 De Schippersknacht uit Kamera op Skura, dit is een LibriVox opname, alle LibriVox opnamen behooren tot de publieke domijn. Voor meer informatie of om je aan te melden al vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Kamera op Skura van Hildebrandt. De Schippersknacht. Indien wij eens een meid minder hielden, zijn burgemeester Dekerdak, tegen mijn vrouw Dekerdak, op een mooie morgen en hij plukte aan de frangje van de Japontgordel. Op een en wijze, alsof hij er een zwaar hoofd in had, dat dit voorstel voor tuin zou maken. Een meid minder, riep zij uit, en haar ogen begonnen gevaarlijk te vonkeren. Dat is onmogelijk, mijn heer, als er te veel verteerd is. Het is door de meiden niet geschiet, de meiden moeten blijven. Ik, en zij drukte verbazend op dat voornaal woord. Ik kan geen enkere domestiek missen. Burgemeester kreeg een hevige hoespui, want hij was vol op de borst. Hij voorde het exemplaar van de Haarlemse courant van dinsdag, oktober 18. Het eerst lang geleden, bedaard in de zelfs officiële plooien, lei een blokje bij op het vuur, wandelde naar de vensteruiten, keek eens naar de bomen van zijn buitenverblijf, en daarna over zijn buik heen naar de punten van zijn gevlamde pantoffels. Kreeg nog een hoespui, verliet de kamer met staatigheid, ging zich laten poeieren en sloed zich deze plechtigheid voorbracht zijn in zijn eigen kamer op. Toen strikte hij zijn hand uit en schouden. Laat Kees boven komen, sprak hij tot de binnengetreden dienstmarkt. Kees kwam, gepoeerd als zijn heer, een man van ongeveer vijftig jaar van middelbare gestolten. Wat beliefde meneer? Kees begon burgemeester, maar een nieuwe aanval van de vorige borst belette hem verder te gaan. Kees hoorde in de erpitigste hording de bui uit. Kees hervatte de burgemeester. Je hebt met 22 jaar trouw gediend, eerlijk gediend, ijverig gediend. Kees schept de moed. Hij had gedacht dat er iets onangenaamst aan de hand was, en de burgemeester was een gestrengheer. Maar als de burgemeester zag dat het gezicht van Kees opklade, vatten hij ook moed. Zodat er op dat ogenblik twee mensen beëen waren, die beiden de beste moed van de wereld hadden. Trouw gediend, haalde de burgemeester. Na mijn beste weten, zei Kees bedaard, en bekeek de rode opslagen van zijn grijsgele rok. De burgemeester nam een snuifje en zeiden, ik heb maar na de gelegenheid gewacht, om er u voor te belonen. Wat betreft meneer, her nam Kees, en een grote traant kwam om het hoekje van zijn neus kijken. Want hij was een gevoelig man. Ondanks zijn bakkebaarden, meneer is altijd een goed heer voor me geweest. Ik verlang, hoor Kees, zei de burgemeester. Kort en goed, er is een stadsposje verkant. En ik had gunstig over je gedacht. Het is een makkelijk posje, een goed posje. Maar, zei Kees, als ik de vrijheid neem mag, meneer, in de reden te vallen, ik wens te volstrek niet te veranderen. De burgemeester kreeg wederom een geweldige hoesbij. En als ik de vrijheid mag nemen, ging Kees voort, te vragen welk posie. Burgemeester Dikkerdap streekt zich met deftigheid langs de kind. Het binnenfixie van Knecht aan het ssss, veer, zei burgemeester Dikkerdap met majestijd. Het wordt binnenkort vergeven. Bedenkt er u op, Kees. Ik raad het u aan. En ga nu heen en vraag of mevrouw mijn stroopje wil boven sturen. Mijn bedje. Ik heb het weer schrikkelijk weg. Kees wens er nog iets in het midden te brengen. Maar de burgemeester hoeste zo ontzettend en werd zo rood in het gezicht. En wenkte zo duidelijk met de hand dat hij het stroopje volstrekt dat stond hebben moest, dat Kees het raadzaam oordeelde te vertrekken. Schippers duvels toe jager, riep Kees een uur daarna zijn huis binnen tredende. En ze gegaloneerde hoed op de stenen smijtende zover die vliegenboel. Schippers duvels toe jager, zijn goede leentje dacht dat hij gek geworden was. Raapte de hoed op en vroeg wat hem scheelde. Ik moet schippersknacht worden, riep hij, en zijn ogenroden vreeseligen zijn hoofd. Schippersknacht, omdat ik mijn heer 22 jaar trouw gediend heb met een zwabba hij, een mooi baantje. Ho, ho, ho, roepen met 20 oos bij een brug. En huu, huu, huu, met 50 oos bij een schoeiing. Heerlijk, hè? De goede egarde begreep juist niet al te veel van deze uitboesmingen. Maar welke was haar ontzetting in Aschew toen zij de oorzaak vanaam. Wat riep zij uit? Jee, met pakkies langs de deuren loepe, en karapusmus op je gepoeurde hoofd. Jee, een soldatje kapot om je lieve leef in plaat van jurok met passement. En je hebt om als pas een nieuwe? Het helpt niet, vrouw, zei Kies. Ik heb het al gemerkt. Er is zware geed bij meneer, maar het is maar ongelukkig voor die het treft. Het zal niet gebeuren, riep leentje uit. Laat meneer je als graften. Laat die je op straat sturen. Maar geen schippersknecht. Als je 22 jaar knekt, bij een heerschal bent geweest. En met eenpaarigheid van stemmen wel besloten dat het niet gebeuren zou. Wat er gebeurde, mag Kies op zijn eigen manier vertellen. Zoals hij het meer dan eens gedaan heeft met de hand aan de roerpen. Dat bleef zo hangen. Maar in 14 dagen, het was op een dingestag. En meneer ging alle dingestagen naar burgemeesterskamer. Zo reën we naar stad. Stilgehouden voor het stadhuis. Ik klim daar of een helpt meneer eruit. Wacht hier een ogenblikje Kies, zei hij. Met rei terug, vraag ik. Neen Kies, zei hij. Jij alleen. Ga maar bij de bordes. Daar heb je nog kennis bij. Nou, ik had er een vol neef bij. Wat kom je hier doen, zei ik meneer. Ik zeg, ik weet het niet. Zeg ik. En meneer stapt zo binnen. Nou, ik dacht, meneer zal alle lever zo gek niet wezen dat hij daar binnen van dat borstje spreekt. Want ik dacht, dat ding is afgedaan. Hij had wel gezien dat ik daar geen zin in heb. Maar al zijn leven, ik wacht wel een half uur. Daar wordt gescheld. Meneer van haar binnen. Met een borst op zijn borst. Wat ben je me? In een omgezin was-ie weer om. Daar had je het lieve leven gaande. Ik moest boven komen. Daar had je meneer zitten. Die nog wel tamer ik dik is. En dan had je die dikke van zuchter. En dan meneer Daats. Die zijn zoon nou oude burgemeester eerst loef ik. En dan de overleden heer Wadser. Met zijn staartbruik. En dan meneer Kierenweer. Maar die had dan eigenlijk niets te zeggen. Die was zoveel als secretaris. En die zat midden in de pompieren. Nu had die dikste, die van zuchter, zo'n hamer in zijn hand. En die begon me daar een prijk te doen. En een gelukwensing. En in een woord te zeggen dat. Door moeipratensus en zo van meneer Dikkerdak. Mijn meneer Dan. De heren zo over me gedochten hadden. Om me dan te maken. Na me beheerden oogde tabene. Knecht bij het veer. En dat ze hoopte dat ik die post. Trouw en eerlijk. En al die vieze vazen. Waar zou nemen? Kijk. Ik werd zo kwaad meneer. Dat ik toch een behoerde te krijgen. En ik dacht. Wacht dikker. Hou jij maar eens een oogje blikkie op. Dan zou ik reis mee praten. Want weet je wat? Ik meende ze vierkanten zeggen. Dat ik het niet en deed. Maar je wel. Zo gauw als hij amige zeid had. Zal ik maar zeggen. Daar begonnen ze allemaal. Met te feliciteren en te doen. Dat het een aard had. En die Kieruwier. Was overklaar met een pompier. Dat die me in mijn hand duwde. En mijn meneer. Dee maar niets als hoesten. Nu was hij vol op de porst. En eerlijk wat zei ik kon. Daar dacht de meneer van Zuchter. Na zo'n grote tafelschel. Ik weet niet dat ik mijn leven zo'n tafelschel meer gezien heb. Het leek wel zo'n klok. En toen luien waar ben je me. En toen kwam neefje binnen. En ik had me te vertrekken. Maar wat die vrouw anging. Toen ik daar thuis kwam als schippersknecht. Maar ik was nog haast niet thuis. Of daar had je mevrouw dikker dak al. En de jonge juffrouw. Allemaal maar feliciteren. En dat ik gaarschipper zo worden. In moeiting. Al de schippers zijn jonger van jaren als ik. En ik ben nu op drie na de jongste knecht van dienst dan. En wat mevrouw huilde. Toen ik op een kouwemochtend naar de scheutmorst. Met me schansloepen over mijn arm. Lieve kinderen mensen. Och ja. Zo zukeren we nou maar voort. Meneer is dood. En mevrouw is dood. En de jonge juffrouw had onderlaatst nog met me gevaren. Maar ze zei te met geen gendag of genavond. En ik ben nu in me 72ste. Ho jaartje. De lijn kan wel stuk met die hochten. Hij moet nog langer mee als ik. Als het goed plieft. Einde van de schippersknecht. De barbier uit camera Obscura. Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behoorend tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger. Ga naar LibriVox.org. Opname door Marcel Koenders. Camera Obscura van Hildebrandt. De barbier. Omme. De heer Jede van de aanzet. Chirurgus de Monnecadan. Mijn waarde collega. De lange winteravonden. En het betrekkelijk klein getal patiënten. Permiteren mij. U toch voornieuw jaar. Nog eens een confraterlijke brief te schrijven. Waartoe ik lang lust. Laat ik zeggen. Waaraan ik al langer behoefte ben geweest hebben. Zodat ik nu. Den stimulus. Niet langer kan weer staan. Gij zou ook niet geloven. Hoe in deze hoofdstad. Het getal dagelijks voor minder der confraters. Met wie men eens redelijk. Over de wetenschap van denkbeelden wisselend kan. Het zijn bijna alle tegenwoordig. Mensen zonder enige. De minste studie. De jade operatie verstaan. Dat wil zeggen er het manual. De dexteriteit van bezitten. Maar zonder enige theorie. Of systema. Te werk gaan. En geen reken schap van hun een zaak kunnen geven. Die zelfs niet kapabel zijn. Indien zij door een toevallige omstandigheid. Eén ulceratie veroorzaken. Dezelfde sekundum. Legum. Arthum. Of een enplastrie te smeren. Waarom zij dan ook gewoonlijk. Bij gemaakte blessuren. Niet beter weten aan te raden. Dan koud water. Of een watje. Oog mijn groeide van de aanzet. Toen wijte samen bij uw waardigen oom. In de Amstelstraat. Het vak in onze jeugd beoefenden. Was het een ander vak en een andere tijd. Wie zou het gewaagd hebben. Dien door kundigen geleerden. Den onterende naam van barbier. Of schermmeester te geven. Welke in de uitvoerigste woordenboeken. Van die dagen. Zelfs niet gevonden werd. Tegenwoordig woorden wij. Aldus door groot en klein genoemd. Men heeft ons vak. Uit een kring. Dermedische wetenschappen weggerukt. En op zichzelf een geplaatst. Zodat het voortdoord en verdroogd. Als een afgescheurd attack. Van den boom geampluteerd. Weiniger zijn zo gelukkig als wij. Dat het hun vergunnd is gebleven. Het hoge chirurgische. Nog te blijven uitoefenen. Maar welke is de consideratie. Die wij genieten. Welke is het kas. Dat men van ons. Bij de provinciaalige neeskundige commission maakt. En moeten wij niet bekennen. Ons schermes in deze stik donkere tijd. Al de verdusie. Van ons landset wegneemt. Vonden wij nog maar in de tractatie. Van hetzelfde schermes. Een overvloedig middel van bestaan. Zoals een de kunst behoorde te kunnen obrengen. Welke in zulke nauw verband staat met de beschaving. En van welke zo onbegrijpelijk veel afhangt in de maatschappij. Wij zouden ons als dan ten minste kunnen getroosten. Het algemeen profijt niet geheel. Zonder profijt voor onszelf te barteren. Maar indien het u als mij gaat. Dan verliest jij ook dagelijks kalanten. En worden er geen nieuwe geprocreëerd. Gisteren. En deze omstandigheid moveert mij juist. U heelend te schrijven. Gisteren verloor ik mijn laatste patiënt. Die gewoon was, zich tot in de nek toe te laten razeren. Met een breed instrument. En een weinigje in het harde systeema. Zoals onze overleden een patroon gewoon was. De burgemeesters te behandelen. Toen men er nog opgesteld was. De delende onderkin en de zalses. Een bloosend voorkomen hadden. Nu is het aan de orde. Zoveel mogelijk haar te laten staan. Tot groot afront. Voor de uitvinding. Tubalkaïns. En van het chirurgische vak. En ik durf te zeggen. Tot groot detriment. Van de goede zeden daarboven. Ik zie ze meer op goede gronden. Dat alle koningsmorders. Zelfmoordenaars. Oproermakers. En comedieschrijvers. In Frankrijk en elders. Hun verwildering grotendeels. Hieraan te dank hebben. Zij van de jaren naar pubertas af. Hun baard en vrije teugel. En op die revolutionaire wijze groeien laten. Welke men een jonge Frankrijk noemt. Ik zie ze dagelijks in de printenwinkels. Waarom tot de ontslapende terug te keren. Ik kan wel zeggen. Met zijn eerwaarde. Mijn gehele ambitie voor het vak is in het graven gedaald. Want wat wil men tegenwoordig. Met achterstelling van al het gracieuze. Al het waarlijk schone der operatie. Wil men alleen gauw geholpen wezen. En zo zacht en ongevoelig. Als of men de baard weg wasten. Wie kan op zulke een wijze het vak eer aan doen. Wie zeggen waarachtig een disciple betonen. Van onze onvergetelijke blaaskrop. Als alles in 5 minuten. Moet afgelopen wezen. Maar weet jij mijn waarde van den aanzet. Wie het zijn die u en mij. En het gehele chirurgicale vak bederven. Niemand anders dan die infame Engelse natie. Die de bron is van al onze ongelukken. Sla de eerste courant de beste op. Die jij in handen krijgt. En jij zult er u van overtuigen. Overal zult jij de emblemata van ons vak. In slechte houtsnee op een misselijke wijze zien afgebeeld. Om er tot uwe interne indignatie. Bij te lezen dat er weder een nieuw soort. Van patent, razoers. Patent, stroppen. Patent, zepen is uitgevonden. Anlenlijk met het doel. Om de parlen, ik mag zeggen, voor de zwijnen te werpen. Ons moeilijk kunstvak tot een allemans goed te maken. En ons en onze kinderen te bestelen. Ik vraag maar, mijn waarde collega. Ik vraag maar wat betekent die ganse vrije instelling. Indien het iedereen niet alleen ongegradueerde. Maar zelfs ongepatenteerde. Voor oordoft is zichzelf een baard af te nemen. Zie daar een vraag. Welk het wel der moeite waard waren. Ter tweede kamer eens te presenteren. En ik ben nieuwsgierig. Hoe de heren er zich zouden uitreden. Maar wat zou het baten van een aanzet? Wat zou het baten? Geloof mij. Indien ga je te Monacodam geloven kunt. Maar hier in de hoofdstad heb ik amondantelijk okazie om me van te overtuigen dat in derde der edelmogenden, ooschimmende voorvaderen, zich de hulp der facultijd ontzicht. Maar laten wij dit voor ons bij de Chaginand-kapitel laten varen. Mijn brief is er iets langer. En ik heb deze avond bepaald tot exercitie mijn erbij de zonen. Die al kan er voor het eerst wederkerig bij kaars lichte operatie doen zullen. Nog slechts een woord van de gezondheidstoestanden in deze hoofdstad. Er zijn hier nog altijd vele koortsen. En ik blijf ze met onze onvergetelijke patroon aan de Principium's, Nonsentium's van het water toeschrijven. In combinatie met de humeuren van de atmosfeer, maar geloof mij, dat het Kina zout er op den duur veel kwaten aandoet. Ik heb onlangs de eer gehad een patiënt te cureren die men met die miserabelen. Sulfatisch quinini totaliter in den grondhilp. Enkel en alleen door zijn eerwaarden aan te raden gewone tross aan zijnen te eten. Op een nuchtere maag. Voor ik den baard afnam, met die effecten de intermittent is hem verlaten hebben. En nu ga ik u ook verlaten. Vaarwel, Amisissimi, collega. Mijn hartelijke goede, Amiëvrouw de Churagijnse ook uit naam van de mijne. Amsterdam, 12 december 1800 zoveel. Uw geëffectioneerde collega, Joris Kastem, PS. Ik geloof dat jij wel zult doen den opgezette crocodeel die in urenwinkel misschien nog als van ouds aan den zolder hangt weg te nemen. Men begint in deze profane tijd met al zulke wetenschappelijke zaken te spotten. O Temporis, O Mora, einde van de barbier, opname door Marcel Koenders. De huurkoetsir, uit camera Obscura. Dit is een LibriVox-opname. Alle LibriVox-opnamen behoren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org. Opname door Marloes Schoonheim. Camera Obscura door Hildebrandt. De huurkoetsir. De eerste schemering van de morgen ligt over de Academiestad. Hier en daar verspreidt het gloeiende pitje van nog een enkele reverberen een nodeloos licht. Alles slaapt nog op de Breesstraat. Alleen de kraaien zijn op en wandelen in grote getalen over de steenen en vliegen op de Ossokopperivé en op de koppen van de leeuwen die de leidse sleutels op de trappen van stadhuis bewaken. Zicht verbaasende dat de schildwacht zo slaperig kijkt en waarom hij geen blinkende stevels meer draagt als tevoren. Uit Eerbied voor de rust der geleerde hoofden in dit Nederlands Atheen onthouden zij zich echt ervan nutteloos geschreeuw. Opeens jaagt het klappen van een zweepse op en doet een aanrollende kalesh met de wier ze de vlucht nemen naar torens en schoorstemmen. De kalesh houdt stil voor een smal, nog gesloten winkelhuis. Het is een goed rijtuig. Vele malen gebruikt en bepoefd bevonden. En op de bok zit in al de glooi van zijn pastuur met een hoed in blinkend voedraal op het hoofd een paar bakkebaarden opzij, ringen in de oren een geestig oog en een vrolijke mond en voorts bedolven in een jas van grijs laken met lange mantel, gerrit van stienen. Wegend zijn deels wezenlijke deels geveinste vermetelheid met de Edelorossen als Dolle Gerrit bekend. Hiep hie, roept de Dolle Gerrit. Alles blijft doodstil. Hij zet zich overruind voor de bok en klapt driemaal met de lange zweep dat de kraaien opvliegen als of het haar geld en carousel beginnen te rijden rondom de per van stadhuis. Nog eenmaal heeft hij zijn vervaarlijk Hiep hie aan. Het bovenraam opent zich met een zijdedoek om het hoofd. Studenten haten slaapmutsen en een jeun Frans om de kin kijkt er uit in een japon met schotse ruiten. Zo Dolle, dat ze opgepast vindt. Goeiemorgen meneer, antwoordde Dolle met een schuin en toegeknepen oog. Heb je zoalang ze te wachten? De heer met de jeun Frans slaat een oog op het span. Moet een zij het doen, Gerritje? Ja meneer, ze verlangen als harten. Ze zien er niet fluorescent uit, Gerrit. Moet ook niet meneer, maar het benne baser van binnen. Medunt, ze staan zo dromerig tegen elkaar aan te leunen. Ze bennen pas uit bed, moet meneer denken. En beste staanders zijn het ook nog niet. Maar lopers heb ik jou daar. Drie jonge mensen dagen op uit verschillende hoeken van de stad. En verenig een zicht luidt terug genoeg op de kamer van de student met de jeun Frans. En ogenblik daarna wordt ze ingestegen. Vicks doorjagerend, Gerrit, zegt meneer deze, de zweepetonende, in twee uren naar Haarlem, beveelt de heer die zijn mekkentors dichtknopende. Als ze het niet in zeven kwartier kennen, zegt Gerrit knipoogende, is er geen aardigheid aan. Nooit stappen, zelfs in het zand, niet Gerritje, op meneer zes plaatsnemende. Ze zouden zich hebben dood te schamen, herneemt Gerrit. Klappen, dat het davert, jeugd de heer zo het portier dicht trekkende. En het antwoord is klats, klats, klats met de zweep. En de kraaien vliegen met een luidgeschil wederop. En het rijtuig rolt heen. En doet al de ruiten van de Breestraat af tot de Rheinspurgepoort toe, sidderen in de Sponningen. Men pleistert bij de geleerde man. Je hebt nog niet hard gereden, Gerrit. Kniebandjes losmaken, heren. Zegt de man, zijn jas uittrekkende. Daar de zonneschijn hen begint te hinderen. En zich vertonende in zijn blauwbuis met korte panden, geelvest en vulp en broek, waarvan de pijpen ongeleerd zijn. Met een menigte benenknopend prijken. De studenten, Gerrit en de paarden, nemen hun pandium. Alles is reeds weder in gereedheid. Wacht, hoopt zus. We moeten een grap hebben. Duin steekt de lantaarans op. Lantaarans bij klaar ligt de dag? Vraag Duin, bleekwoordende. Wis en zeker, hoopt Gerrit van de bok, knip oogende en met de grootste deftigheid. Je kan het niet weten. Een ongeluk zit in een klein hoekje. Hippie, haast je hem. Zo komt men te Haarlim met lichtende lantaarans. De rit heeft over de twee uren geduurd. De klokken schelen, zegt Gerrit. Men overtuigt hem van het tegendeel met een horloge. Dat heeft de hart gelopen om de paarden bij te houden. Nieuw geknip oog. En de langesweep gaat weer links en rechts. En de lucht davert van de slag en de paarden draven door de goede stad. Dat de kruidenieren er schande van spreken achter hun toonbank. De kruiden draven door de goede stad. En de schande van spreken achter hun toonbanken. De nieuwpoort uit. De straatweg op. Zandpoort om. Bloemendaal. Het zand. Stappen. Stap je nu toch, Gerritje? Gilt het viertaal. De voorste bij de Hansen-Zeneizer is los. En de achterste het in de spijkers van de voorste getrapt. Maar ondanks deze ongevallen zodra het hek van zomersorg genaakt klets, klats, klets gaat de zweep. Een kruis voorbij bij de bruglangs omgewend met een korte draai en pal voor de deur. Mooie dollen, roppen de heren uit één mond. En men spreekt af dat niemand zo goed kan rijden als de dollen. Deze oogts zijn zegenbralen in met herhaald geknip oog tegen de wachtende stalljongens. Een groot kwartier daarna. De paarden zijn aan de ruif. En Gerrit krijgt met opgeslagen mouwen en op het midden aangevatten tang een kooltje uit de keukenhaard om zijn kortpijpje op te steken. Nou, kaartje, m'n kind heet het uit zijn mond, tot een zwaarlijvige niet heel mooie keukenmijd. Ik kom niet langer van je vandaan blijven. Ik zeg tegen de heren, we zullen de vierde reis voorzetten. M'n motte reis naar zomersorg. Ik wil weten of kaartje nog geen vrijheid. Dat kan je ook wat schelen, Gerrit, antwoordde beminnelijke. Je hebt een vrouw thuis. Een vrouw is de antwoord. En Gerrit neemt bij die herinnering zijn blinkende hoed eerbiedig af. M'n vrouw als 2k. En je moet het compliment van er hebben. Vraag het aan de heren. Ik zeg heren, help me onthouden dat ik kaartje de complimenten van m'n wijf breng. De heren zitten aan tafel. De eerste tijdperken zijn doorgelopen. Contequeren, rumor en kaza, etc. Het wordt een gejoeglag, een geschater, een instellen van toosten zonder end. De heer deze komt met glimmende oogjes de helft kleiner dan anders, en gaat achterlopen. Gerrit, heb je wel wijn? Wijnmeneer vraagt Gerrit met het onnooselste gezicht van de wereld, zich een glas bier inschenkende. Beide goden, ropt de heer deze. Gerrit heeft geen wijn. En, naar voren gelopen, komt hij met een gebefte fles terug. Als zij needelijke de keuken verlaten heeft, knippen oogt Gerrit buitengemeizeer over de wol tevreden. De heren rijden af. De een wil rijden. De ander wil achterop staan. De derde wil de zweep hebben. De vierde gilt dat hij Gerrit een tientje wil geven, als hij maakt dat ze omvallen. Ik heb geld genoeg meneer als sterf ik morgen, zegt Gerrit, en zit vast op de bok. En klapt met de zweep. En knipp oogt een antwoord met aardigheden. En rijdt geen stap harder, dan hij verkist. Het is laat in de nacht als Gerrit thuis komt. De stalknecht sluit de deur open en ligt hem met zijn lanthaar in het gezicht. Ze zijn een beetje warm, ik kreeg slapen op het laatste en ik had ze vanmorgen gespaard. Een goede foi, Gerrit, vraagt de stalknecht in zijn linnenjas de schurkende van kou, slaap en begerigheid. Van de man en pop drietje. Het is een schande Gerrit, zulke foi als jij altijd sleept. Daar hij er een van, zegt Gerrit, maar laat me naar kooi kruipen, zodat ik me met iets meer heb te bemoeien. Einde van de huurkoetser. Het Noord-Brabantse meisje uit camera Obscura. Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behooren tot het publieke domein. Voor meer informatie of om je aan te melden als vrijwilliger, ga naar LibriVox.org. Opgenomen door Karola Jansen. camera Obscura van Hildebrand het Noord-Brabantse meisje. Op een mooie augustus voormiddag de zjaars 1839 betraden twee jonge mensen de vermoeiende, maar schone zandweg tussen Ter Heide en Oosterhout. Ze waren ter eerst genoemde plaats uit de Diligence gestapt en zouden ter laatste genoemde het middagmaal houden. De zon scheen wel heerlijk op de velige akkers van Roggen en Boekwijk ter wederzijde van de weg, maar Thevis niet minder stoofend op hun stroohoede en ranzels. En daar het jong Eikenhout dat zij langs en de kleine dennebosjes die zij nu en dan doorgingen te laag en teiel waren om veel schaduw te geven, begon men toch gewaart te worden dat ook zelfs hun voetreis haar onageneemheden hebben kan. Die drommelse toren begon de jongsten stilstaande en de knop van zijn stok in de zijde zettende om een ogenblik uit te blazen. Die drommelse toren is nu rechts en dan links en we voorderen niet. Het is toch de goede weg, sprak de ouderen die het eerteken van de tiendaagse veldtocht droeg. Ik ken hem wel. Zie, daar ging de rechts van de toren is de molen daarmee een post bij hadden. Is de mooi plaatje vroeg de eerste wedervoortredende? Aller liefst ga je zult het zien. Koning Lodewijk noemde het een stad maar daar is het niet beter om. Er is een marktplein, een ruime kerk met gebeeldhoud autostuk, een bergcavaryl, voorts de ruïne en veel knappe nieuwe huizen. Maar het mooiste is Keetje. We gaan naar Keetje. Ga je zult zien hoe hartelijk zij ons ontvangt. Ik hoop, zij de ander twijfelachtig, dat zij de moeite van deze afmatende weg waard mag zijn want ik heb niet veel op met uw herbergderen. Ze zijn nog al aardig in liedjes en reisverhalen maar ik voor mij heb ze nooit anders bewonden dan grof, preuts en knorig. Mijn kan ze niet vriendelijk aanzien of zij denken dat jij ze bederven zult. Mijn galanterietje zo gapen zij u aanzonderen te begrijpen of lachen zo dom tegen me heer dat hij eens vooral genoeg heeft. Je kent Keetje niet, viel de ander met gemaakte hoogteavondheid zijn vriend in de reden. Bij alle goden je kent Keetje niet. Ga je zij het niet waardig haar aangezicht te aanschouwen. Keetje, het fijnst, het netst besneden bekje van alle noordbrabentse meisjes die ik onder enige stand gezien heb. Keetje, de kleinste voetjes, de kleinste handjes met keltjes op iedere vinger, dan blanker gezicht je die grote blauwe ogen met die doordringende opslag, het geestere hupse vrolijke Keetje die zo lief praat en zo lief lacht en zo zoet zoent, vroegt de jongste, want als zij zo is als zij ze beschrijft, dan is zij licht, vriendlief en dan zeg ik, als in het oude stuk, een mooie meid zou in een herberg eerlijk zijn. Hernaamde anderen op de teatraalst mogelijke toon, dwing mij niet te midden deze welige natuur een moord te begaan. Nog één woord ten nadelen van Keetje, en ik maai u eerloos hoofd weg, als Ginse Maier de Rijpenaren. En daarop in de natuurlijke toonvallende ging hij voort. Ik zou niet graag willen biegen te vriend, hoe menigmaal ik in de tijd dat weer te oostenhoud lagen, haar om een zoen geplaagd, gesmeekt heb. Zo het mij driemaal gelukt is er en dan is er één bij van toen we weg trokken. De gehele compagnie was op haar verliefd. Het was Keetje voor en Keetje na, alle vrijden naar haar, alle droomden van haar. Iedereen wou met haar wandelen, met haar naar Raamstonkerijden, ja er waren er, geloof ik, die haar wilde trouwen. En zij merkte Karel aan. Zij was toelemonde en verhoorde ieders klachten. In het geheel niet, ze was het te verstandig toe, en dat niet alleen, maar ook te braaf. Gij moest haar naar de kerk hebben zien gaan met de brede zwarte falie, eerst hangende over de schouders, met vrij wat meer gratis dan weer meer bijvoorbeeld mijn nicht haar mantier draagt. En dan, bij het ingaan van de deur, over het hoofd dat haar liefde wootgezichtjes er effe uitstak, maar dat daar gelaten. Er was niemand die zich op enige gunst van haar te beroemen had. Er was niemand die haar lomp behandelde of boos maakte. Zij bleef zo lief en vriendelijk tegen alle, dat alle dachten met haar op goede voeten zijn. Het was zot van zes of zeven mensen dezelfde confidenties te krijgen die op dezelfde niet tegeden berusten. Zij speelde de koket, zei Karel, net als dat hele duidelse dorp of stadje als het zo wezen moet, dat telkens weer achter de bomen kruipt. Zij speelde de koketman en had haar vingers vol ringen en haar kastvol presente van allerlei aard. Geen één, ik verzeker u dat zij niets aanham. Oh, zo je wist hoe zij over die dingen dacht. Ik was haar vertrouwde zo wat, zij sprak nogal als veel met mij. En gij viel in de termen van die gelukkige dat je zo even van spraakt, die meende dat voor hen alleen was waarin zij met zes, zeven andere deelde. Je zult niet overtuigd zijn voor je haar hebt gezien en horen spreken ellendige, sprak de ander, maar je had haar moeten vinden zoals ik de mooie ogen voldraanen na een onkiezen voorslag van van de krop die te veel gedronken had, hoe bitter had ze het op haar zenuwen. En was die van de krop een knapmanskerl, vroeg de onverbiddelijke reisgenoot. Dat had je juist niet over, ik voor mij noemde hem een monster, een keetje desgelijks, en waar hij wel meer die indruk op haar lief hartje maakte. Gij bijvoorbeeld niet waar. Nu ja, maar in een andere zin, ik was haar een vriend, maar onze vriend Everarts, die stond hoog bij haar aangeschreven. Het zou mij niet verwonderen, zo zij om dienst wil wel eens andere tranen of hede kom, zei Karel, het wordt al te aandoenlijk, en nu geen woord meer van keetje, totdat we haar zien. De twee vrienden kwamen te Oosterhout en zagen keetje. Zij traden de herberg binnen en vonden haar bij het venster bezig met enig nijwerk. De groter geplooide slippen van de Brabantse mutsen waar twee donkere platgestreken haarlokken eventjes uit keken, vielen over een donkerrood doekje met groene ruiten, dat haar schouders en boezem tot hoog in de afstak bij haar blankkinnetje. Zij zag op en haar groot blauw oog maakte zulke indruk op de jongsten daarbij zijn reizigers, dat hij ogenblikkelijk het getal haar er aan bidders vergroten. Zou je dan eeuwig even mooi blijven kee, riep de oudste in bewondering uit, haar de hand toestekende, het is negen jaar geleden zeer dat we goede vrienden waren en je bent geheel dezelfde. Ik zei toch negen jaar ouder geworden meneer, zei keetje, vriendelijk lachende en een rij van de gelijkste tanden ontblotende die ooit tussen roze, rode lippen hebben uitgeschenen. Meneer, haar nam de ander, ken je me niet meer, denk aan de leidse jagers. Keetje rimpelde haar lief voorhoofd om zich te bedenken. Ik geloof, zeiden ze Aarselende, ik geloof meneer van der Krop einde van het Noord-Brabantse meisje, opname door Karola Jansen, Rotterdam www.karolajansen.nl De Limburgse voorman uit camera op Skura Dit is een LibriVox opname. Alle LibriVox opname behoort tot de publieke domain. Voor meer informatie of om je aan te mouden al vrijwilliger, ga naar LibriVox.org Camera op Skura van Hildebrand de Limburgse voorman. Goedemorgen heen zei Kristoffel Herrmans daar hij bezig was zijn grootpaard voor de huifkarten zetten die ons enige uren verder voeren moest. Goedemorgen heen In dit woord was voor ons in het teleurstelling. Hoe almoedig wij er ook op uitzagen hoe vuil onze Brabantse killen na een reizen van etterkwieken ook mochten geworden zijn hoe slaap de randen van onze hoede neerhingen hoe nederig wij ten vorige avond na het Nederwerpen onze rantsels onze voeten op de plaats van de gemeente Haas gezet hadden en met hoeveel invoordigheid en gemeente leushandigheid wij het oorde groetje ook hadden bijgestaan in het snijden van snijboenen tot haar winter voorraad het was ons niet geluk voor reisende kooplui of gelukzoekers door te gaan wij waren heren en moesten niet tegenstaande en droevige staat onze financiën er op voorbereid wezen benevens onze melkzoek van gisteravond ons logisch van vannacht ons ontbijt van vermogen nog ten titel van heren te betalen Christof van Herman was bezig zijn grootpaard voor de huifkarten zetten en verrichte deze arbeid op een kleine voorplaats waarom zijn de kippen en cocoenen over de voeten liepen gedurig met de paard redeneerden stappertje opgepast vandoorzoen gekraagd tot nu we vliegen uit over de basten en de nieuwe bellen een biesje achteruit maat zie je dat jij niet dat jij de poes op de poot trappen zult zie zo kijk we zullen in een goede oop ooy in den zak doen dan moet je ook goed stappen zullen enzovoort onder deze hardsterkende taal werd de kolosseure dier op een schitterende wijze uitgedost met een grootje knoop vliegenet van het vuurigste klapproosrood met van het voorste gedeelte onder de voorriem van het hoofdstel werd doorgedrokken en het achterste om den staart gestrikt rondom behangen met ene lange, luchtige rangen van hetzelfde en twee grote rode kwasten over de haken daarboomen het is opmerkelijk hoeveel bijhangsels er tot een optuiging van een limbeurs te paard behoeren waarvan men geen mogelijk nuttigheid kan uitdenken en die ook alle volgens getuigenis van de voorman alleen maar voor de sieroot zijn daaronder tellen een groot getal korte riemen en touwen die van het hoofdstel tot het haam gaan terwijl toch gebeest enkel door stem en zweep met hort en her geregeer wordt daaronder een paar kopere instrumenten in de gedaante van breed grote herkammen op hetzelfde haam die niet zouden mogen ombreken hoeveel strik doeleus zij ook zijn voeg hierbij een zware ijzeren ketting langs ten boom der kar en een krans van bellen om de nek van het paard waarvan de eerste in opelijke bespotting is van de grote makheid van de dier en de andere een dadelijke paskwil op de brede wegen waarop men alkander ziet aankomen toen al deze fraaiigheden na behoren waren in orde gebracht en een grote vershoei in het tussende wielenpengeren net was geworpen werd dwars in de kar een dikke bos stro geklemd waar flerrick en Hildebrand plaatsopnamen de deuren van de Hunderhof werden open gezet en Christoffer Hermons een kerel van zes voet met een schone blauwe kiel aan trot vooruit met de zwee van gevlochte teenlosjes in een oudeboog gesteund en wees zijn stappen de weg het rode vliegenet kwam in beweging als een langzaam govende bloedstroom de bellen klonken de keten rammelden de twee zware wielen van de kar dreunden wij jogen den Haan die op den huif gevlogen was weg en onze tocht ving aan terwijl Christoffer Hermons in het blauw en een grote paard in het rood wetijverden wie de grootste stappen konden nemen hoeveel tijd reken je dat er nodig is van heen naar kwaap mechere voorman laat zien, zei hij het mocht drie uren goons wezen dat bekend 4,5 uur met ker men merkt op dat de huifkar in uitmunt het middel van vervoer is voor personen die niet geren willen dat al wat zij voorbij rijden hun geel en kroen voor de ogen wordt inderdaad aan alle voetreizigers aan bevelen daar het in de gelegenheid om het land te zien mits men de huif oprollen, geen de minste belemmering brengt het is ook waarlijk alle aangenaams voor de zulken die wel in stijf van het zitten worden aangezien niets gemakkelijker is dan zich van tijd tot tijd tot verposing achter van de karten laten afgelijden terwijl het paard voorblijstappen en in weinig gelangste willen te wandelen zonder dat zooks enig obentrood in de reis veroorzaakt hier komt bij dat men naar oude menselijke berekeningen geen nood heeft in ongeluk te krijgen daar er nog griemen zijn die knappen, nog veren die doorzetten kunnen wat betreft het aflopen van hun wil ik ben overtuigd dat dit geen de minste streaming zou teweeg brengen daar de velgen zo breed zijn dat ik zeker ben dat is gehele gevaart even goed op 1 als op 2 willen kan overeind staan voeg hierbij dat deze manier van vooruitkomen niet duur is en dat jij behalve een glaaske bier die daar op de duur nog al behoefte aan heeft met geen verder onkosten te maken hebt daar repert zijn ruif onder een wagen met zich voert en ook langzaam, authentisch en verlekkerd met eerst als onze goede hondse paarden die geen anderhalf uur kunnen lopen zonder te moeten blazen brood te krijgen en te worden gedrenkt zo jij daar boven in voorman aantreft als onze christopher hermans in goede, harde kerkero voor mededelingen en verhaalen uit een veldtocht wordt de lange wijlen u nog al aardig verkocht jij had hem moeten horen vertellen van de opschudding die de leidste studenten te kwaad mecher gemaakt hadden en hoe een jevrouw die in de verwarring voor in de borst geschoten was dat de koegel achteruit kwam er des al niet te min dik en vet tegenin geworden was hoe vreundelijk de mogentheden van de olander zijn daar, en de prins van oranje en de andere prins hem teruggegroeid hadden toen hij zijn hoed had afgenomen en hoe hij op dezezelfde kar het door de lichaam bevoerd had van insodaat door de mogentheid van Saxon Weimar met eigen hand in tweeën geslagen omdat hij begon te plunderen en te ontrampeneren en tot in Limburger had gezegd treik de broek uit want de mijne is stuk en het zij uw voorman in orlands het zij bij een Belgisch Limburger wezen mogen geeft zo met vreugde opmerking maken dat hij in ieder geval door taal, karakter en levenswijze zo goed bij hoon te behoort als jij en ik einde van de Limburgse voorman de markense visser uit camera opskuren dit is een LibriVox opname alle LibriVox opname behoren tot het publieke domein voor meer informatie of hem je aan te melden als vrijwilliger ga naar LibriVox.org opname door Branco Collin camera opskuren van Hildebrand de markense visser ultimatule telken jaren in de beginne van het jaar wordt het Haarlemse straatpubliek onthaald op het voortreffelijk gezicht van een vijf of zes tal jongereuzen welke met een oude reuze aan het hoofd langs de straat worden gezien vooral op de hoogte van het Goevenenmenschuis en de Doelen waar zij door straatjongens met evenveel belangstelling worden aangegaapt en nagelopen als een bedenende polse jood met lange baart en spitse muts of omstreeks de kermistijd een Parijse Armenier met geparfemeerde kleren en gebloemd duwtulband het personeel de jongereuze veranderd jaarlijks daarbij deze optocht geen andere geduld worden dan die hun 18e verjaardag geveerd hebben en hun 19e nog niet hebben beleefd maar de oude reuze die aan het hoofd stapt is en blijft dezelfde en wordt stecht met ieder jaar een jaartje ouder deze reuze zijn alle volmaakt op dezelfde wijze gekleed zij dragen om te beginnen met het geen beest in het oog loopt ontzettend weide korte broeken met diepe zakken waarin zij hun handen bestendig verborgen houden en nauw om het lijf sluitende wan buizen waaronder zich een dicht geknopte damasten of blauw kattoenen bochtstrok na gelang van een geeldelijke toestand des eigenaars vertoont buizen broek zijn van een grove bruine stof geen laken op het kleine hoofd voeren zij breed gerande ronde hoed om en hun dikke kuiten zijn omkleed met grijze kousen hoge schoenen bedekken hun grote voeten als facierselen van wilde dragen sommigen en althans de oude kleine ronde gouden of silveren knoopjes in de rood geroite das aan de hems mouwen en voor in de broek het uitzicht deze reuze is niet kwaad aardig zij hebben knookige vooruitstekende verhoofden en jukpenderen waar tussen hun vriendelijke lichtgrijze ogen verborgen liggen brede monden kleine witte tanden en dunne haren van de echt keltische kleur die bij de oude reus reeds enigszins beginnen te verbleken zoals zij zich daar op Haarlemstraat vertoonen maken zij uit het contingent van het eiland marken voor de nationale militie met de edelachtbare heer burgemeester van hetzelfde eiland aan het hoofd kent hij het eiland marken het levert het door slaans bewijs dat zoberheid en ontbeering de kloekste mensen geslachten kweken en instand houden marken is zou men zeggen een hoop slijk in de zuidenzee meer niet hier en daar een weinig gras voor een enkel maag gepaard en voort scheenplanten leven of wat lepelblad tegen de schuurbark op marken geen schaduw van een enkele boom op marken geen schijn of zweem van enige oogst op marken zelfs geen bakker het brood dat het reuze geslacht het welk op die mottergrond tiert eet, wordt in Monneke dan bereid en als de veerschuite die het dagelijks aanbrengt de slechte haven niet binnen kan lopen hongerende reuzen en toen heeft zich al daar het warachtig type onze oudste voorouders bewaard in die mannen van meer dan 6 voet met schouders als atlassen en goudgele lokken en de nieuwsgierigen die de voet onder dit eenvoudig vissersvolk zet vindt er de huizen de gewoonten de zeden de begrippen van voor 2 eeuwen of schoon het niet ontkennen is dat de lichtingen voor de krijgstienst en het verval de grote en kleine visserijen dat de marken naar nu ook tot een antje vissouter maakt hem enigszins uit zijn afgesloten kring hebben gerukt ik voer er heen met een 70 jaren grijzaagd aan het roer die zo vast aan het spoken en tofenaars geloofde als aan de heilige drieenheid ik hoorde er een godgeleerd gesprek wel in van voetciane en coccianen werd gesproken op een wijze was of die twisten nog aan de orde van de dag was of de heren voetius en coccius in blakende ijver nog alle dag te spreken waren ik zat er in de burgemeesters woning mijn kleren te drogen bij een vuur waarvan er ook geen andere uitocht had dan door het dak en toch werd mij ook al daar de keus gegeven tussen een glas parfait amour of een glas rose saan epin naar welgevallen en de man verhaalde mij dat hij er verneurs putwien zo noemde hij champagne had voorgezet toen zijn excelentie hem op zijn toerlangs de eilanden bezocht had ik moet hem even wil het recht doen van te verklaren dat hij zelf zo min het een als het ander met de aanraking zijn er burgemeesterlijke lippen verwaardigde verwonderend zwaardig is de hoogte der bedsteden waarin dit reuze volk de zegen des slaabs geniet het zijn een soort van torens welke zijn met verschillende trappen beklimmen indien je echt er hun woning beschoudt en van een deze grote zwaaluneste tegen de zolder opgehangen de gordijnen ziet opengeschoven en uw oog stuut op een hoge stapel kussens waarvan de slopen op een zeer eigenaardige en alleen markense wij zijn bewerkt en waarover een keurig gespreid ligt op dezelfde wijze bestikt zowaar niet dat daar de plaats is waar de titan zijn titanen in de armen zingt het is het promptpet want ook hier wordt gepronkt dat getuige bovendien alle de wanden der armerlijke hud niet minder blinkende van gedreven koperen schotels dan de poffertjes kraam der beroemde firma Spandonk maar gevaarbaasd u als jij dit eiland in zijn lengte en breed doorwandelt jij zelfs de huizen binnen treed geen vrouwer te zien geen wonder zij zijn voorkomen mensen schuw een vluchte op de aandelijk van een vreemdeling zo jij er echt al ene enkele te zien krijgt zult jij bemerken dat zij een paar hoofden kleiner zijn dan de mens een zelden uitmuntende in schoonheid zij dragen witte kappen maar uit het voor haar in twee lompen onbevallige niet kruillende vlokken langs haar aangesicht valt haar jak en rok zijn van grove stof en op de borst speelden zij een witte doek al wederom op marktense wijze bestikt het jak is meestal veel kleurig en wel zo dat het van achter en anders is dan van voren doorgaans toonende marktense vrouwen een rode boezem en groenerug of omgekeerd de kinderen hebben geen ander speelgoed dan een tamgemaakte zeemeel die zij een ijzeren ring om de hals toen dragen wat hun voorkomen betreft jij moet ze niet beoordelen naar het proefje dat daarvan op de laatste kermissen is te zien geweest toen gij u tot uw uiterste verbazing enige honderden ponden gevolgd mens en vlees op naam van een zuigeling van 3 maanden zag het voorstellen het toonde u echter wat de natuur op marktense vermag en welk een voedzaamheid de marktense moedermilk bezit weshalve ik alle monneke damse huisvrouwen die wel marktense dienstmaarten gebruiken zouden zich van marktense minnen te onthouden de kodigste figuur maken te midden van dit ouderwets dit 17 eeuws geslacht de predikant, de schoolmeester en de chirurgijn pigmeen, bij ongeluk onder deze enaaks kinderen verdwaald en weer meer hedendaagse kleding zonderling afsteekt bij die der lands kinderen die allen ochterdoks, allen hart leers en allen welvarende zijn einde van de marktense visser de jager en de polstrager uit camera opskuren dit is een LibriVox-opname oude LibriVox-opnamen behoort tot de publieke domain voor meer informatie of om je aan te melden afrijwelager ga naar LibriVox.org camera opskuren een hildebrand de jager en de polstrager morgen zegt de jager en hij steekt zijn groen gemust hoofd om het hoekje van de deur daar woning waarin de boer en de boer in met acht en negen kinderen twee kneks en een meid hun ochtendstuk zitten te gebruiken morgen, Ari, roept de boer terwijl de rogebroodkruimers die hem bij deze begroetting uit een volle mond vallen door de jachtgrond worden opgesnuffeld reis opsteken twaalf blaadjes zegt de jager zich op de stalling, nederzettende en in pijpje uit zijn pet kregenen terwijl hij het geweer tussen de benen houdt waarvan de boer in de ogen niet af kan houden staat in de rust, moeder nou ja, Ari, dat is goed maar een mens is er toch altijd scrimperjeusig van heb je er al gevangen? Ari, vraagt de boer de boeren noemen het vangen twee krelers om twee, ik heb ze zo lang bij zei meneer geleid nou merkt u vrouw aan ik denk dat Ari daar al menig heeft had ik wou eens er wel reis bij mekaar zien, zegt de jager de jagers hebben altijd het heiwee naar Eendal Josaphats van het door hen geschoten wild zie je daar hier nog al? vraagt hij verder ik bespeur ze zo niet, zegt Krelers maar hier met Piet die zit ze nog wel dik gister en avond, zegt Piet een opschietende knap de oudste van Krelers om die met een wens in de ogen beurtelings, de jager en de wijtars en het geweer heeft aangekeken gister en avond ging er te met in tussen mebiendeur een dikke hoor mag de jongerijs meelopen? vraagt Ari en Krelers om? nou ja antwoord deze het zal wel lukken Piet verslik zich haast aan de laatste korst van zijn roge brood met kaas in daar je slit wordt uit een dorst de voorschein gehaald en pols en polsrager zijn geimproviseerd zodanig is de woording van een polsrager nooit was in schepsel ter wereld dankbaarder voor zijn bestaan geen begunstigte slaaf kleef zijn meester getrouwen aan dan de polsrager den jager hij verlaat zijn zijden niet hij springt den jager voor over al het sloten en klimt hem over honderd dikjes na hij wandelt met hem hij jachtveld de moeiende zingen gezagen af hij staat als de hond staat en apporteert als de hond apporteert spreekt de jager hij hangt aan zijn lippen beeld zilt met het onbepaald geloof en niet licht zijn de proeven waarop hij in deze gesteld wordt geen grote leugenaars ganserijders en jagers zegt men wel maar wat wondergeschiedenisten deze laatste ook mogen opdissen van zes hazen geschoten op één stuk van twee watersnippen in één schot in den donker van hazen die op één loper nog een gezicht ver weg liepen van anderen die met uitgeschoten ogen tegen den hond insprongen van hondas die rondrijden neervielen weer opvlogen, weer rondrijden en nog reis neervielen varenden die op den hond gingen zitten en roerdompen die met den laatste ook wegvlogen de polsrager trekt geen enkele deze grote gebeurtenissen in twijfel de jager in het algemeen is zijn oracle zijn afgel het valt hem niet in dat er mogelijkheid bestaan zou van enige optiering enige vergroting bij smonstverhalen en in het bijzonder hoort hij dinjager met wie hij op dat ogenblik jaagt voor de grootste van alle jagers, de nimrod nimroodorm ja zelfs in diner iets vergroot moet worden hij is de eerste om den jager die moet te besparen wanneer hij hem al de verhaal die hij zich van hem herinnert nogmaals te binnenbrengt en zich nogmaals doet mededelen schitte jager raak, de polsrager schoon hij niets gezien heeft dan wat vuur en rook heeft het haas hem maar over de bol zien buiteren eerst het haas vrij de polsrager beweegt dat hij haar de wol bij vlokken heeft zien afstuiven gebeurt het in enkele maal het gebeurt nood zware jagers en polsragers maar het zou toch kunnen zijn na een ongelukkige jacht met sneeuw aan de lucht tegen het sluiten dat er een haas meegenomen moet worden die op de grenscheiding van in privatieve jacht ligt kordom om het hatelijk woord dan maar te zeggen in het leger moet worden geschoten of schoon er dan ook strik genomen een pols en een polsrager is om hem te doen reizen de lepers hebben zich niet boven het gras opgeven hij ligt al te trekken net toen hij opreest zegt de jager je was de gauw bij zegt de polsrager hij was je haas de gauw af in anderzoom in het leger geschoten hebben dat geloof ik ook wel van zegt de polsrager net het dikke overgeweep hebben toen hij het beet kreeg de polsrager spreekt al dus niet uit beleefdheid of uit laagheid maar uit volle overtuiging een mooi haas zegt de jager daar heeft een arme drummel met een klap in de nek afmaakt een mooie rammelaar een mooie rammelaar een goede polsrager ik zei je om als wauw dat er op dit stuk in reizen zou herinner de jager het is waar ook antwoord de polsrager schoon, de jager de woorden niet van zijn lippen heeft laten komen je zag het vast aan de hond nee zegt de jager die let wauw de polsragers venatorische geestingen goedkeurt dat niet had je hem dan speurt in het sleek aan de dam ook niet herneemt de jager met grote wijstheid maar daar was daar even om als een voedster op gegaan was dat een voedster aari die je meeschoot meeschoot vraag de jager met verontwaardiging hij had hagel genoeg je zou te morgen wel vinden en de polsrager is een andere dag op dat stuk om aan de gevolgen zijn aan woonden overleden te zoeken en indien hij hem niet vindt stroopers moeten er voor hem geweest zijn om hem weg te halen een wildeer hem hebben verslonden ofwel mede leidende natuurgenoten zullen hem daar zij hem vonden ventelende in zijn zweet dat wild zij gebloed op een rug hebben weggedragen tot dicht bij de naaste in de koei waar hij onder bescherming van het koeirecht de adem rustig heeft kunnen uitblazen aan het ruige kantje van een koeire sloed wel overtuigd dat hij hem niet aan hagel ombroken heeft einde van de jager en de polsrager de leidse peujeraar uit camera opskuren dit is een LibriVox opname alle LibriVox opnamen behoren tot het publieke domein voor meer informatie om te melden als verwilliger ga naar LibriVox.org opname door Marloes Schoonheim camera opskuren door Hildebrand de leidse peujeraar een leidenaar spakt Emaal Garom aan ik bid u boodsmann hoor mijn beden zo ik Emaal in uw schuit moet treden oh laat het zijn bij Domkermaan mag peuren uit uw bootje krijgt gij de helft van het waterzootje en kwijt u bovendien de grond daar ik mijn vetste wormen vond studenten Almanac 1836 het wapenterstad Leiden vertoont de sleutels van Sint-Pieter een onvergevelijke mislag het had zijn visnet moeten wezen het is de stad ook de akademiestat ook de stad de Egyptische faroos ook de stad van Bül en Bolussen maar boven en behalven dat alles de stad de visers naden haar van de kant de hoge woord, de koe de witte, de Rijnsburger de Marenpoort of van welke poort gij wilt, overal wappert u van Leuning der Brugpoort een opgehezen tootbel tegen wandel de leidste singels rond geen drie bomen zult gij zien of gij ziet bij de derde een hengelaar in das, jas en grasgedoken een neuswarmer in de mond aan zijn rechterhand een kluit wel geworden visdeeg aan zijn linker 3 of 4 ziltoogende blikjes bezoek Leiden bij Hoogwater gij zult de Lieden van de Apothekerstijk en de Oudevest op Heetendaat verrassen daar zij bezig zijn in hun voorhuizen de binnengespoelde steekobaartjes gehouken volg Leiden in de vergaderzaal der edelmogenden gij zult het zich met hand en tans zien weeren tegen de droogmaking van het Haarlemmermeer op grond van het overoutrechterstad op een gedeelte van het viswater als ik echter zei dat de stad Leiden een visnet voeren moest noemde ik het gepaste maar het meest gepaste nog niet ik sprak van het net om bij Sint-Pieter te blijven want eigenlijk wezen moest een paar gekruisde hengelriten een paar vishoeken overkruis het is selder om de vis dat men te Leiden visst het is om te vissen en de langzaamste genieting van dit genot gaat voor de beste niet om met een enkele trek van de zegen een 2-maldaags ophalen van een schakel of met zet-hengels die hun dins doen terwijl gij slaapt een macht van schubbig watervolk is het de echte lionaar te doen de zaligheid van het knob hebben, van het zientrillen indopen, onderduiken van de dopper en daarin van het zuigen van een langwijlig aaltje het leuteren van een zeurig postje aan de onmerkbare hoek is hem genoeg katvis is hem evenwelkom als doop en waterbaars katvis is de lionaar deerbaar al wat aan de albeid en met bloedende kiewen met een half uitgeborede ogen van de anmel kan worden afgescheurd zie daar wat hem gelijklijk gelukkig maakt een hengelaar kan geen goed mens zijn heeft Lord Byron gezegd maar de lionaar heeft één troost en slecht minst die tijd mij dunkt ik hoort hem antwoorden van Engelsen gesproken zij hengelen met geschilderde vliegen om niet bij iedere vangst een dubbele vereetheid te begaan wat zou de zijvel zeggen van de groezamheid waartoe zich de lionaar in staat gevoeld als hij de peurstok gereed maakt please volg mij in deze achterbuurt het heet hier de kamp kijk eens zo hij kunt door dit groenevenster glas naar binnen wat ziet hij ik zie een vrouw met de haren door de mut die kleine ronde koekjes pakt best van waterameel en een beetje olie het is voor de lui voor wie een oortjesbrood is opeens het is de vrouw van de leidse peujeraar ziet hij haar man niet yes die fellow met een slaapmuts op in een duvelse jas dezelfde het is de leidse peujeraar in eigen persoon een karakter dat alleen in deze stad gevonden wordt de linker vleugelman van de opgaande line van leidse vissers de verwerpelijkste vorm waaronder zich de algemene hengel liefhebberij voordoet wat doet hij hij reigt iets aan een taal dat hij het een rode pot haalt iets langs, iets smerigs recht zo het zijn pieren, sir niks dan pieren, pieren van het echte soort met gele krantjes om de koppen in die pot zijn meer dan 100 pieren en zij worden door zijn nijvere handen aan een vrij dik snoer geregen bij de kop in en bij de start uit straks zult ge hem deze pieren keer landen een soort van kwastzienaken niet ongelijk aan het uiteinen van een bloedcorralen PRDR met deze wormenfranje wordt gevist dat het pieren en deze zondelingen passementmaker heet de peujeraar horrible, horrible, most horrible net niet zou de peujeraar antwoorden indien hij u verstond net niet, jouw vreemde stoetaspel want door die weg krijgen de nalen geen hoek in haar gezicht zie je wel, je kent alle dingen 2 ledige opvatten het platleids is lelijk en het leids van de peujeraar is het platste als de maandonker is, gaat de peujeraar tegen het vallen van de nacht uit met een lanteren onder de arm en zijn korte puurstok waarvan de bovenbeschreven wormentroetel af moet hangen in de hand, de blauwe slaapmits op het hoofd en de volste jas aan klompen aan de voeten een pipe in zijn hoofd in zijn zak berust een grote flesje never en in zijn tabaksdoos bewaart hij een briefje waarin de commissaris de politie van Leidend getuigd dat daarin genoemde peujeraar geen schelm is en misschien wel geen houtkapend zo al komt hij met zijn schuitje wat dicht onder een zaagmolen zo wandelt hij naar het een of ander kochtje waar hij volgens afspraak een andere peujeraar vindt en na nog gauw voor drie zintjes genomen te hebben begeven zich de collega's naar een gemeenschappelijk schuitje een klein platboomtvaartuigje dat zij met riemen en een geraveld stuk doek onder de geursepeerde titel van Zell aan een stok opgestoken in beweging brengen Zoras men een goede lichtplaats gevonden heeft wordt het zel gestreken het anchor geworpen het mat tegen de wind opgezet en het peuren neemt een aanvang het is een esthetisch ding alles komt hier aan op het gevoel de kunst van peuren bestaat in het zachtjes op en neer bewegen van de peurstok waardoor de verlockelijke warmend vranje in een gestadige onrust is en telkens als de speujeraars fijn gevoelige vingertop nee als zijn hart hem zegt dat hij beet heeft slaat hij op en het verschalkte aaltje spart tot in de schuit en Zoras, het viswater daar te plaatsen is uitgeput wordt het zel gehesen en een andere lichtplaats opgezocht zo dwalen de peujeraars over Rijn, Zijl, Leidsevaart, Haarlememeer ja, komen dikwals tot Sernebei de hoofdstad en nacht op nacht wordt gesleten in onvermooit gebeur hoe zuur wordt dat eerlijk stuk brood gewonnen dank voor uw medelijden mevrouw het doet u hard eer aan maar geloof nooit dat het deze lieden ombrood te doen is uw edelisjewaant dat hier voor vrouw en kroost wordt gezorgd met opoffering van nachtrust en gemak in het minst niet er is een test met vuur er is zout er is een koekenpan aan boord de aal wordt op de plaats geveeld gesneden, gebraden en door het vriendenpaar onder rijkeleke bevochtiging met schiedamsvocht gegeten terwijl de vrouw haar sens koekjes bakt en zelf met haar kinderen hongerlijt daarom ook als deze Ulyssussen naar hun lange zwerftocht eindelijk hun huisgouden weerkomen opzoeken wordt een zij gewoonlijk door hun getrouwen Pinedopees met de vereerd een titel van Luibak Begoed een liefdenaampje het welk deze tederen voor haar wederheftem hebben uitgedacht Luibak heet het van haar besprakte rode lippen Luibak, kom je weer uit je smolschuit want deze naam draagt het puurvaartuig in de huiselijke kring einde van de Leidse peujeraar de noordhondse Boren uit camera Obscura dit is een LibriVox-opname alle LibriVox-opnamen behoren tot de publieke domein voor meer informatie of om je aan te melden al vrijwelker ga naar LibriVox.org camera Obscura van Hildebrand de noordhondse Boren in flink wijf is Gees Riek reizig, kloek en welgemaakt haar aangesicht blinkt van dat frisse rood en dat glansige wit het welk aan de Westfriezen vrouwen eigen is waarbij als zij op er zundag zijn het snoer van bloedcoraren groot als knikkels zo helder of speurt afsteekt ik verzeker u dat zij die niet bleek dragen en Gees ouwe minst ieder vindt dat de kap haar goed staat op dat glad wit voorhoofd bij dat kleine rechteneusje die kleurige wang die grote blauwe ogen die zachte ronde kin die blanke hals het enige brek van haar schoonheid een gebrek dat zij met de meeste noordhondse gemeen heeft is haar gebit bedoven door Stoutekoek en oneindig veel slappe koffie geen vraagt wat voor kleur van haar zij heeft niemand weet dat het is tot ten wortel afgeschoren daar komt geen lokje voor den dag haar wordt een onwaardig verseel zo gerekend waar men in gooit den naald over het voorhoofd in gooit ijzer vergeefde tegen strijdigheid ta benaming over de oren in paar gooit den boeken aan de slapen en een paar gooit den spaulden dan nevens draagt en men erbij wagen zouden dat de kap de mooie, heldere, spierwitte zorgvuldig gestrekenen kap niet glad zou zitten maar wat is dan dat zwarte doetje dat bij de gooit de boeken uitkomt het is een kleinigheid, false haar onbescheiden vrager al daar aangebracht als een verontschuldiging voor het afscheren van eigen of nog liever als een wetenschappelijk bewijs dat de noordhoornse boerin zowel als al wat papillote legt friseerd en brandt zeer wel weet dat er tot dat opzichtig gedeelte van het menselijk lichaam het welk het hoofd heet haar behoort alle boerinnen dragen dit doetje het is een ingehaald krootje dat de staart in een bek steekt van zwart haar blond is bij allen verarschuwd als jij al de bijzonderheden van haar uitwendige persoon behoor ik heb opgenomen begeeft u dan tot de beschouwing van haar inoikewaarde daar staat zij nu die na zijn beesten het hoogstaat aangeschreven in de schatting van Driesrich haar wauwbeminde eigen oot ik zeg na zijn beesten want als zijn beesten sterven kost de inkoop van andere geld een vrouw is om niet terug te vinden en brengt mogelijk nog wel een steuvertje mee misschien is wel zo'n beste keizer niet maar een mens moet wat lagen in de koeien zit hij ook niet het kan goed en kwalijk uitvallen dat is avontuur de bestemming daarnoord hoont ze boer in als zodanig eerst kezen kezen altijd kezen is bestendig te zorgen dat de melk die zorgt in zijn savings naar melkers tijd wordt binnengebracht de deur niet uitgaan dan in de gedaante van goede, gezonde en niet barzende kaas en dat geeft haar dagelijk zoveel werk dat men niet weet hoe zij de tijd vindt om kinderen te krijgen nochtans krijg zij ze in grote menigte maar ook als het puppy, de pas geboren een dag of drie door de buren is gekeken en in dat zelfs bewonderde tegenwoordigheid van het betamerlijk aantal suikerstukken besluiten met suiker gegeten werd verlaat zij de kraamkamer alweer en begeeft zich ogenblikkelijk aan de kaastroepen in diengezindelijkheid zien wilt die het hard goed doet komt dan haar boerderij binnen het is hier niet de zaanse en broek een waterlandse kleingjesigheid die op meulen rondsluit en oude meubelen en huisraadspaard vrijvende, putzende en gladmakende wat zij niet zou durven gebruiken maar in heldere reinheid die altijd wasst en schoonhoud en blinken en glanten doet te midden van het veelvuldigst en het onophouderijks gebruik zie deze lange rij van ter halfmanshoog de afgeschotende appartementjes overbij naar de gele lengte daarboerderij de beschorten en posten alles bierwit en blinkend koperwerk daar tegen opgehangen met zand bestroot en in figuren aangeveegd gezuid al met uw beste rook in gaan zitten echter zijn dit de zauwe de plaatsen waar de zwinterst de beesten staan uit de groep, groot die er langsheen loopt zou het geimmer smal klusten maar zie nu de korn de kaastoppen de pers de kuipen, de doeken de kopen waarin de kaas haar zuid en haar vorm krijgt het is alles even zuiver en lekker om aan te zien het hout is ruw en de koper glad van het schuren en geest zelf laat zij vrijer ik voor uw ogen met haar bloten dikke arm in de melk toe beroeren waarin zij het stremsel gegoten heeft de kaas zou er u niet minder staan het is heel wat anders een noordhoornsoeborin of een keukenmeid op een stoomboed de kleine kinderen zie daar het enige dat vuil is maar ze roren ook de hele dag met hun kleine honden op de werf in het zand binnen zijn huis is hun grondgebied geen zins dan om te slapen en te eten in dat gedeelte de woning waar de kaas gemaakt wordt daar is de boeren alleen maar als de melk thuiskomt ontwaken in de onderscheidende hoeken de boerderij in Cyprische Kater in Witte Poes in Zwarte en een roodbondekat uit hun duwtje en komen nog rijkere engeverig op de emmers aan die gezij zich op hun achterpoeten verheffen geleerde kermishonden om in trom en zo zindelijk als deze dieren zijn om met hun zindelijke tongen hun toekomend gedeelte van de melk af te romen en daarna hun zoete dromen wederom op te vatten op de plaat op een warme stoof en in een kozijn van een venster gees is goed hartiger, spraksamer en in weinig minder eigensinnig en bevooroordigd dan haar man met wie zijn nood keef dan in het geval dat hij de hoogste prijs niet voor de kaas gemaakt heeft die haar tederen handen bereid hebben in haar jonge jaren was hij vrij luidtruchtig als ze eenmaal losraakte maar op den duurzoom en het haar niet hebben aangezegd ze had vele aanbieders waarmee ze naast landswijs beurtelingskermen zit zonder haar keuze te willen beparen en zonder dat het enig sinds tot gevolgd trekking leiden mocht haar echt vriend heeft haar een beetje bij verrassing genomen zij betuigd een goed man aan hem te hebben en zou hem niet graag missen en aan die waarheid moest jij niet twijferen overneemt ge dat zij bij eventueel overleden van haar driest binnen het jaar met haar knecht rood een jong borst die ze er nooit op heeft aangekeken bijna ze ooit als haar ooitste zoen niet omdat zij volstrekt een man maar omdat de boerderij een boer moet hebben de wijze nu waarop drie kreeks en geestje vrijde en troide was een rechtstal van noordhoornste zeden en uit zijn eigen mond opgeschreven al dus tinsdag aanesniegen vrijdag aantekend je zou zeggen hoe dat zo haastig maar we waren met zijn 3 jongen borsten vrij gezell en we hadden mekaar daar de hand opgeven die je les draait die zij het gelach betaren nou de ene van ons die was al weg met een franse weet je daar hebben we nooit meer van hoord doodgeschoten werd ik denken deurde kezaken maar zaterdag hoor ik dat mijn broer die was dan eindelijk te derde man versta je ik denk jongens uit je lach betalen en geen wijf dat geet niet aan nou zondags gong ik er op uit hoor maar ik weer gestuurd der ik toekwam was gezelskap dat kon ik al horen weet je buiten de deur ik dacht nie der pas ik niet maar tinsdag en toen kreeg ik er klaar ze komen wel maar toch al even dat had ze niet docht en ik trouwde net met mijn broer op dezelfde dag knap hoor oh heer de witkopen daarmee de het schoonige slagbedoelende de witkopen te bedoten dat ging duurtweerd altijd een best wijf had en kezen ze ben daar geen beter einde van de noordhoornse boeren de noordhoornse boer uit camera op scura dit is een LibriVox opname alle LibriVox opname behooren tot de publieke domain voor meer informatie of om je aan te melden al vrijwilliger LibriVox.org camera op scura van Hildebrand de noordhoornse boer kom op een vrijdag voormiddag in het Kaarse Zunthe Alkmaar de meer dan 70 dorpen die rondom de noordhoornse metropoles liggen hebben een contingent geleverd beemster, peurme, schermen waard hebben zich leeggeschut in het kleine nette stadje alle straten die in een poort eindigen en vooral de zogenaamde dijk een breed plein binnen de stad staan voor van een geel en groen afgezette wagens op het krat beschilderd met bloemporten, kroorletters gedichten alle stalend van de dampen naar paarden al de bierhuizen en kroegen dampen van de rook hunnerpijpen al de scheerstoenen prijken met hun ingezepte aangesichten waar hij komt bij de tabaksverkoper in de komen hei in een portewinkel bij de schoenmaker die alle dubbel hebben uitgesteld bij de notaris de notarist de advocaat de dokter en de huizen van de duizend en één dijkgraven en penningmeesters van polders overal ontmoet geen boer de een zoekter de beurgevader van zijn dorp die van alkma uit de belangen stenen kinderen het best behachten gekomen de ander haalt bij de smitsbaard dat voor een ziek paard dat deze noord anders dan gezond gezien heeft dat alkma al de overige dagen van de week zo stil en levenloos dat het een stedigen schijnt opzettelijk vervaardig voor begrafenisten in giercing waarin de bijzondere kosten aan de begraafplaats besteed een iegelijk versterken moet die ze zich verstout is nu aan een van gewemer en gegonst vervulde bijenkorp gelijk inderdaad zijn hier de bijen bijeen die uit de kenmerse en westfriesse boterbloemen haar honing en wassuigen de lange straat een straat die haar naam van de familie de lange schijnt ontlenen welke beurtelings met A, B, C gequalificeerd op 3 vierden de deurposten prijkt is van Boeren en Boerinnen vervuld die de laatste in lange reken bijeen de stoepen de grootsmeden op en afdrentelende of de koekwinkels in en uitstroomende in luidgesprek lachende met grote monden en zich op de kniekloppende bij iedere nieuwe uitbarsting van Boerinnen geestigheid maar de grootste drukte is op het Waagplein waar de kleine gele kaasen bij duizenden ponden op uitgespreid en met het naamcijfer de eigenaars gemaakt de zeilen nederliggen al wat jij hier ziet moet voorklokslag van 2 in verkocht zijn na dat uur mag geen koop meer worden gesloten en geen Boer wil of kan zijn kaas weer meenemen hij moet ze verkopen even zeker als ze kooplieden uit de eerste hand haar moeten inslaan ten hoogste prijs te maken is een kunstje dat menen ik Boer die aan vrijdom uit ziet en het op alle andere punten in geen geringen mate is uitnemend verstaat aardig is de gemaakt de toren waarin geloofd en geboden en waarmee de koop eindelijk gesloten wordt alsof de beide partijen al kan daar met grimmige gezichten wijs willen maken dat de bloed eruit moet maar nu komen de kaaslopers in hun witte pakken en met hun gele groene en rode hoeden op hun onveranderlijk zukker drafje en brengen den verkochte stapel op de borst waar hij heen moet in een schip of in een pakkerijs zie hier nu de levenskracht vernoordhoomt het is niets anders dan deze kaas die het verdedigt tegen de woede der zee die het in groen land doet zijn en blijven die al noordhoornschoorsteen roken doet wilt jij weten of het ten broer wel gaat zo verneem na de prijs van de kaas vraag jij of het arme zakje zondags gewaar wordt oordelig is geweest of de landheer merkt dat de kaas het gehele jaar door preisig was antwoord nee grootsmeden en koekenbakkers merken het al zo goed boerenkermissen de alkmaarse kermissen floreeren ervan want de vrouw hoort van opschik en zoetigheid en de man weet grof geld te verteren als hij uit is voor zijn plezier in dit regia 1841 is het hooi bitter slecht uitgevallen maar toen de kermisklok de alkmaar geluid had kwamen er niet meer dashesen en wagons om binnen langs alle wegen en door alle poorten beladen met boeren en boeren met witte wijn en een rode met suiker en al wat verder tot opscherping de levenskezen tot tafelkonden worden gebracht en de ponte koek daarbij niet minder omliet te smaken dan in enig vorig jaar en het paardespel daverde niet minder afgreisig van hun onbepaalde bewondering voor de edere kunst de halsbrekkerij en de onovertrep voor de kegrappen van de kluin die onvalt als in stok de klachten werden tegen kors tijd voor de land heer gespaard om zijn edere in rekening te valideren het echt ooit noordhoorns boeren typen verdwijnt langzame hand of wijzig zich zoals alle typen op deze alkmaarse kaasmarkt vind jij het in allerlei schakkeringen dit oude kerotje wiens vrolijke ogen ruim zo goed laag als zijn mond uitkijken onder een breder rand van een rondborgen hoed dien hij met een pijp het steeltje op zijn hoofd vastgroefd tegen de wind is het ooitste typen een smal gevaar van rood kartunendasje is met gouden knoopjes om het in hals vastgemaakt een lang bruin van buis met één rijgrote knopen op nonactiviteit haken en ogen doen en dienst hangt hem tot over de heupen zijn korte broek achter het gebied over schenen en keuten haar onwaardig en laat het geel over en de grijze kozen die in dikke schoenen met zware zilverige gaspen eindigen zo wanderen er hier nog enkel rond met lange geschilde stokken in dan hand die hen tot de kin reken mijn besterk verbied mij al de tussen typen te beschrijven maar wil je je jongste zien hier is het in blauw buisje met een vulpende kraag dat hem tot even onder de schoordablader rijdt de rechts geheel pantalon pantalon van groen fluveel een worndas rood, groen en gelige vlampt om den hals en na verschil van gelegenheden in groten hogen breed opgaande deel omvatten de hoed op het hoofd of in bondherige pet met de klep na mate van regen of zonnenschijn in de ogen of in de nek gedraaid 10 tegen 1 dat het ooitste typen in vrolijk praatvaar en de jongste in stuggen stijven, achterdochten houten hark van invent is te margen is de voornaamste bezigheid van de noordrondse boer hij is eigenlijk een koopman en beheerder van zijn bezittingen dat is ouw zijn een zedelijke eigenschap zijn meer negatief dan positief vraag jij of hij een eivrige kerel is ik antwoord hij past op zijn spul vraag jij of hij geregeld leeft antwoord hij drinkt alleen op marktdagen en kermissen is hij een ophakker en een smijter nood als hij nuchteren is is hij eerlijk hij meldt geen andermans koeien uit is hij barmhardig hij is goed voor zijn beesten heeft hij zijn vrolief daar is geen beter kezer bement hij zijn kinderen ze krijgen dikke stukken bootrammen en de mister moet ze niet aan het hoofd slen is hij godzienstig en gaat getrouwd naar kerk zijn ideaal is te wonen op een eigen boerenplaats in een gedeelte van dan poeder waar hij de weide vlakte rondom zich heeft zonder iets dat zijn vergezicht afpreekt en geen andere meiden of kneks na te roden dan zijn eigen kinderen de afgoeden van zijn hart zijn in mooi zwart bontbeest met vooruijers en een jongpaard voor een blinkende boerenchees met vergoorde wielen al zij luchtigste en zierigste van alle ouderwetse en nieuwe wetserijteugen met zijn opgeschikt weef na een boeren kermis rijden mag en het gelukt hem door middel van zijn paard de zweep gebruikt hijzelf afgrijselijk in den bek te trekken zijn evenments voorbij te rijden dan smaakt hij in genoegen waaraan de ouderboer niet gedacht heeft toen hij zich zo opwond over appels en tentpere plukken maaien, hooyen, schuren, tas stapren, vol, valtgewas schapen, scheren, uijers, drukken en verdies mee zij 1841 einde van de noordhondsse boer de baker camera op skeura dit is een LibriVox opname alle LibriVox opname behoort tot de publieke domain voor meer informatie of om je aan te melden afrewelgen ga naar LibriVox.org camera op skeura van Hildebrandt de baker de naam van baker is een zonneklaar bewijs dat er schoen uit volk baakster zegt juist geen uitgang op ster vereist wordt om de titularis van een bijuitneemendheid vrouwelijk om te kennen te geven vrouwelijker dan het haren is er wel geen de onbeschedenheid van een geslacht aan mannen heeft aan de reeds in Spijt aan natuur in verschillende baker van maatschappelijke bedrijfigheid ingedrongen die oorspronkelijk en naar recht tot het grondgebied daar vrouw behoeren er worden mannen gevonden die voor ons de naald hanteren er zijn er die ons ten pot koeken ja, zelfs zijn wij mannen voor het grootst gedeelte met verachting daar wel voegelijkheid door mannen ter wereld geholpen maar nog nimmer heb ik de eer gehad iemand van mij ne kunnen te ontmoeten te kennen of te horen noemen die hebben roep van bakker anderstand in kaas van de hoogste urgentie en slechts voor een enke ogenblik had uitgeoefend heeft een man u gebakard meneer zo een man u hebben kunnen bakeren dat zijn verre de uitvoeren gezorgd die dat vereisten die gij behoeft het trot ze heer de scheping die daarheen stapt als een pouw en oplazen met sporen die gij behoeft het heer vrouwenhater die daar geen andere verplichtingen aan de tederen kunnen herkend of begeerd dan dat zij u ter wereld gebracht heeft die gij behoeft het en doenlijk ogenblik toen gij schrijgend en naakt dit toneel uw helthaftigheid werd opgedragen op dat licht en lucht u niet te stompenschadigen uw eigen onbesuistheid u niet voor goed ongelukkig maken zouden en gij er niet al uw leven zou het uitzien als in Turk de uitvoerige zorg kon onmogelijk iemand anders dan een baker zelfstandig na wordt vrouwwerk u bewijzen het is ijzerlijk jammer dat gij u zelf toen niet aan schout hebt met uwe knietjes opgetrokken tot uw kindje en liggende voor de manden in haar warme schoot dat gij de vriendelijke ogen niet over u hebt zien lichten met een uitdrukking van zo teder, zo ontferment in liefde dat zij u al uw leven zou zijn bijgebleven maar wat was het gij had toen nog geen ogen die zien konden veel minder droeg gij een bril de naambaker komt van baken dat is warmen koesteren in baker gehad te hebben eerst in de eerste dagen zijn sleven gebroeid en gekoesterd te zijn het is niet anders spijt het u heer je vrouwers meen gij dat het beter zou geweest zijn u op zijn laplands in heetwater te baden en daarna in de sneeuw te roren in plaats van u met de voetjes voor de mond te houden en u op doek in te wikkeren zodat slechts deze u we handen en dit u aangezicht het zag op mijn woord toen zo geel als goud zichtbaar bleven om de bewondering van huisgenoten en buren gaande te maken over zulk in kind meen gij dat bij een of andere behandeling u baard nog voorspoedigal zou zijn opgegroeid u hand zich nog gespeerder onder uw glas zeehand schoentje zou hebben vertoond en gij u te paard en te voet nog krachtiger en leninger bewogen zou het hebben er nu het is mogelijk maar hier is het portret van meneer u overgrootvader ook gebakerd meneer ook gebakerd in zijn tijd en ik geloof vrijwel broeiender vrij wat stijver dan gij de gebaker de kindertjes geleken toen ongelijk veel meer dan nu op de poppen van den zijdenwoorn maar wat dukt u hij ziet op uw neder alsof gij nog in de luren laagd houd u bebaken een ere in het vooruitzichter bij haar naderen als hij daar was was de sterren altijd bedaarde ondervinding rijke medegevoelende handige zacht handige klookzinnige vrouw voor uw moeder als in Engelgoods en ook daarna haar trouwe zorg voor u was het enige niet de jonge moeder had nog steeds veel zorg nodig zij die zo zorgeloos was toen alles goed ging en haar eersteling aan haar broezem lag en die allerlei gedaan en allerlei gewaar zou hebben dat haar jong leven had kunnen in gevaar stellen en u van in moeder beroven eer gij nog wist dat gij je moeder had wat u betreft nooit heeft in uw volgend leven in vreemde zoveel geduld gehad met al uw curen bij dag en bij nacht nooit in vriend zelfs geen kunst vriend u zo overvloedig in het aangezicht geprezen nooit in weldoener zoveel stank voor dank van u ingeoost van harte hoop ik meneer dat gij haar onschatbare diensten nog eenmaal zult weten te waarderen bij het kraanbed van de echtgenoten van uw hart bij de vuurmand van uw eerstgeboren zoon dan zei het orenblik daar waarin gij zegt oh mijn bakster gezegd baker gij trok en goed loon gij had veel noten op uw zang de meiden haden u deswege met al het vuur van ingloeiende partijhaat gij ontvinkt in schat aan folien gij deed mijn moeders aan mondelstriken en moskovisch gebak verdwijnen als een morgenevel maar gij waard onbetaalbaar gij had, als ik het maar uwe vooroordelen uwe bijgelovigheden uwe eigenzinnigheden gij waard waar ligt niet geheel en alvrij van kwaadsprekendheid maar u teder en al gezette waaksame zorg geven u aanspraak op een kroon mij is in mijn kindse dagen op alle scholen in alle geschriften voor de jeugd steeds voorgehouden de plichten van dankbaarheid de betrachten jeegens mijne ouders en onderwijzers maar mijnen kinderen zal ik er kentere kijk in prenten jeegens hunne ouders en onderwijzers en bakers en zulks de meen en nu het getal onderwijzers met een lera in de gymnastiek vermedeld is dit opstel schijnt alleen van de goede bakers te spreken Heel de brand heeft geen slechte gekend zijn eigen baker was inuitstekende hij zal zich zijn leven lang verbazen dat er met zook een baker niet voor treffelijkers van hem geworden is 1841 einde van de baker