil və tam yetərli də demək deyil. Çünki burada ölkənin bütün siyasi çox üzrüsləyəm, mənim diyəsən bu, bu taracaq bu məsələ bir tanək adaptır, getir çox üzrüsləyəm adaptır bir tanım. Demək məsələ istıqamətində şüphəsiz ki təsir. Sürətlə aparlan prosesləri ehtiyaz var. Təsir ki, mən böyük problemin bir daha hezabililəm, azərbaycan müxalifətin məsəlilərdə hər halda bir ehtiliyə gələ bilmir əsas problemlərindən biri də bunlarla barəktir. Dər hal demək başlanmış prosesləri məsələn mən bəlki də bunu üç dəvədi səsləndir rəm cələn həftə böyük amalla siyasi partiya sədirlərinin hər halda bir qrupunun şüphəri gözlərinir və səfər başlayan kimi də bu məsələnin maliyyəti qalır kənarda. Ötən dəvə olduq, mən o vaxtın sözün doğrusu bu qobit infekt siyasından yorulmuşdur. Amma demək akdobusun müxalifəti, hakimiyyətin müxalifəti, kim müxalifəti, kim uşaq o infantil belədiyətdə dövrünə məxsusulam siyasın barizənin formular meydana sığır və ciddi bir təhlil və məsələtişmələr kənarda qalır. Mən hesab-i hirən bir daha təkərləm mə qəzər o azərbaycan siyasın müxalifəti əcəl bu məsələdə bir qəktir platform aşqıyı qazırlasa bir mövqey birliyinə gəlsə və o ağızı olunan dediyimiz tam yeterli, tam əhatəli dialog da baş tutabilər. Azərbaycan iktidarında biz hala azırda çox belə bir yeni riyarlıq deyilən məsələdə daxıdır da biz xaq faktorlarından üzbələcək. Azərbaycanında müharibədə uğur qazanmış bir iktidar faktor. Və qəzər iktidar daxırında demək beləvi ki, yürüdülə ki, bir halda ki, biz qoruyub saxlamaya nəil olmuşuq, onda hər hansı bir siyasi dəçikliyə çöklü istatır ne iğtiyası var? İktidarın hakimətin ikinməsin savulur və əsləl, buzul diskusiyaların getdiği və alədə bizdən məlumatlar var. Amma bu yeni riyarlıqın ki, yeri də uğur qazanmanın əsas məmbəyi olan qaqdır qalif qaqdır. Bələbə qazanmış vəzandaş var. Yüz mündən yoxarı qazi var, qalif gəlmiş qazi var və buzul şəlaikdə vəziyyətdə eyni bu şəkirləyə yaşamaq istəmir. Və yəni, Lüfət məh, mən bu TCC-in dinləcilər üçün də səsləndirməyə lazım bilməm. Mənim bir böyük çıxşım olmuştu siyasi partilərin konferansında. Orada də bələdim ki, bələdilər gəlcəyə bu uğur, dəş, dəş, iktidarın şahsəkinin davam eləməsin neticəsli. Amma məsələn, bizim fikrimizdə bu əslində son dövürdə 2019-ci sonunda 5. kalonlarım uzaqlar səlumasını və və zifərə şahsələrin dəşdirilməsi hesablan başladı. 1. İçincisi balanslaşdırılmış xarici siyasi kursdan ifraf olun qurmasından, Türkiye ilə hər bir müttəfi isyasi etmək keçilməsi səyabı oldu. 3. Bələdilərləm münasibətin, hər halda bələzlərin üçün imitasyon olması, bələzlərin üçün göründürməsi və s. əsa ədolsa, əşidə davrı siyasi münasibətlərdə başlayın bu, üçün muharvet önündə bu dəlişləri nəcəsindir, yoxarda dədiyim birli birlik tam şəkildə başladı. O bakımdan da çox ciddi bir problemlərdir və dikkat eləcicə siyasi və sosial problemlər siyasi və sosial dəlişliklər içkisədir. Bir bilirək çox ciddi bir şəkildə bağladı. Və nə həyət bizim hakimət döründürmə 1992-ci ildə çox ağlır sosial iktidizasi böhran üçün keçmiş iktidizisində sistem böhranı başladı, Başverdi, istəri məşanında, istəri olmasa da, o yaranmış dövlətləri, yeni dövlətləri çərisində müsləqur dövlətlə arasında həqi dədəndə uvaq dəmək dört dəfə, üç dəfə yox, biz əmək haqqınıq dört dəfə artılmışdır və 90-ci yılına qədər təhsə ilk iki ay istimətlərin bahalaşması, təhsə iç ayərzində bu qemət artımını üstələmişdir. Bütün müddətlərdə dəmək bu prosesi baş verilməyə çalışılırdır. İndi, bir daha təhək ediləm, mən oxsik etir, və bu indi ki, dövlətlərin cidə suçları və imkanları müqahisə eləmək istəmirəm. Amma hər halda, cuman edirəm ki, hal hazırda da yıxarda qeydərətlərimiz dəşiklər və oxsiklər. Qarnımsəyə qarşım bazen güzəndirilməsi, bizə elə bilə suçlar verə bilər ki, çakullu deyiləm problemi də həl dəliyək. İndi təhmi, 80-100 milyon manad kult tələbə olunur. Bu qazilərin o qanıla mənil olunmuş, 80 manad kult tələbə olunur. Ödənilməsən qədər onu da əldə eləyir, ödəməyə olər və digər başqa, o digər sosial problemlərin də, demək qarşısını alma olur. O baxılanda, biz daha təhək ediləm, və səndaşımızın fəarlığından ciddiyək deyək yazı var. Və əsas haqırlıq, əlbəttə ki, siyasi qurbələrin iktiddərdən müxalifətli olmasına ısınmır və ixnevbədə də əm də müxalifətli masiyasi qurbələrin də ədərində düşür. Əlimizdən gələnirəcək ki, o haricdə düşməni qarşı olan qələbə, daxıdəki problemlərinə qarşıda qazansın, inşallah. Çox təşəkürlə, fənaqbələk, qədir bəyin bir izləyəcimizin fikirlə bu müşaləyəyə imtidirəm. Bu də qə evindən isya çöre yiyəni, pensiyas kəsləni limitlə qasbul verirəni, sizin danıştığınızı iran kurduğunuz, turan hissi maraqlı, deyil. Bunu panimika üçün demərdim, bunu mən hakimiyyətə səslənmək üçün dedim ki, əgər ölkə dəxilində insanımız narazıdırsa, bak, burada iranın da və digər ölkələrin də azıca müstəqilliyini, sveriniyini, ərazi bir tövbdüyünü, üçrəyəli bayrağını sevməyən dövdətlər üçün də manev il imkanları genişlərinir. Ona gör, hakimiyyət, halqının fikirlində o, halqının maddi durumunun, deyin zamanda mənəbi durumunun hər zaman üçrəyə olması üçün çalış. Bu da bizim vədişin ölmətliyi Fənaq Bəyələ keçmiş başına azır. Kaupacca sədri Fənaq Bəyələ beləşimizin son anonsu olsun, daha doğrusu son mesajı olsun. Təşəkürlə, Fənaq Bəyələ, teşəkürlə, əzizləyicilər, darə izzanlıyı yəni zəbuna gəlip çatıq. Lütfen beləşi bəyəməyənlər, bəyənsin, paylaşsın ki, daha geniş alporiya beləşimiz çatabilsin. Sağ olun, sağ ol, əqalın. Fənaq Bəyələ, teşəkürlə, tanrı vətəlmizi, tanrı mülətimizi qorusun.