 De EcoMotion inlengst is het afgelopen maand daadwerkelijk gekelderd. In juni meten wij nog een index waarde van 33,5 en inmiddels ligt hij in september op 19,4. Dat is een enorme daling, want op het laagste punt, dat was het derde kwartal van 2009, toen lag de index nog op 27,1. Hij krabbelde heel langzaam omhoog. En vandaar dat het desastreus is, dat hij nu vanaf het hoogste punt en ineens naar beneden gestort is tot onder de 20. Het CBS meent het consumentenvertrouwen, wat is het verschil met EcoMotion inlengst? Het CBS meent inderdaad het consumentenvertrouwen, maar neemt daarbij een iets meer rationele of afstandelijke positie in ten opzichte van consumenten. We vragen namelijk aan een consument in hoever het beter of slechter gegaan is met zijn eigen financiën in de afgelopen 12 maanden en wat de consument verwacht voor de komende 12 maanden. Hoe voelt u daar verbeteringen of verschlechteringen? Wat wij eigenlijk in de EcoMotion-index doen, is veel dichter op de huid van die consument gaan zitten. We vragen namelijk heel specifiek hoe voelt u zich als u aan uw persoonlijke financiën denkt. Dus we vragen niet, verwacht u dat het beter gaat? Nee, we vragen, in hoeverre voelt u zich blij? In hoeverre, ervaart u emoties als angst, boosheid, onzekerheid, optimisme, trots? Door dat te doen zitten we eigenlijk veel dichter op de gedragingen die consumenten daadwerkelijk gaan doen. Emoties zijn namelijk een hele goede graad meten voor wat mensen daadwerkelijk gaan doen in de komende kwartalen, de komende jaar. Daar bevinden we dat mensen in toenemende maanden geëmotioneerd zijn over hun persoonlijke financiën. Daarbij zijn hun negatieve emoties steeds sterker geworden. Op dit moment meten we dat ongeveer 1 op de 3 Nederlanders meer negatieve dan positieve emoties ervaart als ze denken aan hun toekomst. Dat was nog in het vorige kwartaal 1 op de 4. Nou, die negatieve emoties komen eigenlijk voor een heel groot deel vanuit economische onzekerheid in Nederland, maar zeker ook in de wereld. We zien in toenemende maanden dat mensen heel pessimistisch zijn over de wereldeconomie. Als gevolg daarvan gaan mensen in toenemende maanden stoppen met consumeren. Vragen we namelijk hoe het met mensen zelf gaat, dan blijkt het bijvoorbeeld met hun baan zekerheid, noepest wel mee te vallen. Op basis daarvan verwachten ze dus niet dat het heel veel slechter gaat in de komende 12 maanden, maar juist vanwege die grote economische onzekerheid daarom heen, pensioenen, eurocrisis, nou een heleboel van dergelijke ontwikkelingen die we hebben gezien, dan voelen ze zich wel geëmotioneerd, zijn ze negatief geomotioneerd en gaan ze al met al stoppen met consumeren. Ze durven geen beslissingen meer te nemen. En dat is niet op rationele gronden. Het is niet zozeer dat mensen vanwege bepaalde situatie in een persoonlijke financiën niet meer zouden moeten consumeren. Nee, ze doen het gewoon niet meer vanwege grote onzekerheid en bezorgdheid. Heeft het gevolgen voor hun uitgavenbetrouw? Ja, als we bijvoorbeeld kijken naar de huisbemarkt, dat is een heel goed voorbeeld, want daar hebben we in de afgelopen kartaal hebben we eigenlijk een verlaging gezien van de overdrachtsbelasting. Dat zou een behoorlijke impuls moeten geven voor de huisbemarkt, maar daaraan zieken we eigenlijk vrij weinig. De NVM verwacht een opleving van de huisbemarkt met 10 procent en het is maar met 4 procent is het uitgekomen. Nou, hoe komt dat nou? Dat heeft heel veel met die emoties te maken. Het is op dit moment best rationeel namelijk om als je toch de huisbemarkt wil instappen een aankoop te gaan maken of je in ieder geval te gaan orienteren op een aankoop. Waarom doen mensen dat niet? Dat heeft heel erg te maken met de emoties die ze ervaren van onzekerheid en angst, waardoor ze ondanks dat de economische situatie eigenlijk bezig is voor ze om het te gaan doen, toch die aankoopstap niet maken. Ook bij de heel veel andere categorieën zien we dat. Volgens de automarkt zien we dat we vooral vervangingsaankopen zien, maar dat mensen aankopen uitstellen als dat maar in ieder geval mogelijk is. In de detailhandel zien we in toernemende mate dat de promotie aankopen worden gedaan. Mensen zijn heel erg op zoek naar koopjes. Ook daarvan staan cijfers naar buiten gekomen. Nou, het blijkt dat retailers, detaillisten, in toernemende mate hun aankopen halen uit omzet op afgeprijsde artikelen. Mensen gaan in toernemende mate proberen zo voordelig mogelijk uit te zijn en heel prijsbewust te kopen en niet te kopen wat ook maar niet nodig is. En aan de andere kant zien we dat mensen in toernemende mate, zogenaamd precautionary, gaan sparen. Ze gaan in grote gedeelte van hun inkomsten gaan ze apart leggen. Niet voor een specifiek doel, maar gewoon omdat ze bezorgdheid over wat gaat gebeuren. En ze daarom zo veel mogelijk geld apart willen zetten als nodig is.