 Begin van het eerste hoofdstuk van deel 1 van Kleine Dorrit door Charles Dickens. Vertaald door AG van Tricht. Deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org. Opname door Marcel Koenders. Op zekere dag in het begin der 19e eeuw was het de Marseille gloeiendheid. Dit was nu wel geen zeldzaamheid in het midden van augustus, in het zuiden van Frankrijk. Maar die dag scheende zon toch buiten gewoonvel. Alles in en om Marseille had de strakke lucht aangestaard en was zelf aangestaard tot de gewoonte om te staren algemeen scheengewoorden te zijn. Vreemdelingen werden verlegen van het staren naar starende huizen, starende witte muren, starende stoffige wegen en starende heuvels waarop geen groen meer te bekennen was. De enige dingen die men niet zag staren en blinken waren de wijnstokken, bukkende onder de last der druivertrossen. Deze knipoogden nu en dan maar eens. Wanneer de hete lucht hunne verlepte bladeren even in beweging bracht. Geen windje bracht een enkele rimpel op het starende oppervlak van de haven en de prachtige zee. De scheidingslijn tussen de twee kleuren zwart en blauw die de reine zee niet wil overschrijden, lag even onbewegelijk als de afschuwelijke pool waarmee de zee zich nooit vermengt. Broten zonder dekseilen waren te heet om er op te vertoeven. Het blauw vijzel en de beschoeiing der Kaden was sinds maanden dag nog nacht afgekoeld. Hindus, Russen, Chinezen, Spanjelen, Portugese, Engelsen, Fransen, Genuezen, Napolitanen, Venetias, Grieken, Turken, in één woord afstammelingen van alle bouwlieden van babelstooren gekomen om handel te drijven, zochten allen de schaduw op namen de wijk voor een zee te blauw om er naar te kijken voor een purporen hemel die flickerde als één groot vlammen uitstralend edelgestinte. Het algemene staren deed pijn aan de ogen. Alleen naar de zijde van de Italiaanse kust was het staren iets minder ten gevolge van de dampen die uit zee opstegen. Nergens anders was er een wolkje te bespeuren, alles wat zich tussen hemel en aarde bevond en deze zelf versmachten, alles wat leefde ging gedrukt onder de verzengende hitte alles behalve de hagenis, die schuw langs de gloeiende stenen voortschoot om in een koelig gaartje te verdwijnen en de krekel die zijn heet droge schip liet horen het stof zelfs was bruin verbrand en er trilde iets in de lucht als of deze zelf naar adem snakte, blinden, luiken, gordijnen, zonnenschermen alles was gesloten of neergelaten ten einde het verblindende licht buiten te houden door elke reed, door elk sleutelgat zelfs schoot het als een wit gloeiende peil naar binnen de kerken boden tenminste nog enige koelte aan maar wanneer men uit het schemerachtig licht tussen pilaren en bogen uit die droomwereld van knip oogende lampen en lelijke oude gestalten van duttende, spuwende, bedelende vroomen buiten kwam kreeg men een gewaarwoording als of men zich in een gloeiende rivier startte en om het leven te redden naar het meest nabij gelegen schaduwplekje zwemmen moest met een bewolking die van elk plekje schaduw gebruik maakte om te luieren of te slapen met heel weinig geluiden van stemmen of hondengeblaf met nu en dan wat gebengel van onharmonische kerklokken of neidig tromgeroffel lag daar Marseille als een zelfstandigheid die men ruiken en proeven kon te braden in de zon toen ter tijd was er in Marseille een ellendige gevangenis in één der vertrekkend van deze gevangenis zo afschrikwekkend dat zelfs de opdringerige zonnestralen het ontweken en er slechts een restantje ligt en dan nog wel uit de tweede hand de weg in kon vinden bevonden zich twee personen een bank aan de muur vastgeklonken vol insneidingen en kerven die te samen een damboort moesten voorstellen een steldam schijven van oude knopen en beentjes uit de soep een domino spel twee matten en twee of drie ledige wijnflessen was alles wat het vertrek bevatten behalve ratten en ander ongedierte het weinig je ligt drong er binnen door een rooster van ijzeren tralien dat de vorm had van een vrij groot venster waardoor men van de donkere trap waarop het uitzag altijd kon zien wat daar binnen voor viel bij dit venster behoorde een brede stenenvensterbank drie of vier voet boven de grond één der mannen lag of zat daarop te lummelen met de knieën opgetrokken tot de kin en de voeten en schouders tegen de zijwanden de tralien waren ver genoeg van elkaar om er de arm tot de elleboog door te steken en zo hield hij zich achterloos vast op alles lag de smet der gevangenis de lucht, het licht, de vochtigheid, de mannen alles was door de gevangenis ontaard zo als de mannen vervallen en vermaged waren was het ijzer veroest, de steenkleverig, het houtverrot, de luchtbedorven het licht schemerachtig even min als een put, een graf, een kelder kende de gevangenis het licht naar buiten en diezelfde onrijne atmosfeer zou er in geheerst hebben al had zij op een van de specerij eilanden midden in de indische zee gestaan de man die op de vensterbank lag was zelfs verkleund met een beweging van ongeduld trok hij zijn grote mantel dichter om zich heen en zij op rommeren getoond die beroerde zon schijnt hier nooit maar binnen hij zat te wachten op zijn eten en de blik waarmee de hij door de traalis de trap afkeek geleek veel op die van een wild dier indergelijk omstandigheden maar zijn ogen stonden dicht bij elkander en hadden volstrekt niet dezelfde edele uitdrukking als die van de koning der dieren ze waren eerder scherp dan schitterend spit ze wapens met een zeer klein oppervlak ten einde zijn niet te verraden er lag geen diepte in ze waren zonder enige afwisseling in uitdrukking ze glinsterden en openden en sloten zich afgezien van het gebruik door hem zelf had een horlogemaker een beter paar kunnen maken hij had een hafiksneus wel mooi in zijn soort maar te hoog tussen de ogen ongeveer even veel als de ogen te dicht bij elkaar stonden overigens was hij lang en slang gebouwd had dunne lippen voor zover de zware knevel ze liet zien en dik, droog haar zonder bepaalde kleur maar naar rood overhellend de hand waarmee de heide tradisch vast hield was buitengewoon plomp en klein en op de rug vol pas genezen krabben ze zou wit geweest zijn als de gevangenis met er niet op gekleefd had de andere man lag onder een ruige mantel op de stenen vloer sta op varken bromde de man op de vensterbank slaat niet wanneer ik honger heb het is mij hetzelfde meneer antwoorden het varken op ongeduldige toon maar toch niet zonder vrolijkheid ik wak en slaap wanneer ik wil het is mij alles hetzelfde dit zegende stond hij op schudde en krabpte zich eens bond de bruine mantel met de mouwen om zijn hals en ging aan de overzijde van het traali venster tegen de muur zitten geven zeg mij hoe laat het is bromde de ander over veertig minuten zal de middag belduiden hij keek bij deze woorden het vertrek rond als om zich van zijn antwoord te verzekeren je lijkt wel een klok hoe weet je toch altijd zo precies hoe laat het is dat kan ik niet zeggen maar ik weet altijd hoe laat het is en waar ik ben ik ben hier in de avond en uit een boot binnengebracht maar ik weet toch waar ik ben kijk maar de haven van Marseille op zijn knieën liggende begon hij met zijn zwarte voorste vinger een kaart te tekenen op de vloer toelon waar de galijen zijn daar tegenover Spanje en daar weer tegenover Al Gias hier aan de linkerhand Niza de hoekom Genua hier het hoofd en de haven de quarantaineplaats daar de stad terrasvormige tuinen met bloeiende Belladonna hier Portofino kijk Livorno en dan Civita Veggia en zowaar hee er is geen plaats voor napels hij was in tussend tot de muur genaderd maar dat is niemandal het moet daar achter liggen hij bleef op zijn knieën liggen en keek zijn medegevangenen aan met een blik die in een gevangenis vrolijk genoemd mocht worden hij was een kleine vlugge lenige man hoewel vrijgezet zijn gelaat en hals waren door de zon verbrand hij droeg ringetjes in zijn bruine oren had i voorwitte tanden die sterk afstaken tegen zijn bruine gelaatskleur raven zwart haar dat hem tot in zijn bruine hals hing en droeg een rood hemd open op zijn bruine borst een wijde met trozenbroek net de schoenen een rode muts en een rode gordel op het middel waar ik uit het heft van een mestervoorschijn kwam zie nu of ik langs dezelfde weg uit Naples terugkeer meneer Sivita Veggia Divorno Portofino de Hoekom Genua een eindlandwaarts in Nissa Marseille u en ik waar ik hier mijn duim zit is de Kamer van de Sipir en de sleutels en hier bij mijn pols wordt het nationale schermis de guillotine in een doosje bewaard de andere man speelde plotseling op de vloer en schraapte zijn keel onmiddellijk daarna hoorde men het krassend geluid van een deur die geopend werd gevolgd door voetstappen op de trap en het gebabbel van een lief jong stemmetje de gevangenbewaarder nadende met zijn dochtertje van drie of vier jaar op de arm en een mand in de hand hoe gaat het de heren van morgen mijn kleine meid komt mee zij wil vaders vogeltjes ook wel eens zien nu dan lief je kijk daar zitten ze terwijl hij het kind voor de traali zield keek hij zelf heel scherp naar zijn vogeltjes vooral naar het kleinste van de twee wins bezigheid op de vloer hij niet scheen te vertrouwen ik heb hier uw brood senor Jean-Baptiste zij hij zij spraken Frans onder elkaar maar de kleine man was een Italiaan en als ik u een raad mag geven zou ik niet spelen aan meneer geeft u uw raad niet zij Jean-Baptiste lachend zodat al zijn tanden te zien kwamen oh meneer Wind hij nam de sipier en keek de ander aan met een blik die weinig genegenheid verriet en jij verliest dat is de zaak jij krijgt zemelbrood en zure bier en hij lionse sausage's kalsvlees met gelij wit brood lombardische kaas en een fles goede wijn kijk naar de vogeltjes liefje arme vogels zij het kind het lieve gezichtje met die uitdrukking van goddelijk medelijden dedenken en een engeltje dat een bezoek aan de gevangenis bracht Jean-Baptiste stond op en ging naar haar toe als hof hij er zich door aangetrokken voelde de andere vogel bleef onbewegelijk zitten en had alleen ogen voor de mand wacht, zei de sipier zijn dochtertje op de buitenvensterbank plaatsende zij zal de vogeltjes voeren dit grote brood is voor señor Jean-Baptiste wij zullen het moeten doorbreken anders kan het niet door de traalis zo, dat is een makvogeltje het kust, het kleine handje deze worst in een druivenblad is voor meneer Rigo en alweer voor meneer Rigo kalsvlees met chelai en alweer drie kleine witte broodjes en nog eens deze kaas en alweer deze fleswijn en nu dit nog, daar bak alles voor meneer Rigo gelukkige vogel het kind legde alles tussen de traalis door in de zachte blanke wel gevormde hand doch blijkbaar was zij er bang voor want meer dan eens trok zij haar eigen handje terug en keek de man aan met samengetrokken wendbroodjes en een uitdrukking half van angst half van boosheid op het lieve gezichtje daarin tegen had zij het harde brood met het volste vertrouwen in de zwarte ruwe knobbelige hand van Jean Baptiste gelegd die nauwelijks zo veel nagel op zijn tienfingers had als meneer Rigo op zijn pink zelfs had zij Jean Baptiste haar gezichtje aangeboden toen deze haar een kus op het handje gaf meneer Rigo scheen deze bevoorrechting koud te laten hij hield de vader te vriend door tegen hem te lachen en de dochter knikte hij toe telkens wanneer zij hem iets aanrijkte en zodra hij al de lekkernijen om zich heen en in de daarvoor geschikte hoeken van de vensterbank gelegd had begon hij met grote smaak te eten als meneer Rigo lachte had er een verandering in zijn gelaad plaats die meer merkwaardig dan innemend was zijn knevel ging naar de neus naar de knevel het geen aan zijn gelaad iets onheilspellens iets vreedschaf zie daar zij de sipier terwijl hij de kruimels uit zijn mand schudden ik heb al het geld dat ik ontvangen heb besteed hier is de rekening dan is dat alweer afgelopen zoals ik gisteren al zei meneer Rigo wens de president zich vandaag het genoegen van uw gezelschap te verschaffen om mij in verhoor te nemen voor Rigo met het mes in de hand en de mond vol ja juist om u in verhoor te nemen is er voor mij geen nieuws voor Jean Baptiste met een tevreden gezicht zijn brood zat te knabbelen de sipier haalde de schouders op heilige maagd moet ik dan levenslang ja zitten vadertje hoe zou ik dat weten? riep de sipier zich met echt zuidelijke leefendigheid naar hem toerkerende en met handen en vingers gesticulerend als of hij dreigde hem in stukken te zullen scheuren zeg vriend hoe kan ik nu zeggen hoe lang je hier zult moeten blijven wat weet ik daarvan Jean Baptiste Cavalletto Sacronom er zijn hier wel gevangen geweest die niet zo'n drommelse haast hadden gehoord te worden hij keek bij deze woorden schuin naar meneer Rigo maar deze zetten zij maaltijd voor of schoon niet met dezelfde eetlust als te voren adieu vogeltjes zijde sipier het kind voor en gaf het daarbij een klinkende kus adieu vogeltjes herhaalde het terwijl haar vader haar op zijn armenam keek het vrolijk over zijn schouder heen al zingende kie pas le chemensitare compagnon de la mayolan kie pas le chemensitare toujours gay zodat Jean Baptiste niet nalaten kon in behoorlijke wijs en maat toch met wat hij ze stem door de tradis heen te antwoorden de toux le chevelier du roi c'est la fleur compagnon de la mayolan de toux le chevelier du roi pour gay de trap die de sipier moest opgaan had zo weinig treden dat hij bovend gekomen moest blijven staan omdat zijn dochtertje het versje helemaal uit wilde horen en het refrein meezingen terwijl zij het gezicht van Jean Baptiste nog zien kon daarna verdween het hoofdje van het kind en verdween de sipier maar het lieve stemmetje bleef hoorbaar tot de deur dichtviel meneer Igor vond dat de luisterende Jean Baptiste hem in de weg zat en nog eerder echel was weggestorven gaf hij hem met een schop te kennen en deed zijn eigen donkere hoekje op te zoeken de kleine man ging weer op de vloer zitten met de achterloosheid eigen aan mensen die daar aan gewoon zijn daarna plaatste hij drie moppen brood voor zich en begon het vierde te veroorberen en keek zo te vreden als of het een spelletje was om er zich doorheen te werken misschien keek hij nu en dan wel eens naar de Lyonse Sausijsen en naar het Kalsvlees met Chelley maar hij had geen tijd om er het water van in de mond te krijgen want meneer Igor maakte er korte met hem mee al waren zijn gedachten bij de president en het gerechtshof en likte zijn vingers zo schoon mogelijk af waarna hij zin met druivenblader hem droog vreef terwijl hij even ophield met drinken om naar zijn camera te kijken ging de knevel weer omhoog en de neus naar beneden hoe smaak je dat brood het is wat droog maar ik heb hier mijn oude Saus antwoorden Jean-Baptiste zijn mes in de hoogte houdende wat bedoel je ik snijd daarmee mijn brood zo als een meloen of zo als een omelet of zo als gebakken vis of zo als Lyonse Sausijsen zijn Jean-Baptiste terwijl hij de verschillende wijzend van snijden op het brood dat hij in de hand had aangaf en in tussend rustig doorkouden hier riep meneer Rigo drink deze fles maar leeg er was niet veel meer in maar senor Cavalletto sprong op en nam de fles dankbaar aan zette haar voor de mond en toen ze leeg was smakte hij met de lippen zette fles bij die andere, zei de Rigo de kleine man voldeed aan dit verzoek en hield sigaret om een lucifer aan te steken want meneer Rigo was bezig een sigaret te rollen duizend, maar dank meneer hij zei deze woorden in zijn eigen taal en op de levendige innemende toon van zijn land einde van het begin van hoofdstuk 1 van deel 1 vervolg van het eerste hoofdstuk van deel 1 van kleine Dorrit van Charles Dickens vertaald door AG van Tricht deze LibriVox opname is vrij van auteursrechten opname door Marcel Koenders terwijl Jean-Baptiste weer op de vloer ging zitten in elke hand een enkel en van zijn sigaret genoot strekt de Montserie na de rest van de tabak in zijn fleszak geboren te hebben zich met de sigaret in de mond op de vensterbank uit de plek waar Jean-Baptiste duim op de kaart gestaan had geen bijzondere aantrekkingskracht op meneer Rigo's ogen te oefenen want hij keek er zo onophouderlijk naar dat de Italiaan het opmerkte en zijn blik van en naar het Plafaisel met verbazing volgde wat is dit afschuwelijk hol begon Montserie Go na dat beiden enige tijd hadden gezwegen kijkens naar het daglicht wat zeg ik daglicht het licht van verleden week van zes maanden van zes jaar geleden zo duff zo doods kwijnend schenend van de trechter die een venster in de gang naar de trap afsloot en zelfs beletten een stukje van de blauwe hemel te zien cavaletto vroeg meneer Rigo naar dat beide enige tijd naar de trechter hadden gekeken je weet dat ik een gentleman ben niet waar zeker zeker hoe lang zijn we nu hier ik elf weken morgen tegen middenacht u negen weken en drie dagen vanavond om vijf uur heb ik hier ooit iets uitgevoerd heb ik ooit de bezem aangeraakt de matten gespreid of opgerold heb ik ooit meegedaan aan het maken van die zamstenen of van het bord heb ik die dominostenen wel eens bijeen gezocht of enig andere werk gedaan nooit heb je er mij ooit voor aangezien dat ik zulkwerk zou kunnen doen Jean Baptiste antwoorden met die eigenaardige achterwaartse beweging van de rechterwijsfinger waar mede aan het krachtigst een ontkenning aanduid nee dus van het eerste ogenblik dat ik hier was af zag je in mij de gentleman altro antwoorden Jean Baptiste met gesloten ogen en een geweldige hoofdknik dit wordt betekend in de taal van de genuees na mate van de glemdom die hij erop legt een bevestiging een tegenspraak een beweering een ontkenning een scheldwoord, een compliment en nog 50 dingen meer ditmaal drukte het oneindig beter dan elk ander gezegde uit dat verzeker ik u ha ha ha je hebt gelijk ik ben een gentleman als een gentleman wil ik leven en sterven ik wil een gentleman zijn dat is mijn lust en mijn leven sapperloot waar ik mij ook vertoon overal ben ik een gentleman hij veranderde zijn liggende houding in een zittende en ging op segervierende kijk, zie mij aan door een gril van het noodlot in gezelschap met een eenvoudige smokkelaar achter de traalis gezet bij een arme handelaar in contrabanden wiens papieren niet in orde zijn en die door de politie is aangehouden omdat hij trachten over de grenzen te komen en die man toch dadelijk de gentleman in me zelfs bij dit licht in dit hol dat is het ware en dat zal maken dat ik mijn proces win de knevel ging weer naar de hoogte en de neus zocht hem op hoe laat is het nu voor hij hij zag er zo bleek en toch zo verhit uit dat zijn vrolijkheid met zijn uiterlijk moeilijk was overeen te brengen bijna half één goed de president zal zo straks een gentleman voor zich krijgen zal ik je nu eens vertellen waarvan ze mij beschuldigen ik moet het nu doen of nooit hier wel niet terugkomen of ik ga vrij uit of ze zullen mij laten klaarmaken voor het schermis je weet waar het schermis bewaard wordt senor cavaletto nam zijn sigaret uit de mond en legt er voor het ogenlijk meer teleurstelling aan de dag dan men verwacht zou hebben ik ben eigenlijk meneer Rigo stond op een cosmopoliet ik heb eigenlijk geen vaderland mijn vader was een zwitser uit het kanton Waatland mijn moeder had Frans broed in de Adren maar was in Engeland geboren ik zelf zag in België het levenslicht ik ben dus met recht een wereldburger de teatrale houding waarin hij daar stond met één hand op de heup en in de plooien van de mantel verborgen en de manier waarop hij zich van zijn medegevangenen afkeerde en eigenlijk tot de muurspraak gaven eerder de indruk dat hij zich verbeelde voor de president te staan die hem zo straks zou verhoren dan dat hij bezig was zo'n eenvoudig persoon als Jean Baptiste Cavalletto aan gaande zijn verleden in te lichten neem maar aan dat ik 35 jaar ben ik heb de wereld gezien ik heb op tal van plaatsen gewoond maar overal als een gentleman heeft mij ook altijd behandeld en gerespecteerd als een gentleman als je me meent te moeten veroordelen omdat ik zonder te werken aan de kost ben gekomen dan vraag ik hoe komen de advocaaten de politici de beursmensen aan de kost hij hield zijn kleine smalle hand voortdurend op vraagende houding als of die hand getuigenis kon afleggen van zijn grote fatsoenlijkheid en hem die dienst al meer malen bewezen had twee jaar geleden kwam ik in Marseille ik geef toe dat ik toen heel arm was want ik was ziek geweest wanneer uw advocaaten uw politici uw beursmannen ziek worden en niet genoeg gelds bij eens geschraapt hebben worden ze ook arm ik nam mijn intrek in Le Quador de hotelhouder de heer Henry Baronneault een man van minstens 56 jaar was voor durend ziek en nadat ik ongeveer 4 maanden daar gewoond had had hij het ongeluk dood te gaan geen zeldzaam voorkomend ongeluk trouwens zonder dat ik er iets aan doen kan gebeurt het vaak genoeg Jean-Baptiste had zijn sigaret zover opgerookt dat hij zijn vingers brandde maar meneer Hugo was zo grootmoeder hem een nieuwe toe te werpen hij stak die van de eerste aan en rook de kalm voort met een zijdelingse blik naar zijn metgezel die echter zo met zichzelf vervuld was dat hij nauwelijks naar hem keek meneer Baronneault liet een weduwe na 22 jaar oud zij had de naam heel mooi te zijn en dat zijn er dikwijls twee mooi ik bleef in Le Croix d'Or en trouwde met de weduwe het past mij niet te zeggen of dit huwelijk van mijn kant al dan niet een messianse was ik ben nu hier en besmet door het gevangenis leven maar je zult het vermoederlijk wel met mij een zijn van haar eerste man hij nam een air aan of hij een knap man was maar dat was hij niet en als of hij een wel opgevoed man was en dat was hij ook niet al de vertoning die hij maakte was niets dan bluff maar het aan de dag leggen van snoeverij gaat zo als veel dingen in de wereld door voor het bewijs hoe het zij mevrouw Baronot gaf mij het jaarwoord dat bewijs niets in mijn nadeel zou ik denken zijn blik viel bij toeval op Jean-Baptiste die ontkennend het hoofd schudden en onttellbare malen hoewel binnen zmonns het woord altro herhaalde dat dit mal een bevestiging moesten kennengeven weldra begonnen zich echter allerlei moeilijkheden voor te doen ik ben trots ik wil trotsheid niet verdedigen maar ik ben het nu eenmaal het ligt in mijn karakter te willen hersen ik kan niet onderdanig zijn ik moet hersen helaas de tuin van mevrouw Rigo was op haar eigen naam vastgezet een ziekelijke daad van haar eerste man nog betreurenswaardiger was het dat zij een familiebetrekkingen opna hield wanneer de familiebetrekkingen van een vrouw deze opstoken tegen haar echtgenoot die een gentleman is die trots is om er onmogelijk vrede blijven bovendien was er nog een punt van verschil tussen ons mevrouw Rigo was ongelukkig genoeg een beetje ordinaire ik deed mijn best om haar manieren te leren en haar spreektoon wat te verbeteren maar mevrouw Rigo opgestookt door haar familie de zetten zich daar tegen er ontstonden woordenwisselingen en aangezien de familie van mevrouw Rigo zich ermee bemoeide werden er allerlei lastig praatjes rondgestrooid en kwam het onze buren te oren dat wij wel eens onenigheid hadden er werd zelfs verteld dat ik vreed was jegens mevrouw Rigo ongelukkig dat men eens gezien heeft dat ik haar een klap in het gezicht gaf meer zeker niet ik heb nu eenmaal een slappe hand en als men misschien gezien heeft dat ik mevrouw Rigo op die wijze terechtzetten dan was dat toch meer in de scherz dan in ernst indien de scherz van meneer Rigo vertold werd door de glimlach die er om zijn mond speelde dan mocht de familie van mevrouw wel gewenst hebben dat hij zijn strafoefeningen maar in ernst had toegepast ik ben fijn gevoelig en dapper niet dat ik mij daarop iets zou willen voorstaan maar ik ben het halde de mannelijke bloedverwanten van mevrouw Rigo zich openlijk tegen mij verzet dan zou ik hem te woord gestaan hebben dat wisten zij en daarom deden zij alles in het geheim zodat mevrouw Rigo en ik telkens met elkaar in botsing moesten komen de kleinste zon die ik voor mijn menuplezier vroeg kon ik niet machtig worden zonder hevige tonelen en dat ik een man die tot heer zijn geschapen is op zekere avond wandelden mevrouw Rigo en ik heel vriendschappelijk als twee voor liefden mag ik wel zeggen over de rotsen langs de zee mevrouw Rigo's kwaadgesternte verleiden haar over haar bloedverwanten te beginnen ik bracht haar toen onder het oog hoe weinig plits gevoel en genegenheid zij aan de dag legde door mede te doen aan de bitterer vijandschap die haar familie tegen mij koesterde mevrouw Rigo sprak mij tegen en ik sprak haar tegen mevrouw Rigo maakte zich driftig en ik even zo en begon haar te tarten dat geef ik toe open hartigheid is één van mijn karakter trekken het liep zo hoog dat mevrouw Rigo zich in een vlaag van voeden die ik eeuwig zal betreuren met een geel op mij weerp dezelfde geel die op enige afstand gehoord schijnt te zijn mij de kleren van het lichaam en de haren uit het hoofd trok mijn handen open krabben stampvoeten van drift en eindelijk over de rand van de rotsprong en te pletterviel dit is de wagen op eenvolging van feiten die men op boosaardige wijze heeft weten te verdraaien in een poging mijnerzijds om haar te dwingen van zeker recht een afstand te doen waarnaar ik toen zij bleef wijgen haar zou geslagen en vermoord hebben hij nam nog een paar wingerbladeren en veegde daarmee met de rug naar het lichtstaande zijn vingers nog eens af en vroeg hij nadat er een post tilte geweest was heb je nu niets te zeggen op dit verhaal het is meer dan lelijk antwoorden Jean-Baptiste terwijl hij zijn mes sleep op de zol van zijn schoen en met één schouder tegen de muur leunde hoe bedoel je dat Jean-Baptiste bleef slijpen en zij niets denk je soms dat ik de zaak niets naar waarheid heb verteld altro riep het kleine manneke altro gaf nu een verontschuldiging te kennen zo iets als overstrak niet wat dan presidenten en gerechtshoven zijn soms zo bevoerordeeld goed riep de andere terwijl hij met een vloek de punt van zijn mantel over de schouderwierp laat ze het ergste doen dat zij kunnen dat zullen ze wel niet nalaten de Jean-Baptiste terwijl hij het mes in zijn een gordelstak geen van beiden sprak meer of schoon zij op en neer wandelden en elkaar telkens moesten tegenkomen meneer Igo bleef wel nu en dan even stilstaan als of hij zijn zaak nog eens wilde toelichten of een tornige uitval doen maar zijn jorcavaletto bleef op een soort zuckeldrafje heen en weer lopen met voor overgebogen hoofd en schonk niet de minste aandacht aan zijn opwellingen het duurde niet lang of het knarsend van de sleutel in het slot van hun cel deed bij de stilstaan daarop volgde het geluid van stemmen en voetstappen de deur werd geopend de sipeertrad binnen gevolgd door een wacht van soldaten als u maar zo goed wilt zijn mij te volgen meneer Igo sprak de sipeer ik vertrek met grote station zoals je ziet zijn meneer Igo nu als u op een andere manier wegging antwoorden de sipeer dan zout u wellens in zoveel stukken kunnen aankomen dat het moeilijk zou zijn u weer heel te maken er staan heel wat mensen voor de poort meneer Igo en ik geloof niet dat u er erg goed gezind zijn ga nu maar mee in al de schakeeringen die het zondig teweer brengt is de witte kleur die ook meneer Igo's gezicht lag niet te vinden nog zou men zich een gelaad kunnen denken waarop een uitdrukking ligt zoals op het zijnen want in elke trek zag men zijn angstig hard kloppen beide zijn kentekenen van de dood maar het verschil bestaat in de brede kloof tussen de strijd die ten einde is en de wanhopige worsteling die nog moet aanvangen hij stakt nog een sigaret aan die van zijn medegevangenen aan klemde die vast tussen zijn tanden zette een slappe hoed op weer op de punt van zijn mantel over de schouder en stapte de zijgang in zonder van senor Cavalletto nog enige notitie te nemen de kleine man zelf deed zijn best om zo dicht mogelijk bij de geopende deur te komen en naar buiten te zien evenals een opgesloten wild dier zich telkens naar de ingang van zijn hockwend waardoor het de vrijheid zou kunnen herkrijgen bleef hij de weinige oog omlikend voor de deur weer gesloten werd naar buiten geluren de soldaten stonden onder bevel van een officier een flinke doodkalme man die zijn dienst ernstig opvatten met de onblote degen in de hand en een sigaar in de mond met een paar woorden beval hij de gevangenen midden tussen de soldaten plaats te nemen stelde zichzelf aan het hoofd commanderde voorwaarts mars en alle gingen de trap af de deur viel dicht de sleutel werd omgedraaid een straal licht en een ongewoon koeltje vochten een ogenblik met de bedonte lucht in de cel toch er bleef niets anders achter dan een dun wolkje rook van de sigaar ook nu weder verlogende de achter geblevend gevangenen zijn overeen komst met een opgesloten diersoort van lagere orden niet want zodra de deur gesloten was sprong hij op de vensterbank ten einde niets van het vertrek van zijn cameraat te missen terwijl hij met beide handen de traalis vastgeep hoorde hij buiten luiden kreten vloeken bedreigingen verwensingen alles door Alcander toch evenals in een storm was het duidelijk ook weer als een wild dier in zijn kooi door nieuwsgierigheid geprikkelt om meer te weten sprong de gevangenen vlug naar beneden rende door de cel sprong weer op de vensterbank greep de traalis schudde ergens aan sprong nog eens af en op luisterde en werd niet bedaard voor de geluiden waren weggestorven hoeveel edelige gevangenen hebben zich zonder dat iemand het zelfs maar gissend kon eveneens aangesteld zelfs zij die hen lief hadden konden zich dat niet voorstellen in tussen reden de grote koningen of regerders vrolijk in de zonne schijn rond en werden door het volk toegejuicht stier van kalm op een bed hadden een roemrijk einde en werden geroemd aan hun graf terwijl de geschillen is slaaf ze nog dan haar dinaren hen balsmde eindelijk ging Jean Baptiste tans in staat om de kunst van te slapen waar hij wilde vrij te beoefenen op een bank liggen op de overal kanden geslagen armen en wel daaras liep hij in in zijn onderworpenheid en luchthardigheid zijn goed humeur zijn kortstondige hardstochtelijkheid zijn tevredenheid met hard brood en harde stenen zijn gemakkelijkheid om overal te kunnen slapen zijn ongestadigheid zijn grillen zijn grillen en luimen was Jean Baptiste een echte zoon van het land waar hij geboren was het staren kreeg er eindelijk zelf genoeg van de zon ging onder met een straal krant van rood en groen en goud de sterren doemden 1 voor 1 op de strakke hebel en de vuurvliegjes bootsten ze in de beneden lucht na zo juist als mensen maar zelden de goedheid van een betere oorde van wezens na bootsten de lange stoffen gewegen en de eindeloze vlakten hadden eindelijk rust en de zee was zo kalm dat men haar nauwelijks kon horen fluisteren wanneer zij al haar doden zou teruggeven einde van hoofdstuk 1 van deel 1 tweede hoofdstuk van deel 1 van kleine Dorrit van Charles Dickens vertaald door AG van Tricht deze LibriVox opname is vrij van autoresrechten opname maar is dat geheil gins aan de overkant uit is het niet meneer ik heb het tenminste niet gehoord dan kunt u er wel op aan dat het uit is als dat volk houdt hoort men het wel dat zal overal wel zo zijn denk ik maar dat volk hier is altijd anders is het niet gelukkig bedoelt u de Marseillanen ik bedoel de Fransen in het algemeen ze zijn altijd aan de gang en Marseille nu dat kennen we het zond het oproerigste lied dat ooit verzonnen is de wereld in het zou niet kunnen bestaan zijn Alon en Marchon naar hier of Ginder zonder zijn Jure de Gloire en al die andere onzin dus spreken iemand overigens met een prettig humeur weerp een minachtende blik over de borstwering naar Marseille een vastberade houding aannemende met de handen in beide zakken en rammelende met zijn geld sprak hij de stad al dus toe jaja Alon en Marchon dat is zo maar je deed beter andere mensen naar hun zaken te laten alleen en Marché vervelend genoeg voegde de andere erbij maar vandaag komen wij dan toch vrij vandaag vrij hij haalde de eerste spreker dat is het juist vrij waarom zijn wij tot nu toe niet vrij geweest het was wel wat over te reven maar aangezien wij uit de oost komen en de oost het land is van de pest de pest riep de andere dat is juist mijn grief ik heb voortdurend de pest zolang wij al hier zijn ik ben net als iemand die gezond en wel opgesloten wordt in een gekken huis ik kan niet velen dat met mij van zo iets verdenkt ik kwam hier aan zo gezond als een vis in het water en nu verdachten woorden van de pest wel men zou er de pest van krijgen ik heb ze dan ook gekregen hier de pest u houdt er u goed onder meneer Miegels zei de andere glimlachend nee als u wist hoe het werkelijk gesteld is zou u dat niet zeggen ik ben de laatste nachten telkens en telkens wakker geworden en dan dacht ik nu heb ik de pest nu ben ik aangestoken nu ben ik erbij nu zullen die kerels mij als bewijs aanvoeren voor de gegrondheid van hun voorzorgen wel ik werd liever pitgestoken als een insect op een kartonnetje dan nog langer zo'n bestaan voortslepen als ik hier doe kom, kom meneer Miegels vergeet het nu maar het is nu geleden hoorden zij een vrolijke vrouwen stem zeggen geleden herhaalde meneer Miegels wat verkeerde overigens, een beste kerel waarin het laatst gesproken wordt telkens weer in een nieuwe belediging schenkt in te houden geleden en waarom zou ik er niet meer over mogen spreken nu het geleden is het was de stem geweest van mevrouw Miegels en mevrouw Miegels zag er even als meneer Miegels fris en gezond uit met een prettig Engels gezicht waarmee zij al wel 55 jaar had rondgekeken en waarop het geen zij gezien had een glans van tevredenheid had achtergelaten kom, vadertje nu niet boos meer zijn hernam mevrouw Miegels stel je nu in hemelsnaam tevreden met pet met pet herhaalde meneer Miegels nog steeds beledigd maar pet die vlak achter hem stond klopte hem op de schouder en toen vergaf meneer Miegels maar zij alles uit de grond van zijn hart pet was ongeveer 20 jaar een mooi meisje met wilderig bruin haar dat natuurlijk in krullen langzaar gelaad hing een aller liefst meisje met een open harte gezichtje en prachtige ogen zo groot zo zacht zo helder zo onberispelijk in het vriendelijke goedhartige gezichtje gezet zij was fris en rond met keltjes in de wangen in de kin ja, waar niet een iet wat verwend schepseltje maar toch bedaard en aanhankelijk eigenschappen die juist bij zo'n bekoorlijk wezendje pasten maar die zij toch ook best had kunnen missen nu vraag ik u hernam meneer Miegels vol vertrouwen en stap achteruitdoende en zijn dochter naar voreschruivende om zijn vraag te illustreren nu vraag ik u een man en man een woord en woord heb je ooit zoiets ondersinders gehoord als pet aan quarantaine te houden dat heeft de quarantaine tenminste wat aangename gemaakt ja, daar heb je gelijk in dat is tenminste iets ik ben u zeer verplicht voor dat antwoord nu, pet lieverling je moest nu maar met je moeder meegaan en je klaarmaken voor de boot de officier van gezondheid en nog zo'n troep windmakers met steken op zullen ons zo meteen komen stellen en dan kunnen wij nog een samen lunchen op een manier die in Christenmensch betaamt voor wij ieder onze weg gaan Tati Koram zul je dicht bij je meesteres blijven deze laatste woorden waren gericht tot een knap meisje met glans en zwart haar donkere ogen en zeer net gekleed zij antwoorden met een halve neiging terwijl zij mevrouw Miigals en pet volgde met haar drieën liepen zij het verzenkte terras over en verdwenen door een starende witte poort de lotgenoot van meneer Miigals een deftige veertiger bleef nog lang naar de poort kijken toen de dames verdwenen waren tot eindelijk meneer Miigals hem bij de arm trok oh, neem mij niet kwalijk zij hij omkijkende die aanraking had hem opgeschikt volstrekt niet zij liepen enige tijd zwijgend op en neer in de schaduw van de muur genietende van dat nu en dan uit zee tot hen kwam het was nu zeven uur in de morgen mag ik u eens vragen hervat de meneer Miigals reisgenoot uit gesprek wie is dat Tati Koram bedoelt u ik kan het u heus niet zeggen ik meen dat Tati Koram herhaalde meneer Miigals dat zij zo heet en ik heb mij telkens over die zonderlijke naam verbaasd kijkens vertelde meneer Miigals mijn vrouw en ik zijn een paar praktische mensen dat hebt u al ene gemalen te kenne gegeven in de loop van de aangename en belangwekkende gesprekken die wij al heen en weer kuierende op deze stenen antwoorden de anderen met iets als een glimlach op zijn donker gelaat praktische mensen zo gebeurden het op zekere dag een jaar of 5 6 geleden dat wij pet meenamen naar het vondelingen gesticht in Londen u hebt al zeker wel eens van gehoord in Parijs is er ook een ik heb het zelfs gezien nu op zekere dag namen wij pet mee naar de kerk die erbij behoort om naar de muziek te luisteren want als praktische mensen nemen wij haar overal mee als wij denken dat wij haar een genoegen kunnen aandoen maar moeder begon daar zo te schrijven dat zij naar buiten gebracht moest worden wat is er aan de handmoeder vroeg ik toen wij buiten wat op en neer gelopen hadden je maakt pet angstig lieve ja, dat weet ik vader antwoorden zij maar ik vermoed dat mijn liefde voor haar mij dat in het hoofd heeft gezet wat in het hoofd heeft gezet lieve oog hemel oog hemel toen ik al die kinderen daar op rijen zag zitten en hoorde hoe zij hun vader in de hemel toezongen terwijl zij hun eigen vader nooit gekend hebben kwam de gedachten in mij op zou hier nooit eens een ongelukkige moeder komen en zich afvragen welk van die verlaten kinderen zij zelf in de wereld heeft gebracht zou er nooit eens een moeite doen om de liefde de kus het gelaat de stem of alleen maar de naam van haar kind te leren kennen nu ik vond dit heel praktisch van mijn vrouw en dat zei ik haar ook moeder zei ik dat is praktisch van je liefde de reisgenoot scheen er veel voor te voelen en stemde dit ook toe de volgende dag zei ik kijkensmoeder ik wil je een voorstel doen dat je zeker goed zult vinden laat ons een van die kinderen tot ons nemen als karmeniertje voor pet wij zijn praktische mensen die lijkt dat haar humor of haar karakter niet is zoals wij dat gaan wensen of als zij andere manieren heeft dan waar aan wij gewend zijn dan zullen we daarmee rekening houden we zullen in aanmerking nemen alles dat op onze eigen opvoeling invloed heeft geoefend al de ondervindingen van hebben alles wat wij genoten hebben en zij gemist heeft ouders broertjes en zusjes om mee te spelen een eigen huis glazemeltjes en een mooie petemoei en zo is dat die koram bij ons gekomen en, hoe heet zij eigenlijk Grote goedheid, zei meneer Miegel haar eigenaar ben ik vergeten in het gesticht werd zij Harriet Biedel genoemd natuurlijk een naam als een ander wel nu, wij veranderden Harriet in Hetty en daarna in Teddy van praktische mensen als wij zijn menen wij dat een prettige naam is gewezen en mogelijk een verzachtende vriendelijke invloed op Haak oefenen zit u en Biedel dat begrijpt u wel daarvan kon eenvoudig geen sprake zijn als er iets is dat in geen geval meer geduld kon worden iets dat het type is een antenaars onzin in lange jas en witte das en met een dikke stok iets dat in Engeland afgeschraft moest worden dan is het de Biedel hebt u in de laatste tijd nog wel eens een Biedel gezien nee, ik ben wel een Engelsman maar ik woonde de laatste 20 jaren in China dan vervolgde meneer Meegels terwijl hij met de grootste ernst de wijsvinger op de borst van zijn reisgenoot zetten dan pas op dat u er geen tegen komt ga ze liever uit de weg telkens wanneer ik een Biedel in vol ornaat op zondag de straatie afkomen aan het hoofd van één of andere karmeschool of iets zegelijks moet ik omkeren of weglopen anders zou ik op hem aanvliegen aangezien dus de naam Biedel buiten beschouwing bleef en de stichter van de inrichting een bijzonder braafman Koramhete verbonden wij die beide namen en noemden haar altijd Tati Koram u hebt maar één kind niet waar meneer Meegels vroeg de reisgenoot nadat zij weder enige malen zwijgend op en neer hadden gelopen mag ik u eens vragen niet uit onbescheiden nieuwsgierigheid maar omdat uw gezelschap mij zo bijzonder aangenaam is geweest bij elkaar op dit ondermaanse misschien nooit weer zullen tegenkomen en dus ook nooit meer zo rustig met elkaar praten mag ik u eens vragen of ik goed begrepen heb uit de verhalen van mevrouw Meegels dat u nog meer kinderen hebt gehad nee nee antwoorden meneer Meegels niet nog meer kinderen nog één kind ik vrees een tere snaar aangeroer te hebben volstrek niet ik mag er ernstig door gestemd worden het doet mij geen verdriet het maakt mij voor een ogenblik stil maar niet ongelukkig pet heeft een tweeling zuster gehad die stierf toen zij evenals pet net bovende tafel om uitkijken wanneer zij op de tenen stond ja maar aangezien wij praktische mensen zijn kwamen mevrouw Meegels en ik langzamerhand tot een besluit dat u wel ligt niet zult begrijpen pet en haar zusje leken zo sprekend op elkaar maar in zo precies hetzelfde dat wij ze in onze gedachten nooit van elkaar hebben kunnen scheiden het is vergeefse moeiten ons te vertellen dat ons overleden kindje nog zo jong was want wij hebben het met haar zusje samen zien opgroeien na maat de pet groter werd werd haar zusje in onze verbeelding ook groter na maat de zij verstandiger en volwassen werd werd haar zusje ook verstandiger en volwassen het zou even moeilijk zijn mij te overtuigen dat ik als morgen mijn laatste uurs laat in de hemel door een dochter die volkomen het evenbeeld is van pet als mij aan het verstand te brengen dat pet niet werkelijk bij mij is ik begrijp u volkomen zijde anderen op een toon waaruit bleek dat hij meevoelde met meneer migels het spreekt vanzelf ging deze voort dat het plotseling een verlies een kleine evenbeeld een speelmakkertje de kennismaking op zulke jeugdige leeftijd met het geheimzinnige dat ons allerdeel wordt maar niet vaak zo'n indruk maakt op een kinderleven Groten invloed heeft gehad op het karakter van pet haar moeder en ik waren bovendien meer toen wij trouwden zo dat pet als poedig voor volwassen werd aangezien of schoon wij ons best deden ons naar haar te voegen wij hebben wel eens de raad gekregen toen zij niet zo heel sterk scheen om te willen van haar een andere lucht te zoeken en vooral te zorgen dat zij een vrolijk onbezorgd leven had nu ik behoef tegenwoordig niet meer achter de lesenaar te zitten was ik vroeger niet zo arm geweest dan waren me vrouw Miegel en ik veel eerder getrouwd dus hebben wij met haar zo wat de hele wereld rond gereist nu weet u waarom u ons vond aan de neil en bij de pyramiden bij de zvings en in de woestijn en ook waarom onze taticorum zo'n bereist persoon is dat kapitein koek niet in haar schaduw kon staan ik dank u hartelijk voor uw bewijs van vertrouwen zij meneer Miegels reisgenoot maar meneer Klenem ik vond het heel aangenaam u in vertrouwen te nemen a propos bent u het al met u zelf eens geworden over uw verdere reisplannen nee eigenlijk niet ik ben u eenmaal een daklozer een zwerver en laat het maar aan het toevall over waar ik zal aanspoelen het verbaast me neem me niet kwalijk dat ik zo vrij ben dit te zeggen dat u niet in eens door naar London gaat zij meneer Miegels als ware hij zijn meest vertrouwde raadsman misschien doe het dat ook wel ja, maar ik bedoel uit eigen beweging met eigen wil dat wil zeggen hij kreeg een kleur geen wil die ik op dit oogomelijk kan volgen ik werd om zo te zeggen met de stok grootgebracht ben wel gebroken toch het nooit gebogen ben geleid in een richting die ik nooit zo heb gekozen meegenomen naar het andere eind van de wereld toen ik nog minder jaren was en dagen bleven tot mijn vaders dood een jaar geleden al die tijd heb ik een molentje rondgelopen tegen mijn zin wat kan men nu van mij op middelbare leeftijd verwachten een wil een levensdoel hoop al die lichten in de mensenleven waren uitgeblust nog eer ik de woorden goed begreep steek ze dan weer aan zijn meneer Miegelts oh dat is gemakkelijk gezegd ik ben de zoon van een uitrust gestrengen vader en moeder meneer Miegelts ik ben het enige kind van ouders die alles wogen mate en taxeerden wat niet gewogen gemeten of getaxeerd kon worden bestond niet voor hem nou gezette mensen zoals men gewoondek zegt beleiders van een ernstige godsdienst die hun opofferingen voorschreef van neigingen en meningen die zij nooit gekend hadden toch beschouden zij het of er van iets dat zij niet bezaten als een koopprijs voor de veiligheid van hun werkelijke bezittingen strenge gelaatstrekken onverbiddelijke tucht boete in deze wereld en versrekingen jenamaals geen enkel zacht vriendelijk woord zo was mijn kindertijd als ik dit woord mag misbruiken om het begin van mijn leven aan te duiden was het zo erg volk meneer Miegels diep getroffen door het opgehangen tafril dat was een hard begin maar kom u moet nu als praktisch man profiteren van die opgedane ondervinding als alle mensen die men in de regel praktisch noemt op uwe manier praktisch waren maar dat zijn ze werkelijk nu mij dukt het wel antwoorden meneer Miegels even nadenkend kijk eens men kan niet anders dan praktisch zijn en mevrouw Miegels en ik zijn dat nu, dan ga ik met wat meer vertrouwen de toekomst tegemoet die mij nu nog geheel onbekend is antwoorden meneer Klenem glimlachend maar nu genoeg gepraat over mij daar is de boot de boot was volgepluimde steken waarvan meneer Miegels zo'n innige afkeer had en de eigenaars van die steken waren geland en kwamen de trappen op terwijl de reizigers bijeen stonden in afwachting van de dingen die komen zouden de stekdragers haalde een grote hoeveelheid papieren te voorschijn riepen allerlei namen af er werden handtekeningen gezet en vergelaken brieven verzeegeld en van postzeegels voorzien er werd veel ingt en veel zand vermorst veel geklat en dat alles met het gevolg dat er maar heel weinig van te lezen was eindelijk was alles volgens de voorschiftend verricht en konden de reizigers gaan waarheen ze wilden dat gevoel van vrijheid deed hen zelfs het staren en groeiend vergeten in net de bootjes geleden allen de haven door en verenigden zich weder in een groot hotel waar de zon door brede jadoezien buiten gehouden werd en steenenvloeren hoge verdiepingen en ruime gangen de hitte een weinig temperden in een grote zaal was daar spoelig een tafel gedekt en ruimschoots van alles voorzien en de herinnering aan de ontbeeringen die zij in het quarantaine kwartier geleden hadden verdween nu zij zich omringt zagen door keurige schootels met zappige zuidelijke vruchten koele wijnen bloemen uit genua alles door talloze spiegels in al de kleuren van de regenboog werkaatst toch draag ik die eentonige muren geen kwaad hard toe zeiden meneer Miegel men vergeten plaats die men achter de rug heeft garne de doorgestane ellende zelfs een gevangenen keert zich nog eens om de gevangenis die hij pas verlaten heeft zij waren met hun dichtigen en alle praten maar noodzakelijker wijzen in groepjes vader en moeder Miegels zaten in het midden met pet tussen zich in tegenover hen zat meneer Klenham tussen een slanke Fransman met pikswacht haar en dito baard een griezelig iets wat duivelachtig uiterlijk maar toch iemand die blijk gegeven had van grote zachtzinnigheid en een mooie jonge Engelse dame met een trots in het oog vallend uiterlijk alleen op reis en zich even weinig bekommend om anderen als deze haar aantrokken de overige leden van het gezelschap waren doodgewone mensen plezier en handelsreizigers officieren die uit Indië terugkeren kooplieden in Turkse en Griekse waren een Engelse geestelijke zo stijf in zijn jas dat het scheen in dwangbuis aanhad met zijn jonge vrouwtje op de huwelijksreis een majestueus aristocratisch Engelse ouderenpaar met drie volwassen dochters die haremedenreizigers verveelden met een dagboek dat zij heel nauwkeurig aanhielden een dove oude Engelse mama altijd op reis ook met een volwassen dochter die het helal in tekeningsgeen te brengen vermoedelijk hoopende zichzelf eindelijk eens in de echterlijke staat over te tekenen de stijven Engelse dame ging in op het laatste gezegde van meneer Miegelz meent u werkelijk dat een gevangenen vergevensgezind is voor zijn gevangenis vroeg zij langzaam en met nadruk sprekende het was meer een bespiegelend gezegde je vrouw weet ik durf niet beweren de gevoelendste kennen van een ontslagend gevangenen ik heb er geen ondervinding van Mademoiselle twijfelt er aan veelde Fransman in dat vergevensgezindheid zo gemakkelijk is juist Pet moest bij haar vader als tolkdienst doen want meneer Miegelz had nog nooit een woord kunnen onthouden zelfs niet bij het toevall van de taal van welk land ook dat hij bereist had oh zij hij goeie genade dat is jammer dat ik niet zo licht gelovig ben vroeg Mies weet dat nu niet ik bedoel dat u niet geloven kunt dat vergevensgezind zijn gemakkelijk is de ondervinding antwoorden Mies weet kan heeft mij in de laatste jaren veel dingen anders doen inzien dan vroeger ik hoorde dat wel eens onze natuurlijke vooruitgang noemen zo zo maar het is toch niet natuurlijk haar draagend te zijn is het wel vroeg meneer Miegelz op vrolijke toon als ik enige tijd ergens opgesloten was geweest en geleden had zou ik die plaats en er de brand in willen steken of haar met de grond gelijkmaken meer kan ik er niet van zeggen dat is al heel krass meneer zijn meneer Miegelz tot de Fransman onze schone reisgenoten schijnt van krasse maatregelen te houden dunkt u ook niet meneer Miegelz meende zoals velen zijn er landgenoten dat iedereen Engels verstond maar de Fransman antwoorden heel beleefd pletiel waarop meneer Miegelz blijkbaar heel voldaan zeker u hebt gelijk zo denk ik er ook over toen het ontbijt ten einde liep heelt meneer Miegelz een toespraak en krachtig maar toch heel hartelijk de kwindessens was dat het toevall en samen gebracht had dat er de gehele reis een goede verstandhouding had geheerst en dat een ieder nu zijn zweging en men elkaar vermoedelijk nemer zou terugzien wat kon men dan beter doen al zeggen een goede reis toewensen en samen een koelglas champagne drinken dit gebeurde en al handen schuddend ging men uit een de eenzame jonge dame had al die tijd geen woord gesproken zij stond even als de anderen op en trok zich naar de verst verwijderde hoek van de zaal terug en ze gingen zitten om naar de weerspiegeling van het water op de latten van de jaloezieën te kijken ze zat daar met het gelaabt van het gezelschap afgewend als of zij in haar trots de vorige gaf aan de eenzaamheid en toch zou het heel moeilijk geweest zijn met zekerheid te zeggen waarom zij het gezelschap met of waarom zij zelf gemeden werd de schaduw die als een donkere sluier op haar voorhoofd viel paste vrijwel bij het karakter van haar schoonheid men kon dat onbewegelijk gelaad met die uitdrukking van minachting die sterk gebogen donkere wenkbrouwen en die zwarte haarvlechten niet aanzien zonder zich af te vragen welke uitdrukking het zou hebben wanneer er verandering in kwam het scheen onmogelijk dat het zachter of vriendelijker kon worden eerder zou men gedacht hebben dat men het toren uitdagende trots op zou lezen indien het alvastbaar was voor enige verandering gelaad geschikt om een gelegenheidsuitdrukking te vertonen hoewel niet open was er toch geen zwem van schijnheiligheid op te vinden ik weet wat ik wil en wat ik aan mijzelf verschuldig ben ik geef niets om uw opinie ik voel niet de minste belangstelling voor u het laat mij koud zie daar wat er op dat geplaat te lezen stond dat zij de trotsen oog opslag de mooie toch dicht geknepen bijna vrede mond daarvan spraken de opgetrokken neuspleugels al bedekte men twee deze kenttekenen dan gaf de derde alleen het nog te kennen bedekte mensen alle drie dan duiden de bewegingen van het hoofd nog op een onbuigzaam karakter pet was naar haar toegegaan zij was het onderwerp van gesprek geweest van haar familie en meneer Klenhem die nog maar alleen in de zaal waren en stond nu naast haar zit u zij keek op en pet begon te stottern om iemand te wachten, mis weet ik nee, papa zijn het juist iemand naar het postkantoor zal hij laten vragen of er ook brieven voor u zijn dank u ik weet dat er geen kunnen zijn wij zijn bang hernan pet bedeest, maar heel vriendelijk terwijl zij naast haar ging zitten dat u u erg eenzaam zult voelen als wij allen weg zijn huis niet dat wij onderstellen geschikt gezelschap voor u te zijn of geweest te zijn of dat u zou het verlangen in ons gezelschap te blijven vervolg de pet op verontschuldigende toon en een weinig in de war gebracht door haar oogopslag ik heb volstrekt niet willen tonen dat ik op uw gezelschap gesteld was nee, dat is zo, maar hernan pet heel beschroomd haar hand die op de sofa tussen hen inlag aanrakende maar wilt u toch papa niet toestaan u op de een of andere manier een kleine dienst te bewijzen of u het een of ander te helpen het zou een groot genoegen zijn zeker een groot genoegen veel meneer Miegel's in die met zijn vrouw en meneer Klenem naderbij gekomen was ik wil alles voor u doen behalve Franspreken ik ben u zeer verplicht antwoorden zij maar alles is al in orde en ik ga graag mijn eigen weg op mijn eigen manier zozo zijn meneer Miegel's in zichzelf terwijl hij haar aankijk als of dit antwoord hem van de wijs had gebracht zozo daar zit karakter in zou ik zeggen ik ben niet gewend aan het gezelschap van jonge meisjes en vrees dat ook niet zo te apprecieren als anderen dat doen her nam mis weet ik wens u een aangename reis vaarwel het schint dat zij haar hand niet aangeboden zou hebben maar nu meneer Miegel's de zijne uitstak kon zij er niet buiten koud en onverschillig lag haar hand een ogenblik in die van meneer Miegel's vaarwel zei de deze u bent de laatste op de lijst want moeder en ik hebben juist meneer Klenem vaarwel gezegd en deze wacht op de gelegenheid om het pet te doen vaarwel wij zullen elkaar wel nooit meer ontmoeten op de wandeling door het leven zullen wij allerlei mensen ontmoeten van vele vreemde plaatsen en op vele vreemde wegen antwoorden zij kan en wat ons wordt opgelegd voor hem te doen of hun voor ons te doen dat zal geschieden er was iets in de wijze waarop deze woorden werden uitgesproken dat pet zeer deed het sloot in zich dat het geen gedaan moest worden noodzakelijk iets slechts moest zijn en het bracht er haar toe te verluisteren oh papa en op haar een manier van verwend kindje wat dichter bij hem te komen staan miss weed ontging dit niet uw lieve dochter zijde zij kan niet dan met schrik aan zulke dingen denken en toch zij kik pet vlak in het gezicht toch kun je er zeker van zijn dat er reeds mannen en vrouwen op weg zijn die iets met u te maken hebben en u ook zullen weten te vinden oh zeker zullen zij dat zij mogen honderd duizend meilen van u af zijn aan de overkant van de zee of dichtbij misschien wel verborgen onder het uitvaagsel van deze stad komen zullen ze met een koel verwel en een trek van afgemattheid op haar mooi gevormd gelaad die Rof Schoon zij nog in de lente van het leven was iets oudigs aan gaf verliet zij de eetzaal zij had een aantal kamers en veel gangen door te gaan om van de eetkamer naar haar eigen kamer te komen bijna had zij deze reis door het reuzachtige hotel volbracht toen zij op de corridor waarop haar kamer uitkwam een toornige bron en hevige snikvernam de deur van één daar kamer stond open en toen zij naar binnenkijk zag zij het kamernieertje van het jonge meisje dat zij zo even verlaten had het kamernieertje met die zondelingen aan zij bleef staan om naar het meisje te kijken een nors hartstochtelijk schepseltje het wilderige zwarte haar hing haar over het gelaad dat vuur rood en verhit was en terwijl zij snikten en razde plukten zij op onbarmhartig gewijzen aan haar lippen zelfzuchtig geweest zelfzuchtige beesten niemand die zich om mij bekommerd mij hier te laten doodhongeren en verdoorsten en sterven van vermoeienis wat kan hun dat schelen beesten duivels en lendelingen wat schild eraan armkind ontstelt keek zij op met roodgeschrijde ogen de handen in de hoogte en gereed om zich de hals dicht te knijpen waar aan reeds een aantal rode en blauwe plekken zichtbaar waren het gaat u niet aan wat mij schild ik ben bang voor u bang voor mij ja u wilt mij overvallen net als mij mijn eigen boosheid mijn eigen kwaardigheid mijn eigen ja ik weet niet wat het is overvalt maar ik word slecht behandeld slecht behandeld slecht behandeld nu begon het gesnik weer de tranen kwamen terug en de handen die zij een ogenblik had laten zakken gingen weer in de hoogte vol aandacht en met een medeleidende glimlach om de mond waarde de bezoekster haar aan de strijd die het meisje met zichzelf vervoerde en haar worsteling als of zij door de duivel bezeten was was wonderlijk om aan te zien ik ben 2 of 3 jaar jonger dan zij en toch ben ik het die haar moet nadopen als of ik de oudste was en zij wordt altijd geliefkoost en baby genoemd ik had die naam ik had haar ook zij bederven haar in de grond en zullen haar nog gek maken zij denkt alleen aan zichzelf en aan mij niet meer dan aan een stok of een steen zo praten zij maar voort je moet geduldig zijn ik wil niet geduldig zijn je moet er niet omgeven als zij alleen voor zichzelf zorgen of weinig aan jou denken ik wil eromgeven pst wees toch voorzichtig je vergeet dat je helemaal van hen afhankelijk bent dat kan mij niet schelen ik loop weg ik begaan misdaad ik kan het niet langer dragen ik wil het niet langer dragen ik zou dood gaan als ik probeerde het langer te dragen mis weet stond met de hand op haar boezem naar het meisje te kijken zoals iemand die een kwaal heeft zou kijken naar een operatie in een gelijk soortig geval het jonge meisje woede en worstelde tegen haar grieven met al de kracht haar jeugd tot eindelijk haar hartstochterlijke uitoppen overgingen in een nu en dan afgebroken geprevel als of zij ergens pijn had na mate zij calmer werd veranderde zij haar houding zonk eerst neer op een stoel daarna op haar knieën voor het bed de bovendeken afdrok om er uit schaamte haar gelaad en haar vochtige haren mee te bedekken en om iets te hebben dat zij tegen haar borst kon drukken waarin langzamerhand enig berouw op kwam ga nu heen ga nu toch heen als ik door mijn humor geplaagd word heb ik een gevoel dat ik gek zal worden ik weet dat ik het zou kunnen onderdrukken als ik er maar moeite genoeg toe deed en soms doe ik er ook veel moeite voor maar op sommige ogenblikken helpt het mij niet wat heb ik gezegd ik wist toen ik zo sprak dat het allemaal leugens waren zij denken dat ik nog ben en nergens behoefte aan heb zij zijn zo goed voor me ik heb ze inleglief niemand kan vriendelijker zijn voor zo'n ondankbaar schepsel als ik ben dan zij altijd voor mij zijn geweest toe ga nu weg ik ben bang voor u ik ben bang voor mijzelf wanneer ik dat nare gevoel weer voel opkomen maar ik ben ook bang voor u ga nu heen en laat mij alleen dan kan ik schrijn en bidden om beter te worden het was in tussend middag geworden alles lag stond of zat weder te staren in Marseille en in tussend gingen de reizigers die deze morgen vrijd waren ieder zijn zweeg en zo bij dag en bij nacht onder de zon en onder de stern over stoffige heuvelen en door onafzienbare vlakten over land en over zee komen we en gaan we ontmoeten we alkander en oefenen invloed als rusteloze reizigers op Slevens Pellgrimstocht einde van hoofdstuk 2 van deel 1