 Azərbaycan hükumiyyəti biznes kurmağı üçün o qədər rahat bir şəra et yanadır ki, onlar bu şəra etdən tam su istifadəriyir və istəyəlacı oqlarını geniş tozullar. Dəyəlizlə edirlər, kanal onun üçün əfəyindən sizlər salamlıyorum, əfəyindən bən Şəməyəmək sizinləyəm. Konu ammisi Azərbaycan İstəyələksilər Bəlinin Sədələ, Eyyüb Seynəvdu. Eyyüb Məlum, xoş qədi sizi. Təşəkü edirəm. Eyyüb Məlum, Məlum olduğu kimi bin üçə gün öncə milli mezziz qida tərkəsliyi haqqında kanun qəbul edikdir. Qida tərkəsizliyi vətandaşlarımızın sağlamları genefondumuzun qorunması baxımından çox vadizm məsələ edir bilisiniz. Bu baxımdan yeni qəbul olunmuş kanunu necə dəyələndirisiniz? Eyy, təsslər olsak ki, bu kanun geniş iştimali müzakiyyədən keçmədi, ən aşaqası 25 ildi istəyələyəcəyi yoxularını qoruyan təşkilat orada təmsili olunmadı, hansı mələlə də müzakiyyəri olunupsa da belə çox dar bir çərçivədə işləyimi görə müzakiyyə olun. Və əsasəm oradan sahibkarlar iştirak edikdir. Və düşünürəm ki, bütün kanunlar istəyələyəcələr üçündür. Təsadüfi deyir ki, bir çox ölkələrdə, o cümlədən qonşu ölkələrdə belə bütün kanunlar istəyələci ekspertizasına keçirilir. Hər bir vətandaşın həyatı üçün əhəmətli olan qıda təlikəsi haqqında kanun çox təsiv ki, geniş iştimali müzakiyyə olunmadı. Və bizdə hətta dəfələrlə parlamiyyətdə iştimali müzakiyyədə iştirak etmək istəyəsəkdə çağırlar, sonra dedilər, səbaha saxlanır və s. Birinci, bu kanun qəbulunda iştimali müzakiyyələrin zeyif olması məsələsdir. İkinci məsələ isə, kanun meyən mənbələrdən əldə olunmaması məsələsi. Axtanın qıda təlikəsi haqqiyyətliyin öz saytında da bir də kanun qoyulmadı. Uzun müdət lahə şəkilində də bir rüzun eldir deyə bilmədik. Dedilər ki, daha bundan sonra oradə ələbələr etməyə olmaz, dövlət organıdadır və s. Və təsadvi deyir ki, kanun xusursən Azadistiyyələyi çıra birliyyəmə bir çox iştimailin müəndələri, o cümlədən bir niçə milli məcəsün üzvünü də narahat edən 13. bəndi üstündə böyük mübahisələr oldu. 13. bəndinə genetik modifikasiya olunmuş hivan yenimlərin Azərbaycana gətirilməsi məsələsidir. Azadistiyyələyi çıra birliyəyi qəti ətraz etdi bu maddiyə və bir niçə deputatda buna ətraz etdi. Lakin buna bakmayraq çox sakitcə kanun qəbulolunda həmin maddiyinin birliydə, həmin maddə də Azadistiyyələyi çıra birliyin və iştimayəti narahat edən amillərdən biri buyurdu ki, yavaş yavaş Azərbaycana genetik modifikasiya olunmuş məsulların gətirilməsi cüm bir yaşalı şıq yandırılır. Illər boyudu bu cihət Azərbaycana da edilir. Xüsuslə, ümüdüniyyə ticaret təşkilat tərəfindən bu edilir. Çox yaşaldı ki, Azərbaycana neçə illərdi ümüdüniyyə ticaret təşkilatına üzülmür, bizim çox istədiyimiz bir məsəlidir. Ümüdüniyyə ticaret təşkilatının əsas misiyalarından biri bir çox məsələlərinlə bərabər genetik modifikasiya olunmuş arqanzinlərində dünyanın hər yerinə yeritmək məsələsdir. Və təsadıfi deyir ki, ölkəp rezidentinin genetik modifikasiya olunmuş arqanzinlərində ülkədə məhətlaşdırılmasan dair əhəmiyyətli qərarları var. Azərbaycan bir iləşmiş millərtlər təşkilatının ətrəm mühütün yo-möxtəlifliyin qurulmasına dair sənət nə qoşurufdur. Bu sənətdən irəli gələn və 153 ölkənin ratifikasiya idiyi kartagəm pratakolma ratifikasiya edibdir, yəni qəmonu məhətlaşdırılmasan dair. Lakin qəmonun lobi çiğnə paranın insan qurupları illər boyudə Azərbaycanda var və təsvulər olsun ki, adı çəkən qanın 13. maddəsində bu məsələ var. Və hətta çox Qidat Hərykəzi Ayiyyətliyinin rəhbəliliyi ilə Azadistan-Eyilaycabəliyin ciddi müvahsələri oldu bunun üzərində, hətta biz Qidat Hərykəzi Ayiyyətliyinin 2018-ci ildə heyvan yemlərinə dair qəbul etdiyi bir sənədə ortalığa koyduq. Həmin sənədə göstərilir ki, genetik maddifqasiya olunmuş yemlərinə yemləndirilən heyvanların çəsətlərindən yem hazırlanan zaman, həmin yemlərin heyvanlara verilməsi qadaqa koyunur. Yəni belə çıxdı ki, genetik maddifqasiya olunmuş yemlərinə yemləndirilən heyvanın çəsətlərinən hazırlan yemləri heyvanlara verilməyə olmaz. Lakin, onun üçüncü bənd deyir ki, onun insanlara verilmək olar. Və biz bu nallandına razıyıq və təsvülər olsun ki, Qidat Hərykəzi Ayiyyətliyinin əsaslaməsində və qanunda bir məna şəkildə yalnız və yalnız Qidanın təhlüqəsliyin təmin olması məsələsi ortalığa çəkirib. Ona görə, təsvül edirəm ki, keyfiyyət məsələsi qalıb ortalıq da. Və Demola ki, ölkədə Qidanın keyfiyyəti məsələsinin heçki məşğul olunur, təsvülər olsun. Eyyib məlum, dediniz məsələ, mənim də deyikətimi çəkdi, həmin genetik mətifqasiya olunmuş yem məsullarına daiv qanunda tələplər məyəni olunup, həmin yem məsullarının e-malına sifadəsində müvafik organ tərəfindən qeyriyyətə alınlıktan sonuna icaza veriləcək. Yəni, mağıl ki, ölkədə əksər qurunlarda rüşvet və qavubsiya çöksaldırı halda, bu genetik mətifqasiya olunmuş yem məsullarına daiv tələplərə düzgün əməl ediləcəyini, düzgün qeydiyət aparlacağına güvənmək olarur mu? Və əli sizin nüfqirlərizində tam mən şərikəm ilə bu mövzuda biz ayn-səkkizində qıda təliqət agətliyinin rəhbərliyinin, sədir mavini və digər səkkiz işçisinin, azadist ilaycılabirliyinin aparlanın o Razburqa bir görüşü oldu. Baxmai rəxmən İslamə Şurhan Üzviyəm orda və hətta orda aparatır rəhbəri, dedik ki, ölkədə dünyada 98 faiz soya gemuha uğruyufdur, genetik mətifqasiya olunufdur. Mən dedim ki, və azərbaycan dün içəyildi soya əkilir, onda azərbaycan biznesməndə iki faizi harunasa tafqətiriblər, bütün dünyadan olan tafqətiriblər. Çababları belə oldu ki, ölət ordanını ki, onda biz gələ kustulluq, firmir təsərafatların məhvənə gətirət çıxaraq. Yəni, onu demək istəyirəm ki, bununla ki, onsuz da azərbaycana gemu o jəmıqlar qətirilirdi, hevan yemlər üçün, argentinadan, kanadadan və s. əlirlərdən, quş yemlər qətirilirdi. Azərbaycanda soya əkinçiliyi var, genetik mətifqasiya olunmuş soya əkinçiliyi var. Bakın məhvələkli, canapür izləntin əhmiyyətli fərməmlər var. Lakin necə deyələr biznes qurumlarının lob-i şiynəparan qüvvələr, qanunlarda hər cədəyələr təsir edə bilər və sizin deyis kimi, hətta onu da mənələləv edərdim ki, müstəqil laboratoriyanın olmadığı bir şarayddə, laboratoriyanın manapoliyası hükümetin əldində olduğu bir şarayddə elbət də hər cür genetik mətifqasiya olunmuş mallar qətirləcəyə, Azərbaycanda güman ki, o cümlədən heyvan yemləri və çünək Azərbaycanda flora faunosına gələcəyə çox ciddi zələrlər olacaq. Yəri gəlmiş kən elə müstəqil laboratoriyaların olmadığını qeyd ettiyiz. Bu günlərdə BMT-nin Azərbaycanda kən təsafatı təşkilatının baş direktoru Azərbaycanda güda tərkəsli instununun laboratoriyasına baş çəkərkən, deyib ki, burada içi eti peşəkərdir, həm də lazım olan bütün şarayd və avadanlıxla mövcuddu. Yəni, sizin dedilərinizdən bu əks zidiyyət təşkil edir. Bu fikirlərə nə dərəcədə inanma olab? Laboratoriya, məsələ, ümumiyyət Azərbaycanda çox bərbət bir vəziyyətdədir. Ümumiyyətlə, laboratoriya, yəni analiz, manapolyası dövlətin əldindədir. Biz qeyd edir ki, müstəqil laboratoriyayı yoxdur. Bunu o nəna deyir ki, müstəqil laboratoriyanın verdiği sənət, yüvbu sənət olaraq məhkəmələrdə tanımdır. Biz 25 il ərzində dəfələrdən bu nəzabın çəymişik. Və üsləri ibələ, laboratoriyalar kənardan çox özəl görünür. İş cəyiyyətləri, hərdəsə, teriyyiklər, keçiblər və s. Məsəlçün, mən qıda təlqəsə gətlərin laboratoriyasının necə işləyir, bunu yoxdurmaq üçün müəyyəməri şapardım. Üç il öncə oradan üç dənə məhsul verdim və defələrinə xayrətdim ki, məsəlçün, məhsullardan biri xamı idi. Çıkayanda satılan xama. Mənə cevab verin, bu, təmiz xamadı yoxsa yoxdur. Bu, cevab ində, məndədir. Laboratoriya cevab verdi, flan turşlar mə qədər burda, flan turşlar bu qədər, altdan o qədər, mən defələrin işləyəm. Dedim, altına yazın. Bu, xamadı yoxsa xamadı eləklikə nedir? Yazmadılar ona. Yəni, mən bir də misal söylürəm. Əgər bir laboratoriya isteyələciyə və biləyə az olun istəyələciyə, laboratoriya necə dələr işləyənlər qədər biləyə olmayın, kimyaçı olmayın bir istəyələciyə bir konkret cevab verdi misal laboratoriya nəyə lazımdır? Ona görə də o məlumatı mən oxayandan sonra mən bir status yazdım Facebook-da, hindi dürrru, qeydi yətdim ki, Mirzələ Həbər Sabirin bir məhsur əsər var, bir meclis də 12 kişinin sövbəti. Oradaya üçunas bir şey deyir, həkim bir şey deyir. Dedim, görəsəndir. Əmətli Mirzələ Həbər Sabir oran laboratoriya çılarda salsaydı, olar ne yazardılar. Yəni, laboratoriya kenardan bəli çox böyük qeyməti hazırlanmış. Mən özümət də fələrinə olmuşam laboratoriyalar da, nəlim kimi laboratoriya məziyyətləri bilməyən bir adam üçün və yaxud faonun bir işçisi üçün, həlbət də her şey ən yandaki nəticələr hanı. Hələ, neçə ildi biz bir də bir görməmişik ki, bu laboratoriya bir genetik modifikasiya olmuş, analizə parsın, hansısa bir malum məhvə olmasına yata keçisin, o aydın açıq bir fikir söyləsin. Və yaxud mənə demolog hər həftə telefon zəhirləri gəlir. Falan şeyi alınmış qeyməli, bunu arada yoxlattırabilirik. Mən yönəldirəm həmin o laboratoriya. Orada da böyük rüsum tərab olunur vətandaşlardan və məziyyətləri vətandaşlar oran üst tutmur. Və yaxud və verdiyiləri cevafta elə bir yaras zor. Laboratoriyalar yaxşıdır, cəlvidicidir, səligəri səhmalı bəhalıdır. Lakin tək axtan laboratoriyalar yox, ümumiyyətlə, Azərbaycanda fayat göstərəyən laboratoriyalar, demolar ki, heç bir iş görmür. Məsəl üçün, keçan ay 20-sində mən iqsadiyyət nazirinin Antinsar bölbündə rəhbərliyyəni görüş keçittim. Qeyd edirəm ki, yaxşı, vətandaşlar şiqət eləyir, size gündəriyik, mürekəbtəyəni icazlar, nə bilim, telefonlar falan. Nye gündərimiz laboratoriyayı, yaxısaxtamallar gəlilər? Yəni özləri itiraf edirlər ki, o laboratorların içində nə var, nə yox? Haberiz var. Yəni, həllə laborator, yəni varlığı, o demək, deyək ki, buralar effektliş görür. Ona görə, faonu nüməndəsinin dediyi nəzərif ki, nə raziyyam. Lakin praktik nəticələrə nə qətiyən razi deyiləm. Yəni, fikir yalnızdan bilə anlaşılır ki, qüda təvkəsinin nəzərifət istimi istənilən kefiyyətdə deyil. Xeyr, istənilən kefiyyətdə deyil. Esas məsələlərdən biri, cəlt reyaksiyon mexənizmi yoxdur. Bak, bu sayat bilək ki, bir sahibkar təhlükəl bir mağsadır. Hara zəngeləsək, bir dən dövlət orqamı gedib onun qarışlanmaq qadir deyil. Yəni, qanurlar zəifdir. Qıda təhlükəsinin aqətliyi oradə müdaxil etmək üçün, gələyə və ədliyə nazir ilə miracət eləsin, ədliyə nazir eləsin ki, səni yoxlamaqa gəlir, və s. uzun bir algoritmdir. Azad istəyələcilər birliyi qıda təhlükəsinin təmin olunmasındaki hazır vəzi etmək, hazır müdaxilə mexənizminin qətiyyə razi deyil, amaldır, üstəlik malların qeyri çağırma mexənizmdən işləməldir. Çox təhəsif ki, bunlar yoxdur. Bir az önce ümumdünyyət ticaret təşkilatına Azad-i Baycan'ın üzvulmamasını təqdir ettiyiz. Azad, müsləqil iqsatsılar hesab edirlər ki, Azad-i Baycan ümumdünyyət ticaret təşkilatına üzvulmalı. Çün Azad-ı Baycan'ın mallarına həm də geniş imkanlar aslı dünya bazarına tıxması üçün, xüsusən qeyri neft məsullarından söhbət kedi, neft məsullar zətən xarizə iğraca olunur. Yəni, bu baxımdan doğudu, Azad-i Baycan'ın ümumdünyyət ticaret təşkilatına üzvulması siz ancaq doğu hesab etmək siz. Mən qətiyyəm doğu hesab etmək, dəfələrlə ümumdünyyət ticaret təşkilatının Azad-ı Baycan'da keçirlən yığıncıqlarında iştirak eləmişəm. Qlobaliz kurumlar, ölkələrə heç bir yaxışıya qətirimi bilər. Bu, sahədə, ən gözəl nümunə, malaziyanın nümunəsidir. O kurumları ölkəsində braqmı vaxınam, çox irələş edifti malaziyan. Və Azad-ı Baycan'da, eğer Azad-ı Baycan malları mən bilsem ki, rahat rəqəbətə davamlıqı var, xarici bazarlara çıxalp yədə rəzlaşardım. Azad-ı Baycan'da o cür istəyəsəri yoxdur. Azad-ı Baycan, kən təşadatın mallarının məsələk üçün yaxın ölkələrə, yaxın Avropa bazarına çıxmasına əsində hiç bir maniçiliyə yoxdur. Lakin görəyə hazırdı mı Azad-ı Baycan malları çıxsın? Konuşur Hursiya bazarından yaxın yerlərdən başqa bir yerə çıxabilmər. Ona görə qəda təliküəsli aliyyətliyənin qarşısında duran əsas məsələlərdən biri, Azad-ı Baycan agrarisektir mallarının xarici bazarına çıxmasıdır. Və təsadif deyir ki, uzun müddət Avropa etfanının ekspertləri zabacanda işləyib, cəmi 4-5 malın Azad-ı Baycanından xarici Avropa bazarına çıxmasına nəhalə olurlar. Bu balıq və balıq məsullarıdır, küridi və s. Bir də fındıq qoz məsullarıdır və salam yalanlar Avropa bazarına çıxarılmır. Evməl, son vaxtlar hər kəsə məlun olduğu kimi bazar və makitlərdə məsulların qiymətli kəskin bağlaşmaktadır. Bu, qiymətlərin bağlaşması keyfiyyətə necə təsiridir? Şübhəsiz ki, defsid yarananda qiymət bağlaşması olan da, əlbətlə, keyfiyyətlə çalışması da paralil baş verir. Və mən yenə təsürlərinə qeyd etməyə istəyirəm ki, Azarabacan ümumiyyəti biznes kurmalı üçün o qədər rahat bir şarayet yaratıb ki, onlar bu şarayetlə tam su istifadə edir və istəyələci oqlarını geniş pozurlar. Və istə deyilər kimi qiymətlə də manipüliyyətlə edirlər, keyfiyyətlə də manipüliyyət edirlər. Öncə də deyim ki, ümumiyyətlə keyfiyyət məsələsi demək olar ki, masanın üstündə də hiç kəsməm məşğolulmuş. Və qeymətlə qalmasına da yönəlmiş çox sayda adımlar var. Və nəzəri cəhətlən, həmişə biz deyir ki, Azarabacan bazarı dünya bazarına integrasyonulmuş bazardır. Lakin biz dünya bazarında malların qeyməti inəndə Azarabacan'da inməsimiz görmür ki, çıraqda. Lakin dünya bazarında hər hansı malın qeyməti qalqarsa, Azarabacan bazar önlə bir gün qabaq tezriyək sevir. Bu o demək, nəzəri cəhətlən integrasyonulmuş olsa da əslində isə, ölkə prejidentin dəfələrinə deydiyi kimi, ölkədə kartel sövdələşmələri var. İnsarçılıq var və təsatimi deyil ki, Anta-İnsar məcələsi 10 il dən yoxardır. Nə səbəbtənzə qəyəbul olunumur. Və bunlar hamısı onu göstərir ki, Azarabacan bazarına insarçılar və kartel sövdələşməli özüşin görür. Qeymətləri isteyələkələrə diqdə edirlər. Və ümumiyyətlə və hükümətən də bəzi qərarlarına necə diyələr? Biznes qurulunları hiç meyəl boyunmullar. Məsəl üçün, marketlərdə bir anarxiyada marketlərin içəri girdin, oların öz sayasidir. Orada insanların cibin çantasını yoxlayabilələr, insanlara potensiyal bir oğuru kimi də baxabilələr. Biz də bilərlərinə bu barədə iqstadiyyət nazibəm məhatublar gönlərim şey, marketləri üçün bu qaydalar hazırlasın və s. Dələr olan öz sayələrdir. Və yaxud bir çayın işayi 50 manata verir, bir üründə mürəbbələr verir, bir restoran isteyələcə artıq pul alır. Fəkumət bu işlərə qaraşmış, çox təsvəl olsun. Azad bazar iqstadiyyatından sanki su istifadə edirlər. Qeymət qalmasını müşahə edə olun və dəvam edəcə edir və kebiyyətində şəhət düşməsə paraləlik edir, təsvulər olsun. Eyybməm, dedis ki, hökumət özü bu biznes qurumlarında şəhəti yadaqdır. Nədən qaynaxlanır? Niyə buz şəhəti yadaqdır? O da səbəbə budur ki, biznesinə məşğul olan insanlar özləri qamın verici organlarında oturublar. Və məsəl üçün də məsəl üçün deyək. Belə bir sual bizi düşündür və istəyələcələrdən zəhirləcə edir. Məlçən, Azad bazar iqstadiyyatında yerli dəvam istəyəməm məşğul olur. Hətta pirallaha da böyük və sahid əsabına, dövlət əsabına böyük bir kompleksdə qoruldu. Yə, çünki dəvam, xarışdan dəvam peribatlarını gətmə, insanlar milli məcrisdə dövlətin həmin siyasətin və yenilirlər. Həmin biznesin adamları. Yəni biznesinə məşğul olan insanların böyük bir qismi dövlət məmurlardır. Və onlar dövlətin, necə dəllər yerli biznesinin inkişafına yönəlmiş siyasətin sanki eğlənç basılılar. Məsələn, çünki mən bugünlərdə indi, məndə numunlər var, baxsın, yalnızladı burada. Ölqədə kül gibi qıdarda təhlükəli işbrislər getirilək satılır. Hansı ki, 2009-cu ildə məsələ qaldırdık, ondan bağlı. Oların təhlükəli olduğu, eksperti izalara qoydur ortalığa və s. Təhlükəli olduğu usubu təyətir deyib dövlət oradanları iş yaparlar, mələtlaşdırlar. Biz təzəcə istəyələcələr belə də getirlər ki, yünməlim, görün. Yəni, təhlükəli işbrislər hansı ki, insan üçün çox təhlükəli olabilər üzərində, çqalalar düzolmayan, pozulağın, çəkəndə poruşanı çıxan və s. Biz hazırda bu işləm məşğuluk. Nə üçün bə, yerli işbris istəyəsə, allahı var, mən bilən. Və yaxud təhlükələr də yerli şiqətlər qalır, qarada şiqətlər üstüləyi verilir və s. Yəni, demək istəyərim ki, məmurlar fəal biznesləm məşğul olur və dövlətin, əlimiyyətli siyasiyyətin necə dəllər eylənç basırlar və təsadı bir deyək ki, bir 5-year-undan qabax məşğul biznesmirlərdən belə demir ki, məmurlar biznesləni əlçəyəm əldir, onu məhkəm qana qabəyət nə çevirlər. Çünləm ki, o biznesmənin doğru demiş tofqiri. Yəni ki, piyallahıda dəlman istəyəsəl edəcək, böyük bir kompleks təkilib. Bu kompleks hazırda heç bir istəyəsəli üçün istifadə olun mu? Yəni ki, onlar primiti işlərinə məşğullar. Əlcə, qalat, ənə bilim, əzən şibrisə istəyəsə edirlər, hansı yolların bazası var ki, dəlman istəyəsəl dəməşq olabilsinlər. Lakin, dəlman idxalçıları, dövlətin aile organlarında oturublar cəm şeklində və onlar imkan verirlər ki, yerli istəyəsəl canlansın. Azad istəyələcələ bir liyəkömətin bu siyasiyyətinə qəti yen razi deyil. Yəni gəlmiş kən, dəlmanların çeyfətinindən əksər vətəndaş narazlıq edir. İnsanlar dəlmanları qəbul edir, oncaq bir nəticəsini görmədiyini qeyd edirlər. Bibarədə sosial şəfəkədə dədəfələrinə yazıqlar. Yəni, bu çeyfəsizlikin qarşısını almasın, laboratoyalar mövzud deyilmi? Bu, gələn dəlmanların çeyfətini normal yıxlanırlar mı? Yəni, seyyən azlıyıın tabiliyində olan anətik ekspertezi mərkəzəyi bu işləri görür. Yəni, gələn istəyələcələrdən gələn telefon zəhirlərisinin dediyizi təsdiq edən fikirlər. Çünək ki, ən yaxşı ekspertezi ə istimayrəyidir və istimayrəyilə deyir. Və ölkədə almam aptekləri şəbəkəsinin olması və eyni bir dəlman orda daha baha qeyməti satılması. Açıq subut edir ki, o bir sülər saxadır, bir satanlar həyqəttir. Və üstəlik həmin almam aptekləri şəbəkəsi dəvlət tərəfindən qeyməti tənzimlənən dəlmanları da belə öz istədiyi qeyməti verir. Və sanki Azərbaycanın qanulardan tabi olunur, sanki. Yəginluların möyəstatusu var ki, ilə satırlar. Oları açıq aydın subut edir ki, o dəlman kefiyyəsizdir, bu dəlman kefiyyətlidir. Yəni, qeymət fərqi çox böyükdir. İstəyəlacılar bucur sualların azad istəyəlacər birə dəni müraca et edilmər. Molopolislərin dəlman bazarına nəzarət etməsi, onların elində olması, bu vətəndaşlarımızın sağlamlarını, istəyəlacları sağlamlarını hansı səviyyə daşya bilər. Bundan sonra, ökə vətəndaşının sağlamlarının izi görürsünüz. Ümumiyyətlə, istəyəlacılarım, azərbaycan vətəndaşlarının sağlamıq məsəlisində biz toxunsak, onun gücü kimi görərik, apteylər şəbəkəsinin həddini artıq çox olması, ən qomşu ölkələri də də belə apteylər şəbəkəsi yox çox. Apteylər də içerisində insanların növbədə olması, krinyqalarda insanların növbədə olması, gücü kimi göstər ki, azərbaycan vətəndaşlarının sağlamlığı necədir? Və qomşu ölkələrə İranat-Türkiye azərbaycan vətəndaşların ahması. Ona görəmin həmişə demişəm, ən qərar verən insan olsaydım, birinci qərarın bolardır ki, özəl klinika sahiblər birikir dövlət məmurları da əksəriyyəti, qadaqa qoyardım, dövlət məmurlarını xaricdə müadəcəsində. Ər yaxşıldısa, qoy öz klinikalarında müadəcə olsunlar. Azərbaycan vətəndaşların sağlamlıq məsəlsi, işte ürəyəçən səviyyədə deyil. Bunu da yenidə kökündə duran məsələlərdən bir qanlıların zəifliyi, hökümetin istihləci hissiyasiyyətinin zəif olması və onun yerini yətirən dövlət organların effeksini zifaliyyət etdir. Qeyd ettiniz bu Aptek şəbəkələr hansın məmurlara məxsustu, müadədə bir məlumatınız var mı? Mən bilirəm ki, milli meclis də uyğun komisiyada, nəntib komisiyasında olan deptatların bir meçəsinin geniş dəraman biznesi var. Mənə bunun istəyələkçilere deyiblər. Və adıba hansı dəraman şəbəkəsi kimin məxsustunu besəyədim, ən deyərdim. Yəni, ki, bu şibrislər məsəlisində də bu aydın olacaqdır ki, kimlər bu iş nəməşsudur, səməllər mə? Ümumiyyətlə, Eyyib məlum. Regiyon ölkələri ilə müqahisədə qidat tərkəsiliyi Azərbaycan'dan icədim. Məsələ, Gürcistan'da, Yemanslanda qidat tərkəsiliyin təmin edilməsi, nə dərəcidədir, hansı səviyyələdir, Azərbaycan'dan icədim. Ümumiyyət icədə təşqiyatı nə Gürcistan'a, nə də Eruməristan'a demokratiyo xeyr gətirməyib istəyələci yoxların qoruması sahasında düzlü bazarın libir alaşması daha genişlənərdir. Xarici ölkələrdən hər üzül malın gətirilməsən istəyələcələrin seçim imkanları genişlənərdir. Lakin qidanın təlikəsi məsələsi qonşu ölkələrdə neçdə yaxşır vəzətdə deyil, Azərbaycan'dan neçdə yaxşır deyil. Orada da vəzət neçdə post-səvət ölkəsi olaraq ürəyatçın şəhət seviyyədə deyil. Lakin Azərbaycan'da qidan təlikəsi aqiyyətliyikin böyük bir aqiyyətliyik yaranıktır, elində çoxu salayatları cəmləşdiribdir. Bu aqiyyətliyin ciddi səhvərinlə və yaxud hüquqı olaraq səhvərinlə biri budur ki, onlar ekspertiizanı və səhvizdikat verimə, ekspertiizə məsələsi ilə qidan təlikəsi ilə təmin olmasını bir elə biləşdiriblər. Yəni, bir mala ər qidan təlikəsliyi, səhvizdikat veribsəki mal ciddi eləyik, okeydir. Saba oradan insan zəhirlərisə onun cahv deyiliyin, səhvizdikat yapalım, çəymiyəcək, deyəcək ki, sən verim səhvizdikatı, siz bilərsiniz. Ona görə də, insanların zəhirləməsi əlil olması məsələləri gizləri ciddi cəhmən ölkədə. Və küsur edəm ki, səhvizdikat verəm organ ayrılmalıdır, qədə təlikəsə yetliyindən və o müstəqil olmalıdır. Və birdi səhvizdikatlara cahv deyiliyi taşınmalıdır. Yirmi beş illər də mən istəyəyələci yoxlarının qoruyurum, o cürmədən qədə bizim işimizin kişi bir isəsidir. Yələ görməmişəm ki, Azərbaycan həkimi bir dəhvəd olsun, insanların nədən zəhirlənməyi barədə mal adı yasın oran və sün sanayi sürünlə istəyəsə olunan mal. Mükləh deyilir ki, özü hazırladığı maldan zəhirlənip deyir, özü hazırladığı şorabadan uluhtur, hətta deyirlər kevabdan zəhirlənmişsən və s. Bu, anormal vəzi tələdəmə yoxdur. Yəbmələm, bundan sonura bu yem məhsullarının modifikasiya olunmasına müəyyən tələblər çəsfəsində cazə veriləcək isə bu ət məhsulları üçün bir təhriki olacaq mı? Yəni, adətən, insanlar daha çox hejvanət nə üstünlük verildik ki, bu hejvanətlərin də problem olmaz. Toyuq məhsullarında, Quş məhsullarında bir naradsılıq var idi. Bəli, azad istəyələ, icla birliyinə, axtan rəhbərliyinin ciddi mövhəsələri de, onlar mənlən tələbedirlər ki, mən ispat edim ki, genetik modifikasiya olunmuş yemlərinə yemləndirlən hejvanlardan alınan məhsullar, insanlar üçün təhlükəlidir, mənlən bunun ispatını soruşurlar. Lakin öncə dediyim, sənət, hansı ki, özləri qəyavul ediblər ki, ocur hejvanlardan alınan yemlər hejvanlara verilməsi olmaz, lakin insanlara verilər. Yəni, isə qanun bucur qəyavul olundur, yetti. Ona görə, ilk də bəmən deyirəm ki, bunun ki, sizin kanala deyirəm bunu, mütləq və mütləq bu qanun artıq qəyavul olunuqdur. Bundan sonra, genetik modifikasiya olunmuş arqanizmlərinə yedizdirlən hejvanlardan quşlardan istəyəsarlı olunan malların üzərində istəyələk üçün məlumat yazılmalıdır ki, bu təsərifat da hejvanlar genetik modifikasiya olunmuş yemlərinə yedizdirlikdir. Lakin bu məsələlərinə qaldıranda, qədiyətə eləkəs ayətliyində sahibkarlardan var idi orada, sahibkarlar dedilər ondan malı də kim alar, əəri biz onu yassaq üstə. Bilmirəm, istəyələk üçün seçim hüquq var, istəyələk üçün məlumat almaq hüquq var. Yerli və biyələk hüquqlardan biri. Və sizin kanal vasəsiynə çağırış edirəm mütləq istəyələk üçün məlumat almaq hüququna əməl olunsun və hürmət olunsun. Qanun qəyavul olunuqdur. Bundan sonra malların üzərində yazılsın ki, bu mallar üçün məhsulu, ətməhsulu nədisə yenitif modifikasiya olunmuş yemləndirilən fermət, əslərafatın istəyələli olunuqdur. Azad istəyələkçilə bilir, bütün cəhəti aparacaq ki, bu məsələ həll olunsun Azərbaycanda. Son olaraq, ebmən, bir istəyələkçə olaraq, imətlərin bahalaşması nə dəzəsiz qanidir? Azad istəyələkçilə bilir olaraq, biz daim iş aparraq ki, istəyələkçilər ucuz və keyfiyyətli mağalsınlar. Bütün dünyada bizim istəyəmiz budur. Lakin bazar özüşin görür, manapalistlər, karteli sövləşmə, səməşkol insanları özüşin görür. Biz əlbət də bundan nə rahatıq. Azad istəyələkçilə bilir, hər gün zəhirlər gəri bundan bağlı istəyələkçilərdən bunlar rahatçılıq dürədir. Azad istəyələkçilərin, azad istəyələkçilər çox təsvirlər olsun ki, qazandaqı pulun mağaşın, əksər istəsini təxminin 70 faizini qidiya verir. İnkişaf eləmiş ölkələrdə, həyat səviyyəsi daha yaxşı ölkələrdə 20 faizdən yoxarı keçmir, bu rəqəm. Yəni, azad istəyələkçilək, insanlar qazandaqın böyük istəsini ərzax malına verir. Və bu bizi narat edir. Çünəm ki, yeni azad olunmuş torpaqlarda ciddi işləl gitməldir. Və hər bir sahibkar, hər bir dövlət nümandəs, hər kəs bilməldir ki, Azərbaycan agrar ölkədir. Həmişə də agrar ölkə olacaktır. İnanmıyorum ki, və havaqsa böyük bir sanayi ölkəsi olsun. Ona görə agrar resulardan efektist fadod etmək lazım ki, Azərbaycan yirli məsulları olsun, yi qaloji temiz məsulları istəyəsi olsun və xüsuslə, ərzax malları sektirində qeymət artın baş verməsin. Yəni, dedim ki, ümumiyyətlə, bazarın bütün sektirində qeymət artımı var. Lakin, əsasən, əhalinin steyla izləmbilində daha xudlanır, bu ərzax malları önə çəkirli və insanları bundan çoğuna rahatdır. Çox sağ olun, yəni, mütəxəkləyidir.