 Magandang araw sa ating mga mananood, isang special na pagtatanghal ang inihanda namin para sa inyong lahat, ngayong araw na ito makakakuentuhan natin dito sa studio ang isa sa mga digital filmmaking pioneers ng BADSA. Sa loob ng 25 taong paggawa niya ng pilikula at ng kanyang mga artworks at nakagawa na siya ng halos dalawang daang pilikula at maikling pilikula. Bukod sa pagiging filmmaker, isa rin siyang songwriter, poet and novelist. Pinarangalan na siya ng gawaduriyan, fama, cinimalaya at hinirang narin siya sa mga pistan ng pilikula ng Montreal, Tokyo at Berlin. Mga kaibigan, ikinagagalat namin makasama ngayong araw si Kevin. Parang medyo, gusto ko makita nila ang inyong ngayon, from top to bottom. Can you explain your fashion sense or whatever? Si Kamaganda yung ano eh, hindi nakahit, ayon. Merong pang mga basting. Is that part of it? Oh naman. Explain mo nga ako. Well, mahirap ipaliwanag ang mga hindi kayang ipaliwanag. Mahirap ipaliwanag ang dilim. Pero yung coat na to, inspired, kasi pag nagpunta ka sa astre, magigita mo yung mga coat na. May genito, may mga sinusinulin. Hindi pa nila, kasi marga lang nila, hindi patapos. Nung nakita ko yun, sobrang gandang ganda ako. Kaya, yan, yan ang pinagalap. Would you say parang ikaw na parang work in progress? The narrative goes on, di ba? Pero ang buhay ng tao, work in progress, ang gamon matay ka. Ang sigurado nga lang daw ay ang pagsilang at ang yung kamata yan. Lahat na yan, you make up. How did you start into filmmaking? Nadewa kasi yung dami mo nga na ay facet. You're a poet, you're a writer, novelist, lahat na. You're also a visual artist in a sense, right? Well, I've done installations. So, tell us. Tell us. Well, ang pina kaunang art form na big honey ako, pende mo sa being visual art. Kasi siyempre, pagbata ka, mahiilig kang magdrawing, mahiilig kang magkulay, mahiilig kang, ano, gumawa nang mavisual na kata. Pero hindi naman siya, kubaga serioso o sa laru lang, although yun din naman yung essence ng scening, tapos napunta ako sa music, although I started very young kasi yung parents ko, makagakaming pinag-aral ng music. Ano mga instrumento yun? I started with the organ, the electric organ, sayamaha, around five or six years old. Tapos, pero hindi ako interesado para napilitan lang ako. Bagam at mahalaga yung ganong pundasyon, kasi kung baga sa, at least na po, may yung daliri mo na yung utak mo nabubuksan, nag-serioso lang ako sa music around 12, 13 years old. So, this was after freshman high school. Nag-banda ka ba? Yes, so after nung nag-serioso na ako, so from the, hindi ako nagpapractice whatsoever. Ngayon, big lang araw-araw na ako tumutugtog, nag-aral to, yung my father used to play the trumpet, so sinubuang ko rin yung trumpet, nag-aral ako lang drums, nag-aral ako lang guitara, lahat nang pwede kong pag-aralan, pinag-aralan ko, tapos nag-banda din ako, nagsimula nang gumawa ng mga kanta, et cetera. So talagang ikaw na lumundag na ako at lumangoy at nagpakalunod sa music. So ang ambition ko sa buhay nung maging concert pianist Concert pianist? Kala ko rocker, di ba? Kasi classical, kasi yung foundation ko. So actually yung rock came later, when I made a rock opera about Andres Bonifacio for Tanghalang Atineo, on my, ano ba to? After college, immediately after college. So nung high school ako, banda, concert pianist, classical, so dead white man's music, Rachmaninoff, Liszt, et cetera, et cetera. Tapos, pagdating naman ng freshman college, nag-teacher ko si Luna Sikat sa Atineo. Tapos isa sa mga assignment namin, ikumpara ang... Creative writing. Hindi, this is just an ordinary Filipino class. Tapos one of the assignments gumawa nang tula comparing how to fly a kite and how to write a poem. Tapos sobrang nga nagsustuhan yung tula ko. Tapos na publish di siya sa literary journal ng Atineo, Yung Heights. So laging makata ako bigla. Tapos na interest din ako sa, Pete Lacaba, E. E. Cummings, et cetera. Tapos doon na nagsimula, angasap napunta na ako, napunta na ako kaya Vasco Popa, Ingeborg Bachman, et cetera. So ito naman, so during this time, I wanted to be a writer, a poet, a fictionist. Ang pinakapego ng sinaruda. So I wanted to write until the day I die, kung magadaya sa poet. Ayun. Meron ko ba na tatanda na linya doon sa sarangola, fly a kite. Ayun yung tigo rin yung alo, yung pinaka-dulo, parang mag-jos-josan na lang kaya tayo. Hindi yan. May pangka-rebelled din ano. So young. Pero, luna sikat will encourage you to do that. Yes, sa dutuwa, atas naging alam pa siya, required reading pa siya sa atinyo high school, afterwards, et cetera, et cetera. Tapos, so, sobrang focus na ako na sa panitikan. Although, may course was computer science. Kasi, usunan maging ano eh, maging japa yuki sa, ayun. Tapos, ganun lang, sulat-sulat-sulat, sulat araw-araw, may humirit nga sakin para kung aso. Asi ano, Ruel de Vera, sa sabi niya, para kung aso, kasi kung mga nakna, sobrang dame. Kasi, back then, talagang sobrang prolific ko. Actually, yung buong body of work ko, yung mga libro kung publish sa UP, sa UST, et cetera. So, ilang katotak ba yun? Give me a number. Aniga, ilang libo. Kasi I was writing every day, I even, there was an even a time, I wrote 200 poems in two days. Ganun ka, ganun ka, tindi yung output. Kaya ngayong body of work ko-kotengod sa, sa panitikan. Libo-libo talagang. From around 91 to 95, 96. Yun ay yung, fini ko yung yung, Yeah, so, then around 94, I think, big lang na panod ko yung short film ni Joey Agbiani. Naligao siya, I mean, may ganun program, yung probe nung sa Channel 7, yata yun. After nang gawa ng interviews, may pinapalabas silang mga mo-walfan short films. Yun, tas nang na panod ko yun, sobrang, excite. Sobrang na pukaw yung, ano ko, isipan ko, sobrang nawaasak. Ayun, sabi ko, wow. Actually, I just saw it as an extension of my poetry. Ayun. So sabi ko, ay, may, makapangyarihan to, na, na pwede ko magawa, yung, ay pagpatuloy, pagtulako, through this medium. Ayun. So, simula ano, nagsagin teacher ka n'in sikilat, tahimik, during that time, sa, huling taon ko sa kolehiyo, ang pinaka, tinurunya o utos niya is mag-shoot lang na mag-shoot. Ayun. Tapos, which I did, although it became frustrating, kasi, niyo malako, wala malakong gamet to edit. So, andami ko lang footage. So, at one point, huminturi na ko sa ganung, kasi aso. So, you have something like, 200 plus films, ilan do ng experimental films? Ayun. Ang, pag nabibig kasi ang seletang experimental. Oh, okay. E-clarify natin. It's okay. Ya, ya, ya. Kasi, nung unang panahon, ang, as a young filmmaker, nung, wala, pag-unawa, tungkol sa world cinema, alam ko lang, ay, yung gawad CCP. So, kung gusto mo, mapalabas yung film ko lang mo, gawad CCP lang yung mundo mo, ikang. Tapos, yung apat na kategoria, narrative, experimental, animation, documentary. Tapos, lito-lito ako, kasi akong niya nag-agwinaw, animation, experimental di naman siya. Historia naman din. Oh, etc. Tapos, kung may kwento, may experimento pa rin, tapos, kung documentary, totoo ang buhay, may experimento. So, para nang sakin kasi, lahat ng film ko lang, ay experimental. Kung wala siyang, kung baka may hypothesis, ka nagusong improve, kung wala kang, kung baka may itandang panang, may question mark na, nagsusong masagot, maa rin di mo masagot, pero laging may ganon, laging may, ingap, laging may dilim, laging may, hindi ka alam, na, nagsong mag-discovery, o gusto mo, kung ano pa man, na kung wala yun, para sakin, waka na lang gumawa, kung hindi ka mag-experimento, kung wala ng risk, ayun, then it's not worth doing. So, para sakin, lahat ng films experimental. Although, alam ko naman namin, tinutukoy mo yung, yung avant-garde, kung ano pa mong, labels. Pero, sa, oh, sa isang bandal, lahat ng film ko, may experimental touch. May experimental touch. May, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, may, Okay. So, pa, tanong ko sana malami akong, kasi yan tawag sa'yo, mayroong tawag sa'yo father of digital filmmaking. Nalala ko if my memory serves me right. Pero gusapan natin mayroong kanilabas na parang manifesto. Film is dead. Anong ibig mo sabihin on? Nalala mo ba yun sa dami na sila ko? Well, no. Ang past life ko pa, hindi ko na ma, kailangan natin konsulta ang taro parts. Ayun, yung primary point noon was celluloid. Kasi during that time, ngayon hindi na siya gusapan, pero noon ng kataposan ng 20th century, si Muan 21st century, big deal, big debate kung makishut ba ako ng film sa celluloid or sa digital video or celluloid. Tapos ang pinakapunto ng kabilan kampo is, pag nagshoot ka sa digital film or digital video, hindi siya pilikula. Ano lang yan, home movie or kung pang TV. Kasi wala mo permanence, wala siya... Ako ano paman na parabang hindi na ka rin ang video or di siya taro. So, yung quality rin, pangit daw ganyang ganyang, pero ang bilis sa manag improve din. Pero yung na, during that time hindi, ano siya parang... Discourse mo siya. Discourse siya at hindi, hindi panakatagasa ba tonga na, yun, ngayong panahon na to, pag 99% nagshoot sa digital. Is that a good thing for you or is that... What is that? ...lata man may mabuti at masamaan. Pero ang stand ko noon paman is quantity over quality. So, ibig sabihin noon, ay mas mas masaya ako as a consumer, as a viewer, na meron kasandaan o dalawandaan o sa 1,000 pinoy films in a year, as miguro may 1,000 o 2,000 o mahigit pa na matinong film. Versus yun nangyari during that time, maswerte ka na kung may isang pili ko lang matinong in a year. We were... So ito yung panahon na... In a time na yun, mga 50 film siyata na gagawa na lumalabas sa mainstream. I think 200 pang ay. We're talking about 1990s. Late 90s. Late 90s. Ito, ito yung parahan din ang... That's the third world. Parang masaya ka na kung may third world, diba. And then, isang wala pa. Wala pa... Wala pa out of dun sa ilangda ang pili ko lang. Wala pa matinong. So, dahil na... Anakakagawa lang during that time, ilan. So either may connection ka sa major studios. Ayun. And then, ina. Ngayon kasi, kahit siino, pwede ng gumawa ng pili ko lang. Di sabihin on lahat ito matino. At karamihan pangari ito ay hindi na parang kabagawaste of time and energy, et cetera. Pero at the same time, mas malaki yung porosyan na may mahusay na pili ko lang Pilipino na nagagawa taon-taon. Gusto kung pagusapan yung role mo sa pag-organize ng indie filmmakers. Parang yung pangalano lang yung luwalabas na haligi ka dun sa sasama-sama na mga digital filmmakers, yung filmmakers. You want to tell us about that? Well, so after college, around 97 to 2000, nagkaroon ako ng bar. Ang pala niya Ora Café. Tapos, maliban sa Ora kail sa hulaan, ang trust niya is arts. Soong writing, poetry, theater, film. So nagkapalabas kami ni Ed Kabagnot doon ng cine club ng CCP. So ayun, dun nag-simula yung... Inga. Nugan. Or art space share. So nag-sama-sama. Pag-promote na mga kaka-ibang pili ko lahat. Tapos, pagdating ng 2002, ginawa namin yung dot-move. Although before, palabas na namin kami sa labas ng Manila Film Center. Kasi nga ito ngayong simula na nung digital revolution, evolution, devolution. Ayun. Ayun. Kung saan dot-move 2002 dun talaga ginadar lahat nung gumagawa ng digital films. Actually pati na analogue, analogue short films na analogue video na ginawa ng mual fund during that time. Analogue video din na ginawa ni Mike DeLeon and Raymond Dredd. Kung pag-alhat lang either digital films or pre-digital films, ginawala mas namin dun. Pati nga ay mga video installations din. So you went beyond, in other words, wala yung mainstream film. You saw this as a movement of young artists, et cetera. One thing to tell their stories in digital filmmaking. Yes, parang, during that time, talagang, I highly encourage people to make their films, to make their future films. Feature films. Yes, yes, not even. Not just shorts, kasi para kaya yan. Narrative, narrative. Sabi ko nga yung mga mainstream filmmakers during that time should make short films. Tapos yung mga short filmmakers gumawa lang full-time. Kasi andayong mahusay, during that time 80s, 90s, andayong mahusay na mual fund filmmakers. Pero ginagawa nila, puro shorts. So, sobrang interesado nga, nagumawa sila ng mga habang trabaho. Tapos dahil nga may technology ngayon to do that kasi, laging excuse nga na sobrang mahal na celluloid, bla, bla, bla. That move, film festival. You had it every year? Ano ba yun? Or many times a year? Yes, ang unang tao sa kanya, that move, digital movie fest. Tapos ang idea was palipat-lipat siya ng lugar sa buong. Kasi kasi para kama-kalat yung anong isalita. Although dahil nga, siyempre, sa resources, kasi we just did it on our own without the support of NCCA, et cetera, et cetera. So ang sumunod, it took us three years. So sa Sibu naman namin ginawa 2005. Tapos, this next one ganun din, tumulong naman yung Robinson's don 2008. Tapos, the last one was a tribute to Alexis and Nica 2011. Pero Kevin, may mga nagsasabi, ayaw ko, sagutin mo, na you are independently wealthy. Is it true? Sana, no? Kasi ayaw, you've had yung tatay mo, beli ka rin ano, lahat nang may organ, na yun ito, et cetera, et cetera. What is it? Does it come with some good funds to be able to do this movement? Actually yung anong punto, hindi mo kailangan maging mayaman para makagawa ng pelikula. Yung ayung punto nang buong digital. Before that, yes, kailangan may million is ka. Lalo pa ngayon na mayro ka lang cellphone, pwede ka nang magkaroon ng pelikula, ganun ka dalit. Yung hirit kasi na akailang mo maging mayaman kaya, parang again, it's an excuse not to make films. Okay, wala kasi kung ganun tong kalaking sueldo, wala kasi yung ganun tong kalaking. So hindi ko gagawa ng pelikula. So it's just another excuse of the shadow filmmaker not to make films. Patuloy pa rin ito? Patuloy pa rin nagkikita kayo? I don't know, it's just for that particular time. It's not a formal movement. Yung dun nga sa libro ko na Philippine New Wave, it's not a film movement. It's not a formal movement na nagkita-kita yung mga tao, ito yung gagawin natin sa buhay, ito yung gagawin natin sa Philippine cinema. Nagkataon lang, Zeitgeist din, ay ba't ibang individuals na share the same vision? Can you tell me the names who were there going with you? At that time? Nalala mo, meron ba tayo mga? Well, yung dun sa libro at pelikulang Philippine New Wave, yung tinaturin ko na prolog and epilogue. Kasi hindi sila talaga bubagaleks yung mulang gumawa sa digital, pero para sa aking seminal sila, nakatulong sila, dahil yung philosophy nila yung attitude towards filmmaking is yun yung pundasyon. So, adun yung laging teacher ko nga, si Kid Lutt, si Roxley. At tas dun sa loob ng proyekong yun, yung mga lakilala dito at sa alabas na filmmakers yun na Jeffrey Jituryan, Love Diaz, Raya Martin, Sherrod, etc. Okay, marami rame yun ano, di ba? Yes. Sa filmmaking, if yung medyo yun na admire mo, aside from yourself, mayroon beyond that, na palagay mo significant. Ano yung isa dito sa Filipinas? Sa atin, sa atin or abroad, it doesn't matter. Sobran dami. Sobran dami. Yes, o dito sa... Tapos, dipendirin kasi yung sa... sabi ko nga ayaw kong pinapanod yung paborito kong pelikula, kasi pag atahos kong panor, di na ko ganon ka excited, di na ganon yung effect o sa aking, which is understandable, kasi para siyang ulam na tikman mo na at... So, wag nang ulitin pagpanoorin mo na. Well, siguro, it's more of a... It's an experience. Parang paggalang lang din siguro doon sa... na nag-ibakan na, pagkatapos umapanod yung pelikula. So, the second time, the next time you watch it, nabat siguro, iba na yung expectations mo rin, kasi anangyari sa aking I get disappointed after watching a master... Parang after re-watching a master piece ko yung ko. Ayun, so maramiyan, no? So, from Roy Anderson, Elias Uleman, para Janoff. Sobran dami lang talaga nila eh. Tapos sa local, ayun, maliban dun sa... Nabangit mo na. Nabangit kong pangalan. Yung mga bagong filmmakers din, si Jim Lumberra, si... John Laza. Tapos patulay lang. Patulay lang. Nang pagdami, parang... Gremlin. So, ikaw, director ka, filmmaker ka, patulay ka pa rin gumagawa ng yung pelikula. Saan mo na papalabas yung mga pelikula mo? Saan mo nakikita ang... dapat makita ang pelikula mo? Well, kung sa... Kasi unang malaki yung mundo na, yun ang magandarito eh. So, maski... din atawag nga na... very niche yung... world view mo or yung filmmaking mo. Lagit-lagi may... makakasakay nyan somewhere in this planet ayun. So, ang pinaka-venue is film festivals, tapos ngayon may... online platforms na rin. Ayun. Although dito, nakakalungkot lang sa Pilipinas. Kasi para... I mean, bute merong UP Film Center, UCCP medyo... Depende ko sa anang kanater, para sa aking nag-accusing malayo siya. Pero yun nga, yung mga micro cinemas, di ikaw mapapalabas kung malakang MTRCB permit. Ayun. At para mga nga ng MTRCB permit, lala lang ako siguro kung... no budget yung film ko lang mo, mas mahal pa yung MTRCB permit. Kasi na sa film ko lang mo. So, absurdo lang talaga yung situation. So, di ka makapapalabas. Yun nga yung... Ganun ka oppressive yung situation ng pagpapalabas sa Pilipinas. So, you see yourself bring it outside, international? Dahil lang siguro limited yung time and energy ko. Of course, I want to... parang gusto kong... parang sina-unang panahon na Herzog, etc. na dadali mo yung film ko lang mo. Papalabas ka sa mga... iba-ibang cities, provincia sa Pilipinas, mga barrio, barangay. Kaso, dahil ng limitado yung energy ko, malibas sa... Bakit limitado yung energy mo, to batanda na baro? Hindi naman. Only 24 hours a day. Oh, yaya, okay. Nag-case. Atas, may limit... I mean, di tulad tayo na mga israyali ng mga abot ng 120. Diba, baka hanggang 60 ka lang, 70 o kung elepaman. Tapos, I'd rather, ako, ina-alat ko yung time and energy ko to make another film or to make another song or another book. Iyon. Tapos kong mapapalabas siya, well and good kong hindi, sorry na lang. Anak, how do you fund yourself? Okay lang, from you. Yes, malibas sa private money. May mga grants. May mga grants. May mga... Gusto mag-invest sayo? Yes, mga investors, et cetera, et cetera. Pabagay, you get it where you can. At sa the same time, kasi yung isa kasing paraan pag gawa ng pelikula, mayan ako a target budget. Tapos, anggat di mo na may meet yun, di magagawin yung pelikula. Yung isa naman paraan, magkano bang kaya mo? Sandang piso, kaya kong magkano man yan. Then, you try to make a film with that limitation. Kong baka hindi mo, kasi excuse na naman kasi yan, kong bakit hindi mo magagawa yung pelikula mo? Kasi hindi umabot ng 1.5, hindi umabot ng 15 million or kung ilang million is yung condo mo, therefore di ka nalang gawa ng pelikula. Bakit merong kang reputation parang misunderstood? Ano ba yung? Gusto kung malaman yung, is it your, how you make your films, style or what is it? Hindi ko, alam. Hindi kasi ako yung nagsabit kung sasarili ko nyan. Hindi ko masasagot. Madami nagsasabi. Parang merong mga didinig. Merong nga. Seguro baka, baka frustration lang nasanay sa kultura o sa pag-iisip na kailangan nila nang mga waka niyo isang bagay, na kailangan nila ng 100% mong unawaan makahon. Ako, isa sa mga paborito kung salita yung kahon. Kasi kailangan nang teacher-size-school kailangan niyo sa aming concepto ng kahon or pagkakahon. So, nila pa nungun, parang gusto ko laging kumawala dun sa kahon. Sa isang punta, mahalaga yung labels, mahalaga... Inya, sabi ko nga, para sa akin, a great work of art is something you can understand and you cannot understand. Ayun. So, napakalaga sa akin ng misunderstanding kung dun tayo po punta. Hindi mo kailang ispilingin lahat. Ito ang dahon, ang dahon, ang singing ay isang platform o isang planeta na kung baka naman mayagpag, nabubuay siya, dahil dito sa mga naglipa ng tandang pananong. Pero balik tayo sa kahon. Ang pinakamahalagang kahon sa lahat. Kasi sa loob lang kahon, may mga misteryo. Ayun. Kasi itong kahon na ito, itong kahon na ito. Pake itang natin yan. Pake ko na yan. Yes, itong kahon na ito. Galing ito sa... Yes, yes. Galing ito sa planetang blagadugs. Balik doon na galing yung salitang parangalan. Pero yung blagadugs na yun. Doon mo maunamala at ang misteryo ng planetang ito at ang film. Actually dapat wala lang mag-arel ng cinema at pumunta lang sa planetang ito. At nakakuha ng kahon na ito. Dahil pagbinok sa mo itong kahon na ito. Ayun. Magunamala. Ang misunderstanding mo mawala. Ayun masusol. Tapos, darating na yung world peace tapos yung sobrang gandang backdrop na yun. World peace. Magunawahan mo ang bakit yung tanke, lumilipad ka yun. Ayun. So, mamaya, bago tayo matapos. Bubuksan natin ito para magkaliwanagan. Oh, sige. Bup, sige. Medyo sensitive yan. Medyo sensitive. Tako. Tako talak. Pobbe. Pobbe talak. Okay. Now, it was serious. Ano yung major influences? Bakit ka naging ganya? Hindi yung style. Style of filmmaking, Kevin. Oh, kasi. Balik tayo sa, na una yung Asap galing yan. Kasi makakaognai lahat ang pinag-usapan. Hingat, hindi mo nga nakakahon, hindi mo rin, I mean, pwede mo masabihin ah, la-influension siya ni Karlo J. Kapparas at siya ni di ba ni Manuel Conde siya pinaghalong John Just, Ladic Lark, et cetera, et cetera. So, pero hindi yun eh. Hindi, hindi nga 1 plus 1 equals 2, mas ano pang 2 plus 2 equals 5 at kung ano pang kakaibang formula. Tapos, tapos, dahil mahilig din ako sa music, mahilig din ako sa literature at sa lahat pa ng bagay, ayun, all of that, pati yung personal history mo, inform, yung kung ano man yung sarili mo at yung sarili mo naman, yun lang, dun lang din naman ang gagaling yung pelikula, mula sa karanasan mo, mula sa mga panaginip mo, ayun, di siya kaya ng computer. So, yun nga yung kapangyarihan ng tao, yun ang kapangyarihan ng manlilik kaya. Oh, ayun, talking about mga tao. So, yun yung isip ko, ito, yung the way you do your filmmaking. So, kung katrabaho mo, yung mga actor mo, anong yung relation mo with your actors when you're directing them? Masa, masigay, masabuksan mo lang, bibig mo dyan. Dupetende, dahil sa dami ng pelikulang ginawa ko, bawat pelikula, isa experimento, yun nga, I try to not to repeat myself. Although, syempre, inevitable din, bibisan yun. Kasi nga, iisang sarili ka lang lang, maskin maggunwari ka na multiple personality ka. So, yun, yung pakikitu mo naman, iban naman mo sa pin yun. Marang may ginagawa akong very violent scene, pero yung accent, yung during the set, nagdatawanan kayo, very light. Ayun. Nung, natin palang kasi ako, napansin, from the outside, napansin ko kasi na yung mga theater directors, na very, tsaka yung mga naring, naring maing mga kuwento na mga film directors, TV directors na sobrang malupit, higang marahas. Para sa akin, hindi siya necessary. I mean, you can create isang obra na malupit at marahas, pero sa set, pwede yung calmado kayo, pwede yung masaya kayo. Busog kayo, nakapagpahinga kayo. Soko baka hindi, siya nagkailangan mag-translate, na kung ikaw may patayan sa pelikula, hindi mo kailangan patayin yung mga tao sa set. Buso ko, pagusapan yung dalawang pelikula mo. Para siguro, more specific, yung yung north at siya kayo yung tirador. Yung bang gusto mo pagusapan? O kasi yung north, it really took me a lot of years to write the novel na pinagbatayan 50 years after. So 50 years ago nung pinagiiisipan ko yung chapter 13. 50 years ago? Yes. 50 years ago? How old were you 50 years ago? Negative four. Ayun. Kasi yung tirador naman, na-inspire siya nung bata kasi kami. Mahili kami mag-tirador. Kilan years ago naman yun ng tirador. This was in the 19th century. Late 19th century in Paris, nagdalaraw kami ng tirador. Mga paborita namin tirahin yung mga itlog ng capre siya ka pasang mga bilog. Ayun. Tapos, dun kami nakakilala ni Pantilolaxon. Tapos ayun. Umandong nasa kusansa ang victimang batas militar. Alright? Tama. Kaya ako, quiet lang o para bosses mo yung lumana ba? Actually, it was so ganda ko nag-overlap. Nag-overlap ang mga bosses. Hindi, Hindi, maganda yun. O maganda yun. Kasi minsan yung bosses mo. Kaya nga di ba marayang mahilig sa duets. Kasi parang yung yan, di ba. Siya may hirap siya i-subtitle. So yung board na board na gumagawa ng subtitles. Challenge, challenge. Kasi parang andaming salita. Okay. Alipato. Yes. What do you want to say? Well, yung alipato ay isang napakagandang koleksyonan tulani Binilda Santos. Yes, of course. Tinuturing haligi ng tulang tahimik. Tulang tahimik. Yes. So na opposite naman ang ginagawa ko yung tulang mainga. Pero mahalaga parayaw. Mayan. Yun na, yan ang gusto mong sabihin. Alipato ay isang importante. Well, di naman siya importante. Pero alipato ay nanti-sequel to Mondo Manila. So kung anong universo binuwan sa Mondo Manila pinalalalang namin dito sa alipato. Tapos hopefully in the future magawa ko yung karugtong nito mas malala. Kailangan makuwan natin mga excerpts man lang. Every time you say something like this, maganda yung medyo makikita nila kung anong ba yung pinang sasabi mo Mondo Manila etc. Or Balengiga. Diba. Ito, gusto kong pagusapan 2017 it came out and I thought it was I thought it was quite a brilliant film. So pagusapan natin yung prosesong mo ng pagawa. Kasi parang hindi mga nagtatanong bata yung sinusundan mo etc. Medyo in a way violent in some ways history is more violent. Ang gusto kong nga nabas mo yan. Kasi di ba yung bata sa loob ng kalabao niya na na matay, na mal na mal niya So how is this when you were doing it pati yung kasi na pakahirap ng hindihan ang pilikula mo. So yung mga kasam mo na gumagawa ng pilikula pili ko balik tayo hindi ang magadang kasi napansin ko na umuulit-ulit ang hindi pagunawa pagintindi No, I'm trying to make sense Yes, yes, yes That's the word for you. Balik doon talaga dun sa yung pagnanasa ng taon maintindihan Pero siguro dapat pagnanonong ka na pilikula wag na experience na dapat let go. Parang ayutama yung approach o yung yung stance ng viewer kailangan niyang maintindihan lahat. Ito lang mo yan. Kailangan niyang bitawan. Kailangan niyang lang maranasan yung pilikula. Kasi masyadong overrated ang utak may hitit nga mas matalino yung laman loob sa utak So baka kailangan manalig sa laman loob Tuto di ba when you see Kevin film kailangan na ready ka o bukas ka lang para para okay lang sayon na dumilipad yung kalaba di ba ay sabi ngayon dantondre mo hindi lang dapat bukas yung isipad mo bukas yung puso mo bukas din yung zipper mo ay we will retain that don't worry wala kami censorship dito So very good get on di naman yung kaluluwa kaluluwa bukas okay So any more about balangigala na wala sa pagawala magadayong experience sabi ko akalila yung pagawala pilikula wala siya kenalaban sa pilikulabismo ayon parang sa pilikula binabagyo kayo ko siya hindi yung hindi yung man bakikita yun maring sa pilikula naglala rukayo pero sa pagpinat may yung pilikula napaka rigid na napaka serioso So ayon At siyang may hirap explain kailang may experience nila na panawarin nila kasi it's this film wants so many awards all over the world so I thought maybe in the Philippines no andaming wala pilikula naman sa isang banda parang hindi ako interesado sa mga discussion debate Q&A Of course ibang pangailangan kung nagtuturu ko ng cinema pero as a creator parang hindi ako interesado doon dahil kaya ako gumawa na pilikula yun ay mensai ko yun ay yung paraan ko ng pag communicate So napakusapan na natin yung I don't even want to call it aesthetics kasi baka hindi rin din yun ang tawag mo doon aesthetics or philosophy or mayhirap mayhirap lagyan ng ng brand yung gusong itanong sayo Bigtar pwede man go yung bigtar kasi yung Bigtar parang big team mga militar yun pero so pwede man go yung bigtar ako nakita mo so wag na muna ito wag na muna ito di o kaya alam pa dapat tanongin mo yung yung yung yung hindi mga mayhirap itanong alam mo kasi kailangan alo nilang tayong dalawa na gusapan meron tayong nanunood na nag-expect din mismo kasi yung mga malagang mga tanong yung mga walang sagot tapos yung mga mga nanunood dapat mga runong di sila makinig maganda yan kaya dapat tamaginan natin sila makikinig sila yung kasama nila sila ma nanunood sila yung kasama na buong proseso deba ang prosesong prosesong walang katapusan totoo yan so hindi ko na tatanong sayo na explain your aesthetics one can describe it as visceral and at times hard to look at well, sa isang banda nang karanasan konya na nalakon naparad ko yung pelikola ni package na nakalimuto ka na yung titoli pero it's about the childbirth so yung asawa niya na kanak sa bahay nila shinut niya yan tas lumalabas yung sanggol mula sa sa puerta tapos para sa akin sobrang hindi ko siya mapanood during that time tas may isa po siyang kinawa naparad ko rin around the same time parang autopsy naman sa morgue ayun pero siya isang banda I can imagine yung mga doctor na nagpalabas ang bata wala wala wala wala wala wala saran nila siya may nagdatrabaho sa morgue wala alang din saran nila so siya isang banda hindi lang din tayo sa nai maliban kanging nagsalita hindi tayo bukas hindi din tayo sa nai ibang usapan pa yung sinabi ni Albert Alejo na sana yan lang ang pagpatay kasi nga mas gipagpatay naging yung sana yan lang din pero yung mga yung mga napapanood sa isang banda kasi it's just a film ayun kung baga easy lang tayo pirikula lang siya although sa isang banda may kapangyarihan din kasi yung pirikula na pukawin yung mga nasaloob ng tao mga bahagi ng kalooban nila na baka ayun nila pag usapan baka di nila lang paano pag usapan di nila ayun nila ang tingnan so para siyang salami at baka mas malalapa sa salami para siyang basag na salami na may bubog na pwede kang sugatan paulit-ulit hanggang sa maghilom ayun kanda lang mga words mo doon kasi parang gusto kung mailagay sa ilang sentences which I cannot really do kasi yung you slip away but your works are really experiences that you would like to share whether it's yes experiences not just from a documentary perspective which I also do kasi yung ginagalaw mo yung minama dipilet mo yung yun at the same time bahagi siya ng universo ko na hindi crystal na ayun pero alam mo ba kung paano nila tatanggapin or alam mo na ok lang sayo I'm open to that kung baka hindi ko siya hiniisip kung baka kasi aniniwala din kasi ako dun sa reader response to your viewer response kung baka the author kaya na di ba sa isang ba the filmmakers then the audiences alive they can write their own stories kung baka hindi balik tayo sa lamin siya basak na sa lamin yung nanonood o lakikinig or combination on bahalala siyang magbuo maski noong mga pirapirasong ito kung hindi niya magbuo in the end ok lang yun that's the that's it that's the process that's the mismo that's nice alright films then na alala ko sayo film is a zombie mas maganda yan oh siya bago yan so this is on record film is a zombie mismo really ok so we leave we leave it at that pero meron ako questions na kailangan sagutin mo one word mabliss ok mga boyapunda ikaw si girlapunda medyo mo na ok ito ha siya na meron ka magic mirror kasakala rin niya alam na itong kahon na ito ay natatakot ako sa lamin may sa lamin may sa lamin mo ba mo muna may analang natin may ano ito may lichon sa lob ok game dalala ok what dalala ok what's your favorite local movie ha di ko alam dalawa tatay kung lgbt qia plus ni broka at saka yung ginawa ni Karlo J. Kaparas na the Chris Aquino Massacre malakan niyang God help us yun yung dalawang hini ka yung dalawang hini ka yung dalawang asa ba yung mga pelicula na yung ah meron sa ano video 48 alam ay may video 48 yung kasi alam ko may archive dito may archive din ang ABS may archive din ang FDCP pero ang pinaka panalo at saka functional na archive is yung video 48 nasa 48 West Avenue siya pati si Lino Broca roo merenta ng pili ko do na kung gusto yung makapanod na mga pili ko lang wasak ayun punta kasi sa video 48 ok foreign movie favorite ha favorite ala to batuta ni Dracula batuta batuta of Dracula for him Dracula's bat galeg de ba pun favorite local actor genre gala nung bata pa siya mga 3 months pero pagaleng siya nung 3 months mas pagaleng siya nung 3 months local actress Rio Alma maganda yung de ba Rio Loxin pinaghalang Alma Moreno kung hot si Rio Loxin at hot si Alma Moreno mas matin de si Rio Alma lalo na pag naka 3 piece bikini mas maganda yung puet niya kasi sa kikidlat pagandahan ng puet na mga national artist yan ang susunod na awards the national ass mas magaling siya ng award kasi sa national artist at siya national scientist nagusun talaga makamit ni Resil Mujares kasi ang ending nilan talaga national artist pero national artist national scientist national ass akong man one word lang kasi dapat e one word like that yung rhythm ko na hitu yung rhythm may sagot na agad ako wala ko mo talong local director parang halal local director buhay pa patay na whatever parang mo palisang dapat kasi snap talaga snap talaga kung buhay pa si lino bro ka okay foreign director ano? dami kasi naglili para piresyant yan favorite food rambutan favorite restaurant favorite food na yung rapyan skip na yung rambutan na sabi mo one word mabilis anong yung talaga? favorite restaurant restaurant may hirap din yan masarap sa kolasas dun sa scoutrallios siya nibring sabaw ay mas malalapa na ngayon kanto pares bone marrow ayo agenda nga nakakamata yan pero masarap okay what do you hate most? ayo actually okay pala yan na nandiba yung ano yung ginawa yung macdo yung kumakainang macchick yung macdo araw-araw supersize me dapat may gumawa ng pinoy kain siya ng anong kanyare chicharong bulaklak araw-araw patayagad yan okay, na yung next up gusto ba rin yan chicharong bulaklak what do you hate most? love nalakalap okay, I'll take it at that na yung asa kung sa ganda sa God Haiti bakit Haiti raming zombie dun ayo nako kaw talaga pet cat or dog pokwang ayo ako nailaga ito direct cat dog, hindi maganda ngayon ano kung pinagsasasabin ito ayo, ang pangarap ko talaga maging principle ng aeronautics nila ko lang, ayo next kasi ko anong rin sabili ko lang mo ko anong nangyari di ba okay genre of music genre of music saan mo kasi John ayo, di ba ano klasing music genre of music ipagpatawad mo mas maganda kasi sa original lang VSK nila naman ako nakukawang mga answers sa yun ano ay okay mix genres, ayos maganda sa God mix genres ayos ikaw di ba pinigakan na lang buzina na na boombero na susunog ang oblation Kevin maraming-maraming salamat sa'yo thank you for being with us salamat sa ating mga manonood at makikinig makikinig nanakala sa gay ko na salamat sa ating mga manonood sa isang oras na pagtutok sa ating programa sana ay nakapagbigay kami ng aliyo at kaalaman sa inyo samahan nyo kami muli sa susunod na pag-atid namin ng mga hinahanganin yung personalidad mula sa larangan ng pelikula dito po sa tvup.ph ako si Dr. Grace Xavier Alfonso hanggal sa muli ito ang Cine Pinoy