 Ben aslında bu işe fotoğrafa diyeyim, fotoğrafa başlamanın benim babam fotoğrafçıdır, yani fotoğraf sanatçısıdır. Kendisi kayseri de yaşar, ben doğduğumda bu işe başlamış, ezaniz falan var, kapatıp. Ve ben şunu hep örnek veririm, benim mesela odağım karanlık odanın bir parçasıydı. Annem babam çalışırdı, ben bu işin içine doğmuş, büyümüş bir insanım. Uzun yıllar ilk okul, orta okul yıllarında bizim dükkanımız vardı orada, karanlık odada da falan öyle bir hayatım geçti. Bunun ardından liste sona doğru babamla birebir fotoğraf üzerine, fotoğrafın doğa fotoğrafı, mimari fotoğraf, ürün fotoğrafı, tıp fotoğrafı, işte aklına gelebilecek her türden fotoğrafı kapsayacak. Böyle çok geniş bir çerçevede fotoğrafın ne olduğuna dair birebir kendisiyle ilişkide bulunup, yani bana öğretti diyebilirim bunu bir çok yönünü. Bu tabi müthiş sağlam bir baza oluşturuyor. Yani bunun üzerine artık ne kurarsan yükselebiliyor. Bunun ardından işte mimarlık fakültesini kazandım Yıldız'da. Rehabe'yi de daha öncelerden tanırdım, onunla mimari fotoğraf üzerine bir süre çalışma imkanım oldu. Kendisinin mimar olma isteğimden dolayı ve kendisiden bir arada olmamdan dolayı. Bu bir şekilde bir süre sonra mimari fotoğrafı doğru evlili bu, fotoğraf merakım. Fakat mimari fotoğrafı tam mimari fotoğraf olarak yapma yıllarım. Ben doksan yılı mezunuyum. 2000'leri buluyor diyebilirim. Bu 10 sene içinde uzun bir süre mimarlık üzerine çalışma imkanım oldu. Üniversite zamanında iyi bir eğitim alma şansım vardı. Ardından piyasada diyebileceğim. Piyasada önemli mimarlarla çalışma imkanım oldu. Onlarla mimarlık yapma, mimarlığın ne olduğuna dair, pratikte ne olduğuna dair. Çok nasıl diyeyim, öğrendim. 2000'lere doğru gelirken bir yandan da mimari fotoğraf çekiyordum. Bu benim kendim merakım diye, yazları bir yerlere giderdik falan. Orada mimari fotoğraf çekiyordum ya da hafta, iki hafta sonu falan. Fakat 2000'lere geldiğimizde koleksiyon mimarlık yıllığı hazırlanmaya karar verdim. Yine Kazmoğlu lambirlikte bu yıldığı hazırladık. Burada birçok kişi de çektiğim fotoğrafları beğendiler. Birçok mimar ve benimle çalışmak istediler. Yani bu inanılmaz bir böyle, daha önce de çalışıyordum ben aslında birçok mimarla. Birçok demin de çok böyle 3-5 mimarla çalışıyordum. Bu 1990-2000 yıllar arasında. 2000'li yıllardan sonra bunun sayısı çok fazla akmaya başladı. Mimarlık pratinden gittikçe uzaklaşıp bu fotoğraf, mimari fotoğraf çekmeye doğru gittikçe erimleş ve bugünlere kadar geldi diyebilirim. Mimari fotoğrafa merakım aslında modern mimari olan merakımla çok özleçleşiyor birbirinin içine gidiyor. Çünkü modern mimariyi çok seviyorum ve onu öğrenmek istiyorum. Öğrenmenin aracı da tabi okumak, ilgilenmek, bakmak, görmek olabilir. Fakat onu fotoğraflamak, belgelemek filan da onun bir aracı, o bir süreç öğreniyorsunuz. Bu bakımdan çok beni ona doğru itti mimari fotoğrafa doğru. Modern mimari tarihinin olan merakım diye. Mesela biz babamın ezacılıktan geldiği için ezacılık okuduğumdan dolayı kimyasal maddelere karşı bir yatkınlığı vardı. İşte bu bir takım kimyasal malzemelerin hazırlanması eritilmesi filan. Bunların oranları, ölçüleri, boyutları, bunların bir araya getirilmesi. İşte bunların bir kısmını bize yaptırırdı, bana yaptırırdı, kardeşime yaptırırdı. Ve bu süreç içinde çok ilginç şeyler öğrenme imkanımız olurdu. Mesela bir fiks diye bir malzeme vardı, fiksatif vardı. Bunun eskiyip eskiymediğine farklı bir kimyasal ile o ölçülürdü. Böyle birbirleriyle ilişkide birçok kalem vardı. Bu farklı bir notyon kattı bana açıkçası. Bu merak duygusu belki oradan geliyor olabilir meraklı isem. Analog fotoğrafın birçok alanı ile ilgili çok yoğun bir teknik alt yapı oluşmasına neden oldu. Mesela arancı zör kullanıma bugün birçok işinim bilmediği, kimyasalların hazırlanması, bu C41E6 dediğimiz kimyasal maddelerin kontrol edilmesi, bunların dansiyometrelerle ölçülmesi, hidrometrelerle sıvı miktarlarını ölçülmesi. İşte fotoğraf makinesinin kullanımı, teknik fotoğraf makinesinin kullanımı gibi konular. Ve buna benzer şu anda aklıma gelmeyen birçok analog fotoğrafın içeriğini çok ufak yaşlarda görüp tanıma imkanım oldu. Bir şans aslında. Yani babam merak kutuldu için birçok kitap gelirdi böyle. O zamanın önemli yayın evlilere işte Fokal Press falan gibi fotoğraf üzerine yayın yapan birçok firma vardı. Bunlar İngiltere'den bizi getirttirdik bir şekilde. Getirtmesi o zaman da çok zordu. İşbankasına para falan yatırdı. İşte böyle çok dolaylı yollardan gelirdi. Bunları okuma, okuma imkanım oldu. Görmeyen, optik üzenörsel fizikti, optik kullanımı gibi konularda çok güzel kitaplar vardı. Hâlâ doğru kitaplar. Onlar tabii çok dediğim gibi çok altta bir baza bir tavan oluşturdu bana. Yorumlama çok böyle yine o dönemden başlayayım istersen. Mesela ben fotoğraf falan basardım karanlık odada. Sonra babam bakardı onlara. İşte gel bunu böyle bir daha yapalım falan derdi. Gerçekten öyle yapardı. Hakikaten çok güzel olurdu ve derdi ki sonra işte boşa malzeme harcama derdi. Bunların miksimini de bana sor başlar falan diye kızardı. Çünkü hakikaten o zaman da ben şimdi düşünüyorum da o zaman çok pahalı malzemelerdi onlar. Yani o böyle 30-40 ilfort kağıtlar falan vardı. Onlara baskı yapıyordu ki hiç de çıkmaz o. Bana çok enteresan geliyordum. Geçenlerde düşündüm onu hakikaten. Dedim ki ya dedim bu hakikaten ciddi, bütçe, ciddi yatırım falan gibi. Yani enteresan da. Bu öğreti süreci tabii farklı bir yorunlamaya getiriyor. Ardından tabii mimari fotoğrafla ilgili Reha Bey'in kritikleri oldu. Sonra bilirsin sen bu JA, GA'lar falan vardı. Hirososuzliki diye bir fotoğraf çiçekler onu çekiyordu. O zaman bugün de El Krocide falan çalışıyor şu anda. O mesela onun fotoğrafları benim çok ilgimi çekerdi. Gidip nasıl kompozisyon yaptı. Bizim okula kitaplar JA gelirdi her sene. Her ay. Onlara gidip her ay sonra gidip bakmak isterdim. Nasıl yorumlamış, nasıl bakmış, nasıl görmeye çalışmış. İşte makina nerede durmuş, ne yükseklikte falan diye. Bu tabii özgün bir yorumlama getiriyor mu getirmiyor mu bilmiyorum. Ama bunlar özgünlüğünün olduğunu inanıyorum. Mesela birkaç kişi söyleyebilirim. Bir o Hirososuzliki, biri Baltazar Korap. Onların yorumları ve hakikaten onların ifade ettikleri şey bana daha yakın gelir. Beni besler, başkalarını bilemiyorum. Başkaları belki beğenmeyebilir. Genelde mimari fotoğrafı da piyasadaki mimarı olmayan kişiler çok da beğenmez. Soğuk, donuk, yorumsuz olduğunu düşünürler. Ben pek öyle düşünmüyorum. Herkesin bir yorumu var, ufak tefekte olsa bir yerde bir yorumu olduğunu düşünüyorum. Ben uzun yıllarda mimarlarla fotoğraf çekiyorum falan. Bu mimarlık tarihinden olan ilgimden dolayı da gidip işte mimarlık ürünlerini görüyorum, okuyorum, ilgileniyorum falan. Bu bir hobi olarak öyle devam ediyor bir yandan. Fakat fotoğraf çek mimarların ürünlerini fotoğraflamanın dışında birtakım fikirler ortaya atmak ve onları fotoğrafla bütünleştirip bir anlam katmaya çalışmak çok ilgimi çekiyor bu aralar özellikle. Son beş sene diyebilirim. Bunun için bir çok proje... Evet, bir çok proje oldu yaptığım. Bunlardan biri biliyorsunuz, making of diye yaptığımız bir şey vardı. Ardından corbusier projesi vardı. Bunların hepsinin birer editörü var. Birileriyle çalışmak daha zevkli oluyor, birini bulup. İşte bir arada birbirini öğreterekten adımı atmak falan. Hoş oluyorum da. İşte ben yaparım, ben bilirim falan. Ötesinde bir corbusier projemiz oldu. Çok güzel, hala devam eden. 2011'de başladık. 2017 oldu, altıncı senesi daha devam ediyoruz. Şimdi yeni yeni bazı projeler var. Paul Rudolf'in yapılarıyla ilgili bir kitap hazırlıyorum şu anda. O aslında bu fikir onlardan geldi. Ben götürmedim. Bir projemiz daha var. Bu bizim oluşturduğumuz bir proje. Lüyka'nın üzerine. Lüyka'nın bütün yapılarına çekme imkanı mı olduğu? Yani çok heyecan verici bir olay. Hiç onu. İşte oğlu da bu projenin bir miktarı içinde. Philadelphia Üniversitesi'ndeki arşivin başındaki kişiler de bu projenin içinde falan. Böyle daha oluşturarası düzeyde. Türkiye'de yapacağımız bir proje olacak. Perada muhtemelen açılacak. Bir kitabı işle, sergisi falan olacak. Ve bunu bir ay kadar önce Philadelphia Architectural Center oraya taşımak istediğini falan söyledi. Buradan oraya götüreceğiz. Öyle bir hikayemiz var. Böyle senin dediğin gibi sadece fotoğraf çekmek değil bir proje düşünmek, bir çerçeve düşünmek onu fotoğrafla donatmak için gibi kollar şu anda çok ilgimi çekiyor açıkçası. Aslında bakarsan bunlara ben Üniversitesi'nin 86-88 yılında falan başladım. Bir Anadolu Selçuklu sergisi ve kitapçıyı hazırladım. Gidip işte gidip çektim falan. İşte tamamen bireysel bir performansı da. Sonra evet bu habitat süreci oldu. Sonra ahana bir takım şeyler çektim ve çekiyorum. O zamandan gelen. Ahanın ilk işini 88'de Turgut Cansevin Demir Tatil Köyü'ne çekme imkanı oldu. İşte Turgut Bey, Rehab Bey falan önerdiler. Onun üzerine ben orada fotoğraf çektim. Ondan sonra da bugüne kadar devam eden bir süreç ben artık son herhalde birkaç senedir tümünle oynasyonları çekiyorum dünyadaki dolaşıyorum. Birey dediğimiz şey çok böyle muğlak ve yaptıkları çok çabuk kaybolabilecek şeyler ürettikleri. İşte bir yangın olur. Gelir bürosuna biri sivirsiz girer. Onları çalar filan bir anda bunlar sıfırlanabilir. Bunların devlet ve kurum politikaları olması gerektiğini düşünüyorum. Bunlar yönlendirmeli. Mutlaka bir politikasının olması gerekiyor. Bunun Türkiye'de olduğunu inanmıyorum ve söz konusu da değil. Benim birkaç çalıştığım tam bu değil de çalıştığım firma oldu. Bunlardan birisi EE için Arktekçe School of Architecture için hem yurt dışında hem Türkiye'de bir takım fotoğraflar çektim. Modern mimari arşivleri için. Sonra Berkeley için çektim mimarlık fakültesi için. Bir miktar. Hem Avrupa'da hem Türkiye'de. Mesela bir Amerikan Amerikada bir kurumun olduğunu biliyorum. Şimdi hatırlayamıyorum ama bütün bu tarihi nitelikte olan yapı stoğunun çok nitelikli belgelenmiş fotoğraflarının olduğunu bunu Japonya'da olduğunu biliyorum. İngiltere'de olduğunu biliyorum. Bizde böyle bir şey söz konusu değil. Yok öyle bir şey. Şu karşıda gördüğün gibi Serhat Akrı'nın yapılarını yıkıp önünde Aragu'ların bu nostaljik fotoğraflarını koyaraktan ne yapmaya çalışıyorsun, yaptığım kötü mü demek istiyorsun yani böyle absurt bir durum olduğunu düşünüyorum ve bir bir değerinin de olduğunu açıkçası Düşünmüyorum değil mi sakın? Düşünmüyorum çünkü ya ben buranın mesela yıkılmadan önce fotoğraflarını çektim şu karşı tarafın. Bir şekilde içinin dışının filan işte yıkılacağını bilerek de çekmedim açıkça söyleyeyim. Önce bahsettiğim bu sıradaklı projesi kapsamında çektim filan. Şimdi görünce insan çok üzülüyor yani yani fotoğraflarda mı kalmalı yurt dışına gidiyorsunuz işte o yapılar modern yapılar işte 19. yüzyılın başından kalmış hepsi duruyor tertemiz gündelik işlevi içinde bir Hollywood sahnesi gibidiği onlara bir işlev katıyorlar yaşıyor gündelik hayatın bir parçası olmaya başlıyor buradayız yıkılıp gidiyor yani bunun ne önemi var diyeceksin resimlerde fotoğraflarda kalmanın işte belki 3-5 araştırma için araştırmacı için olabilir ama bütün bu topluma yaydığınız zaman bu insanların bunu kullanması bunu görmesi o Serat Serat Hakka elde mi mesela 1900'lerin başında yaptığı o detayları bunlar hoş şeyler bunlar güzel şeyler insan olduğunuzu hatırlıyorsunuz bir arada olmanın özelliği geliyor böyle bir durum bir arşiv düzenim var bir sınıflaman var istediğimde %99.9 gittik bulabiliyorum öyle bir arşiv düzenim var çok fazla malzeme olduğu için işte 2000'den 17 yıldır aslında durmadan ben fotoğraf çekiyorum ve çok fazla malzeme oluştu bu bütün bu malzemenin içinde istediğim sen bana sorduğunda şunu istiyorum Cemal dediğinde ben sana verebiliyorum ona fakat yavaş yavaş da unutuyorum bunu ben mi çekmiştim filan dediğimde oldu ya gerçekten dijital çekiyorum fiziksel analok fotoğraflar ilimlerin çoğu duruyor arşivlemiş bir biçimde saklıyorum aslında analo saklamak sorun değil o somut bir şekilde duruyor tutabiliyorsunuz da dijital saklamanın daha büyük bir problem olduğunu düşünüyorum çünkü yazılımlar değişiyor ve eski ben mesela kaç yılında bu profesyonel dijital fotoğrafçılar başladım işte herhalde 10 senesi 5-6 senesi oluyor bunun mesela 6-7 sene önce çıkmış yazılımlar daha doğrusu çektiğiniz fotoğrafı edit ettiğiniz yazınlar o çektiğiniz fotoğrafı edit edebileceğiniz yazınlar açamayabiliyorsunuz problemler olabiliyor bu 15 yıl sonra 20 yıl 50 yıl sonra ne olacağını bilemiyorsunuz bir bu problem var yazılım farkından dolayı dosyanın açılamama gibi problemleri ya da açıldığında fotoğraf değerinde bir görselin oluşmaması gibi sorunlarımız var bir diğeri de dijital kaybolabilecek en kolay medya diyelim yani tutamıyorsunuz yok oluyor film öyle değil film kalıyor kağıt öyle değil kalıyor benim babam işte buradaki Reha Bey gibi Gültekin Çizgen gibi dengi yaşıtı diyebilirim elinde çok güzel bir arşiv var işte bizim benim doğduğum 60'larım başından 80 nere kadar bir anadolu kesiti diyebiliriz anadolu coğrafyasında ne oluyor görsel olarak işte yapılar var insanlar var vesikalık var düğün fotoğrafı var o var bu var filan o kadar zengini arşiv ki bu kayseri büyükşehir belediyesine gittim dedim ki böyle tanıyorlar da tanıyorlar da bunu bir kitap haline getirelim sizin arşivinizde olsun işte daha ileriye gidelim siz bu malzemeyi toplayın kullanın filan yani bir kitap yapalım buna dedim eee peki filan dediler işte bir şeyler yaptık bir biçci oluşturduk ee eldenmediler yani hiç yapmayacağız dediler iyi dedik biz de yani yani bunun bir değeri toplumda olduğunu pek zannediyorum yani çok böyle kısıtlı bir çevrenin değer gösterdiği onun dışında bir değeri mi olduğunu zannediyorum bu yorum hikayesi yani o böyle kişiyi özgün bir şey yani ve o onun eğitimiyle özle bir durum eee ama eee ama çok da ilginç olduğunu düşünüyorum bu yorum konusunu yine corbzi örneğinden yola çıkarak bir örnek vermek istiyorum 1911 yılında bir bilgide açtığımız bu sergini ilk başına fondasyonla birlikte franzaki fondasyonla birlikte bu işi başladık eee ben kendimi ömek için filan bunu anlatmıyorum kesinlikle öyle bir şey değil eee ilk başladığımızda bir toplantı yapıldı işte ben de bu corbinin yapılarının bir 10-15 yapısının fotoğrafını çekip eee bir sergi açmak istiyoruz burada dedik eee fondasyondan işte Michel dedi ki bunu çekmenize gerek yok bu zaten çekilmiş işte 1908'den beri corbinin yapıları çekiliyor bir daha sizin çekmenizin ne gibi bir anlamı var filan dedim ya ben dedim belki aynılarını çekeceğim ama dedim ya git görmek işte tanımak fotoğraflarını çekmek istiyorum bunun finansmanı da burada buluyoruz Türkiye'de filan kontakları sağlayın biz bunu yapalım dedik adamın bir şekilde ikna ettik tamam dedi sonunda hakikaten 1908'den beri dünyada en çok fotoğrafı çekilen yazılan mimardır bunun üstüne birisi yoktur eee ben bu belirlediğimiz 10-15 yapının fotoğraflarını gidip çektim eee sonunda hakikaten farklı oldum onlar da gördüğünü sonra bu 6 yıl boyunca bana iş verdiler ve böylece benim elinde dünyada tek tüm korba harşı olan kişilerin ne dönüştüm yani bu bir şans tabii ama eee bir de yorum bir yorum katmak istediğinizde o yapıyı tanıtmak özgünlüğü ne olduğunu ifade etmek istiyorsanız o yorumu yorum önemli yani bunu çok böyle anlatamayabilirim şöyle yap böyle yap filan diyemeyebilirim diyemem ama nasıl bir yöntem izleyeceğinizi söyleyebilirim eee bir kere o yapıyı çok iyi tanımak gerekiyor o yapının mimarlık tarihi içindeki önemini bilmek gerekiyor neden önemli eee bu yapıyla ilgili çekilmiş fotoğrafların hepsini aşağı yukarı görmek gerekiyor sonra bundan alıp bir araya getirip düşünüp masanın üzerinde sonra gidip onun fotoğrafını çekmek gerekiyor o zaman farklı bir şeyler çok ufak belki öyle müthiş bir şey değil ama çok ufak bir farkla farklı bir şeyler söylenebileceğini hala inanıyorum hatta gidip bir şey çektikten sonra tekrar gidip çektiğinizde de farklı bir şeyler söyleyebileceğiniz ve görebileceğiniz eminim aslında anlamanın sonu yok gibi bir şey bu yani hepimiz her hayat tekrar ama anlayan anlamanın sonu yok mimari fotoğraf hakkıten bu girişte demin de söyledim yazdığınız gibi bir teknik donanım gerekiyor özellikten teknik makineler eee kullanmak gerekiyor eee bunlarda diğerlerine daha pahalı daha ağır daha öğrenilmesi gereken donanımlar eee eee eee mesela bu konuda yine çok şanslıydım sonunda filan benim bir lean of süper teknika altı dokuz makinem vardı bir de objektibim vardı ondan böyle çıkıp doğa fotoğrafları filan çekerdim onun tanıma şansını söyledim yani o o makinanın kamera hareketlerinin eee sizin makinanın içinden bakıp o kamera hareketini yapmak değil de onu görüp ben bunu çekmek istiyorum deyip makinayı öyle kullanmak gerekiyor yani eee hepimizi biliyoruz kamera öyle böyle hareket ediyor filan ama komposisyon da onu öyle yapmak istediğinizi makinayı makinayı bir bir marangozun işte iskarpilasını kullanması gibi ya da rendesini kullanması gibi eee kullanmak gerektiğini ve bunu bu yönde yorum yapma imkanını artırdığını eee düşünüyorum zaman içinde eee zaman içinde geliştiriyoruz tabii yani o zaten başımızın belası o çok büyük bir yatırım haline dönüşüyor bir süre sonra geriye dönüp baktığınızda o harcadığınız paraların filan yani niye harcadığınız diyorsunuz ama işte bir istek filan herhalde bu iç gülü bir şey evet çok şey oluyor hakikaten çok eziyet külfetli olmaya başlıyor bir de bu yeni teknolojileri geliştiriyorlar şu anda yani bu dijital teknoloji 10 sene oldu fakat daha tam o böyle analok sistemin bu bilirsin sana da çekmiştim bu 4-5 inch sheet filanmıştı 8-10 inch filan böyle büyük boyutlardaki makinaların ve optik sistemlerinin daha hala dengi şu anda dijitallerde pek yok yani onların problemleri var onlarla peki yatırım yapmak istemiyor çünkü dünyada da bunların çok az kullanıcısı var şu anda eee böyle bazı problemli noktaları şuanda ki teknolojilerim var geniş açılar çok ciddi problem oluşturuyor eee dijital sistemlerle uyumlu uyuşması açısından özellikle kamer hareketlerinde fazla kamer hareketlerinde dijital sistemlerin pek de iyi performans sergilemediğini biliyoruz eee bunlar ama her geçen gün biraz daha ileriye götürüp geliştiriyorlar tabii bu geliştirilken de sizin paranızla geliştiriyorlar çünkü siz onu ödeyip alıyorsunuz o bir adam ileri gidiyor falan eee problemli geçenlerde ben New York'daydım BNH diye bir mağaza var o fotoğraf malzemelerini satan da dünyanın en büyük mağazalarından birisi onun böyle bir fotoğraf yani bütün mağaza fotoğrafı ayrılmıştır mesela analog fotoğraf verimleri ufacık bir nişahinle gelmiş yani ölmek üzere ulan bir bir durum video ve fotoğraf çok ayrı şeyler yani çok ayrı medyalar yani ikisi de farklı güçleri var eee yani videodaki duygu yükleme plan hikayeleri zenginlik fotoğraftaki o tekil vurgu yorum farkı videoda da vardır yorum farkı çok farklı medyalar yani bunları birbirine dönüştüğüne erildiğini filan söylemek bence yanlış ben ben hala fotoğrafın çok güçlü bir medya olduğunu tarihi konusunda olduğunu düşünüyorum tanıdığınız çok iyi tanıdığınız birisinin öyle bir gülüşünün fotoğrafını çekersiniz ki onun saatlerce videosunu çekmekten çok daha etkilidir önünüzde de yıllarca durabilir bu böyle bir şey yani o farklı bir medya ben işte vise yıllarında fotoğraf doğa fotoğrafları filan çekiyorum daha çok işte doğa fotoğrafları doğa bunları ben fotoğraf kağıdına basıyordum bir şekilde İstanbul'a yolluyordum Reha Bey'de işte otanın arkalarını çevirip arkalarından burası daha aydınlık burasının daha koyu olması gerektiğini ya da kompozisyonun böyle olması gerektiğini daha doğru olacağını söylüyordu yazıyordu arkalarına ben onları saklıyorum işte sana yollamaya çalışacağım onları gösterirsen hoş olurum herhalde güzel yorumlardı merhaba çok teşekkür ederim benim de düşündüğünüz için bu kapsam şimdi bu birinci soru yer cevaben yani biraz metin söyleyip ondan sonra bir sunup göstermek istiyorum hangi vesileyle başladım aslında çok basit yani mimar ve tent eğitimleri görmüş birisi olarak zaten biz mecburen o yüzden ister istemez eğitimimizin bir parçasıydı ondan sonra çok basit bir nedenle yani tent plançılığı ve mimar ile kariketle çok büyük güçler gerekliyen meslekler olduğu için ve çok büyük karının olduğu yerde özgürlük olmadığı için ben de birazcık özgürlüğümden fazla özgürlüğüme düştüğüm bir adam olduğum için mimar ve tent plançılığı yapmayı bırakıp çok sevdiğim, en sevdiğim hobim olan fotoğrafları hayatımın merkezini almaya karar verdim ve tabii ki mimar fotoğraf işinin parçası olduğu her zaman çünkü bu iki mesleğin iki mesleğin eğitimini aldığın için belki bu amaçları yönelik fotoğraf üretmekte bir avantajım vardı veya başkaları belki öyle gördüm o yüzden gayet doğal bir yönlenme oldu şöyle bakış açısının kutulmanızın yöntem ve veya ekipmanları bir evleyen değiştiren bir faktör oldu mu şöyle özellikle sayısal ilginçten imkanları ortaya çıkalı biri şöyle diyeyim tabii ki göze olabildiğince göz kapsalına olabildiğince uygun bir optik yapıtırcağın bir lensle bir mimar fotoğrafı çekilir çok mantıklı bir yönü var fakat zaten biz şift dediğimiz düzen de bir ister istemez deformasyona yarattığımız için bu deformasyona da kesin kanıtlanmış tam olarak bilginin %1 doğru aktarıldığını söyleyemeyiz şift hareketi sayesinde ortaya çıkan ortogonal fotoğrafta bende buradan hareketle yazılım ortaya çıkalı biri kapsal çekip onları birleştirip bir lensle bir optikle elde edilemeyecek bazı görüntüler yaratma peşine de düştüm çünkü bu bana şu imkanı sağladı ben bir mekana girdiğim zaman orayı dolaşırken kafamda ne gibi bir şey aktarmak istediğime dair zaten bir imgeler bütünü oluşuyor ve elimdeki imkanları hesapı tutarak yani çok farklı amaçları için kullandığım bir şeyler var bazısını belki senede bir kere kullanıyorum ama diyorum ki ikeolans var çünkü orada hayat kurtarıyor ya da hiç bilensin bana istediğim görsel tasbili elde edemediğini görürsem veya ben onu doğru planlayamazsam bu sefer diyorum ki ben bu bir sürü fotoğrafı yan yana çekilem ve onlar sonra onları birleştirdikten sonra istediğim gibi görsele avantajları da oluyor zaten yüksek 300 ömüklü kameraya çalışıyoruz ama parça parça fotoğrafı çekip onları birleştirdiğiniz zaman daha da yüksek 300 ömüklü de buluyorlar bu tek avantajları da var yani dolayısıyla seysal ince işlem imkanın önemi ben önemsiyorum ve ürettiğim görsel tasbililerde kullanıyorum mimari fotoğrafalarında sizi etkilen üretimler neler de bildiğiniz ilham aldığınız ürkündüğünüz üretimlerden bahseder misiniz daha önce ismi geçen iki isim daha söyleyeceğim ben de yulyosuz Şulman benim her zaman saygı duyduğum bir mimari fotoğrafçısı olmuştur Baltazar Korak ki Cemal onu kendi videosunda zikretti o zamanlar aradamento dekorasyon dergisi daha sonra neyse ki doğru bir isme kavuştu yani Baltazar Korak'la da benim uzun bir sohbet yapmak yani dergi için bir söyleşi yapmak fısıldım muhteşem şahane bir insandı tanıştığıma da çok mutlu olmuştum diğer iki isimde yani başka bir sürü isimler ve söylenebilir fakat aklıma gelenler bunlar oldu Bernd ve Hilla Beher yani düzeldör fotoğraf ve kolunun kurucuları her isimde kaybettik bir de şu sıralar çok aktif olan ve çok güzel projeler yapan I-1-1 yani bakadan takdir ediyorum yaptığı işleri şimdi mimari fotoğrafta özgün bir yaklaşım mümkün mü birazcık daha uzunca bir cevap vereceğim de iki daha öncede yazdığım bir makaleden dolunca yaparak evet bence mümkün bunun için çabalıyorum ama çabalıyorum diyorum sadece mimari fotoğraf çekerken bazen yapının olur onu talep ettiği açılara içeriklere, işklere, cevap veren fotografik temciller üretmek şüphesizki atlanmaması gereken bir görev bununla beraber bir binanın mimarına hiç bu akıdan açıdan bakmamıştım dedirdebilmek için de bakmak lazım bunu becerebildiğim zamanlar mutlu oluyorum her nasıl bir mimarın tanınabilir bir tasarın dili bir imzası olması olumlu algılanabilecek bir olguysa fotoğrafçının da tanınabilir bir görsel dili olmalı diye düşünüyorum bunu gerçekleştirmek de kolay bir iş değil sadece niyeti taşımaktan bahsediyorum burada bu konuda görece ehit bir fotoğrafçı olsanız bile her yaptığınız işte o imza algılanmayabilir belki de algılanmamalı zaten arada algılanması daha iyi olabilir bu bireysel dili ulaşmanın bir yolu mimarın binasını tasarlarken tasadur ettiği hacim kurkularına alternatif mekan görsellikleri ben özellikle hacim ilişkileri ve o hacimle arasındaki akış yani sikrasyon benim çok çok önemli dediğim bir çok önemli dediğim 2 mimari boyut ve özellikle de bunun arasındaki katmanlaşmalar birbirinin içinden birbirini görmek meselesi benim mimarlıkta çok önemli bir şey olduğu için fotoğrafladığım mimarlıkta da varsa da yoksa da onu bir şekilde aramayan ve bulmaya çalışıyorum heyecan vericik boyutlardan birisi de ingilizce terimi ile pacemaking boyutlarında iyi sonuçlar elde edebilmek ben pacemaking kablamını da şahsen kimlikli yer teşvikliliği olarak tercih ediyorum bence mimar fotoğrafçısı da hiç olmasa bazı fotoğraflarında o yeri yer yapan özellikle de keşfetmeye çalışıp o özgünlüğün görsel aktörünün peşinde olduğunu diye düşünüyorum ne olduğunu üretilen fotoğrafların nesen olmadığını ve her mimarlık fotoğrafçısının aynı binardan farklı bir set üreteceğine unutmamak gerekir dolayısıyla ideal durum bir yapının birden fazla mimarlık fotoğrafçısı tarafından çekilmiştir ki bu finansal nedenlerden dolayı çoğunluklar mümkün olmuyor maalesef Reha beyde aslında başlangıçta buna dikkat çekilmesi yani bir binanın farklı nem bolgu olduğunu diyeyim buradan hareketli mimarlık fotoğrafının şahsi bir mekansal deneyim aktardığını düşünüyorum hiç olmazsa kısma bu yaptığım işleri çalışmaları, işgal nişanlar çerçeve dışına taşıdığımız durumlar oldum o konusunda zaten sunumda geleceğim o yüzden onu atlıyorum hangi isimleri zikretmek, söz konusu deyince birde zaten davet alanların hepsini zaten standart olarak zikretmek gerekiyor vakit olabilseydi şayet ben Ahmet Ertuğ'un da burada olmasını isterdim çünkü Ahmet Ertuğ'u gerçekten çok çok hakikaten nasıl diyeyim saygılar, taktır edilesi işler yapıyor ve onu hem bulusal hem bulusarısı özellikle bulusarısı ortamda paylaşıyor serkan bu işi yani iman fotoğrafında kullanan sanat işlerinde de kullanan bahçiş evde bahçiş evde yetimine veren bir kişi depikt var daha önce aklıma gelmedi ve kızıyorum kezmeldin için egekaner ve can dinlenmiş birlikte ve onlar da baya baya demli değilim ama çok çekim yaplar ve akıdan işlerinde iyi yapıyorlar ve Uğur yani unuttuğunuz insanlar muhakkak vardır onlarda kusura bakmasınlar bir tanem fotoğrafların çarşında gerek mimari fotoğraf getireceğine gerek mimari kaybettiğinde ne tür katkılarda ne eksik yani o uzun bir konu onu meselesinden çok ne eksik konusuna odaklanmak isterim devletin destek verdiği ve 5-10 yıllık periyollarla tekrar yalan özellikle de belleyi bu kadar çabuk değişen, bu kadar yıkıma uğrayan ve kentsel mekanı bu kadar hızlıca bir şekilde transformi olan başkanaşan bir ortamda ülke ölçeğinde kentsel büyüme ve değişimin napsın tutan belgileme projeleri ve tabii ki devlet öğretinden yaptırılmalı yani bir zamanlar özellikle yanlış hatırlamıyoruz da hatırlamıyor isen Ersin Bey'in dikkatçiliği okmar fersini fersini yaptırılan sipariş çalışma gibi muhteşem bir kırmızı kaplı kitap vardır bir koleksiyon değerinde yani koleksiyona girmesi gereken değerinde bir çalışmadır devlete de aynı zamanda bu çalışmaları aşerilemeli sergilemeli ve kitap başlamalı sadece başlayabilmek yetmiyor bunları paylaşmak gerekiyor mimari fotoğraf konusunda bir eğitim faaliyeti yani tabii ki Türkiye'de mimari fotoğraf mimari fotoğraf dersleri verenler oldu olacaktır ama sürekli olan eğitim alanı değil ve böyle çok net bir adresi de yok yani böyle zaman zaman oluyor zaman zaman olmuyor gibi falan yani var bir şeyler ama böyle sahip adres olsa bu konuda işte belki daha fazla hoş olurdu bir de bu aşırı meselesine girersek şöyle bu aşırı meselesinin metisinin sorum etinde de beklettiğimiz yere fotoğrafçını tek başına üstenebileceğinden çok daha büyük bir sorumluluk olduğuna kesin takılıyorum kamusal veya özel sermaye desteğiyle kent, mimarlık müzeleri kurulmalı ve bu fotoğraflar burada aşırılenmeliydi sunulmalı, halkın değerleştiricilerin hizmetine sunulmalı gittikçe büyüyen kendi aşırımin yani benim de rahatlıkta ben son rakamı saymadım ama benim de milyonlarca türünden ifade edecek elinde aşırı var bir kısmı analok malzeme büyükçe bir çoğunluğu dijital malzeme çünkü ben dijital fotoğrafa ilk geçen fotoğrafçılardan biriyim dijital fotoğrafı kılırdığı dönemde ve bu kendi aşımı kontrolten çıkmayacak bir şekilde dizinlendirmesi için büyük bir çaba saati ediyorum şu an bu çabada da geri kalmış değilim yani benden bir şey istendiğinde 5 dakika içinde ya da en çok beklenmedik bir durum oluşursa da yarım saat içinde aradığım şey bulurum 4 kopya tutuyorum bu arada yani her dijital 4 kopya var her şeyin baskısına alman mümkün değil yani çok ciddi bir yerlerden bana biraz kalması gerekiyor becerebilmem için ileride ciddiyetine güvenliğim bir kuruma teslim etmek meğitim var bu aşra ve bunun bir yurt dışı kurum olmasında beni hiç rahatsız etmez yani keşke yurt dışı bir kuruma dersen ama yurt dışı bir kurum teklif getireceksin de ne olsunlarsınız bir kurum masası varlığına devam etsin ee ben şimdi bundan sonra işlerle ilişki bir sanatçı beğendiğinde başlayayım eser küliyatı, kentleşke ve muhtemellaştırmanın etkileri katılımcı vatandaş ve kentartları yerel kültürleri belgesel sürdürülebilir belkisel boyutlu ki sürdürülebilir insanın doğada ne oldu tahremat gibi konuları uzaklanıyor kentler sakinlerinin eksantrik yaşama yalanlardır bu yüzden onları inşa eden toplumların aynısıdırlar bir kültürü kurduğu şeylerin üzerine öpeyebiliriz bir portla çekmek gibi kentler toplumların hakiki ruhunu gözlemleyebileceğiniz açıkla antropoloji etmografi mücret edildirler kültürel mimari mirasında belge sürdürülebilir konusunda belge kurduğu üretmeyi çeşit aktivizmle bir direniş biçim olarak özellikle de zamanlarımızda son senelerde kralı kırmayı ortaya çıkan görsel değil beklenmedik bir alkiyaz evin yaratmasını amaçlıyorum bunların hepsi bir istek gerçekleştirebiliyor muyum o uzun uzun tartışılır bunun üzerinden gideceğim sadece hatırlatmak üzere yıllar önce ben temsilin inşaasa mimari fotoğrafçılığı diye bir makalede bayağı uzun uzun işte nelerle dikkat etmeye çalışıyorum şahsan ve genelde nelerle dikkat etmesi gerekiyor gibi aradama bir mark derkisinde yerin almış bir makalede sekiz sayfa yani ilgilenenler için küçük bir olsa bir karnat konuşturabilir diye düşünüyorum katkıda ya da kendi ya bana sipariş edilen veya benim kendi isteğimle açtığımız ergiler değineceğim bu bir italyan endüstriyelerinin bana yakalan bir davet sorusunda ortaya çıkmış bir sergi de inşa diye bir sergi yaptım fransız kültür merkezinde bu mimarlıkla çok direkt alakalı bir adam inşa ama inşa at değil de inşa yani construction değil de construct yani çünkü bir kimlik ve bir kültür de inşa edilebilir biraz ona göndermeyip daha sonra oradan trans kültür merkezinde dedin gibi daha sonra garanti galeri bir zamanlar hatırlarsınız çok da sevdiği bir galeriydi orası orada ikon olarak endüstri diye endüstri mimarlığı üzerine bir sergi açıldı o sergiden görürdüler bir video çalışması da vardı burada bu Ankara erim tam müzesinde bir sergi öncüyü modernizmden öykünün veci mimesisi başlıyor altında 4 gün boyunca çok yoğun bir gerçekten çok yoğun bir jamboyla ortaya çıkan bir çalışma bu Ankara'daki farklı kentsel planıma yaklaşımlarını yan yana koyarak çok fazla aslında yoruma haber vermeyen bir sergi de bu da aynı sergide bu ise eski ve yeni istanbul arasında karşılaşma yapmaya karşılaşma değil de daha doğrusu gelip tebik yapmaya başlıyor ve torun budaki an müzesinde açılan bir sergi de eski fotoğraflar öner koç koleksiyonundan yeni fotoğrafları ve ben benim işlerinden sergilerdi ve burada bir karşılaşma yapmak gibi bir çöp olmadı çünkü zaten karşılaştırabilecek şeyler kalmamıştı oradaki fotoğraflarla sadece bir yerden ben istanbul yeni hal yerini göstermek istediğim için daha önce de oraların fotoğrafı çekilmediği için hani buraların mutluydu ben o yeni fotoğraflar gösterme şansını yaptım o yüzden sadece iki yerde karşılaştırma yaptım bir tanesi beyazı kulesinden sağlıktaki fotoğrafta görüyorsunuz bir de kalata kulesinden çekilen fotoğraflar tamamı 20-25 m karşılaştırma bir şey koydular şu sol 3'de gördüğünüz ise 30 metre boyutlarını devasa bir projeksiyonu ve müze yönetiminden özellikle kopartıp aldım ve orada iş ısrar etmek istedim bu benim bir daha kurgu anlamında değerlendirebilecek bir değişiklik var iki tane seri bunlar bir tanesi otomografoz bu beşiktaş fotoğraf festivarında konteyneler üzerinde kamusal açık alanda sergilen de bunlar ve şimdi yakalar en en en en herçem duyduğum yani müze bire dahil gibi buna yani müze de sergarçmakta çok hoş bir şey insanı pek hoşuna gidiyor ama yani sadece sanat görmeye eğilimli insanların değil de sokakta evine dönerken hiç de sanat görmeye niyetli olmayan insanların birden karşılığına toslayarak böyle bir içeriğim paylaşması beni çok heyecanlandıymıştı ileride bu anlamda kamusal alanda sergilemek konusunda ya kendim girişimlerde bulunacağım ya da inşallah böyle teknikler gelir gene bu da bizim normal galerim olumuz yani işte çeşitli profesyonel çekimlere geçersek onları çok çabuk geçeceğim ne kadar zamanı kaldı? az kaldı ben bir mimari fotoğrafı sadece mimari ki çekebilirdik yüzleriyle çok bol miktarda çekim yapıyorum ben yani İstanbul modern Sadık Sabancı Müzesi Arter gibi çok hoşuma gidiyor çünkü benden tecrübemi bir sanatçı olarak da duyarlılığımı diyelim artık diyeceksek ona harmanlayabildim diye alamıyorum yani mimari hacim algısıyla sanatın o dış mekanı veya iç mekanı nasıl entegre olduğunu göstermeye çalışmak benim için çok müthiş bir bilmece çok seviyorum burada bir şeyler o yüzden o miktarda iş geliyor o anlamda bu tabanlı olu mimarlık Bodrum bu da aynen mimari yaptığı şey Bodrum Uluslararası derdinleri bu fotoğraf seti vesilesiyle ribabodilini aldı tabanlı olu mimarlık çok da seviniyorum ben öyle böyle bazen biraz alışılmışın dışında açılar kullanmayı severim özellikle tabanı göstermek istediğim zaman bu bu yaka durmuş dilekçe enir uras burada mesela şu demin kasıldığım şey de oldu mesela panorameti oldu zaten yayılanmadan dolayı anlaşılıyordur ama işte bu gerekebiliyor bir kontekst etmek için çok çok geçiyorum fazla zamanı olmadığı için çünkü bir iki dakikada izin vermek istediğim bir şey daha var bu malum zorlu psm ve onun arka sahne stüdyo benim Türkiye'den en çok sevdiğim mimarlık gruplardan ters olan Cem Bilyam Cülin Hadim'in Forte Tosan Bilyası son olarak da şöyle özellikle buradan sonra diyor çok az kaldı ben gezi hareketinden biri, gezgilerin dışından biri Türkiye'de anormal şeyler oluyor diyor gerçekten hem olumlu hem olumlu seviceğiniz ve birden özellikle kızın işleri ağır verdiğim için ondan önceki dönemde dedim ki ya bu mimarlık trafikçisi olarak da biraz belge çalışmaya bir tecrübeli ben bu belge bileme konusundaki becerini aynı zamanda bu kente o konuda çekmeyin yani bir yerden sonra da aslında şikayetçi olduğumuz icraatleri de gerçekleştirdim mimarlık ve biz onların fotoğrafını çekiyoruz yani bir başka dağını gösterdiğinde yani benim bir kente yapılan bir müdahal olarak hiç doğru bilmediğim bir inanın fotoğrafını çektim ama mesela bundan sonra mesela biz evde eşimle konuşuyoruz bazen böyle şeyleri ben mesela büyük konuşmayayım galata port eee şimdi burada söylersem o zaman mecburiyet ise o da güzel galata porttaki herhangi proje bana bir çekim şeyisi gelirse teklifi çalışmak istemem çünkü yani şikayetçiyim eşikayetçi olduğun cehenniye fotoğrafını çekiyor falan gibi bunlar drone'la çekilmiş fotoğraflar işte bu 9x6 meselesini biliyorsunuz tabii bir yandan da daha önce mimarlığı bir mücevher olarak tasarlanması meselesi de benim biraz rahatsız ettiği için ve kentsel kontekste bağlamaya çok da net gösteremediğimiz için bu çalışmalarda gördüğünüz gibi bu sefer ya mimari fotoğraf çekerken genel mimari uçlukla ama aynı zamanda da insanların orada nasıl yaşadığını göstermeye çalışmak benim çok ilgilenmiyor şu anda yani bu işte malum mesele yani şu an paket porsanesi ile lima lima minasının fotoğrafı yani nerede bir ilgiler, nerede bir yıkım nerede bir berlek kaygıyorsa boş vakitlerinde yapıyorum kimse bana desteklenmiyor aşırı yoğun bir programın var ona rağmen işte atlayıp gidip çekmeye çalışıyorum bir de şu tür şeyler de yapıyorum yani mesela oraya özellikle paylaşına öyle bir şey olmuşlar ki yolda lima minası yok orada yani bunlar çok neyse şimdi ben konuşmayayım çok yüksek sürekli yuvaşınca ve işte anadolu yakasının hali bu anadolu, avrupa bütün İstanbul'a bunlarla çok çok çok daha fazla da geliyor ben şu anda sadece çok küçük bir bölümünü gösteriyorum yani deli gibi tam bir takıntı halinde ben de bunlara belgelemek bu şey vahtettin paşa köşkünün daha önce nasıl bir şey oldu daha sonra ne hali geldi 2005'de 2014 arasındaki bir karşılaştırma bu burasını tanıdığım seferde yani kuzey ormanları şu an itibari nasıl hasarlanmakta onu göstermeye çalışıyorum gördüğünüz gibi çok farklı çekip teknikleri var yani yer dizasından sol pardon en üstte drone'la en solda da uçaktan uçaktan o göre yerime ayırıp rota'dan neden geçireceğini takip edip bu tür fotoğrafları üretmeyi teşekkür ediyorum sağ olun gülkan'a kay olarak gidiyorum ama son 10 yılda bir de Şenay'a kay kızgıl bari için bugün Şenay izleyicilerimiz yani son 10 yıldaki her işimiz benim kadar onun da ne var sonunda söyleyecekti ama unutma ihtimalimden dolayı garantiyanlık istedik nimarlık iki mimarlık fakültesi kökenliğe aslında yani gemi inşaatı gemileri fotoğrafları böyle giderken nimarlık fakültesini de biraz da belki rüzgarın teslişi ve imar eden olmaktan ki ibanlı camı hissetmek sürekli fotoğraf çektiğimi fark etmek sonra okulda fotoğrafçı girmek yani nimarlanın fotoğrafçı girmesi daha sonra fotoğraf eğtiğim ondan sonra da fotoğrafçı arkadaşlarımın mimar birisi yani mimar ve fotoğrafçı olmak ne mimar ve fotoğrafçı olmak bu arasında yani bunun da korkular arasında iğitim mimarık fakültesinde bir uğustarısı proje yarışkasında okulun en iyilerinin yanına fotoğraf çekildiğini için ondanmamız lazımda sonra bir ikinci ve üçüncü geziler de oldu orada kimse giremediği yerlerde bir şansımız oldu arşivide satışa dönüştürerek ekipman almak ve daha sonra mimar fakültesinden sonra sabit kafa gelip peşine takılarak onun eğitimini alabilmek için yani diplomar var üniversitesinde ama onun terslerdi her yere onun deşinden giderek bir de fotoğraf eğitimi almaya çalıştım aldım, burada benim yani 16 doğumluğum 41 yaşındayım benim kuşamın şöyle bir şansı var birçok şansızlığımız var ama bazı şanslarımız da var mimarık fakültesi zamanında biz rabidoyla başladık ciletle aydın gerden kazıma yaptık ve işte bilmiyorum sizler neden geldi ama en son uygulama projemizi işte oradan izinle hürlenme yazısıyla falan otoket çiftisiyle bitirme şanslarını gördük bu sonra mimarık yaptığım yıllarda da yani fotoğraf eğitimden beri bir zamanda mimarık ufislerine çalıştım orada da bunu yaşamak şansım oldu yani hem aydın gerden bir kazıdık hem de plotter'a kağıt yerleştirmeye yaptırdık biliyorsunuzdur rabidoyla plotterlar bile görmüştüm benim umudun yanılık üstündeki görevim çömez olarak şeydir duran plotter durduğu zaman rabidoyları açıp devamı sağlamak baskın fotoğraf önümünde de buramını tartarak o kimyağı koklayarak film sararak güldekin beyinde karanlık odası bu mekanlardan bir tersi önce konuştuk onu yaşamışken birden aynı zamanda hocalarımızın haberdar olmaması hatta karşı durmaları belki ama bizim biraz zıpırlıktan biraz meraktan bir şekilde dahil etmeye çalışmamız eğitim sürecimize bunları yaşayabilesim olmak bence çok büyük bir şans yani evet burada konuşan herkesin arşivinin bir kısmı hani bizim neslimiz bunu eğitimde her ikisini de yaşayarak şahit olan bir neslim ben bunu çok büyük bir şans satıyorum yapı getireceğim yerde şimdi zaten yapacağımı tek olacak bu eski yeni dönüşümünü hısmen mi dersiniz bu benim kültür aşağıya İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne yapılan bir kitap bu, eskiden İstanbul kitabına da 10 yıl oluyor yapalı biliyorsunuz hepinizin bildiğini biliyorum ablülhamid'in yıldız albümleri diye çok çok önemli bir arşiv var Türkiye'de 110 bin karabit bir arşiv yine bilmeyenler olabilir ablülhamid çok kısaca geçiyorum Türkiye'yi yönetiyor Fırazızlar Yicaz demir yolunu inşa ediyor haketiş almaları lazım sultanı anlatmaları lazım fotoğrafı gösteriyorlar haketişlerini yapıyor adamların hem de fotoğrafçı, saray fotoğrafçısı iman veriyor sonra Türkiye'de fotoğrafçılığının oluşmasında çok büyük bir etkisi oluyor bir af çıkartacak mahkumları, fotoğraflarını bu fotoğraf üzerinden af çıkartıyor gibi bir sürü hikaye var 110 bin karabit bir arşiv var bu arşivin bir kısmı Irsica'da Yıldız Saray'ın bahçesindedir İstanbul Üniversitesi diğer bir kısmı da İstanbul Üniversitesi'nde büyük bir kısmı dilimden geçti çok iyi şaklarda bakılıyor biraz biliniyor, belediye biraz bununla ilgili bir iki çalışmaya bu tane sonra yeri de bıraktı bu çalışmayı birkaç kişiliğinin işlerde olmamıştı biraz da o eski fotoğrafçıların kullanıca kullanmış olduğu optiklerden yola çıkarak biz böyle bir çalışma yaptık bu karelerin 110 yıl öncesi ve 110 yıl sonrasına ait bu soğuk çeşme sokağının başından beri örnek hepimizin geldiği serasker kutusu tam 1900'u fotoğraflamış hali ve 17 yılında terk edildiğimiz şekilde suhtalar net meydanı 110 yılan cizket şimdi yüz yirmi yıl oldu ve şimdisi buradaki tif olduğu için yani buradaki ağaçların gülümesini meydan turçu değilim rezil etti beni abi yani burada mesela ağaçların ağaçların büyümüş olması beni çok etkilemişti Süleymaniye Çanrı'nın ağaçısı bu devam ediyor eğer gelin dakikayı dolduramazsam sonra hiç cebim yani cespi ihtamisi şeklinde istemişlerle 66 karabiyede 99 karabiyede 20 küsurluk kutespi daha en son 66'ı da bitirmişlerdi daha sonra baskı süresinde de birtakım sıkıntılarımız oldu işte baskıda görsenlerin soldurulması istendi benden Osmanlı'nın yaşmamak adına sonuç olarak kültüraşeri yaptığım son kitap olarak hatta ilk de son kitap olarak ama çok da önemli verdiğim bir kitap olarak yüzlerce kitabım yok, üç, dört kitabım var tamamen bana fotoğrafları tamamen bana ait olan ama benim için çok önemli bir çalışma ve lafı bağlı mı çalıştığım yer de buydu yani eski de yeni dijital ve analoğu eğitim hayatı boyunca hep bu metafozel yaşayan birisi olarak bunun ürüne dönüşmesi sürece beni çok heyecanlandırmıştı eğer yapabilir İslam bunu yaparken çok fazla mazara veriyor ama nasıl oluyor binalar içinde değil ama çok mahallik her şeyinde bize bu mazara veriyor çünkü çok hızlı bir değişim var bunu hep Murat abinin aslında fikir tepeyi de göstermedi, fikir tepede de çalışma şanslı buldun sen yani çalışmaya karar verene kadar iş yoğunduğunda şey kalmıyor fikir tepe kalmıyor inanılmaz mazımı sunuyor bize çok kötü bir şey böyle bir mazmini sunuyor olması ama bunu acilen vergelemek lazım keçki evrencilik yıllarında olsaydı işte iki çocuk birbirinden ağlamıyor yani o şeylerle ve başarı iş yolunduğu bizim makinamız çok şükür evren makinesi gibi çalıştırıyorum yani hiç boş bırakmıyorum sürekli iş yana sürekli üretiyoruz niteli bozmasan niteli artırıyoruz hakikaten gece günümüz çalışıyoruz bir arşı üretiyoruz bir şeyleri verki ediyoruz yani bu tür değişimleri vergelemek çok önemli kesin bir toplumsal sorunduk bunun dışında da bu bizlerim değil aslında mümkünümse bakanlık projeyinde ama olacağını sanmıyorum bunun yani birtakım kuruluşlar tarafından kesinlikle desteklenmesi gereken şeyler yani çok büyük projelerde bahsetmiyor birtakım öğrenci projeleri ile olabilir ama çok ciddi bir cüzgün bir kalkeleme yapılması acilen gerekiyor çünkü gidiyor yani hafızamız yok yok ediliyor şu an acilen bu belgeleminin yapılıp daha sonra bunun bir arşivet dönüşmesi çok çok acil olduğuna düşünüyorum müşteriler yani evet birçok mimarlak çalışıyoruz onun dışında bakanlığı gibi işte burada en son buradaki fransız sarayının bir fotoğrafını yaptık bir kitabını yaptık fransız kültür bakanlığında aliyans gibi makrosoft gibi Türkiye'ye taşındıklarında buradaki işleyişlerini anlatmak istiyor yani birtakım firmalarla çalışıyoruz aliyans Türkiye ofisiyeni geçtiğinde sırf mimari çekimliği oradaki ofis hayatlarını da anlatmak istiyorlar ve bu tür çalışmalar biz bu tür firmalarla en son işte faaliyet raporlarına da dönüştürüyorlar eski yeni dönüşümünden zaten zavarlanmıyor kompozit kullanımın kompozit işe dönüşmesi örneği olduğu için göstermek istemiştim bunu diğer etkiliyet isimler başında zaten çok fazla simdeçtiği için şu an dışında hiçbirisinin tekrar ağzını çeyimek istemiyor ama sabit kalsa gilim çok önemli bir isim oldu düşünüyorum çok çok önemli bir isim oldu düşünüyorum çok çok önemli bir isim olduğunu düşünüyorum burada da onun adını bir defalarca zikretmek istiyorum bahsedilenler için bir de benim birçok şenci sokiymişim zaten size izledim derken bir Horstamon'un Bördekal serisi vardır yani hep yatay baktığımız o mimari fotoğrafı o dikey alternatif her şey alternatif her şey sunmuştur işte Paris için yaptı New York için yaptı yani bu yedi çok etkileyen ve çalışmayı da bir de yani bir mimari fotoğrafçı değil ama bence çok önemli bir arşivçidir bir Kadıköy'lü olarak beni çok etkilemiştir doktor Mufit Ektal Kadıköy kulaklarına fotoğraflamıştır yıllarca ve bunu bir kitaba dönüştürmüştür çoğu insan haberlerle dahi değil 100 yıl yaşadı da 100 yıl boyunca da bir şeylemi yaptırtık bir kitap var onun o konakların günümüzdeki alevini de bu şekilde fotoğraflayabileyim şey yani olmadı olamadı ama o podadanca bir mimari fotoğrafçı olmamak birlikte adının geçmesini gerekliğini düşündüğüm birisi özgün yaklaşımda ben daha çok içme ki çalışan birisi olarak illa fotoğraflayarak değil daha öncesinde bir kurgu yapıyorsanız burada size dair bir takım imzalar atarak da sağlanabileceğini düşünüyorum bir yandan çok zor özgünlük çünkü işiniz hemen sergiye çıkıyor ve insanlar isteristimel biberlerle etkileniyorlar yani o bir kopyalama anlamında kullanıyorsan ben de bir kopyalama yapıyorum dolayısıyla nereye kadar bir özgünlük bilemiyorum olabilir mi bunu da çok sanmıyorum ama bu fotoğrafın kurgusunda eğer bir müdahale bulunuysanız yani fotoğraf çekerken durduğunuz yerden değil direk çekteksiz konuya müdahalemizden bahsediyorum yani en basitinden işte bir mobili fotoğrafında tekerletleri bakış açılarınız yönlendirmeniz işte masanın üzerinde belli bir temizlik üzerinde gitmeniz gibi yani bu tür bir özgünlük aklına geliyor özgünlük sorusunu yani hızlılarla başlayayım ne o zaman atlıyorum bir isim daha cengiz ciba cengiz ciba da hiç geçmedi ama bence mimari fotoğrafında artık bir taş yeni ithalacısı olmasına rağmen mimari fotoğrafında bence çok önemli bir isim onun da bence burada adanın geçmesi gerekiyor yani yani bu mimar benim diğer fotoğraf çalışmalarının gerek mimar fotoğraf literatürüne gerek mimar tarih literatürüne katkı bulunmasındaki eksiklikte yine bu belgelemenin yani burada yaşayan insanlar olarak ülkenin yaşadığı bu dönüşümün belgelemenin çok çok önemli olduğunu düşünüyorum bir belgeleme var ne eksik sorun sonu bir arşivleme eksik yani bu belgelemenin birileri aracılığıyla bir arşive dönüştürümlisi çok çok önemli yani eğitim faaliyetleri benden önceki konuşma hızlılar daha sonra cevaplamam gereken bir şey yani o kolumda dağ itildiğinde işte marmara fotoğraf bölümünde artık arkadaşlarımız dekan yardımcısı tamam oldukları için rahat çağırabiliyorlar o orada küçük konuşmadan yapıyorum az önceki konuşmacalar sonra bu soruya cevap vermem gerekiyor arşivleme dede yani yine çok ciddi bir analog arşivi var çok çok ciddi bir dişten arşivi var neyin ne kadar arşivlerin cehirlendiği ya mesela hamdatayı tek kopya tutuyorum çünkü hamdata daha da başabilmem bir şey final datayı ise istanbul dışında aşk akrak gibi olmasın istanbul dışında bir yerlerde de tutarak çünkü örneğinde bir cüriyeliğine giderek giderken kalsilerinde işte o ya böyle dijital fırtına falan olursa deyip hani benim zaten getirelim fırtına kaygılık işimi de kaygı daha etkilemiş etki etkilemiş de dijital fırtınardan sonra hani istanbul dışında sanki istanbul'u görünce işte bilmiyorum ama istanbul dışında da tutmaya çalışıyorum Marsa da yol değil yani işte istanbul dışında da tutmaya çalışıyorum de bunu güncellemek çok önemli ve yani bunlar işte şeylerde hepinizin tuttuğu gibi işte büyük datamaklarda ama ara kontrollerde bir bakıyorsunuz ki birden o gitmiş bir tanesi gitmiş tekrar güce tamamlamak bu arada işte bir tanesini güncellediniz bir kısmının güncellemek işi olduğunuzu farklıydık ve bu aslında başlığı başına bir iş çok çok önemli bir iş çünkü benim yani hayatım orta çocukları ben o da tabanka bırakacağım unutma yani dolayısıyla ne yapmak lazım bilmiyorum ben bunu yapabiliyorum evet hani şeyde ben de 5 dakikada bulma 10 dakikada bulma çeyne ben de bir takım yazımlarla sağlıyorum ama hani bulduğun şey orada var mı çünkü diyor ki dört numara dört numara dört numara dört dört numara bence aí yok ondan sonra işte bir de bu var yani barnığını biliyorsunuz ama odata oradan çıkacak mı bu var şey diyalar daha önce de vahsi geçtiği gibi bir çok şey duruyorlar ama ben ondan da artık yani böyle durmalarını istemiyorum yani tarandıktan sonra belki solmalara pasına ben bayağı şu an böyle ofiste o diyalar ve böyle yani binlerce diyemli oldu bir takım cah paravanlar yapmaya şu an karar verdim. Çünkü orada duruyor olmaları evet çok güzel ama bir yandan da on beş yıldır açmadığım sayfalar şeklinde olmalarını et istemiyorum. Yani bir şekilde var olmaları istemiyorum. Peki. Tamam. Yok Şenay'ı zaten yapmıştık. On baştan söylediğim için oradan kazanıyorum. Tamam güzel değil. Hakikatli insan. Hakikatli insan diyor. Ondan sonra akşam eve gire