 BIA-Barista is een onderzoeksproject naar succesvolle reintegratieprojecten voor mensen met terugkeerend crimineel gedrag. Criminaliteit heeft veel impact. Het zorgt voor slachtoffers en maatschappelijke onrust. Hulpverleners, politie en gemeenten zijn daarom druk op zoek naar initiatieven om criminaliteit zoveel mogelijk terug te dringen. 75 procent van de totale criminaliteit wordt veroorzaakt door veel plegers. Dit zijn mensen die regelmatig terugvallen in crimineel gedrag. Vaak spelen er problemen op verschillende leefgebieden zoals trauma, psychische problematiek, met ontbreken van een opleiding, zinvol werk of een veilige woonplek. Hierdoor is het voor veel mensen uit deze groep moeilijk om de fysieuse cirkel van criminaliteit te breken. Bestaande initiatieven lijken vaak nog onverdoende aan te sluiten bij de persoonlijke behoeftes van mensen met terugkeerend crimineel gedrag. Het motiveren van deze groep voor reintegratie wordt hierdoor lastig. Gelukkig zien we in de praktijk ook een opkomst van reintegratieprojecten die er beter inslagen om bij deze moeilijk bereikbaar groep aan te sluiten. Tijdens ons onderzoeksproject hebben we negen succesvolle reintegratieprojecten onderzocht. De uitstraling van deze initiatieven is positief en aantrekkelijk. Alle negen initiatieven combineren werk met leren en persoonlijke ontwikkeling, waarbij de motivatie om te werken aan reintegratie en persoonlijk herstel van mensen lijkt de goeie. Ze sluiten hierbij aan bij de nieuwste wetenschappelijke inzichten uit de literatuur over de rol van motivatie bij reintegratie en kunnen ons veel leren over de praktijktoepassing hiervan. Tijdens het onderzoek hebben we de praktijk zorgvuldig onder de loop genomen. Door het lezen van relevante documenten, observaties, meedoen met werkzaamheden en het voeren van gesprekken met werkbegeleiders en natuurlijk de deelnemers zelf, hebben we zes werkzame ingrediënten gevonden die van waarde zijn voor een succesvol reintegratieproject. De onderzochten leerwerkprojecten hebben geen stoffig imago, maar een eigen tijdse vormgeving en hip karakter. Mensen leren een beroep dat tot de verbeelding spreekt, zoals barista, koffiebrandig, binnenvaartmatroos, meubelmaker of horeca medewerk. In de projecten staan vakmannen om vrouwen en ervaringsdeskundigen aan het roerig die werken vanuit hun mens zijn. Zij fungeren als rolmodel en zijn in staat een authentieke relatie op te bouwen met de deelnemers, ondanks hun soms geharde straathouding. In de projecten werken meerdere mensen met een criminele achtergrond. Samen gaan ze door een collectief ontwikkelingsproces. Deelnemers ondersteunen elkaar waar nodig en krijgen zo het gevoel er weer bij te horen. De focus ligt op wat mensen met een criminele achtergrond in positieve zin kunnen bijdragen aan de samenleving. De deelnemers komen op een constructieve manier in contact met mensen buiten hun eigen circuit en aan de zon. Dit werkt destigmatiserend. Er wordt gewerkt aan het aanleren van werknemersvaardigheden. En de samenwerking met externe partners zorgt voor een doorstroom naar regulier werk of een opleiding. Hiermee geven de projecten een boost aan de kansen op de arbeidsmarkt. Tijdens het onderzoek volgden we 20 deelnemers in hun ontwikkeling en hersteldproces. We ontmoeten de deelnemers aan de start van hun reintegratieproject en zochten ze opnieuw op na 3 en na 12 maanden. In de eerste 3 maanden zagen we bij de meeste deelnemers positieve veranderingen, bijzonder mooie resultaten bij een groep waarvoor verandering ontzettend moeilijk is. De resultaten na 12 maanden laten zien dat het lastig is om de positieve veranderingen door te zetten. Herstellen van een verleden vol criminaliteit is complex, gaat met grote ups en downs en neemt veel al jaren in beslag. Gelukkig laten de verhalen van ervaringsdeskunde gezien dat het voor iedereen mogelijk is om zich te ontwikkelen. Ieder ontwikkelingsproces is persoonlijk en uniek. Maatwerk is dus ontzettend belangrijk. De deelnemers benoemden drie motiverende factoren om met de reintegratieprojecten mee te doen en hier uiteindelijk ook mee door te gaan. De type werkzaamheden moesten leuk zijn en voldoening geven, het traject moest uitzicht bieden op een baan of een opleiding en de connectie met de werkgevers of werkbegeleiders speelde een grote rol. Hiermee bevestigen de deelnemers dat de eerder vastgestelde werkzame ingrediënten inderdaad het verschil maken. De gevonden resultaten in dit onderzoek bieden onze nieuwe en unieke inzichten om een bijdrage te leveren aan herstel van mensen met terugkeerend crimineel gedrag door te laten zien hoe de wetenschappelijke ideeën over motivatie in de praktijk kunnen worden toegepast en wat dit oplevert. De onderzochte leerwerkprojecten hebben deze moeilijk bereikbaar groep weten te raken en laten daarmee een positieve voedruk achter. Dit is als uiteindelijk doel het duurzaam doorbreken van de fysieuse cirkel van crimineel gedrag en de terugdringen van criminaliteit in de samenleving.