 Hoogstuk 12 van Gevoel en Verstand Deze liepevoxtopname behoort het publieke domein, opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Alston Hoogstuk 12 Toen Eleanor en Marianne de volgende morgen samen wandelden, verdelde de laatste aan haar zistig een nieuwtje dat deze, ondanks al wat zij reeds had ervaren, onderin Marianne's onverzichtigheid en onladenkendheid, verbaasde door een zo treffend bewijs te leveren van die beide eigenschappen. Marianne vertelde haar verrukt dat Willoughby haar een paard had ten geschenke gegeven, een van de door hem zelf gefokte paarden op zijn landgoed in Somersetshire, dat juist geschikt was om door een dame te worden bereden, zonder te bedenken dat het niet in haar moeders bedoening lag paarden te houden, dat zij, indien zij al op dat besluit wilde terugkomen, terwille van dit geschenk een ander paard moest kopen voor een knecht, die knecht moest huren om het te bereden, en ten slotte nog een stal moest laten bouwen om beide onderdak te brengen, had zij zonder enige aardeling het aanbod aangenomen, en vertelde haar zuster ervan met de grootste opgetogenheid. Hij is voornemens zijn bediende dadelijker voor naar Somersetshire te zenden, voegde zij erbij, en als het komt gaan we iedere dag rijden, jij mag het ook gebruiken, sta je toch eens voor Eleanor hoe zalig het zijn zal in galop over onze heuvels te snunnen. Wel zeer ongeneigd was zij, te ontwaken uit die geluksdroom, zicht hij laten overtuigen van al de pijnlijke maar noodzakelijke bijkomstigheden aan de zaak verbonden, en een tijd lang weigerde zij koppig ze in te zien. Een bediende meeg zou zoveel niet kosten, mama zou haar stellig niet op tegen hebben, voor hem was trouwens elk paard goed genoeg, hij kon er altijd wel in krijgen van het park, en wat een stal betrof, een klein schuurtje zou immers voldoende zijn. Eindelijk waagde Eleanor de vraag te opperen of het wel gepast zou zijn, zulke geschenk aan te nemen van iemand die zij nog zo weinig, of althans, zo kort kende. Dat ging te ver. Je vergist je Eleanor, zei ze met nadruk, als je meent dat ik Willeby maar oppervlakkig ken. Ik heb nog niet lang met hem om gegaan, maar kennen doe ik hem beter, dat iemand anders ter wereld, behalve jou en mama, tijd nog gelegenheid zijn nodig om vertrouwelijkheid te doen ontstaan, dat doet alleen natuurlijke neiging. Sommige mensen zouden elkaar in zeven jaar niet leren kennen, en voor anderen zijn zeven dagen meer dan genoeg. Ik zou het meer ongepast van mezelf vinden, als ik van mijn broer een paard aannam dan van Willeby. Van John weet ik zo goed als niets af, hoewel we jaren onder één dak gewoond hebben, maar mijn oordeel over Willeby staat reeds lang vast. Eleanor vond het maar het verstandigst dat punt niet meer aan te horen, ze kende haar zusters aard. Tegenstand in zo'n tere aangelegenheid zou haar des te koppiger doen vol harden in haar eigen mening. Doch door een beroep op haar genegenheid voor haar moedig, door haar voor te stellen hoe die toegevende moedig zichzelf in ongelegenheid zou moeten brengen als zij, zoals de verwachtenviel, zou toestemmen in die uitbreiding van hun personeel, werd Mariane ten slotte gekalmeerd. En zij beloofde haar moedig niet tot zo onverstandige toegevenheid te zullen verleiden door te spreken over het voorstel, en de eerste keer dat zij Willeby weer zou ontmoeten, hem te zeggen dat zij verplicht was, het af te wijzen. Ze hield haar woord, en toen Willeby hen nog dezelfde dag kwam bezoeken, hoorde Eleanor hoe zij op zachte toon hem haar teleurstrengt te kennen gaf, omdat ze zich verplicht zag zijn geschenk te wijgeren. De redenen voor haar veranderd inzicht werden hem tevensmede gedeeld, en zij maakte een nadig aandringen van zijn zijde onmogelijk. Het was echt er duidelijk blijkbaar dat het hem zeer speelt, en nadat hij dit met nadruk had betuigd, liet hij er op dezelfde gedemd toon op volgen. Maar Mariane, het paard blijft toch je eigendom, al kun je het nu niet gebruiken. Ik bewaar het slechts zo lang dat je het komt op eisen. Als je Barton verlaat om in een eigen thuis je eigen huishouding te beginnen, dan zal kun je maap je ontvallen. Eleanor hoorde hem dit alles zeggen, en uit al zijn woorden, uit zijn uitdrukking terwijl hij ze sprak, en uit het feit dat hij haar zuster bij haar voordaan noemde, bleek haar ogenblikkelijk de onmiskenbaar innige vertrouwelijkheid, de rechtstreekse bedoeling die niet de minste twijfel lieten aan een onderlinge verstandhouding. Van dat ogenblik af zond het voor haar vast dat zij in stilte verloofd waren, en die overtuiging wekt in haar geen andere reden tot verwondering dan deze dat zulke openhartig paar de ontdekking van het geheim, dohaar of wie ook van hun vrienden, aan het toevall overliet. De volgende dag vertelde Margaret haar iets dat de zaak in een nog helder daglicht plaatste. Willeby had de vorige avond bij hen doorgebracht, en toen Margaret een post met hem en Marianne alleen in de huiskamer was gebleven, had zij gelegenheid gehad tot waarnemingen die ze met een allergewichtig gezicht aan haar oudste zuster kan berichten, zodra zij samen alleen waren. O Eleanor, riep zij, ik heb je een groot geheim te vertellen over Marianne, ik geloof stelig dat ze nu heel gauw gaat trouwen met meneer Willeby. Dat heb je nu al bijna iedere dag gezicht, antwoordde Eleanor, zei dat ze elkaar voor het eerst op High Church Down ontmoeten, en toen ze elkaar nog geen week kennen, was je al zeker dat Marianne zijn portret in haar medaillon droeg, tot het uitkam dat het de miniateur protetje van onze oud oom was. O, maar dit is heel iets anders, nu gaan ze stellen gauw trouwen, want hij heeft een lok van haar haar. Pas me op Margaret, misschien is dat nu weer een haarlok van zijn oud oom. Nee, werkelijk Eleanor, dus van Marianne, ik weet het stelig, want ik zag hem het afknippen. Gisteravond, na de thee, toen jij en mama uit de kamer waren gegaan, raad ze druk samen te praten en te fluisteren, en hij scheen haar telkens iets te vragen, en ten laatste nam hij haar schaar en knipte een lange kul van haar haar af, want ze had het los hangen, en toen kust hij het, en voud het in een stuk wit papier en legde dat in zijn notitieboek. Deze bijzonderheden uit zo betrouwbare bron kon Eleanor niet wijgerend te geloven, en ze was daartoe te minder geneigd, wél het voorgevallende volkomen in overeenstemmingsgeen met wat zij zelf gehoord en gezien had. Margaret gaf aan haar scheranderheid niet altijd blijk op de wijze die haar zuster het beste kon behagen. Toen mevrouw Jennings haar op een avond te Barton Park dringend vog om toch eens te vertellen welke jonge man bij Eleanor het hoogstond aangeschreven, iets waarna zij iets lang, veel nischierig was, kreeg Margaret haar zuster eens aan en zei, ik mag het zeker niet vertellen, of wel Eleanor? Daarom moest natuurlijk iedereen lachen, en Eleanor lachte zo goed mogelijk mee. Margaret kost haar moeite. Ze wist maar al te goed dat Margaret iemand op het oog had, wiens naam zij niet kon verdragen van nu af aan geregeld te moeten horen, als mevrouw Jennings met haar gap al begon. Marianne had oprecht medeleide met haar, maar zij maakte de zaak eer erger dan beter door met een hoge kleur en op drift getoond tegen Margaret te zeggen. Vergeet niet dat je dingen waarvan je niet zeker bent niet mogen over vertellen. Het zijn geen dingen waarvan ik niet zeker ben, zei Margaret, je hebt het mezelf verteld. De vrolijkheid van het gezelschap werd hierdoor nog verhoogd en Margaret werd dringend verzocht nog iets meer los te laten. Oh, to Margaret, vertellend ons niet maar, zei mevrouw Jennings, hoe heet die meneer? Ik mag het niet zeggen mevrouw, maar ik weet het wel, en waar hij is, dat weet ik ook. Ja, dat kunnen we wel raden, in zijn eigen huis, ten Noorland natuurlijk. Ik wet dat het de domineer is. Nee, dat is hij niet, hij is het geheel niet. Margaret, zei Marianne, erg boos niet, je weet best dat je het alles maar uit de duim zuigt en dat er niet eens zo iemand bestaat. Oh, dan is hij zeker voor kort overleden Marianne, want als er zo iemand bestaan heeft, dat weet ik wel zeker, en zijn naam begint met een F. Enig dankbaar was Eleanor dat Lady Middleton op dat ogenblik de opmerking maakte, dat het geducht hard regende, hoewel zij die opzettelijke verbreking van het gesprek minder toeschreven aan enig medegevoel voor haar, dan aan de afkeerde gaststrouw van zulke grove scherts, waarin haar moedig en haar man nu eenmaal behagen hadden. Het door haar ingeleide onderwerp werd aanstond opgevat door Connor Brandon, die bij alle voorkomende gelegenheden andere gevoelens plachten ontzien. En beiden hadden ook kander over de regen veel te vertellen. Willoughby opende de piano en vroeg Marianne iets voor te spelen, en bij die onderscheide pogingen van verschillende der aanwezigen om van het onderwerp af te stappen, kwam het gelukkig tot rust. Maar Eleanor bekwam niet zo snel van de schrik die het haar had veroorzaakt. Er werd die avond een plan beraamd om de volgende dag een vrije buitengoed gaan bezichtigen, dat omschreeks 12 meilen van Barton verwijderd lag en toe behoorde aan een schoonbroeder van Colonel Brandon, zonder winsgeleide het niet te zien was, daar de eigenaar die buitenslands verdoefde op dat punt strikt de orders had gegeven. Het park en de omgeving werden als bijzonder mooi geroemd, en Sir John, die luiden hun lof verkondigde, kon er in elk geval goed over oordelen, want hij had in de laatste tien jaar, minstens twee maal elke zomer, toch is er heen georganiseerd. Bij het park behoorde een uitgestrekt meer, waarop deze middags zou worden gezeild. Proviant werd medegenomen, er werden alleen open rijtuigen gebruikt, en het beloofde een recht genoegelijke buitenpartij te zullen worden. Enkelen onder het gezelschap vonden het een iets wat gewaagd plan, om deze tijd van het jaar terwijl het de laatste 14 dagen elke dag had geregend, en mevrouw Tashwood, die reedsverkouden was, liet zich door Eleanor overreden om thuis te blijven. Einde van Hoogstuk 12 Hoogstuk 13 van Gevoel en Verstand Deze liep in Vox opnamerboot tot het publieke domein, opnamer door Anna Simon, gevoel en verstand door Jane Alston, Hoogstuk 13. Het voorgenomen tochje naar Whitwell liep heel anders af dan Eleanor had verwacht. Ze had er op gereken, bang op het water, door nat en dood moeten zullen zijn, maar het kwam nog ongelukkig uit, want ze ging in het geheel niet. Om tien uur waren alle vergaren tot park, waar ze zouden ontbijten. Het weer liet zich vrij goed aanzien, schoonde de geheel en nacht had geregend, want de wolken dreven uit één, en meer maanden vertoonden zich even de zoom. Allen, waarvan verhoorlijk en opgewekt, blijen het vooruitzicht van een prettige dag, en vast voornemens hun plezier niet te laten bederven door een weinig ongemak of tegenspoed. Aan het ombijt werden de brieven binnengebracht. Eender van was voor Conan op Brandon. Hij nam de brief aan, keek naar het adres, verschoed van kleurig en ging meteen de kamer uit. Wat schildt Brandon, volg ze er John. Niemand kon het te bezeggen. Ik hoop dat hij geen slechte tijding heeft gekregen, zei Lady Middleton. Het moet wel iets bijzonders zijn dat Conan op Brandon zo plotseling van mijn ontbijtafel tot opstaan. Na een minuut of vijf kwam hij terug. Toch geen slecht nieuws, Colonel, volg me m'r oude Jennings, toen hij binnen het had. O, neem me, vrouw, en het geheel niet. Komt de brieven uit Avignon, ik hoop toch dat uw zister niet erger is geworden. Neem me, vrouw, de brief kwam uit Londen, het was over zaken, anders niet. Maar hoe kon het handschrift u zo van streek brengen, als het niets dan een brief over zaken was? Nee, nee, Colonel, zo komt u er niet af. Vertel ons nu maar de waarheid. Maar moedig, zei Lady Middleton, bedenk toch wat u zegt. Misschien heeft u bericht gekregen dat uw nichtje Fanny getrouwd is, zei me vrouw Jennings, zonder achter slaan op haar dochters vermaning. Nee, dat was het ook niet. Nu, dan weet ik van wie de brief was, en ik hoop dat zij het goed maakt. Wie bedoelt u, mevrouw, zei hij, met iets wat verhoogde kleur? O, u weet best wie ik bril. Het spijt mij wel zeer, mevrouw, hernam hij, zich tot Lady Middleton wendend, dat ik juist vandaag die brief moest ontvangen, want hij handelt over zaken die mij onmiddellijk vertrekt naar Londen noodzakelijk maken. Naar Londen, riep mevrouw Jennings, wat kunt u om deze tijd van het jaar in de stad hebben te doen? Ik zelf verlies veel erdoor, ging hervoort, daar ik van zo'n aangenaam gezelschap moet afscheid nemen, doch het spijt mij te meer, want ik vrees u zonder mijne tegenwoordigheid geen toegang dat wit wil te kunnen verschaffen. Dat was een slag voor hen allen. Maar als u een brieftje aan de huishoudster schreef, meneer Brandon, zei Marianna Aastig, zou dat niet voldoende zijn? Hij schudde het hoofd. We gaan toch, zei Sir John, het mag niet afspringen, nu we er bijna zijn nog wel. Er zit niet anders op, Brandon, dan dat je morgen naar de stad gaat. Ik wenste wel dat het zo gemakkelijk geschikt kon worden, maar ik kan mijn reis waarlijk geen dag uitstellen. Als u ons mij wilde vertellen wat die zaak eigenlijk is, zei mevrouw Jennings, dan kon wij erover oordelen of het kon uitgesteld worden of niet. Het zou geen zes uren verschil maken, zei Willeby, als u de reis uitstelde tot het terug waren. Ik mag geen uren verliezen. Ellen no hoorde hoe Willeby zachtjes tegen Marianna zei. Er zijn van die mensen die een hekel hebben aan buitenpartijen. Brandon behoort ook toe. Hij was zeker bang om koud te vatten en bedacht er deze uitvlucht op om er af te komen. Ik durf er vijftig keer niet op verwerden dat hij die brief zelf geschreven heeft. Natuurlijk, antwoordde Marianna. Men kan je niet overhalen om van mening te veranderen, Brandon. Dat weet ik van ouds, zei Sir John. Als je eenmaal een voornemenheid opgevat. Maar ik blijf nog hopen dat je je zult bedenken. Vergeet niet dat de beide dames Carrie ervoor van Newton zei gekomen, dat de drie dames Dashwood ervoor van huis zijn komen wandelen, en dat meneer Willeby twee uur vroeger dan gewonelijk is opgestaan. Alles om dat uitstapje naar Woodwell. Colonel Brandon beduigde opnieuw zijn spijt dat hij het gezelschap moest teleurstellen, maar verklaarde tevens dat dit onvermijdelijk was. Nu, wanneer kom je dan terug? Ik hoop dat we u hier weer te Barton zullen mogen verwelkomen, vroeg de Lady Middleton erbij, zodra we weer uit Londen kunt vertrekken. We moeten het uitstapje naar Woodwell, daarmee uitstellen tot u terugkomst. Dat is heel vriendelijk van u, maar het is zo onzeker, wanneer het mij mogelijk zal zijn terug te keren, dat ik daarom trend geen afspraak durf te maken. Oh, maar terugkomen moet en zal hij, rips Sir John. Als hij aan de eind van de week niet weer hier is, ga ik hem halen. Ja, doe dat, zijn mevrouw Jennings. Dan kom je misschien erachtig, want die zaak toch zij mag. Nee, ik begier mijn neus niet in ander man's zaken te steken. Het zal wel iets zijn, maar voor hij zich schaamt. Een bediende kwam zeggen dat de paarden van de colonel gereed waren. Je gaat toch niet te paard naar de stad, volgst Sir John. Nee, niet verder dan tot Honleton, en dan met de postcoach. Nee, als je besloten bent te gaan, goede reis dan, maar ik zou mij liever nog eens bedenken. Ik verzeker je dat het mij niet mogelijk is. Hij nam afscheid van het gehele gezelschap. Is er geen kans dat ik u en uw zusters deze winter in de stad zal ontmoeten, je vrouw Deschwood? Ik vrees van niet. Dan moet ik afscheid van u nemen, voor langer dan mijn lief is. Voor Marianne bogen hij alleen zonder iets te zeggen. Kom, colonel, zijn mevrouw Jennings. Laat ons nu nog eer u heen gaat, hoeren wat erachter zit. Hij zei haar beleefd goede dag, en ging, vergezelte Sir John, de camera uit. De klachten en verzuchtingen die door hoffelijkheid tot niet hoe had weerhouden, barsten van alle zijden los, en ze waren het steeds weer opnieuw met elkaar eens, dat het afschuwelijk ergelijk was, zo te worden geleurgesteld. Nu, met dat al, ik kan het je wel vertellen wat er voor zaken zijn, zei mevrouw Jennings, zeer gevierend. Weet u het, mevrouw, zeiden bijna allen tegelijk. Ja, dus natuurlijk iets met je vrouw Williams. En wie is je vrouw Williams, vroeg Marianne. Wat, weet je niet wie je vrouw Williams is? Je hebt toch stellig al van haar gehoord. Ze is een bloedverwante van de colonel, lieve kind, heel na verwand. We zullen maar niet zeggen hoe na om de jonge dames geen aanstoel te geven. Ietsachter, zei ze tegen Eleanor. Ze is zijn natuurlijke dochter. Is het waar? Ho ja, en ze lijkt sprekend op hem. Ik wettet de colonel haar al zijn geld nalaat. Toen Sir John terugkwam, stemde hij van harte in met aller uitingen van spijt over het gebeurde, maar besloot met te zeggen dat zij nu eenmaal allen bijeen waren en iets moesten doen om de volkelijkheid erin te houden. En na enig overleg werd men het eens dat al mochten waren volkelijkheid dan ook alleen in Whitville te vinden zijn geweest, en rijtoer in de omstreken hun althans een behoorlijke mate van voldoening zou verschaffen. De rijtuigen kwamen voor, dat van Willeby was het eerste, en Marianne had er nog nooit zo gelukkig uitgezien als toen ze instapte. Hij reed snel het park door, ze waren spoedig uit het gezicht, en niemand kreeg en meer te zien tot ze weer kwamen opdagen, niet eer alle anderen reed zeer waren teruggekeerd. Ze waren beiden verrukt over hun rit, maar zijden alleen dat ze zich aan de bospaden hadden gehouden, terwijl de anderen de heuvels waren opgegaan. Er was afgesproken dat zavonds zou worden gedanst, en dat ieder zo verrolijk zou zijn als het dag langer was. Aan het diner kwamen nog enige carries, en ze hadden het genoegen met zijn twintige aan tafel te zitten, het geen Sir John veel voldoening schonk. Willeby nam als gewonelijk plaats tussen de beide oudse dames Dashwood. Mevrouw Jennings zat aan Eleanor's rechterhand, en ze hadden nog niet lang aan tafel gezeten toen zij zich achter haar en Willeby naar Marianne overbuigend, zijde, luid genoeg dat beide het konden horen. Al ben je nog zo loos, ik heb je gesnapt, ik weet waar je vanmorgen geweest bent. Marianne kreeg een kleur en zei haastig, waar dan? Wist u niet, zei Willeby, dat we een toertje hadden gedaan samen? Ja, ja, meneer Durval, dat wist ik heel goed, en ik had het erop gezet uit te vinden waarheen dat toertje geweest was. Ik hoop dat je huis naar je zin was, Marianne. Het is verbazend groot, en als ik je daar kon bezoeken, dan denk ik wel dat je het nieuws wilt hebben gemobileerd, want dat had het dan nodig toen ik het zag zes jaar geleden. Marianne keek voor zich, verwart en verlegen. Mevrouw Jennings lachte hartelijk, en Eleanor hoorde nu dat zij, vast besloten erachter te komen waar ze geweest waren, Willeby's knicht had laten uitvragen door haar eigen kamernieig, en langs die weg was gewaar geworden dat ze naar Ellenhem waren geweest, daar gerijmde tijd hadden gewandeld in de tuin en het gehele huis bezichtigd. Eleanor kon bijna niet geloven dat dit waar kon zijn, want het leek al zeer onwaarschijnlijk dat Willeby zou voorstellen, of Marianne erin toestemmen, het huis binnen te gaan, terwijl mevrouw Smith er vertoefde, die Marianne voorkomen vreemd was. Zodra ze de eetkamer verlieten, voeg Eleanor haar zistig wat er van aan was, en vernamt tot haar grote verbazing, dat al wat mevrouw Jennings had verteld de zuivere waarheid was geweest. Marianne was zelfs heel boos dat zij aangetwijfelt had. Waarom toch zou je denken, Eleanor, dat we niet daarheen waren gegaan, of niet het huis hadden bekeken? Heb je dan die dikwas zelf gewinst dat te kunnen doen? Ja Marianne, maar niet wanneer mevrouw Smith thuis was, en zonder andere gezelschap dan meneer Willeby. Meneer Willeby is nu eenmaal de enige persoon die het recht heeft om het huis te laten zien. En daar in zijn rijddag maar plaats als voor twee, konden we onmogelijk andere meenemen. Het was de prettigste dag die ik in mijn leven heb doorgebracht. Ik vrees, ze Eleanor, dat genoegen en gepastheid niet al dit onvermijdelijk samengaan. En tegendeel, juist dat genoegen bewijst zijn eigen onschuld. Als er werkelijk iets ongepast was in wat ik deed, dan zou ik het fortuurend gevoeld hebben. Want we weten het altijd als we iets verkeerd doen, en met dat besef kon ik geen plezier hebben gehad. Maar Marianne, begin je ook nu nog niet te twijfelen of je gedrag wel was zoals het behoorde. Nu het je reeds zulke uiterst onbescheide opmerkingen heeft op de hal gehaald. Als mevrouw Jennings onbescheide opmerkingen tot bewijs moeten dienen van onbehoorlijk gedrag, dan noemen wij allen ons hele leven lang niet anders dan overtredingen begaan in het opzicht. Ik geef even min om haar afkeuring als ik zou hechten aan haar lof. Ik zie niet in dat ik iets verkeerds heb gedaan door in de tuin van mevrouw Smith te wandelen of haar huis te bezin. Beide zullen eenmaal toe behoren aan meneur Willeby, en als zouden ze eenmaal aan jezelf toe behoren, Marianne, dan had je nog geen recht te doen wat je deed. Ze bloosten bij die toespeling, toch was duidelijk te zien dat deze haar wel behaagde, en na een minuut of tien ernstigte hebben nagedacht kwam ze bij haar zuster terug en zijn vriendelijk en vrolijk. Misschien was het wel een beetje ondordacht voor mij, Eleanor, om naar Ellenheim te gaan, maar meneur Willeby was er zo bijzonder opgesteld met het buitengoed te vertoren, en het huis is bijzonder mooi. Bovendien is er een allerliefste zitkamer, juist de goede grote, voortdagelijks gebruik, en met nieuwe meubels zou die verrukkelijk kunnen worden. Het is een hoekvertrek, met ramen aan twee zijden, en aan de ene kant heeft mij het uitzicht over het grasveld achter het huis, op een prachtig bos, tegen een helling gelegen, en aan de andere op de kerken het dorp, met die mooie, streng omleinende heuvels erachtig die we zo dik was hebben bewonderd. Ik zag niet eens op z'n best, want de meubels waren alle teugst, maar als het niet werd ingericht, Willeby zegt dat het met een uitgaaf van een paar honderd pond een van de mooiste zomerverblijven in Engeland zou kunnen worden. Als Eleanor naar haar had kunnen luisteren, zonder door de anderen gestoort te worden, dan zou ze alle kamers van het huis met evenveel genoegen hebben beschreven. Einde van Hoogstuk 13. Hoogstuk 14 van Gevoel en Verstand. Deze liep je vox opname behoort tot de publieke domein, opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Alston, Hoogstuk 14. De onverwachte afloop van Colonel Brandens bezoekt te Barton Park en zijn volharding in het verbergen van de oorzakker van, hielde me vrouw Jennings twee of drie dagen bezig en vervulten haar met nieuwsgierige verbazing. Ze verbaasd zich trouwens druk, zoals ieder wel moet doen, die levendig belang stelt in alle doen en later van zijn kennis. Ze bleef zich maar voortdurend afvragen wat toch wel de reden had kunnen zijn. Geloof dus tellig dat hij slechte tijlingen had gekregen en pijnste over allerlei rampen die hem hadden kunnen treffen, met het vaste besluit dat hij niet allen ontschappend zou. Het is bepaald iets heel treurigs, zei ze. Ik zag het aan zijn gezicht. Die arme man! Ik vrees dat het met zijn geldzaken niet in orde is. Dat landgoed Tadellofort heette niet meer dan 2000 in het jaar op te brengen en zijn broer liet het in een treurige toestand achter. Hij zal bepaald hebben moeten overkomen voor geldzaken. Want wat kan het anders zijn? Ik ben benieuwd of het waar is. Ik zou alles verover hebben om me achter te komen. Misschien is het toch iets met die vrouw Williams? Ja, dat zal het bepaald geweest zijn, want hij kijk zo verleegend toen ik haar naam noemde. Misschien ligt ze ziek in Londen. Dat is heel waarschijnlijk, want ik meegehoord te hebben dat ze zwak van gestel is. Ik durf er alles om verwedden dat het die vrouw Williams betrof. Het is niet te verwachten eigenlijk dat hij nu in geldverlegenheid zou zijn, want hij is heel voorzichtig en het goed van hem zal nu wel vrij zijn van schulden. Wat het toch zijn kan? Misschien is zijn zustrat de avion erger geworden en heeft hem gevraagd om over te komen. Men zou het haast denken door die haast die hij maakte om weg te komen. Nu, ik hoop van harte dat hij al dat verdriet goud erboven komt en een goede vrouw krijgt op de koop toe. Zo bleef mevrouw Jennings praten en benieuwd zijn. Haar vermoedens wisselden met elke nieuwe gissing en alle schene beurtelings even waarschijnlijk. Hoewel het wel zijn van Colonel Brandon en een werkelijk ter harte ging, konden zich niet zo uitermaat verbazen over zijn plotselingvertrek als mevrouw Jennings van haar verlangde, want behalve dat die omstandigheid haar niet gewichtig genoeg scheen om zulke onuitputtelijke verwondering en zulke verschillenheid van gissingen te richtvaardigen, haar eigen bevreemding waardoor iets anders gewekt. Die bevreemding goud het onverklaarbaar stilswijgen van haar zistig en Willeby ontreden onderwerp welks belangrijkheid in aller ogen hun niet kon ontgaan. Naarmate dit zwijgend duurde scheen het vandaag tot de dag vreemdig en minder in overeenstemming met beide gezindheid. Haam zij niet openlijk zouden erkennen tegenover haar moeder en haarzelf, want hun houding tegenover de kander, voortdurend bewees, kon aan haar zich niet voorstellen. Dat zij niet al middelijk konden trouwen, begreep zij zeer goed, want wowel Willeby onafhankelijk was, bestond er toch geen reden om hem zeer vermogend te achten. Sir John schatte de opprengst van zijn bezitting op zes of zevenhondend prond in het jaar, maar hij leefde op een voet waarvoor dat inkomen nauwelijks toerijken kon zijn en had zich dik was zelf beklaagd over zijn armoede. Doch voor de vreemdig heimzinnigheid die zij in acht namen betreften hun verloving, een geheim zinnig doen dat feitelijk niets verborgen, kon zij geen reden vinden. En het was zoveel komen in tegenspraak met hun algemene opvatting en handelwijze, dat zij soms begon te twijfelen of ze wel werkelijk verloofd waren. En die twijfel was voldoende om haar te verhouden van een rechtstreekse vraag tot Marianne gericht. Niets kon duidelijker blijk geven van oprechte genegenheid voor haar allen dan willeblies gedrag. Tegenover Marianne was het vol van die uitsluitende tederheid die het hart van een minnaar vermacht te schenken, en de overige leden van een gezin werden door hem behandeld met de hartelijke voorkomenheid van een zoon en een broedig. Hun huisje scheen er te beschouwen en liefde hebben als een eigen thuis. Hij bracht bij hen veel meer van zijn tijd door dan te ellen hem. En als geen gezellige bij inkomst hen allen vergaderde te Barton Park, dan richt hij zijn geregelden morgenrit bijna zonder uitzondering daarheen waar hij het overige gedeelte van de dag sleet aan Marianne's zijde met zijn geliefkoosten jachthond aan haar voeten. Op een zekere avond, ongeveer een week na dat Collinor Brandon naar London was vertrokken, geen zijn hart meer dan ooit open te staan voor alle gevoelens die hem inecht deden hechten aan de omringende omgeving. En toen mevrouw Dashwood toevallig melding maakte van haar voornemen om het huisje in het voorjaar te laten opknappen, verzet hij zich met nadruk tegen elke verandering van een verblijf dat zijn genegenheid hem eens vooral voor maakt had toen schijnen. Wat, riep hij uit, verbeteringen aanbrengen in dit aardige huisje? Nee, naartoe geef ik nooit mijn toestemming. Geen steen moet aan zijn muren, geen duimaan zijn afmetingen worden toegevoegd als uw mijn gevoelens wens te ontzien. Wees me niet bang, zijlender, er gebeurt niets van, want mama zal nooit geld genoeg hebben om het te durven ondernemen. Daar ben ik blij om, riep hij uit, dat is beter dat uw moedig althoos arm bleef als haar rijkt om, niet beter dan zo wist te gebruiken. Dank voor die wens, Willeby, zijn me vrouw Dashwood, maar je mocht gerust geloven dat ik nooit enig gevoel van gerechtheid aan deze plek, gekoesterd ter winoek die ik lief heb, zou willen quetsen, ter wille van alle verbeteringen ter wereld. Vertrouw maar stelig dat ik al hield ik ook nog zulke een grote som over bij het opmaken van een budget in het voorjaar die liever ongebruikt zal laten liggen dan erover te beschikken op een wijze die je zo zou grieven. Waar ben je werkelijk zo aan dit huis gehecht dat je er geen gebrekening kunt zien? Ja, waarlijk, zei hij, in mijn ogen is het volmaakt. Meer dan dat. Ik beschouw het als het enige verblijf waarin voor mij geluk denkbaar is. En als ik rijk was, dan liet ik dadelijk kump afbreken en opnieuw bouwen als de getrouwe kopie van dit landhuisje. Met een smalle donkere trap en een rookende keukenskoorsteen, zei Eleanor. Ja, zeker, riep hij, even opgewonden als te verwoorden. Met al wat erbij behoort, in geen enkel opzicht, het zij gunstig of ongunstig moest ook maar de geringste afwijking zijn te bespuren. Dan en dan alleen onder zo'n dak zou ik misschien te koem even gelukkig zijn als ik de Barton geweest ben. Ik durf wel hopen, antwoordde Eleanor, dat je ook ondanks het bezwaar van ruimere kamers en een bredere trap later je eigen huis even onverbeterlijk zult gaan vinden als Tans het onze. Zeer zeker zijn er omstandigheden, zeiden Willebi, waaronder het mij zeer dierbaar zou kunnen worden. Doch dit huis zal althoos één richt op mijn genegenheid kunnen doen gelden waarin geen ander verblijf ooit deden kan. Mevrouw Dashwood, wie op een verheugde blik naar Marianne, weer mooie ogen Willebi aanzagen met een uitdrukking die duidelijk te kennen gaf, hoe goed zij hem begreep. Hoe menigmaal wist ik, ging hij voort, toen ik, nu een jaar geleden, te ellen hem logeerde, dat Barton Kottet toch bewond mocht was. Ik kwam er nooit voorbij zonder de lichting te bewonderen en spijt te gevoelen dat niemand daarvan genoot. Hoe weinig dacht ik toen dat het eerste wat mevrouw Smidt mij zou mededelen toen ik weer in deze streek terugkwam, het nieuws zou zijn dat Barton Kottetje was verhuurd. En ik voelde dadelijk en zeker voldoening een belangstelling bij dat bericht, die ik zes kan toeschrijven aan een soort voorgevoel van het geluk dat mij ten deel ervallen door die gebeurte is. Zou dat niet de reden geweest zijn, Marianne? Likair zag dat tot haar sprekend opvolgen. Daarop ging hij luider voort. En dit huis zout u willen bederven, mevrouw? U zout het zijn eenwout willen ontnemen door een denkbeeldige vervraging. En deze dierbare huiskamer, waarin onze kennismaking begon en waarin wij zoveel gelukkige uren te samen hebben doorgebracht, zout u willen venederen tot de staat van een gewone toegang, zodat iedere binnentredende zich haast en zou het vertrek te verlaten, dat het nu toe meer waarige zelligheid en behagen in zich omsloten hield dan enige zaal van indrukwekkende afmetingen ons ooit zou kunnen aanbieden. Mevrouw Dashwood verzekerde hem opnieuw dat geen enlei verandering van dienaart zou worden ondernomen. Dat is lief van u, antwoorden hij met warmte. Uw belofte stelt mij gerust, strak uw goedheid nog een weinig verder uit en u zult mij gelukkig maken. Beloof mij dat niet alleen uw huis zal blijven zoals het is, maar dat ik u en de uwen even onveranderd zal blijven vinden als uw woning en dat u mij steeds zult beschouwen met die vriendelijke gezintheid die u en uw gehele omgeving mij zo dierbaar worden deed. Die belofte werd gernig gegeven en Willeby's stemming gedurende de gehele avond legde getuigenis af van zijn genegenheid en zijn geluk. Zullen we je morgen middag aan tafel zien? volg mevrouw Dashwood bij het afscheid. Ik kreeg hem niet op een morgenbezoek, want we moeten naar Barton Park wandelen om een verziet te maken bij Lady Middleton. Hij beloofde om vier uur bij hen te zullen zijn. Einde van hoogstuk 14 Hoogstuk 15 van Gevoel en Verstand Deze liep uw volksopname behoort het publieke domein, opname door Anna Simon. Gevoel en Verstand door Jane Austen, hoogstuk 15. Het bezoek van mevrouw Dashwood bij Lady Middleton had de volgende dag plaats en twee van haar dochters vergezelde haar. Doch Marianne wilde liever niet meegaan en verontschilderde zich op grond van een onbeduidend voorwenzel. Haar moedig, die hieruit opmaakte dat Willoughby de avond tevoren beloofd had, haar te zullen opzoeken, gedurende hun afwezigheid, had er niets op tegen dat zij thuisbleef. Bij hun terugkomst van Barton Park zagen zij Willoughby's rijtuig en zijn bediende voor het huis staan wachten en mevrouw Dashwood begreep dat haar vermoedend bewaarheid was. Tot dus verging alles zoals zij verwacht had, maar toen zij het huis binnen trat, aanschouden zij wat geen vooruitzienende strandenheid haar wat kunnen doen voorzien. Juist toen zij de voordeur ingingen, zagen zij Marianne haastig uit de huiskamer komen, blijkbaar bitterbedroefd, met haar zakdoek voor de ogen en zonder op hen te letten de trap oplopen. Verwonderd en versrikt gingen zij aanstond de kamer binnen die zij pas verlaten had en vonden er niemand dan Willoughby, die tegen de schoorsteemantel geleund stond, met de rug naar hen toegekeerd. Hij wende zich om, toen zij binnenkwamen, en zij gelaten vertonen ten duidelijkste de sporen in haar evenheftige aandoening als die welke Marianne had overmeesterd. Schild haar iets, riep me van Dashwood, reed op de drempel. Is er niet wel? Ik hoop het niet, antwoordde hij, met een poging om vrolijk te kijken, en haar ogenblik liet haar met een gedwongen grimmelig op volgen. Het zou zoveel niet zijn wanneer ik zelf mij onwel gevoelde, want ik haal het ogenblik gebukt onder een grievende teleurstelling. Teleurstelling? Ja, want het is mij niet mogelijk mij te houden aan ons afspraak. Mevrouw Smith heeft vanmorgen het overwicht van haar rijkdoem doen gelden tegenover een arme, afhankelijke bloedverwand door mij voor zaken naar Londen te zenden. Ik heb zo even mijn opdrachten in ontvangst genomen, en aan hem verwelde gezicht. En bij wijze van vertroasting ben ik nu komen afscheid nemen van u. Naar Londen? Ga je vandaag nog? Het is bijna reeds mijn tijd. Dat treft wel ongelukkig, maar je moet doen wat mevrouw Smith verlangt, en haar opdracht zal je toch, hoop ik, niet lang van ons verwijderd houden. Hij kreeg een kleur terwijl hij antwoordde. U bent wel vriendelijk, maar het is niet mijn bedoeling zo spoedig terug te keren naar Devonshire. En mijn bezoeken bij mevrouw Smith worden nooit herhaald binnen dit jaar. En is mevrouw Smith dan je enige vriendin? Is aan hem het enige huis hier in de buurt waar je welkom zou het zijn? Voel je, Willeby. Achtje, je verplicht een uitnodiging van mij ne zijde af te wachten. Hij blooste nog diepig, en zij alleen met neergeslagen ogen. U bent waarlijk te goed. Mevrouw Teshwood zag Eleanor verbaasd aan. Eleanor was niet minder verwonderd. Een korte post bewaarde aan het stilswijgen. Mevrouw Teshwood was de eerste die sprak. Ik kan alleen herhalen, mijn vader Willeby, zei de ze, dat gealt het welkom zult zijn in Barton Cottage, want ik wil niet aandringen op uw spoedige terugkomst hier, daar je zelf alleen kunt beoordelen in hoe ver het die mevrouw Smith aangenaam zou zijn. En op dat punt ben ik even min geneigd uw oordeel te wand gehouden, maar als ik gezind ben, twijfel te koestgen, omtrend uw eigen mensen. Voorlopig, antwoordde Willeby verwart, zei mijn verplichtingend van dienaart, dat ik durf niet, niet hopen. Hij zweeg. Mevrouw Teshwood kon van verbazing geen woorden vinden, en weer volgde er stilte. Willeby verbakke twijgen door met een flauwe glimlach te zeggen. Het is dwaasheid nog langer zo te blijven draanen. Ik wil mij zelf niet verder kwennen door ons samen zijn met vrienden in wie je gezelschap ik tans onmogelijk behaagedschappen kan. Hij nam haastig van een allen afscheid en verliet het vertrek. Ze zagen hem in zijn rijtagstappen en een ogenblik later verdwenen het uit hun gezicht. Mevrouw Teshwood was te bewogen om haar gevoel in woorden te uiten, en ging de Kamer uit om in eenzaamheid zich over te geven aan de gevoelens van doofheid en zorg veroordlaakt door dit potselingvertrek. Eleanor was niet minder ongerust dan haar moedig. Het daar even gebeurde, vervulde haar met angst en wantrouwen. Willeby's houding bij het afscheid zijn verwarring en zijn voorgewende vrolijkheid, maar vooral zijn blijkbare ongenijgheid om haar moeders uitnodiging aan te nemen. Een terughouding zo vreemd in een minnaag, in iemand als hij, dat alles wekte in de hoogste mate haar bezorgdheid. Het ene ogenblik vreeste zij dat van zijn kant nooit enig ernstig plan had bestaan. En dan wedacht zij dat tussen hem en haar zustig misschien iets onaangenaamst was voorgevallen. Marianne's doofheid, toen zij uit de Kamer kwam, had zeer goed het gevolg van hevere twist kunnen zijn. En toch wanneer zij bedacht hoe Marianne hem lief had, is geen twist tussen hen haar bijna iets onmogelijks. Doch onder welke omstandigheden dan ook hun scheiding mocht hebben plaatsgehaald, aan de diepe doofheid van haar zuster viel niet te twijfelen, en zij dag met enig medeleiden aan de heftige smart, waarin Marianne zeer waarschijnlijk tans niet slechts verlichting zocht en vond, toch die zij het haar plicht zou achten aan te wakkeren en te verlevenigen. Na een half uurtje kwam haar moeder terug, en toen wel haar ogen beschrijd waren, kreeg zij toch niet bedrukt. Nu is onze beste Willeby al een paar meilen ver van Bartender, zei ze, terwijl zij haar werk opnam en ging zitten. En met welk bezaart gemoed is hij op reis gegaan. Het is alles even vreemd, zo plotseling vertrokken. Het schijnt wel het werk van één ogenblik. Wat was hij gisterenavond nog gelukkig in ons bijzijn, en zo hartelijk, zo vrolijk. En nu, na slechts tien minuten voorbereiding, is hij weg. Niet voornemens terug te keren? Er moet meer zijn voorgevallen dan hij ons heeft willen bekennen. Hij sprak niet als anders, hij was zichzelf niet. U moet dat verschil even goed hebben opgemerkt, als ik. Wat kan dat zijn? Een twist tussen hem beiden? Waarom zou hij anders zo ongeneigd zijn gebleken om uw uitnodiging aan te nemen? Het was niet omdat hij niet wenste, Eleanor. Dat zag ik duidelijk genoeg. Het stond niet in zijn macht. Ik heb over alles goed nagedacht of verzeker ik je. En ik begrijp nu volkomen alles wat mij eerst even vreemd scheen als jou. Werkelijk mama? Ja, ik voor mij ben tot een heel bevredigende slopsom gekomen. Maar jij, Eleanor, die bij voorkeur twijfelt als je daar kans toe ziet? Jou zal die niet voldoen, dat weet ik wel. Al zal je mijn vertrouwen erin niet kunnen wegpraten. Ik ben vast overtuigd dat mevrouw Smith zijn geniegenheid voor Mariana vermoedt. Dat zij die afkeurt. Misschien omdat zij andere plannen met hem heeft en daarom erop gesteld is hem uit de weg te krijgen. Die zaak die hij voor haar moet regelen en waarvoor zij hem weg zent, is natuurlijk maar een voorwensel dat zij bedacht heeft. Zo stel ik mij het gebeurde voor. Daarbij komt dit. Hij weet dat zij die verbindende is niet goedkeurd. Hij durft haar dus op het ogenblik niet bekennen dat hij met Mariana is verloofd. En in zijn afhankelijke positie voelt hij zich verplicht op haar plannen in te gaan en Devincer voor enige tijden verlaten. Ik weet het wel. Je zult zeggen dat alles kan en kan ook niet gebeurd zijn. Maar ik luister naar geen tegenwerping eer je mij een andere manier aan de hand doet om de zaak zo gunstig uit te leggen. En wat heb je daar nu op te zeggen? Niets mama, want je hebt mijn antwoord reeds vooraan verwacht en uitgesproken. Dus je zou het gezegd hebben, het kan even goed niet als wel zou zijn geweest. Oh Eleanor, wat zijn je gevoelens toch onbegrijpelijk? Je zou het liever kwaad geloven dan goed. Je zou het liever zoeken naar verdriet voor Mariana en schuld van die Arma Willeby dan naar verontschuldiging voor zijn gedrag. Je verkist hem nu eenmaal schuldig te achten omdat hij bij het afscheid van ons niet zo hartelijk scheen als gewoonlijk. En is er dan geen verscholing te vinden in een zekere verstrooitheid en neerslachtigheid veroorzaakt door de pasondervonden teleurstelling? Zou geen enkele mogelijkheid over wogen mogen worden enkelen alleen om het zeg in zekerheid is? Zijn wij niets verplicht aan de man die wij om zo goede reden lief hebben en die ons niet de geringste aanleiding gaf, dat verdenking? Mag dan de mogelijkheid niet worden aangenomen van bewegerheden, volkomen gegrond op zichzelf, toch die voorlopig onvermijdelijk verborgen moeten blijven. En wat is het perslots van rekening waarvan jij hem verdenkt? Dat kan ik u eigenlijk zelf niet zeggen, maar het vermoeden van iets onaangenaams is het onvermijdelijk gevolg van een verandering zoals wij die daar even in hem hebben waargenomen. Er is echt er veel waarschijn wat u zegt om trent de overwegingen te zijn en gunsten die wij moeten laten gelden. En ik wens werkelijk eerder te zijn in mijn oordeel over iedereen. Wille Bi kan ongetwijfeld, zeer voldoende redenen hebben voor zijn gedrag en ik hoop dat dit het geval is, maar het houdt toch meer iets voor hem gezien geweest die openlijk te erkennen. Gij hem zinnigheid mag raadzaam zijn, maar ik kan niet nalaten mij te verwonderen dat juist hij die bedracht. Je mocht hem geen verwijt maken van onthrouw aan zichzelf waar die afwijking noodzakelijk is, maar je geeft dus werkelijk toe dat ik gelijk had in wat ik tot zijn verdediging aanvoerde. Daar ben ik blij om, dan gaat hij vrij uit. Niet geel en al. Het kan raadzaam zijn, hun verloving, als ze verloofd zijn, geheim te houden voor mevrouw Smith. En als dat het geval is, dan is het natuurlijk zeer nodig dat Wille Bi tans slechts zelden in Devonshire gezien wordt. Maar dit is nog geen reden om die verloving te verbergen voor ons. Verbergen voor ons? Is het maar, lieve kind, beschuldig je Wille Bi en Marianne van achterhoudendheid op dat punt? Dat is wel vreemd, terwijl je blikken hun dag aan dag een verwijt maakten van een gebrek aan voorzichtigheid. Van hun genegenheid heb ik geen bewijs meer nodig, ze Elinor, maar van een verloofd zijn wel. Ik ben om te gaan beide punten voorkomen gerust. En toch is er door geen van hem beiden één woord tegenover u gerept van dat vonderep. Ik had geen woorden nodig, hun daren spaken voor mij duidelijk genoeg. Bewees niet zijn houding, Jegens Marianne en ons allen, in de laatste weken, dat hij haar lief had en als zijn aanstaande vrouw beschouden, en dat hij ons de genegenheid toedoog die men koest uit voor zijn naast te verwanten. Hebben we elkaar niet voorkomen begrepen? Voeg hij niet dagelijks mijn toestemming door zijn blik, zijn houding, zijn oplettenen en eerbiedigen voorkomendheid. Mijn beste Elinor, is het mogelijk dat je hun verloving in twijfel trekt? Hoe kon die gedachten bij je opkomen? Hoe kan je veronderstellen dat Willeby, overtuigd dat zij moet zijn van je zusters liefde, haar zou verlaten, voor maanden achtereen misschien, zonder haar zijn gevoel te openbaren, dat ze zouden scheiden zonder elkaar wederzijds vertrouwend hebben geschonken? Ik geef toe, antwoordde Elinor, dat alle omstandigheden op één na sprekend ten gunste van hun verloving. Maar die ene is het volslage stilswijgen door beide daarom trendbewaard, en voor mij weegt die ene tegenbijna alle andere op. Wat is het vreemd? Je moet wel slecht over Willeby denken, wanneer je na al wat tussen hen is voorgevallen, nog kunt twijfelen aan de aard van een onwelling en verhouding. Dus hij zou al die tijd tegenover je zester een rol hebben gespeeld? Denk je dat hij in zijn hart onverschillig voor haar is? Nee, dat kan ik niet denken. Hij moet haar lief hebben, en dat doet hij. Daaraan twijfel ik niet. Een vreemd soort van tederheid is dat dan toch, die hem toestaat, haar te verlaten. Zo onverschillig, zo onbezorgd, omtrent de toekomst als je denkt dat hij doet? U moet niet vergeten, mama, dat ik de zaak nooit al zeker beschouden. Ik bekend dat ik wel niet twijfel heb gekoesterd. Die twijfel is echt een reeds verminderd en zal misschien spoedig, geheel verdwijnen. Als het blijkt dat zij een briefverschilling zijn, dan ben ik niet bang meer. Je bent wel toegeven, moet ik zeggen. Als je hen voor het al daar zaartstaat, dan zou je nog denken dat ze een beschiedenwel gingen trouwen. Het is een lelijke trekking, maar zulke bewijze heb ik niet nodig. In mijn ogen is er niets gebeurd dat twijfel rechtvaardigde. Tot verbergen werd geen poging gedaan. Alles ging volkomen open en zonder terughoudingen zijn werk. Aan je zusters wensen kan je niet twijfelen. Het is dus Willepie die je verdenkt. En waarom is hij niet gevoelig en een man van eer? Gaf hij ons door onstand vastigheid, reden tot zorg en vijs? Zou hij bedriegelijk kunnen zijn? Ik geloof van niet. Ik geloof van niet, riepenen er. Ik hou van Willepie. Ik houd oprecht van hem. En twijfel aan de zuiverheid van zijn karakter doet mijzelf niet minder pijn dan u. Tegen mijn Will is die twijfel gerezen en ik wilde het gevoel niet aanmoedigen. Hij bekend dat ik schrikte vanmorgen door die verandering in zijn houding. Hij spakt niet zoals van hem te verwachten viel en bleef onhartelijk tegenover uw vriendelijkheid. Maar dat alles laat zich verklaren door de omstandigheden die u als baar veronderstelt. Haat Bas afscheid genomen van Marianne, had haar zien gaan, want hopig bedoefd. En als hij zich verplicht achte uit vrees met vrouw Smith te ergeren, de verleiding te werk staan om hier spoedig terug te keren, terwijl hij toch wist door het wijgen van uw uitnodiging, door te zeggen dat hij voor langheid afscheid nam, tegenover ons gezin de schijn op zich te laden van illojaal en zondel in gedrag, dan had hij waardelijk wel reden, verlegen en verwart te zijn. Onder die omstandigheden zou een invoudige en openhartige uiteenzetting van zijn moeilijkheden hem meer tot eer hebben gestrekt, en mijn zins meer hebben gestrok met zijn aard en aanleg. Maar ik zal niemand zijn gedrag verwijten, wegen zo eng hard geredenen als een verschil inzinswijzen met mezelfen, of een afwijking van wat ik als goed en redelijk beschouw. Nu spreek je zoals het behoort, Willemie verdient waardelijk niet beschouw te worden met achterdocht. Al kennen wij hem nog niet lang, hij is hier geen vreemdeling, en wie heeft ooit iets te zijn en nadelen gezegd? Hadden zijn omstandigheden hem veroorloofd, zelfstandig op te treden en onmiddellijk te huwen, dan had het vreemd kunnen schijnen dat hij ons verliet zonder mij alles dansreeds te bekennen. Toch, het is niet het geval. Het is een verloving die in sommige opzichten geen voorspoedig begin heeft gehad, want de tijd van hun huwelijk is onzeker en veraf, zodat dan ook stilswijgen om te zaken dans voor zover het mogelijk is, zeer raadzaam is geworden. Hier werden ze gestoord door Marker het die binnenkwam, en Eleanor had dansgelegenheid na te denken over haar moeder's opvattingen, te erkennen dat vele van haar vermoedens gegrond schijnen, en te hopen dat alle zouden bewaarheid worden. Ze zagen Marianne niet, eer het tijd was om te eten, en zij zonder een woord te zeggen de kamer binnenkwam en aan tafel ging zitten. Haar ogen waren rood en gezwonen, en het schijnen alsof zij slechts met moeite haar retranen weer hield. Ze vermeed hun allerblikken, kon nog eten, nog spreken, en toen haar moedig na enige tijd, zwijgend en met inigmedelijden haar hand drukte, bezweeg haar geringen kracht geheel. Ze barst in tranen uit en verliet het vertrek. Deze type verslagenheid van geest bleef de gehele avond voortduren. Ze had geen macht over zichzelf, wel die macht door haar niet wegbegeert, bij de geringste opmerking over iets dat met Willoughby in verband stond, maar het ze overweldigd door haar het droefheid, en of schoon haar moedig en zusters hun uiterste best deden om haar te ontzien. Het was onmogelijk, tenzij ze een volstrekt stilswijgen wilde bewaren, elk onderwerp te vermijden dat voor haar gevoel op hem betrekking had. Einde van hoofdstuk 15. Hoogstuk 16 van gevoel en verstand. Deze liepre volksopname behoort tot het publieke domein. Opname door Julie van Walgem. Gevoel en verstand door Jane Austen. Hoogstuk 16. Marianne zou het onvergevelijk van zichzelf hebben gevonden, als ze had kunnen slapen, de eerste nacht na het afscheid van Willoughby. Ze zou de andere de volgende morgen niet zonder schaamte in het gezicht hebben durven zien, als ze niet bij het opstaan, groter behoefte had gehad en rust, dan toen ze ging liggen. Maar de gevoelens die haar in zelfbedwang schande deden zien, bewaarde haar voor het gevaar zich die schande op de hals te halen. Ze lachte je hele nacht wakker en bijna de hele nacht schrijden ze. Ze stond met hoofdpijn op, kon niet spreken en weigerde iets te eten, deed dus haar moeder en zisters onophoudelijk verdreed en verzette zich tegen elke poging van hun zijde om haar te troosten. Haar gevoeligheid was waarlijk niet machteloos. Na het ontbijt ging zij alleen wandelen en zwerf bijna de gehele morgen rond in de omstreek van Allenham, zwelhinten herinneringen aan verloren geluk en zich onder traanen beklagend over de tegenwoordige tegensboet. Ook de avond sleed zij in algehele overgaven aan haar gevoel. Ze speelde al de geliefkozen liederen over die zij willen bieplacht voor te spelen. Iedere melodie waren hun stemmen zo dikkels hadden samen geklonken en zat voor de piaanen te staren naar de muziek die hij voor haar had gekopjeerd, tot haar hart zo overstelpt was van verdreed dat zij niet treuriger kon worden. En iedere dag schonk zij op die wijze niet voedsel en haar smaart. Uren aanheen zat zij voor de piaanen beurteling, ze zingen en te schrijgen en dikkels werd haar stemge heel door traanen verstikt. Ook in haar boeken, zwel als in muziek, zocht zij met voorliefde deramsaligheid die de tegenstelling tussen voorheen en dans haar onvermijdelijk moest doen gevoelen. Zij las niets anders dan wat zij samen te lezen plachten. Zo heftig een smaart kon niet van eindeloze deur zijn. Na enige dagen vervrouwde zij tot kalmerneerslachtigheid. Toch de reedsgenoemde bezigheden die zij dagelijks hervatten, haar eenzame wandelingen en stille overpijzingen leiden ook tans bijbeilen tot de hevige uitparsingen van verdreed. Van Willeby kwam geen brief en Marianne schende ze ook niet te verwachten. haar moeder was gewonderd en Eleanor maakte zich opnieuw ongerust. Maar vrouw Deschout had altijd verklaringen bij de hand wanneer ze die behoefde, die althans haarzelf het tevreden stelde. Je weet wel Eleanor, zei ze, hoe dikkelse John onze brieven van de post haalten ze voor ons bezorgd. We zijn het nu eens dat de zaak liever niet terugbaar moet worden en we moeten er kennen dat dit onmogelijk zou zijn als er John hun brieven over en weer in handen kreeg. Eleanor kon dit niet tegenspreken en zij trachten die bewegerheid voldoende te achter de verklaring van hun zelfzijgen. Er was echter één meddel om achter de waarestaat van zaken te komen en alle geheimzinnigheid verbannen, zo recht op het doel afgaand, zo invoudig en haar haar mening zo verkieselijk dat zij niet kon naalaten, haar moeder dit aan de hand te doen. Waarom vraagt u Mariane niet zelf, zei ze, of ze al de niet met Wollaby verloofd is. Van u, haar moeder, die zo vriendelijk en toegevend voor haar is, kan die vrager niet grieven? Zou het natuurlijk uitvloeitsel zijn van uw genegenheid voor haar? Zij placht één en al open hartigheid te zijn tegenover u vooral. Die vraag zou ik haar nooit willen doen, en geen geval. Neem eens voor een ogenblik aan dat zij niet verloofd waren, hoeveel verdriet zou ik haar dan doen door dat uitvragen? Het zou in elk geval heel weinig edelmoedig zijn. Ik zou nooit meer haar vertrouwen verdienen wanneer ik haar wilde dwingen tot een bekendnis van hetgeen voorlopig niemand nog mag weten. Ik ken Mariane door en door, ik weet hoe veel zij van mij houdt, en dat ik niet de laatste zal zijn die de toetrachter zag vernemen zal, wanneer de omstandigheden die kennisgeving raadzaam doen achten. Ik zou nooit wel op ogen iemand vertrouwen af te dwingen. Het allerminst dat van mijn eigen kind, omdat haar plechtgevoel haar mogelijk zou weer houden dat vertrouwen te weigeren, waar zij het liever niet geschonken had. Eleanor vond met het ogen op haar zusters jeugd deze opvatting overdreven, en droom nog nader bij haar moeder aan, dochte vergeefs, gezond verstand, natuurlijke bezochtheid, van zijn spreekende voorzichtigheid, alles moest achterstaan bij mevrouw Deschauds romantisch overdreven fein gevoel. Meerdere dagen verliepen, eer Wellewee's naam door één der leden van het gezin een mariaans die gewordigheid werd genoemd. Sejon en mevrouw Jennings achten zich tot diekiseid niet verpleegd, en hun geesigheid vermeerderden de pijn van menig pijnlijk ogenblik. Doch op zeker avond zeiden mevrouw Deschaud, dan zij te vallen gendeelt hij van Shakespeare opnaam. We hebben hemlet nog niet uitgelezen, Mariane. Onze beste Willewee ging heen, eerweet, hadden geëindigd. We zullen het wegleggen en als zij terugkomt. Maar het al misschien maanden duur eer dat gebeurt. Maanden, riep Mariane, zeer verwonderd. O, nee, weken zelfs niet. Mevrouw Deschaud had reeds berouw van haar gezegde. Doch het deed Ellen genoegen, daar het Mariane een antwoord had ontlokt, dat haar vulkomen verdrouwen in Willewee uitdrukte, en haar voorkennen soms er in zijn plannen verrieed. Op zekere morgen, een week ongeveer na zijn vertrek, haalde haar zusters Mariane over hen te vergezellen op hun dagelijkse wandeling in plaats van alleen rond de zwerven. Tot nu toe had zij op die eenzame tochter angstvallig al gezelschap vermeten. Als haar zusters plan hadden de heuvels te beklimmen, dan sloep zij naar het bos. Spraken zij van het al, dan klom Mariane langs de stijlste paden en zij was nooit ergens te vinden wanneer de anderen gereed waren om uit te gaan. De laatste echter werd er beslag op haar gelegd door Ellenu, die deze wordeure de afzondering zeer verkeerd achte. Zij wandelde langs de weg door het al, meestals weigend, want Mariane's geest liet zich niet dwingen. En Ellenu, de vrede dat zij nu een eenopzicht aangekregen, wilde tans niet meer beproven. Voorbij de ingang van het al, waar het landschap of schoon nog schilderachtend en afwisselend, minder bergachtig werd en ruimer uitzicht verleende, konden zij een groot deel overzien van de weg waar langs zij voor het eerste maand naar Bouten waren gekomen. En toen zij deze plek hadden bereikt, bleven ze staan om rond te zien en het uitzicht te genieten over de vlakte, die zij vanuit hun huisje in de verte konden onderscheiden. Tans vanuit een punt tot waar hun wandelingen zich toevallig nog niet eerder hadden uitgestrekt. Onder de voorwerpen die het landschap stoffeerde, bespeurden zij spoedig één dat zich bewoog. Het was een man te paard die na daarbij kwam. Na een paar minuten zagen zij dat het een heer was en een ogenblik later rib Marianne volvrugging. Hij is het, oh zeker, ik weet dat hij het is. En zij wilde hem reeds te gemoetsnellen, toen Eleanor Haas zich zijde. Wirkelijk Marianne, je vergest je, het is Wollaby niet. Deze man is zo groot niet als zij en heeft een andere houding. O, jawel, jawel, rib Marianne, hij is het, dus zijn figuur, zijn ja, zijn paard. Ik wist wel dat hij gauw zou komen. Ze liep onder het spreken Haas zich verder en Eleanor versnaalde eveneensers gereden om Marianne bij te houden. Daar zij bijna zeker was dat het Wollaby niet kon zijn en zij haar zusters gedrag niet wilde laten in toog vallen. Weldra, waar zij geen dertig meter van de vreemde heer verwijderd. Marianne keek nogmaals op, haar hart ontsonk haar, ze geerde zich om en liepen Haas zich terug. Toch tegelijk met de stemmen haar zusters die haar toerepistel bestaan, hoorde zij een derde, bijna even wel bekend als hij van Wollaby. Hetzelfde verzoek tot haar richte en toen zij zich verbaasd opnieuw omwende, herkende een begrote zij Edward Farrows. Hij was de enige persoon ter wereld wien zij op dat ogenblik kon vergeven dat hij niet Wollaby was, de enige die haar een glimlach had kunnen ontlokken. Zij drong haar tranen terug om hem toe te lachen en vergat een ogenblik haar eigen teleurstelling voor haar zusters pleidschap. Hij stapte af, liet zijn paarten te rijken echt over, en wandelde met hen terug naar Bouten, waar hij hun een bezoek wilde komen brengen. Hij werd er al over welkomt met de grootste hartelijkheid, vooral door Marianne die nog levendige verldoening liet pleiken over zijn komst, dan Ellen hetzelfde. In Marianne's ogen scheen de begroeting tussen Edward en haar zisters slechts de voortzetting van die onverklaarbare koele houding, die zij hen ten oorlend reeds zo dikwijls tegenover elkaar had zin in acht nemen. Vooral van Edward's zijde, onbrak aan die begroeting al wat hem in haar bij zulke gelegenheid door blikken of woorden had moeten aan de dag leggen. Hij was verlegen, scheen ineens blijden hen te zien, keek nog verheugd, nog vrolijk, zij bijna niet anders dan wat hem gevraagd werd, en liet tegenover Ellen een geen spoor van bijzondere genegenheid blijken. Marianne keek en luisterde, met toenemende verbazing. Ze begon bijna een hekel aan Edward te krijgen, en ten slotte eindigde die opelling, zoals elk gevoel bij haar moeseindigen, met een terugkeer ingedachte tot Willoughby, wins gedrag dan ook wel een opvallende tegenstelling vormde, met dat van zijn uitverkoren aanstaande schoonbroer. Na het korte stilswijge dat volgde op de eerste verbazen begroetingen en vragen over een weer, volg Marianne en Edward of hij reisterig z'n londen kwam. Nee, hij was er iets veertien dagen in Devonshire geweest. Veertien dagen, herhaalde zij, verwonderd dat hij zowel lang had kunnen vertoeven in hetzelfde graafschap als Ellen zonder harde komen opzoeken. Hij keek verlegen en bedrukt terwijl hij antwoordde dat zij bij kennis had gelogeerd in de buurt van Plymouth. Ben je nog voor kort in Sasex geweest, voorg Ellen, een maand geleden ongeveer was ik nog te nolend. En hoe ziet onze dierbare noorlund er wel uit? riet Marianne. Lans dierbare noorlund, zei Ellen er, zal er wel uitzien zoals gewonelijk om deze tijd van het jaar. De bossen en bewegen bedekken door een dichtelaag door de bladeren. O, riet Marianne, met welke gevoelens van zeelsverrukking zag ik ze vroeger niet vallen. Wat was het zalig als ze wint ze op m'n wandeling een dicht te vlager mij heen niet warrelen? Welke gevoelens wekte zij niet in vereniging met het jaargetij met de gehele atmosfeer? Juist er niemand die achterpens laat. Ze worden beschouwd als een last, haastig weggeveegd en zoveel mogelijk aan het gezicht ontrokken. Niet iedereen, zei Ellen er, is ze zo verrukt van door bladeren als jij. Nee, mijn gevoelens worden niet dikken was gedeeld, niet dikken was begrijpen. Soms, echter wel. Zij verzonken korte boos in gepijns, toch zij zich als twaarde uit losrunkend, terwijl ze Edward op het landschap bezig. Zie, Edward, dit is nu de valij van Baten. Kijk nu dienkant eens uit en blijf dan bedaard als je kunt. Zie je die heuvels? Heb je ooit zo iets prachtigjes gezien? Links ligt Baten Park, dus die boos zijn dat strijk was. Je kunt de zijgevel van het huis onderscheiden en daar aan de voet van die laatste heuvel, die zo staat er zich verheft, ligt ons huisje. Het is een mooie strijk, gaf hij te antwoord, maar die lager lege gedeelte zullen zunters wel erg modderig zijn. Hoe kan je nu denken aan modder terwijl je zulke dingen voor ogen hebt? Omdat ik onder meer één buitengewoon modderig laandje voor mijn ogen zie. Vreemd toch, zei Marianne, tot zichzelf onder het woord wandelen. Heb je aardige buren hier? Zijn de middeldons prettige mensen? Nee, volstrekt niet, zei Marianne. We hadden niet ongelukkiger kunnen treffen. Maar Marianne, riparzuster, hoe kan je dat zeggen? Hoe kan je zo onrechtvaardig zijn? Dit is een heel aardige familie Edward en ze zijn voor ons allervriendelijks geweest. Heb je dan vergeten, Marianne, hoeveel prettige dagen we aan hen te danken hadden? Nee, zei Marianne, iets zachter. En hoeveel onaargenaam ogenblikken even min? Anna nu hield zich als of zij het niet hoorde en zich dan, zoals een gast wendend, pogde zij iets als in geregeld gesprek met hem gaan de te houden door te vertellen van een nieuwe huis, de inrichting ervan en zo meer. Waardoor ze hem althans enkele vragen en opmerkingen ontlockte. Zijn coolheid en ter gouding kwets te haar diep. Zij was geergerd en bijna boos. Toch met het vaste voornemen haar gedrag jegens hem liever in overeenstemming te brengen met het verleden dan met zijn houding van nu, vermeed zij elk vertoon van ergernis of ongenoegen en behandelde hem zoals zij oordeelde dat hij, wegens een familiebetrekking, behoor de banel te worden. Einde van Hofstuk 16 Hofstuk 17 van Gevoel en Verstand. Deze lepervoxtopname behoor tot het publieke demijn. Opname door jullie van Walgem. Gevoel en Verstand door Jane Aston Hofstuk 17 Mevrouw Tashwood was slechts een ogenblik verrast toen zij hem zag, want in haar ogen was in komst te baten de natuurlijkste zaak van de wereld. Haar blijde en hartelijke welkomstbetuigingen durde langer dan haar verwondering. Hij werd door haar allerverindelijkst ontvangen. Zijn verlegenheid, coolheid en ter gouding bleek in niet bestand tegen zulke begroeting. Zij waren reeds aan het wankelijk gebracht, eer, huid, huis, binnen trat en namen de wijk voor mevrouw Tashwood in neemende manieren. Werkelijk kon iemand moeilijk verdiefd zijn op één haar dochters, zonder die liefde ook tot haar uit te trekken. En Ellen zag hem tot haar blijdschap spoedig weer de oude worden. Zijn genegenheid voor hen allen scheen weer op te leven en men kon voelen dat hij belang stelde in hun welvaren. Opgewekt was hij echter niet. Hij vond het huis mooi, bewonderde het uitzicht, was voorkomend en vriendelijk, maar het waren vrolijkheid ontpak. Zijn markt is allen op. En mevrouw Tashwood, die het toeschrift aan zijn moeders gemist van vrijgevigheid, ging aan tafel zitten met een gevolg van ergernes over alle zelfzuchtige ouders. Welke vooruitzichten heeft mevrouw Farris tegenwoordig voor jou op het hoog Edward? Volg ze toen zij na het eet rondom het vuur zaten. Moet je nog steeds een groot reden tegen je zijn? Nee. Ik hoop dat de moeder nu wel overduigd is. Dat ik voor het openbare leven even mijn talent als neiging bezit. Maar hoe moet je roemdom worden gevastigd? Want beroemd moet je worden als je de familie zult tevreden stellen. En zonder neiging tot uiterlijk vertoon, zonder behoefte aan omgang met vreemde, zonder beroepen, zonder zelfvertrouwen, zou je dat wel moeilijk kunnen blijken. Ik zal het maar niet beproeven. Ik koes er geen wens om mij te onderscheiden. En ik heb alle reden te hopen dat ik dat nooit zal doen. De hemel zei dank, dat me mijn genialiteit en welsprekendheid niet kan afdwingen. Ik weet het wel, je hebt geen eer zucht. Je wensen zijn alle evengematigd. Evengematigd als je van andere mensen ook zou ik denken. Ik wens, juist als ieder ander, volkomen gelukkig te zijn. Maar precies als die anderen op mijn eigen manier. In beroemdheid zal ik geen geluk vinden. Geen wonder, ritmarjan. Wat heeft Rijkdom of Grootheid met geluk te maken? Grootheid maar weinig, zei Eleanor. Rijkdom heel veel. Oh Eleanor, schaam je. Geld geeft alleen daar geluk waar het in niets anders te vinden is. Buiten zeker bescheiden grenzen kan het geen werkelijke voldoening schenken voor zoverde aanspraken geld van ons eigen ik. Misschien blijken we tenslotte toch nog eens, zei Eleanor gelemnachend. Ik weet dat jouw bescheiden grenzen en mijn rijkdom heel veel op elkaar gelijken. En daar zonder dat geven we elkaar toe, zouden we zoals de wereld nu eenmaal is alles ontberen, wat ons uiterlijk gemakken bij hagen kan verschaffen. Jij vat de zaak alleen wat breder op dan ik. Kom maar maar mee voor de dag. Wat zijn je bescheiden grenzen? Een 1800 of 2000 pond in het jaar. Meer dan ook niet. Eleanor lachtte. 2000 pond in het jaar. Voor mij is één al rijkdom. Dat had ik wel gedacht. Maar 2000 pond is weigelijk in heel bescheiden inkomen, zei Marianne. Met minder kan een gezin toch wel haast niet toe. Ik vind niet dat ik buitensporige eisen stel, een voldoende aantal bediende, een rijduik, twee misschien. En jachtbaarden kan me niet houden als men met minder dan dat moet rondkomen. Weergelem lachtte Eleanor. Toen zijn herzes er zo nauwkeurig een toekomstige uitgave te combi magna, hoorde beschrijven. Jachtbaarden herhaalde het woord. Maar waar moet je jachtbaarden erop na houden? Iedereen jaagt of niet? Marianne kreeg een kleur en zei, de meeste mensen bellen. Ik wou, zei Margaret, een nieuw onderwerp wat dat bij het brengend. Dat iemand ons één voor één een groot vertuinpresent gaf. Oh, als dat kon gebeuren, riet Marianne, terwijl haar ogen schitterde van opgewondendheid en haar wangen gloeide van blijtschap over dat denk beelde geluk. Met die wenskum, onzeker al een verenige, zei Eleanor, ondanks geringen bevrediging, die rijkdom vermacht te schenken. Wat zou ik blij zijn, riet Maakwit uit. Ik ben benieuwd wat ik er wel mee zou doen. Marianne kreeg alsof dat punt voor haar aan geen twijfel ondergevig was. Ik zou niet weten hoe ik een groot vertuin moest besteden. Zijn mevrouw Deschoud, als mijn kinderen alle drie reeds rijk waren dan er mij een hoop. U moest dan maar beginnen met de voorgenomen verbeteringen van dit huis, maakte Eleanor op, dan zou die moeilijkheid gauw zijn uit de weg geruimd. Wat zou er dan uitgebreide bestellingen worden gedaan in Londen, zei Edward, door alle leden van het gezin, wat een blij de dag voor boeken muziekhandelaars en voor kunstkoopers. Eleanor zou hun de vrije hand laten en zich al de vragen nieuws te etsen en plaatwerken laten zenden. En Marianne, ik ken haar wajale opvattingen. Er zou geen muziek genoeg in Londen zijn om haar te voldoen. En boeken, Dampsen, Kaupe, Scott, ze zouden alle weer opnieuw aanschaffen. Ze zou alle exemplaren opkopen met ik, om te verhinderen dat ze in onwaardig hand geraakten. En ze zou alle boeken willen hebben waar een oude, kromkelijk vergroeide bomen worden bewonderd. Is het zo niet, Marianne? Je bent niet boos dat ik een bietje ondeugend ben. Maar ik wou je eens laten zien dat ik onze oude twisgesprekken nog niet had vergeten. Ik wil graag aan het verleden herinneren, het woordde Edward. Herinneringen tijdens terug vrolijk zijn, roep ik garne op. En je kunt mij nooit geven door te spreken over vroegere tijden. Je hebt juist geraden hoe ik mijn geld besede zou. En je deelt ervan mijn gereed geld tenminste. Zo stelig dienen tot aanveling van mijn verzameling boeken en muziek. En de kapitaal zou worden belecht in lijferen voor de schrijvers of hun erfgenamen. Nee, Edward, daar zou ik iets anders mee hebben te doen. Misschien zou je het uitloven als beloning voor de persoon die het best in een geschrift uw geliefkoze stelregroes te verdedigen, dat niemand meer dan eenmaal in zijn leven verliefd kan zijn. Want op dat punt is je mening zeker nog onveranderd? Natuurlijk. Als men eenmaal zo oud is als ik, dan is onze oordeel tamelijk gevestigd. Het is niet waarschijnlijk dat ik nu nog iets zou zien of horen dat mij van mening veranderde heet. Je ziet wel. Marianne staat nog even vast op haar stuk. Zij ellene. Zij is nog steeds dezelfde. Zij is alleen wat ernstiger geworden dan vroeger. Dat mag jij mee niet verwijten, Edward. Marianne, je bent zelf ook zo heel vrolijk niet. Waarom denk je dat? Antwoordde hij met een zucht. Maar vrolijkheid lag nooit in mijn aard. En Marianse aard evenmentingt mij. Zij ellene. Zij is niet wat ik een levendig opgewekt meisje zou noemen. Het is heel ernstig en vol vuur bij al wat ze doet. Ze spreekt soms veel en al doos met overtuiging. Maar eigenlijk vrolijk is ze bijna nooit. Ik geloof dat je gelijk hebt. Antwoordde hij. En toch heb ik er al dus als een druk, levendig meisje beschouwd. Op taarlijke vergissingen heb ik mezelf dickles betrapt. Zij ellene. Op een volkomen verkeer begrijpen van iemands karakter, in een of ander opzicht. Door mij te verbeelden dat de mensen vrolijker op ernstiger of verstandiger of tommer waren dan ze feitelijk zijn. En ik kan zelf niet zeggen waarom of waaruit u je vergissing voortsproot. Soms laat men zich beïnvloeden door wat ze zeggen om trent zichzelf. En heel dick was door wat anderen van hen vertellen zonder zich de tijd te gunnen tot wikken en wegen in mijn oordeel. Maar ik dacht het het juist goed was ellene, zei Marianne, zich er heel een aan te laten leiden door het oordeel van anderen. Ik dacht dat wij alleen meningen mochten vormen om ze te onderwerpen aan die van onze buren. Wat is altijd je leer geweest? Nee, nooit Marianne. Mijn bedoeling is nooit geweest dat het begript zich onderwerpen zou. Als ik ooit heb willen gewijzigd zien, was het gedrag. Je moet mij niet verkeerd begrijpen. Ik bekend dat ik dick was, want je onzekennet ze over het algemeen met meer voorkomendheid is in behandelen. Maar heb ik je ooit aangraad om hun gevoelens over te nemen? Of je in gewichtige dingen te laten leiden door hun oordeel? Het is je dus niet gelukt je zus erover te halen tot je zienswijze oordpunt van de burgelijke beleefdheid. Zei Edward tot ellene, heb je niets gewonnen. Een tegendeel, antwoordde de ellene, terwijl ze Marianne veel betekent aantrag. In theorie, zei Edward, sta ik je heel aan jouw kant, maar ik vrees dat ik in de praktijk op je zuster gelijk. Ik wens nooit aanstoot te geven, maar ik ben zo belachelijk verlegen dat ik dick was lomp lijkt terwijl ik alleen wordt belemmerd door mijn aangewoorde onhandigheid. Ik heb mij wel eens verbeeld dat ik zeker door de natuur voren bestemd was om bij voorkeur in onbeschaafd gezalschap te verkeer. Zo weinig voel ik me op mijn gemak onderleden uit de hogere stand wanneer ze me vreemd zijn. Marianne kan voor haar nalatigheid en dat op zich niet bepaald verlegenheid als we ontschuldiging aanvoren, zei Allene. Ze kent haar eigen waarde te goed om valse schaamte te voelen, antwoordde Edward. Verlegenheid is alleen het gevolg van een zeker, minderwaardigheid besef in de ene van de ropzicht. Als ik mezelf kon wijsmaken dan zou ik niet verlegen zijn. Maar ter goudend zou je altijd blijven, zei Marianne, en dat is nog erger. Edward zet de grote ogen op. Ter goudend? Ben ik ter goudend, Marianne? Ja, heel erg. Ik begrijp je niet, antwoordde hij met een hoge plas. Ter goudend? Hoe dan, in welk opzicht? Wat had ik je dan moeten vertellen? Wat vermoedde je dan? Allene en ik keek vreemd op, maar zei om het gesprek in scherzende wending te geven. Je kent m'n zus er toch genoeg om te begrijpen wat dat betekent. Je weet hemerswel dat zij ieder ter goudend noemt die niet even snel spreekt en al wat zij mooi vindt niet even verruk bewonderd als zijzelf. Edward gaf geen antwoord. Hij werd weer juist zo ernstig en nadenkend als in het begin. En bleef lange tijd stil en afgetokken. Einde van hoofdstuk 17. Hoofdstuk 18, van gevoel en verstand. Deze liepervoksopname behoort tot het publieke domein, opname door Julie van Walgem. Gevoel en verstand, door Jane Austen. Hoofdstuk 18. Allene maakte zich over de neerslachtigheid van haar vriend ernstig ongerust. Z'n bezoek verschafte haar slechts een zeer bepaard genoegen, nu hij zelf verblijkbaar slechts een halve van genieten kon. Het was duidelijk merkbaar dat hij zich ongelukkig voelde. Ze wenste wel dat hij haar even duidelijk de genegenheid liet blijken, die zij eenmaal vastvertrouwde hem te hebben ingeboezemd. Docht tot nu toe schenet zeer onzeker dat die voorkeur was blijven bestaan. En zijn teruggetrekke houding tegenover haar sprak het ene ogenblik tegen, wat een bezeelde blik in het voorgevereed. Hij kwam de volgende morgen bij haar en Marian in de eetkamer, eerder de andere beneden waren. En Marian, die altijd garene bereid was waar zij kon hun geluk te bevorderen, liet hen spoedig alleen. Doch eer zij halverwege de trappels op gegaan, hoorde zij dat de kamerdeur werd geopend, en zacht het haar verbazing, Edward zelf op de drempel staan. Ik ga naar het dorp om naar mijn paarden te zien, zei hij, nu je toch nog niet gaat ontbijten, ik kom datelijk terug. Toen Edward zich weer bij hen voegde, sprak hij opnieuw zijn bewondering over de omgeving uit. Hij houdt op zijn wandeling naar het dorp de hele punten in de valij op een moois gezien. En vanuit de dorp zelf, dat veel hoger gelegen was in hun huisje, hadden men een ruim uitzicht over de gehele streek dat hem buitengemeen had getroffen. Dit was een onderwerp waarin Marian garen haar aandacht schonk. En reed ze begon zij te vertellen van haar eigen bewondering voor het landschap, en hem meer en bijzonderheden te vragen naar hetgeen hem het meest als opgevallen, toen Edward haar een reden veel door te zeggen, vraag nu nu te veel door, Marian. Je weet ik heb van schilderachtigheid geen verstand, en ik zal je stellig ergeren door mijn onkund en gebruik aan het smaak, als we tot bijzonder geet afdalen. Ik noem bergen stijl die jij groot zou het noemen. Ik vind het vormen vreemd en want staltig die mij moest verrukken door een grillige woestheid. En ik zeg dat ik voorwerpen op een afstand niet kan onderscheiden, terwijl ze volgens jou slechts waagsouw de schemeren door de waaze gezachtheid van een nevelig atmosfeer. Je moet maar tevreden zijn zodat je er niet tevreden is. Ik vind dit een mooie streek. De bergen zijn stijl, in de bossen groeit zwaar geboomd en in het cel ziet er gezellig en wel tfarend uit met zappige wijnlanden waar het tussen goed onderhouden bedrijven verspreid ligt. Het is juist wat ik verstaal onder een mooie streek, om dat hier schoonheid en nutverenigd zijn te vinden. En ik geloof graag dat het ook wel schilderachtig zal zijn, omdat jij het bewondert. Ik kan me gemakkelijk voorstellen dat er veel steekende punten in te vinden zijn. Begroeit hem met grauwe mossen en verwilderd strijk was. Maar die maak op mij geen indruk. Schilderachtigheid is aan mij niet besteed. Ik vrees dat het maar altijd waar is, zei Marian. Maar waarom vind je het nodig je daarop te broemen? Ik zou haast denken, zei Eleanor, dat Edward in de een affectatie vervalt om de andere te vermijden. Omdat hij meent dat veel mensen meer bewondering beweren te gevoelen en meer natuur dan ze werkelijk doen, en een afkeer heeft van die aanseverij stelt hij zichzelf aan als of hij onverschilliger was en minder bevoegde te oordelen in deze, dan feitelijk het geval is. Hij skiskeurig en verkist zich aan te zelf zijn eigen manier. Het is wel waar, zei Marian, dat bewondering van natuur schoon tot een goedkope na praterij is geworden. Iedereen beweert nu even fijn te voelen en pocht eventierlijk dat gevoel uit de drek als degene die het eerste schoonheid van het schilderachtige onderwoorde bracht. Ik vervoei iedere soort van jargon en het is al gebeurd, dat ik me gevoel dus maar voor mij hield, omdat ik geen woorden kon vinden om zijn uit te drukken dan door het gebruik van versleten, frazen die zin en betekenis hadden verloren door een banaliteit. Ik ben overtuigd, zei Edward, dat jij werkelijk de verrukking gevoeld over een mooi vergezicht die je beweren te voelen. Maar van de andere kant moet je meer laten voelen dan ik beweer. Ik houd het ook van mooi vergezichten, maar niet op grond van een schildrachtigheid. Ik houd niet van krommen, verdraaien de halvergaande bomen. Ik vind ze veel mooier als recht en hoog zijn en door en door gezond. Ik houd ook niet van haveloze vervallen hudjes en ik heb geen plezier om brandnedels of distals of heide en brem. Ik zie vrij wat liever een genoegelijk boerderijdje dan een uitkijktoren en ik klede de vrede dorpsbewoners. Behaagde mij meer dan de schildrachtige bandieten van de wereld konden doen. Marianne keek Edward verbaasd en haar zuster meedleidend aan. Eleanor lachte maar eens. Ze ging niet verder door op dat onderwerp en Marianne bleef nadenken zwijgen tot de nieuwe voorwaar plotseling haar aandacht trok. Zij zat naast Edward en toen hij zijn teekopje van mevrouw Deschout aannam, beboog hij zijn hand zo vlak voor haar ogen als haar een ring opviel met een haarvlagje in het midden die haande vingerdroeg. Vroeger heb ik je nooit te ringen zien dragen, Edward, riep zij. Is dat van die zaar? Ik herinner mij dat zij beloofd het je te geven, maar ik dacht het zijn donkere tint van haar had. Marianne zei zonder nadenken wat in haar opkwam. Maar toen ze zag hoe pijn ik Edward was getroffen, gevolgde zij een ergnes over haar onbedachtzaamheid die de zijnen opkwam. Hij kleurde tot over de oren en zij met een vluchtige blik naar Elinor. Ja, het is m'n zisters haar. De kleur verandert altijd een beetje als het in goud gevat is. Elinor ving zijn blik op en keek ook niet om bevangen. Even goed als Marianne geloofde zij onmiddelijk dat het haar eigen haar moest zijn. Het enige verschil tussen de beide gevolgtrekningen was dit. Dat Marianne het beschouden als een verwillegeschenk van haar zuster. Terwijl Elinor vertuigd was dat hij het had bemachtigd door die stal of lang zijn andere weg zonder haar voorkennis. Zij was echt er niet gezend het als een belediging te beschouwen en heelt zich als of het voorgevallen haar aandacht was ontgaan door dadelijk over iets anders te spreken terwij ze zich in stilte voornam van nu af elke gelegenheid aantegrijpen om het haar van haar bij te bezin en zich de onomst totelijke zekerheid te verschaffen was. Edward bleef nog ruimetijd niet op zijn gemak en vervieel later weer een van zijn langdurige vlagen van afgetrokkenheid. Hij was een gehele morgen bijzonder ernstig gestemd. Marianne verweest zichzelf heftig wat ze had gezegd maar ze zou eerder bereid zijn geweest zich haar mislag te vergeven als ze geweten had hoe weinig ergens die in haar zuster had gewerkt. Reeds voor de middag kreeg zij bezoek van ze John die hadden gehoord dat er een heer op baat een cottage logeerde en de gasties kwamen opnemen. Met de help van zijn schoonmoeder kwam zij John ralspoedig achter dat de naam Fowers met een F begon en die ontdekking was voldoende om in toekomst de gemijn van geesigheden de kosten van de verliefde ellen uit te doen leggen waarvan de losbarcing alleen door een kerstondige bekendheid met Edward voorals nog kon worden verhinderd. Nu echter Reeds werd haar door enkele uiterst veelzagende blikken te kennen gegeven tot hoever hun doorzicht gegrond op Margaret's inrichtingen wel rijkte. Ze John kwam nooit bij de Dashwood zonder hen of ten eten te vragen voor de volgende dag of op de thee nog dezelfde avond. Bij deze gelegenheid en tot meerdere genoegen van de gast tot wiensermaak hij zich verplichtvoelde het zijne bij te dragen inviteerde hij hen voorbij de tegelijk. Jullie moet vanavond bij ons thee drinken zei hij, want we zijn helemaal onder ons en morgen mag je niet weigeren bij onze diner want het is een grote partij. Mevrouw Jennings vond het ook vol sterk noodzakelijk. En wie weet of het dan niet dat de dansje komt, zei ze dat zal jou aan zijn Marjan. Dansen, riep Marjan. Hoe kan dat nu, wie danser dan? Wie? Nu geluid zelf en de caries en de bedikkers dan toch? Oh je dacht het niemand meer dan ze kon nu zeker iemand te zien gegaan. Ik wou om een liefding, riep ze John. Het Willeby weer kon meedoen. Toen hij Marjan hierop zag blozen, kreeg Edward achtertocht. Wie is die Willeby? Volgens hij zag je zijn ellen uit die naast hem zat. Ze antwoordde vluchtig. Marjans gezicht gaf veel meer te kennen. Edward zag genoeg om niet alleen de bedulling daarander te vatten, maar ook uitdrukkingen van Marjan waarvoor hij zich verwonderd had, voor klaar te zien. En toen het bezoek vertrok was, ging hij aanstond naar haar toe Ik ben aan het raden geweest. Zal ik je eens vertellen wat ik denk? Wat bedoel je? Zal ik het maar zeggen? Jazeker. Ik denk dat meneer Willeby wel eens op jacht gaat. Marjan was verrast en verlegen, maar zij kon toch niet naalaten de glimlachen om zijn stille guitigheid. En zij na een ogenblik zwijgend Oh Edward, hoe kon je? Marjersal hoop ik. Eens in tijd komen. Als je van hem houdt zult, daar twijfel ik niet aan. Antwoordde hij, wel enigst het gewonderd over haar ernst en de warmte waarmee ze sprak. Want als hij niet had gedacht dat het maar een grap was waarmee haar kennis haar plaagde, naar aanleiding van een vluchtige gescharmeerdheid tussen haar en de meneer Willeby, dan zou hij niet hebben gewaagd er op de zin spelen. Einde van hoofdstuk 18 behoort tot het publieke domein, opname door Julie van Walgem. Gevoel en verstand door Jane Austen. Hoogstuk 19 Edward bleef een week debaten. Mevrouw Dashwood drong er zeer op aan dat hij langer zou blijven. Toch hij scheen, alsof zelfkwelling zijn enig doel was, was besloot om juist te vertrekken nu hij het meest van het bijzijn zijn er verendinnen genoot. In de laatste twee of drie dagen was hij afgesprongen, ofschoon nog zeer afwisselend, toch aanmerkelijk verbeterd. Hij begon zich meer en meer te hechten aan het huizend omgeving. Sprak nooit van vertrekken zonder een diepe zucht. Gaf te kennen dat hij over zijn tijd vrijlijk obeschikken wist als nog niet recht waar heen hij zou gaan als hij een verlieed. Maar toch, vertrekken moest hij. Nog nooit had hem een week zo verhaaldelijk en nog meer liet hij zich ontvallen dat wees op een omkeren zijn gevoelens en met zijn daden in tegenspraak was. Hij vond het in Noorland niet prettig, aan de stad had hij in hekel, maar of naar Noorland of naar Londen moest hij gaan. Hij waardeerde hun hartelijkheid meer dan iets ter wereld en hij kende geen groter genoegen dan met hen samen te zijn. Toch moest hij hen na een week zijn eigen en hun allerwens en terwijl hij aan geen tijd gebonden was. Allene weet al wat zonder niks heen in zijn handels wijzen aan zijn moeder en het was een geluk voor haar dat hij moeder had van wie er kuik er zij zo weinig af wist, dat het als doorgaande verontschuldiging kon gelden vooral wat er vreemd was in het gedrag van haar zoon. Maar hoe zeer zij zich ook te leur gezeld in gegrief gevoel ze bleef toch over het geheel ten volle bereid om al zijn handeling te beschouwen met die eerlijke toegeventijd en onpartijdige ruimheid van oordeel die haar met vrij wat meer moeite door haar moeder-indertijd waar afgedwongen te behoeven van Willeby. Ze gebruik aan opgewijk tijd, aan open hartigheid en aan vastheid in z'n optreden werden maar steeds weer toegeschreven aan z'n behoefte, aan onafhankelijkheid en zijn oukeuriger bekendheid met mevrouw Favis beschikkingen en plannen. De korte deur van z'n bezoek z'n volharde bij z'n voornemen nu reeds te vertrekken ook dit alles spoort voor het uit datzelfde geweld aan doen van z'n neiging dezelfde onvermijdelijke noodzakelijkheid om z'n moeder voorlopig te ontzien. De oude diepgewoordelde twee spalt tussen plicht en neiging het verzet van het kind in opstand tegen ouderlijk gezag de oorzaak. Welgarne zou zij hebben geweten wanneer deze moeilijkheden zou zijn uit de weg geruimd deze tegenstand overwonnen wanneer mevrouw Favis dat andere gedachten zou komen en haar zoon de vrijheid zou laten z'n geluk te vinden. Toch zij werd wel gedwongen die eidelen wensen te laten varen en troost te zoeken in haar hernieuwd vertrouwen op het woortscheneigingheid en het woord of blik die hem te buiten ontsnapte en vooral in dat vleinbewijs van z'n trouw dat hij voortdurend aan z'n vinger droeg. Mijn dunkt Edward, zijn mevrouw Dashwood, toen ze de laatste morgen aan het onbijt zaten, dat u gelukkiger zou zijn als u een beroep had, dat je tijd in beslag nam en richting gaf aan je plannen en handelingen. Voor je vrienden zou daaraan al licht de enige bezwaarde maar, voerde zij er met de glimlach bij, en één op zich zou door een direct voordeel voor je zijn, je zou dan weten waar heen te gaan wanneer je hen verliet. Ik verzeker u, antwoorde hij, dat ik de waarheid van het genuwsachter iets lang heb ingezien. Het was en is een zal waarschijnlijk altijd voor mij een groot ongeluk zijn dat ik geen noodzakelijke bezigheid heb die mij in beslag neemt. Geen beroep dat mijn krachten vergt mij ook maar enigszins onafhankelijk te voelen. Maar het ongeluk wilde dat mijn eigen kieskeurigheid en die mijne vrienden mij gemaakt hebben tot wat ik ben. Een werkeloos, huilblos wezen. Maar ik konden het nooit eens worden over de keuze van een beroep. Ik gaf al dosen voorkeuren aan de geestelijke stand en dat doe ik nog. Maar dat vond mijn familie niet werelds genoeg. Zij wilde dat ik militaire zou worden. Dat was nu weer veel te werelds voor mij. In de rechten studeren, nu dat was altijd deft u genoeg naar hun zin. Veel jonge luid die kamers hadden in de tempel maakte een goed figuren de eerste kringer en rederond in kartjes die het bekijken waard waren. Maar ik voelde niets voor de rechten. Zas niet voor die weinig diepgaande studie van de wet die mijn familie op het oog had en goed keurde. De marine was uit het oogpunt van stand wel aan te bevelen. Maar toen de vraag mij werd voorgelegd was ik al te oud om daar nog mee te beginnen. En ten zotte. Nu het eenmaal niet nodig was dat ik een beroep koos nu ik even goed vertoning kon maken en geld uitgeven zonder een roodrok als mentat-aanhangsel werd ten zotte verklaard dat leeg lopen voor mij de voordeligste en meest erevolle bezigheid zou zijn. En een jong mens van 18 jaar is in de regel niet zo ernstig gesteld op werk. Dat hij zichzelf verzette tegen de dringend verzoek zijn er vrienden om niets uit te voeren. Ik werd dus ingeschreven te ooksoort en heb ceder het geluid naar de ijs. En na ik vermoed zat gevolg hiervan zijn zij mevrouw Tashout. Nu gebleken is dat ledigheid je eigenlijk geluk niet heeft bevorderd dat die zoon zullen worden opgeleid voor alle mogelijke vakken, bezigheden, ambten en beroepen die iemand ter wereld beoefenen of waarnemen kan. Zij zullen worden opgevoerd op een wijze, zij hij op ernstig doon die hen zo weinig mogelijk doet gelijk op mezelf in gevoelens, in daden, in omstandigheden, in alles. Kom, kom, dat is nu maar een ontboezeming die rijkstreeks voortkomt uit je zwartgallige stemming, Edward. Je bent zwaar moedig en denk dat ieder die anders is aan jezelf gelukkig moet zijn. Vergeet niet dat het verdriet over een afscheid van goede vrienden door iedereen nu en dan wordt gevoeld. Afgezien van opvoeding of plaatsende maatschappij je mocht je eigenlijk geluk niet miskennen. Wat je nodig hebt, is geduld of noem het liever bij een aantrekkelijker naam. Speig van de hoop. Je moeder zal je met de tijd die onafhankelijkheid verzekeren waarnaar je zo zeer verlangt. Dat is haar plicht en zij zal, ze moet binnenkort ook terwele van haar geluk verhinderen dat je gehele jeugd wordt gesleed in onvruchtbare ontevredenheid. Wat brengen misschien niet een paar maanden teweeg? Ik zou wel eens willen weten, antwoordde Edward, welk goed zelfs een groot aantal maanden voor mij zou kunnen uitwerken. Al deelden zijn eerslachtige stemming zich niet mee, dame vrouw Tashwood. Zijn zware moedigheid maakte het afscheid, dat spoedigeer naar volgde, voor hen alle des te pijnlijker. En liet een ellenu een gevoel van onrust achter, dat zij eerst na verloop van tijd en niet zonder moeite vermoeit meesterd worden. Toch daar zij zich vast had voegenomen te onderdrukken en te zorgen dat zij niet meer dan één erover geleden van het gezin zou schijnen te leiden onder z'n afwezigheid koos zij niet het middel door Marianne bij een dagelijke gelegenheid zo zorgvuldig aangewend door bevordering en bestendiging van haar smart, door bij voorkeur stilte, eenzaamheid en ledengang te zoeken. Even verschillend als beide doel waren hun middelen en even zeer geschikt tot het bevorderen van ieders bijzondere oogmerk. Ellenu ging, zodra hij was heen gegaan, aan haar teken tafel bleef de gehele dag druk bezig zocht nog voormee zijn naam te noemen is geen bijna niet minder belang te stellen dan anders in hun aller aangelegenheden en zo zij al door dit gedrag haar eigen verdreed niet kon verzachten het werd er althans niet onnodig door verzwaard en zij bespaarde haar moeder en zusters veel zorg om ter gemoetsgesteldheid. Een dergelijk gedrag zo lijnrecht in tegenstelling met het haren. Zij lijkt niet verdienstelijk, zomen als haar eigen houding haar verkeerd had toegeschene. De vraag om trentzelfbeheersing losse zij bijzonder gemakkelijk op. Waar onze neigingen sterk, dan was zelfs zicht onmogelijk, waar zij gematigd, dan zak er geen verdiensten in. Dat haar zusters neigingen gematigd waren, waren ze niet te ontkennen al gaf zij het niet zonder schaam te toe, en de kracht haar eigen bewezen wel zeer duidelijk ondanks deze pijnlijk krevende overtuiging nog steeds te blijven achter en liefhebben. Al zonder ze zij zich dus niet af van de anderen, al zorgt zij niet om hen te vermijden, hard nekkig de eenzaamheid buitens huis en dat ze niet de gehele nacht wakker om te kunnen nadenken. Eleanor ondervond, dat iedere dag haar voldoende gelegenheidsschonk om te denken aan Edward, en aan Edward's gedrag, met alle mogelijke gevoelens die haar verschillende tijden in haar konden verwekken, met tederheid, medeleide, instemming, afkeuring en twijfel. Er waren ogenblikken in overvloed, waarin ze al niet door de afwezigheid van haar moeder en zuster, dan toch wegen ze aard hun er bezigheden, gesprekken waren uitgesloten en zij evengoed alleen had kunnen zijn. Het stond haar geest onvermijdelijk vrij om te denken. Haar gedachte konden niet elders om te vasthouden en verleden in toekomst en verband met een zo gewichtige aangelegenheid moesten zich wel aan haar opdringen, haar aandacht in beslag nemen en zich je hele naal meestermaken van haar herinnering, haar gepijnse en haar verbeelding. Uit zulke droomerij werd zij toen zij op een morge korne Edward's vertrek aan haar teken tafel zat, opgeschrikt door de komst van bezoek. Zij vaste vallen je heel alleen. Het dichtvallen van het hekje aan de vorenhuis deed haar uit het venster kijken en zij zag verschijtende personen die recht op een deur kwamen aanwandelen. Daronder bevonden zich Sejon en Lady Middleton met mevrouw Jennings maar zij zag bovendien nog 2 anderen een haarge heel onbekende heren en dame. Zij zat dicht bij het venster en zudra ze Sejon haar in het oog kreeg, liet hij de plichtpleging van aan de deur kloppen aan het gezelschap over, stapte over het gras en noodzaakte haar te openen om met hem te spreken of schoon de afstand tussen de deur en het venster zo gering was dat men moeilijk op de ene plek een woord kon zeggen dat op de andere niet werd verstaan. Kijk eens, zei hij, maar heb je vreemde gasten meegebracht, wat zeg je wel van hen? Pas op, ze zullen je horen. O, dat is niet. Zij ne palmers maar, Charlotte ziet er alleraardig zout hoor. Je kunt daar zien als je deze kant uit kijkt. Daar Ellen zeker wist zonder zo onbescheiden te zijn, waagde zij het zich te veronschuldigen. Waar is Marianne? Weggelopen omdat ze ons aankomen. De piano staat open, zie ik. Ik geloof dat zij het gaan wandelen. Hier voegde mevrouw Jennings zich bij hen. Die geen geduld had te wachten tot de deur open ging en voorstrikt moest vertellen wat de zij op het hart had. Ze kwam met veel druk te naar het raam stappen. Hoe maak je het kind? Met mevrouw Tashwood. En waar zijn je zo'n sturs? Wel wel, heel alleen. Je zult blij zijn dat er iemand komt om je jezelfschap te houden. Ik heb mijn andere schoonte en mijn dochter meegebracht om kennis met je te maken. Verbeerd hij dat ze zo onverwacht zijn gekomen? Ik dacht al dat ik een rijduig hoorde toen we gisterenavond aan de TSA hadden, maar ik had gevrouw idee dat zij het konden zijn. Eleanor moest zich midden in haar verhaal omkeer om het overige jezelfschap te ontvangen. Lady Middleton stelde de beide vreemde voor. Mevrouw Tashwood en Margaret kwamen meteen beneden en alle gingen zitten om elkaar eens op te nemen terwijl mevrouw Jennings met haar verhaal voortging onder de wandeling door te gaan naar de zitkamer. Dit maalt tegen ze, John. Mevrouw Palme was een paar jaar jonger dan Lady Middleton en was heel verschillend van haar zuster. Zij was klein en vrij gezet en had een allerliefs gezichtje dat de meest opgeruimde uiterking vertoonden die men zich kon voorstellen. Haar manieren waren belangen aan niet zo bevallig, maar ze was onnijdig meer nemen. Ze kwam glimlachend binnen. Glimlachten ze lang in de bezoek duurden behalve wanneer ze luid lachten en glimlachten nog toen ze vertrok. Haar echtgenoot was een ernstig uitziende jongenman van 5 of 26 jaar die een meer gedistingeerde en ook een meer verstandige indruk maakte dan zijn vrouw maar minder ging echt geen te behagen of behagen te laten blijken. Hij kwam de kamer in met iets zeer zelf bewust in zijn houding boog even voor de dames zonder een woord te spreken en nadat hij Haar in het vertrek met een vluchtige blik had opgenomen nam hij een corant van de tafel en bleef daar een lezen zolang het bezoek duurde. Mevrouw Palmer daarentegen die door de natuur was begiftigd zijn aanleg om in alle omstandigheden beleefd en verheugd te zijn zat nog niet op herstel of zij barcelos een uitdorp van bewondering over de kamer en al wat zich erin bevond. O, wat een verrukkelijke kamer is dit. Ik heb nog nooit ooit iets beeldigs gezien. Hoe vindt u het toch wel mama? Dat is het verschil bij de vorige maal dat ik hier was. Ik heb het altijd zo'n aardig huisje gevonden met vrouw dat met vrouw Dashwood. Maar u hebt het zo beeldig gemaakt. Kijk toch eens hoe verrukkelijk ze hebben jij ook niet man. Die heer Palmer gaf geen antwoord en sloeg zijn ogen zelfs niet op van de korant. Meneer Palmer hoort me niet. Zij zei lachend dat het er wel meer soms zo grappig. Die opvatting was met vrouw Dashwood iets nieuws. Zij was nooit gewend geweest en iemand's onachtzaamheid iets geesigst te vinden en zij kon niet nalaat hem bij de iets wat verwonderd aan te zien. Mevrouw Jennings praat intussen door zo hard ze maar kon voort met haar verslag van een verrassing de vorige avond bij het zien van haar kinderen zonder ophouden tot het verhaal was uitverteld. Mevrouw Palmer haalde tot 2 of 3 maalt toe dat het een alleraardische verrassing was geweest. Je begrijpt te blijven alle waar hen te zien, volgde mevrouw Jennings erbij terwijl ze zich naast Eleanor voorover boog en zachters sprak alsof niemand het mocht horen hoewel de andere aan de overzij van het vertrek waren gezeten. Mijn haast hadden gemaakt en niet zulke lange reis hadden gedaan want ze gingen over landen voor zaken die ze daar hadden af te doen omdat het voor haar veel betekend knikken te naar haar dochterwijzend eigenlijk verkeerd is in haar positie weet je ik wou hebben dat ze vanmorgen zou thuis blijven en rusten maar ze wou verstrekt mee ze verlangden zo jullie allen te zien. Mevrouw Palmer lachte en zei dat het haar geen kwaad zou doen ging mevrouw Jennings voort Leedie met dat ze een conduct gepraat niet langer aan horen en gaf zich dus de moeite aan de heer Palmer te vragen of hij veel nieuws vond in de courant nee, en het geheel niet zei hij en las verder daar komt Marian aan riep ze John Palmer nu zal je een ruusachtig mooi meisje zien hij ging dadelijk in de gang ditzelfde voordeur open en bracht haar de kamer mevrouw Jennings vroeg haar of ze niet naar Elhamham was geweest en mevrouw Palmer lachte hardelijk om die vraag om te laten blijken dat ze het wel begreep de heer Palmer keek op toen ze binnenkwam staarde haar een paar minuten aan en wijde zich daarop weer aan de courant mevrouw Palmer kreeg nu de tekening in het ogen die aan de wand hingen ze stond op om zijn aarder te bezien oh mooi prachtig vind ik ze kijk je toch eens maar maar is het niet snoezig beeldig zijn ze ik zou uren haar kunnen kijken daarop gingen ze weer zitten en vergat meteen dat er zo iets als schilderijen in de kamer waren toen Lee die middel ten opzond om heen te gaan deed de heer Palmer even eens leidde de courant neer rijkte zich eens uit en keek al een beurtelings aan heb je dat je gedaan schat zij zijn vrouw lachend hij gaf haar geen ontwoord en zij alleen na het vertrek nog eens te hebben opgenomen dat het erg laag van verdieping en dat de zolderingsgeef liep daarop maakte hij zijn buiging en toch met de ander af Sejon had in alle dringend verzocht de volgende dag op het park te komen doorbrengen mevrouw Tashwood die niet verkoos drukke gebruik te maken van een gasvrijheid dan zij deed van de haren bedankte zeer bepaald wat haar zelf betrof haar dochters konden doen zoals ze goed vonden maar ze waren niet nieuwsgierig te zien hoe de heer en mevrouw Palmer een middagmaal gebruikte en enig genoeg was een ander op zich niet van hen te verwachten zij pogte zich dus eveneens verontschuldigen het weer was ongestadig en verswelde niet veel goods maar Sejon liest zich niet afschepen ze zouden met het rijden geworden afgehaald en ze moest te komen Lady Middleton die bij hun moeder niet verder aandroom deed het wel bij hen mevrouw Jennings en mevrouw Palmer stemde in met herdringend verzoek alle schenen eveneer erop gesteld niet on-familie te dineren en de jonge dames moesten wel toegeven waarom vragen ze onzijn geluk zij Marijan zedra ze weg waren het heet dat de huurbreid van het huisje laag is maar het komt ons toch al heel onvordelig uit wanneer we op Bout & Park moeten eten bij alle gelegenheden dat er iemand logeert bij hen of bij ons het is nog evengoed een bedoeling beleefd en vriendelijk voor ons zei met een erhaalde uitnodiging zei Ellenen als het dat was een paar weken geleden als een avondpartijtjes nu vervelend en saai zijn dan ligt die verandering niet aan hen dat verschil moet we ergens anders zoeken einde van hoofdstuk 19 hoofdstuk 20 van gevoel en verstand deze liepervox opname behoort tot het publieke domein opname door Julie van Malgem gevoel en verstand door Jane Austen hoofdstuk 20 toen de dames deshoud de volgende dag de salon de Bout & Park penetraden door de ene deur kwam me vrouw Palmer gaastig binnenlopen door de andere even vergenocht en vrolijk als de dag te voren ze schudden hen alle hartelijk de hand en was verrukt over het weerzien ik ben zo blij dat u gekomen bent zei ze terwijl ze plaatsnam tussen Ellenen en Marian want het is ook slecht weer ik was bang dat u niet kwam en dat zou wel lendig zijn geweest want morgen gaan we weg dat moet wel omdat we de volgende week de Westense logeren krijgen weet u de hele reis kwam zo niet eens op ik wist van niets dat het rijdag voor kwam en toen eerst vroeg meneer Palmer mij of ik meeging naar Bouten hij is altijd zo grappig hij verteld mij nooit iets het spijt me zo dat we hem niet langer kunnen blijven maar we zullen elkaar gauw weer aan te moeten hopen en dan ga ik in de stad ze waren verplicht haar het ongegonde dierverwachting te doen en zien gaat u niet naar de stad? rit me vrouw Palmer lachend dat zou mij erg tegenvallen ik zou juist een geschikt huis voor u kunnen huren vlak naast het onze in Hanover Square oh u moet komen ik zal met het grootste plezier met u uitgaan tot aan mijn bevalling als mevrouw Dashwood liever niet zonder de mensen komt hij had wel willentijd maar waren verplicht al haar smekingen te weer staan oh toe lieve schat rit me vrouw Palmer haar man toe die op dat ogenblik de kamer inkwam help mij toch de dames Dashwood overhalen om deze winter naar de stad te gaan haar lieve schat gaf geen antwoord en begon na vluchtig voor de dames te hebben gebogen te klagen over het weer afgrijselijk is het hier zij hij aan alles in iedereen een hekel krijgt binnen is al even vervelend als buiten met die regen men komt er toe zijn kennis te vervoeien wat beseelt Sejon er geen billiard op na te houden er zijn maar weinig mensen die weten wat behaaglijkheid is Sejon en het weer zijn allebei even onhebbelijk langzaamaan kwamen u ook te anderen binnen ik ben bang dat Marian vandaag niet zoals gewoneke wandeling naar de dames kunnen doen zei Sejon Marian keek zeer ernstig en gaf geen antwoord oh houd u zich voor ons maar zotom niet zij mevrouw Balmer want wij weten er alles van en ik bewonder uw goede smaak want ik vind hem ook een bijzonder knapper man wij wonen niet zover van hem af niet meer dan een mijlofdien geloof ik zeg maar lieverdertig zij haar man oh nu dat maakt niet veel verschil meesmaar ik heb gehoord dat het mooi is en aardig gelegen de lennigste nest dat ik ooit heb gezien zei de heer Balmer Marian bewaarde een strak stil zwijgen hoewel men aan haar gezicht kon zien hoe zeer zij belangstelden in het geen gezicht werd is het zo lelijk gingen mevrouw Balmer voor dan is het zeker een andere buitengoed dat zo mooi was denk ik toen zij in de eetkamer aan tafel zaten maagte ze John het zijn spuit op dat ze maar met hun achter waren lieve zei hij tot zijn vrouw wat is dat nu het vervelend dat we maar met zo weinig zijn waarom vroeg je de killbirds niet of ze vandaag konden komen ik heb je immer eens gezegd man toen je mij hierover sprak dat het niet ging ze hebben het laatst bij ons gedineerd wij zouden ons en zulke plichtplegingen weinig storen zijn mevrouw Jennings tegen ze John dat zou dan heel ongemaneerd van u zijn maagte de heer Balmer op je spreekt iedereen tegen man lief zij zijn vrouw lachend als gewonelijk weet je wel dat je eigenlijk onbeleerd bent ik wist niet dat ik iemand tegenspraak toen ik je moeder ongemaneerd noemde oh mij mag je gurus uitgelden zij de goed geluimde oude dame je hebt Charlotte nu eenmaal van mij overgenomen en je kunt haar niet teruggeven dus in dat opzicht ben ik je debaas Charlotte lachte hartelijk om het denkbeeld dat haar man haar niet kon kwijtraken en zei het reonfantelijk dat het haar niet kon schelen al was hij nog zo onaardig ze moesten nu eenmaal samen het leven door het was werkelijk onmogelijk zich iemand voor te stellen meer onverzettelijk in haar goedemuren een onwonkelbare vrolijkheid dan mevrouw Balmer de met opzettend oon gespreid de onverschilligheid, lampheid van haar man hinderde haar volstrek niet en als zij haar brispte of onaangenaamheden zei, vond zij dat uiterst vermakelijk meneer Balmer is ook zo grappig vlucht er zij Elene in hij is altijd uit zijn humeur Elene was bij nadere beschouwing ongeneig te geloven dat hij zo echt een van natuurkwaardaardig een lomp was als hij zich voor deed misschien had zijn humeur een beetje geleden door het dat hij zoals velen van zijn seks gedreven door een onverklaarbare voorliefde voor schoonheid de echtgenoot was geborden van een buitengewoon domme vrouw maar zij wist wel die soort van vergissing waar de algemeen begaan tendat een verstandig man dit als een blijvende grieft zou kunnen beschouwen het was meer een wens om zich te onderscheiden geloofde zij die te grondslag lag aan de minachtende wijze waarop hij iedereen behandelde en alles afkeurde wat hem onder de ogen kwam het was het verlangen zijn meerderheid boven anderen te doen gelden de beweegreden was te algemeen om verwondering te wekken maar de gebesigde middelen al beantwoorden zij dan ook aan het doel door zijn meerderheid te bewijzen op het punt van onhebbelijk gedrag konden bezwaarlijk in iemand behalve zijn vrouw genegenheid voor hem wekken lieve je vrouw Tashwood begon me vrouw Palma iets later ik heb aan u en uw zester een grotigens te vragen zou het u met Kersen met zijn poosje te klievelend willen communiceren doe tot u dat en komt u dan als de Westens bij ons zijn? u kunt u niet voorstellen hoe heerlijk ik dat zou vinden dat bepaalt verrukkelijk zijn zou jij ook niet al graag willen man dat de dames Tashwood bij ons klievelend kwamen? natuurlijk antwoorden hij spottend ik kwam naar Davenge een andere doel ziet u wel? zei zijn vrouw meneer Palma regent erop dat u komt nu kunt u niet weiger toch bij de bedankte haastig en met nadruk voor haar uitnodiging oh maar u moet en u zult komen ik weet stellig dat u het heel gezellig zult vinden de Westen zijn rook en zal er verrukkelijk zijn u weet niet wat een aardig buitendje klievelend is het is er nu zo vrolijk oh maar hij is overal in de buurt rond om stemmen te winnen tegen de verkiezingen en er komen er zoveel mensen dineren die u kunt u heel niet kennen dat is aller aardigst maar het is voor hem wel heel vermoeien want hij moet zich dan wel aangenaan maken bij iedereen en er kon haar gezicht bijna niet in bedwang houden toen zij toegaf dat die verplichting hem wel zwaar moest vallen gezellig zal dat zijn zei charlotte als hij lid van het parlement is niet wat zal ik dan lachen dat als zijn briefie geadresseerd zullen zijn aan een MP maar hij zegt dat het niet van plan is ooit aan mij te schrijven dat verkies zij niet is niet man de herbalmer nam geen notici van haar vraag hij kan schrijven niet uitstaan weet u ging zij voor het dat met zijn horreur zegt hij nee zei de herbalmer die in onzin heb je uit mijn mond niet gehoord mag mij alsjeblieft niet aansprakelijk voor de manier waarop jij met de talen omspringt hoort u toch eens nu ziet u hoe grappig hij is zo is hij nu altijd soms zegt hij een halve dag geen woord tegen mij en dan komt hij op weens met iets grappes voor de dag dat doet er niet toe waarover toen zij naar de salant terug gingen verbazen zij ellenerten zeer ze door haar te vragen of zij de herbalmer niet een bijzonder aardige man vond zeker zij ellenert hij maakt een aangename indruk oh daar ben ik blij om ik dacht het wel hij is zo aardig en hij is ook zo eengenomen met u en uw zusters u kunt u niet voorstellen hoe teleurgeseld hij zal zijn als u niet de klievelend komt ik kan maar niet begrijpen waarom u toch bezwaar maakt ellenert moest nogmaals haar verzoek afwijzen en maakt een einde aan dat dringend gevraagd door over iets anders te beginnen zij acht uit waarschijnlijk de mevrouw palme die in de buurt woonde van willeby haar allicht meer bijzonderheden kon meedelen om te remmen waarop hij in de algemene opinies stond aangeschreven dan zij had kunnen vernemen door de middeltens die hem slechts oppervlakkig kende en zij zou gaan van wie ook enige bevestiging hebben gehoord van zijn verdienselijke eigenschappen die de mogelijkheid van vrees voor Marianne had kunnen uitsluiten zij begon met de vraag of de her Willeby bij hem de klevelend kwam op bezoek en of zij goede bekenden van hem waren oh ja, zeker ik kende hem heel goed antwoordde me vooral palme niet dat ik hem ooit heb gesproken maar in de stad zag ik hem overal goed zo kwam weet ik niet meer maar ik logeerde toevallig nooit buiten als hij te ellenhem was mama heeft hem hier vroeger eens ontmoet maar toen logeerde ik bij mijn oom te Weemuth ik loop wel dat we elkaar veel zouden hebben gezien niet zo ongelukkig had getroffen dat we nooit op dezelfde tijd buiten waren hij kwam te weinig te komen geloof ik maar al kwam hij er nog zo dik was dan denk ik toch niet dat meneer palme hem zou hem opzoeken wat hij heeft andere mening in de politiek weet u en het is ook zo getucht ver weg ik weet best waarom u naar hem vraagt u zes er gaat met hem trouwen daar ben ik verbazend blij om wat dan wordt er mijn buurvrouw werkelijk, zei ellenhe u weet veel meer van de zaken dan ik wanneer u reden hebt dat u blik te verwachten oh, tot u nu niet als of niet waar is want u weet wel dat iedereen er de mond vol van heeft nu pas in de zat heb ik nog weer gehoord maar bevrouw palme weeselijk op mijn woord van eer maandagmorgen in Bond Street juist voor we weggingen kwam ik Colonell Pranden tegen en hij vertelt dus medatelijk u doet me verbaasd aan wat u vertelt hebben u vergesuppepaald iets van die aard metedeel aan iemand die er geen belang in kon stellen zelfs al was het waar dat is niet wat ik van Colonell Pranden zou verwachten dat is toch werkelijk zal ik u zeggen en ik zal u vertellen hoe het zo kwam toen we hem tegenkwamen keerde hij om en liep met ons mee en we begonnen te praten over mijn bloer en zuster en zo meer en ik zei tegen hem en mama schrijft mij dat de meisjes heel mooi zijn en één van hen gaat trouwen met de heer Willoughby van Cal Magna is dat waar? u kunt het natuurlijk weten want u komt pas uit Deventje en wat zij de Colonell toen oh hij zei niet veel maar hij keek alsof hij wel bizar dat het waar was het is van dat ogenblik al was ik er zeker van ik vind het verrukkelijk dool wanneer gaan ze trouwen Colonell Benden maakt het goed hoop ik oh ja best en hij was een en een lof over u hij deed maar niets aan allerlei moois van u vertellen zijn goede mening is mij veel waard hij is een man zoals er weinig is en alle aangenaams in de omgang dat vind ik ook het is zo'n allerliste man zo jammer eigenlijk dat hij zo ernstig en vervelend is mama zegt dat hij ook verlieft was op uw zuster ik verzeker u dat is een groot compliment want hij wordt haast nooit verlieft op iemand kent men in uw omgeving de sommezetje de heer Willeby over het algemeen goed voeg Allene oh ja heel goed dat is ze zeg ik geloof niet dat veel mensen hem kennen omdat Kom Magne zo ver uit de buurt is maar iedereen vond hem een aangenaam mens niemand is zo algemeen bemint als meneer Willeby waar hij ook komt dat moet u maar eens aan uw zuster vertellen ze mag van geluk spreken hoor dat ze hem krijgt maar hij vond zijn kant nog wel meer want zij is zo mooi en zo lief dat voor haar niets te goed is maar eigenlijk vind ik u haast niet minder mooi dan haar want ik vind u allebei snoezig en dat vindt meneer Palmer ook al konden we hem er gisterenavond niet toe krijgen het toe te geven mevrouw Palmers inlichtingen omtrend Willeby waren niet bepaald waardevol maar elke getuigenissen zijn er gunst hoe gering ook deed Ellen er genoegen ik ben zo blij dat we elkaar nu eindelijk habilleren kennen, ging Charlotte voort en nu hoop ik dat we altijd goede vrienden zullen blijven u weet niet hoe ik verlangde u te zien het is zo heerlijk dat u nu in dat huis gewoond het kon niet heerlijker en dat uw zuster nu zo'n goede huwelijk doet ik hoop dat u dik was te komen en Magna komt logeren iedereen zegt dat het een beeldig buitengoed is u heeft Colonaal Benden al lang gekend niet waar oh ja, heel lang al zeer dat mijn zuster trouwde hij was een van zijn John's beste vrienden ik geloof voegde ze er iets achter bij dat hij blij zou geweest zijn als hij mij had kunnen krijgen John en mijn zuster had het graag gezien maar mama vond hem voor mij geen geschikte partij anders zou ze John het aan de Colonell hebben gezegd en dan zouden we daarlijk getrouwd zijn een West-Colonaal Benden dan niet tevoren van het voorsel van John en uw moeder had hij nooit de kenning gegeven dat hij geen eigenheid voor hun gevoelde oh nee, maar als mama er niet tegen had gehad dan geloof ik stelig dat hij dol graag had gewild hij had mij toen maar een paar mal gezien want ik was nog niet van de kostschoot uitgekomen, maar ik ben veel gelukkiger zoals nu is meneer Palme is juist de soort van man die bij mij past einde van hoofdstuk 20