 Boek 3, hoofdstuk 20 van Tijl-Uylenspiegel in Vlaanderen. Deze dibrievoksopname is vrij van houtteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Tijl-Uylenspiegel in Vlaanderen, door Jan Bruilands, boek 3, hoofdstuk 20 in Den Knuppelkrijg. Wijs Wampach, een dorp op de grenzen van de provincie Luik, was gekozen geworden om de opstand in het departement ter Bossen, Luxemburg en het verder gedeelte van het Walenland te doen losbreken. Een Braabander, geboren in de omstreken van Leuven, Nikolaas Lamberts, was het pastoor en hij deed hun oproep tot enige zijn er vrienden van het omliggende, die met hem een verbond sloten om gezamenlijk de vijand uit het land te verdrijven, de godsdienst hun ervoorouders en het leven hun kinderen te redden. In het bos van Huppendangen verredigde zich de eerste strijders. De boeren waren door proclamaatie verwittigd dat ze geen genaden, ja, de dood zouden vinden en diensten de verbondenen niet steunen. In Tovang-Gemeenten luidde de noodklok en op korte tijd was een bende opstandelingen gevormd die in de gemeenten de Franse commissarisen en hun helpers gevangen namen en in het klooster van Hoosingen opsloten. Even als het in Vlaanderen toegegaan was, werden overal de kerken heropend, te deems gezongen, de vrijheidsbomen neergehaald en de archieven der openbare besturen geplunderd en verbrand. Het oproep breidde zich snel uit en na korte tijd waren er in 1500 man bijeen onder het bevelhebberschap van Hubbert Berens die te paard zijn leegertje aanvoerden en al steken zijn er hoge waardigheid een lange rode pluim op de Hoedhoeg. In dit leegertje vinden wij Thijl en Lammertrug, die, goed gewapend en te paard gezeten, met open armen door de Luxemburgse strijders onthaald werden en, naar bekend te hebben gemaakt hoe ze aan de boeren krijgen in Vlaanderen hadden deel genomen en wat ze daar zoal hadden uitgericht, dadelijk mede aan het hoofd der opstandelingen werden geplaatst. De curs van bevelvoerders, of liever, leiders, was niet groot en wie blijke gaf van een weinig beleid klom dadelijk op tot een hoger rang in het boeren leeg. Ik geloof, zet Thijl, die naast Berens reed, dat het uw mannen, laat me zeggen onze mannen, zowel aan moed mangelt als aan wapens. Moed hebben ze in het geheel niet, sprak Lammert, die aan de andere zijde van de generaal te paard zat. Ik heb nooit een vlucht gezien waarbij allen het zo eens waren om het hazenpad te kiezen. Het was een stoutbedrijf van uwentwegen de vijand af te wachten als ik het bemerkte dat uw mannen de vlucht namen. Ik had niets bemerkt van dit alles. Ik reed aan het hoofd meilig bende als ik plots hoor de roepen, kinder zijn de Franse. Het was op de hoogte van het dorp lipperschuit, volgens de gids mij gezegd had. Ik sta voor me uit en in de verte zie ik iets bewegen dat wel op in een leger bende gelijk. Ik hield m'n paard staan en, na een paar ogenblikken zag ik, met goede ogen, dat het u kunnen veegelt. Lachend keer ik mij om, ten einde mijn mannen gerust te stellen. En daar bemerk ik dat ze me alle derug hebben toegekeerd en lopen als hazer. Het bleef mij niet zo ver dan terug te keren naar ons hoofdkwartier. Daar leeft gelijk, dat getaard niet van veel moed. Daarinboven ontbroken ons wapens. Je kunt toch tegen geen veel geoefende soldaten vechten met knuppels. En de meeste onze mannen hebben geen ander wapen. We zouden geweren moeten hebben. Ik verwacht er. Gewet dat General Moran twee benden tegen ons heeft uitgezonden die 300 manstreek zijn en 40 geruiten stellen. Wat kunnen wij daar tegen uitrichten met onze mannen, die met hun knuppels en hun pieken niet eens de vijand aan het lijf zullen geraken? En jij wil het artsveld innemen en er de Franse verjagen? Ik wil dat niet. Mijn mannen willen het. Houdt ze van die dwazendaat terug? Dat kan ik niet. Dan is de opstand gedoofd. En als ik het nu niet warm had, laten ze ons in de steek. Vooruit dan maar, Zellame. Het is de eerste dwazendaat niet die ik begrijp. En dat kan dus wel aan deze mee helpen ook. Het is een waarsluk dat vele het leven zou kosten, spaktijl, en geen duurt voor onze zaak zou afwerpen. We zijn echt een schep, we moeten dus varen. Het kleide leegertje nader de artsveld toen een groepje Franse ruiters in het zicht kwam. Deze laatsten deden hun een paar den keren en reden in Galopweg. De boeren dachten dat de vijand op hun zicht, de vluchtnam en overmoedig stormde zij vooruit. Daar liet de trom van het vijandelijke leger zich horen en een hondertals soldaten verschenen, die op kleine afstand van de boeren stilbleven en met het geweer aanlegden. De ruiterij kwam langzaam door een dicht bosje beschermd vooruit en draaide onbemerkt achter de bende de opstandelingen. Zowel er nog enkele stappen van deze laatste verwijderd als de trompet gestoken werd, om de Franse bevelhebber te verwittigen dat die kleine krijgslist geslaard was. Duvergé, die de soldaten aanvoerde, zat vooruit en vroeg zich in het diets tot de boeren richtende, wat verlangt geen mensen. Een aanvoerder van het legertje der opstandelingen, die vooraan reed en op een oogwenk bemerkte dat hij zich tussen twee vuren bevond, wie op zijn de samen weg en kreeg, vlucht wie kan, gaf zijn paard de sporen en reed vier klauwen zijn. Een gedeelte zijn er mannen volgden, waarvan ze ter tweede moedhalden hun een geweer op de Franse af te vuren, zonder echter iemand te treffen. De officier, die het bevel voerde over de Franse ruiterij, naderde, even als Duvergé, de achtergoede der boeren bende en vroeg in het Frans wat verlangt geen mensen. Een boer van Bocsem, Anton Majes, trat vooruit met die jachtgeweer gewapend. Wij wilden de oorlog, riep hij in het Frans, legde op de officier aan en schoot deze uit de zadel. Als de soldaten van Duvergé deze dwazendaat zagen begaan, gaven zij vuur en de ruiter kwamen op de boeren aangerend, die neergeschoten en neergesambeld werden. Vele konden vluchten, dank aan de bergen en bossen der Streek, maar toch bleven er een zeventig tal op het slagveld en talrijke gekwetsten werden door de Franse gevangen genomen. Tussen de doden bevond zich een jonge priester, die aan het hoofd gekwetst werd en door een Franse soldaat na de strijd werd afgemaakt. Op verzoek van de inwoners van Artsveld liet de bevel hebben ik toe dat de lijken op het gemeentekerkhof begraven werden. In een dichtbosje, niet ver van de plaats waar de strijd geleverd werd, zat uit de spiegel geknield, de arm onder het hoofd van Lammen, die kreunend op het mos uitgestrekt lag. Lammen, creteil, Lammen, hoortgemen niet. Een vellandelijke kogo had zij de schouder door boord en Lammen was in de armen van uit de spiegel die naast hem reed op zijn paard achterover geslagen. De twee paarden waren in woestervaard naast elkaar doorgehoord, zodat Tijden het lichaam van zijn vriend had kunnen vasthouden. Een paar ogenblikken slecht, tot het paard van uit de spiegel dat gewond was neerstorten en beide mannen in zijn de val meeslepte. Tijden was niet gekwetst en kon Lammen tot in het bos brengen waar zij voorlopig veilig waren. Lammen, creteil de spiegel, Lammen, deze opende de ogen. Hij zoog de hand zijn vriend en drukte ze. Met zwakke stemsprak hij, het is ermee gedaan Tijl, dat is niet waar Lammen, hij maakte omzichtig de jas van zijn vriend los. Ik gevoel het Tijl, het Franse lood zit er diep in, het heeft bij Vlaams hart geraakt. Uw hart werd niet getroffen, ik zal u redden, ik zal u naar het dorp dragen Lammen, alle hoop is niet verloren. Nee, men zou uw gevangen nemen en het zal mij niet blaten. We zijn altijd trouwe vrienden geweest Tijl, later vinden we elkaar terug. En, naar een poos, met nog zwakke stem, als gemeente vrouw bocht ontmoeten, zeg haar dat ik haar steeds heb bemint, dat ik haar steeds trouw bleef. Onze karakters, hij drukte krampachtig uit de spiegel's hand en was niet meer. Geruime tijd bleef Tijl bij het lijk geknield, zonder een traan in de ogen, te erg getroffen om te wenen, maar het hart in één gekrompen van de smacht. Zijn enige vriend, zijn broeder als het waren, had hem voor immer verlaten. Uw de spiegel rees eindelijk op, bedekte het lichaam met takken en bladeren, mos en aarde. Zelfs ging Kui voor hem, in zijn dierbare land. Hij verniet de laatste rustplaats van Lambegoedzak, de echte Vlaming, die van vreugde en feesten hield, eten en drinken, nooit om de dag van morgen bekommigd was, maar, als het vaderland, als Vlaanderhem nodig had, gereed was in zijn leven voor te offeren. In het dorp waarin Tijl zich begaf, werd een tweede toneel afgespeeld, een trurig toneel van de opstand. De boeren die met de wabens in de hand gevangen waren genomen, en die niet altijd erg gekwetsten, moesten voor de krijgstraat verschijnen, door de bevelhebber de Franse, zonder verdere pleegvormen, uit zijn officieren samengesteld. De meesten bekenden zonder aarzelen, dat ze deel hadden uitgemaakt van de bende de opstandelingen, en ze werden dan ook onmiddellijk tot de kogel verwezen. Het Franse bewind had strenge bevelen gegeven, de opstand moest kost wat kost bedwongen worden. De bevelhebbers hadden een uitgestrekte macht, ze mochten zonder reken schap te geven over het leven der oproelingen beschikken, indien deze in een gevecht werden gevangen genomen, of iets tegen de Franse soldaten hadden durven ondernemen. Alleen in het bloed was de opstanders machten, zo had men ter Parijs geoordeeld, en de Franse aanvoerders maakte dan ook ruimschootsgebruik van de onbepekte macht, die hun was toegekend geworden. Daar verschenen jonge boeren voor de krijgsraad. Teggen van lichaamsbouw, paardeloos met een roze gelaat, scheden nog een kind. De officierie keken die jonge medelijnen aan, en spraken stil tot elkaar. Duvergé richtte het woord tot hem, niet door Basse toon, maar met iets vaderlijks in de stem. Hoe oud zei hij mijn zoon? 17 jaar. Leeft u een moeder nog? Zij is thuis. Deze antwoorden werden kort droogweg door de knap gegeven. Het hoofd vier opgeheven, zijn de rechters Frank in de ogenblikkende, stond hij daar. Geen werd gevangen genomen tussen de opstandelingen? Ja. Met u vader? Vader is dood. Gewaagd niet gewapend? Ik had een gewer. Gehebt op de Franse soldaten niet, wel een schieten niet waag. De Franse soldaten gemikt en geschoten. De bevel heb ik de jongen een wijl aan. Bewondering voor de helthaftige knap straalde uit zijn blikken. Hij schudde het hoofd en sprak tot de officieren. Een boedige jongen, het is spijtig. En weer het woord tot de knap richtende. Hoe geweer was niet geladen, niet waar? Ja, het was geladen. Met lospoedig? Nee, met kogels. Moet u bevoden te schieten? Niemand. Gehebt langs de kant van het bos uw gewer afgevuurd, zonder iemand te willen treffen? Ik heb zesmaal op de Franse soldaten gemikt en geschoten. Ik lieg niet. De bevel hebben wilde nog een laatste poging doen om de jongen helth te redden. Gehebt niemand gedood? Ik geloof dat ik twee soldaten getroffen heb. Ik heb een toxin vallen. Als gevrij gelaten werd, wat zou het gedaan doen? Opnieuw tegen de Franse oprukken? Hij heeft het zelf gewild, zij de bevel hebben op spijtig getoond tot zij de officieren. We kunnen niet anders. De jongen werd er dood veroordeeld. Een tiental poeren stonden tegen de muurderkerk op een stap van elkaar voor de gapende vers gegraven groeven die hun lijken moest ontvangen. Met de heldenmoed in de ogen wachten ze koolbloedig de kogo af. Voor hen stond het peloton dat hun de dood boest geven. Vuur klonk het uit de mond van de officier. Een salvo en de boeren waren door de kop gebrand. Op hetzelfde ogenblik knalde een schot en de officier die het bevel gegeven had stortendeer voor de voeten zijn er manschappen. Een ogenblik aarzeling en dan sprong er allen vooruit naar de zijderderkerk van waar het schot gelost was. Geen levend wezen was er te bespeuren. Ze vonden alleen het lichaam van een jonge man winstkleren met bloed gedrenkt waren en die de laatste adem geen te hebben uitgeblazen. Aan de overzijde, da's de huizen, strikte het bos zich uit tegen de berg op. Geen der soldaten had de boed tussen het dichtige boomte een naasporing te doen. Een eindweeg ze het bos op een klein weeltje, stapte uit de spiegel vocht. Hij wist dat niemand hem daar zou durven volgen. Dit is de eerste die voor moeders doodpoed, sprak hij. En het zal de laatste niet zijn. Het einde van hoofdstuk 20. Boek 3, hoofdstuk 21 van Theijle Uilerspiegel in Vlaanderen. Deze dieprivocksopname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Theijle Uilerspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands. Boek 3, hoofdstuk 21, Carol van Loupoyen. Het verging de strijders van de knubbelkrijg zoals de boeren van Vlaanderen en van Brabant. Ze leverden overal de vijand veel spel. Taalrijke gewichten hadden op alle punten van het land plaats. Een groot getal Fransen drinkten de grondvallers vaderland met hun bloed. Naast vele boeren die voor de vrijheid sneuvelden, maar de slecht geoefende, halfgewapende binden moest er het onderspit delven voor de soldaten in de Republiek die de opstandelingen in wapenaatrustingen en in getal merkelijk overtroffen. Uilerspiegel naar mijn taalrijke gewichten in Luxemburg deel, daar hij overal wilde komen waar Fransse soldaten te bestrijden waren om zijn de boerder te vreken. Maar hoe hij ook overal optrad, hoe hij zich ook bloot stelde, nergens werd er getroffen, overal kon hij ontsnappen. De Fransse regering nam maatregelen die hier en daar de burgers bevredigten en velen die inzagen dat het een hopeloze strijd was die tegen de verdrukkers werd gevoerd haakten naar het einde van de boerenkrijg. De staat van beleg die in Gansendland was uitgeroepen, werd opgeheven en België ademde weer wat vreier voor zoveel er onder het Franse jukvrij te ademen was. Wij ontmoeten Uilerspiegel weer te Brussel. Als er een man te vinden was die het stakende vijanderlijkheden betreurde, dan was het daar wel. Hij oordeelde dat de boeren tot de laatste man hadden moeten strijden en er had ook de opstand gepredikt tot het laatste ogenblik, tot hij Gans alleen stond. En toen had hij nog de boet niet laten zinken, want hij was naar Brussel gekomen om te zien of er geen middel te ontdekken was dat het opgeroer op die kon aanblazen. Hij had zijn moeder en die ook lammen te vreiken. Uilerspiegel was niet lang te Brussel of hij had kennis aangeknoopt met enige jonge liden die de vrijheid van het land bleven betrachten die tegenstaan de toegevingen van Frankrijk en de schijnbare vreden die in ons land heersten. Aan hun hoofd bevond zich Karo de Loepwangie, die de Spiegel een schuilplaats had bezorgd als hij met nelen en trintje in de straten van Brussel ronddoelde. Die van Loepwangie was een de zonnelingste, eigenuidigste mysterieurste figuren van de strijd tegen de Franse overheersing. Deze opstandening, die eigenlijk Chacobère heten en de Brussel geboren werd in 1761, had het naam aangenomen van het dorp Loepwangie waar hij vele partijgangers stelde en meer dan eens zijn hoofdkwartier had opgeslagen. Van Loepwangie was met de kruiskunde bekend want hij had als officier in het leger de Oosterrijkers gediend. Tijdens de eerste inval de Franse in België werd hij door de Oosterrijkse regering gelast vrijwilligers aan te werven en op de grenzen met hen te strijden. Hij werd door de Franse gevangen genomen en in Frankrijk opgesloten. Terug in België verdacht met hem weldraad tegen de indringens iets te wel ondernemen, een onruststoker te wezen, een bekend van Oosterrijk en opnieuw werd hij in het versteekkastel van Doulère opgesloten, een soort bastier waarin de Republiek die gele gevangen zette die haar in de weg liepen. Chacobère wist te ontstappen en in de laatste maanden van 1795, teruggekeerd in het Vaderland, stelde hij zich aan het hoofd van enige vastberade mannen en verscholen in het Sonienbosch leverde hij de Franse veel spel. Verscheiden in helden daden staan op zijn naam aangetekend. De manifeste die hij tot het Belgische volk richtte, waren zeer heftig opgesteld, moest de indruk maken op de verdrukten. Opgejaagd, het dikwerf op punt gevangen genomen te worden, vond hij in onderkomen in een klooster te leuven, dat hij dikwerf vermomt verdient en van waar hij bevelen voor zijn mannen en op roerige vlugschiften uitzond. Zijn verblijf in het klooster werd eind in de conduct en de Franse soldaten vielen er binnen om de gevreesde aanvoerder gevangen te nemen. Het nest was leeg, de vogel ga vliegen. Een weinig later werd zijn tegenwoordigheid wil opgemerkt om de plaatsen waar strijd werd geleverd, maar hoe de Franse ook jacht op bemaakten, de opstandeling was niet te vatten. Als aarderspiegel ter Brussel was gekomen, had men van Caravan-Loupoyen niet het minste bericht meer ontvangen en ieder verkeerde in de Waan dat hij de strijd had opgegeven en naar Oosterrijk was gevlucht. Dat was niet zo, want op het ogenblik dat er ter Brussel verslagen werden opgesteld waarin de verdwijning van de geduchten leider der oproelingen werd vermeld, stapt de Caravan-Loupoyen vermond door de straten der hoofdstad. In het Sonienbos, waar de aanvoerder de strijd tegen de Franse begonnen had, was toen zijn hoofdkwartier en het is daar dat wij hem ontmoeten. In gezelskap van uiderspiegel en enige mannen die met het uitroepen van de Vrede geen genoeg gehadden. Caravan-Loupoyen was aan het woord. Nog enige dagen, zo sprak hij, zal het oproel weer algemeen zijn in ons departement. Frankrijk heeft zelf opnieuw de lond aan het kruid gestoken door nieuwe kassen van lotelingen onder de wapens te roepen. Er wordt beweerd dat Soaks het inzicht van Frankrijk niet is, zij inder aanwezigen. Wij hebben dat niet na te gaan en al waren we ervan overtuigd dat het gerucht false is, dan nog moeten we het verspreiden. Alle middelen zijn goed om booswichten te bevechten, onschadelijk te maken. Allerkeken tijlaan die de eerste malet wordt dan en zo krachtaardig sprak. Zo is het zij Caravan-Loupoyen en het bericht dat Frankrijk weer onze jongens wil dwingen op vreemde bodem voor de Republieke hun bloed te gaan vergieten is enig in zijn aard om het oproeg te doen ontbranden, want niet alleen in het Dijlendepartement, maar op de oever van de Oerste en in Vlaanderen wordt er opnieuw gevochten. Wij moeten wat het ook kost te mogen deze nieuwe opstand aanvuren, aan gang houden, want het is wel licht de laatste die we zien zullen. We moeten tans overwinnen of sterven. Dat moeten wij. Wij zijn gereed. Beveel en we gaan de overwinning of de dood tegemoet. Zegen of dood. Deze verschillende antwoorden op zijn reden gaf elkaar op de verzekering dat hij nog steeds op zijn mannen mocht rekenen dat alle nog immer gereed waren om hun leven voor de vrijheid van het land te wagen. Opelijk kunnen wij tegen de Franse niets ondernemen, gingen hij voort. Dat heeft ons de vier jaren lang een strijd geleerd. Zijn bezitten wel geoefende soldaten die worden aangeleid door dappere officieren en het is een wel bestudeerd oorlogsplan waarop met wijsbeleid gewerkt wordt. Wij lopen afzonderlijk, zonder leiders om zo te zeggen onschikkende naar de omstandigheden en ik heb ondervonden dat het tenemale onmogelijk is de honderden groepen opstandelingen die op alle punten van het land tegen de vreemde overheersing opstaan bij elkaar te krijgen. Dat is onmogelijk, zei Thijl. Ik heb gans het land door aan de strijd deel genomen en overal was het door gebrek aan inrichting en gebrek aan samenwerking dat de onzin het onderspit moest de delven. Daarom, wedervoer Karol van Loepwagne moeten wij zoveel mogelijk de jongens aanraden naar het bos te komen. Hier hebben wij de handen vrij want nog geschut, nog ruiterij kan ons hier komen bestoken of vervolgen en zelfs de Franse soldaten zullen het niet wagen, diep in het woud te dringen. Uit ieder bosje elke struik grijnsten de dood tegen. Eens hier met een voldoend getal mannen kunnen we iets op tau zetten dus lukken we, dan hebben we een veilige schuitplaats in onze legerplaats onder de hoge bomen en in het struik gewas. Ieder van ons moet dan ook naar de dorpen gaan waar de opstand is losgebast en zoveel soldaten mogelijk inlijven voor ons woudleger. Gaat en bezorgd met mannen genoeg om het vaderland vrij te maken om ons tegen liefdvolk onder een regering te plaatsen die vrede en welstand doet heersen en al onze rechten opnieuw erkent omdat wij als vrije mannen kunnen leven. Gaat leven Karo van Loepoye leven Oosterrijk heil onze generaal onder deze kreten verlieten de mannen hun er aanvoerder om zich in alle richtingen te verspreiden en overal in gehele departementen deilen, de smeunende opstand aan te blazen en in laille vlammen te doen opvlakkeren. Gaat Gelen Brussel vroeg Thijl? of is het daar uw paleis in het bos dat gewerkeerd? Ik ga met u naar de hoofdstad al te worden Karo van Loepoye maar eerst moet ik daar mijn paleis op mijn valse baard en puik te nemen. Dan ga ik met u. Het paleis van de aanvoerder was een hut met een enkel vertrek waar niets te zien was dan een haart, een bed een tafel en een houten bank. Daar verbleef de generaal de gevolg machtigde van Oosterrijk soms dagen en dagen als het in de steden en dorpen voor hem niet meer veilig was. Na 1 minuut een smal wereldje gevolgd te hebben dat schier tussen de bal met verborgen lag staplen ze op de baan naar Brussel. Je hebt daar straks gezegd sprach Karo, dat jij de strijd hebt meegemaakt in geheel het land Want deed u al zo handelen waart u een politiek agent in Nederlanden of van Engeland? Nu we samen zullen strijden mocht u mij dat toch wel toevertrouwen. Uw tegenwoordigheid bij de gevechten dan in Vlaanderen en Luxemburg zelfs, was mij steeds bekend want ik deed mij op de hoogte houden omdat het mijn betrachting was met de verschillende verspreide legerbenden in betrekking te komen. Dat is de eerste verijster om met hoop op wel gelukke te strijden. Zo kwam het dan ook dat ik mij door mijn gezondene deed inlichten over hetgeener in de vreemde legers gebeurde. Steeds werd er mij over tijl-uilerspiegel gesproken. Overal waard jij. Mijn erbij gelovige mannen beweerden over dat jij hem boven natuurlijk wezen moest zijn. Een dina van God gezonde om de boeren te doen zegenpralen. Ik heb zorgs bemerkt want niet meer werd ik in de boeren leger met meer eerbied bejegen door de manschappen dan in het uur. Ik, die met deze pratisch gek scheerde zag in u alleen de man in een vreemde mogelijkheid. Heb ik juist geraden? Je kunt vrij spreken. Mij zegt van u hetzelfde. Ik weet het, de waarheid is het niet. Ik strijd tegen de Franse voor niemand's rekening al wil met mij dan ook doen doorgaan voor de man der Oosterrijkse regering. Zo is het ook met mij gesteld. Ik heb even min met de regering iets gemens. Ik strijd alleen als vaderlander omdat ik de Franse aan het werk heb gezien en geen vreemd juk kan dragen. Gij zult u afvragen waarom ik het kans de land doorlopen heb in steden van te midden de Vlamingen te blijven met mijn de stamgenoten te strijden waarom ik zelfs een gedeelte van de knuppel krijg meemaakten. Ik zal u daarin een paar woorden klaar en duidelijk doen inzien. Kort en bondig verhaalde tijd hoe de Franse op de hoever van de meester hadden huisgehouden en Nelen opgelicht en wat er later gebeurd was. Om haar te vinden, zo besloten hij, heb ik me overal vertoond bij de Franse troepen waren en eindelijk heb ik haar weer gevonden in de handen van de Franse commissaris. Toen heb je mij in onderkomen verschapt. Als deden zich in veiligheid bevolkt, heb ik weer de wapens opgedomen. Toen ik gehoord heb dat jij hier de moed nog niet opgaafd kwam ik u opzoeken en ik zal met u strijden tot het uiterste. Voor ze de hoofdstad bereikt hem namen ze van elkaar afscheid en gingen een tegenovergestelde weg op. Ze zouden elkaar in het Wout weder vinden waar de Veiland Reeds binnen gedronken was en de strijd spoedig zou uitpasten. De zanderen dag was die Reeds het geval. Alle hadden het gewerende hand gereed om op te rukken. Loepoigne en Thijs stonden te midden van een 20-tal boeren naar beide hut in het bos. Loepoigne nam het woord. We zijn langs alle kanten ingesloten, spakei, en eer enige minuten verstreken zijn, zullen we overal de Franse soldaten zien tevoorschijn sluipen. We zijn verloren. We zullen ons leven duur verkopen. Dat is al wat ons rest. Opgenade moeten we niet hopen. Wie zich niet tot zijn laatste adem dapper verdedigt, schiet er toch het leven mee in. Wie zich overgeeft sterft weerloos, want we worden beschouwd als bandieten wie er leven op prijzers gesteld. Overal heeft men rondgezegd dat er geen strijders meer in het sony in het bos zijn, dat er alleen rovers rondlopen die de reizigers aanvallen en van alles beroven. Men zal ons dus als bandieten behandelen en neerschieten waar men ons kan te pakken krijgen. En blijft ons dus niets over dan tot de laatste man te vechten. Moet zo de laatste strijd eindigen, zucht er uit de spiegel, moet alle hoop worden opgegeven? Heb je spijt daar? Spijt? Nimmer in mijn leven heb ik spijtgevoel tegenover een daad die ik uit vrije wil heb bedreven. Het is overigens ons lot in de oorlog. Wanneer wij de strijd beginnen weten we dat elk ogenblik het einde daar kan wezen door de overwinning of door de dood. Ik heb er eet te veel met helden moed Sneuvelen voor het vaardland is schoon en edel. Leven uit de spiegel creët de boeren. Loepanje spitste de oren. Ik hoor gerucht in het hout. Het is de dood die nadert. Voor de Veiland ook hij brengt de dood voor zichzelf mee. Tot hierbovertijl uit de spiegel geeft de hout van de boeren leidig. Tot hierna maar als mocht geontkomen denk aan Nelen. Hier ontkomt niemand. Alles is mogelijk. Dan zorg ik voor jouw vrouw. Zeg haar dat mijn laatste gedachte voor haar was. Het groepje boeren had het ogenblik raad gehouden en zonder het bevel van Loepanje af te wachten, zonder hun aanvoerder te raadplegen, hadden zij zich in een kring om deze laatste en oude spiegel geschaard het geweervor uit de vinger aan de trekker gereed om vuur te geven. Zijn Loepanje hoeft ons niet te beschermen. De boeren bleven rond no. 2 te al staan. Een soldaat kwam behoedzaam uit het kruipelhout te voorschijn. Een schot weer klonk en de man rode te gronden. Op dit ogenblik kwamen verschillende Franse krijgers uit het hout en gaven vuur op de boeren op hetzelfde ogenblik dat deze laatste op de aanvaller schoten. Langs beide kanten tuimelden een paar mannen op het mos. Met de geweren was er nu meer te doen dan de kofen te gebruiken als knotsen. Ze stonden man tegen man. Loepanje en teil hadden hun een pistolen. Een paar schoten strikte twee Franse neer. Een paar schedels werden ingeslagen met de geweren der boeren. Langs de andere zijde daag de soldaten op. Loepanje en uilenspiegel stonden daar nog met een zestal hun een gezellen. Het bos in bevallen Loepanje. De boeren verdwenen tussen het gebond. Ze stonden, want verderop zou hun toch de weg weer afgesneden worden door de vijand die gans dit gedeelte van het bos bezet had. Ze wisten dat. Het was alleen om de handen weer vrij te hebben en hun geweren te kunnen laden. Ze moesten immers, voordat ze vielen zoveel vijdeanderlijke krijgers onschadelijk maken als ze maar konden. Uilenspiegel wilde met de boeren tussen het gebom te vluchten. Een degestoot tof hem op dit ogenblik in de arm. Hij sprong daar zijde waardoor hij een tweede stoot ontweek. Een officier die hem achtervolgde. Uilenspiegel had zijde pistoot in de hand toch geen schietvoorraad meer. Het was ermee de gedaan. Hij dacht aan Nelen en zonder dat de luisterdant vermoeden wat tuilen doen ging en terwijl hij zich gereed maakte om hem met een degestoot in de bos te doen vallen sprong Uilenspiegel op de Fransman toe ontweek de steek op hem gericht en vatten zijn vijand bij de kiel. De twee mannen rolden op de grond. Tijds zou gemakkelijk de bovenhand gehad hebben want hij was veel sterker dan zijn tegenstrever. Doch de soldaten die de boeren achtervolgden bemerkte in welke hachelijke toestand hun overste zich bevond en kwamen hem te helpen. Zij verlosten de luisterdant uit de handen van Uilenspiegel en wilde deze laatste met hun de bayonetten verder afmaken. Nee! Kreeg de officier. Laat hem leven! Pint hem! De kerel moet sterven als een bandiet onder de strafkogel. Op een omzien was duidelijk gekoord en gebonden. Breng hem naar het kamp, geboot de luisterdant en de ruwekrijgslieden trood de Uilenspiegel mede. Het einde van halfstuk 21. Boek 3, halfstuk 22 van Tijl Uilenspiegel in Vlaanderen Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Tijl Uilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilans Boek 3, halfstuk 22 Uilenspiegel start. De Franse had de tijl aan de benen gekoord zodat hij zeer moeilijk gaan kon. Docht de soldaten sleurde hem op het smalle weegeltje mede hoe hij ook struikelde of wedded hoofd tegen de boomstabben terechtkwam. Een martelaasdocht. Na een halfuur gegaan te hebben kwamen ze aan een klooster bij de bewelhebber der Franse troepen die de bandieten uit het Sony in Bos moest prijagen zijn hoofdkartier had opgeslagen. De officier vroeg dadelijk bij zij de overste te worden toegelaten. Toen hij zich voor hem bevond sprak hij bevelhebber ik geloof dat ik een goede vangst heb gedaan heb je van Loupoyen? Nee, maar een kerelwins hoofd insgelijks op prijzers gesteld na de persoonsbeschrijving te oordelen welke ons van die vijanderepubliek is gegeven geworden, heb ik tijl uilenspiegel, bijgedaamd de geest van het oproeg in handen. Dat is niet mogelijk die kerel is omgekomen in de brand ene hoeven in de omstreek van Duffel. Weet je dat goed? Het is in het staatsblantelezen geweest. Ik zou gezworen hebben dat hij het was. Men brengen die kerel hier. Thijl werd voor de overste gebracht. Wie zei hij? Vroeg deze. Een vlaming was het antwoord. Uw naam? Vlaming. Men zegt dat hij tijd uit de spiegel zei. Thijl klip lachte. Laatste zeggen, sprak hij indien geen waarlijk de boeren aanvoerder zei bekennend meer dan. Ik heb niets te bekennen. Het zou in uw belang zijn. Kan ik u alleen beschouwen als een bosloper een bandiet zoals de andere die men heeft gevangen genomen dan zult u als uw struikroofen door de kop worden gebrand. Zij het tijd uit de spiegel, de oproestoken dan zult u voor uw rechters verschijden. U kunnen verantwoorden. Dat wil zeggen, indien ik uit de spiegel waren zou ik met al de plekvormen der wet gedeeld worden. En mijn proces, mijn vondens zou gebruikt worden om invloed uit te oefenen op de nog strijdende boeren. Ongelukkiglijk voor uw meesters voor u zelf, ben ik uit de spiegel niet. Voor mij? Ja, want gezout immers het geld ontvangen bestemt voor de man die uit de spiegel levert of dood kan gevangen nemen. Ik heb het riecht u. Dit geld wertheids uitbeteilt aan de officier die in de omtrek van duffel uit de spiegel roost tot in een brandende hoeve. Waarom vraagt u dan of ik uit de spiegel ben? De boeren zijn zulke rare gasten en hun aanleiders zulke duivelse wezens dat men in deze strijd aan alles mag twijfelen. Een goed aanvoer dat twijfelt nooit. Ik verlang van u geen les te ontvangen. Ik heb niemand verzocht toen u gehoord te worden. Als u het op mij spreekt mag ik toch mijn mening zeggen. Ik wil u leven redden. Dat is een andere zaak. Ik vrees de dood niet, maar blijven leven zou me toch niet onaangenaam zijn. Was Carol van Loepwange in het Wout? Tijl antwoordde niet. Wel nu spreek uit de spiegel bleef het stilswijgen bewaren. Betekent zulks dat hij er niet was? Zou de stilte van tijdszijden kent je zijn de schuitplaats? Geen antwoord. Als je ze ons kunt aanwijzen stel ik u dadelijk op vreie voeten. Uit de spiegel keek de beveilhebber aan en gnimmlacht u. Waarom lacht u? Omdat u zoveel moeite geeft gewild niet spreken. Spreken je wel, maar verraden. Dat niet. De kogel wacht u denken aan. Ik zal hem ontvangen Ik zal de eerste Vlaming niet zijn die Frans Loot eet. We zijn eraan gewoon sinds ik ons de vrijheid en de gelijkheid heb gebracht. Leid je man weg beide veroordeelde banditten. Uit de spiegel niet zich gedwee heen en leiden. De beveilhebber wenden zich tot zijn en laat de nat. Je ziet wel, je hebt gehoord dat je u bedrogen hebt. Toch niet. In die dijn uilenspiegel waren zou hij wel een proces verlangen om voor zijn erachters te spreken. De aandacht van Grans het land op zich te trekken. Glorierijk voor zijn vader dan te sterven. Ik ken die boeren aanvoerders. En toch houd ik vol. Rukend gaan. Beveilhebber gezond later op bevenende toon sprak deze met een glim van woede in het oog. Ga! En de officier ging zoals trouwens in alle legers een beveilhebber gelijk heeft als het zijden minder geld. Uilenspiegel werd opgesloten bij de andere boeren die in een kamer van het klooster op de doodwachtend waren. Alle wisten wel klot hen verbijden en niet eens geen bevrees te wezen. Niet eens geen zende daad te betreuren. Eén hunne die bij het smallen getraaid het venster stond, nu riede zelfs zijn vader lands liedje. Toen Uilenspiegel binnengebracht werd en de varen deur achter hem gesloten was, zat die jonge boer op hem toe. Men heeft mij daar even hierheen gevoerd, sprak hij. Ik breng treurig nieuws mede. Er is niets anders meer dan treurig nieuws voor ons, zet daar. Karo van Lupuane is dood. God, dat is een groot verlies. Dat is de opstand ook gedaan. Hij alleen hield het volk nog in gisting. Hoe weet je dat hij dood is? Nevens mij is hij gesneuveld met een kogel in het hart hij is dood neergestocht. En zijn lijk hebben de Fransen zijn lijk gevonden. Ik geloof het niet. Ik had de tijd niet op een koud te graven maar ik heb het lichaam met takken, bladeren en mos bedekt. Het bos trekt zich heende en ver uit en het is best mogelijk dat de Fransen op die plek geen voet meer zetten. We zullen dan de laatste slachtoffers de Fransen zijn, want de laatste strijders voor het vaderland, voor de vrijheid zijn wel de mannen van Karo van Loepwajer geweest. Hij alleen kon er nog in slagen een leegertje te vormen. Inderdaad, want de boeren wilden niet meer oprukken, wilden niet meer vechten, omdat ze toch zien dat al hun pogon nutteloos is, dat al het bloed, het welk reeds vergroten werd tot niets heeft gediend. Uile spiegel glimlachten met een pittere trek om de mond. Ja, er is geen uitkomst. Niets. Na een ogenblik met strakke blik voor zich uit te hebben gestaard. Waarom hebt jij gevochten? Waarom zijn jij soldaat van Loepwajer geworden? Ik had mijn geliefde te verreken. Ha! Waren dit in geval niet geweest? Gezoud het weer rustig aan de wand hebben laten hangen? Wat zou het dan gebeurd zijn? Enige tijd later zouden de gendarmen u komen halen hebben, meegevoerd om ingelijf te worden bij het Fransen leger en Gezoud moet de strijder hebben voor de bandieter. Zou dat beter geweest zijn? Kom. Worden dienen hier tot niets meer. Weten de Fransen dat van Loepwajer dood is? Ik heb het niet gezegd, buitenbij weet het niemand. Geeven de hemel dat ze nooit het lichaam vinden. Zijn naam doet de Fransen beven. Zijn naam houdt de opstand aan de gang. Uile spiegel had op een bank tegen de muur plaatsgenomen. Zijn de blikken dwaalden over het groepje dat zo kalp de dood afwachten omdat ze wisten dat ze niet misdaan hadden. Dat zijn ederde strijd voor het vaderland hadden gestreden en dat slachtoffers van roekgeweld zouden vallen. Zijn de blikken dwaalden over deze mannen. En... hij dacht aan neelen. Dat was een pijnlijk ogenblik. Twee tranen roelden hem over de wangen. Hij bemerkte echter dat de aandacht op hem gevestigd was en rechtstaande gevestigde tranen met de vingers weg. Hij trad op de boer toe die aan het venster stond en zag zijn liedje voortzoon. Hij zingt, sprak hij. De boer keerde zich om. Hij was nog peter jong, bijna nog een kind. Ja, ik zing wat ik ben blijden. Blijden? Ik weet toch wel wat u wacht. Frans Loot, zeker. Dat laat me onverschillig. Zijn bevader gedood, of ze hoeven in brand gestoken. Mijn zusterm is handeld. Ik ben gevlucht met vadersgeweer en gedurende drie maanden heb ik gevochtig. Ik heb 46 Fransen neergeschoten. Dat is 15 voor vader, 15 voor onze doka en 16 voor mij. Ik ben tevreden en doe me niets ook neergeschoten te worden. Alleen spijt het mij dat ik mijn trinen niet meer zou weerzien. Uwe zustig. Wij ne verloven hem. En ik heb geweend, dacht aan de spiegel. Ik mag een voorbeeld nemen aan die kleine held. Hij keek insgelijkst naar buiten en vloot een deuntje. Een deuntje van Pierlalla Sassah. Dat heette bij Lammedenke. Arme Kerel dacht hij. Ook hij is voor de vrijheid gestorven. Zijn dood heb ik op mijn geweten. Hadden hij mij niet ontmoet in het Bostedamme, beliegt zou hij nooit de wapens voor het vaderland hebben opgenomen. En tans nog commeloos en vol leuten door het leven gaan. Ach. Zo loopt hier alles af op aarde. Het toeval regelt onze stappen op al de paden die wij hier betreden. Het is zo met alles op het ondermanzen. Met de liefde is het ook al zo gesteld. Het toeval brengt u met een meisje. Gij gevoelt plotseling voor haar een onderstaanbare genegenheid. En het liefde spel is begonnen. Nelen. Zeg eens, moedige teiluiderspiegel. Begint geopnieuw? Zakt u moet weer in uw schoenen? Afgelopen. En heeft loont het duintje van Lammergoed zak voort, om eindelijk tussen de tanden het Litenurien. Hij ging even door het raam kijken en bemerkte twee soldaten die er met het gewerende arm op wacht stonden. Hij ging tot bij de deur, die zelfs niet eens gesloten was. En daar zag hij even deze twee gewapende schild wachten. Haar vluchten was niet te denken. Een diepe zucht ontsnapte zijn de bost. Het was er onwederroepelijk mede gedaan. Een uilensbugel vloot weer van Pyrrhala sasa. Sabet, sapyrrhala. Zo verliepen een paar uren en nu en dan kwam nog een boer de groep vergroten, nou ook door de zo gezegde krijgsraad ter dood te zijn veroordeeld. Tegen de middag kwam er een overste door de officieren van de raad vergezeld in het vertrek. Hij was vergraad in het leger, want de anderen waren uiterst voorkomend en beleefde tegenover hem. Uilensbugel keek op, als de Franse binnen traden, en stade de overste aan. Het was alsof het bloed plots in zijn aandroom ophield met lopen. Als versteend bleef hij met grote ogen de officier aankijk. Deze laatste wielp van zijn kant ook eveneens een lange, diep na volgende blik op tijl. Hij was in de ogen en verwijderde zich zonder een woord te spreken. Is het een geest in uniform? Vroeg aan de spiegel zich af? Of is het mogelijk dat twee mensen zo dadelijk goed op al kander gelijken? Is het misschien een broedig, zijn tweedingbroedig? Mensen komen toch uit de andere wereld niet terug, en die man was toch dood? Het is een wonderbare gelijkenis. Het mag een geluk geheten voor de kogels, want welicht zou hij mij herkennen hebben, en dan zou het hier niet al te best bij aflopen. Het zou maar leven wat rekken, ja, maar ze zouden enige gansen vertoningen bij op touw zetten, maar voor de richtpanksteuren en voorbeeldstellen aan heel het land. En het einde zou niet een kogel, maar de schandelijke dood op het schafot wezen. Hij dacht een ogenblik naar. Ja, ik zou intussen welicht de gelegenheid vinden om te komen. Ik sterf met andere boeren en daarmee uit. Uit. Uit. Ze bed, ze pielala sasa, ze bed, ze pielala. En hij knoopte een praatje aan met een paar zijn er medegevangenen over hun laatste strijd en de valsen die ze het stof hadden doen bijten. Enige stonden na het verschijnen van de overste kwam een onder- officier met vier gewapende soldaten in het vertrek. De soldaten met arm vastgegrepen werd en zo buiten de kamer geleid door de twee andere krijgslieden gevocht. Tijdt tekende luid verzet aan. Waarom moet ik alleen naar de dood, kreeg hij. Dat men hier handelen zoals men overal elders doet. Dat men ons samen laat sterven. De andere vervangenen dieten morrend hun ondervredenheid blijken, maar de soldaten troon de oude spiegel mee. In steden van ergens voor een peloton tegen hun muurt te worden geplaatst en de vogels in het hoofd en borsten ontvangen leiden met een tijl langs verscheid in de gangen van het klooster en brachten hem in een grote zaal waar hun officier bij het raam stond en naar buiten tuurde. Als de soldaten hun gevangenen binnen brachten wenden de bevelhebbers zich op het geruchten hun stappen om en beval. Laat ons alleen. De seuzant en zijn manschappen tokken zich opmiddelijk terug. Het was dezelfde officier die uit de spiegel met zulke verbazing had zien om te doen. Alles is naar de duivel, ter tijl. Het is de gewaande dode en hij heeft me wist en zeker geregkend. Maar je zult toch geen gemakkelijk spel met mij hebben, kereltje? Ik zal nog zo spoedig niet bekennen dat ik u heb geholpen als jij aan het sterven waagt en hoe laatste wil heb uitgevoerd. De ouderste trood op uit de spiegel toe. Spreek stil, zei hij, half luid. Hij ging naar de duurder zaal en sloot ze. Ik heb u dadelijk herkend. Tijl spakt geen woord. Herkend je mij niet? Nee, was het korte antwoord. De herentals herinnerd ge u de officier niet die gevallen was voor uit de spiegel onder bakhem. Ik ben nooit de herentals geweest. De ouderste schudde het half. Ik zal nooit uw betrekken vergeten, spak hij. Ik wil u geen kwaad. Wel in tegendeel. Je hebt mij het leven gered. Had jij mij niet gelaafd? Ik waren langredens begraven en vergeten. Nu hebben onze soldaten mij gevonden en mijn miracle heeft me het leven in mij kunnen opwekken. Ik heb later vernomen dat jij woord hebt gehouden, dat je u hebt gekweten van de taak die ik u stervend heb opgedragen. Ik moet u daarvoor mijn eeuwen gedankst zeggen. Vermietste keer al niet weten wie ik ben, zodat de oude spiegel zijn en het ontkennen dat ik de herentals geweest ben en hem daar het leven heb gered. Het is wel echt beter eens te zien wat de man met mij voor heeft. Ik had beloofd uw papieren uit uw moeder te bestellen, zo antwoordde Thijl. En als een vlaming iets beloofd, dan doet hij het ook. De ouderste naden de ouderspiegel zeer dicht en spak nu nauwhoerbaar. Ik heb u mee leven te danken. Ik wil u dat vergelden met het uur te redden. Thijl voelde een ziddering door en het bloed hem naar de hersens dringen. En bestond eens nog kans op de poort van het graf aan de dood te ontsnappen. Mijn leven redden? Spreek stiller. Of zwijgelieven, want de tijd is kostbaar. Eerst toch nog een vraag. Heb je het meisje dat ik had toen oplichten teruggevonden? Zolang ze onder mijn hoede stond is haar geen leed geschit. Dat weet ik. Waren dat zo niet, dan zou ik u tans bij de keel grijpen op het ogenblik dat ik u redden wil? Je hebt het daar even gezegd, de tijd is kostbaar. Op hoge bevel werd het meisje naar Brussel gevoerd. Ik wil zelfs niet te weten komen waarom. Omdat ze mijn vrouw was. Maar wie zet jij dan? Is het een voorwaarde voor mijn levens behoud dat ik u mijn naam moet zeggen? Als je weet wie ik ben zult je mij niet meer willen redden. Op mijn woord van eer, op mijn krijgspans eer, voor het ophoer ik zou u het leven schenken. Ik ben Thijl Eulenspigel. Dat kostte hem misschien de kogel, maar onze held vreesde de dood niet en hij vond een groot genot met hem op dit ogenblik te tachten. Een paar stonden keek de overste de bevamde en gevreesde opstandeling aan. Hij was een soldaat in de volle zin des woord. Een dapperkrijger en een eerlijk man. Hij rijkte Thijl de hand. Ik ben gelukkig u de hand te kunnen drukken. Ik zal dus wel met woeker mijn schuld aan u kunnen betalen. Ik bezit de macht niet het voldes van de krijgsraad te verbreken, maar ik zal het peloton samestellen dat u moet doden. De officier die het zal aardevoeren is mijn taalste makkig en de soldaten onder zijn bevel geplaatst voor de uitvoering der straf zijn wij verknocht tot het uiterste. Geen kogel zal u treffen. Val, het speelde doden. Dat zal u dekken. Als je niets meer verdeemt komt dan tevoorschijn en vlucht. En mijn makkers? Ik kan u alleen redden. Ik verkies met hem te sterven. Ik ontwijk de dood niet als een lawvaart als ze moeten vallen onder de kogel. Een oogwenk bleef de overste sprakeloos door die woorden van de koenenheld met bewondering geslagen. Dan sprak hij. Dat zal uw gezellig weinig praten als hij met hen sterft of niet. Hun lob blijft hetzelfde. Ik heb met de verantwoorden tegenover mijn geweten dat het hele smetloos bleef. Je hebt een vrouw die op uw terugkomst wacht. Ik smeek u. Doe me niet aarzelen. Je kunt uw land nog dienen. Ja, tegen uw landgenoten. Dat heb ik op dit ogenblik niet na te gaan. Ik heb alleen in u mijn redder te zien en tegenover hem mijn plicht te kwijten. Handel mij goed dunke. Ik dank u. Zonder dank, we zullen elkaar niet meer verschuldigd zijn. Nu stak eilenspiegel op zijde buurt de overste de hand toe die ze eerlijk drukte. De officier ging tot bij de deur en ontbouwte wacht. En terwijl de sergeant met zijn manschappen binnen had, zijn bevel heb er tot tijm opstreken toon. Gee wilt dus niet bekennen? Dat is de dood die gezelf zoekt. We oordeelden terug. Uilenspiegel werd bij zijde Makkers teruggevoegd. Een ogenblik later werden al de gevangenen naar buiten gebracht en, de handen en benen gebonden tegen de buur van het Klooster Kerkhof geplaatst voor een verschiegrave kou. Tijlen was de laatste en stond op het uiteinde van de rij der ter dood veroordeelden. Maar vergaat hem handen en voeten tekorden. Ligt aan, klonk het bevel. Leven het vaderland, riep de boeren. Vuur, de kogels troffen hun doel. De banen vielen en rolden in de gracht. Twee onderofficieren daderden en gaven de helden de gedadeslag met de schot van het bestool in hun hoofd. De soldaten vulden de kaar. Daarna trokken zij af. Het einde van hoofdstuk 22. Boek 3, hoofdstuk 23 van Tijlauenspiegel in Vlaanderen. Deze Librivox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leel. Tijlauenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands. Boek 3, hoofdstuk 23 Uilenspiegels verreisendes. De lucht ging open en toe. Zo snel schoot de bliksemstralen achter elkaar uit het zwangerherswerk en rusteloos volgde donderslag op donderslag met gebulder en gebrompt tussen beide. Het regende zo daarna dat het de ene droppel de andere voorbij viel. Het klooster in het Sonienbos davelde bij een treunen van het hemel geschut. Angstig blikte de Franse officieren ook al eraan. Zo hevig woedde de losgebroken elementen. Het ratelde daarboven. Naar nog een hellere bliksemschicht dan de vorige. En een droge knal die alle verschikt deed opspringen. Uit het bos kwam een vrouw uit een graafplaats toe. Haare haren vladderde in de wind en ze schende plassende regen niet te voelen die haar in het gelaat werd gesmeept. Ze schende donder niet te horen die boven haar hoofd belderde en kraakte. De bliksem niet te zien die met zijn vuurige slangen het landschap als in laaien gloed zetten. Voor de verstoegeworpen gracht viel ze in de modder op de knieën en haar wekelacht klonk scherp boven het lawij van de donder uit. Tijl! Met haar handen voelden zij de grond om. Tijl! Tijl! Plotsling werd de aarde als opgelicht in de zijde geworpen. Een arm kwam tevoorschijn. Nog een. Een hoofd en een borst. En tijl uit de spiegel rees uit de kuil op. Nelen! De vrouw sprong op. Kijk weer blikken als vallen krankzinnigen de verschijning aan en riep dan met een vanzalige vreugde jubelende stem. Tijl! uit de spiegel openen de armen. Kom! Nelen weerp zich aan zijn borst en een wijl hield haar omstrengend. De zon kwam door de gebas te wolken gluren en ze zond een warme straal door het van waterperelen gebladerde recht op haar af. Gezijd niet dood! Mijn tijl! Dood! Tijl uit de spiegel kan door niemand gedood worden. Hij leefde reeds van de eerste stond af dat het Vlaamse volk geboren werd en zelfs net sterven als het Vlaamse volk verdwijnt. Leidt het? Is het in nood dan ziet tijd telkens het licht om het te steunen omdat hij de geest is van het volk. De geest van Vlaanderen. Wiel de macht hem in kluister klinken dan komt de maart van Vlaanderen hem verlossen. Doe zijn wij aan hem de dood ingaan dan komt de maart van Vlaanderen hem wekken. Wij zijn eerlijk, Nelen. Eerlijk. Hij legde zijn arm om haar middel. Ze liet het hoofd op zijn schouter zinken en zo gingen zij heen de wijdebaan op naar andere oorden. Maar mocht een godvergeten hand Vlaanderen opnieuw in boeien willen slaan dan keert Tijl uit de spiegel weer. Einde van hoofdstuk 23 einde van Tijl uit de spiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands.