 Boek 1, hoofdstuk 26, van Thijl Uylespiegel in Vlaanderen. Deze LibriVox-opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart Telliel. Thijl Uylespiegel in Vlaanderen, door Jan Bruilands, boek 1, hoofdstuk 26, hoe Uylespiegel de schout van Luik een grap leerde. Als de milkvrouwen gekarkeeld en gevochten hadden en op het laatst besefte dat ze daar niet mee konden winnen dan de spot dus der opstanders, besloten zij de vrede te sluiten en samen op de algemene vijand los te gaan. Twee der boerinnen werden afgevaardigd om in alle naam bij de burgemeester der stad te gaan klagen en een strenge strafde ijzen voor de teugdit die haar zo delijk had beet genomen. Ze werden door de gemeentevaarder ontvangen en legden met veel hoge woorden en veel gebaren haar wedervaren blot. Nu wilde het lot in het groot nadeel van de melkverkoopsters en in het even groot voordeel van Thijl dat het diga van Hubert Loulou die toen aan het hoofd ter stad stond een liefhebber was van pret en poets. Hij aanhoorde de vrouwen tot zij uitgepraat waren en sprak dan, ik neem opgericht deel in de oefenlies, maar ik ken het wetboek naar stad Luik op een duimpje en geen enkele beschikking valt bij de binnen die ik zou kunnen toepassen op de goud die oewebelk vergadigd heeft in zijn kaarp. Maar dat is niets, mijn secretaris die meer geleerdheid in zijn kleine vinger heeft dan al oewe koeien samen melk geven op een gransjaar, zou wel aan de schepenbank kunnen zeggen hoe ze de keroen moet neipen. Hij weet de wet uit te leggen gelijk ze niet uit te leggen is en zo kunnen wij ze toepassen waar ze niet toe te passen is. Gaat in peis vrouwtjes, de schirk zal naar wet en recht worden gestraft. Komt deze naar middag hier terug en ik zal u zeggen welke straf de keroen heeft opgelopen. De verkoopsters gingen tevredenheden en de burgemeester naar zijn wijze secretaris om raad te vragen. Hij deelde een mede hoe de boerinnen waren komen klagen. Dat ziet er mij een leuke jongen uit, zo besloont hij zijn verhaal en ik had er wel een paar groot stukken voor over gehad om het torneeltje bij te wonen. In steden van die lonnige kerel te straffen zou ik hem een beloning willen geven. Dat zal ik toch doen, maar eerst moet hij moeten voor de belkszaak, want anders gaan de wijfjes aan hogerhand haar gekakel laten horen en dan heb ik er last en dol mee. Echter wens ik hem een straf op te leggen die er eigenlijk geen is. Hoe uw verstand eens om en tracht iets te vinden indien aard. De secretaris nam een paar folianten die de wetten en kostumen van het luik recht bevatten. Hij snuifelde en bladen in de boeken tot hij alpeens zegenvier het uiteriep. Hier heb ik het. Laat horen, zei de burgemeester. Artikel 2789. Dat past er juist op. Hij las het artikel dat in het latijn gesteld was, maar, waile de gemeentevaardig geen woord van die taal verstond, kon hij niet oordelen wat het eigenlijk voor zag. Dat wilde hij echter niet bekennen en met een geleerd gelatenst of hij er alles van gestapt had sprak hij, dat is het inderdaad goed gevonden. Je bent een phoenix. Maar, hoe moet u het volgens luiden? Schrijf maar, ik weet dat hij het niet zult in vergeten. De secretaris nam een blad per kament en liet de kansen verder over het vellopen. Na enige regels geschreven te hebben, las hij, gehoord de klaagsters en de beschulderden en oordelende dat de feiten genoegzaam bewezen zijn, zo bevelen wij in gevolgen artikel 2789, dat de melkverkoopsters zullen bijeen brengen in dezelfde kaarp, dezelfde hoeveel het belk als door de schuldige werk verkwist en zal hij tot zijn de straf gedurende 1 uur op dezelfde plaats als waar het feit bedreven werd op de markt in de kaarp, worden tentoogesteld. Dat is een strekke straf, mompelde de burgervaardig. Toch niet zijn de secretaris. Ik heb ook nog het volgende artikel genomen, dat hij toelaat de kosten, de straf, de lasten van de klaagsters te brengen. Het vol is eindigt dienst volgens, met de woorden, zullen de, in gevolgen artikel 2790, de klaagsters de melk aanbrengen en voor haar rekening nemen. Dat vermindert de straf niet. Toch wel. De boerinnen zullen er niet toe besluiten, haar stopen melk in de kuip te gieten, om ze bedoven weer te bekomen. Gezond het vol is niet moeten uitvoeren. De burgemeester bewonderde een paar stonden de vindingrijke scriptband, klopte hem aan moederend op de schouder en zei, ik zal nimmer een zowel doordacht vol is hebben uitgesproken. Ze zullen alle over mijn doorzicht verpaast staan kijken. En vier verliet hij de secretaris, want hij twijfelde en reed ze niet meer aan, dat hij zelf die oplossing had gevonden. Zo gaat het in de wereld. Kleiden bereiden de spijsen en de grote proken ermeden, als de keurige schoters worden opgeniet. De burgemeester ontboten de overste der schabletters en beval hem onmiddellijk de goud die met de kuip op de markt had gezeten te doen aanhouden en opsluiten. Een half uurtje later werd uit de spiegel bij de lurven gegrepen. Ik ga met u, zei Lamm, ik ben zo schuldig als jij. En ik moet toch komen getuigen, doen inzoen waarom jij die fekse de les hebt willen spellen. Maar de schabletters verzetten zich daar tegen. We hebben slechts last één man, daar de stadsgevangenis te leiden, zei de zij, en we nemen er dus geen twee mee, maar dat gewerk komt. Nee, sprak Goedzak, ik vergezel mijn vriend. Dat gaat niet. Het moet. Maak u weg. Een klein vraagschke, zegt de Lamm, als iemand een schabletter twee muipieren geeft dat hij zoveel lichtjes ziet als slond hij met kerstdag voor het hoogaltar, wat doen ze dan met die deugd niet? Een vast klampen en naar de gevangenis brengen? Dat moest ik weten. En op hetzelfde ogenblik diende hij één der schabletters een paar klappen om de oren toe, zodat de man inderdaad al de kaarsvlammetjes van de kerstmis te aanschouwen kreeg. Goedzak werd vastgegrepen en met zijn de makker naar de stadsgevangenis gevoerd. Zodra de burgemeester vernam dat de goud opgesloten was en zei gezell met hem, begaf hij zich naar de gevangenis om de twee kerel te zien. Wie zeid hij, vroeg hij uit de spiegel. Deze bemerkte ogenblikkelijk dat die dikke, brave burgervader hem de poets niet al te eeuvel zou duiden en hij antwoorde, ik heet Thijl naar mijn Peter en Klaas naar mijn vader, maar ik zou een edelen na moeten dragen als het de recht vader op de wereld toeging. Zo, waarom denkt ge dat? Omdat ik edelige dachten heb. Welk beroep oefent hij uit? Ik verkoop melk in het groot, maar degenen die het in het klein verkopen zijn afgunstig en trachten mijn nadeel te brokkenen. Daar heb ik van gehoord. Ik ook. En de schabletters ook, want ze hebben mij hier gebracht om mijn melk met water te verlengen en daar nog droog brood bij. Gezuld gestraft worden. Dat is niet eerlijk, zijn lame. Ik ben de grote schuldige en hij verhaalde hoe de verkoopsters hem hadden behandeld. Straft mij dus, als je het nodig oordeelt, zo besloot hij, desto meer dat ik een schabletter de sterre hemel heb laten bewonderen langs de kaken om. Dat kan geen kwaad, sprak de burgemeester. Ze verdienen dat dikke als als ze krijgen hetzelfde. Luister eens. Ik houd van lustig volk en onder ons gezicht tegen zwegen ik heb mijn pijn in de buik gelachen met uw poes. Ik zal ervoor zorgen op één voorwaarde. Tussen twee plagen moet geen kleinste kiezen, zij tijdelijk. Ge moet bij mij in dienst komen en mijn ledige ogenblikken zo wat opvrolijker met uw oorpoetsen. Is dat aangenomen? Uit de spiegel antwoorden niet dadelijk. Als ik te luik blijf, zo dacht hij, kan ik moeder en nelen niet opzoeken. Maar als ze mij voor enige tijd gevangen zetten, dan is de uitkomst toch dezelfde. We zullen bij enige dagen verbrekken en hem dan een perd bakken zodat hij blij zal wezen ons te mogen aan de deuren werpen. Wel nu, vroeg de gemeentevader die vreesde dat de jongens een aanbod ging weigen. Het is goed, zijn tijl. Ik zal u eens laten zien wat ik kan. Mijn makker moet er bij mij blijven. Hij is toch pleasanter dan ik. Hopper best. In de naamiddag verscheed uilenspiegel voor de rechter. De melkverkoopsers keken hem waarin te lezen was, wacht maar schobbejak, nu is het onze beurt. Als hij het volle schoorde lezen veranderde die blikken als bij toverslag. Ze wilden tegenpruntelen maar de schoud sloot haar de bond met de volgende woorden zwijgen, wet is wet. Morgen vroeg om 7 uur zal de kruip gereed staan en zodra ze tot de 2. derde gevuld is wordt de schurk erin gedompond. Buiten of boot. Uilenspiegel werd terug naar de gevangenis gevoerd. De kruip werd smorgens naar de aangewees plaatsgebracht maar geen derverkoopsers liet het tipje van haren neus zien. Tegen de middag werd de uilenspiegel en lame op vrije voeten gesteld en naar de woning van de burgemeester geleid. Zit neer, eten en drinkt spakt de gaaf aan Hooperlulu en begint dan zo plezant te zijn als je maar kunt. Meer moet je heen toe, gewet het en je krijgt een voedsel, drank en een bed voor. De twee bakkers niet te hun buikje zielmishouden. Als alles veroiberd hadden keken ze elkaar strak aan. Zo bleven ze lange tijd zitten. Wanneer hoor ik nu iets vroeg de burgemeester? Tijdloosde een diepe zucht lame deed hetzelfde. En ze keken ook kander weer even strak aan zonder een woord te spreken. De gaaf begon te lachen. Is dat al wat gekund? Vroeg hij? Is het niet plezant vroeg uit de spiegel? Nee! Waarom lacht je er dan mede? Je hebt gelijk zet een band, ik heb erom gelachen. Als gewild spaktuin zal ik u eens vertellen wat ik de laatste tijd heb gedaan. Misschien vindt je dat ook plezant? Laat horen. Uit de spiegel verhaalde hoe wij op zijn de zwerftochten zijn er even naast de had geplaatst. Hoe hij de blinde had laten eten, de zieke genezen, pelzen op de kortgedalst, een kat verkort had en al de andere guitestreken die hij op zijn weg als het waren had gezeid. De schout lachte dat het tranen hem over de wangen rolden en hij zijn buik met de twee handen moest vasthouden. Hij moed ik de tijd steeds aan nog meer te vertellen en deed verschillende kruiken bier en wijn ophalen om de tong van uit de spiegel in beweging te houden. Als deze laatste op zijn ere woord verklaarde dat hij zich geen andere helderdaten herinnerde, sprak de burgemeester. Het is maar goed ook. Gezond iemand hoe sterven van plezier. Geboed nu tegenmoegen in zijn poets uitdenken die geen mij moet pakken. Ik zal er u door en dik voor belonen. Ik beloof het u, zei Thijl. Hij liet gans nieuw zoals ik er nog nooit een sterven ding zich een poets zult zien bakken hebben. En hij dacht, gezond remei naar geen tweede vragen beste heer, daar zal ik voor zorgen. Dan laat ik u vrij voor vandaag, zegt het de schout. En deze avond kunt je in de keuken uw mel nertigen, de meid is verwittigd. Maar vergeet niet dat ik morgen van u een meesterstuk verwacht. Uit de spiegel verliet met Lamme het huis van de burgemeester en ze gingen naar hun herberg om daar alles in de regel te brengen. En als nu maken dat we zo spoedig mogelijk buiten die verwensten stad geraken, stelde goed zak voor. Dat gaat niet best de vriend. Waarom niet? We worden door een schabletter in het oog gehouden. Mijn licht heeft de schout in ons nagezond om ons de stoots te beletten het hazenpad te kiezen. Hij zal ons al niet verder vertrouwen dan onder de hoeden zijn er pakkemannen. Als je niets uitvindt om die belachelijke kerel te vermaken zal hij ons weer opnieuw in de gevangenis doen opsluiten. Wat zou hem dat baten? Nee, beste Lamme, vandaag avond palen en slapen we bij de burgemeester van Luik als we hem voor eerlijk verwel wensen. Daar mocht gezekerd van zijn. Test de beter, wat zei het je van plan? Ik weet het nog niet, maar dat hij er plezier zal bij beleven dat zal wel waar wezen. Zijn dronken enige potten keuwerden in de stad rond en wisselden weinig worden daartijd niet gespraakzaam was waarschijnlijk op een middelzon om de schout eens ter degen beter nemen. Tegen de avond keerden ze naar de woning van de magistraat terug de keuken op en wachten. Uit een spiegel knoopte een praatje aan met de keukenmeid. Uw hier is een braaf man, zei hij die van pret en de goede pot houdt. Hij heeft pleiden oprecht lief. Gaat hij vroeg te bed? Nee. Hij zit soms tot middenacht in zijn boeken te snuffelen. Dan komt hij eens morgens laat uit de plamen gekopen. Toch niet, om 9 uur is hij reeds te been. Om na het ontbijt zijn de aanleiding te doen. Zo, zeg eens vriendje zou het gebogen een half kroontje willen verdienen. Wie zou dat niet? Hij wel, ik geef er u in, als je mij om 7 uur wekt. Dat zal ik. Hier is het half kroontje, maar doet het niet, dan geeft het mij terug. Geen nood. De twee vrienden gingen naar bed onder de hanenboken, maar sleepen als hadden ze in lang vorm. Ze waren bij de jong. Waar en op wat men dan rust, heeft ben geen moeite om in morfvaasarmen te geraken. Desmorgens hadden klok nog geen 7 uur geslagen, of de meid van de schout trommelde met de twee vuister op de deur van de zolderkamer. Ja, Reptile, het is goed. Je hebt uw half kroontje verdiend. Houdt u nu maar koes en wacht bij in de keuken, dan kunt je er nog geen winnen. Hij kleedde zich haast te gaan, terwijl hij de keren ervoor bleef ronken. Uile spiegel spoelde zich naar de keuken en sprak tot de meid. Laat me nu buiten zonder dat de schout het horen kan, en zeg hem niet dat ik uit het huis ben geweest. Goed begrepen, hè? Als ik het ermee deelt, vlieg ik de straat op. Hier is het ander half kroontje. Een half uur later keerde onze held in de woning terug, ging zijn makker wakker maken en samen wachten ze op de burgervader die weldraas en ontbijt zou komen nuttigen. Alles is in regel, sprak duidelijk zijn de gezell, hier er een paar uren verlopen zijn, keren we de stad luik de rug toe en zijn we weer zo vrij als vogels. En we zullen zelfs enige goudstukken in onze zak horen rinkelen. Wat zij het gevan plan te doen. Ter lang om te melden gezond het zien. Ik hoor onze plezante meester naar beneden komen. De schant zette zich aan tafel en terwijl hij zich de gerechten lekker niet spaken sprak aan de spiegel. Het is uw gewone te smogen zijn wandeling door de stad te doen. Als je vandaag naar de markt gaat zult je iets bijwoorden dat genoeg nooit aanschoud hebt en dat u zal doen lachen tot gegroen zit. Dat zal me plezier doen. Ik ben een man. Binnen een tiental minuten zijn we de baan op. Op weg naar de markt stelde tuin de schoud de volgende vraag. Weet jij dat de ene geest sterker is dan de ander? Geest, vroeg de man, bedoeld spook, de geest van het afgestorvenen. Nee, ik bedoel de kracht van de hersenen. De edemens heeft haar meer macht in dan de andere en dan moet deze laatste zonder dat hij er iets kan tegen doen aan de eerste gehoor samen wat hij hem ook oplegt. Daar geloof ik geen woord van en nogal zonder spreken. Gezond mij op zulke manier geen oren aan neien, zei de schoud die op zijn hoede was omdat hij ieder poets verwachtte. Het is de zuiveren waaruit. Als hij niet spreekt, hoe doet hij zich dan door de andere gehoor samen? Door zijn ogen? Onzin. Ik zeg u en haar haalt door zijn ogen. Hij kijkt de andere door dringend aan en deze voelt als twee scherpe besten in zijn blikken dringen tot in zijn hersenen. En al wat dat genen die hij meester is dan met zijn gedachte wil de andere uit. Ze waren nu op de markt gekomen. Wilt gewedden? zegt de tijl voor Twintig Kronen dat ik op een vijftal minuten hier iemand vind die slappe hersenen me zit dan ik en hem alles doen uitvoeren wat ik hem met mijn ogen gebied te doen. Twintig Kronen? Wel nu, ik neem de wedding aan. Begin maar. Bij gezeld van de schoud die tijd geen stond uit het oog verloor ging deze laatste rijenverkoopers en verkoopsvers door en kijk ze één voor één door dringend in de ogen. Eindelijk bleef hij voor een struische boer in staan die in kraam met aarde aardwerk bewakte en verluisterde de schoud toe dat wijf heeft zwakker hersenen dan ik. Die zwaar gebouwde boer in hoe dikker lichaam, hoe minder hersenen zij uit de spiegel wil ik haar eens iets gebieden? Zeker. Wilt je dat ze een paar malen rond haar kraam dans en daarbij roept leven de schoud? Ik zou het willen zien zijn de blinden tot mijn kinderen vochten. Zij moet gehoorzamen. Zij moet zeg ik. Zij moet. Terwijl hij deze woorden sprak stond de guit op een paar meters afstand van de boeg in en stijde haar strak aan. De vrouw kijk hem ook aan. Het duurde zo een paar minuten. De schoud lachte. De Twintig Kronen zullen in mijn beurs over gaan, zei hij uit de spiegel dat een half meter dichter bij de koopvrouw en fronste de wegbouwen. Zijn de donkere ogen schenen als vuur te schieten. Opeens begon de boer in rond haar kraam te dansen met korte en lange sprongen, nu en dansig zelf ronddrijende en voortdurend ripsen met volle longen, leven de schoud, leven de schoud. De straf sprak de burgemeester die verbaasde dansende vrouw aangrapte. Wil ik haar doen ophouden? Vroeg uit de spiegel vluisterend. Zonder spreken? Ja. Ik wil het zien. Tij leed de stap achteruit, fronste de wegbouwen en de boer in zonken afgemat op een mankje achter haar kraam. Het is speekwaardig zijn de schoud. Maar ik vind het niet plezant. Als het datbaar is. Toen nog die Kronen bij de Twintig en ik zal haar iets doen uitvoeren wat je zou brengen. Aangenomen? Aan de spiegel plaatste zich voor het kraam en keek de koopvrouw weer aan. Deze, als door een vierberoge sprong op, grepen zware knuppel, sloeg één der aarde vages van haar kraam en riep luid, dat is één. Een tweede volgte en viel uit stukken naast de scherven van het eerste op de grond. Dat is twee, kreeg het wijf. De schoud en al de omstanders lachten dat ze schokten. Wilt je het wat sterder? Vroeg eilens spiegel zijn de nieuwe meester. Ja, klonk het antwoord. Tijd deed de stap nader en keek de vrouw weer doordringend in de ogen. Deze keer, met een slag van haar een knuppel al het aardewerk van de plank, er riep, en dat is honderd. Daarna zong ze weer op haar bank. En wel, vroeg eilens spiegel, hoe vind je het? Je hebt je over 30 kronen verdiend. Ze zegt er aan die arme vrouw, maar niet aan mij dat ge-unpoeds hebt gespeeld. Ik wacht er nog steeds op. Gezond bij het wachten, niets verliezen, antwoordde de goud. En enige ogenblikken later, als ze de markt van later hadden, vroeg hij, zou het geniet zulke sterke hersenen en ogen willen bezitten, heel schoud? Zeker wel. 30 kronen der wedding en 10 om het te leren, dat zijn er 40. Wat zegt je ervan? De schoud was te nieuwsgierig om te weten hoe uit de spiegel het aan boord legte om zijn er even naast te met de ogen te bedwingen. En dat komt trouwens een burgemeester wonderwel te pas. Hij sloeg toe. Eerst betalen, zei Thuyl. Ik heb wel een volledig vertrouwen die nu gees goud, maar de mensen veranderen soms zo gemakkelijk van voornemen dat ik mijn eigen boerder eerst zou doen betalen. De graaf van Hubert Loulou telde de buntstukken in Thuys hand. Luister nu, met uw twee oren, zei deze hoe je het moet aan boord leggen. Gegaat aan de markt, gesprek met de ene of andere af en je betaalt haar 5 kronen om haar vaatwerk stuk te slaan en te dansen. Gewet voor dichtig met de ene of andere naar je verschoud en gesteekt 25 kronen zuiver in uw zak. En als je dan een echte sukkelaar voor je hebt, dan kunt je nog gemakkelijk 10 kronen verdienen met hem te leren hoe je de eerste 30 uit zijn de beurs hebt geklokt. Daaraan boven heb je hem dan nog een splinternieuw poets gebakken. Hoe vind je ze, heer Schout? Deze lachte, maar hij lachte groen. Hij was kwaad op zichzelf omdat hij zich zo ter dega had laten vangen. Eerst bestoord hij zich op de kruid te verreken en hem weer in de gevangenis te doen opsluiten maar hij oordeelde het eindelijk beter niet te laten merken dat het hem ergerde en hij er slecht gezind om was. Hij gelasten de meid aan de twee mannen nog een stevig baal voor te zetten en hem dan te verzoeken zijn huis en de stad te verlaten en erbij te voegen dat hij van oordeel was dat schone dingen niet lang mogen duren. In de naamiddag verlieten de twee gezellen luik en lammenzijd tot zijn eenmakker. Dat is weer al opperbest van stapel gelopen. Waarom toch duurreedsoeverwanten opzoeken? Ik zond de vrouw en gij met uw geest, we zouden de wereld bollen en rollen. Een droevertrek vertonen zich op tijds gelaten. Nee, sprak hij, nee, lammen er is iets anders voor me weggelegd ik wil moedig en nele wederzin en me beteren, volstrekt beteren. Daartegen ben ik de gaten uit Montpau de Goedstank Binnermonds en zonderdag te spreken in gepeinsen verslonden gingen ze vocht. Het einde van hoofdstuk 26. Boek 1, hoofdstuk 27 van Tijl Eilerspiegelin Vlaanderen. Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Tijl Eilerspiegelin Vlaanderen door Jan Bruilands. Boek 1, hoofdstuk 27 hoe Tijl en Lammen Bruilwansche goudkolen zeiden. Als onze twee vrienden onder de poort van de versterkte omheiding van Diest doorstapten, zijn Lammen tot zijn makker wat gaan we nou in Diestad aanvangen, beste Tijl? Dat kan ik u slechts zeggen als ik zal nagegaan hebben hoe de twee potens die er wonen en zo al uitzien. We hebben geen rode duit meer aan onze beurs, dat weet je toch wel. Als we de kroon van onze schout nog bezaten, dan zouden we ons niet moeten afvragen wat we hier komen doen dan zouden we regelrecht naar een afspanning stappen en daar onze intreek nemen. En nu? Gaan we hetzelfde doen, met dit verschil echter dat we er moeten opzinnen hoe we de kastilijn zullen betalen. Het is altijd hetzelfde. Aarmoede is geen schande. Nee, maar het is erg vervelend. Ge weet niet wat je vertelt Lammen. Als we nu gedurig met een welgevuld beurs rondnippen dan zouden we niet tenminste moeite mee doen om aan de kost te komen. Onze geest, onze armen en onze benen zouden roesten en op het einde zouden we voor niets meer goed zijn. En geen mens zou van ons spreken. Zou het gedat verkiezelijker vinden, oude jongen? Zeker, want het leven dat we nu leiden brengt ons naar de gevangenis. Een oude kennis. Ik ben een redskostganger geweest en zo slecht is het er nu juist niet. De tafel is niet al te vet, de wijn niet al te sterk en de slaapstenen niet al te zacht, maar ik heb vele boeren en arbeiders die de hele dag moeten werken en vroeten die het niet beter hebben thuis. Ik weet niet wat je vandaag hebt gegeten Lammen maar je ziet er zo zwartgallig uit. Ik denk aan onze toekomst. Zo, dat is het begin van de wijsheid. Als ik erover spreek, dan drijft je met mij de spot. Ik denk daar meer aan dan jij en zodra ik nele en moeder heb teruggevonden zal ik een gans ander mens worden. En jij dan ook naar ik uit uw woorden kan opmaken. Ik hoop het. Je zou toen vrouwtje moeten ontmoeten dan zou je vanzelf een ander man worden. Lammen kijk tijl met angstige blikken aan en kreef. Ik weet, de hemel bewarmen voor zoek een onhuil dan zet ik het weer op een lopen en ik heb begin met vagebonden leven. Dat je nooit van wel zou kunnen zeggen. En op droevertoon vroeg de ouderspiegel erbij. Ik misschien ook niet. Als je dat in het bloed zit kunt je het er niet uit krijgen. Ze waren op de markt gekomen. Waar nemen we onze intrek vroeg tijl? Ik laat dat er nu over. Laat ons eens zien waar het bijzonders te gastlog is. Hoe lichter de beurs weegt hoe rijker we doen moeten. Daar. In het Hof van Tienen ziet het er nogal betaalelijk uit. Daar zetten we ons voorlopig neerig. En ze traden het gasthof binnen. Uilenspiegel bestelde een stevig baal en twee kruiken diestersbier. Als ze lekker gesmeld hadden sprak daar, ik heb iets gevonden om onze voorraad in te nemen. Op de koel hier ligt een sterke koord die wel ligt tient om vaten in de kelder te laten. Als ik daar is op dansten het is te beproeven. Testen meer dat ik nog iets anders in het snuintje heb dat me daar even door de geest kwam geschoten. Er stonden twee diesten daar op de koer te praten en een 100 liter munstelijk vallen. Ik heb gezegd, je moet ze niet saaien man, ze zullen toch niet uitkomen. Dat heeft me op het idee gebracht om hier onze beurs eens goed te spekken. Hoe eerder, hoe liver. Allergerief is hier te vinden. Ik heb in de kamer hiernaast een grote trommel merkt. Dat is iets voor u best, jongen. Voor mij? Zeker, je gaat met die trommel rond de stad. Je slaat er met de stekker bovenaan op en als je ene hoop mensen bijeen hebt getrommeld, dan kon het geaan dat ik deze na middag om 3 uur de koninklijke dans en de indische dans en de Engelandans en je kunt er zo nog wel 20 dansen bijvoegen op de koord zou uitvoeren. Hoe moet je dat? Begrepen? Als het zijn moet. Gezegd het op een toon die je zou bezigen om te zuchten. Als het moet, hangen we dan maar op. Als ik wil wagen de nek te breken op de koord dan kun jij wel eens beproeven uw handen aan stukken te krijgen om de trommel te roffelen. Of doet gelieverd niets? Neem mij niet oevel op, Tijl, maar ik ben vandaag moedeloos. Waar is de trom? Uit de spiegel sprak met de waard en was het weldraad met hem eens om de dikke koord en de trom in huur te nemen. Aan de andere zijde dan markt wonen een familielid van de kastelijn en er werd overregenkomen dat thuis koord zou gespannen worden vanuit het venster van het Hof van Tienen naar het raam aan de overzijde. Schik alles op z'n beste, zei Uit de Spiegel, want als er veel volk naar de markt komt zult gevelen potterbier verkopen. Mijn mama had intussen de trom aan zijn lenden vastgesnoord en stapte de markt op waar hij in het midden post vatte en op het eiselsveld begon te roffelen dat horen en zien vergingen. Het duurde niet lang of een paar honderd mensen stonden rond hem geschaard en goed zak nam het woord. Geëerde burgers, burgeressen en kleine burgers van de goede stad Diest. Doet uwe twee oren open en luistert er langs wat ze ook wezen. Kent je de beroemde tijdklaas die een spiegel is, waarin uilen en mensen zich kunnen spiegelen? Van vader tot zoon danst men op de koord in zijn familie, dag in dag uit. En zo werd deze kunst van vader tot zo verbeterd en uitgebreid. Zodat Tans de laatste afstammeling van dat wereldberoemd geslacht tot Grotwo Leid van Alwiet ziet en degene die er niet komen naar kijken hebben ooggelijk en zullen als ze het door de andere zullen horen vertellen hun ogen roodvenen van spijt als ze die enige gelegenheid om dat wonder te zien hebben laten voorbij gaan. Ik zegt het dus dat de laatste dag klaasen die Tans in de goede stad Diest verblijft voor u zal dansen al de bekende spongen die op een koord te doen zijn. De Engelen dans, de Indische dans, de Oosterrijkse dans, de Turkse dans, de ronde vierkante dubbele gedreide in één woord al wat op de hele wereld gedanst wordt. De bevaamde tijd blijft dert één enkele dag in nieuwe stad. Komt zien geërde burgers, burgeressen en kleine burgertjes en als je het niet wonderlijk vindt moet geniet betalen want het heeft plaats in het openbaar om drie uur deze na middag hier op de markt. Zegt het voortburgers, zegt het voortburgeressen, roept het luid kleine Diestenarkers. En door enige kinderen gevolgd ging hij voort om op een andere plaats van het stadje na genoeg hetzelfde aan de inwoners van Diest kon te doen. Het hoeft niet gezegd dat op het aangeduide uur de markt zwart zag van het volk en allerogelijke gericht waren op het raam van het Hof van Tienen waaruit de beroemde koord en danser moest tevoorschijn komen. Daar werd het venster geopend een tijdstapte op de kort waarover hij scheent te geleiden tot boven het midden van de markt. Er zijn rip met luidestem, burgers, burgeressen en andere Diestenarsrass. Ik heb u iets te zeggen dat u gelukkig zal maken en waarvoor u mij eeuwen door hoe het dankbaarheid zal blijven betuigen. Gehoud wel echt allemaal van gouden muntstukken en hoe meer je er bezit hoe lief dat u het hebt. Wel nu, ik zal u die bezorgen in grote hoeveelheid als je doet wat ik u zeg. Ik weet niet of u een flauw denkbeeld kunt vormen van het Land der Kalabassen en waar dat wel gelegen is. Honderden en honderde uren van hier over twee grote zeeën en een woestijn moet gereis om echter komen ligt in groot land waar de mannen niet zwart, niet geel, niet rood, niet wit, maar helderblauw zijn en de vrouwen een lichtpurper gelaten vertonen. Die mensen zijn schoon maar ze zijn gevaarlijk voor de blanken en zich durven wagen want het zijn menseneters. Ik ben daar geweest en als ik geen buitengewogen luk had gehad zou ik hier niet op de kort zitten maar wel in de maag van de Kijzer der Kalabassenaars. In dat land heb ik geleerd heb genik u tot uw groot voordeel wens te leren. Het is de grote tovenaar van de Forster Kalabassenaars die mij het geheim heeft toevertrout omdat ik eens op een naam middag gered heb uit de klauwen van een groene tijger. In dat land was er grote rode kolen dezelfde als geer hier in de Brabantse moestuinen kwijt. Maar wat jij niet weet wat ik niet wist wat niemand bekend is die niet in de geheimen van het Kalabassenland is doorgedrongen en wat ik als een apostol van het welzijn van het mensendom overal in ons land ga bekendmaken is dat onze rode kolen door de heer werden geschapen om de mensen hier op aarde het geluk te laten genieten dat de rijkdom aan braver lieden met een gerust geweten schenkt. Luistert goed, burgers, burgeressen en al wat hier op de markt verenigd is. Deze aanbeveling was overbodigd, het was zo still op de plaats dat men erom zo te zeggen om elkaar kon horen ademen. Tijdens vervolgden de rode kolen brengen goud voort geloofd mij of geloofd mij niet want dat laat me heen onverschilig, alleen diegenen die vast geloofd hechten aan mij ne woorden zullen er wel bij varen. Ik herhaal dan de rode kolen kunnen verzorgt worden op het wijze zo dadelijk dat op elk blad genoeg goudstof kleeft om een kroon te maken zodat een dikke gezonde, zware kool op tijd van enkele maanden een 30 tal kronen kan waard zijn. Heb je het wel verstaan? Je vraagt me nu wat je moet doen om die uitslag te bekomen. Het is dood-envoudig geloofd mij. De calamassaanse tofenaar wiens enige geliefde perpere dochter ik met levensopovering uit de klauwen van hun goede tijgen redden, zoals ik de eer had tot u te zeggen heeft mij getoond hoe ik een poeder moest bereiden dat de rode kolen tot die trap van goud voortbrengen moet leiden. Alvoren ze de konen te zeien zei je dat poeder op uw land en gezocht verbaasd staat was er der bladeren te zien hoe het goud er in een dikke laag op de voorschein komt. Het poeder werkt zodader straf dat het uit de aarde de verborgen goudstofjes aantrekt en zo komen ze langs de sap opslopen in de wortels der Kolen tot in de bladeren waar ze uitgewaasend worden en blijven aankleven. Nu zult u je afvragen waarom koopt die geleerde en beroemde tijl geen grote landen en kweekt hij zelf geen goud. Daar zal ik u op antwoorden burgers en burgeressen en andere distenaars. Ik heb het u trouwens reeds gezegd ik ga van dorp tot dorp en van stad tot stad om het mensdom gelukkig te maken. De verkoop van mijn kalabassa de stoverpoeder brengt mij genoeg op om onbekommer te leven en ik vind een onuitspreekelijk geluk in het gelukkig maken van mijn even naast hem. Zegt u dat niet genoeg? Ik zou me zelfs willen toekomen mijn pakjespoeder gratis uit te delen maar het vervaardigen van deze laatste kost mij een kroon per pakje zodat ik tot de bedelstof zou gedoemd zijn als ik ze voor niets moest geven. Daarom kosten ze een kroon en ik kan als dergst één per man verkopen daar anders mijn voorraad te spoeder zou uitgeput wezen. En dan moet ik u nog zeggen ik ben verplicht terug naar het verren land te trekken over twee zeeën en door een grote woestijn waarmee mijn poeder wordt gemaakt te gaan plukken de eerste paasdag als het midden nacht is en de maan niet schijnt dus één kroon per pakje en één pakje per koper binnen enkele ogenblikken zal ik in de gelachszaal van het Hof van Tielen tot het verkopen overgaan zodra mijn knerklammen op de trom zou roffelen mocht gebinnen komen hij danste een paar malen op de kort en gleed dan weer naar het ruim dat als hier gevochten werd om het kost bij za te kopen hoeft niet gezegd er was geen mens in heel diest die geen pakje van het kostelijk goed kort als hij een stukje grond van een 4 km ergens had liggen voor iedere koper had tijdens de volgende aanbeveling over wees voorzichtig want het zaad is zo dader fijn dat het weg vliegt als je het zakje mocht willen openen vooralleen het te moeten gebruiken leg het dus zorgvuldig weg want gaan zeiën neem dan een zak met aarde tol je zorgvuldig het zaad in uit sluit dan goed de zak en schut er een half uurtje mede zodat de aarde zich allerbest heeft kunnen mengelen met het gedek u hebt verkocht dan kunt gezeiën een hand voor aarde per 10 voet ga nu in vrede en dat gespoede gereik mogen het wezen en blijven dat is mijn vrouw me wens met een gezwolle beurs verliet het tijl en lame tegen de avond van tienen en stapte snel voor want is ware van de oordeel dat ze niets poedig genoeg buiten de versterkte omheiding van het stadje konden geraken de wereld wil bedrogen zijn zei uit de spiegel als ze op de weg waren naar scherpenheuvel een doodarm gehucht dat later als bedenvaartplaats een grote faam zou verwerven de mensen zijn rare schepsels beamen de goed zak en hoe meer zand ge in hun ogen werpt hoe klaarer dat ze beweren te zien zeg me in stijl wat heb je nu eigenlijk in ruil voor hun schoon gouden geld in de handen gestopt eilenspiegel glimlachten als ze kunnen zaad van de een of andere plant had gegeven dan zouden ze gezien hebben dat ik het bedroog want ze zouden geweten hebben wat voor zaad het was ze mogen het pakje niet openen die opmerking duit aan best te lammen dat je de twee poters nog niet voldoende kent kleine kinderen en volwassenen zijn dezelfde schepsels het is voldoende dat gehund iets verbied opdat ze het onmiddellijk zouden doen van de tien zijn er zeker acht die zodra ze op de markt waren even hebben moeten kijken in het pakje je mag er zeker van wezen dat ze later als de koning geen geld geven boos op zichzelf zullen zijn omdat ze het mislukken van de goud ookstand zullen wijten aan hun nieuwsgierigheid om het zakje te openen ik ken ze en daarom heb ik er iets in gedaan wat dan wel op de koer van het Hof van Tienen stond een grote bak waarin het zand dat smooien gezindige lachkamer wordt bijeen gekeerd verzameld wordt dat heb ik even kort best te lammen dat is oude straf kreeg goed zak kan nooit de straf wezen als je mensen wilt vangen ze tijl ze basten in lachen los en vervolgden hun weg het einde van een stuk 27 boek 1 hoofdstuk 28 van Tijl Eule Spiegel in de Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart De Leeuw Tijl Eule Spiegel in de Vlaanderen door Jan Bruilands boek 1 hoofdstuk 28 loontje komt om zijn boontje verschrijd in de dag gereeds viel de regen plassend zonder ophouden alsof een tweede zond vloed het aardrijk wilde tijsteren Eule Spiegel in goed zak tropen dan ook van het nat als ze te leuven kwamen en in de rode leeuw hun intrek namen wanneer zij smorgens hun schoenen wilde aantrekken bemerkte ze dat hun schoensel door de regen en de modder zo hard werken worden dat ze niet weer bruikbaar leken een paar nieuwe schoenen zijn lammen zal ons allerbest van pas komen dat is zo, antwoordde Tijl maar ik hoef niet dat je toch veel in uw beurs hebt moet waar en ik moet hier de laatste kroon laten wisselen die de diester naast mij hebben gegeven voor het vare zand van het Hof van Tine we kunnen toch niet op onze blote voeten door de straten van leuven wandelen dat is zo ik had gehoopt hier te leuven onze handel in goudkolen voor te zetten maar dat zal niet gaan gehoord hoe gisteravond de gasten hier pret hadden als die oude deugdiet vertelde hoe Eule Spiegel die van diest heeft beegd genomen en hier dus spoedig bij de leuven worden gegrepen als we dat spelletje herbegonnen ze zouden ons dadelijk herkennen en ik zou voor geen geld de wereld terug in de gevangenis willen komen ik heb er eerst te veel op mijn de lever best te lammen en het geen witte diest hebben uitgestoken zou wel licht voldoende wezen om ons levenslang achter de grens los te zetten wat gaan we dan doen hij zei toch een mens zonder gedachte ik weet niet hoe jij door de wereld geraakt als je zo alleen rondloopt dat gaat vanzelf tijl op uw blote voeten geraak je er ook door zeker maar het is niet plezierig en zeker niet als een glas scherven of dagels op de grond liggen gelukkig heb ik bij een schoenmaker op school gegaan en ik ken iets van de stil we zullen de basen paar blokken te leen vragen en ik zal ervoor zorgen dat deze naar middag als we weer op reis gaan onze schoenen zo zacht zijn als waren ze van fluwiel hoe gaat gedachte aan boord leggen de eerste de beste schoenmaker zal zijn paar uren in het vet laten weken en klaar is kees de blokken wedden hem door de hospets bezorgd en tijd deed zich de winkel van een schoenmaker aanwijzen uit de spiegel verliet de rode leel zijn schoenen en die van lammen onder de arm pas wat hij enige stappen gedaan of daar bleef hij verrast staan nam zijn pet af voor een vrouw die hem wilde voorbij gaan en zei op zeer beleefde toon dag je vrouw trui de aangespokende keek hem aan en stoeg de handen samen van verbazing als ze onze goud herkende zei het geen kreeg ze ja ik ben het omdat ik moeilijk een ander zou kunnen zijn de vrouw wilde haar een weg voortzetten luisteren een ogenblikje je vrouw trui ik ben zo gelukkig dat ik u hier ontboet ik ben een heel ander mens geworden dan toen ik bij de rector woonde en het heeft me altijd zwaar op het geweten gelegen dat ik u zo heb beledigd is het waar gezijd de braast de allen vrouwen die ik ooit als keukenbijd in al mijn posten heb aangetroffen en ik heb bitter spijt gekend omdat ik niet bij de rector in dienst ben gebleven het is oerschoord geweest ik weet het en het is juist daarom dat ik bloedige tranen heb geweend spijt komt altijd te laat als ik iets voor u kon doen ik zou alles vergeten en vergeven en u terug in dienst nemen maar we hebben een knech die iedereen met vrede laat en de heer rector de grootste voldoening geeft geziet je moet niet denken weer ons terug in huis te komen de heks neemt van tevoren haar en maatregelen dacht uit de spiegel ze vrees dat ik naar de rector gaan zou en dat de man die veel van me hield mij weer als kleurt zou willen waarom heb ik nu toch dat neidige wijf aangesproken een denkbeeld vloog een plots door het brein als ik onze schoenen eens niet invetten op kosten van de rector en hij vervolgde best hier vrouw, ik zou gegaan dat we bij u in de keuken zitten maar dat kan geen zins gaan zoals niet als jij het mij moest voorstellen trui kijk nu wat vriendelijker ik heb een andere post de aanschad gingen tijdens volgt waar ik morgen reeds in dienst moet komen samen met mijn makkers maar we kunnen niet verder reizen omdat onze schoenen zo dadelijk hard zijn geworden van het slijk ik wil ze laten invetten waar woont de braver man die de eer geniet oeuwen schuissel en die van de rector te maken bij hem ben ik zeker het beste schoensmeer te vinden wel zijn trouw die door de vleijing de woorden van de tijd werd ingepaamd ga met mij mede, ik zal u bij Bas Chris pijn brengen, hij heeft goede wagen en rek het niet veel de meid bracht aarderspiegel bij de schoenmaker die het week aannam en beloofde de schoenen goed gesmeerd en zacht geklopt de schoenen bestellen in de rode leeuw het kost 15 staatjes voegde hij erbij nee, overwoog tijl, zo niet ik betaal geen dakt dan zou het te moeite niet loonen zo beleefde hij geweest tegen die helf hij bedacht zich in de ogenblik en zei, ik zal de schoenen zelf komen halen ze moeten in ons gasthof nu juist niet weten dat we iederstijds een paar schoenen bezitten ik kier in de daarmiddag terug Bas hij bedankte nog eens alle beleefd de keukenmeid van de rector en verdied het werkhuis van krispijn die 15 stuiven zo sprak hij tot lammen als hij deze zijn wedervaren had verteld zullen we in zeven schuimende potten bier omzetten en de rector kan ze van het loon van trui afhouden als hij ze niet zelf wens te betalen hij had echter zonder de waard of beter gezegd zonder trui gerekt zodra hij meester krispijn van later had besloot de meid die bij het terugzien van aarderspiegel zich had herinnerd hoe deze laatste haar had beledigd en voor het lapje gehouden de schoenmaker te verwittigen met welke deugd niet hij te doen had gemoet voorzichtig geweest Bas sprak ze, want die field die u daar even zijn de schoenen heeft toevertrout zal u trachten te bedriegen daar zijn dit oud genoeg voor antwoorden de pekker dat hij het maar eens beproven zegt dat niet? ik weet dat wat hij in staat is hij heeft tegen Gans het huis over hoop gezet we hebben hem moeten aan de deur smijten en dat is nog niet alles later hebben we vernamen wie hij was er is geen plekje in heel Brabant of hij heeft aan de mensen beet genomen raar ter zoeiheid hoe zou ik dat kunnen ik heb de keer ontnooit gezien voor deze dag tijdel uilenspiegel wat gemes zegt zo, zo, zo dat is nu die vermijder poetsenbakker je hebt gelijk je vrouw trui dan moet ik op m'n hoeden wezen hij zal mij niet vangen de goud, dat swerik pas maar op, dat zal ik en de keukenmeid vond aan de winkel van de schoenmaker terwijl tijl en lammen in de rode leeuw op de gezondheid van trui en haar hermeester voor 15 stuivers dubbele bruinendronken Bas, zijn de gast van krispijn als deze de vuile schoenen van de twee makkers even bekeken Bas, we moeten wij nu eens uit de spiegel spelen en de kwast ene partbakker dat zou boontje zijn dat op z'n loontje kwam als we de schoenen eens met bedorven vet eens meren dan worden ze ook zacht en het zal de rekkel weinig kunnen schelen of het vet bedorven is of niet ik weet er iets beters op we zullen ze met gesmolten pek bestrijken en ze zullen zo hard worden als stenen dat is het, zei de knecht ik ga er zo dadelijk aan beginnen zo gezegd, zo gedaan en als uiterspiegel in de middag terug in de winkel verscheen, waren de schoenen gepekt en met een dunne laag bedorven vet besmeerd zie hier, zei krispijn, ik heb er hem best op gedaan ik heb ze ook eens opnieuw gekleurd en dan goed ingevet ze zijn nu zo goed als kwamen ze spiksplinteren nu uit de winkel je zult er niets tegen hebben, niet waar als ik er 20 stuivers voor in rekening breng de schoenen, het is gratis voor niet ja het is niet te veel, spakt duil en de hirector zal er niet tegenop zien de hirector heeft je vertrouwen niet gezegd dat ik als kregper hem in dienst ben daar komt de deugd dit met zijn streken voor de pinnen, dacht de schoenmaker als hij maar eens wist dat hij reeds de gevobte is en hij antwoorde ik dacht bestaan te hebben dat hij zijn het dienst verlaten had ik ben dat van plan, maar het zal op zijn vroegst toekomende maand zijn ja, nu dat je dat zegt zolang ik bij de heer Rector woon moet hij voor mijn klederen zorgen en daar zijn hoofdtexels en voettexels in begrepen gemoet dus die 20 stuivers op zijn rekening zetten goed, zij de schoenmaker als hij de prijs wat hoog vindt, zeg hem dan dat ik van het beste vet heb gebruikt van het allerbeste vet dat zal ik spakt duil in de winkel met twee paar schoenen als de straten er achter hem toe viel zij krispijn tot zijn nek necht geziet het, boontje komt om zijn loontje uit de spiegel bestaat een paar kat oren dat wil zeggen dat hij een zeer fijn gehoor had hij voordat met gezichten van de pekker wat mag dat beduiden vroeg hij zich af boontje komt om zijn loontje het is me opgevallen dat die leerdief zo gemakkelijk geloofde dat Rector de 20 stuivers moet betalen daar steekt iets achter hij bekeek dan keurig de schoenen hij draaide ze om en nog eens om en schudde bedenkelijk het hoofd dan verwijderde hij met de wijsvingers de dunne laag vet welke de knicht van de schoenmaker er had opgelegd en hij kreeg heb ik het niet gedacht de deugd heeft ons schoensel nog harder gemaakt dan ze waren dat is nog een streek van die lelijke trui haar moeder moest tien lange neusen krijgen maar als die deugd niet van een pek draait denk dat hij tijd uit een spiegel kan beetnemen dan is hij er nog niet half ik zal hem dat anders aan zijn verstand gaan brengen hij keerde op zijn stappen terug als zijn voer het raam van meester krispijn gekomen was dan mij een zei de schoenen bij het voorste gedeelte met de rechter hand en sloeg met aller geweld in zistel de gekleurde ruitjes uit die het vinsten van de schoenmaker verseerden basis knicht waren door aan het lachen en praten over de goede poed die ze uit de spiegel de bevruimde plaag is hadden gespeeld als de glas scherven de rinkelen het op de weektafel vielen aan de welke de twee pekkers gezeten waren ze sprocken beide verrast op en keken naar het raam op dit ogenblik stak uit de spiegel het hoofd door een opening in het venster naar binnen en vroeg met spotten de stem zeg eens baske, het is goed vet maar de rector zal misschien wel wel weten of het varkensvet is, wat is het voor iets bekijk het toch maar eens en één voor één vlogen de twee schoenen van uit de spiegel langs de ruiten in het vertrek de baas geeft een spanriem de knechten een schoenmakersmess en beide stormen naar buiten tijd was echt te verdwenen en nog de valwoede beve de krispijn nog zijn niet minder boze knechten konden hem vinden en nu naar die duivelse keukentang, zijn uit de spiegel als hij zo snel zijn beden hem dragen konden wegvluchten die moet toch ook weten dat boontje om zijn loontje komt als hij een eindweeks gelopen had en achter zich kijkende bemerkte dat niemand hem naliep ging hij met versnelde stap naar de woning van de rector deze bewoner een zeer groot huis dat met de hoofdgevel op de markt stond en met de achtergevel in een spallen zijstraat uit gaf langs die kant was de keuken gelegen waarvan het brede raam in die plaat ligt nam om trui toetelaten goed te zien hoe ze de spijzen te bereiden voor de lekkerbek van de rector en zijne niet minder op spakelijke gerechten verzond te vrienden thuis loopt hij dat fenster en het lichaam tegen de muur zodat alleen een gedeelte was en gelaad voor het glas scheen keek hij daar binnen op de tafel voor het raam stond een overgrote pot met tegenvuld trui had haar mouwen opgestroopt en kneden de bloem en de melk zodat haar blootenarmen soms bijna tot over de ellenbogen in het deeg verdwenen Plots linkspontuin voor het raam stond met een de schoenen van Lange het glas aan stukken en wirpt de twee schoezels van zijn makker in de pot met tegen zodat dit laatste langs alle kanten weg spatten Truispontver schrikt achteraat Het spot het gelach van uiterspiegel die zij nu voor het fenster bemerkte klonk in haar ogen en zij verdam de volgende woorden boondje komt om zijn loontje oude trekmuts Paas Kispijn heeft uw raad gevolgd en de schoenen allerbest ingevet ik kom ze u eens laten zien dan kun je hem laten weten dat je er tevreden over bent en weg was hij de oude trui kon geen stap doen haar benen waren zo zwaar als lood ze zoek zucht het op hun stoel tijd spoelen zich daar de rode leel beste lammen zei hij hij bracht goed zak op de hoogte van het invetter de schoenen en van het inslaan de ruiten van Paas Kispijn's raam en Thuis Keukenvenster de schoenen waren nu niet bewaard voegde hij erbij ik heb ze dan maar zo nuttig mogelijk gemaakt goed zak lachte dat het tranen hem over de wangen liepen vind je dat zo plezant vroeg Thijl hoe zullen we nu onze reis voortzetten ik heb het niet gezegd ik heb het niet gezegd hoe zullen we nu onze reis voortzetten daar vraag ik niet naar ik had het geluid van de pekker en van de oude deegkneetster willen zien Thijltje daar had ik een week van mijn leven willen voorgeven ze waren echt kostelijk luister nu eens goed want we moeten voor onze voeten zorgen en ons geld hebben we groot nodig ik heb een voet als de Paas en eerder een half uurtje van lopen is gaan zij de schoenen de weg van aarschot op en de voeten van uiderspiegel daarin zitten dat verzeker ik u de knecht heeft nog een grote hoeve zie eens of zij de hoeveizers u niet passen zou het gedenken kijk er is daaruit jij hebt voeten open heel ontbijt zou kunnen opgeniet worden schik het op zijn beste want over een half uurtje ben ik de pijp uit als de pekker hier nu eerst moest binnenkomen zou ik een paar onaargename ogenblikken beleven dan ga ik zo maar dadelijk eens zien waar die knecht zijn hoeveizers bergen en of ze het mede nemen waard zijn zo ik moet wel het geval geweest zijn want enige stonden later stapte de twee vrienden flinke over de banen naar aarschot teil met de schoenen van de waard uit de rode leeuw aan de voeten en goed zak beslagen met de ijzers van de knecht de afspanning het einde van hoofdstuk 28 boek 1, hoofdstuk 29 van teil uiderspiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart De Leeuw tijd uiderspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 1, hoofdstuk 29 hoe de kaalbekkenaars en de gemeentehuis bouwden en uiderspiegel en licht in bracht het regen is in zijn paar dagen niet meer de zon had de grannste dag in de onbewolkte lucht gehangen onze twee vrienden stapten langs de grote baan die leiden langs schurige hagen en frisse struiken of onderhoog gekuinde bomen door de laatste straalende dag voor steen met purper en rood in de toppen gekleurd teil sloof met welbehagerde zonne lucht op die als een balsum in zijn zwellende longen dron en hem met leven weer roze gedeet inzien terwijl de kant van de vallende avond die wilde nog verhoogden hij spak geen woord geheel onder de indruk van die heerlijke natuur Lammes geen niet getoffen door die prachtige avond want hij zei op doeventoon zodadelijk is het donker en we kunnen wel in een gracht of onderdelen uit de spiegel werd in zijde mijmeringen waarin ook Nelen een groot aandeel had door de uitroep gestoord en op spijtige toon voegde hij zijn gezell toe zei hij daar weer houdt u aan mond ik zal hem niet weggeven zijn Lammes allewel ik hem voor het ogenblik zeer wel zou kunnen ontberen ik verga van de honger en ik heb niets om onder mijn tanden te brengen het is weer hetzelfde kreeg uit de spiegel als hij twee woorden zegt zijn er drie bij van eten, drinken of slapen voelt ge dan niets tegenover die eindeloze kant van al wat ons ombringt ja, sprak goed zak ik voel het op er best hier in mijn buik ben mijn maag lelijk groot omdat het er zo kalm is Lammen, Lammen gemoest beschaan zijn ik kan er toch niet aan doen dat mijn ouders mij een maag hebben meegegeven die altijd moet gevuld zijn om ze te doen zwijgen beste makker blijf hier nu eens een stond stil hoe fris speelt dat windje langs ons gelaad en bouwsomt ons met tegeuren van al de bloemen van veld wijde en bos en rondom ons is alles plechtig stil zie hoe de avond een grouwe tint over alles uitspreidt hoor de kreekeltjes hun avond gebed zingen op de boer ter gracht hel in de verte roept de koekhoek kunt je iets schoners wensen hier zou ik mijn heel leven willen slijten als alles er bleef zoals het nu is en geel Lammen werp je bovenste koorts nu eens af en gezond voelen zoals ik kijk toe hoor en spreek dan is er iets heerlijker te wensen een ogenblik keek Lammen zijn een gezell met grote ogen aan het was alsof hij zich afhoeg of tijd wel gezond van geest was op dit ogenblik eindelijk sprak hij beste vriend de kreekeltjes zingen misschien zeer lief en de koekhoek is wanneer de best gebekte aller koekhoeken en ik heb niets tegen dit windje en tegen de vallende avond en het doet me daarin boven veel plezier dat ik het schoon vind wat mij betreft ik zou een wakend willen horen blaffen omdat ik dan zou weten dat er een woning in de buurt is en we geen tiental uren van de streek verwijderd zijn ik vrees dat zo ik nu wel het geval is en dat kan ik om de tuivel mij niets schoon te vinden gehebt geen gevolg kreeg uit de spiegel boos en stapte verder horror, Zellamme horror heb ik tijd sprak geen woord meer en scheen niet de minste aandacht meer te gunnen aan zijn gezell die morgen zijn brommend naast hem voortscheid het was nu ganz donker geworden maar in de maand verscheen aan de hemel en wielp haar zilveren licht op de baan plotsend in bleef Lammes staan horror, zegt hij een hond de edels, de vriend de mensen hij ligt aan de band en dus bewaakt hij hun huis we zullen dan toch een onderkomen vinden voor de nacht en voor uw onversaderbare maakzak ik hoop het zelfs delde de stap en een weinig verde waar de baan draaide lag er een grote hoeve met helve lichte fensters voor hen ze traden op het hoofd en klopten aan de deur werd onmiddellijk ontsloten een sterk gebouw de man stond haar in het licht en vroeg wat verlangt ge eten en slapen we gaan naar aarschot en hebben reeds een groot uitweeg afgelegd kom binnen en zit met ons aan tafel teil en lammen traden in het ruimvertrek waar alles van welstand getuigde de bazin, een drie tal knechten en evenveel meiden en de zes tal kinderen waren het avondmaal aan het veroorberen een grote schotel dampen de aardappelen een lekkere potsaus en een ferme pad met spek werden dapper aangesproken dat goedstak zich geen twee maliet uitnodigen om het eten te helpen opruimen en te verzenden naar zijn maag hoeft wel niet gezegd na het eten gingen krechten meiden en kinderen op een wink van de pachter na een goede avond te hebben gemompeld hun slaapsteden opzoeken en onze helden met de boer en zijn vrouw alleen als genieten van moeidheid sprak de pachter zal ik nog een potbruiden laten ophalen en kunnen we wat praten ik houd er niet aan zo vroeg slapen te gaan dat gaat me, zei uit de spiegel ik trek ook sterkte naar het bed als het niet anders meer kan slapen is zo goed als doodwezen en dat zullen we nog lang genoeg moeten zijn ja, beaamde lammen slapen, dan doen we maar op het laatste hij gielde versrikkelijk en het was hem aan te zien dat hij na zijn maag tot berstenstoeten hebben gevuld zich met welbehagen op een ruststeden zou hebben uitgestrekt en de slaap heb spoedig best er zou geweest zijn hij wilde echter zijn de makker niet te tegenspreken de boer niet mishagen en daarin boven stond de beloofde potbruiden hem nog al aan de pachter is gingen bier uit de kelder halen wensen alle een goede rust en verdied is gelijks het vertrek weet gewerkt wie er zit vroeg de pachter nee, dat weten we niet we volgen de weg daar aarschot zonder er beter over ingelicht te zijn je bevindt u op de kershoeven die gelegen is onder de gemeente Kaalbeek zo je hebt toch wel eens van Kaalbeek horen spreken toch niet onze gemeente is anders overal bekend want we bezitten hier de wijste mannen van heel de omtrek ik ben er één van tijdelijk keek de boer onderzoekend aan maar voor de gek of beende hij het geen hij zegt de pachter zat daar met het ernstigste gelaat dat in wijze van het broep de Kaalbeek vertonen kom nee, dacht aan de spiegel, met zo'n onnozel gezicht met zo'n donder blik met zo'n wijdemond kunt geniet spotten de man meent het in volle ernst ja, sprak hij het nu gezegd ik heb de leuven vernomen dat er de Kaalbeek zo'n bevaamde kerels huizen geen herinnert u wel, herlammen dacht dat de rode leeuwen ons van gesproken heeft ja, antwoordde Goedzak ja, energieel de weer als een neilpaard ja, ja, de rode leeuwen heeft de baas van Kaalbeek ja, ja, zo is het onze schout is de verstandigste en de slimmste kerel van het land ging de pachter voort maar ik heb hem toch al eens bewezen dat ik hem meer van wist dan hij dat bemerkt mij als mijn muziek zij uit de spiegel als ik u daar straks de deur zag openen daar ziet er mee een man uit die lijkt verstandiger te wezen dan de verstandigste van heel het land het riekenzout spakt een gevleide boer er is nog meer dan 1 ton in de kelder voor uitlammen doe het bier van ons gast hier dan toch eer aan vind je ook niet dat onze pachter zo'n keer slim uiterlijk heeft zeker, zeg Goedzak, wie is ogen kleiner en kleiner werden en die weer zijn mondopende als een schuurdeer zeker, het bier is zo slim als het uiterlijk, op uw gezondheid het is toch maar zo, spakt de boer en ik zal u eens een staaltje van geven luister maar eens goed en ik heb niet vele woorden nodig om u zo iets aan te tonen verleden winter, zo rond kerstmis was de raad van Kaalbeek vergaderd en ze hadden een vuur in de haart aangelegd om een hele os te braden hoort u het langer, een hele os ja, zeg Goedzak ja, de pachter is zo helemaal een hele wat heb je genuweer gezegd? nog eens drinken? schenk maar in de blokken hout gaven echter zulke hoge vlammen ging de pachter voort dat ze op het laatste de wijze mannen zouden gebraden hebben wat zullen we daarmee doen? vroeg de schout die zijn boekspijp bijna in brand was geraakt ze beraatslaagde hoe ze de hitte konden tegenhouden en eindelijk werd er besloten natte graszoden voor het vuur te leggen dat hielp echter niet lang want zodra de zoden door de vlammen gedroogd waren begonnen ze ook te branden en nu kreeg de raten nog lastiger de schout besloot dan dat we maar naar huis zouden gaan daar het bij het vuur toch niet uit te houden was weet ik wat ik toen heb gezegd? dat raad je in geen honderd jaar wel, grijp gezegd laat ons wat opschuiven de pachter keek uit de spiegel met grote ogen aan hoe weet jij dat, kreeg hij heb je dat voor een vertellen toch niet, zei Thijl ik heb dat zo maar gedacht je ziet er een slimme kerel uit dat hebben ze me nog gezegd het is spijter dat je geen kaalbeek ernazijdt ik heb er zelf spijt van het is mijn schuld niet maar wel die van mijn vader waarom wonen die nu ook niet de kaalbeek hoe is het mogelijk dat mijn elders kan gaan wonen dat begrijp ik niet, begrijpt jij dat lammen goed zak was bijna in slaap geraakt hij opende een ogen sprak ik begrijp er niets van ja op uw gezondheid er is niets meer in mijn beker als hij dat vast stelde openen hij zijn tweede oog zal nog een pot ophalen zijn de pachter en ging naar de kelder zeg eens lammen, vluisterde Thijl haat u uw ogen eens openen en uw oren ook de vind is oprecht kostelijk en hij zou het oevel kunnen oplemen als geslaapt wanneer hij zijn wijze daden verkondigt we moeten hem bewonderen we gaan hem hier warm en wel uit en we kunnen misschien de kaalbeek een goede oogst opdoen ik zou enige dagen op de kerst hoeveel we er door brengen in een bed giel de lammen hier is een vers stoopje zij de pachter die we eens dadelijk zullen aanspreken hij schookt de bekers vol en nu zal ik u eens vertellen hoe ik de wijze mannen heb geholpen als we een gemeentehuis hebben gebouwd dat is de moeite waard als we zo'n gebouw op te richten en de plaats aangewezen was waar het zou staan gingen we naar het bos aan de andere zijde van de heuvel om er bomen voor de balken uit te kiezen al de kaalbeekenaars toegen aan het werk de bomen werden geveld de takken weggehakt en de stammen met 3 of 4 bij elkaar gebonden dan duwden we ze de berg op en moesten we al onze krachten meerapen om ze tot op de top te stoelen als we zover waren kwam echter het gewichtigste en een gevaarlijkste werk slechts aan nu moesten wij de samengebonden stammen de berg afdragen dat heeft moeite en zweet gekost gemoogd het geloven als we aan de laatste pak waren schoot de koord los en daar boden de stammen achter hem elkaar en zonder dat wijze aarderaakte de berg af en ging er rustig bij de andere liggen of we stonden te zien wie had nu durven denken dat zulke afgekappte bomen dat ze alleen konden naar beneden rollen en de weg kende om bij de andere te geraken zou dus dat we allemaal kunnen vroeg te schout dat zou wel, zei ik het fout te be zien ik verwette er een ton bruin op aangenomen we hebben dan al de samengebonden bomen weer naar boven gestuurd en daar de koorden losgemaakt en ik heb mijn wedderschap gewonnen al de bomen roelden en boelden naar beneden en aardat en gingen netjes naast elkaar liggen hoe ge dat toch zo van tevoren wist ze uit de spiegel ja ja, sprak de boer en klopte met de wijsfinger tegen zijn voorhoofd daar zit wat in en van het beste Lamm had weer de ogen gesloten en zijn hoofd zonk naar zijn borst heb je het gehoord Rieptij luid zodat ze makker wakker schoot en verbaasd opkeek heb je het gehoord hoe de boomstammen hoe gezell slaapt en luisterdiet zijn de pachten gestocht nee nee, sprak goed zak mijn ogen zijn toen met mijn oren staan open geert gesproken van de bomen die allemaal naast elkaar stonden ik heb dat nog gezien ergens in een bos het is heel schoon op je gezondheid en wat is daarna gebeurd vroeg Thijl wel ging de boer met zijn verhaal voort dan hebben we de bomen doorgezaagd en er balken van gemaakt en stenen en van alles bijgehaald op de bouw te beginnen als dat alles nu klaar was bemerkte we dat we een kleinigheid vergeten hadden we moesten de grond uitgaven het is waag daar zou ik ook niet aan gedacht hebben ga je ook niet erlammen deze had moeite gedaan om wakker te blijven en te luisteren nee, zei hij, de grond, nee dat is hard om te slapen ik heb liever een bed gezijd een onverdragelijke ezel sprak oude spiegel streng ja, zei de pachter ik geloof niet dat uw oorbakker het kruid heeft uitgevonden dat is inderdaad geen uitvinding van hem allewel hij toch andere uitvindingen heeft gedaan zo kwam hij eten voor zes drinken voor twaalf slapen voor 24 man en luisteren voor een kwart mens dan zei hij dat ik beginnen uitgaven natuurlijk maar er kwam er weer een moeilijke zaak voor de pinnen als we veel geswoegd tegen zweed en als slaver met spade schop, houweel en kruip gewerkt hadden was de koud eindelijk diep genoeg maar nu lag er vlak naast die grote put een hoge hoop uitgegraven aarde een echte berg die zou nu langs een kant en nog wel vlak voor de hoofdgevel het gantse gemeentehuis weggedoken hebben wat daarmee er aangevangen goederaad was er echt uur op die stads ik heb het gevonden geheel alleen gevonden ik heb het gevonden ik heb het gevonden geheel alleen gevonden en zonder er lang te moeten over nadenken jongens zei ik we moeten dadelijk een koud graven om er die hoop aarde in te storten we werkte weer met spade schop, houweel en kruip en we kregen de hele hoopgrond in onze nieuwe put maar nu stonden we daar weer voor de hoop aarde die uit de tweede put was opgehaald geworden er was niets aan te doen en we hebben weer een derde koud gegraven en dan een vierde en een vijfde telkens de aarde van de voorgaanden hebben overgestort en zo ligt u de hoopgrond in heel eind van het gemeentehuis verwijderd we gaan voor niets achteruit als we iets willen op zijn poten zetten uilen spiegel deed alle mogelijke moeite om zijn lachlust te bedwiggen nog hij slaagde er niet in hij proestte het uit en deed hij door lammen weer uit de slaap opschikken en als deze bemerkte dat zijn gezel aan het lachen was begon hij hetzelfde te doen waarom lach genoemt ook zodanig, vroeg de boer duidelijk op zich gelaten lezen dat hij met dat lachen er bij de makkers niet erg in zijn schik was wel, zei Goedzak we lachen he, omdat er op te lachen is we zouden niet om lachen al die bomen die daar naast me kanten stonden zo gelijk lompe, dumme bomen geziet ze daar staan en hij lachte nog eens zo luid je hebt gedroomd, slau de tijlem toe en je moet zwijgen zijt gedan en het bouwen geraakt pachtig en is dat vloed van de hand gegaan of het op zes maanden was het ganze gebouw kant en klaar maar dan stonden we er nog erger voor we konden in het gemeentehuis niet binnen dan langs boven en we moesten er nog een dak op leggen als dat zou gelegd zijn hoe zouden we dan in het gebouw komen ik heb het weer gevonden nu had Lamme na de hevige uitval van tijl goed geluisterd en heeft sprak gehad een deur verreden te maken ik heb er dan ene in die gevel gehangen dat was het heb je ook al gemeentehuizen helpen bouwen als ik jong was heb ik niets anders gedaan als ik nog in mijn wiek lag en stokjes en blokjes kom bijeen krijgen dan bouwde ik kleine gemeentehuizen ik heb dat eigenlijk uit de mazelen overgehouden geeft daarna een dak gelegd vroeg aan de spiegel die ook door de slapen gewoon over meester te worden en daar te grond was een hart winsten dat de boer zou ophouden met bouwen ja, antwoorden deze en we hebben met grote feestelijkheden het nieuwe gemeentehuis ingeulderd maar dan hebben we iets vastgesteld dat ons met diepe ontsteltenis heeft geslagen tijdloosde een diepe zucht en vreefd met de handen aan zijn ogen alsof dat inmiddel was om zijn beter open te houden als de deugd niet zodat hij telkens iets gaat vaststellen aan zijn gemeentehuis dat hem en de andere uilen van Kaalbeek werd ontsteltenis moet slaan dan zullen we mooi gevoegd nog niet in ons bed geraken Lamme kreeg uit de spiegel aan met speekende blikken die duidelijk zegt is er nu toch geen middel om die beu zijn machteling te doorstaken zonder de minste aandacht te geven op geen te lezen stond op het gelaat zijn er toehouders zette de pachter zijn verhaal voort als onze raad nadoor het met loof en papieren vlaggetjes versierde Kaalbeek in stoeten zijn gestapt en door de veldwachter voor af gegaan zijn blij de intrede in het nieuwe raadhuis te hebben gedaan ze wilde nemen rond de grote eiken tafel op de nieuwe eiken zetels kon niemand zijn een zetel vinden het was zo donker in het raadhuis als een hel men zag geen hand voor de ogen al de leden van de raad zijn toen huiswaarts gekeerd om na te denken over wat er te doen was want in de Duitslandis konden ze toch niet met wijsheid over de belangen van Kaalbeek bestussen ze hadden afgesproken in de herberg van Chef de Meis waar vroeger de raad vergaderde des anderen daaks bijeen te komen ik dacht dat ik het weer gevonden had maar deze maal sloeg ik de bal mis zodra al de wijze mannen bijeen waren stelde ik voor onze vergaderingen te houden voor de deur van het gemeentehuis daar ik had opgemerkt dat er langs de buitenkant van het nieuwe gebouw licht genoeg was maar onze schout die ook geen ezel is deed opmerken dat we geen raadhuis nodig hebben om in open lucht bijeen te zijn en al de leden van de raad vonden dat toch ook onze secretaris die een zeer slimme keel is want hij schrijft met slechts één hand zo veel gemarwild had de knoopspoedig doorgehakt als eens ieder raadslitz zijn eigen licht mee de bracht voeg hij dan zullen we wel klaar genoeg zien in al wat er te beslissen is later kunnen we dan trachten een ander middel te vinden om meer licht in het gemeentehuis te brengen we vonden dat allemaal een gelukkig voorstel en we kwamen met vetkaarsen en vetpotterkes naar het raadhuis het was nu wel licht aan de tafel we konden onze gezichten zien maar rond ons en boven ons heerste nog een dikke duisternis en dat was akelig, gemoogd het geloven sedert die eerste verlichte zitting heeft de schoutenraad niet meer bijeen geroepen de hemel zijn dank dacht haar de spiegel, nu zal de kerel toch niets meer hebben vastgesteld dat hem met verbazing heeft geslagen en we zullen eindelijk naar bed kunnen gaan Lamme dacht er ook zo over maar tot zijn groot leed wezen en niet minder tot ontsteltenis van Tijl ging de boer voort voor verleden zondag toen ontvingen we bericht dat hij ons met ons licht in het gemeentehuis verwachten hij zat reeds voor zijn vetkaars aan de tafel als we binnenkwamen en de secretare zat voor zijn vetpotterke naast de schout ze trokken allebei een blij gezicht en we zichten het op elkaar ze moeten het gevonden hebben ik hoop dat generaaret hebt gesproken zet Tijl ik hoop dat met u beaande Lamme ik hoop te het ook sprak de pachter waar je zult zien dat het weer al mis was als we allemaal in de zaal waren zij de schout burgers van Koubeik ons gemeentehuis is gered onze secretaris heeft het middel ontdekt om een licht in te brengen zeer het maar eens zelf weer secretaris toen nam deze het woord om ons voor te stellen het licht met zakken en kisten om het draadhuis te bergen en daarvan te gebruiken naarmate we het zouden nodig hebben het is zeer eenvoudig zodat hij opmerken maar het moest gevonden worden zoals het ook gegaan voegd hij erbij met het eis van Columbus je hebt er zeker al van horen spreken Columbus was een Spaanse matroos die in Portugal woonde en hij beweerde dat er aan de overkant van de zee nog een land moest zijn met wilde mensen dat Amerika heette ze konden hem niet geloven en ze lachten hem vierkant uit maar Columbus gaf zijn de moed niet verloren hij ging jarenlang varen op de zijnschepen van die koning van Portugal en als hij genoeg gespaard had kocht hij een bootje en met enige vrienden die er zeker van waren dat hij het goed voor had ging hij schepen naar Amerika en ze kwamen er op de schone mooie aan de koning van dat land die heel engans in het rood gekleed was en hadeveren op zijn kop droeg kwam Columbus tegemoet en hij zei ik geloof dat geen Columbus zei te en dat je hier komt om Amerika te ontdekken ja, antwoordde Columbus ik ben het zelf dan moeten we bekennen dat we ontdekt zijn sprak de koning maar dat zou nu toch iedereen kunnen het doen hebben we hebben ons eigen hier wel ontdekt dat is spoedig gezegd antwoordde Columbus maar zo spoedig niet gedaan houdt gekiekers en leggen ze al zeker zijn de koning en eieren als vuisten ze groot en zijden op de markt zo geen te vinden later is een koppelhaler de koning zond een prinses daar het kippenhoek en ze kwam met een hele voorschoot vol eieren terug zet u eens een ei op de tafel recht sprak Columbus die koning beproefde het te doen maar telkens viel het ei om en op het laatst gaf hij het op Columbus drukt de punt van de eierschijl op tafel een weinig in en het bleef staan dat kan ik ook griep de koning als je gezien hebt hoe ik het deed eh, slimmeke, zei Columbus eh, wel, heb ik Amerika ontdekt, ja of nee dat is niet tegen te spreken antwoordde de koning, trouw me het belangrijkste dochter en wees gelukkig en zo is Columbus later koning van Amerika en zijn de kiekers en de eieren in onze streken bekend geworden des andere daar ze hebben al de inwoners kisten, koffers, zakken en koffer aangebracht en de vrouwen kwamen met potten, emmers en ketos aangedragen zodra de zon op de middag tot op de bodem van de geopende kisten en al de andere gerivenschijn hebben we ze pot dichtgesloten en vlug in het gemeentehuis geboren geregestapeld nu zouden we voor lange tijd licht genoeg in ons gebouw hebben maar als we een paar dagen later vergaderd hebben en een paar koffers en zakken openen werden we niet weinig teleurgesteld en was geen zieën licht meer in wat we nu met ons kostbaar gemeentehuis dat zoveel zwiet heeft geveegd moeten aanvangen, dat weten we niet hoe denkt Geili daarover? wel, zo langer dat is zeer hevoudig als je in de gevel maar uit de spiegel sneten met woord af onzin, weet hij zijn er makkelijk toe over zo'n belangrijk fraastuk is zo niet zonder nadenken te antwoorden dat vind ik daar ook sprakterpachtig we zullen morgen eens naar het raadhuis gaan zien en dan zeggen wat er te doen is we komen hier als gezonde te leuven konden ze in de hoofdkerk ook geen licht krijgen en ik heb ze daar uit de nood geopend het is er nu zo licht als bij klare dag laten we ons op te beginnen eens op slapen ja zijslammer er op slapen is het begin de boer bracht hen in een vertrek boven de paardenstal waar een soort bed stond geen, gezoud alles betorven hebben zij uit de spiegel tot goed zak wat geeft je die domme kin konden raden wel het geen Jan en alle man zou hebben aangeraden fensters te maken in de gevel van uw gemeentehuis zie het geweld dat je weer wat schoon zou gedaan hebben, hadden kun je het weer houden morgen zou de pachter overgoog zijn rondbrieven hebben, dat hij het weer gevonden had en het zou absoluut niets hebben opgebracht moet je die fensters ons iets opbrengen natuurlijk hoe dat ze moeten een dik buikje geven aan onze beursen die tan zo plat zijn als een negen baddekers lint ik begrijp er niets van dat is u nog meer gebeurd gezond nooit veranderen lame ik geloof dat ik u eens meer gezegd heb dat je steeds dezelfde zon blijven als jij eten, drinken en een bed in het verschiet hebt denk dat je de overige dagen van uw leven zonder komen of zorgen zon sluiten laat mij maar doen en je zult eens zien hoe het raadhuis van die snimmer kaalbeerkenhuis voor ons zal zorgen zoveel te beter weet ik wat ik daar even dacht dat die kerel snimmer is dan weer denken en hij ons een halve nacht voor de gek heeft gehouden dat moet je niet geloven de pachter ziet er zo dom uit als hij is en dient volgens is hij zo dom als hij eruit zit hoe is er toch mogelijk zowel verstand te bezitten dat is de meeste dingen zijn voor die man bewonderniswaarde gezaken en zeggen dat er zoveel mensen die veel slimmer zijn kort en goed aan de gauw geworden opgeknopt dat bewijst eerst de meerlammer dat de dobberen het langst leven slaap wel een goede rusttijl een paar ogenblikken later storkten de twee makkers als om het laatst des anderen daaks in de vroeger moeigen nadat ze met de pachter ontbeten hadden spak uit de spiegel tot de gast hier we gaan kijken waarom uw gemeentehuis langs binnen donker en langs buiten licht is ze begraven zich daar het merkwaardig gebouw dat de kaalbekenaars hadden opgericht uit de spiegel naar het langs alle kanten van binnen en van buiten in ogeschouw en zei eindelijk tot de boer het is niet verwonderlijk dat uw raadhuis langs binnen in de duisten is gedoppt blijft gehad het een paar meters verder moeten zetten zodat de zonners middags loodrecht opschijnt en dan zou hem wel licht voor de ganze dag zijn ingekomen zou je dat denken ik ben er zeker van als je het 6e hoofdstuk van het guldenboek de raadhuizen wilt openstaan zult je dat op de tiende regel lezen zo heb je dat boek gelezen ik kende 7.914 bladzijden op mijn duiken de pachter keek vol ontzacht tegen uit de spiegel op ervroeg staat er ook in wat we nu moeten doen het gemeentehuis afbreken en het een paar voet verder weer opbouwen dat zouden de ezers doen maar dat is niet te verwachten van de wijze kaalbekerlaars naar ik meen hoeveel weerbare mannen zijn er in het dorp wel alles te samen en mij erbij geringen het in kleine 500 dat is 200 te veel zeker want er zijn er veel bij die armoeleiden maar we kunnen die toch de hals niet omvringen of verdrinken dat zou inderdaad al te vreed zijn ik wilde zeggen dat 300 ruim genoeg is om het raadhuis 2 voet op te schuiven zoals het daar staat zeker hoe gaan we dat doen op de raad maar bij 1 en maak dat tegen deze daarmiddag de 300 man hier vergaderd zijn ik moet straks zien wanneer de zon hier juist loodrecht 2 voet verder schijnt kom slammen we gaan in de omtrek in spooshoog te nemen de pachter eindendele schout en als de wijze mannen in het donkere gemeentenhuis voor hun eenkaarsen en vetproducten rond de tafelzaten dan onze boer het woord gisteren zoals pak hij zijn er in mijn huis 2 grote geleerden uit de stad gekomen die het 6e van het boek de vergulde raadhuizen op hun dam kunnen zetten en die zullen de zon op het gemeentenhuis loodrecht brengen als wij het wat op schuiven en dan is het hier klare dag ze zullen het ons leren als we straks in de dagelijke gereed staan dat is braf zijn de schout ieder van ons moet hem maar een 30 tal kaalbekenaars naar hier brengen gaat en herheelert u dat het lot van ons duurbaar raadhuis ervan afhangt al de wijze mannen spoeden zich voort kort naden doen waren de 300 openingen op post en jaagte luiden tuin en zei de makker toe als deze verschenen uilenspiegel ging op een heuveltje staan om ring door de raad en sprak het volk toe luister goed en doet stipt wat ik u zeggen zal dechter de langste kaalbekenaars moeten langsheen de linkerkant van het raadhuis gaan staan met hun geluid naar de muur gekeerd en de armen boven het hoofd uitgestoken dit bevel werd dadelijk uitgevoerd als ik nu drie tal ging tuin voort moeten ze met hun geopende handen tegen de muur duwen als om hem te doen instochten en zo blijven staan 2, 3 de zesde handen kwamen met één slag tegen de muur terecht nu moeten 30 andere kaalbekenaars zo klonken achter de vorige gaan staan en als ik weer tot drie gedeld heb met hun opgestoken handen tegen de rugduwen van de genen die voor gaan staan en ze voort tot er dichter rijen van tien man aan het duwen zijn tegejes voort secretaris tot alles in regel is de aangesprokenen de plaats in van uilenspiegel op het heuveltje en Thijl begraft zich naar de andere zijde van het gemeentehuis hij maakte er met de voet in kruis in het stand en zei tot de verbaasde burgemeester hier schijnt de zondagsmiddag zijn loodrecht wil je uw hoofdeksel op het kruis leggen dan kunnen we straks zien of het raadhuis ja of nee schaft de schoud deed wat hem gezicht werd nu gaan we eerst naar de duwen spak uilenspiegel of alles er goed afloopt de burgemeester ging eerst lammen volgden hem en Thijl nam het hoofdeksel op en verborgen het onderzee jas langs de andere zijde van het gebouw stonden de 300 boeren duwens gereed nu maar uit alle macht geduwd repose held zonder uit te scheiden vooruit in steden van tegen het gebouw te duwen moesten de meeste boeren achteruit duwen met al de krachten in hun boeren lijf zat anders zouden ze tegen de muur of de man die voorhand stond platgedrukt zijn geworden maar ze dachten toch dat ze al hun macht tegen het raadhuis aanwenden en alles is maar een gedacht wel vijf minuten duurde dat spel en dan spak uilenspiegel tot de schoud ga eens kijken aan de andere kant of we wat veld winnen de man gehoorzaamde hij kwam dadelijk terug gelopen houdt op, Rieper, houdt op het gebouw is al over mijn hoed houdt op, herhaalde Thijl sommige kaalbeken naast hoorde het bevel, andere niet een groot aantal viel op de grond en ze roelde en poelde over mijn kander nu zullen we morgen na de middag eens gaan zien of het lichter is zij uilenspiegel ik heb grote honger ze werden uitgedodigd om bij de schout te eten en dat er menige pot op het wel gelukken van het verschuiven werd geledigd dat die het wel niet gezegd als het saaf was in de slaapkamer van de burgemeester die ze aan de geleerde mannen had afgestaan morgen vroeg kiezen we zeker het hazenpad waarom wel en gaat na de middag geen licht in het gemeentehuis zijn al bleef de zon erop schijnen dat weet ik ook goed zakkeek zijn ik er zelf met wijd open getrokken ogen aan waarom zouden wij die braven dorpen liggen verlaten is het hier niet goed daarin boven hebben ze onze beurs al gespekt nee daarom blijven we ook tot dat er nog een schiet zijn ze zullen woedend zijn als ze zien dat het nog even donker is in het raadhuis dat zou wel overgaan slaap wel als de Raad Sanderendaas naar middags in het gemeentehuis er had door tijl en lammen gevolgd was er natuurlijk geen licht mislukt creëert uit de spiegel dat is echt geen groot kwaad want ik heb in mijn guldenboek nog een ander middel gevonden ik zal het u dadelijk overlaten maar ik moet u eerst iets zeggen je moet weten wijze mannen van Kaalbeek dat ik te leuven in de school der bouwmeesters alle dagen vijftig krone win en dat nu al 150 verloren heb met hier in uw dorp te verblijven als gemeen die in gemunt geld ter hand stelt als schadeloosstelling dan zal ik het licht in uw raadhuis doen schijnen de Raad slaart hij eens over ik zal hier buiten wat wachten de Raad was het in de Duitslandis spoedig eens en de secretaris kreeg last de 150 krone uit de kast van Kaalbeek te nemen en ze het tijdelijk te overhandigen als dit geschiet was, zijn deze laatste tot de schout dat met een ladder een zware hamer en een breekijzer brengen men bracht hem de gevraagde voorwerpen hij plaatste de ladder tegen de muur binnen het gebouw maakte enige steden los nam ze uit de hand en door de al dusgemaakte bres in de zijgevel stroomde het licht daar binnen maar ik op die manier verschijnde de grote gaten zijde goud en plaatste fensters in zoals bij u thuis zo zal er altijd licht in uw gemeentehuis wezen dat wist ik ook, crete schout het ei van Columbus sprak de prachtig die geleerde Kero zou ook Amerika kunnen ontdekken een half uur later na mijn uilenspiegel en goedzaak afscheid van de Kaalbeekenaars dat is puik gewerkt, zij lammen maar ik begrijp niet waarom je hun van eerst af de raad niet hebt gegeven fensters te kappen in de muur natuurlijk tegen betaling van de koontjes dan zou het niet zo vlot van stapel zijn gelopen best te makker ik heb ze eerst eens laten tegen de muur duwen om niet onmiddellijk geld te vragen zo wonden ik hun vertrouwen en de rest kwam vanzelf zulke domme schepsel heb ik nog nooit ontmoet zij lammen naar een poos zou er op de wereld nog een tweede Kaalbeek bestaan ach, ik heb er overal gevonden antwoorden uilenspiegel maar dat geef ik toe nergens waren er zoveel bijeen als in dat torp einde van Hoogtstuk 29 boek 1 Hoogtstuk 30 van Theijle Uilenspiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart de Leeuw Theijle Uilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 1 Hoogtstuk 30 de Moetwillige Eierenburg zonder meldersware gevoorvallen op hun werk te beleven kwam het Theijle en Lammete herentals waar volgens ze onderweg hadden vernomen een oude vrouw met haar dochter bij de afkomstig van Brugge zich hadden komen vestigen als het moeder en nelen is waren had Uilenspiegel uitgeroppen en zonder naar goedzak te luisteren die weer van eten en drinken sprak en beweerde dat zij de benen hem niet langer dragen wilden had hij een weg van verschillende kilometers afgelegd en nogal met versneldetred zodra zij de herentals aangekomen waren was Lammete op een houten bank voor de eerste herberg die ze zagen gaan zitten en had een potbruin er besteld ik zal u hier wachten had hij gezegd en hij had de pot nog niet aan de mond gezet of thuis was reeds uit het zicht verdwenen dikke tranen rollen uit de spiegel over de wanger als zij de Brugge vrouwen eindelijk ontdekt en gezien had dat zij de gezochte verwanten niet waren ze hadden nooit van de vrouw van de houthakker en haar een nicht horen spreken en konden dus niet de minste indichting over de tegendiefde wezen scheeven met lome schreden keerde Thijl bij zijn de bakker weer die in de herberg zat en dapperspulnen van een grote eierkoek met spek zijn juijuts, hoeg hij, met gevoelde mond helaas, nee ik heb het gedacht, wat zou uw moeder nu toch de herentalskomen uitrichten ze moeten toch ergens zijn dat spreekt, alleen de toevall kan u bij haar brengen het toevall heeft reeds zoveel zolderlijke gebeurtenissen uitgelokt als het bij mij niet bij mijn vrouw brengt dan zal ik het blijven bewonderen bestel een eierkoek, hij is lekker Thijl ik ben mijn duimen en vingeren reeds aan het aflikken en de bruiden is van het patisspaartje ik zou niet kunnen eten wat is met dat nu je hebt als een jachthond achter een haas over de baan gelopen dat het zweet mij over de rug erop en je kunt niet eten omdat de eerste de beste brugse vrouw uw moeder niet is zou het gewilder dat grans bruggen tot u een familie behoorde hou op met dat gepraatlammen je vertelt om bekookte kost en ik ben niet gestemd om naar te luisteren als ik het zo meent dan zal ik voor mij nog een eierkoek bestellen zeg ik hey hospice nog een koekje van zes eieren en twee stukken hesp zo groot als heel de pan uilenspiegel was in gepijnse verzonken door te denken aan zijn de moeder en zijn de geliefde kwam het weer in hem op dat hij steeds voortging de mensen voor het lapje te houden hem poetsen te bakken en aan hem op de koop toe door te doen voor betalen hij was als de dronkaart die telkens hij weer duchter is overtaagd is dat hij mist doet om hem ook over te geven en al het gevaarlijke van zijn je neverdrift inziet dat beledt het er niet dat hij zal naar een dag smear opnieuw door het geestrijk dat wordt aangetrokken en ondanks al de belofte die hij zichzelf deed eindigt met zich opnieuw te bedrinken airespiegel hield een saboen voor zichzelf telkens hij weer aan de twee wezens dacht die hij opzocht en besloot dan telkens ook als een deftig man te leven en ieder met rust te laten niet dat hij bij de eerste gelegenheid de beste weer tot het poetsenbakken oversloeg het zat nog zo sterk in hem dat hij het met de beste wil van de wereld niet kan overwinnen die dag kon hij geen voedsel door de keel krijgen hij sprak bijna niet en zette nauwelijks de lippen aan de beker zeer vroeg ging hij naar bed en lammen hoorde hoe hij geruimetijd snikte maar Sander en Daas was die inzinking heel en al over en het was weer de lustige, goudige tijl die zijn de makker aan de ontbijtafel zat hij zou het weer toden ook dat hij uit de spiegel heette en die naam waardig droeg terwijl ze aan het tafel gezeten waren kwam er een boerke dat aan iedere arm een grote korf droeg in de herberg het was een zondelingveentje het beschrijven overwaard hij had een bol rond hoofd tabelijk zwaar bijzonderlijk in verhouding dat zij de korte gestalten het geluid was glad geschoren en dat alles was rood, glimmend als een tomaat in die tomaat bewogen zich een paar grijze oogjes onrustig heen en weer en boven een grote mond met dunne, open geperste lippen stond een klein neusje met opgetrokken uiteinden het welk uit gelaad een kinderachtig uitzicht gaf het bovenlijf van de schepsel was nogal lang maar er kwamen beentjes naar buiten gebogen waren zeer kort met een fijn stemmetje en toen het geluid gaf zijn boelken bij het binnentreed in de herberg allemaal een goede morgen en tot de hospice hier ben ik weer je hebt niet gedacht dat je mij nog zou terugzinnen het is spijtig genoeg dat je de voet nog over bij de doorpozet klok het antwoord blij dat je me ziet, ja wat drinkt je? niets, maak dan dat je wegkomst het mannetje had zijn korven op de tafel geplaatst ze van de geruute doek die er over uitgespreid lag zie je eens wat schone eieren ik wil ze niet bezien zei de baas wees nu niet kopperper want ze zijn zeer goed kop vandaag ik heb er geen nodig denk je dat ik weer opnieuw met uw verdens gereed wil staan wees gerust ik ben kalleng vandaag en je zult een goede koop doen de hospice liet zich zeggen en naderde de tafel ze zijn maar klein klein kreeg het boelkje en zei de tomaatweg nog rode van verontwaardiging klein zijn dat kleine eieren denk je soms dat ik straks volgens in mijn kippenhoek heb zitten je begint alweer het veentje deed een poging op zichzelf om kan te blijven vier duiten dan half voor de twee, zei het in geen vier jaar en half sprang de baas kom niet, omdat ik die prijs nu betaal zijn mijn eieren dat soms niet waard nee en de reden ik heb het reeds gezegd ze zijn te klein de hemel geven dat je er nooit zulke te leggen hebt want dan zou het gewaar worden hoe getals ligt en bedricht en dat allemaal om een paar duiten te winnen gemoest uw ogen uit uw kop schamer als je aan de mensen spek geeft van een varken dat geen eten heeft gekregen dan reken het gegenen duit minder deug niet het is uw schuld niet als je nog niet aan de galk bengelt want uw borrenput ligt naast uw biertonnen of wij het niet weten kleine eieren beziet er maar eens goed heerschappen want je zult nooit hierop aardigen een grotere pezeweven ontmoeten als een stort vloed komen al die woorden piepend en fluitend over de lippen van het woedend boerke gestramd de hospes stond te lachen dat zijn buiker van schokte en hij hem met zijn beide handen moest vasthouden als was hij bevreesd dat dit lichaamsdeel zou loskomen en op de grond zou vallen het malletje ging voort met zijn woede lucht te geven te tieren en te schelden tot de baas eindelijk zijn lachen kon bedwingen en zeer kalm met groove stemsprak als je gedaan hebt vernijnige eieren dief dan zullen we weer eens samen praten er vloot nog wel iets in boelkes mond maar dat heeft steken tussen de tanden de vlaag is over zijn de hospes en ik kan u dus zonder angst voor uw eieren twee duiten per stuk bieden nog in geen honderd jaar zo lang kan ik niet wachten loop dan naar de duivel die wacht sinds lang op u vier duiten en half voor de twee als je ze wat oplaast, ja de tomaat werd weer vuurig groot en de baas kreeg weer een boel scheldwoorden naar het hoofd destem meer daar hij nu en dan een woord tussen plaatsten om de woede van het palletje aan te voeren hij deed zo ook omdat hij bemerkte dat thuis een lange veel plezier bij het spel genoten wanneer het feintje tot de toppunt ter woede was opgedreven nam het een paar eieren uit hun korf werp ze aan stukken op de vloerankreet zie, nog liever werp ik al mijn eieren zo tegen de grond dan ze te verkopen onder de prijs aan de bedrieger in zijn dat is me gelijk al het worden de hospes maar niet op mijn vloer, dat zeg ik zal je het mij beletten zeker begin er eens mee nog een halve minuut en ik pak u en uw korven en smijdt u samen de steenweg op gezegd er in staat toe moordenaar, we zullen maar kan er weer zien het boerker bemerkt dat de baas op zijn de beurt woedend begon te worden en toen hij toetraat, geef snel zijn korven en snelde de deur uit uilenspiegel en goedzaak zaten te lachen dat ze schokten wat de zondeling mensenkind zijn tijl alle twee dagen is dat hier hetzelfde spel sprak de kastelijn soms kom ik eieren vallen, maar over het algemeen loopt hij hier woedend vandaan omdat ik de te hoge prijs niet wil betalen vandaag is hij nog binnen de palen gebleven wat moet het dan zijn als hij er buiten komt waarom zo niet de geledelijk schepsel zoveel nood op zijn zand kan hebben en Lammah aankijkend willen we me eens een poets pakken die je misschien voor lange tijd kan zou houden hij verdient het uilenspiro sprak tot de baas roep hem eens terug hij is nu hiernaast, maar hij zal niet komen als ik het hem vraag Lammah, breng het ventje hier eens terug goedzaak, verliet er herbij geen klopte op de deur van het belenden de huis diep in de stemmetje van het boerken dat daar ook reeds aan het schilden was als het u belieft, sprak Lammah zou het geher naast in de arc van Nowagins willen terugkomen ik zet nooit nog een voet over de dribbel van dat schrokke verke daar zou het je misschien gelijk in hebben als het dat verke zelf was dat hij ontboot maar dat is niet het geval mijn meester die je wel naast mij hebt zien zitten vindt dat u eieren meer dan 4,5 duimt in het koppel waard zijn en zou hij willen kopen dat is wat anders ik volg u, en laat me trot gevolgd door een eierboerken terug in de herberg beste man, zei uit het spiegel de basier heeft groterlijk ongelijk te beweren dat uw prijs te hoog is ik heb gisteren de eieren tegen 4 duiten per stuk betaald en ze waren zeker zo groot niet als de uren wil het geen mei er 10 verkopen voor 40 duiten 2 voor 4,5 mag het ventje geen duit minder maar ook geen duit meer ik wil u meer geven vervolg de tuin omdat ik aan de kleur bemerk dat het buiten gewone eieren zijn en als ik mij niet bedriek zullen we er nog een goede pot op pakken geef op een poelke legde 10 eieren voor uit de spiegel op de tafel ons zich uit nam 1 de eieren knotsten ze even tegen de tafelblad brak de schou open en grins er een voorwerp uit ik heb wel goed gezien riep hij op blij de toon wat is dat? vroeg het banaise een gouden kroon niet waar zie je dan het munstuk waar nog eiwit aan klevde ging van hand tot hand zijn alle bekekenend met de grootste verbazing aan de spiegel verbrak de schou van een tweede ei en weer kwam er een groot stuk te voorschijn een paar ogenblikken later waren de 10 eieren geopend en lagen er 10 gouden kronen op de tafel ik hoop uw hele korf tegen een halve kroon per ei zet thuis zo dom ben ik nu ook niet sprak het boerke ik houd alles voor mij er kunnen eieren bij zijn die niet scheven dat is voor mijn rekening en tot de hospes had ik er ze niet gekocht hartvereten voor het 4,5 duizend koppel hij ging bij de tafel zitten bestelde een pot bruine en vroeg een grote pot ik zal er u voor betalen 3 dubbele ayuun sprak hij tot de hospes en dan mijn ei uit de korf kraakte de schou op het tafelbord en maakte ze open geen groot stuk 2, 3 andere eieren ondergingen hetzelfde lot zonder het kleinste munstuk op te leveren het boerke keek uit de spiegel aan hoe mag dat komen? niet alle eieren en geven kiekers, dat weet je toch sprak de goud en zo ook geven niet alle eieren in goud het veentje brak er nog in 5 taal open zonder een betere uitslag te bekomen ja, zijn tijdelijk heb u verwittigd ik wilde ze sterk zijn half een kroon betalen omdat ik wil gissen kom dat er zou erbij zijn die niet zinnouden weer sloeg het boerke een 10 taal eieren open en daar zijn weer niets bevatten weg de zedenwachtig verschillende schalen sloeg 2, 3 eieren in eens aan stukken en had op korte tijd de grote pot gevuld met eiwit en doiers dat is bedrog, kreeg hij op het laatst als hij het op gaf een gantse korf was leden geraakt en een berg eierschalen lag op de tafel het is ongelukkig, zei uit de spiegel dat ik juist de goede heb getroffen daar kan geen mens iets aan verhelpen misschien in de andere korf gekund gestolen worden, zei het ventje 1 korf is genoeg bedrukt staden hij de pot met de uitgestochte eieren aan wat ga ik daarmee de aanvanger meenemen en thuis opheten mijn wijf sloeg me de kop in verkoop ze dan mijn wijf nee, die pot met eieren dat gijzerkoolpapier vroeg het boerke zich tot de hospes richtend ik had er niets mee doen de woede van het mannetje was nu geheel gevallen hij stond daar met tranen in de ogen de pot aan te kijken je hebt 126 eieren gebroken, zei uit de spiegel ik heb ze geteld ik koop ze u af tegen het halve tuin het stuk het balletje bedacht zich niet lang aangenomen, antwoord had tijd betaalden en de eierenboeidroop bedrebbeld af zonder nog iets te zeggen zo krijgt men die luidjes kalm zei onze goud paas, je kunt enige vrienden uitnodigen en eierkoeken bakken ik geef u de pot tegen schenken want wij moeten weer op weg en kunnen hem toch niet meenemen het einde van haalstuk 30