 Salam her vaxtınız xəyir kanal onu çizləyiciləri mən və fəfərə cübəl müzakirə satının növbəti canlı yayımda sizləri salamlayıram. Bugün qonakımız istimai fəyan bəxsər bəyhaci evlə cəmiyyətimiz üçün çox önəmli bir məsələnin müzakirə edəciyi məsələ isə qüstür ki, növbətan müharibəsində bizə qələdəni qazandıran illə bir xəcələt tərinə, ahıda-ahıda tün dünyaya işhal olunmuşuq, dediyimiz bir ləkəni alımızdan silən qazilərin problemindən danışacaq. Çünki vətəm haribəsindən sonra qazilərə qaşa ilaq etsizliklə onlar hər addımda üzləşirlər. Bəxsər bəyh, hoş geldiniz. Hoş gördük və fəqa hanım. Dəşəkür eləri vaxt ayrıq gəldiyiniz üçün, elə bugün bilirik ki, bizim yayından sonra da siz məklimə prosesini gədəcəksiniz. Həmçələ. Necədəyələr, halıqın oduna yananın başarılı sizin kimi qalma qaldı olur. İnşallah xiyerinizdə həllə olunar məklimə prosesi, buradan da uğurlar dələyirik. Azabıcandaki məklimələrin vəziyyətini bildiyimiz üçün, bir az ömürsüzlək, amma yenədə. Sövbətimizin əvvələndə ilə mən təbidimakda bildilərdim ki, siz də bugün bildiğim qədərlə Facebook sayfənizdə elə bu məsələləyə nəcədələr üstüstə düştü post paylaşmısınız ki, gazilərimizin acanacaqlı vəziyyəti dilənki durumda, bir nöbbü bir qanəliyə məruz qalan gazilərimiz 5-10 manata mühtaçdırlar. Və istəyərim ki, kanal oluştadır biz, hər zaman qazilərimizin şəhdalələrinin məktazı bəcə xaldanın tüm tablərinlərini bildiklət eləyir, müxtüsülə isə, yəni, bizə zəfəri qazandıran şəxslərin. Müzakirəmcə keşməzlə nəvəl əzizləcərimiz, haişədərim ki, yaymımızı bəyənin abone olmağı unutmayın və canı yaymımızı paylaşın ki, daha geniş izləyəciyi, algitoriasına bəxçərbəyin söylədiyi fikirlər çatsın inbanda. Bəxçərbəyi, ilə məsələni bundan başlamasıdır ki, yəni, bu mənruların rüşvət batahlığında, batan mənrular, niyə bize zəfəri qazandıran, yəni, ağlımızdan o ilə kəni sillən vətənoğullarına qarşı bu cür laziyyə itdilər? Və xaqalım, birini sondan başlayaq ki, qazilər Azərbaycan'da ayrıca bir təbəqə deyirlər. Azərbaycan vətəndaşlarıdırlar, Azərbaycan cəmiyyətin birisəsidirlar. Ümumi Azərbaycan xalqının bəziyyətini cədisə onlar hansı problemlərlə üzləşirlərsə, qazilər da problemlərlə üzləşirlər. Sədiz olaraq, niyə qazilərə həssas yanaşılmalıdır? Çünki bu insanlar bəzləri xidmət edərkən, bəzləri körnülü olaraq müraciyyət edib, öz ən dəyərli varlıqlar olan canlarını vətənin yolunda qurban verməyəyə hazır olurlar. Və bir çoxları elə xəsərətlər alıqlar ki, elə sağlamlıqlar nab və yaxud da ki, psixoloji bəziyyətlərlə elə bir zərbə dəyib ki, onlar digər vətəndaşların qarşılaştıqları, qayıqları daha əsaslıqla qarşılıyorlar. Və biz 44 günlük vətə muharibəsi dönəmində Arha Cepədə vətəndaşlarımızdan yardımlar. 49 öncəpəyi gedirdik, gəlirdik, əsərlərimizdə sığtəməstə olmuştuk və və əsərlərin bir çoxu sonradan hərbi xidmətlərinə başa vurandan sonra bizimlə ünsiyyətlərinə davam etdirdilər və biz onların problemləri ilə daha yaxından tanışılmaq imkələl dələmişi. Dəşət azınacaqlı faqqlar var. Məsələn bir qazi var idi, iki həftə dəşlər başlayana o sonra öz evladını məktəvə göndərə bilmirdi. Və sonradan biz öğrenində ki, onun cəmi-yüz manata ihtiyacı var ki, uşaqlarını baltar alsın, çanta alsın, əblim dəftər qələm alsın, məşdəbə göndərsin. Bu yüz manata borç kimi de olsa tapabilmir və ona görə uşaqlarını göndərə bilmir. Yəni bu, kifayet qədər azınacaqlı bir məsələdi. Yəni deyirəm, digər vətəndaşlar da eyni problemlərlə üzləcərdir. Amma indi siz təsəvvür edin ki, qədir sən düşmənlə yüzyücə dayanırsan, sən qərdə gezə göndürs, at, sus, soyuxta, köydən mərmirlər yaqır və belə bir yerdə sən qəralanırsan, qaydırsan ölkəyə öz evinə. Və sonra görürsən ki, hansısa bir məmur, 5 milyon, 10 milyon, 15 milyon dollarlıq, vanatlıq və sayətləri dövlət bir ücəsləm və yaxud bəni nəxətəşlətlərin aydıxları kreditlərdən özünün kimin sadına qeydətlə kezirdə şirqətlərə ötürür və yüzlərlə, minlərlə qazilər, 50 manata, 100 manata müəhdəcdə onlar bunu tamamilə başqa bir həssaslıqla qarşılır. Və dövlət bu məsələdə kifayət qədər həssas olmalıdır. Yenə deyərəm bir var, digər vətəndaşlar onlar hansısa formada belə deyətə bu öyrəşiblər artıq. Amma qazilərin durumu çox bəklidir. Çünki hətta xəsərət almamış olan insanlar belə onların psikologiyasına bir hansısa zədələr olmuş olabilər və biz ona görə də görür ki, biz çox allarda qazilər intiharəcən çəhdəlilər. Bir nəsinəfər var ki, kifayət qədər biz danışmışıq, onları hətta müəhəlcə müəhəssəsində kösürlüklər, bir müddət müəhəlcə alıqları qayıdıplar. Amma o problemlərin kökə həllə olunmayanda, bu adam ilə deböz övladının yanında görəndə ki, övladınla nə səstiyir, 20 manadlı 30 manadlı onu alabilmir. Faciədə. Və dədiyim kimi, əgər bütün ölkədə hama bir böhran içində olsaydı insanlar bunu bəlkə də başqa özür qəbul eləyərdə. Amma Azərbaycanda elə bir sosial hədarlətsizlik var ki, hansısa Məhəmirovlada 200.000-300.000 manadlıq aftamabilərdə aftakolog alınıq eləyir. Məhəmi, kimi sə aftamabil kalleksiyalları çıxır, London-da mənzilləri çıxır, Dubai-da mənzilləri çıxır, nəbələm New York-da, Büyaxınarda xariz işləri Azərbaycanda. Dək ki, almışanda aldımaxta müvladmaqıq qalsam, elə rahatdan çəkir elə bil ki, belə dolmalaydı. Amma həs şimdi soruşma ki, aqı bir nazir, nazir maşa ilə London-da 1-2 milyon dolarlar. Necə alır? Və bunu biz görür isə qazilərdə görür və onlar daha pis qəbul eləyir ki, mən canımı qoyma qədəyim, 50 manata müəhtəc olun. Hansısa nazirin nəbəli New York-da 1-2 milyon dolarlıq mülki alsın. Bu günələ qəbər çıxda ki, taraçdırmaz şu nazirlədən biri yaymış ki, əmə və həlinin sosial müdafəs nazirlərinin bir əməktaşı London-da 1-2 milyon dolarlıq bir qəsir alıq, hansı şəyət eləkimi istifadə olunur, sabi qəbəktaşıdır. Amma problemlər yenə də dağım eləyir. İndi ki, həmə və həlinin sosial müdafəs nazirləyi, əvvəl ki, Səlim Müslumovun, əpstola Səlim Müslumovun vəziyyətindən heç də fərqləmdir. Səlim Müslumov-da dövlət bücəsin talıyırdı. Sahil Babaif-də ondan daha çox və daha qeyri peşikər talıyır. Yəni, elə talıyır ki, bunlar artıq gözə batır. Məsələn, iki şirkət qeydətdən kəsirlib aznəst və agrikon şirkətləri. Bu şirkətlər nazir Sahil Babaif vəzfiə təyinə olunan, iki ay sonra qeydətdən kəsirlib, dövlət bəri cəkilmətində. Üçüncü aylarında, yəni qeydətdən kəsənlən, bir ay sonra bir nəsə milyon dolarlıq onlara təndərlər vəlif, satın almalar vəlif. Və bugünə qədərdə üstündən iki ildən artıq bir vaxt kəsib. Kimsə sorgaləmədir? Nəinki sorgaləmədir? Nəinki sorgaləmədir? Yəni, bən gələcəm. Həmin şirkətlərin ünvanı yoxdur. Həb saytları yoxdur. Sosial şəbəkə hesabları yoxdur. O şirkətin rəhbəri kimdir, idarəyətini kimlər var. O şirkət nəyin əsasında seslidir? Bunlarla bağlı, hez bir malmod yoxdur. Məsələn, sorguda göndərmişəm əməh və həlinin sosialında, dövlət təliqəsliyi xidmətində də mürazəyət eləmişəm, paş prolulqada ələ sıra qəgün paş prolulq yanda qarubsiya qarşı mübarizə edər əsindədə və bu gönələ, bu vərişə cəlməmişdən əvvəl bu qurumları məhkəmiə vərdim sabahirəm məhkiməsində məhkimin əzəllətiq aydasına ki, qarubsiya edə bağlısısa fakt təqdim olunur, araşdırmırsız. Yəni o şirqiyyətlər də məli nəyin iyilər? Çox üzüsləm. Bakın, sözünüzün bu məqamında nə yadma düştü? Ötəyin günlərdə prezident ilə qarub şeylə mübarizə elə bağlı tədbirlər planı, fəalət planı eqzaləyətlər. Yəni bir yandan... Bələt, çox təsür ki, bir çox dövlət programları və qanunlar səlzə kəhuz üzərində qalır. Amma yenə də deyirəm. Bu məsələ elə bağlı mənimlər, bunlarda elə hüquq mavzu organlarının birində müzakür olub. Mən demişəm ki, başa düşürəm ki, bütün dövlət qurumlarında qarub şey var, bu hakimiyyət, bu sistem, qarub şeyə üzərində qurulub. Amma elə qurumlar var ki, orada qarub şeyanı sıra bir insanlar hissələmir. Bu insanları qızıqlanırmır. Məsələn, də ki, Daş-i Mədəniyyat naziliyində, Kənttə Sərfat naziliyində başqa yerlərdə qarub şeyə olan da bunu insanlar bir başa görmür və bir başa üzərində hissələmir. Amma əmək və həlinin sosial müdafiəsi naziliyində, migası 100 milyonlarla manaht və doldar olan təndirlər, nazirin, nazir mavinin şirqətlərinə veriləndə və bunu araşdırmasılar üzə çıxarıb boyanda, o qazilər istə istəməz belə deyətə buna etiraz eləyirlər və qərginlik artır artır artır. Və hər gündə də də naziliyində arasında aksiyalar keçirilir. Məsələ oldu ki, azərbaycanda sərbəs toplaşma qazaklığı da təmin olunur ki, dir ki, qazilərin hüquqlarını müdafirləyen şəxslər və əxtəşilatlar müraziyyət eləsin, başı şəhəricir hakimətmə, bir meydan ayrılsın, orada gəlsinlər etirazlılar nə eləsinlər, bu, əç olmasa, etirazın qərginliyin bir səsası azalsın. Aksiyal gədən kimi polis tutura parır, kimi sə döyür, kimi sə parır, əlləkdə bırakır, kimi sə başqa bir yerdə bırakır, mən nəticədən olur, onlar azlıq yığılır, yığılır, yığılır, patensiyal bir enerji etə bilir. Günlərin bir günlə bir qəğılcın, o enerjini partada bilər. Yəni, bu də qazilərimizin məziyyəti parı çərləyinə dönün. Diyək ki, Allah ozaqələzin, hasısa qazi özünə qəstələdə, məhbəhəli səsəlumlar qəstən azirlində, digərlərdə dedik ki, bəzmişi artıq, sələt göndər, müraziyyət elə və s. qoyalakır, biz də gedirəyə yetirəz eləməyə. İnsanlar da buna dəstək verirdə, hakimət bunun qarşısını necə alacaq. Yəni, olmaz mı ki... Və ölkədən minil elə bazi var? Olmaz mı ki, bunu kökünlən hərlələsinlər. Yəni, yaşat fondu yaratılığı, yaşat fondunun insanlar haqlı olaraq düşünürlər ki, əvvələr ilk faqlar hama dəstək verirdi, həm şəhid ailələrinə, həm qazi ailələrinə qazilərə. Ama sonradan insanlar düşünürlər ki, neilə olabilər ki, də~~ asqlı bir qümitär aqimət,garychirlərket biz bütsə edə bu qədər al$a və və vasayet toplanmışdır, mülyəqlarla və vəsaid var, rottenні gek camerasi qedir, heç xirməlelines tolwhererdurlar, eftində qeymətir ar Dragon walls, wirdi və vasay ederdər, amma buna baxmirə. Biz in anət məliyyək yaşad Irelanddır. Biz öz, əvváladımızdan bu ağzının kəsib yaşat fonduna verməli verməliyi və yaşat fondu bu və sayətləri necə xəcidəri, necə qərar verib bunun üzərində də hesbini nazarətimiz yoxdur. Şəhfaftı, şəhfaft kimi görür, amma orda belə, məsələn, azıq əstəxanalarla əmək təşdəq ediləcək, onu belə hakimət qərar verir ki, flan, klinika, flan, məmura məxsustu qaizləri orda mualizələtir. Bu qeymətə. Halbun ki, məsələn, hərlənir, fıranir, yenə də bəli. Yəni, insanlar da fikirəşir ki, məsələn, mən başqa digər beynəhaq fondulara, beynəhaq yerlərə xeyriyə təşdəqlarına, iyan edirəm, 20 dolar, 10 dolar, 50 dolar, nə biləm, 20 avro və s. Amma bura iyan eləyəndə, mətə muqəlbəsində sizin elərimiz yandımlar da siz paylaşırdınız ki, məsələn, çabaq edilən məsələn. Yəni, insanlarımız çöməyləməyə meyillidlər, amma şəhfaflıq məsələsindən gələmdə və eyni zamanda fikirəşəndə ki, tövləət nezi olur ki, coronavirusu başlayır, coronavirusla mübarizə fondu yaratılır. Nə biləm, silahlı güvələri yardım fondu yaratılır. Halbuki müdafəqəclərimiz şifa etkədə şeydir. Sonra yaşat fondu yaratılır, Qarabakh Dirsiyal İş Fondu yaratılır. Sonra iş adamlarda deyirlər ki, iş adamlarına deyirlər ki, Qarabakhda çinkləri aparmaksın və s. toplanmazdın və s. və insanlar soruşu ki, yaxşı coronavirusla mübarizə fondu yaratılır, mən oraya yəni eləməliyəm. Əlil və qaizlərimizə biz şövmə eləməliyə, şəhəd ailələrini biz şövmə eləməliyəm. Nə biləm, Qarabakhın Dirsiyal Məsələ, biz şövmə eləməliyəm. Milyarlarla dolar, madad, yox, gələn yox, mənim sənilmiş fulları olan memurlar, nə eləminlər bunun. Yəni, belə deyətə, 1 milyon vətanda şəhələsi 100 manattan vərinə bu 100 milyon dolar eləyir, 100 milyon manat eləyir. Amma bir memur çıxarı bu 100 milyon manatı çox rahatlıqla vərə bilər. Çünki, milyarlarla toplayıb, çox rahatlıqla 100 milyonu vərə bilər. Və insanlar fikrə şey ki, mənim onsuz da artan xəclərim var, kamnal qeymətlər qalxıb, benzin qalxıb, ərzak qeymətlər qalxıb, dərman qeymətlər qalxıb, indi isti mayrayı hazırlayıqlar ki, nəqlət xəcləri artsan, aftobus qeymətləri, sonra istiliyə görə qeymətlər qalxıcaq, başqı qeymətlər qalxıcaq və belə bir halda mənim gəlirlərim azalır, xəclərim artır, mən niyə üstəlik gədib dövlətin görməli olduğu işə görə və sayd xəcləməliyəm, öz ailə bütcəmdən kəsib veribələyə bura. İnsanlar bunu tələbələməliyələr, qazilərimiz də tələbələməliyələr, öz aqla. Amma özünüz də dediniz ki, bəxçəlbə, tələbəliyəndə də nəticə nə olur? Gədib ən azından bir misal üçün pandemiyanı bəhan edəyip vətəndaşların qəbulunu dayandırdılar. İndi yumuşama gədirməsə üçün günələrin bir qərar oldu ki, pisya, pisdələ, bu onuqtu. Yəni, artıq həyat öz aqharına davam edir ki, amma yenidə vətəndaşların kecens və prezidentin istirakları vətəndaşların qəbul merkezi, o cəman bir bina açıldı. Amma nəticə, yəni, biz elə binaların açırıq, göstərişirikən, taraqlı. Nəticə itimari ilə heç bir vətəndaşın, yəni, şikayəti gedir ünvanına çat var. Heç bir vətəndaşın, yəni, biz ötəndəfə bir şikayətçiyə verdik ifrək. 400 məktub ünvanınıyıq, 400 məktub ciligran az bir deyir. Bir insanın, yəni, cəllabat rayonundan bir yaşlıdır onahımız var idi, aslan dayıq. Yəni, mən 400-ə yaxın şikayətlə məktub gəndərmişəm. Yəni, həyə vətəndaş 4-3 şikayət məktub gəndərsə, yəni, bunun ucubu çalqır. İnsanlar niyə gəndərir ona? Həm vətəndaşların mürazilətlərin də, həm məhkəmədə olan iş hükünün kökündə dayanır ki, inzibatik qurumlar öz işlərin görmülür vətəndaş, vətəndaş onun vətəndaşın problemi həll olunsa, kökündən, dəni belə deyətə dövlət qurumu, baxır ki, bir rayonundan 15 şikayət ahlulu, bu 15-nin kökündə bir məsələ dayanır. Və yaxud da ki, orada işləyən hansısa bir qadır dəyişməlidir. Onu kökündən həll eləsə, nə insanlarımız oturub 400 məktub ərizə şikayət gönlərməz, nə də ki, məhkəmələrə onlarla şikayətlər olmaz. Mən özüm də bunu yaşayırım, o 400 şikayət vətəndaşı çox yaxşu baca düşürəm. Məhkəmiye müracaət elirsən, xoş deyil ki, məhkəmə resursları sərfi olunur, sənin vaxtın gedir başqasına. Və təmin eləməri bir bəhanə göstərir. Kələsən, o bəhanə ön də bir təkərar müracaət elirsən. Başqa bir bəhanə tapır, təkərar müracaət elirsən, sonra gedir, apiləsə məhkəməsində üç dəfə bəhanə taprılar üç dəfə təkərar müracaət elirsən. Yəni, məhkəmələrin də resursu gedir, vətəndaşında resursu gedir, dövlət qurumlarında resursları gedir. Və indi elə bir həddə çatıq və dövlət qurumlarında vətəndaşları müracaətlərinə baxılmaz səviyyəsi. Artıq yola vermə mərhələsində başlayınlar. Şəhət elirsən, tərhalcağa verilər ki, məsələn, sizin şəhətiniz falan qurma göndərirlər. Həmin qurum başka qurma göndərir. O, başka qurma, gələr afrada çıxır həmin qurma. Yə vətəndaş peziyir, dək ki, bu 78 qurma rasını fırlanır mən müracaəti. Əl çəkir və yaxud da ki, dağım elir 400 ət çıxır o müracaətin sayı. Amma hansısa birinci qurum, o məsələnə həllələsə, hətçıkinci qurma göndərməyək ehtiyac olmaz. Və bu qurumların bir-i birinin üzərini atması, əslində onun seqnaldı ki, orada şilən məmurlar belə çatıra bilmirlər, şəhətlərinəcə afqalır mı? Çatırmaxdan da ziyadə, bəqtəri bəq, çatırmaxdan da ziyadə. Diyək ki, misal, çox tam ki, mənə məhnə azirindən baş verən, məmur özbaşınalıqından, nəla qəstirilən və əlimdə xaqnan, yazıram, şikayət edirəm, baxma, nazirə və diyələrinə, deyək ki, məxtub yazın, baxma da, aqquda baxıram ki, bu bir başına, yəni, qarub çəyət alın. Qarub çəyət, yəni, qarze idarəsində, məxtub yazırın, mənim yenidən şikayətimi göndəriləm, məhnə azirindir. Yəni, çox absurd bir vəziyyətdir ki, mənim ərzəmək şikayətir baxsıydılar orda. Mən nəyə bu üzəşti infaktan bağlıq sizin bilanca? Əslə, bu həm qerli qanun verizliyin, həm də Avrupa İnsan Uygular Kambensiyasının bir başa pozunmasıdır. Məsələn, məhəm özümdən bağlı 9 Martda Dakhlişlər Nazirlin qarşısında aqsa keçirilmişəm, mənə tutuplar, quroplar qasarət getiriblər. Baş prakroluqa çoxsa olun, baş prakroluqa, və xatayrəm prakroluqa müraziyyət eləmişəm. Bir ay keçib, zəng eləyip soruşuram ki, kim İzraili yer, nə yerdədir, dedilər ki, gönlərmiş bir baş polisi darəsindir. Arada ki, məhəni quroplar, harada ki, bu bir başa olaraq Avrupa İnsan Uygular Kambensiyasının üçüncü maddəsi var. Şənziyə və pisirəftaraya yol verməmək. Ümumiyyətlə araşdırma aparmadan şəhət edilən qurumun özünü gönlərməsi bir başa kambensiyan bozulmazdır. Ona görə dələ, məhz bugün həmin o qurumlardan məhkəmə müraziyyət eləmişəyik. Vətandaşlarımız da belə deyətə öz haqlarını tələb eləmək üçün başqa öz sunlar da bu kədəşmalar. Yəni, Söyhbət sədəcə ərizə yazmaqdan gedmir. Məsələn, elə yerlər var ki, mənzil inşaatı dövlətə geddir. Yüzqıq vətandaşa ev satılıb bir vətandaş mənə müraziyyət eləmişdir. İki ildi evlərinə köstə bilmirlər. Mida atır, padratsı şirkətin üstündə padratsı şirkətdir ki, mida bizim bəsa eti vermir. Ona görə də bizi evlərə proxə bilməri. Onlar da özləri həvəskər səvədə şəyyətləri ünvalləyirlər, həmin şəyyətləri geri qəytarırlar və yaxud da ki, vaxt düzadırlar. Həmin onların alternativ belə deyətə usulları da var. Çıxıb aksi eləsinlər. Çıxsınlar midanı qarşısında aksi eləsinlər. Çıxsınlar yolu bağlasınlar. Yenisə, həli, olmalı da çıxıb yolu bağlamalılar. Bir bu dalga başlamallar qardasa. Nəcə ki, o tır sürücülərindən biri qərar verdi ki, bir hədalət sizləyə qarşıq. Tırın üstündə mesajımı yazınsa xaqlayayım. Adama cinayet şaslılar, göndələr həbsə. Amma yenə də böyük bir nümunə yarattı. Həmin ki, həmin o günakər məmurlarında artıq taliyyində çox ciddi dəyişlilər olacaq. Çünki bu, hökmətin ən çox ehtiyaclandığı qoxdur ki, şey var. Bir müqalif qüvvələrdə və təndər-səmətfələlarında pulun olmasa, iki insanların küçəyət çıxması. Yəni, nə qədər səhdən qi dəli sənilər, sosial şəbəkələrdə, məqtbuaqda. Çox reaksə vermələr. 5 nəfər. Hətta kütləvi yox, bir 50 nəfər bir küçədə toplaşanda yoxdanda. Ondan niye əklətlanlar? Çünki vəziyyətə çox reaksə bilirlər ki, qərgendi vəziyyət, cəmiyyət qərgendi və o 50 nəfər aksiyyə başlayanda o 50 nəfər qısa bir müdaq soru. 500 nəfərə soru, 5000 nəfərə soru, 50 nəfərə cəbirlə bilər. Məs insanlarımız artıq belə deydə o qorxunu kənar atma onlar. Şəhət eləyirlər, deyirəsən ki, nə inəm isəm bundan bağlı? Gəlim belə eləyək, flangurma müradəcət eləyət. Eri yox, yox, yox. Birdən məhə problem gəranlar. Deyirəsən ki, çıx aksiyyələ, binanın qarşısına deyər, mənə problem gəranlar. Üzü stiləm. Adama başı salma olmuş ki, sən zətəm problemin səndə. Sənin evini vermibdər səndə. Yəni deyirəm, çox üzü stiləm. Yəni, bilirsiniz məsələnə deyək ki, həmin insan mən. Mən zaten problem. Amma biraz daha üstünə gəttikçə, biraz daha özbaşın alıbın üstünə gəttikçə, məhə müradət həngi dəttikçə, məhəm eləyirikçə. Bu zamanı artıq səni təhsil eləmək üçün. Ayrı üzülərdə problemi yaradılar. Yəni, Azərbaycəri alamını çox yaxşı bilirsiniz. Amma bu, nə baxsa, üzü stiləm, nə baxsa, dəyişmələdir. Uqrayna da... Yox. Vallıq başdan da, amma aşağı təbəqədə dəyişməlidir. Misal deyimdə, bugün Rusya, Uqrayna nınış qaliliyi, və biz bir çox oradan gələn videolara bağırıq sosial şəbəkələrdə və medyədə. Rus tankları gəlir, əskərlər göğə gürlətirlər, amma və qətanışlar Rus tanklarını və əskərlərin üstünə əli yalan gedirlər. Bu, qorqsuzluğu xardan yaranın. 2004-də, 2014-də, maydanda onlar korruksiyonir memurları tutub, qolunu bağlı, bizi bilqablarını atırdılar. İnsanlar, keçik ətrazlara öyrəşməlirlər ki, gələcəkdə böyük problemlərlə üzüləşməsinlər. Bizdə, cək müdürünə belə vətəndaş ətraz eləməyə qorqur. Nəyik ki, cək müdürünə? Aftobusda, aftobus ürütüsü biz sürür. Baxırsan ki, əlli nəfər otur bu orda, aftobusda, biri səhsiniz xarnır. Və qısa-qısa, keçik-keçik adımlarla insanlarımız ətrazlara öyrəşməlirlər, haqqlarını tələbələməyə öyrəşmələr. Birinci, aftobus ürütüsünə, sonra deyək ki, taksi-sürütüsünə, sonra mənzil istismar sahəsini rəhbərinə, sonra izrə başısına, sonra deyək ki, hansın nazirliyə, nazirə və s. bu bel olmalı da, insanlar başa düşməlirlər ki, ölkədə aga vətəndaşdır. Hanssa məmur deyil. Məmurların hansın sahini toplasağın əs bir faiz eləməzə, ən belə deyək ki, orta səhviyyədə ki, məmurları belə də yoxarıdan orta yəgələr. Amma milyonlarla insan var. İnsanlarımız bu gücü özlərində isələmələr ki, biz bu ölkənin sahibiyyik, biz qul deyilik və biz qul olmadığımıza görə, mənim hüququn pozdur, qədərəm ətraz eləmə. Bundan təbii haqqımı yoxdur. Mənim hüququn pozdur, məhkəməyəm ətraz eləmə. Mənim hüququn pozdur, prakroluqam ətraz eləmə. Bu olmalıdır. Və başqa bir məsələ də var ki, insanlar seçkilərə gəlməllər, səhvirməllər, özləri, onları təmsil edəcəyə adamları seçip, arxalarına dəyəmə olurlar ki, elə məsələr olmasın. Məsələ, qazilərimizlə bağlı vəziyyət, nəsəl, deptoq tərəfindən parlamentə qaldırlar. Məsələ, elə o məsələyi də toxunəcə edəm. Yəsullar, o deptotlar, deptot təhne olmuş şəxslər, bizim yerimizdə səsilən adam var, yerinə təhne olmuş adam var. Səslərinə yetişqarı bir parlamentə mikrofonu yandırıb, demirlər ki, əsləri bəxələm. Yələrinən olmasınlar deyə, siz də dediniz, təhne olunmuş deptotlar? Yələrinən olmasınlar deyə, onları kimi yerindən eləyəcəyə, ona görə özlərinin maraqında olmalıdır ki, bu problemləri həlliləsində, sabah sosial parklayış olmasın, daha uzun müddət oturabilisindən oradan. Həmin eləyələr, qorxular, də belə mi? Hansısa, səki problemləl, piyada kezidə problemlə də aşırlar parlamentə. 10 minlərlə dövüşçümüzün, əskərimizin məsələsə ilə bağlı qaldırmılar. Məsələ, istimayeti qalkır, aktuallaşır, gərginləşir, onda reaksə verirlər. Məsələ, muharibədən sonra zabitlərimizin maraçlardan iki qattan bir qatə indirilməsi ilə bağlı bir qərar olmuşluğu. Məsələ, birinci istimayətdə rezanas doğurdu, insanlar bunu kütləvi olaraq istimayənə istə bilər, yazdılar, təngidlələrlər, ondan sonra parlamentə müzakirələrlər. Birinci bir müdafiq haraklərdir ki, məsələ, muharibə bir tip, muharibə şəra edinə deyil. Yenə, insanlar ətiraz eləyələr. Qaqı laxcında, kəlbəzərdə bu insanlar infrastruktur yoxdu. Kədib çadırda qalar, uçda, soyuxta, sən əvvəl ona beylə qanda qalanda 1.400 manat maraç verirdin. İndi, kəlbəzərə göndərməsən 700 manat maraç verirəm. Bu insan, 1.400 manat maraç alanda 600-700 manatlıq kreditalarda aydə ödüyürdü onu. Kreditlə hansısa bir işinə verirdi. İndi, 700 manat maraçla bu adamı kredit nəcə ödəsəyin, aile üzülər nəcəsəsə. Yenə də bu ətirazlardan sonra, istimayətdəki ətirazlardan sonra, parlamentdə bir müzakir oldu, hansısa qərarlar qəmr oldu. Yenə deyərəm, əslində tərisin olmalı idi. Əslində, hər bir tebitatıın, təyin olmuş tebitatıın, dairəsində əskər də var, zabit də var, qazi də var. Onların ələ 2 nəfər gəlib ona şikayət ediləndir, o qədib parlamentdə ödməzələn qaldırmalı idi. Bakılı, bu məsələyi toxun hocam. Təyin olmuş tebitat dediniz. Nəşəl yün bundan qabaq, bizə bir qazımız 95 doğumlu, yəni, genç bir qətəmdəşimizdə, qardaşımızdə. Mürancat elədi, qarabağ muharibəsində iştirak yəlikdik və tam muharibəsində, apredöğüşlərində də dədir biz arxaca dedik, Amerik özdürdük. İki dəfə yaralanı, birində kampuziyalı, birində də aya hamdan yaralanıq. Buna bakmayara, sonuncu günə qədər, yəni onunla yaqırda bu vəyanamə imzalanına qədər bizdir dövüşlərdiydi. Hətta bir ay sonra dözlədik, dekabırla tərkəs olurdu. Sözün qısası, yəni adamın vəziyyəti çox ağırdı. Kantu zəalını bir axtedir nə, danışa bildimlə eşidə bildim. Bunlar aqməndir iş yoxdur, qaziliyim, verilmir, əlinliyim, əliyəm. Faktik olaraq mən əliyəmdir. Mən ən ağır psixatruq dəramanlar içməsən deyir. Aqresib olur, aqməniq, qatan olur. Yəni, gənc belə insanın ömrü demiyorlar ki, puçoğunlukda. Yəni, bu adam sizin də elə belə işin başında dediyiniz kimi, ən dəəirliz can sağlamlıqdır. Yəni, bu insan sağlamlıqın vətən yolunda qoyubdur. İngi bu qaydandan sonra da bu vətən də sahrıq çıxmır. Elə dediyiniz kimi, 70-80 manat ehtiyacı var bu insanın ki, ən azından dərmanlarla alsın, normal gündəlik bir sağlam şəkildə. Yəni, dırnavarası sağlam şəkildə cəmiyyətə çıxadırsın. Çünki bu, mən o də dərmanları atabilməsən, ən agresib olur amm və buna rağmen hara üst tutur amm. Əmək nazar iğnədir, gittim. Mənə elə bir cəyabınızı qoydular. Üstəlik də müşahidəkiyə zəruhət deyə bir cəyabınızı qoydular. Müşahidəkiyə cəyabınızı qoyduqsa bu adamın, demək ki, yanında kömə anası ne isə, kimsə buna nəzarət etmək. Onun üçün mali mələli olmalıdır. Buna heç bir, 80 manaktıq məktran pulu. Yəni, bu adam vətəm mühələsi istərir. Nə 80 manaktıq məktran pulu olabilir? Nə deməni əllilik bilir? Makhı kimi gittim işə olmalıdır? 80? Və elə sözümün canı nədədir? Bu, deydiyiniz diptatardan bağlı. Həmin o nəgər arqada, əli kənsıq sizin yerinize tən olunan diptatdır. Ona da demirəcək elədiyim. Su borcun var idi, iştəm yanadəmdir. Düşünün, vəziyyət nə qədər ahındır ki? Vətəm mühələsi niştirahçısı qazi dəlman puluna almaq üçün doxtanışa müxtaçdır. 50 manata görəm. Alınca dediyiniz ki, faciə bir qəssində. Və deməni cəftadan rəcət elədir ki, məl misabın sen orada oturmuşsanda. Yox, bizim dükkədə nəzərət olunmuyub, tutulmuyub, məhsəl. Amma deyir, bizi göstərməlik üçündir. Orada təddir, burada təddir. Yalandan burada təşəkkürləmə, bir kağız parçası üçün təvət eləyinlə. Sən də bir həddə çatı puları artıq agressif cevab verən də də sən düşürsən qara siyah ya. İndi məsələn, sözlümün canı oda ki, həmin təyin olunmuşda dirsiz gözləri maraqlı olmadı. Bak, adamın dairəsində var belə müxtaç. İnsan var, bu əziyyət havardır. Ası dairədə, yox, üçü. Amma bir qanədir, dediyiniz kimi. Bak, həllə, sitədir, buna tutun ahki. Kəyin olmuş teptatlar da baxmır. İcran hakimiyyətini baxmır. Nazir baxmır. Yəni, bət, prezientə, məsələn üçün mürajət eləyir, dəz bilmək də özübə sağışdırmır. Amməndir kiməsi mürajət eləyir, dilərinəm. Yəni, özübə, adamın iki medalı var, demək, bu medalları xatır üç, beş günləyir, pul eləmələyir. Yə də də bir medalı yaxama taxıb dilənçili eləmələyir. Yəni, düşün, vətə müalibəsin iştirahçısı. Bu şirdilmiş bir məsələ deyil. Yüzlərləsinin mən şəxsən tanirəm. Yəni, bizə mürajət eləyət olub, və bizim də dostlarımızın bir çoxu Həmino Milordiya Dəstaya Aksiyası Zamanı bir kamandamız var idi. Bəzləri bir-bir nəvvəldən tanirdə, bəzləri tanımayanlar ki, sonradan gəldik, hoş oldu, tanış olduk, dost olduk və bugünə qədər də sığsır görükürük. Onların bir çoxu öz yaşadığı rayonlarda əllirlərlər nəs xıxşı deyilər və biz gündə onlarla belə hekayələr inşilirik. Yəni, bunlar həs bir iş çirdilmiş məsələ deyil. Doğrudan da pula da ehtiyacı olanlar var, və s. ən ağırlası bilsizlə deyil. Qazi var ki, deyir ki, kaş şəhid olardım. Mən deyip bu günləri görməzdim. Çünki deyir, səxlamlığın yerində deyil. Bizə mürajətli eləyət olub. Yəni, mən o ifadəni işləndə günlərlə özümə gələ bilməmirsin. Yəni, adam deyir ki, kaş şəhid olardım, qanımda deyir, şəhid olan yoldaşlarım oldu. Qaydanda deyir, fikirəş edin ki, şürki ailəma qovuşram, anama atama, evlatlarıma. Amma deyir, indimən məsələn, evlatlarıma baxabilməyən də fikirəşirəm ki, kaş şəhid olardım, qaytma aslanım. İndi təsəbirlin, biz gedip gələndə elə insanlarına tanış olduk ki, onların intelektidir, vətən, pərvarlıq məsələsində zərrə qədər şüphələ bilməz. O qədər belə böyru, mənəbəru, hansı ki, birçok insanlar deyir ki, biz bu müharibəni silahları, müasir silahları görə qazandır. Yəni, o yüksək ahval ruhuya olmasaydı, vətən, pərvarlıq hissi olmasaydı, mən şüphəl irəm ki, sadizə silahların qüzünə biz bu müharibən qazana bilərik. Vətən, pərvarlıq yüksək sevədə. Dəyirəm, sabat yüksək sevədə, intelekt yüksək sevədə, vətən, pərvarlıq yüksək sevədə fiziki göstərizlər, müharibə vaxtı biz görürdük, yüksək sevədə və s. Adam yaralanır, gəlir və yaralar da eləvəz yətdədik ki, yəni, bunu danmaq mümkün deyək ki, bu adam yaralanmıyor. Üstündən bir il, il yarım keçir, əməh və həalini sosiali müdafəs naziliyi deyir ki, yəni, sizin deyir yaralarınızda hansı bir ciddi fəsad yoxdur, ona görə də səlləlirlik dərəzəsi təyin olunmur. Onlarla yüzlərlə belə faqlar var. Məsələn biri, ən çox sosial şəbəkələrdə səhvməm, məsələ, Davut Bağurov adında bir adamdır, o daha çox üstünə düşür. Yaraların şəkilini qoyur, yan tərəbdə əməh və həalini sosial müdafəs naziliyinin sənədini bakırsan, başa düşə bilmirsən ki, buradan nədən gedirsən? Üstəlik, işsizliklə bağlı çox ciddi problem var. Biz ilk vaxtlar müraycət edirdik, tanıdığımız şirkətlərə iş adamlarına ki, həsi olmazsa bir nəbəri yərtapın orada, mühavizət kimi gelsin işdə sevində, bəlim resepşəndə gelsin odursun, hansısa sənədləri gətir bəpar mağaflan, deyək ki, onların müraycət eləndə birini yərtapılırdır. Sonra bir başqasına, bir başqasına və insanlar sonra iş adamlar də ki, bizim imkanlarımız məhduddur. Mən ilərizində 5 nəvəri işçi götürə bilərəm, artıq 4-dü qazidi. Mən bir nəvərdə götürmələyəm, deyək ki, programcaya amma yoxdur. Sizin təklif elədiyiniz adamlar başqa sahaya yarayır. Yəni, bu da məhdud olur. Ona görə, parlamentdə oturan adamlar, qanun verici organın təmsilcisi kimi, qanunlarda hansı dəşdilər eləməllər, təşdiklər verməllər ki, məsələn, qazilərin işlə təmini ilə bağlı hansı, attımlar atılmalıdır. Onlara belədiyətə, o əllirlik tərəcəsinin verilməsi ilə bağlı hansıla attımlar atılmalıdır, nə dəyişməldi? Parlamentin həm də nəzarət edici funksiyası var, hakimət üzərində, həməh və həlinin sosial müdafəs nazerini bir nəzarət eləməllər ki, bunlara necə olabilir ki, iki il kəsip o adam yaralanıb və onların da görmüş deyilini sizdə isə kantuziyalan. Bir soqlarını məndik hospitalarda görmüşdüm, adam danışı qabiliyət nətirib, adam eşitmə qabiliyət nətirib. Həni de var, kekəliyin yani? Kekəliyenlər var, danışıq nətirənlər var, həs bir, yəni, pədənində başqa bir qəsaret yoxdur, amma, çox böyük travmalar alan insanlar var və onları da işə götürən tərədüd elərişə götürməkik. Bu gün gənəcə ist, başqa problemləris, qəbulər və s. dövlət səviyyəsində, himayəsində ehtiyyaz var. O başqa sualdı ki, niyə parlament və niyə məmurlar bunu düşünməyir? Ona görə ki, yoxardan aşağı sistemələ qorulub ki, təşəbbüs şəarlıq cəzzəlandırılır. Təşəbbüs şəar müstəqülə sufinədə insanları yaxın bıraqınlar. Yaltıq və sözə baxan və bütün təpçilikləri geyik şərtis, sorgulamadan İzrailyan adamları parlamenta bıraqılar, dövlət quluğuna bıraqılar. Həmin insanlarda bir müddətdən sonra görür ki, hamı beləşdir. Başta yıllar təndələrdən qorulamaqa, başta yıllar hansısa, rüşvet almaqa və s. Onları ancaq maraqlandırır ki, məsələn, flan şövbəm müdürü London'da öznə mülkaldır. Mən alabilməm şəri. Mən elə işləməliyəm ki, mən dalım. Ondan sonra üçüncüsü şövbəm müdürü Baxrono deyir ki, bu hüksinin var, mən dalım. Eyni şeydə deputatlarda, yəni kökünlən hakimiyyət dəyişməsə, yuxarıdan aşağı, dəyişməsə bu problemdər həllə qulayacaq. Çünki sistem özü təşəbbüs-kər sistem deyil, sistem özü bir dəyişləyə aqsıq sistem deyil. Bədiyiz kimi, dəyi şifik etmək isteyənidə elə hafıcaz alandırırlar ki, yəni adam o problemi qoyur, öz hainə düşürür. Yəni özünə o problemdir. Həsində prezidentin siyasi iradəs olsa, o bu problemlərin çox asam həll yollarını tapabilər. Məsələn, zahid oruzun rəhbəri deyilədiyi, o sosial tədqiqatlar mərkəzi var. Əslində o tədqiqatlar mərkəzi qulanda prezident belə bir məsəlc verir ki, biz islağıtlara gedirək 2019-da qatırlırız. Hətta mən də birə, mən də deyirdim ki, əcərdə oradan cədəcək səhəb, mən 10 dəstə eləyərim. Kətisək, biz islağıtlar eləsək. Amma rəhmizi mehtiyyə və ələhə sonuq gədəndən sonra köhnə qadırların, yəni biz köhnə nazirlər qabnətin izləsinin fotolarına baxırı və yeniyə baxırı, demək olar ki, hams təhək. Hətta mərkəzi bankın rəhbəri də böyaxınlarda dəyişdir. Bu qədər dəyişlikdən sonra, əgər hansısa islağıtlar yoxdursa, dəyişlik yoxdursa, dəməli problemi orda rəhbərikdədir. Və onun siyasi iradəsindədir. Həmin o Zahid Orucun mərkəzi, sosial tədqiqatlar mərkəzi. Çox asallıqla cəmiyyət dolum problemləri müəyyənəşdirə bilərdə, harada bir para çəlləyi yaranıb, onun həli yollarını araştırardı özlərinin bilmədiklərin də. Xarici ölkələrdə bir çox ölkələr, bir çox bizim bənzər yaşadığımız problemləri həli yollarını tapuqlar, keciqlər. Dünya praktikasyon murajiyyət hələrdə və bir sənət hazırlər ki, məsələn, əlillərin vəziyyətini yaxsulaşdırılmasıyla bağlı. Bu problemləri var. Və bunun həli yolu olaraq da biz təkidi vədik, bunlar-bunlar baş versin. Kanu vəziyyətə bu dəşliyə olsun, idare etmədə bu dəşliyə olsun, flan qadır çıxarılsın yerinə başqa bir qadır olsun, onda flan şəxsi keyfiyyətlər var və s. əri və laxır. Prəzident də baxsın, doğrudan da siyasi iradəsi varsa onu reallaşdırsın. Biz bunu görmürük, əksinə nə görcük? Həmin o tədqiqət mərkətləri, saxta sorular kezirik, həalini 90% ilhaməliyə bir dəstəkləyir, nə biləm? Yəni Azərbaycan partiyasının ölkərinə parası partiyasında insanlar ahın eləyir və s. və laxır. İnsanlar da görürlər ki, biz, məsələn, prizident bir nezi günə və dəmişti ki, həalinin gəlirləri son üç ayda 20% artın. Mən sosial şəbəkələrdə sorgu kim qoydum ki, hissələmisiz bunu yoxsa yox. Bunların əsəriyyəti yazar ki, onda biz əhali deyiriz. Çünki bizim xəcdərimiz artır persinə, amma gəlirlərimiz nəyik artır? Bir çoxları, ikinci işi var idi, ikinci işini dirib. Bir iş olanların bir çoxu bir işini dirib. Marşlar azallı, xəcdər artır, amma gəlirlər artır. Prizident deyir ki, yəni? Prizident deyir, nəyin əsasında deyir? Çox kubankəli zayı doğru çimi adamlar, aparı bir saxta statistik göstərizlər verirlər ki, həalinin gəlirlər artır. Yəni, proqramımızın yəkin olaraq, bəxtiyən acıyəvdən bu vəziyyətdən çıxış yolunu siz bir növü dilə gətirdiniz ki, qərbdən, dünya dövlətlərinən, yəni, onlardan hər yerdə soktakuləm var. Hər yerdə insanların rifahı, yəni az gəlirləri olan var, çox gəlirləri olan var. Amma biz də deyim olar ki, əbələ çoğunsa yəni, sabətin dövrünə misal gətirəciyi, amma ən azal təbələqəşmə var idi. Bu, antləi müəlləsi orda, orda sinifardı pəhlə sinifi var idi. Biz deyisi, dinhələrikə, məllim də artıq pəhlə sinifin eğitdir, kəlbüldə, o düzdü maaşıdan, eri gəlir ki, tihindim tihində işləyən pəhlənin maaşın məlni müəlləsi. Həkim deyirsan, rüşvet almadan məcodu, əməliyyət etməyir. son çaresi də dediyiz, haqq bir ətraz etməldi, haqqını tələb eləməldi. İki yol var, yə yuxarıdan dəşməldi, yuxarıda siyasirada olmalıdır. Yə yuxarını dəşməldi. Yə də ki, aşağıda dəşliyə olmalıdır. Aşağı deməlidir ki, biz əbəl kimi yaşamaq istəmirək, yuxarını dəşdiririz. Yəni, yuxarının dəşmək iradəsi olsa yenə deyirəm və asibəti təkrar izad eləməyə yetəzi yoxdur. Bunun nümunələlərinə görmüşəm, məsələn, Gürcistan'da islaatlar olanda, sağ kaşınlığı zamanında. O islaatları həyata kezirən bir çox insanlar var deyir, 27-28 yaşından nazib-nazib mabinləriydir. Amanın necə həyata kezirirlər? İradələr var idi. Təcrübənə də beynəxalq ekspertlər dəvət edirlər, yüksək kanararı verirlər, onlar hazırlayırlar, analiz edirlər ki, hansı problemlər var, nəyin çökünlə nə dayanır? Bu tarxı bir lisəncə verilək bir qurum tərəfindən, amma burada insan təması var, günləli yolaraq bu lisəncəni yalmaq lazımdır. Ləq velirlər, baxırlar o sahədə artıq qarub seyaqışdırırlar. Kəlip, yəni ekspertlər, beynəxalq ekspertlər çox asanlıqla o yaralı yerləri tapabilələr. Həminəm ki, hakimiyyət nözdə də bəlmirdir. Hakimiyyətin özündə siyasi iradə yoxdursa dəyişmək üçün, aşaqlar, haqlarını tələ biləyib insanlar etirəz eləmələrdir. Ümid eləyirik ki, buradan səsləndirdikləri də həmin o haqlarına tərəv eləyənlək üçün bir motivaksı olacaq. Həm insanlarımızda bir məsəlc bəlməsirəm, həm da hakimiyyətə ki, artıq dünya 2021-21-i dəki dünya deyil. Rusya və Ukrayna trafında baş verən hadisələr təhsə Rusya və Ukrayna elə məhdutlaşmayacaq. Yəni, artıq yeni bir dövr başlayır, belə bir dövr də nə Azərbaycan hakimiyyətə bəlki kimi idar etməyə nəil olacaq, nə dəki Azərbaycan xalqə bəlki kimi yaşamaqa laik olmadığını qəbul eləməldi. Yəni, insanlarımız başa düşməldi ki, Ukrayna dəki dəşlilihtən sonra bu dəşliliht alqası posibət məkanına da yayılacaq. Yəni, belə Rusya məyən dəşlilərin olacaq nə mən gözləyirəm, ondan sonra aftaritər rejimlərin dövrü artıq qapanmalıdır. Yəni, və biz də xalq olaraq özünü hərmət eləyən insanlar olaraq düşünmələk ki, biz aqın niye aftaritər bir ölkənin vətəndaşlar olmalıyaq? Niyə biz Avropa'nın bir hissəsi olmamalıyaq? Örnək borçumuz güldüksən. Rusistanı, Ukrayna nə özündə, bəzləri, Azərbaycanda belə bir təbqiqat aparı ki, görüsüz Avropa yolunun səsəndə səhən raketləri yaqır və s. Bu, Ukrayna nə günahı deyir. Yəni, Ukrayna özünün bir su verən dövlək kimi haqqınla istifadəliyib öz xarizi seyyasət yolun səsəkədir. Bir məsəl varə, deyir, oranın neşi günahı yox? Bələ, bizdə gəl, bizimlə savətlər iffagında olmuşlar, belə iffa estoniya misallar var. Biz savətlər iffa qınan eyni baxda təxminən çıxbaşıq. İndi gədən estoniya nın iqtisadi strukturuna baxın, aiti texnologiyalarında, çuburlarına baxın, Latifiyanın litfanın təhsil sevbəsinə, iqtisadiyatına, səhiyyəsinə, kət təsərbabına, adamlar Avropa iffa qınan əslind belə deyətə laikli bir üzülər nə cəvdiyik. Amma bir sardayıq biz balansılaşdırılmış qarici siyasət Adıaltında Rusiya'dan aslı bir vəziyyətdə və bizim də ərazi həllə də təmin olmuyor, kimlərin əsərdə başqa cür təqdim edirləsin özləri. Amma, məsələn, Ehriməni deltahtə Razərbaycanlı, Burakılmar Razərbaycan mediyasında belə bir teblıqata parla, biz istəmədi deyə quraxılmadı, yarım saat sonra Maria Zakharubacıq elə ki, Rusya suyun məramlarına incaz almamışlar, ona görürə quraxıq padıq. Yəni ki, oran nəzarət bizdə deyə, bizim ərazımız, söz haqqı bizdədi, yəni siz istəməsəz, biz istəsəyək quraxarıq. Və hər gündəmi olar ki, Rusya müdafiə nazirlinin belə təxribatları lözüləşirik və gələcəkdə də çox ciddi paşağrısı yaşayabilərik biz Qarabağda. Olmazdıq ki, elə zamanında ən azından xarizi siyasətə deyək ki, Qoyduq kenara demir ki, biz NATO-yüzü olmaq istəyirik, Avropa Tifabi-yüzü olmaq istəyirik. Amma Avropa Tifabi-yüzü olmaq üçün lazım olan islahatlar eləyərdik ki, həm bundan hakimiyyət, bəhrələnərdə öz ömrü nuzadabirlərdə, həm vətandaşlarımız, bəhrələnərdə biz bir təhsil səviyyəsində, səhiyyədə, kən təsərbadanı əktisadiyyətdə olabilməzdir ki, bir Avropa standarlarına səraq. Amma prezidentə deyilir, prezidentə deyildik ki, bizim öz standarlarımız var, biz daha sürətləyin kefələri, hələ bizə deyilər yavaşlayın, nə təsəvrəyin, əgər sürətlə gədən vəziyyətimiz budusa, qazlərimizlə vəziyyətə baxanda, görünək biz yavaşlasaydıq nezoları? Və elə, söypətimizi bu notda yekün vurmaq istəyirdim ki, bax siz o biraz siyasi gedişatlara, o vaşqa bir müzakirə satırməyəsinizdir. Sadece ne üçün bugün sizinlə xüsusilə bu məsələlələ müzakirik məsələdim ki, həm sosial problemlər nə xüsusilə maraqlandığınız üçün, vətə müharibəsində oradaki vəziyyətə yaxın gördüğünüz üçün, üstəlikdə, dediniz kimi qarabaq məsələzə həllə olunmuyordur. Yəni, qazilərin bu vəziyyətini görən, sabaqların eyni vəziyyətə sağlamlıqını itirməyə razı ola bilərmək? Yəni, biz əmin eyimik ki, saba yenə müharibə başlasa, yəni çəkirək məsələdik. Fəzən, mən elə gəlir ki, bayaq dedin məyi, o vətəm bəlbər, indilik, doğal səhbiyyəsi, fiziki, göstəzləri yaxş olan insanların bir soqlarını ordudan təxris ediblər müxtələ pəhanələrlə, onları inzidilə və tamarşaslarımıza da demək istəyir ki, mən də belə bir şübəyər anır ki, sanki bilərəkdən bu təbəqə gözdən sağlanır. Ordunun müharibədən sonra böyük bir ölməti var idi, insanlar əskər görəndə böyük bir səvinçlə qarşılırlar və s. əqbətlə. İndi, sanki kimsə bilərəkdən qazilərimiz inzidir, şəhid ailələrin inzidir, aşağılıyor, ordunun inzidir, ordudan ən sabatlı, ən peşəkər, ən dətəm bəlbər insanları vaxtələt pəhanələrlə təxris edirlər, onları gəlir işsiz qalır, sağlamlıqın, bərp eləyə bilmir, mənzil problemlərinə, ailə problemlərinə həll eləyə bilmir və kenardakı insanlar da baxır, deyir ki, mən də gedəpcə hanımı qoysam, belə ola bilərəm. Ümumətlə mənə lazımdır, mənə sahil baba evkim yaşanmaq lazımdır. Sanki bilərəkdən edilər, yəni bu ehtimal mən elə gər-gər-hüquq mavzörqanlarında, doğrudan da dövqətin gənəcək üçün çalışan insanlar varsa, bu ehtimalda nəzər almalılar ki, görəsən doğrudan da bilə-bilə var mı, belə bir şey. Çünki bu da əsasız deyil bu şübə, tərtər hadisələrinə biz baxana görür ki, tərtər hadisələrində də elə işcəncəyə məruz qalmış adamların əksəriyəti vətəm bərbər günahsız dövüş qabiliyəti yüksəyə olan insanlardır. Sanki elə bilə apel dövüşlərinin gisasını alırlar onlardan. İndi də, sanki bu qırtır tünləri mağar bənin gisasını alırlar, və elə bir gisas almaq istəyirlər ki, insanlar da gələcək də orduya hərbiyə bir maraq özün və gələcək də Rusya sünh məramları orda bir təxribaq dövədən də, asla bir hərbə məllətlər olan da insanlar fikrəsində ki, yox, mənə qazındək, gədə bayaq mələtirərəm, sonra... Yəni, gədib Sahili Baba eləin dapsında, yəni, mənə 80 manad verdiyə özümü alçak məyəm, yəni, əslində bu bir faciəvi durumdur, çox acınacaqlı durumdur. Ümum dəlirlik ki, bu vəziyyətdən bir çıxış yolu tapılacaq və bu tapılması üçün də sizdə qeydələdiyiniz kimi, yəni, ya yuxarlların iradəsi lazımdır, yədə aşağıda xalq, artıq bir iradə, necəki qırtır üçünlə, vətəl müharibəsində birləşdə bir iradəsini ortaya qoydur. Yəni, bu məsələndə, çünki qeydələdiyiniz kimi, partlayışı qaçınılmazdır və bu partlayışın da qaçınılmazdır, ilə ilk zərbə də yuxarlıq, hər kimətə dəyəcək, çünki bu vəziyyət belə davam edə bilməz. Şəkür edirəyik, canlı gəlmə gəldiyiniz üçün, bu fikirləriniz üçünlə müdələyirdik ki, buradan da verdiyiniz məsələrdir aidiyatlı durumlar üzrəq, süsilə də ahali başqa mandan prezident ilhaməli evdə gulaq ardına vurmayacaq. Aziz Kanaloğlu çiziləciləri, müzakirə saatinizləciləri bir saatdıq programı sonuna çarptıq. Qatıladım ki, bugünkü qonarqımız, iştimaifəyəl və fiyərbəyək Haciyeviydi. Mövzu isə, dəyəlli vətən oğullardan, qüsdürkündür vətəm haribəsi, iştirahçılardan, qazilərimizin problemləri idi ki, biz bunu göz ardına edə bilməzdir. Və müdələri ki, artıq bu problemin həllə olunması üçün, məmurların, vətən oğullarına, canından keçən vətən oğullarına qarşı laq eldiynə, özbaşnalına, dövlət başçısı bir lazimə attım atacaq. Nəcə edələr o dəmür yumruğunu, artıq məmurların başına vurmaq vaxtı çarptıq, hətta keç qalıqdır. Bir daha əz qonarqımıza də, dəyəl izləcivərimizi də təşəkür edirik. Sağ olun, salamat qalın, gələn görüşlərə qədər.