 Hoogstuk V, van een ongelukse vogel, door George. Deze liep je voxopname bood op het publieke domein, voorgelezen door Anna Simon. Hoogstuk V, waarin de heer van de wal, twee heren die hij niet kende, zijn kamer zag ingaan, en zelf moest uitgaan. Beneefend de schildering van een tragisch melodrama waarbij hij alleen de orkestpartijen verving. De volgende morgen stond, zoals wij reeds gezegd hebben, de heer van de wal onder het aandoenlijk hanen gekrijg op en ontbeed haastig. De spijs werd gekruid door het lieve humeur van zijn steeds knorren gegade, waarom hij spoedig naar zijn, onze lezers bekende kamer ging en zich daaropsloot. Men zou wel licht menen dat hij nog over zijn onaangenaamheden van de vorige avond pijnste, of ze daarover pijnigde, maar dan dwaalde men groevelijk. Hij herinnerde zich met schrik dat hij nog een briefje in zijn secretaire had, waarop vandaag antwoord werd gewacht. Hij opende de klepteursecretair, maar deed dit zo langzaam als waar hij bang dat de brief eruit zou vliegen. Deze brief las hij opnieuw, steeds scheen hij de inhoud even boeien te vinden. Op dit gewichtig ogenblik kwam Edeward hem stoeren. Elk ander dan zijn neef zou hij met woedende gebaren de deur hebben gewezen. Hem zag hij tamelijk wel willend aan. Wat is het, mijn jongen, was de hartelijke vraag. Het voorhoofd van de huisvader werd langzamerhand effen, even als een natveld tekenpapier dat opdroogd. Hij vergat voor een ogenblik alles wat hem kwelde. Ik wilde u hartelijk dank zeggen, en doe dit, neem het niet even op, liever buitenen tegenwoordigheid mijn tante. Nee, antwoordde hem van de wal, ik neem je dat zo erg kwalijk niet. Ietante is een goedhartig mens. Edeward dacht zich vruchteloos een flauwe voorstelling van een nietgoedhartig mens te scheppen. Maar wat ze nu eenmaal begrijpt, begrijpt ze. Gezijd een veel te goede jongen, dan dat ik zou kunnen gedogen dat zij je armen en benen afschieten. Een ogenblik kwam hem die bozeardige, grimmige officier weder in het geheugen, beneefend zijn niet altijd lievelijke droom, maar, dacht hij wederopbeerend, droomend zijn bedrog. En al zijn menepene gedachten, contenteren zich tot ene zicht. Toch wilde ik wel eens met u spreken. Meer en meer zie ik ook zelf in dat het hoognootsakelijk wordt, ernstig aan mijn toekomstige bestemming te denken. En wie kan ik beter raadvragen dan u? De brave man keugte zeer melancholiek en keek de jongen aan. Hij zei er niet veel. Het was dan ook geen kleinigheid, daar zo op eens over te decideren. De laatste maal had het gesprek tot zulke een wanhopig besluitgeleid, dat hij vreesde de jongen al in de kaken van de dood geduwde te hebben. Ik vind dat jij daarin uw eigen zin moet volgen. Wel wil ik u een raad geven. Zonder geld komt hij niet ver in de wereld, en al zo zult hij een harde dobber hebben. Gekent mijn gevoelens over de militaire stand. Ik verafschuw die, en zolang ik leef, zult hij daar aan niet opgeofferd worden. In de handel zult hij het meest voor tuin kunnen maken. Handel is alles. Zonder handel kan de mensheid niet bestaan. Hij geloofde haast dat zonder handel de aarde niet op haar af kon draaien. De handel kon Edeward echt er niet bekoren, het was hem niet te doen om geld bij elkaar te schrapen. Hoe dik was hij ook met zijn voogd over dit onderwerpsprak, nooit noemde deze het studenten te leven. Het was, als wist de man niet, dat dit bestond, hoewel de jongen luie je toe overal leven genoeg maken. Hij besloot echter van de goede gelegenheid partij te trekken en zijn oom te polsen. Daar is wel iets dat mij zou aanstaan, maar ik durf het u niet zeggen, sprak de jongman, terwijl hij zijn verpleeging strak in het gezicht zag. Nu, laat eens horen, klonk het bemoedigend. Na enig aardelen kan dan zijn liefde voor het studenten leven tevoorschijn, maar zoals Edeward verwacht had, het gelaad van de volgd betrok. Mijn wilde Edeward opeens een beroep laten kiezen, maar wat weet een jongeling van 15 jaren van een beroep, en wat weet zelfs een welwassen mens van de meeste beroepen. Iedeg die een betrekking vervuld, kent al het voor en tegen daar aan verbonden, maar de oningewijde ziet soms niets dan het vergeldsel, zonder te bedenken hoeveel kleine grieven bij dieper beschouwing het koper voor de dag brengen. De pleegouders hadden gelijk, het werd tijd dat hun beschermeling een beroep koos, toch als iemand geen bijzondere neiging heeft voor iets, en wat nog erger is, als hij er een heeft die hij zelfs niet durft uiten, dan is zo ook een keuze hard. Hoewel verstand zeer veel helpt, is er toch geen zekerheid om wat voortuin te geraken. Geluk, blind geluk is de hoofdzak, terwijl het woordje protectie in dit opzicht niet uit de dictionair mag gebannen worden. Men onderkruipt, benadelt en bedrichtelkandig over het algemeen zoveel als maar enigszins mogelijk is, en soms tijds ziet men nullen tot hoge staatsambten komen, en hij die maar goed durft, komt het verst. De mens wil zand in de ogen hebben, en toch zal hij dat nimmer bekennen. Men ziet vaak de grootste schandalen gebeuren zonder er iets tegen te kunnen doen, ontegenzeggelijk levert de ene betrekking daar toe veel meer gelegenheid op dan de andere. Een beroep dat soms voor het algemeen zeer nutter zou kunnen zijn, wordt menigmaal door winstbejag, door slecht beheerig, het ongeluk van velen. Elk beroep heeft zijn eigenaardigheid, elk betrekking krijgt door hartstochten, door onkunde, wanneer ze een heel andere strekking dan zij zou kunnen hebben, dan de wensen waren, waarin ontaarden de nutterste betrekkingen niet al. Men houdt wel in het oog dat al het geen hier beschouwd wordt tot de uitzonderingen behoort. Wij wensen aan te tonen waarin een nuttige betrekking soms ontaard zonder in het minst eraan te denken dat die uitzonderingen veel in getal zijn, zodat men zeer zou het waden zich iets aantrekken, maar non omnia possumos omnes. Ministers zijn mensen die zeldem bevallen, altijd worden aangevallen en voor alles verantwoordelijk zijn. Het grootste genoegen van dit baantje bestaat in een lief pensioen. Sometijds gelukkig zelden worden tot die betrekking mensen gekozen die niet bijzonder in de smaak vallen, het welk dan uitmuntend op de onderlinge harmonie werkt en velen goede grote zaken tot stand moet brengen. Leden van kamers, parlementen en senaten zijn velen al personatien die maar al te dik was tot niets anders deugen, veel geld hebben en lang, veel en weinig betekend kunnen reddeneren. Zij dien om de belangen van het volk te behartigen, beter waren gezicht om over de belangen des volks ookander in het haar te zitten. Soldaten zijn bezielde, onbezielde wezens, integrerende delen van andere beweegbare werktuigdelen die hoofdzakelijk daarin van andere werktuigdelen verschillen, dat zij reddeneren kunnen, toch niet mogen. Onderwijzers zijn soms wijze mensen die men menigmaal door dommen laat controleren. Naarmate van de stomheid hun herleelingen worden zij door de ouders als knap of onbedreven beschoudt. Bankiers zijn rijke mensen of schijnen dit te zijn. Boekverkopers zijn meermalen mensen die schatten van levenswijsheid bewaren en afgeven, even als okshoofden die fijne wijnen in zich bevatten. Met dit grote onderscheid dat de wijnen aan het ruwen okshoofd nog iets van een boekket afgeven, terwijl de schoonste werken soms onopengesneden worden verzonden en, als zij niet doorgebladerd worden, niets van zich kunnen afgeven. Boekdrukkers en uitgevers zijn al te dik was onder drukkers van het talent, die dermaatschappij door hun inhaligheid meer schoons onthouden dan bezorgen. Een zeeman is de overgang van de mens tot de vis. Hij leeft intussen geheel anders in het water dan deze en kan het op het land ook zeer goed uithouden. Zelfs op het water heeft hij somtijds het land. Dominees zijn over het algemeen persoonen die der mensheid onder een nieuw dekkleed altijd hetzelfde vertellen. Ze laten de mensen zingen, doevelen gerust slapen en, helaas, een enkele zich vervelen. Een dominee, die zijn geheel auditorium boeidt, is een uitzondering. Een orkestmeester is iemand die over het algemeen veel beweging maakt en het commando heeft over een aantal longen, strijken, tromstokken. Een fotograaf ontdrukt tronisch aan de vergetelheid, die anders voor de dood dikkelsrees vergeten zouden zijn. Monneken zijn mensen die niets slechts doen, verwarren met niets doen. Een kaarsenmaker is een nuttig mens, die echter met de verlichting daar 19e eeuw niet medegaat. Veldheren zijn grote heren die lang niet altijd herenmeester zijn, maar zeid ik moest te wezen. Soms wordt hun heer verstrooid, zij zelf worden geveld, dan is er van de heerschapij even weinig als van de veld heer over. De dokter is buiten zijn schuld, soms beschermheiligen er aansprekers. Een spoorwegmaatschapij dient om met reizenpubliek in de kort mogelijke tijd en op de ongereflijkste uren te transporteren. Een googelaar is het enige wezen door het welk de mens zich gaar ne laat beetnemen. Gelukkig hee die zich nimmer vormeer dan één entree zal laten beetnemen. Een toneelspeler is menigmaal een kunstenaar, zoals een orgeldraaig, een muzikus is. Een advocaat doet denken aan een evenredigheid waarin recht midden evenredig is tussen salaris en welbespraaktheid. Politie is soms letterlijk de steun der vagebonden, want vertrouwend op de waaksemheid daar politie legt men zich gerust te slapen. De dief heeft dan van de snorken bewonig even weinig als van de steeds slapende politie te vrezen. Afgezanten zijn mensen die dikwerf boodschappen doen en dan met stukjes lint beloond worden. Zo zij kinderen hebben kopen zij voor de lieve wichten ook speelgoed. Uit dit alles is genoegzaam te zien dat men niet zozeer over een stand in het algemeen kan oordelen. Het doel aan een betrekking verbonden wordt niet altijd bereikt. Een dokter, bijvoorbeeld, kan zeer knap en bedreven zijn en onbegrijpelijk veel nutstichten. Hij kan ook een botterik wezen die de mensen bij dozijnen te goed voor dit tranendal vindt. Een onderwijzer kan velende tegemensten vormen. Hij kan ook een lomperd zijn die van niet-wetenden onderwetenden maakt. Een militaercommandant kan streng zijn en toch de achting zijn er onderhoorigen behouden. Hij kan echter een domwezen zijn die zijn roeping verkeerd begrijpt, hen met allerlei klein geestigheid vervolgt en onder de dekmantel van militaire geest een popperspel van de dienst maakt. Een professor kan een geleerd, kundig, onderzoekend mens zijn. Hij kan ook iemand zijn die dit schijnt te willen wezen door een lelijke bril, een verwaarde bruik en allerlei excentrieke fratzen. Zo is het met alles. Mijn kan niet over de dokter, over de professor, in het algemeen spreken. De individu's verschillen te veel van een kandig. Edeward nu wilde student worden. Al had van de wal het geld daarvoor kunnen missen. Elk boekdeel dat de jongens zou bestuderen zou hem een nog lijviger boekdeels geld en andere soetsappige woorden gekost hebben. Het spijt me Edeward dat ik in de bepaalde onmogelijkheid ben aan uw verlangen gehoord te geven. Ik ben altijd vol. Hier werd hij in zijn reden gestuid door een binnenkomende dienstmaakt. Zij kwam hem melden dat beneden twee heren wachten, welke hem dringend moesten spreken. Hij bedacht van ogenblik wie die heren zouden zijn en voegde dienstmaakt of zij hen meer had gezien. Op haar kernachtig ontkennen schoot hem opeens de briefte binnen die hij voor deze dag reeds moest beantwoord hebben. Hij gelasde Edeward en de meid weg te gaan en de heren kwamen boven. De heer van de wal zag nu twee kolossale afleveringen van pensdom voor zich. Ze waren op het oog ideale van de deurwaarders. Alleen zagen ze er wat te fatsoenlijk voor uit. Van de wal begreep al dadelijk dat dit de zaakwaarnemers van de heer Dunk moesten zijn en hebben sloot zo beleefd mogelijk te wezen. Hij presenteerde beiden een stoel en boten daarna een sigaar aan. Ze bedankt het met een gezicht, zoals een jonge dame zet, aan welke door de heer des huisers bij hun visite, welke zij de familie maakt, een glaasje citronbieter wordt gepesedeerd. Met een nietemisduide verbazing zag hij hen zo stijf bedanken. Gij zult ons zeker wel verwacht hebben, meneer, zoals de aanhef van de langste. Het heeft ons zeer bevreemd, niemand van uw zijde nog bij ons te hebben gezien. De aangesprokenen wilde in het midden brengen dat acht dagen uitstel wel wat kort was, maar nauwelijks had hij de woorden acht dagen uitstel, uitgesproken, of de opeen aan de langste viel hem met een beslissende stem in de reden. Geen dag, geen uur, deze zaak moet op staande voet vereffend worden. De heer van de wal was het reeds met zichzelf eens dat, als hij ooit eens deurwaarders mocht nodig hebben, hij zeker deze twee zou nemen. Tot wie kunnen wij ons vervoegen, zeiden hij, die het eerst gesproken had. De schuldenaar zag wel dat zijn enig behoud was tot een minnelijke schikking te komen. Hij besloot hen het voorstel te doen, de helft der som aan te nemen, de wel hij die kontant had liggen, met de bepaalde beloften binnen een maand de rest te voldoen. Daarom ging hij naar de secretair en haalde er vijf bankprivjes van duizend gulden uit, die hij de heer welke het dichtst bij hem stond toerijkte onder de woorden. Wanneer ik over een maand even veel geef, zouden wij het al niet kunnen schikken. Ik kan nu onmogelijk meer geven. De heer greef de bankprivjes, zag ze in en wirp ze de heer van de wal midden in het gezicht, onder de vleiende benaming, ellendeling. Deze begreep niets van die plotselingen woede en zette een gezicht als een jong hondje dat voor zijn meester opzitt en plotseling van dienst vriend, die met een wandelstok had patoneerd, bij ongeluk een harde klap op zijn kopje krijgt. Hij begreep niets van de opvliggendheid van die mensen en sprak zeer geschokt. Maar ik kan nu onmogelijk meer geven. Waarop de heer die het woord had gevoerd, hem de rechter wijsvinger onder neus hield en sprak, gaf hij het aan lafaard, een eerloos wezen. En mochten wij je weder tegenkomen, dan zullen wij je met stokslagen tot reden brengen. De ander deed niets dan knikken. Maar zo zult hij er niet afkomen, gij zult onze beledigde vriend nu nog voldoen. Het woordje voldoen liet hem steeds in zijn oude mening. Maar waarom hun vriend beledigd kon zijn, terwijl hij onmogelijk op dit ogenblik kon betalen, begreep hij volstrekt niet. Opeens schoot hem zijn avontuur van de vorige avond te binnen, en tans het ergste vrezende, voeg hij hun... Nog een ogenblik, meneer, zou ik u een naam en mogen weten. Die zeg ik aan geen lafaard, werd hem door de twee bezoekers tegelijk toegesnaald, en beide wilden zich verwijderen toen de beklagenswaardigen van de wal hun op hartverscheurende toon toereep. Maar ik geloof dat hij eraan een misverstand te denken is. Dit bracht hem tot staan. Ze gaven hem, hoewel altijd met veel grootheid van ziel, hun kaartje, en daar last de siddelende man. Van banen, ritmeester de cavalerie, en C. Eindhoven, eerste luitenant der arterie. De nevel verdween nu van zijn ogen. Hij begreep de rechtmatige woede van die heren toen hij hun toevoegde. Wanneer ik over een maand even veel geef, zouden wij het dan niet kunnen schikken. De dollera's er nij na de woorden, maar ik kan nu niet meer geven. Op de hoogte te zijn was er hem niet minder verschrikkelijk dan zijn eerste positie. Hij begreep nu waarom zij zelfs geen sigaar wilden accepteren, en met een taakleure gezicht verzocht hij te mogen weten, waaraan hij dan de eer van hun bezoek moest toeschrijven. Wel, verdienen u beide secondanten toch te kennen, was het hartvochtige antwoord. Sekondanten, riep de derneswaardige man. Hij wist niet iemand die de moed zou hebben hiervoor op te treden, en al had hij ze, wat dan? Gebegrijpt wel, sprak de lange heer, terwijl opstond en zijn jas dichtknoopte, dat na de grove beledigingen die ga gisteren onze vriend, laatstaan ons allen, hebt aangedaan, enige pistolschoten moeten gewisseld worden, daar dit een duwel op leven en dood is. De heer van de wal dreigde op het woord pistolschoten in hoekande te schuiven als een zakpennenhouder. Onze vriend heeft echter de wellevendheid aan uw partij de keuze er wapenen over te laten. Welke beleefheid de heer van de wal niet bijste hoogschatten. Hij beloofde plechtig na vele vruchteloze pogingen om de zaak in de midden te schildken, binnen een uur secondanten bij hem te sturen, waarop zij, iets beter om transmans bedoelingen gestemd, zijn woonplaats verlieten. Hij besloot naar zijn vriend raalte te gaan, in de hoop dat deze de beide boosaardige mensen wat tot reden zou brengen. Hij vechten. Hij een mensenleven op zijn geweten hebben. Dat is te zeggen, zijn eigen. Dat nooit. Hij rende naar raalte, en liep zo onstuimig dat hij een jonge juffrouw die van school kwam, de tas uit de hand sleepte, zodat het plavijsel daar straat met een waas van geleerdheid overdekt werd. Zwaar een kleine jongen, die juist een grote vlieger wilde oplaten, door de vlieger heen op de straat bonsten. Hij schelde aan en stoofde deur binnen, liep regelrecht naar het kantoor en viel naar de omstandigheden op een andere stoelnedig onder de uitroep Ach. Dat wee moedig uitgesproken Ach deed de heer Raalte opzien en de tragische gemoetstemming van zijn vriend ont waren. Wat is er gebeurd, was de deelnemende vraag. Men wilde antwoorden, dachtte hij niets dan stotteren, totdat er eindelijk een ontsamahangende zin kwam, waarin stegst de woorden moord, pistolen, pose mensen, vrouw en kinderen, verstaanbaar waren. Nou had Raalte deze woorden vernomen of hij herinnerde zich te szenen van de vorige avond. Hij verzamelde even zijn denkbeelden en sprak toen, hoe meer ik de zaak inzien, hoe meer ik tot de bepaalde overtuiging kom dat hij niet uw dierbare leven mocht wagen. Was het maar wagen, dacht van de wal. Gijp vrouw en kinderen, bedenkt dit wel, en moet verder die driftkop maar laten uitrazen. De heer van de wal herinnerde het zich niet in lang zulke wel sprikkende taal gehoord te hebben. Hij verhaalde de ontmoeting met de beide heren, maar vergat natuurlijk het misverstand, en de heer Raalte verklaarde dat die twestliefende persoon voerda niet meer in zijn huis verritzame mensen zou komen verstoren. Hij huilde haast van aandoening en ging aan zijn vriend uiteenzetten hoe en wat hij van het duwel dacht. Het duwel, zei de hij, is een bepaalde manslag, meestal onder het mom van een gelijke strijd. Een officier die de gehele dag de wapen en hanteert, is immers altijd in het voordeel, boven een onschuldige echtgenoot en vader, die niet met zulk moertuig omgaat, maar fatsoenlijk zijn dagelijks brood verdient. Die uitdrukking was zeer juist. De rest der dagelijks behoeften wordt meestal fatsoenlijk gestolen. Hij vond dat die oorlogsuchtige krijgers van de aardboden moesten weggevaagd worden, en de heer van de wal vond dit toevallig ook. Daanslotte gaf hij hem de raad vinaal voor de strijd te bedanken en met de justitie te dreigen. Ze besloten dus geen getuigend te leveren. Die uitslag strokte volkomen met de verheven gevoelens van onze vredelivende patiënt. Hij drukt de raalte de hand en wandelde de deur uit, met geducht veel minder op zijn hart. Toch zag hij op straat schuchten rond, vreesende de ene van de recruten ontmoeten, want hij verbeelde zich dat onder elke uniform een hem vijandig hart klopte. Toen hij thuis kwam, sloot hij zich in zijn kamer op, waar hij angstvallig door de ramen gluurde, of krampachtig de hand naar de kachelpook uitstrekte. Toen het etenstijd werd, en hij nog altijd in leven was, begon hij de schouders op te halen voor zijn vrees. Kalm zat hij aan tafel. Zijn echtgenoot was in geen bijzonderslechte humeur, en juist nu was hij hem dubbeldierbaar, daar gij haar reeds, als weduwen, in het pik zwart zich had voorgesteld, om niet eens van het ontvaren dochter te spreken. Na afloop van het diner ging hij met Edeward in de tuin wandelen. Hij was zo zalig, zo verrukt. De lucht, hoewel door de fabriektamp, zeer zwart, scheen hem een Italiaanse hemel toe. Hij gevoelde zich gelukkig. Hij voelde zich als der aarde wedergegeven. Ach, hij voelde zoveel. Edeward, die van al die geermassen niets begreep, staarde hem met stille verbazing aan. Die verbazing dan niet af, toen de knechte der hier van de wal mededeelde, dat er vier heren in de zaal waren, om hem te spreken. Want de man maakte een beweging, die menigin voorweg lopen zou hebben uitgekreeten. Hij hield zich echter nog tijdig in, en had de onbegrijpelijke wilskracht, en stoud moedigheid, om met veel tegenwoordigheid van geest te vragen, wie zij waren. De knecht verklaarde niemand te kennen, dan de heraalte. Op het hoeren van die bekende naam bedacht van de wal zich niet lang, maar ging vrij luchtig naar boven. Wel verpleekte hij enigszins bij het aanschouwen van zijn vijand, en van de twee heren welke hem die morgen een bezoek hadden gebracht. Dat hem een zitting van het veemgericht had toegeschenen. Maar toen zijn vriend hem hartelijk de hand drukte, was het goed. Hij liet nu enige kopjes teeschenken, en vernam toen dat de heer Leemann het zeer onangenaam vond, in twee dag te leven, en dus de zaak wel wilde vereffenen. De goede man was zo blij als een engel over een goede daad. Hij maakte hieruit natuurlijk op, dat de zaak gezusd was, en wist niet hoe gauw er overheen te praten. Na enige onverschillige woorden werd door Raal te besloten met een rijtoertje te eindigen. De drie heren waren namelijk overeengekomen, Raalte diets te maken dat zij de zaak wilde afdoen, en dan hadden hem in de mond gegeven dat men een genoegelijk ritje zou maken. Het koste hun niet veel moeite hem hier toe over te halen, en zonder het zelf te weten, bacht hij zijn vriend aan de rand van een afgrond, die nog erger gaapte dan de lelijkste gaper van onze lelijkste dochst is. De beide officieren, die anders nog halfrolijke mensen waren, hadden natuurlijk de zaak eerst serieus opgenomen, maar door het misverstand, en nog meer door het alles behalve twistziek voorkomen van het slachtoffer van een oud collega ontwapend, hadden zij besloten hem een geduchte schrik op het lijftjagen, die hem voorgoed zou genezen van de hebbelijkheid met zoveel minachting over hen te spreken. Men stapte in het rijtuig, en verwoord ging het de stad uit. Meer en meer liep men deze achter zich, en van de wal zag de heer Raalte hoogst bedenkelijk aan, als zijde hij, is het al pluis? Raalte schudde echter met een ongeloovige lach het hoofd. Plotseling zagen ze de twee geduchte heren een kistje voor de dag halen, waarin de heer van de wal toen zij het openen, oh, want steltenis, twee grote pistolen zag liggen. De heer van de wal gaf er gesmoerde giel. Raalte zonk achterover in het rijtuig, als of hij een zon als thee kreeg. Edeward, die mede was genodigd, en het kistje niet had ontwaard, wist zo gauw niet wat de oude luis schildde. Door zijn doodsangst gedreven wilde de ongelukkige van de wal, die zo geducht om de tuin geleid was, het rijtuig uitsprengen, juist toen dit een hoek omreed. De wel hij zich liever aan de middelpunvliegende kracht, dan aan de kracht van het buskruid gas wilde blootstellen. Maar zijn buurman, die dit feits geen voorzien te hebben, scheen er een speciaal behagen in te scheppen, en met baantje van eenmans schijf op te dragen. Hij hield de panden van Sman's rok omkneld, en trok hem met geweld in het rijtuig terug, waardoor de heer van de wal zo hard op de bank neerbondste dat de heer raalte enige palmen van zijn zidplaats opsprong. Het geen dienst bewakerde denken dat ook hij wilde wegstuiven, waarop hij even onzacht werd teruggeworpen. Het rijtuig hield stil, en met een aakelig hollenstem verklade de langsterder secondanten dat de heer van de wal laag harte geweigd had voldoening te geven voor de smadelijke beledigingen die hij zich had veroorloofd, waarom zij van list gebruik hadden moeten maken om hem tot een eerlijk beweld te dwingen. De heer van de wal en raalte zagen er al zeer naar uit. Ze zuchten bijden, het geen toevallig voor het geoefend oor het effect van een tert smaakte. Ederwoord zag het lelijke figuur dat zijn helthaftige oom maakte, en kon niet nalaten hem toe te voegen. Houd u toch goed, ze zullen u uitlachen. De achtbare man kon zich niet begrijpen dat iemand niet liever werd uitgelachen dan doodgeschoten. Daarom stelde hij al zijn hoop in een boeiende aanspraak en begon. Ik zeg u dat ik bepaalt wijg haar te vechten, en dat waarop de heer met de mooie knevels de haan van in haar ongeladen pistolen spannde op hem aanlichten en hem toevoegde, dan schiede je op de plaats dood, kies dus. De arme man is geen de keuze niet wedig te vinden, maar begon zenuwachtig de hand naar zijn belager uit te strekken, als smekend verzoek het moortuig toch weg te bergen. Toen deze de handstaten had laten dalen, vervolgde hij wat calmer. Bedenk toch dat ik vrouw en kinderen heb. Nog nooit was het hem zo aangenaam geweest te kunnen zeggen dat hij een vrouw had. Dat had hij zelf moeten bedenken, toen hij ons allen, toen hij de eervolste standdarmaatschappij zo laag hartig hebt aangerand, sprak de secondaant die het lege pistoolkistje in de handen hield. Maar als je mij hier vermoord, zal het gerecht mij verheken, haalde de rinnende man. Tot enige antwoord voeg met hem of hij gereed was. De heraalte die inzag dat in alle gevallen zijn huid voorlopend nog niet gelooid zou worden, en daarom boven begreep dat tegenstand hier niets baten, kam geheel tot zijn positieven. Men gaf één derp pistolen aan meneer Raalte die het instrument aanpakten, alsof het één derp poden van een sterke elektrizeermachine was. Hij ging het met enige aarzeling laden, na afgekeken te hebben hoe zijn collega, de andere secondaant, dit deed. Doch hij beefde zo dat hij de kruithoorn half naast de loop leegmorste, zodat de andere grimmige officier het hem uit de hand nam en opnieuw laden. Opeens vloog Edel wordt op. Hier wordt bedroggepleegd, er is geen kogel in de loop. Hij had even goed gelijk als een rijk heer die nooit iets doet, maar het baantje van Lid ter eerste kamerwaar neemt, om zichzelf een toch gelijk te blijven. Hem werd toch stoutweg verklaard dat hij gek was. De heraalte, die nu vooral goede maatjes met hem wilde blijven, zeiden dat hij zich bepaald vergisten en de heer van de wal was op de vraag of mensen opnieuw zou laden, niet in staat enigwaar te nemen geluid voor te brengen. Edelwart moest zich dus wel onderwerpen. Er werd verder bepaald dat ze op twintig pas zouden gaan staan. Dat dat op een gegeven zijn, de uitgedaagde het eerst zou mogen vuren. Mijn rijkte de heraalte de geladenpistool over. Zeer voorzichtig gaf Raalte het wapen met de loop naar zijn vriend gekeerd, deze in handen. Van de wal, zo gevaarlijk toegerust, ging toen naar het aangewezen standpunt. Gelijk op het toneel een actrice die zich bedroefd moet voorstaan, stap voor stap zich voortsleept. Het zijn werd gegeven. De heraalte hield de handen voor de ogen om het afgrijselijke bloedbad dat op het doodelijk schot van zijn vriend zou volgen niet te moeten aanschouwen. Had Edelwart niet zo onafgebroken op zijn omgestaard, dan zou hij de beide secondanten van hem die daar gelaten de dood uit het onschadelijke wapenschijn te trotseren, hebben zien hicken, zoveel moeite hadden zij, om niet een lachen uit te barsten. De ramsalige man stond daar met het angst zweet op het gelaat. Hij hief de pistool in de hoogte en met de ogen dicht, de lippen op boekanden geknepen, trok hij met bovennatuurlijke inspanning aan de trekker. De pistool ging niet af, om de onmiskenbaar gegonde reden dat hij de haan niet gespannen had. Edelwart maakte hem hier op patent en na voor hem die haan gespannen te hebben, hier toe waren van de wal toch nimmer gekomen, gaf deze vuur en liet het rookend wapen machteloos op de grond vallen. Als er iemand getroffen was, zou mij naar eer hem voorhouden dan degene die tot mikpunt gediend had. Hij dreigde languit tegen de grond te zinken, en toen hij de loop van de pistool zijn onversaagde bevechters op zich zag richten, begon een waas voor zijn ogen te schemeren. Nog één ogenblik en hij waren werkelijk zieloos op de grond gevallen. Leeman bracht nu de haan in rust, wiept de pistool weg en kwam naar hem toe. Uw leven wil ik niet, doch laat dit u leren, niet meer zo over de militaire stand te spreken, zeiden de grootmoedigen. Van de wal wist niet of hij waakte dan droomde. Hij bracht de handen aan het hoofd als of dit er af kon vallen en opende langzaamde ogen. Het eerst dat hij aanschouden was de hem toegerekte hand van de man die hij voor zijn buul had gehouden. Schuchtig nam hij die hand, als of hij bang was dat de man hem onver mocht trekken. Ook bij raalte keerde het leven even spoerig terug als bij een smusje dat dood heeft moeten liggen en permissie krijgt op te staan. Hij gevoelde een bepaalde aandrang op een drie-tal ganadigen gelijk tijdig te omarmen, noemde hen edele mensenvrienden, grootaardig gehaalden, flonker sterren aan de militaire hemeltrans, leeuwen die wanneer zij wilden zo zacht als lammering konden zijn. Hij steunt pilaren van het vege vaderland en bezigde nog meer opgewondende uitdrukkingen en benamingen die zeer aan non-sens grensten, maar toch voor zijn doen, zo schoon gezicht waren, dat hij wel tot een onnatuurlijke crisis moest zijn gebracht om zulke een boordenrijkheid ten toon te sprijden. Ook van de wal putte zich uit in dankbeduigingen. Eén was er maar niet tevreden, namelijk Edeward, die niet alleen gevoelig was over de trek die men zijn oom gespeeld had, maar volstrekt niet kon vergeten dat zij hem voor gek hadden uitgescholden. Levendig stond hem zijn besluit voor de giest. Het heilig verbond dat hij met zichzelf gesloten had, zich niet meer als een kind te laten behandelen. Na enig aarzelen wende hij zich dus tot de oudste officier en sprak. Meneer, strakt heb jij laten ontvallen dat ik gek was. Ik vind deze woorden zeer onbegrijpelijk in de mond van iemand die gekomen is, om de smaat uit te wissen die een woorden van anderen gelegen is. De aangesprokenen kreeg hem vreemd aan en een Norse antwoord zweefde reed hem op de lippen, maar hij bedacht zich en vond het gedrag van de jongeling zo gunstig afstekend bij de ellendige houding die zo even zijn lachlust had opgewekt dat hij hem wel willend aanzacht, daarna op zijde nam en sprak. Ik moest wel zoiets zeggen, ik had de zaak bijna geheel in de war gebracht, maar gezegd een flikker keel. Deze woorden waren de jongeling onuitsprekelijk aangenaam. Hij had niets meer te zeggen. Van de wal stond zich inmiddels te verheugen dat hij nog heel was. Hij verachte zich diep dat hij zich zo lang vergist had en klikte Leemann herhaalde maanden toe als wilde hij zeggen. Hij is uit een joviaal mens. Na het raalte nog enige maanden loens naar de beide pistolen gekeken en een zucht van bewondering geloost had ter ere van zijn vriend die de onbegrijpelijke moed had gehad, zulke een belswerktuig af te schieten, werd er voorgesteld de terugtocht aan te nemen. De burger Heren hadden niets hier tegen, daar zij er naar snakten, zo spoedig mogelijk dit oord van onheil en ellende te verlaten. Men plaatste zich weder in het rijtuig, de koetsier legde de zweep over de paarden en spoedig had van de wal zijn dierbare vaderstad, de hij op het punt was geweest, niet meer weder binnen te rijden, in het gezicht. De ritmeester en de luitenant deden nu het voorstel de zaak onverweld met een glas wijn geheel uit te maken en het rijtuig hield voor de doelend stil. De heer van de wal, die reeds dronken van vreugde was, er zo excelenten zijn afgekomen, scheen dit nog in erger mate van het edeldruivend sap te willen worden. Hij bestelde met een stem die tot stille verbazing van raal er niet meer beefde, een fleschampagne, waarop de ritmeester de knecht voor een vlegel uitschot, omdat deze hem niet gauw genoeg bediende, hoel hij volstrekt geen fles besteld had. Hierop zaten ze elk voor een glas, dat in zeker opzicht veel van het vat der daarna ieden had. Wat van de wal in dapperheid tekort was gekomen, haalde hij nu ruimschoots in. Hij beschouwde het algemeen geliefde vocht als helder bronwater. Sta mij toe, u allen, zoals jij hier zit, uit te nodigen, morgen bij mij te komen dineren, spakt het een vrede man. Welk voorstel, zoals het licht ervoor zien was, unanime goedkeuring weg terug. Wanneer hij evenwel, in plaats van champagne, mineralwater had gebruikt, zou hij er niet toegekomen zijn, zoveel gasten te vragen. Toen de vijfde fles vol was geweest, stond de heer van de wal op, en sprak, terwijl hij sierlijke episicloïdes met zijn glas door de lucht beschreef, mijne heren. Grote pauze, waarin de knecht een blik van de ritmeester opving, omdat hij wat hard liep. Hij vervolgde, schoon vroeger verkeerd ingelicht over de edelse stand van het helal, heb ik die nu van een zo gunstige zijde leren kennen, dat ik de onbeperkste hoogachting haar vervoel. Ik ook, prevelde Raalte, stilte, ripgebiedend en brullend, de ritmeester. De heer Lehmann dronks zijn glas leeg en de spreken vervolgde. Ik verklaar hier dat er militairen de edelste wezend zijn, die de aardbool bevolken, het zijn mannen van smaak. Hier knikken bolden hij wel levend. Fijn gevoel, en toch zijn ze gemeen. Hier kon hij niet verder. Hij wilde gemeenlijk zeggen. Toch voor genoegte zich dit woord op mimieke wijze te volleinden, want hij bekachtigde zijn schone redenvoering door een daverend gesnork, waaruit kwaadwilligend zouden hebben opgemaakt, dat hij een slaap gevallen was. Men zie in zijn handeling niets onfotsoenlijks of kwaads voor een huisvader. Hij had niet onbehoorlijk en meer dan hem goed was genuttigd, waar de overspanning, de gruwelijke doodsangst die hij had doorgestaan, had het zijn zenuwen zo geprikkelt, of liever, in de war gebracht, dat de wijn, die hij geconsumeerd had, hem dadelijk naar het hoofd was gestegen. Een forse stoot van de ritmeester bracht hij maar toe de ogen te openen, daar het tijd werd te scheiden. De heraalte, die de champagne niet kon luchten, en dus zo nuchter was als hij anders het voorrecht had te zijn, beloofde bij hem te blijven, waarop de officieren vertrokken, nadat zij de heer van de Wal om helst hadden. Ze hadden de jeugd geëden wordt willen uitnodigen, nog op met hem mede te gaan, maar tot hun bevremding bespeurden zij dat deze verdwenen was. Omstreeks elf uur gevoelden zich de voorvrouw en kind gespaarde in staat zich naar die beide voorwerpen heen te transporteren. Om de geleide van zijn vriend stond hij op, die het gewillig toe dat raalte hem bij de arm nam, en vertrok, zonder dat een van beiden zich ergarde aan de onbeschamende wijze waarop de knechten hen na zag. Met een kille huivering, hoewel het zo koud niet was, liep hij de straat over, ging regelrecht naar huis, en sleep al voordat hij zijn horologie had kunnen opwinden. Hoewel hij op een stoel in Morva's armen was gaan zitten, droomde hij er niet minder om. Hij zag een witte spookgedaante die hem de schouder wilde verbrijzelen. Die droom was niet geheel en al bedrog, waar de gedaante werkelijk bestond in zijn vrouw, die zeer onthutst over deze ontijdige thuiskomst, hem nauwelijks op de stoel had zien insluimeren of zich voor hem had geplaatst en hem vrij krachtig op de schoudertikte, zeer begerig naar enige opheldering over zulk een laakbaar gedrag. Wat Edeward aangaat, die was, zoals gezegd is, onder de consternatie weggegaan. Waarheen? Dat wist niemand. Einde van Hoogstuk 5. Hoogstuk 6 van een ongelukse vogel door George. Deze liep in Vox-Optamerboer tot publieke domein, voorgelezen door Anna Simon. Hoogstuk 6. Edeward komt op de lumineuze inval zijn oud-scholkameraat te gaan bezoeken en gaat avondst en tien uren op weg om die verhevende bestemming te volgen. Edeward, die niet gewoon was, veel anders dan slappe koffie of salimelk te drinken, was opeens midden onder de toast van zijn oom, voogd en pleegvaardig aan zijn vriend Jozef gaan denken. Hoe hij daar nu juist aan kwam, was zeer moeilijk te beparen, maar zonder dat iemand zijn verdwijnen bespeurde, stapte hij de doelen uit en ging regelrecht op de haarlemmer poort aan. Bij de handen in zijn lege zakken stekende kost het hem niet bespotterlijk veel moeite, omdat de convictie te komen dat hij niet van gemakkelijke vervoermiddelen gebruik zou kunnen maken. Waarom hij bij zijn oorspronkelijk plan bleef, om de statige en vervelende weg, die naar haarlem, met al zijn pleek en kwekerijen voert, af te wandelen. Hij gevoelde zich zeer aangenaam en luchtig gestemd en voor het ogenblik ontbrak hem niet. Het was heerlijke maneschijn, zodat hij zijn weg gemakkelijk kon volgen. Nu had hij een kwartier afgelegd toen hij in het midden van de weg staan bleef, ten einde een groot verschijnsel aan te staren. Een trekkschuit kwam hem voorbijvaren. Die langwerpige trekkschuit met de eerste oogopslag onzichtbaar verbonden aan een oud, knokerig beest, scheen een bijzonder poetisch te stemmen. Hij kreeg een bijzondere aantrekkelijkheid voor het eentoonige landschap en ging op de weg zitten, ten einde de landouwen door de zilveren stralen daarmaan als met een zacht blauwachtig waas overtogen, te bekijken en het rankenbootje dat over de gladde waterspiegel heengeleed te zien voortschuiven. Hij schien gevoelig voor het schoon Natuurtafereel dat voor hem lag uitgespreid. De trekkschuit was inmiddels voorbijgevaren, maar hij hield zijn blikken gevestigd op het nat, waarover reed zo vele trekkschuiten waarom voorbijgetrokken. Welicht zou hij zich daarin nog lang verdiept hebben, als hij niet op de schouder was geklopt door iemand die hem zeer hard toeriep. Hé, baasje, wat voel je daaruit? Je gaat je dan niet verzuipen. Het baasje zag op en bespeurde een zware man van een bijzonder lang figuur met een soort knotsgewapend die voor hercules te ligt, maar voor hem in het eerst te zwaar moest zijn geweest. Edeward, niet van plan met hem in een diskoer te treden, antwoordde kort weg. Nee, waarop hij weder naar een echt paar vissen zocht. Moet ge ook naar Haarlem. Ja, maar ik heb de tijd. Eek ook, zeiden de vreemdeling, ging naast me zitten en tuurde op dezelfde plaats als de jongeling. Deze zag de turende heer met bijzondere bevreemding aan. Het uiterlijk voorkomen was niet in dienst voordeel. Hij zag er precies uit als een galijboef die weggelopen is. Edeward kreeg eerst enige aandrang zijn plaats tot turen af te staan, maar weglopen wilde hij niet. Hij besloot de zaak liever af te zien, te meer daar hij niet veel van waarde bij zich had. Kom je ook uit Amsterdam? Vroeg de heer met de knots. Hé, komt gij dan ook uit Amsterdam? Vroeg Edeward, al dat dit dadelijk een hechte band moest aanknopen. Ge gaat zeker naar huis van een partij, was de vraag weder van hem, die trachten of een onverschillig gesprek aan te knopen of hem uit te horen. Daar Edeward geen antwoord gaf, besloot de man dat dit zo was, want ver wiep hij het denkbeeld van zich af dat mijn iemand als hem niet op zijn bescheidenen vragen zou antwoorden. Hij zag hem nog even schuins aan en sprak, nu, had ons daar maar opstappen, waarna hij op stond en een kolossale trek deed aan het eindje sigaar dat de gehele breedte van de Haarlemmer weg verpesten, welke manoeuver in het groot toegepast van veel nut zou kunnen zijn bij de land defensie. Edeward zag er geen bezwaar in hem te volgen, maar het koste hem niet veel moeite aan de gehele houding en de manieren van de vreemdeling te zien dat deze niet erg de vertrouwen was en dat hij op zijn tellen moest passen. Vervelende weg, bronden de rookenden, die bestelten. Misselijk land hier, was het vervolg, waar het Edeward afleide dat hij zeker alle landen van Europa doorkruist had. Zijd gij hier niet geboren, was de vrije natuurlijke vraag van Edeward. Ik ben een vrije Belg, spakt de man, terwijl hij zijn kot in de hoogte hief, zodat Edeward enige pas ze links aanhield en ik haat en veracht dit land. Edeward vond het geraden bij die heftige vaderlands lievende manoeuver te declareren dat hij ook in België geboren was. Hij neemt welke plaats van mijn arm-en-lende geboorte land, voeg zijn gezel terwijl hij trurig het hoofd schudde, maar Edeward van der zijde aanzag. Edeward vond Antwerpen een geschikte plaats om er geboren te worden. In Antwerpen? Hoe is het ongeluk? Oe naam! Oe naam! Riep de verrukte man, terwijl hij hem de beide handen toerijkte. Edeward vond voorlopig de naam Dugus Clun zeer voldoende. Die grote ridder zweefde hem toevallig voor de geest, toen hij het herkules aanschouden. Wel, dan heb ik je vader gekend, verklaarde de man, terwijl zijn stemgeluid door buitengewone aandoeling tot de fauset oversloeg. Het vertrouwen dat Edeward op zijn rechtschapenheid stelde, werd nu even gering, als dat van zijn weldoener op de metallieken, toen die op 33 stonden. Hij was dus zeer content, voor eerst enige namen geïnproviseerd te hebben. Wel, als je dit land zo veracht, waarom verlaat je dit dan niet duidelijk, mij in de Edeward te moeten aanmerken. Hoe eeg, hoe liefig, als ik hier maar eerst mijn zaken heb afgedaan. Edeward zou maar eens hebben willen weten waarin deze zaken bestonden. Zo waar als ik Robert heet, zo gauw mogelijk verlaat ik dit stijverland. Een land dat ons dierbaar België te gronder richt, vervocht hij, dat onze ingezetenen uitzuigd, dat zich voet en laafd met het goed en bloed van die talloze ongelukkigen. Hij zette meer en meer zijn stem uit en Edeward, die niet bijzonder met de politiek bekend was, begon haast medeleiden met het ongelukkige België te krijgen. Vroeger was ik zeer bemiddeld. Edeward vond, naar zijn uitstekende heupen te oordelen, dat hij ook nu in dit opzicht niet te klagen had. Maar die Hollands bloedzuigers hebben mij mijn laatste bezittingen afgepersd. Mijn vrouw is van hartzeer en verdriet gestorven. De waarheid was dat hij haar op een avond toen een wat immu thuis was gekomen, met de beddenplank op het hoofd had getikt, en om kleine onaangenaamheden met de marrageset te ontgaan een buitenlands rijshad ondernomen. Mijn kinderen zijn van honger gestorven. Hierin sprak hij vermoedelijk ook de waarheid, daar zij na het gescheel met hun moedig niet met pa waren meegerijst. Edeward begon de klachten van die man zeer interessant te vinden. Maar wacht, sprak hij dreigend, er zal een tijd komen dat de sluimeren de leeuw ontwaakt. Het lang juk zal worden afgeschut, en het bloed dat men ons heeft uitgezogen zal hun ruimschoot weder afgetapt worden. Onder deze profetische bewoordingen sloeg hij een doordringende blik op zijn jonge reisgezel, waar bemerkte niets dan diep medeleiden. Waar moet hij zijn? Vroeg de ween moedig gestemde betreurdig, der nameloze ellende van zijn dierbaar vaderland, dat dol blij was, hem kwijt te zijn. Dit was iets dat Edeward liefst niet wilde vertellen. Hij deed dus om te beginnen, alsof hij het niet hoorde, en sprak, zegt toch eens, ongelukkig man, hoe gij de Hollanders wil tuchtigen voor al het onheil dat zij u ons berokkenen. De verdrukte onschuld zag hem scherp aan om uit te vorsen of hij hem al dan niet verstaan had, maar de Belg waardoor het volmaakt onnozel gezicht van de jongenling geheel misleidt en begreep dat deze niet wist wat hij had gevraagd. Wacht, u beurt maar af, telg van onze rampzalige grond, riep de wandelaag, terwijl hij de handen ten hemel hief, waardoor Edeward een gat van belangwekkende afmetingen in zijn jas onder de arm te zien kreeg, zeker als veiligheidsklep voor zijn al te grote dosis vaderlands liefde. Intussen waren zij aan half weg gekomen, en de maanschijn van haar zijde enige variatie in de eentonige landstreek te willen brengen, tenminste zij verborgen zich achter enige wolken, en een duistere tent gaf de eenzame weg een somber daaraan zien. De man besloot nu de jongenling meer bepaald uit te horen. Zou hij het geil lang in Holland geweest? Ik ben er ge... begon Edeward, zonder om zijn vorige woorden te denken, maar de vreemdeling maakte zoek een ontstuimige beweging dat hij nog tijdig zijn vergissing inzag en vervolgde gedurende vijf jaar geweest. Hij moest de man nu dubbel ondertuin leiden, want hij bemerkte wel aan alles dat hij niet zonder moeite van hem ontslagen zou worden. Niet gaar ne zou hij hem de naam zijn vriends genoemd hebben, te meer daar hij toch niet heen kon, zo laat in de avond. De wandeling had de laatste zweem van opgewondenheid bij hem verdreven, en hij zag het bespotterlijke van zijn inval zeer duidelijk in. De woonplaats van hem, die hij met een bezoek wilde vereren, was hem onbekend. Hij wist alleen dat hij na bij Haarlem was. Hij besloot dus gelaten zijn geleider te volgen. Eigenlijk altijd doelgaarden willen terugkeren, maar hij zag zeer juist in dat hij niet zo gemakkelijk van zijn metgezel zou afkomen. Waar moet gezijn, kan ik er u ook brengen? Vroeg nogmaals, maar nu op hoogsteel nemen in de toon, de bezorgde verremdeling. Eduard begreep dat hij een antwoord dienen te geven. Hij zette zijn gezicht zo ongelukkig mogelijk, en sprak, Eigenlijk heb ik geen thuiskomst. Ik ben mijn pleegouders ontlopen en blindelings hierin gegaan. Waarom keert hij niet terug? Ik durf het immers niet. Mijn boze stiefmoedig zou mij onmiddellijk het huis uit laten werpen. Nu, blijf vannacht bij mij, sprak de verremdeling op zo cameraadschappelijke toon dat ieder ander dan Eduard zich zou geschamd hebben een ogenblik aan zijn goede bedoelingen te twijfelen. Maar gezond het koud hebben, vervoegde hij, waarna hij zijn schrale mantel de jeugd gereisgezel over de schouders hing. Deze poogte zich te verzetten, natuurlijk uit pure discreetie, maar de verremdeling bleef er bepaald opstaan, zodat Eduard zijn lichaam aan enige polypets moest wagen. Nu zag de man met de knots er nog afzichtelijker uit dan straks. Held een jas aan die, hoewel uit meer gaten dan laken bestaande, nog maar eens gekeerd was. Zijn pantalon liet de vorm zijn erbenen meer dan vermoeden, en daar de mantel van de persoon kwam, die hij zo keurig naast zich zag lopen, begreep hij dat zijn voorkomen ten ene malen bij het havenloos uiterlijk van zijn reisgezel paste. Maar het is zondeling, sprak Robert, om de band die aanverenigde nog nauwer toe te halen, hoe landgenoten, kinderen van dezelfde bodem, altijd en al kan er verbonden zijn, als men in een vreemd land, want dit is ons vreemd niet waar, een landgenoot ontmoet, is het alsof men een vriend weder ziet, maar het sluit zich dadelijk peilkander aan. Deze theorie had hij tenminste wel gevolgd. Oh ja, sprak Eduard, het doet mij zo goed, telkens wanneer ik ook een landgenoot ontmoet. Weet je wat, blijf vannacht bij mij. Ik kan je niet zo de weide wereld inzien gaan, zei de wandelaar zeer zoetzappig. Daar hem niet stonstenen viel, besloot Eduard hoe zeer hij ook een maagere opinie had van het hem verwachtende slaapzallet, dit verloopig boven het azuurblauwe hemelgewelve te verkiezen, herantwoorden. Oh, hij is het al te goed, het geen in elk geval nog geen accepteren was. Ze waren inmiddels Haarlem genaderd en de man slug een zijweg in. Nee, maar ik ben zeker dat je bed hier nogal mee zal vallen, sprak de gids. Ik ken op een buiten hier dichtbij een der knechts, die laat me wel eens binnen, en al dit heb ik wel een goed leger gevonden, maar de klein kamertje voor ons beide moet ga u even wel tevreden stellen. Hij is ook een landgenoot begrijpte, werd het tot opheldering bijgevoegd. Gaan we met mij. Spoedig liepen zijn ijzeren hek door, en de vriend van de knecht van de eigenaar van het huis beduidde Edeward dat hij zacht moesten praten en lopen. Toen zij dicht bij het huis waren gekomen, sprak hij fluisterend. Blijf hier nu maar een ogenblik wachten, ik kom dadelijk terug. Ik moet even zien of de knecht nog op is. Als de herer iets van in de gaten kreeg, zou hij hem bepaald wegjagen. Voor dat Edeward nog antwoorden kon, was Robert de hoekalon, en hij hoorde niets meer. Niet recht wist hij wat ervan te denken. Hij vond die manier een logisch te zoeken, zeer zonderling, als romantisch, en hij begon achterdog te krijgen. Doch die schierigheid kluisterde hem aan de plaats. Een ogenblik had hij gestaan toen hij een glasruid hoorde rinkelen, en daarop een glasherv vallen. Hierop volgde Grote Stilte. Het denkbeeld dat de knecht hem door het venster zou binnenlaten en hij toe een glasruid uitsneed, kwam hem tamelijk ongereimt voor. Op hetzelfde ogenblik kwam de maan achter de wolken, en hij wilde zich van de waarheid overtuigen toen hij een geweerschot hoorde losbranden, het welk door een geweldige humoer gevolgd werd. Hij zag zijn vaderlands liefende rijsmakkig het venster uitspringen. En voordat Edeward verder tot bezinning kon komen, zag hij een bejaarde heer in een sierlijk gebloemde chamberklok op kamermuilen en een gantse roer in de hand gekneld, de deur uitstijven, terwijl uit de andere zijde van het huis een bediende in bevallig ochtend gewaard tevoorschijn kwam en aan het raam een gillende vrouwen gedaan te zich vertoonden. Nauwelijks zag de heer die in de twee pantoffels stond onze Edeward, die zijn schamelen man toch gehuild, kalm naar het nachtelijk humoer stond te kijken, of hij spannende woedend de haan van zijn gantse roer en belderde, geen stap verder, Lendeling, of ik schiet. Hoewel Edeward niet liep en dus geen pas verder kon gaan, bleef hij gelaten staan wachten. De gewapende man liep nu steeds met het roer aangelegd op hem toe. De bedienden met stokken gewapend kwamen op hem aansnellen, terwijl hij in het verschiet een andere bediende zijn slaapkameraat zag achtervolgen. Neem maar niet kwalijk meneer, wilde Edeward tot de opheldering zeggen, maar... Zwijg, graag een gebroed! Riep de eigenaar van de beide handen die het moortuig omkneld hielden, terwijl hij met zijn pantoffels in een grote plast trapte. De twee bedienden maakten nu een tactische onttrekking en geepen er op geen verdediging bedachte vesting aan, die zij van drie zijden ongezien konden naderen. Daar Edeward alleen voor de heer met de pantoffels ogen had, en zonder moeite gelukt had hun haarten ontmantelen. De kleding van de jongeling was te fatsoenlijk dan dat in een ander geval, maar niet aan een misverstand zou gedacht hebben. Hier werd het niet eens opgemerkt. Eender knechts wiep hem onverg en bleef op hem zitten, zodat hij geen spier kon verroeren. De heer des huizen liet een goedkeurend gebrom horen, verliet zijn plas en bleef voortdurend op de overrompelde inbreker aanleggen, hoewel de tromp toevallig op de nietskwaadsvermoedende knecht gericht was. De andere knecht kwam spoedig onverichterzaken terug, daar de man met knuppel van plan veranderd was, en in plaats van langer weg te rennen met de strijdknots op de knecht was toegelopen. Bedaard liep de grootmoedige bel voort, overtuigd dat ze zich wel een paar uurtjes met zijn wandelgenoot zouden occuperen, die hij zo hoogstoevallig in ongelegenheid had gebracht. Edeward zag nu in dat hij met al zijn voorzichtigheid nog geducht onvoorzichtig was geweest, en kreeg spoedig een tastbaar voorbeeld van het geen eigenlijk voorzichtigheid is. Dijde derde knecht, hem armen en benen, onafgeidelijk aan Okander verbond, en hem voor alle zekeriteit nog een touw om de hals hing. Hij had tans veel weg van een hond die met de vier poten bij Okander krom in zijn mantje ligt. De haan van het gans en roer werd nu in rust gebracht. De eigenaar weerp het over de schoudig en gaf het kort bevel. Naar binnen met de schobbejak, maar na de schobbejak door krachtgewuisten werd opgepakt, die hem zo knepen dat zijn armen op de eerste schilderijen in oliverf begonnen te gelijken. De kaarsen werden opgestoken, en men hoorde in het eerst niets dan het heen en weder lopen van de haasbestolenen. Intussen was er een persoon naar de politie gezonden. Wat deed je daar? sprak de woedende heer, door het voorzichtigheid de percussie van zijn vuurwapen afgenomen, en dit nu bij de loopgevat had, om bij de minste verdachte beweging van de brutale inbrekig dienst hersenen met de kolf te benadelen. Ik verzeker u dat. Zwijg! beet de woedende man hem toe. Het meisje, dat Edeward straks aan de ramen ontwaard had, kwam zo wat aangekleed naar beneden, voeg of haar dierbare vader nog leefde, om helst hem vuurig, en beschreef toen een cirkel van enige Ellenstraal om de gebonden Edeward, alsof ze bang was, dat hij zou bijten. Daarop lispelten zij op meewaargetoon. Zo jong nog, en reed zo verdorven. Edeward wilde in het midden brengen dat hij meer jong was, dan verdorven, maar nauwelijks had hij de mond geopend of de heerdershuisers spannende haanwedig van zijn glatloopsgeweeg, en legte opnieuw op de ongelukkige jongeling aan. Wie ben je? voeg eentel Larkijen. Vag hem niets, der verstorkte boosdoener zou toch liegen, die je citie zal dit er wel uit krijgen, zeiden de heerdershuisers, terwijl zijn dochter wenkte nog wat achteruit te gaan. Die laatste woorden spakken op zulke indrukwekkende toon dat de gehele justitie het niet beter kon gedaan hebben. Verder werd er een somber stilswijgen in acht genomen. Alleen klaagde Edeward dat de touwen hem zo knelden. Dat is een verdiende loon, was het verlichtend antwoord. Na nog een groot kwartier gewacht te hebben, kwam de dienstmaag terug met de commissaris van politie, die in gehele bos pennen en twee boekpapier, bijnevends twee agenten bij zich had. Deze laatsten plaatsten zich aan weersijden van de beschuldigde. De commissaris maakte een diepe buiging voor de heer met de bril en het ganserhoer, voeg of me je vrouw niet geschikt was, en ging toen aan een tafel zitten, vlak over de patiënt. Zag deze lang en scherp aan, en was toen even weg. Hij doopte de pen zeer langzaam in de inkooker, haalde ze er nog langzamer uit, zag zeer bedenkelijk op een stuk papier waarop niets geschreven stond, nam een andervel, waarop nevends andere zaken zeer duidelijk Pro-justitia gedrukt stond, sloot even de beide ogen, als wilde hij de gestoerde nachtrust voor de gele familie inhalen, en wenkte toen de beide politiebeanten, de spitsproef te ontbinden. Hierop liet hij hem vlak voor zich komen. Hij zag hem nu nog eens meer dan gewoon lang aan, en sprak, naam, wel bij het ene oog dichtknip, zeker om beter te horen. En je wordt begreep dat hij hier geen fratzen moest verkopen, en antwoordde zeer onderworpen. Van Bergen. Naam en voornaam, riep de commissaris, driftig met de voetstampende. Edeward luidde het antwoord. Het jonge meisje maakte een beweging. Op een wenk van haar scherp toeluisterende vader moesten zich bedwingen. Ouderdom, bronden de commissaris. Zevdien jaar. De commissaris, een der bij de agenten, de jonge jevrouw, en de bediende, schudden vol afgrijzen het hoofd. Beroep, prevulte ondervraagig, nog eventjes hoorbaar door zijn tanden. Ik heb geen beroep, stamelde met enige bevremdeling, de jongeling, die niet kon begrijpen, op zevend jaar geleefdheid, al een beroep te moeten hebben. Dacht ik het niet, zeerde de commissaris, alweer er zo'n leeglopig, zo'n vagebond, terwijl hij de eigenaar daar plaats, veel betekend aanzag, het geen deze wederkerig deed. Wat voorde je hierin? Edeward besloot in alles de volle waarheid te zeggen. Ik wandde hierin om een vriend van mij op te zoeken. Toen, de commissaris, vond het begin van zijn antwoord, zo onzinig dat hij de pen nederlegde en zeiden, als je die weg inslaat, zal het geducht slecht met je aflopen, manneken. Bedenkt dit wel. Hij hield deze laatste L zeer lang aan, het geen en diepe indruk op Edeward schint te maken. Hij vond even wel de uitvlucht van de jonge boosdoener zo onzinig, dat hij zich niet eens verwaardigde, de naam te vragen, van de vriend die deze wilde bezoeken. Waar is hij er vandaan gekomen, zeiden de commissaris, terwijl hij in de diepste gedachten van de booswicht wilde doordringen. Van Amsterdam. Van Amsterdam. Haalde de commissaris, terwijl hij goedkeurend het hoofd schudde, als op dit laatste een helder kaars ligt over de zaak verspreiden. Wie was de man met wie hij hier zeid gekomen, vervolgde de commissaris, die onderweg reed, op de hoogte van de zaak was gekomen. Ik heb hem nooit tevoren gezien, maar hij noemde zich Robert. De commissaris scheeft letterlijk op wat zijn onvoorzijden, maar was zeer verbolgen en grimmig over zoveel onbeschaamdheid, wat geen duidelijk te zien was, aan de boosardige krullen, die hij in elke kleine E en grote G maakte. Je wilt dus niets bekennen? Edward verklaarde dat hij graag naar alles wilde bekennen, waarop het auditorium zich reed spitsde op het denkbeeld bijzonder veel te zullen horen. Hoe kwam je dan hier op deze buitenplaats, of schoon ga je vriend wilde opzoeken? Edward begreep wel dat hij deze vraag nooit naar genoegend zou kunnen beantwoorden. Toch begon hij naar waarheid de gehele zaak mede te deden, maar, zoals lichte voorzien was, iedereen beschouwde dit als een sprookje, als een verhaal dat zo verdicht was, dat de commissaris hem het stilswijgen oplegde met de woorden, ''Waar zullen je wat klein krijgen?'' waarop hij met zijn vinger tegen de pen klopte, als menigmaal aangewend middel, om de inkter uit te krijgen, het geen de eigenaar van het tapijt, maar half beviel. Wel gaf er vergelijking van de mantel met de overige kleding enige schijn van waarheid aan zijn verhaal, maar het geheel scheende commissaris een zo onbeschaamde leugend toe, dat hij de dinaren van het gerecht, en tevens van hem, want hij had de gewoonte, en nu en dan ook kleine huishoudelijke commissies te laten verrichten, beval de jongeling te grijpen en naar de gevangenis te brengen. Zij volvoerde dit zo stipt en met zoveel ijvig en ambitie, dat Edeward genoodzaakt was en zeer vriendelijk te verzoeken zijn jas niet te schuren. Hij kwam aan lokaal dat hem een nog veiliger schelplaats aanbood dan de Belgen beloofd had. Hij werd in een hok geworpen, hoorde een zware gendel voor de deurschijven, en kwam tot de overtuiging, dat hij misschien de volgende dag aan het diner dat zijn oom aan allen geoffreerd had, niet zou kunnen deelnemen. Toch kon hij niet nalaten eens hartelijk te lachen, en hij haalde zich de heer met de bril en het gansenroer, en niet minder, de commissaris met zijn gansen wederen voor de geest. Maar prettig vond hij het niet. Einde van Hoogstuk 6 Hoogstuk 7 van een ongelukse vogel door George Deze lipifox opname behoort tot publieke domein, voorgelezen door Anna Simon. Hoogstuk 7, waarin de onschuld zegenviert, hetgeen volgens de richting der meeste romans, het einde moest zijn. Edward was in zijn boet door haar gekomen, terwijl het pik donker was. Men had hem door de deuropening geschooken, en hij was tegen een houten bankje aangelopen, had na lang zoeken een parodie op een legerstede gevonden, en was door de wandeling afgemat, spoedig in slaap gevallen. Het ging te gemakkelijker geschieden, daar hij zich zijn avontuur niet schrikbaar had aantrok. Had hij wat meer nagedacht over de vermoedelijke onmogelijkheid, om zich van de beschuldiging weegens medeplichtigheid te zuiveren, dan zou hij er wel licht wat minder luchtig over zijn heen gestapt. Hij werd zeer vroegwakker, en maakte zich er toen een feest van, de localiteit wat op te nemen. Aan het bed behoeft hij niet lang zijn aandacht te schenken. Een stijft in zijn rug gaf hem te begrijpen dat dit niet in zachtheid uitmunte. Een houten bankje van hoge eenvoud, na het scheen van een modelrit in de tijd van Nimrod in gebruik, was met een houten tafel zijn gemakkelijk amublement. Hij vreef zich de ogen uit, vond het erg vervelend, en wilde gaarne weg. Een begeerde die alle gevangenen schijne gemeente hebben. Maar de deur was zeer doeltreffend, trouwens een eigenschap van alle gevangenes deuren. Het enige venster was van zware tradien voorzien, en al had hij een piramide gemaakt van stoel, tafel, die behalve het adalpoten toch iets dierlijks hadden, en zijn eigen rang ligt hem, dan zou hij precies een goedeind onder het raam zijn gekomen. Hij probeerde dus die constructie niet eens, en begon een lelijke mars tenurien. Vervolgens trapt hij tegen de deur, maar alleen de echo beantwoorde tartend zijn vruchteloze pogingen, die slechts de hakken zijn er laars en beschadigd hen, en hij hield met deze nutteloze maneuwen op, uit vrees voor een billeke reprimanden van hij tante, wie erbeeld hem zelf tot in de kerk er vergezelde. Een sipiersknecht bracht een bakje drinkwater binnen, en brak daardoor de eentonigheid af. Verder werd er een stuk rogebrood verschaft, dat hij niet luste, omdat het machinaal was. Je moet wat minder leven maken, gronde de sleuteldrager. Wat blijft hij, was het wel levend antwoord. De man gooide de deur dicht. Eén persoon had niets bespeurd van al het remoeg op de huizen ons genoegen, welke naam Edeward zeker zeer juist had gevonden, zoals hij die de vorige avond bij Toevall gelezen had. Dit was een jong mens van bijna 18 jaren, die de volgende morgen aan het ombijt met bevremding vernam, dat zijn vader bijna door Tiven aan de rand van de bedelstaf was gebracht. Wel, Jozef, spakt de heer van Duin. Dat was een ontmoeting. Verbeeld u, betaard zat ik te lezen in mijn slaapkamer. Ik was in gepijns verzonken. Men zal hieruit licht opmaken, dat hij met de bril op voor zijn boek was in slaap gevallen. Toen ik een stuk vanaf glasruid hoorde vallen. Onraadvreesende stond ik zeer stil op, en opende behoedzaamde deur, na eerst mijn jachtgeweer gegeven te hebben, dat, zoals jij weet, mij nooit verlaat. Vol schrik zag ik een man die regelrecht op mijn slaapkamer aankond. Ik geef een gil, van vondwaardiging natuurlijk, en leg op de lendige dief aan, die de deur welk hij juist geopend had, mij voor de neus dichtgehooid en weg sneld. Ik schoot mijn geweer af, om allen in huis te wekken, en eilde de schanderlijke inbrekker achterna. Toch deze was mij te vlug. Ik kon het wens er niet zo snel uit als die schaaf uit, en keerde dus terug om de deur te openen. Wat zag ik nu? De medeplichtige van de tuchthuisboef, die daar schaamdeloos geen te wachten, zeker op zulke krachtgetegenstand niet voorbereid. Deze laatste woorden spakken met een gevoel van heilige eerbied voor zijn eigen schreeuwende dapperheid uit. Maar hij heeft dat schot toch moeten horen? Vroeg met enige tijvel zijn zoon. Hij zal dat natuurlijk gehouden hebben, voor een schot dat zijn makkeloste, anders waren hij wel weggelopen. Dat meen ik ook, merkte Jozef aan. Gauwelukkig brompt hij tans achter de traalien, zeiden de dappere man, terwijl hij een groot stuk kaas bijna in tweeën sneed, ten einde er zijn broodje mede te beleggen. Inmiddels was de jeugd gevaarlijke telg van het geslachtder van Duins binnengekomen. Heb je van het ongeval van deze nacht gehoord? voeg ze haar een broedig. Jozef deelde haar mede dat het hem juist verhaald was. Weet jij hoe de jongen dief heet? Zijde ze zacht tot hem. Op een ontkennend hoofd schudden vlusten ze hem toe. Edeward van Bergen. Jozef sprong op. Wat zeg je? Maar dan heerst hier een misverstand, riep hij uit, terwijl hij zijn vader aanzag. Doch hoe deze dit aan het verstand te brengen, daar hij hem nooit over de metgezel van zijn kinderlijke aventuren hadden verspreken. Hij besloot in elk geval Edeward te gaan spreken, om van hem de nodige opheldering te krijgen. Waarom heb je hem dan niet dadelijk geroepen, voeg hij verstoord aan zijn zuster. Ik dacht dat je weggelopen waard. Jozef begaf zich zonder zich in het minst te verradigen, daar een antwoord op te geven, naar de commissaris van politie. Hij werd bij hem toegelaten en zag hem zitten met een hoop papieren voor zich, waar het slechts het gedeelte van zijn edel gelaat boven de neus de voorschijn kwam. En een blad papieren de hand dat hij bedenkelijk doorlas, als hing het lot der mensheid ervan af. Hij zag niet eens op toen Jozef binnenkwam, maar toen hij zijn papier had doorgelezen, legte hij het zeer voorzichtig op de grote stapel nedig, als of hij bang was dat het als glas knappen zou. Daarop zag hij de jongeling doordringend aan en spak. Wat moet je? Ik wilde Edeward van Bergen spreken. De commissaris begreep niet hoe iemand de stout moedigheid kon hebben, zomaar zijn gevangenen te spreken te vragen. Die is voor niemand te spreken, zei hij, terwijl hij hem daarop gebiedend de deur wees en weer een stuk papier opnam. Jozef, die vreesde, dat hij zijn geliefdkoosde lectuur mocht vervolgen, besloot zich bekend te maken. Ik ben de zoon van meneer van Duin, die gisteren uw hulp heeft nodig gehad. Dit veranderde de omstandigheid enigszins. De commissaris legte papier nedig en vroeg, wil het geniet even plaatsnemen. Jozef helderde hem het misverstand op, dat denkelijk de vorige avond was ontstaan. Maar een commissaris van politie is niet iemand die zo gauw zijn prooi loslaat. Hij wilde daar niets van geloven. Hij doet u goed hard eer aan de boef nog te willen redden, spakt de man van het gerecht. Maar de justitie moet haar een loop hebben. Ik verzeker u meneer dat geüvig is. De commissaris antwoordde slechts met een hoogst ongelovig lachje, waarbij hij het rechte gedeelte aan haar bovenlip een grote vervorming deed ondergaan. Laat me bij hem toe en gezond het zelf zien, zei de Jozef enigszins dringend. Herrnieuw de ongelovige glimlach. Na lang wachten en ongemeen diep doordacht te hebben, was de commissaris uiteindelijk toe te bewegen de jongeling te vergezellen. Hij zette een hoed op zijn door de zorgen nog niet kale schedel, nam twee agenten mede. Waarom, dat heeft nog nooit iemand geweten, en ging naar het gebouw alwaardige vangen zuchten, of liever, zong. Met een zierlijke strijkaartje verwelkomde de Sipir dit gewichtig mens, nam een grote bos sleutels, stak een lantaarn op en vroeg zeer gedienstig, of dat jonge mens achter de traalje moest, waarop het tegendeel hem door de woorden, nee, lompert, aan het verstand werd gebracht. Na het verlangen daarbij de bezoekers gehoord te hebben, ging hij hen voor en leidde hen door een dolhof van gantjes. Ze hielde voor een deur stil, waarachter zijn met grote verwondering een polkar mazurka hoorde vluiten, die de commissaris zich deed verbijten over zulk een onbehoorlijk gedrag in een duistere kerkig. Nauwelijks waren ze binnen, of Eduard vloog zijn ouderschoolkameraat in de armen onder de woorden. Jij hier, ben je ook opgepakt? De commissaris zag duidelijk dat men zich teerlijk vergist had. Hij had al op een onderscheiding gerekend over de snelle vaart van zijn politie, maar zag zich geducht teleurgesteld. Ziet geweldmeneer, zei de Jozef, dat ik de waarheid heb gesproken. Dit zal wel later voor de rechters blijken, zei de commissaris op een regelige toon. Gij zal het me nu toch loslaten, vroeg Eduard zeer onthutst. De Jozitsie laat zo gemakkelijk een vagebond niet los, was het hard vochtige antwoord. In tegenwoordigheid van de commissaris verhaalde Eduard nu zijn avontuur. Het ging Jozef uitbundig deed lachen, waar de commissaris nog woedend er maakte. Hoe Jozef ook aanhield, de commissaris was niet te bewegen, de gevangenen in vrijheid te stellen. Deze zei de onheil spellend, dat hij niet zo gauw overtuigd was. Tot grote ergen is daarbij de vrienden, werd het lokaal opnieuw dichtgesloten, en de zware deur scheide kastog en polix. Jozef poogte nog eens voor het laatst het stenen hart van de man des gerechts te breken, en toen alle pogingen te vergeefs waren, rende hij naar zijn vader. Hij vond deze steeds geheel in de war over het ongeval, dat hem de vorige avond bijna getroffen had. Zijn ganzenroer stond op enige palmen van hem af, als vreesde hij elk ogenblik een verraderlijke aanval. Nu en dan zag men hem hoogst onrustig opstaan, zeer zenuwachtig de kamer doorlopen, en bedenkelijk door het raam naar buiten zien, alsof een afdeling banditen weder verkenningen deed voor de volgende nacht. En nu had hij gemeent één der spitspoeven voor allen te kunnen laten boeten, en al zo door een afzurikwekkend voorbeeld alle andere dieven en die weggen van verdere inbraak bij hem te doen afzien. Door een misverstand was zo plotseling de loop zijn er gerichte vraag gestuid geworden. Hij zag meer malen zijn enige dochter onbeschrijfelijk teder aan, als vreesde hij dat de gruwzame booswichten haar voegel vlaat nog in zout uit de kander nemen. Wel nu, was er na de omstandigheden een onverbetelijke vraag van van Duin, toen Jozef binnenkwam. Deze was nog altijd hoogst rondwaardigd en begon. Die gemene keel, zo'n vervillende vent heb ik nog nooit gezien. Al had zijn vader het verstand gehad van alle professoren die ons vaderland verlichten te zamen, dan had hij toch niet gemakkelijk kunnen opmaken wat zijn telg bedoelde. Hij voeg dus. Wie is de schaafuit eigenlijk? Het was wel degelijk mijn oude schoolkameraat die mij wilde komen opzoeken, en door de verregaande lompheid van die vlegels. Hiermede scheen hij de knets te bedoelen, allewel papa door zijn kloppend geweten uitgelokt werd een gezicht te zetten dat niet van grimmigheid ontblot was. Hebben zij hem voor één dier plunderaars aangezien. Ik dacht het wel, zei de meisje. Hij zag er veel te fatsoenlijk uit. Er zijn genoeg fatsoenlijke dieven, merkte de lichtvertoorende huisvader aan. Die ongelukkige commissaris wil mijn vriend niet loslaten, spakt Jozef, met blijkbaar ongeduld. Het gerecht moet zijn loop hebben, als het kalme antwoord dat iedereen licht kan geven zolang hij niet zelf achter de tranen in zit. Als u eens zelf naar de commissaris ging, dan zou hij het wel doen, zei de dochter. Van Duin wilde er in het eerst niets van weten. Het deed hem veel te goed, een individu te hebben, op wie zijn boerden kon afgekoeld worden. Marsboedig was hij overreed, en met Jozef, die het niet overbodig oordeelde, hem uit voorzichtigheid te vergezellen, begaf hij zich naar de commissaris. Na een menigde tegenwerpingen, waarin van zware verantwoordelijkheid werd gesproken, moest de commissaris er wel toekomen, Edeward, te ontslaan. Edeward werd onmiddellijk in vrijheid gesteld, bedankte de Sipir voor zijn gastvrijheid, zeiden dat hij denkelijk niet terugkwam, en lag een ogenblik daarna in de armen van zijn vriend, die hij zo zondeling en toch zo recht bij tijd zat omhoed. Toen Edeward eerst recht bij dag ligt, die lange magere heer kon beschouwen, dacht hij onwilligeurig aan dat lange ganser roer. De edele man rijkte de vriend van zijn zoon de hand en sprak, het spijt mijn jonge man, dat ik mij gisteren zoveel gist heb. Het geen Edeward niet wist, of hij goed dan wel kwaad moest opvatten. Maar waarom heeft hij ons niet op de hoogte gebracht? Ik had het garene gedaan, maakte Edeward aan, maar telkens als ik mijn lipspieren in beweging bracht, om een woordje tot opheldering mee te spreken, was het al of hij mij voor een lid van uw diergaarden wil het aanzien. Natuurlijk herinnerde hij zich het figuur van de oude heer in de vorige nacht, en hij kon zich niet onthouden zijn een gewaarwoording uitbundig te kennen te geven, waarmee de Jozef zonder rechten weten wat weder zo de verhoorlijkheid van zijn vriend opwekte dadelijk instemde. De oude heer wist eerst niet hoe dit op te nemen, maar het eindresultaat van de gedachten die zijn hersenen doorkruisten was, dat hij zijn gezicht tot een grens vertrok, welke hij hem eigenaardig lelijk maakte. Een meer gunstige indruk kreeg Edeward van Jozef Sustig. Gezijds zeker erg geschikt, meneer Edeward, voeg zij deelnemend. Ja, aangenaan was het me niet, toen uwe twee bedienen mij op het lijf vielen, verklaarde Edeward, terwijl hij bij wijze van tendres oufiniër zijn armende vreef. Waarom zij het geniet weggelopen, toen je bemerkte dat zij je voor de verkeerde hielden? Was de meer billeke dan heldhaftige vraag. Tot opheldering gaf Edeward een zeer omstandig verhaal van zijn avonturen gedurende de vorige avond, welke geschiedenis daar jeugdige Louise een levendig belangschene in te boezemen. Ze voeg hem of hij reeds ontbeten had, en op de verklaring dat hij het beschimmeld rog gebrood, dat men hem tot de jeunee had aangeboden, voorlopig voor smaad had, werd voor hem gezorgd. Edeward consimeerde met grote ijver een aanzienlijk hoeveelheid brood, en zolang hij zich niet met zijn bord bezig hield, was zijn oog onophoudelijk gevestigd op zijn lieve dineressen. Hij begon haar lang niet unaardig te vinden, dochte tegenwoordigheid van de oude heer, belette al te langdurige waarnemingen. Toen het gesprekte ze de jongen Lieden viel op de vuggere avonturen van de beide onafscheidbaren, begon de mede toe luisterende vader langzamerhand te begrijpen dat dit de snoede verleider was, die de vergrande onderwijzig, hem als de kwaadig genies van zijn zoon, met sterke kleuren had afgemaald. Maar hoewel eerst zijn gezicht betrok, zag hij tijdig in dat die gruwzame zedenbedervig, zoals Edeward onder andere genoemd was, nog lang geen doortrapte schelm was, zoals de leraar had voorspeeld dat hij spoedig zou worden, en zelfs begon hij met enige belangstelling naar de snaakse invallen der bij de belhamels van de kostschol onder de leiding van meneer Abo te luisteren. Hoewel Edeward grotendeels het woord voerde, viel Joseph hem toukens in de reden, zoals men dit altijd ziet gebeuren wanneer twee personen belkander zijn en één van beide een gebeurtenis verhaald die beide kennen, maar de ogen van Edeward vertelden nog meer dan zijn mond, en de blikken die hij bij vrouw Louise sloeg, werden gelukkig door het vaderlijk oog niet waar genomen. Gezellig zaten ze belkander en de tijd snelde voorbij, toen Edeward opeens aan zijn pleegouders begon te denken, die erg ongerust zouden zijn. Hij dankte de heer van Duin voor de goedheid welke deze hem bewezen had, gaf onbesromd Louise de hand, en was in staat zijn reis te vervolgen. Hij wilde ook Joseph alle mogelijke helptoewensen, toen deze na even met zijn vader gesproken te hebben, zeiden, weet je wat? Ik ga met je mee en breng je naar huis. De vreugde hierover deed Edeward alle hinderpalen die dit thuis kon na zerslepen heel en al over het hoofd zien, en beide vertrokken, nadat de oude heer Edeward het uitgenodigd, nu en dan een bezoek op ons genoegen te brengen. Einde van Hoogstuk 7 Hoogstuk 8 van een ongeruksvogel door George. Deze liever voks opname behoort tot een publieke domein, voorgelezen door Anna Simon Hoogstuk 8, waarin onder andere gegeten, gedronken en gesproken wordt, en tevens een uitmuntende remedie wordt aangetoond om mevrouwende wal tot zacht aardigheid te stemmen, tenminste gedurende anderhalve Edmaal. De volgende morgen stond de heer van de wal op, het geen niets bijzonders was, daar hij dit bijna elke dag zijnslevens deed, maar hij was zelfs van plan tegen zijn vrouw op te staan, wanneer zij hem over de afloop van de vorige dag lastig viel. Zijn ontwaken was aangenaam, daar de zonreeds hoog aan de hemel stond en hij alleen was. Een kleine verzameling van zijn zinnen bracht hem tot het herdenken van al het geen de vorige dag voor hem had opgeleverd. Van zijn avontuur in de doelen kon hij zich pijst er weinig mee voorstellen. Vol voor ontwaardiging over zijn eigen luidheid kleden hij zich in grote haast, waarop hij naar beneden trippelde en dacht delitieus te ontbijten. Hierin zag hij zich echter deerlijk teleurgesteld, daar zijn er zorgende gaten het ontbijtreed lang achter slot had laten brengen. Sombar zat zij daar. De zaamgetrokkenen wenkbrouwen beloofden een niet benijdenswaardige ontmoeting. Goedemorgen, kippetje, was de vrede lievende goed van Charles. Het kippetje zei er niets. Heb je goed geslapen? Een dofgebrom dat moeilijk met het zacht aardige diertje overeen te brengen was, gaf hem te verstaan dat hij gehoord was. Niet goed, vervolgde hij deelnemend, terwijl probeerde haar hand te vatten, met het voornemen ze recht hartelijk tussen de zijnen te klemmen. Een hernieuwd gebrom, waaruit nu en dan de woorden zwendelaar, nachtpraagig en andres synonyme uitdrukkingen te voorschijn kwamen, gaven haar geprankd gemoet lucht. Van de walp sloot de buitenlaten overwaaien en gelaten naar zijn kantoor te gaan. Eerst wilde hij eventueel zijn vriend Raal te opzoeken. Hij vond deze thuis. Welkerl, hoe maak je het? Was de vraag van de heer Raalte. Zover ik zien kan, goed, vervolgde hij. Hij zag niet dan het gedeelte boven de ogen, weegst de grote kashnee. Van de wal onthulde zijn gelaat. Wat heeft je vrouw wel gezegd? Vroeg Raalte, terwijl hij een gezicht zette, dat hij voor schalk sielte. Van de wal vond Peter dit niet te herhalen, te meer daar hij de grootste helft niet verstaan had. Ze zijn toch zo kwaad niet, zeiden van de wal. Wat heb ik me altijd in ze vergist? Hoe patent heb jij je gehouden? zei de Raalte. Van de wal hing ik te even. Ik dacht dat ik het bestierf, bekende volmondig Raalte, wat zag hij er gisteren woest en bloedorstig uit. Als je bij ongeluk hem maar eventjes had geraakt, zou hij je onvermijdelijk zondige naden hebben doodgeschoten. De heer van de wal zette een gezicht als iemand die doodgeschoten wordt. Ik geloof bepaald, merkte de heer Raalte aan, dat hij in het eerst van plan was zijn woede op je te koelen. Hij heeft te veel hoogachting voor je koelbloedigheid gehad, om zulk een man ter aarde te velen. Raalte dacht dat zijn vriend een prachtig figuur had gemaakt. Toch vanmiddag zal aan de verzoening de laatste hand gelegd worden, vervolgde hij. Zijn bezoeker zag hem met een gezicht aan, waarop zoveel verwondering tot cijfren was, dat Raalte herhaalde. Ja, vanmiddag. Van de wal zag naar de zolder welke beweging uitmuntend aan het doel beantwoorden, daar een plotseling zijn invitatie te binnen schoot. Ai, was het antwoord, dat Raalte niet al te best wist uit te leggen. Hoe laat wachtig ons, grijpt vergeten dit te zeggen. De vraag moest herhaald worden, daarvan de wal zat te bedenken, hoe hij de zaak het smakelijkst aan zijn huwelijksgezelling zou voorstellen. In gedachten verzonken, rijkte hij zijn vriend de hand en liep de deur wederuit. Met de ogen strak op de grond gevestigd, liep hij de straat over, kwam het huis binnen en verleidde zich naast zijn lieve vrouw Nedig. Hij besloot eerst te trachten met zachtheid zijn zin te krijgen, en als dit niet hielp, goed te tonen wie hij was. Hij zag haar bedenkelijk aan en begon. Gij moest eens weten aan welk dreigend gevaar uw man gisteren ontsnapt is. De aanhef scheen op m'n vrouw van de wal geen de minste indruk te maken. De verhaler vervolgde. Het scheelde niet veel en gehad me nummer weder gezien. Hij sprak dit op aakelige door het hart vleimende toon uit. Zijn vrouw zag even op en bronden. Zie je nu eindelijk zelf in hoe gevaarlijk dat nachtpraken is? Wat nachtpraken? Ik heb een gevaarlijk duwel gehad, riep met klem, de verguist de echtgenoot. Ja, ik begrijp het al. Je hebt zeker een dronkenschap weer ruzie gezocht, zeiden dit deelnemende vrouw, alsof haar man om de andere dag in dronkenschap ruzie zorgt. Gebehoeft niet te lachen, ik heb gevochten met een officier op de pistool. Hij zeiden dit met het volle bewustzijn van iemand die uit de kaken van de dood is ontsnapt. Zijn echtgenoot is geen hierdoor wat goed aardig gestemd. Van de wal durfde vervolgen. Nadat ik misgeschoten had, geheel aan zijn genade was overgeleverd, en reed mijn lieve goede vrouw als weduwe voor mij zag. Wierp hij zijn pistool weg en gaf mij het leven. We hebben ons daarop geheel verzoend, en ik kon natuurlijk niet nalaten, hem en zijn vrienden, ten eten te vragen. Wat zeg je daar? zeiden mevrouw, terwijl ze geheel instarten. Ten eten? Ja, lieve Engel, wilde de onthutste man zeggen. Ten eten, gielden zij, dat kan je begrijpen, zwelgpartij in mijn huis, dat kunt je toch lang wachten. Maar mijn kind, waarom ga je niet naar een van die vertervelijke huizen, waar je gisteren hebt zitten zwelgen. Kom maar weer het huis binnen Zwijen en op de vloer neer ploffen, want ik heb je wel gezien, vermorst mijn geld maar, lendige doordraaig. Vruchteloos had hij getracht, haar reden te stuiten, door de woorden, lieve meid, of kindlief, of mijn Engel, en andere lieftallige benamingen, waarvan hij niets meende. En ik zeg je, dat het niet gebeurt, sprak me vrouw. Nu begon hij op zijn manier zo boos te worden, dat elk ander dan zijn vrouw bij het derde woord reed zou hebben toegegeven. Doch het zachte kind was voor geen geruchtje vervaard, ze maakte een einde aan het gesprek door hem haar rug toe te draaien, haar lieve rug, en de deur daar kamer zeer winnig achter zich dicht te gooien. Van de wal kwam weder tot een ootlottige bespieging, dat geweld niet mocht baten, en liep verdrietig naar zijn kantoor. Daar zat de brave man, en deed niets dan schrijven en zuchten, terwijl hij nu en dan een ogenblik wijde aan de netelige positie, waarin zijn gade hem bracht. Hij besloot eindelijk op een andere wijze, op het gemoed zijn het herhardige vrouw te gaan werken, greep twee banknoten uit zijn lessenaar, kocht bij zijn juwelier een zeer solide armband en begaf zich met deze talisman naar huis. Zijne Leonore was steeds onder de bescherming van het nachtslot in haar kamer, en de man moest lang tikken voordat hij werd binnengelaten. Hoezpoedig maakte de kwaadaardig opgekulde lip zich tot een betoverend lachje. Huisplotseling toch een goeie man geworden, en het diner zou gegeven worden. Juist op dit roerend ogenblik werd er gescheld, en Edeward kwam met zijn jonge vriend binnen. Meestal was de jonge huisgenoot de dupe van alle onaan genemheden. Nu deelde hij in het geluk en de harmonie die het echt paar verkwikten. Met bevremding zag hij zijn vriend vrij hartelijk bejegenen, en het eigen beweging werd door mijn vrouw van de wal, de heer Joze van Duin, ze dinerend gevraagd. Edeward had zich al voorgespiegeld, elke cubieke streep vlees die zijn vriend aan tafel zou mogen consumeren, duur te moeten bekopen. Zonder de minste moeite werd zijn wens, eer hij die nog had geuid, met de meeste vrede liefendheid verhuild. Daar hij de geschiedenis met de armband nooit geweten heeft, is het geval hem altijd een raadsel gebleven. Zijn tante kon dan toch ook goed zijn. Niets nieuw zonder de zon, zei Salamo. Of verander. In de achterkamer was de dis bereid. De goede luim van mijn vrouw was door allen die haar kenden op te merken. Ze had haar best gedaan, en daar ze aan iemand, haar karakter moest bloot leggen, had de keukenmijd geducht ervan geprofiteerd. Dit maakte dan ook, dat de gasten haar met een grote verschillenheid complimenten vereerden over het keurig toeverijd diner. Welke zij al met een welgevallig knikken aandam. Zeker om zij naar der hand de keukenmijd over te brengen. Die versant is delicious, zei de ritmeester van banen, terwijl hij zijn mes in een poot planten, en de heer van de wal in zijn opinie over de gevaarlijkheid van zulke tegenstander bevestigde. Die lospraak was bepaald gemeent. Maar drink dan toch, zei hij tot zijn linker buurman, de luitenant, nadat zij samen reeds de tweede fles hadden verschalkt. De luitenant gehoorzaamde met militaire onderworpenheid, en dronk zijn glas in één teug ledig. Mevrouw Raalte, die op uitdrukkelijk verzoek van mevrouw van de wal was mede gekomen, zat naast haar en zag haar man schaamteloos veel eten, terwijl hij nu en dan het woord tot zijn buurman Leemann poogte te richten, welke hem echt er niet verstaan kon, om een hoogst billeke reden. Van dat duivel, zei de ritmeester, nadat hij zijn verzante bouwtje totaal ontfleest had. Waar zei hij vannacht gebleven, terwijl zijn blik op Edeward vestigde. Je hebt een aardige manier om van een gezelschap afscheid te nemen. Edeward kon in je geen beknopt en toch begrijpelijk antwoord opgeven. Hij gaf dus een omstandig verhaal van zijn avonturen tot groot amusement van de officieren. Zelfde tante hoorde Grim lachend het verhaal aan, hoewel zij vijf uur en vroegig bij hetzelfde verhaal even rondwaardig zou zijn geworden als een fijn schilder die men laat roepen om een deur in de grond ver te zetten. De ritmeester, die de vorige avond reed zijn goede dunk van Edeward dat opgevat, begon behagen in hem te krijgen. Vertuifelt Sam, zei hij tot de luitenant, die zo weinig dronk. De keel moest soldaat worden. Zou het gegeen genoegen in de dienst hebben? Och, zei de Edeward, hoogst bedenkelijk, want daar had er zich altijd zoveel ellende van hoeren voorspiegen door zijn helthaftige oom, dat hij er niet geducht mee kon ingenomen zijn. Hoe, zei de Joseph, terwijl zijn ogen tentelden, zou hij niet soldaat willen worden. Als ik maar mocht, dan zou ik mij niet lang bedenken. Bravo, sprak van banen, zo mag ik het horen. Van de wal, nog raalte, durfden een woord in het midden te brengen, hoewel het gesprek hun niet bijzonder aanstond. Strak zagen zij voor zich. Ben je bang, manneken, voegde ritmeester, zit op Edeward wendende. Bang! sprak Edeward, zo schnoevend en toch zo overtuigend, dat Lehmann hem vroeg. Waarom heb je dan tegen de dienst? Eigenlijk wist hij het zelf niet. Weet je wat, zei de ritmeester, kom bij mij, dan zal ik je al voor het helpen. Gij schijnt mij voor de militaire stand geboren. Kom bij mijn compagnie, en ik zal een kerel van je maken. Herriette zat allerlei gezichtjes te trekken, die ten doel hadden, Edeward van die fatale zaak af te houden. Maar de officier, die hem zo vriendschappelijk zijn bijstand aanbood, poesemde hem veel vertrouwen in, en een korte overdenking deed hem duidelijk inzien, dat er voor hem weinig Peters te verwachten was. Het leven bij zijn tante begon hem zeer te verdrieten, en hij nam een kort besluit. Als mijn oom wat mij wilde toestaan, zou ik ga er van uw vriendelijk aanbod gebruik willen maken. Oom bracht niets in het midden, en tante van de wal vond het denkbeeld suppliem. Nu gaat hij toch onder die pozen mannen, jammerde de kleine herriette. De ritmeester, nog de heer Lehmann, daagten haar uit. Nu, Edeward, spakt zijn oud-school-kameraat, al wordt mijn vader nog zo boos, wanneer de ritmeester op mij in zijn goedheid wil laten deden, dan houd ik je gezelschap, waar zijn zo lang reeds samen gewist, dat wij nu ook wel alles gemakkelijk zullen dragen. De heere officieren, verheugd in geglazen te kunnen ledigen, konden niet nalaten op de goede voornemens daarbij de jongen lieden te drinken, waarom zij op elke der toekomstige oorlogshelden een glas leegdronken, terwijl van banen er nog stilswijgend één op allebei consumeerde. En als wij nu altijd zo leeg moesten zitten, zou ik mij kunnen begrijpen dat de jongen lui er geen genoegen in hebben. Maar zoals de zaken nu staan, zal het zo lang niet duren, en we kunnen de hand eens uit de mouw steken, spakt de luitenand, terwijl hij zijn hand uit de mouw stak, om zijn glas aan te vatten. We zijn wel licht eerder aan de dans dan men denkt. Meentgen, waagde de heer van de Waal te zeggen. Dat geloof ik, sprak van banen, maar we zullen spoedig in zijn gelegenheid zijn om te zien. Hij toonk zijn glas ledig. De heeraalte verpleekte wederzichtbaar. Ik verlang dol naar wat variatie, zei de luitenand. Dat lauwe leven begint me geducht te vervelen. Ik begeer lauren te plukken, vervolgde hij, alsof de lauren als snijbonen te plukken waren. Van banen verklaarde ook lauren te willen plukken, welke zicht nog vermeerde toen hun derde fles ledig was. Het is zeer als opgedragen, men vond de Margaux overheerlijk. Deze gaf van de Waal zijn spraakvermogen terug. Gij zult mij toestemmen dat er velige varen en ontbeeringen aan uw stand verbonden zijn, merkte hij aan. Dat maakte juist het schone, het romantische vanuit, bulderde van banen. Is het niet groot en edel, sprak de ritmeester, terwijl zijn ogen flonkerten en zijn wangen purpe roodzagen. Voor vorst en vaderland, met de degen in de vuist, aan zijn manschap het pad der overwinning te wijzen. De wijand van schrik te doen verstijven, trots geweer en kanonkogels op de wijand in terrennen. Gehele geledere weg te maaien. Zo duidelijk zweefde hem die maaien de beweging voor de geest, dat hij met de rechterhand, die in zijn opgewonnenheid de beweging duidelijk voorstelde, de fles om weer maaiden, waardoor het edele vocht, dat er door de grote activiteit van de ritmeester en luitenant gelukkig karig in voorhanden was, toch wilig over de tafel stroomde, en mevrouw van de Waal deed jammeren over haar fijn tafel laken. De ritmeester werd hier in het mens niet door afgeschrikt, of in zijn reden gestuid. Hij zette de fles wederrecht op en vervolgde iets calmer. De tijd moet maar eerst daar zijn, dat het nood drinkt, en dan zult geen zien hoe iedereen te wapen vliegt. Van de Waal en Raalte wilden wel eens zien wanneer iedereen te wapen vliegt, alsof zij er niet waren. Om het vegen bij naar de vaderland te verdedigen, gij zij praven, flinke jongens, voegd hij Edeward en Jozef toe. Als alle jonge kerels zo dachten, zou hij eens wat anders zien. Als men de slag van Waterlooijp bijgewond, kan men meepraten. Daar ging het niet fris toe. Ik heb recht van spreken. Maar denk je dat ik die saaie rust verkies? Bah! De luiterdant Eindhoven nam een houding aan, alsof hij ook de slag van Waterlooijp had bijgewond. Het gesprekken van de Waal al te orderszichtig. Hij liet champagne komen, en stelde de gezondheid in, wel zijn er nieuwe vrienden. Je wijn is niet kwaad, spakt van banen. Hoewel deze mening reedst zich hele avond, niet onduidelijk door hem was aan de dag gelegd. Dat geloof ik, zei Eindhoven, terwijl hij zowel behagelijk met zijn tong tegen het verheemelde klapte, dat mevrouw Raalte verschrikt op zag. Leemann zat stilswijgend aan zijn fijne sigaar te trekken, en overal vormige wolkjes te blazen, waarvan hij wonder goed slag had. Nu die, welke wij samen in een antwerper odronken, sprak van banen, terwijl hij zijn linker buurman met een platte hand op de plaatsloeg, waar zich denkelijk de verzand moest bevinden. Een doffer klank was er het gevolg van. Die wijn kan een mens wat gekker streken laten begaan, vervochten hij. Ik heb er de dwaaste voorbeelden van gezien. Verbeeld je, verleden week nog, zat een vriend bij mij. Lunteren, je kent hem wel, zei hij tot Eindhoven. We hadden stoutglas wijn genuttigd, en de kou schen hem juist geen goed te doen. Noudig zal zij buiten, of hij begon het uit, is schateren van genoegen, en verklaarde een serenade aan zekere schonen te willen brengen. Waarop hij midden op straat luidkils begon te schreeuwen, wend u schwalben, enzovoort. Het ging hij zo voelvol deed, dat twee nachtwacht kwamen toeschieten, en hem het tilswijgen wilde opleggen. De beweging der bewaarders van de openbare nachtrust hield hij voor een speciale aanmoediging, en zijn organen zette hij zo uit, dat op verschillende plaatsen ramen werden opgeschogen, en pluimen van slaap met zijn waarde bespuren. De nachtwacht schene grote ambitie te krijgen, hem een verzekerde bewaring te nemen. Maar aan houdend zingende sloeg hij de maat, ik mein zesachtste, op hun grote hoofden, waarop zij met veel kracht zinspanning begonnen te ratelen, zodat zijn lievelijk gezang op een bariton-area met accompaniment van kastagnetten begon te gelijken. Daar kwamen u nog drie van die kerels aan, en mijn arme vriend werd duchtig met zijn handgemeen. Mocht ik hem in uw nood laten. Wie kan zijn vriend voor zijn ogen zijn gevangen nemen, Edeward geraakt in geestrift. De heraalte kon zich maar niet begrijpen wat die mensen al van een vriend verlangen. Ik stond dus, hoewel volmaakt onschuldig, mijn vriend bij, met dat gelukkige volg, dat wij hen op de vlucht dreven, waarop mijn geredd het goede doeg zijn lied vervolgde, daar hij midden in een maat was blijven steken, en niet bemerkte dat hij voor een pakhuis stond te schreeuwen. Hopende dat dit voorgoed een eind aan die schone melodie zou maken, maakte ik hem hierop attent. Hij wachtelde enige huis in voort, en begon opnieuw, maar veel aandoenlijkig, wendig schrouwen aan te heffen. Zo roerend schoon, dat hij zelf van verbazing opeens stil hield. Een vrouw raalte kon zich niet begrijpen dat iemand de staat moedigheid kon hebben in presentie van dames, zulke zeedeloze handelingen te vertellen. Zij zuchten over de grenseloze verdorvenheid van die man. Van banen riddeneerde op deze wijze een geruimetijd door, en verhaalde allerlei dwaze avonturen, waarbij het begin van de scène die hij vertelde niets was. Eindhoven voegde er het zijne bij. De dames hadden intussen de zaal verlaten, en het gezelschap werd rechtvrolijk. Van de wal en raalte, lacht een hartelijk mede om de kluchten, die de op het oog zo eerwaardige veteranen gehad hadden, en meer en meer begon Edeward toch te bespuren, dat het militaire leven niet alleen bestond in het opvangend van granatkartetsen en het zien wegvliegen van armen en benen. Dat was juist een leventje zoals hij wensen, en hoe Jozef met hem ging, wat kon hij meer verlangen? Met de ritmeester werd afgesproken dat beide als volontair zouden in dienst treden en haar brussel zouden vertrekken, al waarvan banen toen in garnizoen lag. Wedig kwam er een nieuwe oude fles voor de dag, en de grootste verbroedering volgde, gelijk op alle partijen waar veel gedronken wordt, zolang er nog niet onenigheid ontstaan is. De ritmeester was juist weder bezig een kostelijk avontuur te vertennen, waarin zijn ervindingrijkheid zo tastbaar te bespuren was, dat zelfs raalte lachend het hoofdheurt schudde, toen de knicht binnen trat, er van de wal iets in het oor fluisterde. Deze stond ontsticht op onder de woorden, wat is er nu weer? Excuseerde zich en verliet het vertrek. Boven gekomen zag hij een lang mager heer, die hij voor de zaak waarnemig Dunk herkende. Die man zag haar bleek inhalig uit, zoals sommige mensen die kleine zwakheid bij de eerst aanblik verraden. Hij vertoonde zich in het glimmend zwart, en zijn boortjes die wit moesten verbeelden, mochten in dit voerrecht deden. Na een ogenblik pijnlijke stilte begon Dunk. Na vruchtloos gewacht te hebben op enig antwoord van u, meneer, ben ik zo vrijgewist, persoonlijk te komen, om u dus soms te verzoeken. Naar mijn principaal, bepaald moet weigeren, langer uitstel te verlenen. Hij is om geld verlegen, en bij gebrek aan... Een luidruchte gejuw, dat in de benedenkamer, op een adote van de ritmeester volgde, gaf te kennen, dat daar tenminste geen gebrek heerste. Van de wal, enig sinds opgewonden, en door de helthaft gedaden van zijn gast medegesleept, kreeg grote aandrang, de gehate Dunk de trappen af te gooien, maar bedacht zich. Wel nu, sprak hij, wilde hij niet langer wachten? Op een koel en ontkennend hoofdschudder van zijn bezoekig, bedacht zich de heer van de wal een ogenblik. En fin, prevelde hij, het moeta maag. Daarop ging hij naar zijn secretair, opende die, haalde uit een verborgenen laden een verzeegeld pakpapier, verbak het zeegel, nam er enige stukken uit, en sprak, hier is wat hij begeert. Dunk zag de stukken in, en rijkte hem een ander stuk papier over en vertrok, iets meer beleefd dan hij gekomen was. Zodra hij weg was, zag van de wal de papieren, die nog over waren, pijnzend aan. Hij scheen iets gedaan te hebben, dat niet in de haak was, want hij legde ze met een zucht nedig, sloot de secretair dicht en liepst daar ogen naar beneden. Neerslachtig kwam hij de kamer binnen, maar Weldra deelde hij opnieuw in de algemene vrolijkheid. Tot late in de nacht zaten de gasten belkander, en rechtvriendschappelijk scheidemen, nadat de ritmeester beloofd had, riet de volgende dag de nodige maatregelen te baramen ten opzichte van de beide jongen Lieden. Jozef bleef bij zijn vriend, en lang nog zaten ze kastelen in de lucht te bouwen. Ze stelden zich hun volgend leven als een aaneen schakeling van vermaken en avonturen voor, zonder te bedenken dat de helft van het general zo verteld werd, niet waar, en de rest schromelijk overdreven was, terwijl van de vele schaduutinten niet gesproken was geworden. De welwillende gezindheid van mevrouw van de Wal duurde tot de volgende avond zeven uur. De goede man had niet gedacht zoveel plezier van zijn cadeau gehad te hebben. Toen ontstond een klein verschil omdat de heer van de Wal verklaarde Edeward te willen wegbrengen. Einde van Hoostek 8 Hoostek 9 Van een ongeluksvogel door George. Deze liepyfoxopname boordt het publieke domijn. Voorgelezen door Anna Simon. Hoostek 9 Edeward is verliefd. Joze wordt het plotseling ook. Heb je haar gezien? Zo spak een jong volontair in een nog enigszins romaneske uniform der draagonders, terwijl hij op een niet-alte oud en lelijk meisje wees dat juist voorbij ging en daarbij een gezicht trok dat moest beduiden. Dat is niet missen. De ander gaf door een onverstaanbaar geprevel een onvolledige voorstelling van een antwoord. Nr. 1 draaide nog wel drie maal zijn hoofd om. Maar daar zijn enthousiasme voor dat lid der zwakke seksen niet avontageus op zijn holspieren scheen te gaan werken, zette hij een soerdienen op zijn geschokt gevoel. Maar Keel, heb je dan geen gevoel meer? Zijde hij op meewarige toont op zijn kameraat die een vrij suffende houding naast hem wandelde. Ik ben verliefd begrijp je. Zo was het deelnemend antwoord. Ja, ik ben verliefd. Of plateert je daar? Ja. Ik feliciteer je. Die kwartheid in het behandelen van een zaak zo gewichtig als een liefde van 7 minuten ouderdom is geenem schreeuwend onhardelijk toe. Zie je dan niet dat ik dool wordt? Het is goed dat je me waarschuwt. De verliefde haalde met stille onderwerping de schouders op. Beide wandelden voort. Ede wordt. Wat blieft? Wat scheelt je? Ik begrijp geen joh daarmee van je. Laat me het op met vrede. Nee, dat doe ik niet. Je zult opbichten. Zolang we nu al hier in Brussel zijn, loop je geregeld een kwart van de dag te mij maar aan als een bandeling die de dierbare geboorte gond waar eens zijn wichtjes stond, betreurt. Wel, gezegd rechtaf, vervelend. Kan je dat niet begrijpen? Ik ben niet vlug in het begrijpen. Goed. Ik wil je mijn diepst verborgen geheim mededelen maar je gevoelt wel dat we in je reinkik van roert ik je de haals omdraai. Hij sprak deze mortelust geworden uit terwijl hij met de linkerhand op het gevest van zijn sabelsloeg. Kent gehook iemand die Louise heet? Voeg Edeward op veel betekende toon. Dat is nogal duidelijk. Mijn eigen zuster hebben ze met die naam vereerd. Hoe dat? Gezijdt toch een lompard, sprak Edeward de verwijtende toon. Daar ging de lompard een licht op. Wat, riep hij uit, is U soms ook al verliefd? Door de verbazing die hen bezielde, gamte hij deze woorden zo hard uit dat enige voorbijgaars stil bleven staan om dat ook al verliefde mens aan te kijken. Ik zou het liever op de grote toren gaan proclameren. Ga mee naar je kamer, dan kunnen we ongestoord spreken. Daarbij de vrijwilligers waren, hadden ze gebruik gemaakt van de vergunning om hun eigen appartementen te betrekken. Spoedig hadden ze het kwartier van Jozef dat het dichtst bij was, bereikt. Dit was in één der volkrijkste straten van Brussel gelegen en getuigde van de welvaartensbezitters. Dat wil zeggen, van de paparendsbezitters. Er waren drie grote luis toelen. Wees waren daar zeker aangebracht om de eigenaar aan de ontweringen van de oorlog te gewennen. De wanden waren versierd met een zestal idealen. Het was alsof men daar een gedeelte der bevolking van een harem had opgehangen. Het geen lang niet kwaad zou zijn geweest. Een verdere beschrijving van die wand versierden zou, behalve langweiligheid, ook een geschokken voor al te zedige zenuwgestellen na zichslepen. Alleen zei het vergunnd aan te merken dat er een boeiend taffereel van de Bijbelse geschiedenis voorhanden was. Het geen zeer pleit voor de vrouwme zin van de jeugdgekavelerist. Vooral in die men in aanmerking neemt dat dit in gedeelte daar leraijke geschiedenis van de Grote Koning David voorstelde. Aan één der wanden prijkt een schoon wapenrek, vol sabels en degens. Men trof er zelfs twee handslagswaarden onder, die een oningewijde op het denkbeeld konden brengen dat meneer in zijn vrije tijd het ant van Beul waarnaam. Jammer dat boven de vrijgedamaskerde klingen een oude pet en een kaalgesletende politiemut zingen. Welke beide ornamenten, en wel hoofd ornamenten, het geheel niet voordeliger deden uitkomen. De schoorste in Mantel werd nevens andere ornamenten, zoals een pendule die eens in de twaalf uren gelijk was, en twee bronzen kandelabers met onthoofde poppen, geseerd door vele lege flessen. Zo, zei de Jozef, terwijl hij achter één der mooie stoelen wegdoek. Nu kunnen wij gerust praten. Dus kort aan zakelijk, je wilt mijn zuster hebben. Nu zwaarig, ik mag het leiden. Voor mijn part neem mijn hout haar. Neem mijn hout haar, zeker, als u het oude heer waart, dien ik op zekere noodlotte geavond in een plass op z'n staan, dan zou ik dankbaar uitroepen, oh, edele man. Dus dat zeg je nu niet? Het staat je gemeen mij te bespotten. Moet ik dan in het tranenvloed gaan neerduiken? Nee, maar laat ons liever bedaard spreken. Zeker, laat ons eens ernstig spreken. Jozef verreekte zich op het ontreden het humeur van zijn vriend, door snel en aanhoudend aan zijn sigaar te trekken, waardoor hij het effect van een nevel tussen zich en zijn vriend teweeg bracht. Edward loost een diepe zucht. Met een spotachtige zicht sta de hij ter wind ere die zucht geslaakt was, hem aan. Plotsling vloog Edward op, onder de woorden. Ik zal haar hebben, en ik wil eens zien wie mijn haar zal ontnemen. Dat is excellent gesproken. Nu herken ik je weder, zei de Jozef. Je moet toch niet dadelijk het hoofd laten hangen. Ik zal die zaak, als het zover is, wel op knappen. Maar neem me niet kwalijk. Eer dat ik tot vader moord of zoiets van die naart overga, dien ik toch te weten hoe mijn geëerde zuster over je denkt. Een vader hart is lichte vermurwen. Een vader is zelfs voorbij te gaan. Maar als het voorheb van je oprechte liefde het bij toevall niet zo gevaarlijk op je begrepen had, dan zou ik mijn invloed als broedig garen een cadeau geven. Edward trok een allerakeligst gezicht. Wat zal ik je zeggen, privilde hij? Edward, pas op, waag je niet op het glibberig terrein daar liefde, zei de Jozef veel betekend, al wél hij al veel ondervinding in deze zaak had. Ik heb je maar een paar woorden te zeggen. Wilt je mij helpen? Dan zie ik er zoveel bezwaar niet in. Twijfel je eraan? We zouden denkelijk wel enig gemoei te hebben met de oude heer, maar zo nodig nemen wij listebaat. En ik zal wel zo op zijn vaderlijk gemoet werken dat hij tot een bepaalde overtuiging komt, dat als hij je zijn dochter niet geeft, hij een triplo moord op zijn geweden zal hebben. Ik zal hem een schrikbare en tafereel voorhangen. Gij zult hem overhoop steken. Mijn zuster zal zich aan Lucifers verzadigen. En ik laat mij deelneming uit de vierde verdieping vallen. Hij is mij niet bang. Ik zal hem alles op de ontsagelijkste wijze voorstellen. En nu doe mij ook een plezier. Wat dan? Spreek er geen Jota meer over, maar je rijdt ook mijn woonden open. Je woonden? Oh ja, neem me niet kwalijk. Gij bent ook verliefd. Zie je, zodra het een ander aangaat wordt je luchthartig, als ik nu ook zo deed. Het is ook wat moois. Je kent het na niet eens van de helft van al die voorwerpen. Al die voorwerpen, herhaalde Jozef Graemstorig. Ik heb er maar één. Dat is dit engelen kopje, met die lange, gitswarte krullen, met dat rozemontje, die zacht gebloste waantjes, met, opeens vloog Edewark nadraan. Zie je dat? Wat is er daar, riep Jozef uit, terwijl hij met stoel en al naar het raam stoof. Maar of hij zich al de oogend pijn tuurde, hij zag het bevallig voorwerp, daar pas ontloken liefde, niet. Hij keerde zich nu enigszins teleurgesteld, naar zijn dolddrift gevriend, ten einde explicatie te vragen. Deze was binnen de vier wanden van de Kamer, niet waar te nemen. Ik geloof waarachter dat hij gek is, riep hij uit, terwijl hij gelaten, weder in de stoel ging zitten en strak voor zich uitzag. Hij mijmerde. Juist zag hij op het tapijt het roze, rode mondje, benefes de zacht gebloste waantjes, toen hij een vervaarlijke trap tegen de deur hoorde geven. Terwijl hij verschrikt op vloog, zag hij zijn goede Edewart, met een gezicht zo rood als een mahonihoude kast, binnenrollen en woest zijn pet tegen de grondwerpen. Die honden! Dit was de enige verklaring en opheldering die zijn licht opgewonden vriend gaf. Jozef vond het niet omgebast hem eens een ogenblik hoogst verbaasd aan te kijken. Toen hij dit naar hartalust gedaan had, voeg hij, zou je de deur niet even willen dicht doen? Edewart voldeed aan deze billenke begeerde door een schop tegen de andere kant der deur te geven. Na een pijnlijke stilte woongen Jozef al dus. Ik ken je bepaald niet meer. Vroeger was je de bedaardheid in persoon. Ik had al het schik in je kalme handelingen en de voorbeeldige bedaardheid die in alles doorstraalde. En nu, nu ben je verliefd en je zit te suffen, trapte deurenstuk. Die keros zal hem ook nog dol maken. Zou ik ook mogen weten welke keros? Er zijn zoveel keros. Heb je die hondsfoten niet gezien? Zou het niet onbescheiden zijn als ik vroeg welke hondsfoten? De toren van Edewart was ontwapend. Hij begon te glimlachen. Verbeeld je daar dat ik de beide bevals doodbedaardzaag wandelen? Ik had al zo lang gehoopt die schepsels nog eens te ontmoeten. Eindelijk meen ik ze te hebben. Ik vlieg ze achterna en weder ontsnappen ze mij. Zou ik in mijn leven slechts eens mijn haat op hen kan afkullen, dan zullen ze ervan lusten. Wat kunnen je die wezens dan toch zo bijzonders schelen? Edewart deelde hem nu de ontmoeting bij de heraal te meden en de dure eet die hij toen had gezworen. Van dit ogenblik was de ondergang daarbij de bevals besloten. Als ik je een raad mag geven, laat die snaken dan voorlopig maar aan een lot over. Ze zullen je nog al eens in de mond lopen en dat zal mij dan niet onwelgevallig zijn met u een duo per les op hun personen te trommelen. Denken wij nu liever aan ernstiger zaken. Ik zelf zou graag naar zien dat Louise enige genegenheid voor je had, maar... Wat tungt u ervan? zeiden Jozef. Na enige tijd hoogt bedenkelijk getuurd te hebben, als wij 14 dagen verlof vroegen. En dan voeg Edeward achterloos als had hij de vraag niet verstaan. Dat is nogal duidelijk. Ik ga naar huis en ga ik kom bij mij logeren. Dan kun je zelf uw schone polsen. Edeward kon niet ontkennen dat deze inval hem zeer behaagde. Ik geloof nooit dat wij beide verlofzullen bekomen. We zullen het hem zelf gaan vragen. Dit werd goed gevonden en ze ging redelijk naar de woning van de ritmeester. Na bekomen verlof waren onze jeugdige helden zovrij daarvan gebruik te maken en Jozef vond er geen bezwaar in zijn wapenpoeder Edeward, zonder vooraf gaande kennisgeving mede te nemen en 14 dagen logisch voor hem te vragen. Onze beide kampioenen hadden zich op reis begeven en waren redend dicht het buiten genaderd. Spoedig zagen ze de aanlokkelijke woordjes Ons genoegen door de feuwbeschichten bestraald schitteren. Zonder dat iemand hem bemerkte gingen zij het huis in. In de hoop de bewoners van Ons Genoegen te verrassen maakten zij geen noodeloos gedruis en Jozef opende zeer voorzichtig de deur daar huis kamer. Van duivel er is hier geen levende ziel riep hij uit terwijl midden voor de deuropening bleef staan. Hij keerde zich naar zijn reisgenoot en zag deze nog altijd met de ene hand op het hart en met de andere voor zich uitgestekt staan. Loop vooral zacht, Edeward. Beide vloogen op een leuningstoel aan, schovendien voor het openstaande venster en konden toen op hun gemak zich verholen maken over een avontuurlijke intocht van het vaderlijke erf en een fles wijn die op de vet prijkte werd zonder vorm van proces buitgemaakt. Daar zijn we nu, merkte Jozef zeer sneedig aan. Laat ons zeggen dat het geen gemakkelijk werkje is dat je me opdraagt. Verliefde deugd niet. Ik kan niet op mijn zuster toe lopen en naar eventjes vragen. Apropos Louise, ben je soms verliefd op mijn vriend Edeward. Zo niet, dan zult gewoon een groot genoeg genoemd met hem subiet te gaan aanbidden. Hij is dol verliefd op je en als je iets tegen hebt dan... Dat weet ik ook wel. Hou de rest me voor je. Nog je kunt daar wel eens polsen. Kom aan, dit is een allerakeligste karwij en als je nog zoiets hebt houd ik me gerecommandeerd. Het is misschien dwaas, riep Edeward, maar ik moet je zeggen, ik ben dol op haar verliefd en ik wil, ik zal haar hebben. Jozef vond dat tegen zo'n zonneklaar reddenering niets te zeggen viel en met verwondering zag in zijn somtijd zo bedaarde vriend met karmijne wangen getooid. Zeg eens, Edeward, heb je al om de oude heer gedacht? Die zal al niet tegen hebben, maar zo ja, dan steek ik hem overhoop. Jozef vond dit weder zeer logisch. Gezond mijn gehele familie niet aan uw kling rijgen, hoop ik, vond Jozef op smeekende toon. Tot zijn grote vreugde gaf Edeward te kennen dat dit voorlopig nog niet in zijn plannen lag. De fles was inmiddels geledigd en Jozef rekte de hals uit om uit te forsen, waar een tweede editie te vinden zou zijn, toen hij een ruittuig de plaats hoorde oprijden en het grote zelfvoldoening bespeurde dat daar vader en dochter kwamen aanrollen. Zijn eerste opwelling was hen tegemoet te vliegen, toch en vond het gepastig en origineelig hen af te wachten. Zoals de voorzien was, enige, hoe kom jij eens? Wie had dat kunnen denkend, en meer van die synonymme ontboezing ooit, en Jozef lachende armen zijn vaders en ging van deze over in die van zijn zustig. Heb je vriend mede gewacht? zei de heer van Duin. Louise wenden zich nu ook naar Edeward en Jozef tracht het te vergeefs met enige van zijn doordringendste blikken plotseling kleuren, blozen, of wachtelenwaar te nemen. Ze rijkte de bezoeker hartelijk de hand, het ging papa van Duin ook gedaan had. Spoedig werd het diner opgedragen en de disc maakte de toon los. Het viertal zag recht gezellig en het gesprek, hoewel eerst langzaam ontluikende, werd meer en meer geanimeerd, vooral toen van Duin om zijn grote vreugd over het wederzien van zijn lieveling ondoublezinig te kennen te geven, een fles laffiet opendrok. Edeward begon nu meervrij in zijn woorden te worden en zelfs de straks zo stemmige Louise luisterde met genoegen naar zijn invallen, terwijl ze zich niet ongevoelig betoonde voor een los door het gesprek geworpen compliment. Dit gesprek liep grotendeels, zoals licht te begrijpen is, over hun nog korte militaire loopbaan en toen Edeward haar voeg, hoe haar de uniform beviel en zij verklaarde dat zij zeer garne uniformen zag en bovenal die der cavalerie kregen haar een onverklaarbare aandoening. Er werd gesproken van die nacht toen door de ramsaligst misverstand Edewards jeugdige levensdraad bijna door het gandend roer was stuk geschoten en uit de gevolgen van de grimmigheid van meneer van Duin in de kerker was geworpen. Welke ongevallen het beklag van Louise uitblokten, zodat Edeward dolgraag opnieuw naar de gevangenis gebracht had willen worden, alleen om nog eens door haar beklaag te worden en tevens een vertoning van de zotte klug te hebben. En hoe gaat het met de ritmeester? Kunt het altijd nog goed met hem stemmen? Spak van Duin, terwijl hij zijn mes in een stuk taart planten. Zolang hij niet dronken is, gaat het nogal, merkte Jozef aan. Daar hing hij zo, voegde heer Van Duin naar een ogenblik zwijgend, het welke hij had gebruikt om een deel van het stuk taart dat hij op zijn bord geschoven had te verslinden. Het is verschrikkelijk dat die heren zo drinken, meen de Louise. Dit zou de ene gereden zijn waarom ik de militaire stand niet hoog achter kan. Edeward zag onmiddelijk naar zijn glas, maar bemerkte met welgevallen dat dit gevuld was. Laat hen zien, Jozef, of hij solide leeft, zeiden de heer Van Duin scherzenen. De gastheer bood nu beiden een fijne sigaar aan en liet zich de courant brengen, die hij na de ser placht te lezen. Ook nu ging hij niet van zijn gewoonte af. De drie jonge luis schikten bijelkandig. Jozef had bepaald genoegen in de verlegenheid van zijn vriend, maar vond het beter Mars en Venus de zaak te laten opklaren. Tot tijdpassering liet Louise haar album zien en een half scherzen nog onbeduindig gesprek werd gevoerd. Toen opeens de heer Van Duin, die naar zijn gewoonte druk bezig was het dagelijks nieuws te bekijken, een kreeg van verrassing liet horen. Hij heeft het platt op, als kon hij zijn ogen niet geloven. Wat moet daarvan worden, riep hij uit. Het dritel zag de heer Van Duin met verbazing aan. Verbeeld je eens, er is oproer in Brussel. Ze moeten er verschrikkelijk hebben huisgehouden. Leest u wel goed, vroeg Jozef op ongelovige toon. En leest dan zelf. Jozef las. Brussel, verment het de augustus. Hedenavond, na het eindigen der opera, barst er een geducht oproer los. De woningen van de procureur des konings, van de gouverneur der provincie, van de plaatselijke commandant en de directeur van de politie zijn er brand gestoken. Men hoopt echter spoedig met behulp der militaire macht het oproermeester te worden en de belhamels te arresteren. Dat wij nu juist niet in Brussel zijn, riep Edeward in geeftvervoering uit. Zouden we niet dadelijk terugkeren, scherde Jozef. Deze geduchte dienst ijvig en belakende heldenmoed beviel echt er niemand. Ze zullen ons niet nodig hebben om die schelmen uit Ocan er te jagen, merkte Edeward aan. Hout Ocan er jagen, herhalde Van Duin bedenkelijk. Dat is eerder gezegd dan gedaan. Bah, riep Jozef. Ik ben zeker dat we er over veertien dagen in Brussel terug zijn, al die schavuiten reeds veertien dagen in de kast zitten. Ik mag het leiden, zei de Louisen. Want ik zou u beide niet gaan in gevaar zien. De heer Van Duin ging hoofdschuddend voort zijn courant te lezen. U beide had ze gezegd. Ze stelde hem dus volkomen op dezelfde lijn met haar broedig. Edeward had daarom de halsvillen vliegen. Op dit ogenblik zou hij zich sterk gevoeld hebben, geheel alleen een oproert te dempen. Gelukkig dat er geen oproerende neperheid te dempen was. Al het gelukkig voor hem. Ze ging in naar de wintertuin, want het was die avond wat te koud om in de tuin te kunnen wandelen. Tussen Jozef en Edeward ging de vrolijke meid ongedongen voort. Edeward had nu steun en het moet gezegd worden, die was niet gering. Meer en meer begon Louisen haar uiterlijke koelheid te laten varen, en toen de beide jongen lieden alleen waren, spark Jozef. Ik geloof waarlijk dat je barometer goed begint te staan. Vanmorgen dacht ik dat jij je mat wel kon oprollen, maar nu begin ik te geloven dat je mij nog eens tot oom zult kunnen verheffen. Tijdensde, dit is geen hersenschim. Toch was de omstandigheid zeer dubieus, maar Jozef vond het geraden zich nog minst niet met de zaak in te laten. Toen Edeward op zijn kamer was, begon hij zich deze voor hem gelukkige dag voor de geest terug te roepen. Dan eens maakte zich de wanhoop van hem meestig, dan weder meende hij dat hij haar niet geel onverschillig zou zijn. Of was hij jegens iedereen zo verhoorlijk en ongetwongen? Terwijl hij geen rust kon vinden, sleepte familie denkelijk. Sleep ook zij. Einde van hoofdstuk 9.