 So ang aking pagbabahagi ay parang pagpapalamahan sa lahat pa ng nakalakay sa mga nagdaang session, ito ay particular sa karanasan ng mga kababaihang tundoh. Ang laba ng bayan ay laba ng kababaihan kasi yung period na pinag-uusapan natin na banggit nani mam Judy Tagiwalo kagina na wala pang maliba ng initial attempt ng pag-organisa ng makibaka ng N171 ay wala nang sumunod at sa pagkat maagang mapupugto ng declaration ng batas militar ang pag-iral ng makibaka at maraming direction ang pupuntahan ng mga tagawang pisang kasapi at organizador na ito. Pisa ang tundoh sa makikilusan ng makibaka sa maagang yubto, makapadayong sila doon ng daycare at mother corpse at ganun din sa San Andres, ng feed sa aking pagkakaalala. Pagkatapos noon ay ang susunod na kawain pag-organisa sa komunidad ng tundoh ay pinagsasaluhan at magkatuwang na ising sulong ng kababaihan at kalalakihan. Nung kaya walang particular formation para sa kababaihan noon bagaman sa aking pakikipagwento ang kanila ay hihiwati gan na bagamat ang priority ang mga pinag-uusapan at koncentrasyon ng pagpukunya dinoon ay kilusan para sa lupa at kabahayan, makikita mo rin na may namumu-u-dim-tension sa paggita ng kanika nilang mga asawa, partner, karelasyon habang nag-perform o ising sulong nila ang mga gawain na yan. Ang tundoh sa panahon ng diktadura. So alam natin kung nasa ang tundoh, ang tundoh ay dunan ng labanan ng pinakamaralitang sektor sa lipuman. Nandyan ang tundoh for sure land yung bahagi ng dagat na tinabunan ng lupa, hindi para ipamigay sa mga maralitang kagatundo, kundi para pakayoan ng daungan at saka ng pantalan para magamit ang sinasabi ni Dr. Judy Canina na export-oriented, import-dependent and debt-driven economy. Ang tundoh for sure land ay ano ang mga lugar na nandon, pagsinabi natin tundoh for sure land nandon ang parola, ang kawin sa parola naon ay 6-0, kagitingan, dusbiminda, dulok puting bato o isla puting bato. Bahari yung magsaysay, bangkusay, port area at yung kilala na smoking mountain na hindi na tinatawag na smoking mountain na yung kundi permanent housing at baranggay 129 ang pumukover ng datin smoking mountain. Ang laban para sa lupa at pabahay na on ay pinangnahan ng SOTO, ang SOTO o Zone One Tundoh Organization ay isang formation na bumubuklood sa lahat ng datin association ng mga magkakapit bahay dyan at talagang nakikipaglaban para sa kabahayan at kalupaan. So isa siyang organization pangmaralita na hindi particular na women organization bagamang may git kalahate sa SOTO members ay mga kababaihan. Sa panahong aking ibabahagi, maliban sa pakikibaka lang SOTO members para sa kanilang bahay at lupa ay maigping na pakikibakang pang ekonomiya at pang political dyan. Pagkatapos lang habang may laban sa lupa at pabahay, pag gating ng 1975, puputok naman ang kauna-una ang wellga sa ilalim ng Batas Militar. Kaya yung wellga na ng latondanya nung puputok ng 1975 nababansagan ang wellga ang bumasag sa kahimika ng Batas Militar. Pagkatapos towards the end, dahil may pressure na noon kay Marcos na ibalik ang democratic kong kaparaana ng pamumuno sa Pilipinas, yung tinatawag na yung pressure for normalization mag-isasagawa ilunos ay mananawagan siya ng interim batas ang paman sa election ng 1978. So di ba? Alam na hindi napakalapit lang ng menjola sa Tundo, pero kung tutusin dapat nga dahil napakalapit mo sa kusina, ikaw yung unang mabibi ay ayan at ang development projects ay ikaw ang unang makakatikiam. Kaya maaalalan nyo siguro dito, idudugtong ko rin to sa naging lecture ni Ginon Sani Afrika noon sa Ekonomiya at siya nung last lecture ni Ginon Gerard Licodum sa Arquitectura yung Ediths Complex. Ang tanong mas maunlad nga ba ang buhay ng mamamayan sa ilalim ng Batas Militar? At sa nakaraang lecture ay pinanoton, pinasub... ano ba yun yung kabalig? Hindi. At it yun ay pinatutohanan nung mga nakaraang discussion. Disiplina ba ang problema o ang disiplina ba ang tao, ang problema noon, ang pagpagvalyo walang skarapatan ng tao? May papel ba ang mamamayan sa pagpapasya? O kasali ba sila sa kapangyarihan, kahit sinasabing iyon ang layuni ng pagtatayo ng Sistemang Barangay? Paano na muna sa bagong bitunan at lungaban ang mga pagatundo? So yun yung sana ay makapture ng aking discussion noon. At ito ay parang nais kong gamitin ang mga saloobin at salitamis mo ng kababaihang at naka panaya mga lola na sila ngayon at yung ibangasakan nila ay sumakabilang buhay na. Ang tundo bago i-declara ang batas militar, itong nakikita natin sa Larawan, yan yung tinatawog natin Smoky Mountain noon. Nung malapit lang dyan sa isang road lang yung humahati dyan yung Pondoforshire area. Ito yung description nila ng tundo noong area na aking itong Smoky Mountain area at yung Pondoforshire land. Talahiban nakalubog sa tubi. Wala silang gripo nikoliente sa simula. Noong 1968, halos 57.5% ang buka sa buong mainila ay galing sa tundo. 1962-1970 sa aking panalik seek, yun ang terminisasyon ang internal na mag-migration. Ang sabihin yung mga nanggagaling sa provincia na mga kababayan natin, sa mga panahon iton ahigitan na ng mga babain lumuluas, ang mga lalaking lumuluas. At madalas nyo sigurong naririnig sa tundo yung mga gangwar, ito rin yung panahon post-war, particularly sa period ng dekada na ito sa pagkat dumami na ang tao, maging crowded na nagkaroon ng iba-tibang tankat etniko at hindi naman lumalaki ang resources ng tundo. Ito yung ilang mga leader na nakapanayam ko. Marap may iba-tapang nakapanayang pero uphand sila yung maririkol ko talagang major na nagnanarrate. Sika training Herrera itong nasa ilalim. Tapos clockwise si Kalleline Sarsuela ito. Tapos ito si Nana Ely, asawa ni Kaedi Guasonoon, leader din ang isang malaking urban for organization. Nana Ella tapos si Nana Mary, galing sila ang mga lumuluas noon sa tundo. Ang kininila ang tundo. Ano sila eh? Producto sila ng migration tapos dyan na sila, batapas sila no? At dyan na sila manilirahan, dyan na makakapagasawa, dyan na magkakaana, magkakaapo. Alam na nila ang likaw naman dito ka ng lugar magga-identify na sila talagang pag atumbok. Karame yan sa kinila ay galing San Frisayas, uring magsasaka at malamang dagawa sa kanayunan. Primarily lumuluas dahil mahirap ang buhay sa province. Kala silang tumpa. Gusto nilang mga bago yung buhay nila. Gusto nilang makatulong sa kanilang pamilya. Gusto nilang makapag-aral, gusto nilang makapag-career, makapag-trabaho. At makikita mo rin, meron silang ganitong sa kanilang, sa pagwakwentuhan, nakikitla din nila ang mainila na stepping stone papuntang Amerika bilang katulong. Karamihan sa kanila ay pungasok sa paliging katulong ang karamiwang pinapasok, mahanap buhay ng mga kababaihang lumuluas moon. Tapos nakakarinis nila ng discriminasyon tulad ng ta-infusa ang mga bisaya. Pagsinabing ta-infusa ang mga bisaya, parang sinasabi sa kanilang mabakot sila at sisiw lang ang donselia. Parang sinasabi ang pakawala sila mong disila virgin. Syempre nasasaktan sila. Pagdating nila sa tundo, talagang karamihan ay naging katulong ang suenduhang panong 15 pesos. Naglala bandera sila, nagtitinda sa palenke ng dipisoria, sa banketa. Nagtitinda, nagtatalok ng bawang. Nagtitinda, kung anong kahit, anong pwede ang itinda, pagkain man niya, naglala ko ng takangin. Casual naman gagawa sa fabrica kasi nandong ang latondenya, nandong alaska, nandong ang proctor and gumball. Pamilya ng matansero o matadero nilang mga tagapaglimis ng dito ka. Nagtitina pa yan, umbuyan ang tawag dyan. Nagliluto ng tina pa at nagtitinda ng tina pa ngangalakal o namamasura o tambakera ang tawag nila sa kanilang nangasarili. Namumulot ng nalalaglag na saging at dula'y sa debisoria man gagawa sa brush ng tintura bayarang modelo sa niping ginagawa mawa sa ceo. Di ba, kailangan lang magpapa, magmumodelo sa paggawa ng ustiso o pang jajaketa yan. Ginawang hanap buhay yan dahil kumikita sila dyan. Brief description lang, paano ba maging mahirap sa kuwento ng mga babae? Bakit very receptive sila sa counter demolition? Bakitan nyo ang kanilang description ng kahirapa na tumawag din talaga sa aking pansem'in. Hindi kaya kumainang walang kulambok kasi masyadong maraming langaw natutulog kami katabi ng mga gumagapang nauod ang pangumubeta ay tusuk-tusuk lang. Ang tapunan ng basura ay tapunan din ng aborted fitness. Ang Smoky Mountain ay tahanan ng mga timawa at ang dibisoria ay hapad ng maralita. O dadalo panong si Pope Paul VI sa Barrio Magsaysay pinig nilang sosa panahon na to mga samahan ng magkakapit bahay kasi 1970 pa-organizing pa-bubuklod pa lang yan patungong zoto nando ang nagrali sila nakipod-dialog sila sa papa tarabasbasan ang kanilang paki-kibaka sa lupa. 1970 mabubu o ang soto na double T pa. 1971 ililunsad ang convention ng soto na isang T na lang. Kasi bakit double T ang una? Merong isang T doon ay Temporary Zone 1 Temporary Tondo Organization. Pagdating ng 1971, magiging Zone 1 Tondo Organization na yan. Dito mapapahia ang gating umang e-mail da Marcos. Pero kagaya na nabanggit ko kanina ang anumang gannap na halimbawa na ang example ng Development Project ay hindi ang maralitang maumayan ang ano-no nakikinabang, yan ay nakalaan para sa mga partner sa Progress and Development at ito kasi nakalaan yan sa pagawa ng pagtatayo ng International Port at ng Pantalan. So itong makikita, ito ang Tondo for Shoreland na tinatawag. At ito ang MICT ang tawag natin yan. Manila International Container Terminal at yan yung matakaw sa ang isang Export-Oriented Import Dependent Bet-Driven Economy ay matakaw sa mga projectong pagpapagawanan daan, Kalsada, Tulay, Fish Port, Pantalan at saka yung International Port at Pali Paran. Okay, ang Tondo for Shore Area ay, so ito pa no, 1956 pasapong magitan ng RA-5097, ipinagputos na ng pamahala ano-on na ipamahagi ang lupain sa Tondo or Tondo for Shore Area. Pero natulog to sa matagal na panahon, ka lahatian ng dekada sisenta term na ni Marcos, wala pang Marshalo, nag-start ang sunod-sunod na demolition. At pagdeklara ng Marshalo sa pamamagitan ng Letter of Instruction No. 90 ng Oktober 2, one month, less than a month, pagkatapos edeklara ang batas militar, pinag-utos na na buwagin ang lahat ng illegal na-construction sa kabaan ng ilog, kanal, real strength kung nasa'an sila. Tapos dyan na ang nasimulan ang sunod-sunod na relocation projects sa Pangpalay, sa Nosedel-Monte-Bulacan, Karmo Nakavite ang mga unang sites sa relocation. Sa loob ng Marshalo, ito na umandar na yung utak ni First Lady kailangan ng beautification project sa kanyang The Truth, The Good, and The Beauty Pool. Kailangan ng proyek tungg mababalik sa dignidad ng tao. Ayano o yan binabakuran ng Kalburo, ang mga Sidewalk, ang mga Tulay, ang sometimes ang mga Bakord para hindi makita yung sore eyes bukod sa dinedemolish at nerelocate sila. Tapos kailangan ng tabunan ang bahabi ng lupa para sila ay para makapapad tayo ng mga projects. Pero sa mga mayan, ang kahulogan itong development projects at paglilingis sa beautification project na ito ay demolition. Bakit mahalaga ang paki-kisangkot at pagpagpunyagi para sa mga kababaihan na ito at maygit isang dekada ang inilaan ng buhay para sa paki-kisangkot? Kasi ito lang ang common na maririnig mo sa kanila sa pagkat dito nakasalalay ang pamilya namin. Kung mawawala ang aming tahanan sa sabog ang aming pamilya at pagsumabog ang aming pamily na kabit-kabit na problema ang ihahatin sa minyan, maaarin mga liwa ang aming mga asawa, mapaliwara ang aming mga anak ang kakahiwahiwali kami. Kaya napaka-init ng usaping pabahay sa Tundo. Na sa unahan, actually, ng pagkilos ang mga kananayan sa Tundo. Ang focus ng pagkilos nila noon at ang motivation ay hindi isyong pang kababaihan hindi lupa, bahay, at kabuhayan kasama ang social services. Kagaya nung nabang ito sa hard sa mga iba-ibang asusasyon, maliliit na asusasyon ng magkakahiwahi at kaisa sila. Tinindig nila ang Zone 1 Tundo Organization. Ito si Trining Herrera, nung bata pa siya itong nakatayo na paharap dito na may salamen siya ang magiging pangbansang pangulo at inabutan sila ng declaration ng Batas Militar. So may mga tumulong sila ay maorganisa. At ito ang PECO, Philippine Economic Health Center for Organizing Work. Nung dumating, ito halimbawa sabi ni Trining, nung dumating ang pagkakatao na may religious orgs na pumunta sa Tundo at sa pag-uusap ay minukahi kung pwede ang buwi na mayayos ang organizing work sa Tundo kasi hila nga magkaisap para mas malakas sila ang area yung lugar ko. So early 70s nabuo namin ang soto. Tapos naggarun din ng papel ang pagtulong ng simbahan sa pumumagitan ng Basic Christian Community ng Christianong Comunidad malakas natin ito sa Tundo. At maramenon naglunsad ang soto nang di mabilang na mobilisa siyong masa ang karapatan sa lupa ang action pagpapatigil ng pagtatayo ng mga lusalit ang publicong gawain sa mga lugar na nakalahan para sa kanila o kaya yung inoccupay na nila. Kinontradin nila, ang bahwa isa pa, ito tingnan nyo Cement Association of the Philippines pagtatayo sa TFL at pagbibigay dito ng pitong hectariang lupain para sa operasyon ito sa Lisboninda ganung yung mga tao sa riling malugaran at pa masisilip nyo na may bagamat sama-sama sila nagkakaisa at talagang nagtutulungan na attention ka rin makikita sa pagita nila halimbawa nung hindi pa talaga si training panahon palang maliliit sa mahang pang magkakapit bahay ito yung punan nyan nakikita ko sa mga negotiation parang may kahinaan ng mga lalaki hanggang din na lang may ari ng tanguay sayate hindi na ako sumama sayate yung mga leader ng bumalik sila sabi pag-usapan parao sabi ko dito mag-assert yung leadership ng babay hindi pwede yung ganun kung nakikipag-negoti tayo dapat may tindig tayo na ito talaga dapat ang ibigay hindi yung napakain kayo napapainom at nabibigyan ng kung ano-ano bakit daw hindi ako sumama sagot ko hindi nyo ko pinasama kasi babay ako sa dilalim ng batasmilitan ng raid ang office nila kinooha na sila dalawang pumbider palagay kinooha si Fred Repuno si Fred Repuno ay magiging yung kabiya si Pedro Pambolero si David Balondo siya lang ang leader sa babay yung top leaders hanggang sa 1978 ito example nalangto ng pag-ilos sila ang papano din nila nilalabana 1973 may demolition sa bahagay ng parola beautification ng Pasi Griever tinutula nilayon naglakat sila, wala nang placard pero may gitsan libo ang lumalakad nung pinanong kung saan sila papunda sabi nila sa malakan niya tapos pinigilan nyo at dinala sila sa camp Panopio yun dinitain sila ng Walong Ocrace na din sila, wala naman nangyari pagdating ng 1975 kini-criminalize ang squatting, maalika ng masampahan ng kasok ako ay squatter at ito ay courtesy ng presidential decree 7.7.2 sunod-sunod ng mga kautusan letter of instruction numbers 5.55 parang yung sardines at 5.5.7 slum improvement and resettlement ang slum improvement o SIR, ang unang proyekto sa ilalin ng Tondo for Sure Dagat-dagatan Development Project pagdating ng 1978 may PD-13-14 naman at ito ay nililinao kung ano ang magliging patakaran sa Tondo for Sure Land sila maaano nila ito eventually mapapagpag-pagumpayan nila makakakuha sila ng lupa at bahay sa Tondo for Sure Area at saka yung pagdating ng 1982 yung bagat-bagatan housing project pero ito ang condition babayaran nila sa loob ng 25 taon tapos sa sagutin nila yung cost of development at may interesto ng 12% cada taon ang amortisasyon kung hindi sila makakabayad maialit ang kanilang tahanan pero alam nyo naman ang talagang problema sa housing project sinbi affordable pangalawa sub-standard yung quality kaya at pangatlo sa kanila papasagut yung cost of development ang abogado nila noon si Heidi Yorak sabi nga ni Heidi Yorak bakit sa mamang mayan papasagut cost of development pula naman development nakikita ang tao hindi nga nila magawa ng maayos ang kanilang pabahay nung naglagay sila ng drainage pipe sa Tondo nung last time na pagusapan na bumahalalo sa Tondo sa Malabon, sa Nabotas dito saan lalabas yung mga duminang tao wala ng malinaw na lalabasan sa Tondo makikita nilang naglulutangan ang mga duminang tao so isang dekadang paki-kibaka si training miss mo ay sampoong beses na nako yung sa loob ng mga panahon na yan every anniversary ng marshal isasampal sa kanila ang PDA Preventive Detention Action no hanggang dumating ang 75 dapat lalabas siya pa punta ang Kanada para maging murado sa International Architectural Foundation hindi siya pinalabas sa halit sinampalan siya ng Arrest Search and Seasure Order si Nanaileling naman ay bagong kasapi palang ng time na leader na si training but later on nung kinakausap ko si Nanaileling ng mga bandang di 11 2012 siya na ang chair ng Kadamay Metro Manila sa mantalang ang pambansang chair noon ay Sikama Mendeonida nang sabi niya yan pumasuko ako sa kilo sang hatak dalalang iyon no pano siya at kinukwento niya kung pano siya na develop na hatak lang siya halika Nanaileling mayroon time meeting halika may general assembly yung tumutulong-tulong mag-organisa, malalays sa tao magpapaliwana kung bakit kami sumasama sa soto tapos sumasama siya sarali at na experience niya mismo ang kung papahano hinaharas at minimilitarize ang mga rally yan kinukwento niya yan mula 72-75 ma-init ang labanan nag-rally kami sa panahon ng Marshalo 1974 sa pananan mga tagatundo ito ang kauna-una ang rally sa panahon ng batas militar magmula dyan sa Nawasa hanggang dyan sa Dagupan tintukan kami ng mga habang baril ang ginawa namin dalawa-dalawa hanggang makaratin kami ng Mendiola si Nanaileling naman ang asawa ni Kaedi Guason na pag-apangulo sa pambansa organizasyong pangmaralita KPML sa aking re-collection ang dami nilang anak sa si Kaedi very active kung hindi naman nakituwang si Nanaileling kay Kaedi biro mo saan po ang anak nila ay hindi makakakilos ng gusto si Tatay Eddie siya ang siya mag-provide sa panahon si Tatay Eddie ay active full-time organizer sa KPML nondescription niya sa buway niya para akong kabit may schedule ang pagikita namin patagulang ganyan yung kanyang memory dyan ang rurok ng tagumpay na pag-tagumpay nila ang pakikibaka nila at ito yung nababasa niyo siguro ngayon kaysko yung in-city relocation at siyong on-site development at ang concrete na example nyan ay dagat-dagatan housing project at siyong pagbibigay ng portion ng lupain sa Tondo Portia Land so okay so pamanan ng Marshalos para lang medyo malagom isa isa sa mga di malilimutan pamanan ng Rehemeng Marcos ang matinding militarization at pagdamit ng kamay nabakal sa lahat ng mga activists at opposition habang nakikipaglaban nabasmasok sa bilangguan ang mga leader ng Soto at Teco for one month every madaling araw sinusona ang Tondo hindi lang para uligin ang mga criminal mahaba ang buhok may Tato kundi pati silang yung mga leader ng kibusan ito dahil inabot ng batasmilitar pinakain ang mga leader ng PDA ASSO at PCO ayyan so araw-araw sinusona ang komunidad walang tigil na tumakbo nagtago at iyugis ang 20 leader ng Soto TNORTUR ang mga deteni dung political pinakabrutal na caso ipanabanggit na kanina at maipakita sa video SITREENING HERERAMISMO SANG PUMBESOS INARESTO no, at sa panguling pagdakip sa kanya ng 1977 ito hindi 79 matinding pagpapahit lang ang ginawa sa kanya TNORTUR at KINORIENTE SITREENING dahil dun paninsamantalang nawalasa sarili SITREENING may tatlumbingo bago siya na karigain ito lang yung konting description lang nitreening sa pambababoy na ginawa sa kanya nilipat nila yung KORIENTE sa nipol ko KINORIENTE nila ulit ako 20 nila na di nilagusta yung sagot KINU-KORIENTE nila ako ng KU-KORIENTE yung ako sa puerta ko dun na ako nagsisigaw nang magsisigaw nawala ako sa sarili dahil sa lakas ng KORIENTE sa akin sa kabilan nang lahat ng sacrificial na intriga pa SITREENING pero ito ay pinapaliwanab ng mga kasamahanitreening sa akin hindi toto ang kooperate SITREENING pag atapos noon tulad ng sumasabi ng iba kasi gami to do ang nangyari dun dumating si Imelda sa SNEAP-0 yung parola ngayon ang laki ng crowd almost 7,000 sa Imelda mahal ko ang mga tagatundo kasi nanggaling ako sa hirap SITREENING kababayan ko yan waray-waray din yan nang pumanik SITREENING sa stage nagyakapan, naghalikan kinunan ng media lumabasa media nagpapagamit siya kay Imelda 1979 ayon mahahabul pa ba yun? hindi toto media lang ang may haka-haka mo pero na natiling matatag SITREENING sa interest ng Maralita ang sabi naman SITREENING sa aking yan kasi may negotiation kay Marcos Nuan at kailangan niyang pumanik sa intablado para ibigay ni Marcos ang lupa sa Ang Colofo Shirland at sa loob loob ni Training ayong niyang mabaliwala ang lahat ng pinagirapan nila kaya pumanik siya sa stage at alam niyo naman madrama si Imelda may payakap yakap siya ang paki-kipaglaba ng mga kilusan ng tao dahil sa paki-kipaglaba nila na pressure ang gobierno na ibigay ang Colofo Shirland yung portion lang naman yun hindi lahat at yung lagat-lagatang housing project pero palalabasin ang gobierno na out of goodwill nilayon mula sa kanilang kagundahan loob para sa kanila pa rin ang credit so anong risulta ng paki-kipaglabang ito yung sinabi ko kanilang in-city relocation kating nanyo yung ginagawarin isko ngayon yung in-city relocation on-site development tinignan ko nga nakakaanim na but siyempre ilang ang makita kung mapukunta si tao at affordable bayon with proper facilities yun at yung dagat-dagatan housing project so anong May 6, 1988 mag- meron naman another presidential decree magpapaubayan ang amnesty para sa lahat ng dinakabaid ng lupa kailangan masettle within 90 days otherwise evicted sila pero ang nangyayari ang wala naman kakayanan talagang magbayad na iilip or na ibebenta nila ang kanilang kung anong award ang nakuhan nila at sa kasaluku yan ay nung time na kinakapanayam ko sii-treening ay hindi naman siya lumayo nung time na kinakapanayam ko sii-treening siya ang chair ng Zelda Metro Manila Chapter na nanatili siyang tapat sa padmiling ko this time sa makapuan niya naging detenido political at inaasikaso nila at time yung pagbawi sa nakalayama na yung yung compensation sa mga victimah ng marcha at nanatiling matatag ang kanyang paninindigan para sa mga maihirat ok, habang nangyayari ang lahat ng yan pumutok ang wellga nung 1975 kasi kung nalalan nyo yung development nilaman talaga nag-trickledang mamamaya na at pagdating ng 1978, pabulusok na ang takbo ng economiya at isa sa mga talagang mahihirapan ng gusto at hindi na makakapag hindi na makakapag makakapag-tease ang mga manggagawa ng latonden niya mayan oktober 24 at hanggang ngayon ito ngayon 25 2 araw at 2 nilabi sa ilalim ng batas militar ay bawal ang wellga at iba pang anyo ng pagkilos may PD-823 naman sasabi nyan ispecialy sa mga pagawaan o vital interest at national interest in marcha pero sabi ng mga manggagawa latonden niya ayon na namin maging regular ang aming kahirapan na isa namin maging regular ang aming trabaho ang kahilinga nila doon unang-unang irregulirisasyon ng mga contractual at casual labing taplo ng panggagawa sa latonden niya casual pa rin hanggang soantagal, ibalik ang lahat ng mga tinanggal dahilan, itasang sahod maternity leave, sick leave vacation leave, hospitalization at irimit yung mga SSS contribution nila kasi na discovery nila ngang ulektan ng SSS pero hindi nilirimit nyan sa latonden niya halos lahat kami ay casual o kaya extra ga yung ang servicio sa kumpanya ay umaabot na sa kung ilang taon may kasamahan kami na sa kabilan ng labing taon ay casual pa rin dahil casual, maraming benefits ang hindi nila nakatamasang maternity leave, basic leave vacation leave napos yan, may tatlumpong beses sa kaming nagpunta-punta sa NLRC at daandaan sa aming kahit buntis naglalakad kami sa Velasquez hanggang intramuros dahil wala kaming pera wala kaming nahita naminitig na binti at mahapding sikmura nag-account naman ninyanay nora, nag-welga kami ilang buong palang ang panganay kung anak makapulong kami sa loob ang anak ko dinadala sa gate kapag oras ng pasusunhing ko pagbusug na ipapasa ulit palabas, panahon yan ng marshalo makikita nyo na doble ang sacrificio din ang kababaihan ito ay ay mga salita lamang nila, ito siguro dito na lang sa bandang hule apos pag nalaman nila ang buntis ang babae, tanggal ka ang iba tuloy, tinatago nila ang pagbubuntis nila mas maraming babae ang nakatabaw sa latunle nya ang satinginila 60% ay mga kababaihan ng gagawa hindi kami talaga umuwi pumintu kami sa trabaho nanduon kami lahat sa loob mag-isang lingoyata kami sa loob, talagang hindi kami sumuko may mga tumulong sa amin para madre community singbahan may nag-abot ng pagkain sa gate pero nung dumating na yung mga track track ng sundalo tinambakan sila ng sundalo pati madre hindi ginalang may mga nagsipaghiga sa amin kaya malita-balita ang well-gain na ito may mga humiga sa daan para hindi makapasok sa gate yung mga sundalo yung president namin si Kuya LC Estarist patapang yon, tinagsot namin ng pambabae para hindi siya makilala, but eventualy na huli si LC Estarist sang taon din siyang nabilanggo matapos, kaming hakutins sa PC Metro Combas at paibis na ang mga ito sa Belasquez nag sila basan ang mga pari mga mamamayan buhat sa kanilang bahay kahit curfew na hinarang nila mga bus lumambitin sila dito upang tigilan ang pag-arresto sa amin ang sinuman ay hahanga sa kanilang hindi matinagladiwa ng paglagan nakakakilabot yung ginawa nila so ito ay reiteration lang ng kanilang paggumpay na ang nakamit sama-sama ang pagkilos na ang naging instrumento sa paggumpay na ito ginawang regular ang may tatlunda ang kaswal batay sa seniority tapos pag-uusapan sama sa further negotiation yung regularisasyon ang nalalabing kaswal gandin ang pagbabalik sa tinanggal at regularisasyon nang mga nalalabi pang kaswal pero dahil din sa wellga ng gaton din niya nag-issue ng PDA-23 sa magitan ng PDA-35 para ipagbawal na ang wellga sa lahat ng uri ng industria hindi lang sa vital industry at saka bawal tumulong sa mga wellgista bawal mag-provide ng grants bawal mag-provide ng financial support bawal maglunsad ng klasen ng pagkilos hanggang sympathy strike ng hindi pinagpapaalam sa Minister of Labor lalo na yung mga taon simbahan ang target ito kasi sila naging activeong support ito so ito yung kanilang tirmahan nung finally nag-tagumpay sila so 75 yun ang susunod na palaas na pagsabog ng pagkilos at tundo ay yung election ng 1978 gawa ng pinapresure na noon si Marcos para mag-normalize ilif ang martial law at pairaling ulet at democratic um-institution dahil di ba patay ang democracy nga sa ilalim ng martial law wala ng rule of law bawal mag-tipon-tipon binusalan ng press at iba pang at violated lahat ng civil liberties si Trining ngayon ay tumakbob bilang kinatawan ng marali ang tagalunsod habang si Alex Bongkayaw kinatawan ng sector ng manggagawa at everybody ka na once upon a time ay student council chair ng UP bilang kinatawan naman ng mga magkakaisa kung baga ang opposition kung na aalala nyo yung laban di ba ganyan lakas ng bayan si Katanya Lorenzo Tangyaga para kung wang ipakita na normalization ang bansa magdaraos ng halalan mag-unite ang opposition magpapatakusilahan ng dalombot isang kandida to so ito yung mga pangala ni Jerry Barrican Alex Bongkayaw at Trining Herrera tatatag ni Ninoi ni Nino Implementel ni Lorenzo Tangyaga lakas ng bayan nang lahat ng opposition ayyan ito si ito yung dating ichura ni Jerry Barrican pero at dati siyang student leader na naging spokesperson ni Erap ng time na presidentin na si Erap so nag-ibana ang kanyang interest at direction mga samantala si Trining ito yung kwento niya at ita akunon yung sa Philippine Heart Center may inoperahan yung doctor walang puso medyo na ano ako dito natangay yan si Marcos akala ko totoo ang pinukwento niya yung pala siyan si Marcos walang puso si Alex Bongkayaw ay ipapangalan sa kanya yung yung partisano babang diting ko lang mabilisitong si Charito Planas pero hindi siya galing sa Uring Morality pero siya ay Tagatundo at progressive o matapang kung familiar kayo sa pangalang planas kapatid siya ni Carmen Planas yung unang concehala elected na concehala ng Maynila so makikita niyo galing sa Uring Maykaya pero talagang stand out din si Charito sa paki-kipaglaban sa Watas Militar at kay Marcos ang kwento niya nakaykot si Charito Planas sa lahat ng kampong militar na pinabilangguan sa kanya Aguinaldo, Bonifacio Crami at Panopio na ibilangguo sa maximum at siya lamang ang inarestot ikinolong kasama pati ang kanyang buong kasambahayan yung household niya kung sinuman ang dinat nang sa bahay kasama yung inaresto Laging binabanatan yung Charito ang duho ni Imelda gawano kanyang mga alahas na papal lamuti anang Yamanteng Tiara, Emerald McWintas at Hicow Bracelet at Sing Sing na may Yamanteng Batong kasi nilaki ng iklom No, inanggaan si Charito dahil sa matapang na isilo ng pagawa na tawag ng mga kapwa niya politico kami kasi walang takot handang mamatay So, lalong sabi niya lalong nagalit si Marcos sa aking at sabi ni Marcos toing nakikita kung umiia kang asawa ko makakapatay ako pero hindi na tinag ito kasi ang paniwala niya ang nakatakot daw ay busabos habang panahon panahon na upang magpakatapang sa pagkatang magpakatapang ay pagkalas at pagpatid sa Tanikalak yun on the eve of the election naggaron ng noise barrage na nga wagan ng noise barrage ang opposition si Ninoy nakakulung yan at napakalakas ng noise barrage nito at dito medyo makahagip ang aking personal history kasi nakakalahok nakakalahok na ako dito sa IDP election pero ano ang nangyaris sa election na yun lambaso ang lakas ng bayan dinaya out of 190 KBL 137 0 over 21 ang kandidato ng taban ang mga sectoral seats na appointed din naman ng malakan niyang nabigyan kBL nagkakaisang nationalista at liberal sectoral seats 14 sino sa tingin nyo ang representative ng youth sector ang presidentin natin ngayong kdlc so dominado ng KBL ang burocracia mula isanggang baba sang patutoon ng pagdaya sabi ni nana ilaleng biruin mo ang dami kung hatat dito siguro may dalawanda ang katao tapos ang voto sa amen lilimang peraso lang para sa laban kasi sa kanila kung pretong-kong preto na dinaya itong IDP election so yan nang lalilpan na sila tapos ang botuhan na sa order of battle na ako pag nakita nila ako babarili nalang nila ako hindi naman ako nagtago hindi naman ako pwede lumantad pero hindi naman pwede nga wala ako rowing tapos bandang 1984 na magkakarao ng organising work talaga sa kababaihang antung do sa pamamagitan ng samahan ng maralitang kababaihang nagkakaisang ng 1984 pagkatapos susundan ng Gabriela kaya ngayon sa Gabriela-Satundo palaging sama kanalash Gabriela magkasama sila doon pa lang magkakarao ng abing yung at madalas makapabusakan ang mga pabaihang isinosulong nila ang mga problemang pambayan para sa Aki na niniwala ako sa pinasukan ko ito talaga ang punay na nagkakalinga sa maralita hindi ako magpaghanap kita mo naman sira-sira ang bahay ng masleader, wala scholarship ang mga anak ko pero na niniwala ako na toong organisasyon ang pinasukan ko hindi bayaran, hindi na sisilaw sa pera, kadang may leader ako so ang mga kababain sa Tundo ang may pinakakomprehensibong exploitasyon at dominasyon maliban sa tirahan, kabuayan batayang servisyo, mababang antas ang edukasyon, may problema pa silang 5B pera, pambababae, pansiselos paglalasing ng asawa, pananakit ng asawa tapos yung term nila sa double burden o multiple burden ako lahat solong katawan ko at siyempe umiiral din ang psikoloheya at sa sacrificial so kalalagumin ko lang sa tapos, ano ang pinakitang aral sa atin sa panong mito ng kababaihan ang Tundo, ano ang pamanan ng Arsialo sa pin-sa-pin ang hirap na dinadanas ng kababaihan ginagamit ng rehinmen ang sexual na pang-aabuso gahasa para pahinain ang kanilang liwa, pahirapan tasukuin at patahimikin sila pangunahing labang pambayan ang pagkilos ng kababaihan sa panong ito damang daman ang mga babae kung paano maging mahirap at banta sa pamilya ang pansabog ng kanilang mga tahanan kaya magkatuwang ang babaeit lalaki sa pagkilos ang di sila magkaban masahol na pagyura ang dinaras ng kababaihan kailapan pasismo sexualisasyon ng repression pa hindi gata-box sila sa muno sa pakikibaka may papel sila hindi sila patay parada sa buhay may mga interest at pangarap sila na mustunggawin kaya nilang critical na suriin ang kanilang kalagayan mahalaga ang pagbuon ang pagkaisa at sangsamang pagkilos at pag-organisa at pagmulat pinakita ikaw ang karanasan soto, latundenya, lakas ng bayang kailangan lang tunay na kinatawa ng mahihirap sa guberno na mulat sa sistemicong problemang pambayang nulad ng participasyon nila sa election ang samantal sa kabilang banda ang mga pinamanan ng batas militar yung sa sector ng maralitang tagalun sod yung mga letters letter of instruction PD-772 PD-1314 PD-1923 sa sector ng pagawa PD-823, 835 ok, showcase ng patakarang normalisasyon ng IBP election control sa burocracia mula taasang lang baba andaraya sa halalan yung aso PCO-PDA para sa pagkitil ng kanilang democraticong korapatan pagsusona sa kumulidad patakarang pang ekonomi ang export import na napatunayan nagbubun sod ng crisis Rami, salamat po.