 Het is een ingewikkelde tijd voor heel veel mensen, maar zeker ook voor jonge mensen. En dan heb ik het over jongeren, zo tussen de 15 en 25, die hun leven aan het opbouwen zijn. Denk je nog maar eens in, misschien is het nog maar kort geleden voor je, of al wat langer. Hoe het was om te realiseren dat je een opleiding ging kiezen, een vervolg opleiding, een werk, uitzicht wilde hebben, een idee over een carrière of juist helemaal geen idee had, dat je bij je ouders vandaan ging vertrekken, op kamers wil gaan wonen of gaan samen wonen. Het is een hele intense tijd van volwassenwoordings, zoals we dat noemen. Uit onderzoek blijkt ook dat de hersenen op 25-jarige leeftijd nog niet eens helemaal volwassen en uitgevolueerd zijn. En eigenlijk weten we nog veel te weinig van onze hersenen, maar dat is voor een volgende opname. Wat ik jullie vandaag wil vertellen, is nagaan hoe het is, wat een onzekere tijd dat is om jong te zijn, om al die keuze zelf te maken. En één ding is zeker, je wil het anders doen dan je het gewend was en dan je ouders je voor ogen stellen. Hoe goed vriendenschappelijk je ook met je ouders omgaat. Uit mijn onderzoek blijkt dat familie heel hoog scoort in vertrouwenspersonen, in mensen waar je mee je problemen deelt. Zeker doen veel jonge mensen dat tegenwoordig met hun ouders, vooral omdat de verhouding onderling veel minder hierargie is. Wat we wel zien, is natuurlijk dat jonge mensen nog steeds zich los gaan maken van hun ouders. Anders kun je niet volwassen worden en zelfstandig. Dus dat is het proces wat gaande is. En met wie ze dan het meest delen, is met hun leeftijd genoten. Hun peers noemen we dat ook. En juist nu in deze tijd zie je dat jongeren veel meer teruggeworpen worden op die oude structuren. Want als je op kamers woonde net en aan het studeren was, zie je dat iedereen online colleges volgt en ook online veel tentamens moet maken. En dat mensen dan dat misschien het liefst zelfs thuis doen. Omdat het uit internet beter is, omdat er dan ook nog wat dingen voor je geregeld worden. En omdat veel jongeren uit jouw eigen omgeving ook weer terug naar huis gaan. Omdat daar in de studentenstad zelf veel minder te doen is bijvoorbeeld. Omdat ook alle sociale activiteiten niet mogen doorgaan. Dan word je dus veel meer teruggeworpen op jezelf en op het bedenken wie jij nu erg bent. En dat zonder die leeftijd genoten, dat kan eigenlijk alleen maar digitaal. En natuurlijk zeggen we die jonge mensen zijn gewend aan die digitale wereld. Ze leggen ons uit hoe we goed onderwijs moeten geven en welke site we moeten gebruiken. Om goede filmpjes te downloaden en op te uploaden. En ze zijn daar superhandig in. Maar het is ook een device wat afstands hebt tussen jouw en de ander. En als je iets nodig hebt om jezelf te ontwikkelen, is het naar bijheid van die ander. Want je leert pas echt iets over jezelf als je je kunt schuren aan wat de ander voor optiek heeft. Eigenlijk heb je het zelfs nodig om echt te luisteren naar de ander. En daardoor ook je eigen bril helder daar te hebben waarmee je nu echt kijkt naar de ander. En naar de wereld. Dat ontdek je pas bij jezelf als je schuurt daarmee in een veilig omgeving met de ander. In de nabijheid van de ander noemen we dat. En in die nabijheid word je meer bewust van de bril waarmee jij kijkt. En belangrijker word je je bewust van de diepe waarden die in je zitten. Wie jij echt wil zijn. Het is een keus. Bista noemt dat ook subjectificatie. Je wilt een persoon zijn in deze wereld en met deze wereld. Maar jij maakt de keus wie je echt wil zijn. En die keus, je ziet het mij al benadelijker zit diep in je wortels, in je diepste kern wie je echt bent. Dat zijn je kernwaarden noem ik dat. En in je kernwaarden herken je wat voor jou echt de keuzes zijn voor het goede. Hoe jij het leven wil leiden, wat het best bij jou past, bij jouw talenten past, bij wie jij echt in de kern bent en wilt zijn. Het is een keuze in alles keer op keer opnieuw. Maar goede keuze maken lukt bijna niet in je eentje. En zeker niet als zoveel dingen waarmee je kunt ontspannen. En op een vrolijke, gezellige manier ook kunt schuren aan elkaar niet doorgaan. Als je merkt dat dat sociale contact vervalt, dan wordt het heel eenzaam. En dat is wat we nu bij veel jonge mensen zien. Depressie, eenzaamheid, het leven eigenlijk niet meer leuk vinden, niet weten wat die kernwaarden zijn en daar ook niet op bevraagd worden. Want met je ouders of mensen die je al vanaf je geboorte kennen, heb je andere soort gesprekken. En die willen je vrijlaat om jouw keuze te maken, maar dat lukt niet in je eentje. Dus het is echt een hele pittige tijd, juist voor jonge mensen nu. Dus wat er iedereen aanraad die ermee te maken heeft, of als je de kans krijgt om jonge mensen te ontmoeten, vraag gewoon echt maar even, hoe gaat het? En niet voor oh, gaat het goed en houdt een beetje vol? Nee, echt oprecht als de ander. Zoek naar het unieke in die persoon, want dat is wat ieder mens nodig heeft, hoe oud of jong je ook bent. Gewoon aanwezig zijn, even echt met al je aandacht. En reken maar, als jij je opent, dat ook jij ontzettend veel leert van wat je dan te horen krijgt. Over jouw eigen visie op de wereld, over jouw eigen perspectief en jouw kernwaarden. Ik wens ons alle zulke prachtige ontmoetingen toe. En iedereen jong en oud heel veel sterk in deze bijzondere tijd. En ik hoop dat wij elkaar weer treffen.