 Boek 2, hoofdstuk 4 van Tijl Eilerspiegel in Vlaanderen. Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Tijl Eilerspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands. Boek 2, hoofdstuk 4. Hoe Eilerspiegel tegen de ene en onverdeelbare Republiek opstond. De Stadsku Lotte hadden we licht aan hun vrienden bericht dat het te antwerpen in La Lekkerland was voor de uitgehongerde Fransen, en werd dagelijks door kleine benden versterkt die naar de Scheldestad kwamen afgezakt. De gebogelde generaal verjeren was ook binnen onze muren verscheiden aan het hoofd van zijn benden nationale gendarmen, die nog vreselijker boevendronisch vertonen dan de overige verlossers. Het was het uitschopt. Het schuim van de Franse schurken die antwerpen als hun eigendom beschouden, her en meester speelden over haar bewoners, hun haven en goed. De 16e november had de Franse Republiek de Schelde en de Maas vrijgemaakt, en de 8e december kwam een Franse oorlogsvloot uit een zestel schepen bestaande in onze haven. Om de heropening van de stroom te vieren, werd Zanderendaags de Club van de Vrijherter Schelde of het genoodschap van de vrienden de rechten van de mens in feestsitting gesticht. Klaas de Smit had zij de liefde voor de Franse Republiek als stil voor de zonzin verzwinden. Als hij de Zanderendaags met gezonder kop ontwaakte en zich nu kon vergewissen dat de officier zich als een gemene dief had aangesteld, bestoot hij bij de generaal bevelhebber een klagdeer te leggen. Tussen alle koren is kaff, sprak hij, en een enkel bandiet kan toch een gransvolk niet verantwoordelijk maken. Hij veranderde echter van gedacht, toen zijn buurman Piet, de schijnwerker, hem met hoef gelaten kwam vertellen dat de sansculot die bij hem de nacht al doorgebracht, al het silverwerk had meegenomen en zijn de zoon die zich tegen de diest al had durven verzetten, een ranzening had toegediend. Zijn het dan alle schurken, kreeg Klaas? Ik geloof, zei Thaar, dat de braven lieden tussen die kerels zo raar zijn als witte raven. Wie zou dat gedroomd hebben? Moeder Teugels, die een winkeltje in de straat openhield, kwam insgelijks met de Smitklagen, want daar hadden de Republikeinen nog erger huisgehouden. Ze hebben mij naar huiskast stuk geslagen en in de haast verbrand omdat ze beweerde kouder te leiden, zei het wedende moederke, en ze hebben gisteravond mijn tientje mishandeld, de bandieten, zodat het bij ze echt de bed van ligt. En ze hebben mijn ontslieve vrouwenbeeldje verbrijzeld, de goddeloze. Ik durf niet in huis blijven als ze straks terugkomen. En die dieven en misdadigers werden door ons magistraat ontvangen, kreeg de Smit. Onder het gejubel der signoren, zei Thaar, die zich bijna een breuk riepen, vroeg de langen erbij. Uit de spiegel heeft het voorspeld, je hebt ze nu en je zult ze moeten houden. Wie zegt dat, sprang de Smit. Ze zullen eerder buiten de stad zijn dan ze er binnenkwamen, en als het in de Jodenstraat alleen niet is, dat ze hun dijfelswerk hebben verricht, dan zullen er pauw en perk aan weten te stellen. Het zal te laat zijn, meen de tijl. Als het kalf verdronken is, vult men de put beaamde langen, en wat kunst je met een doodkalf en een gevulde put uitrichten. We zullen zien, zei Klaas, we zullen zien, er zijn nog mannen te antwerpen. Die juichen als kinderen wanneer ze een half gekleden fransman zien, sprak uit de spiegel. Des anderen daaks vergaderde, ter huizen van de Smit, enige kranige antwerpse burgers om na te gaan wat er hun in die benaude toestand te doen stond, en iedere avond kwamen zij in het geheim bij Klaas bijeen. Deze had gedacht dat de officier populoo zou teruggekeerd zijn om na te gaan of men hem met een gode wakkerval niet voor de gek had gehouden, maar had hij een woning gevonden waar meer te stelen was, of zat het silveren kistensbeeld van binnenweg, in ieder geval hij liet niets meer van zich horen. Toen de vergadering van de vrienden van de rechten van de mens werd aangekondigd, besloten de vrienden van Klaas deze bij te wonen om de sloots luiden tegen de verdrukking en de knevenlarijen de fransen op te komen. Dat was een gelegenheid. Ondanks het smeken en wenen van Nelen en van zijn moeder vergezelden duidelige kranige antwerpen naars, nammen volgde natuurlijk zijn er vrienden. De feestzitting had plaats in de sodaliteit op het Jeusuitenplein. Toen tijlen en zijn gezellen er binnen traden, was de gevreesde bultenaar aan het woord en met veel armengeswij en donderende stem sprak de aanvoerder der Nationale Sendarmen, Citoyen, de vrijheid der schelden zal voor u een bron van rijkdom wezen die onuitputtelijk is en nooit heeft het oppest te wezen dat over het helal beschikt groter heil aan een volk geschonken. Een volk dat aan de boorden van een stroom woont als de schelden welke het bestaan van dit volk door de eeuwen heen waarbordt, zoek een volk moet vrijwezen. Ik heb vernoben dat geen echter voor de vrijheid blind zat gebleven omdat nooit iemand u heeft leren zien naar die gouden zonnen die licht en leven brengt aan allen. Daarom ben ik hierheen gekomen om u te leren wat de vrijheid is. Vele onder u vormen zich geen gedachten van wat de vrijheid wel eigenlijk is. Zelfs zijn er voor ingenomen tegen dit hoogste goed dat een volk kan betrachten. Ben heeft u steeds in de onwetendheid gehouden om uw testen beter te verdrukken. Ben heeft u de onverschilligheid gegen de vrijheid aangekweekt om u in de kluisjes te kunnen houden. Ik zal u uit de onwetendheid uit de onverschilligheid helpen en ik weet hoe ik dat doen moet. Ik die een de eerste soldaten geweest ben in de plaatsomwenteling van de 13e juli. Ik was toen kapitein in de districteur Cordellier de Parijs dat de eerste plaats is waar de vrijheid in volle gloor is opgestaan. En zijn de gebouw de vuisten aan de vergadering tonende die aanhoudend zijn en reden met gejuich onderbrak ging verjeren voort. Deze handen hebben de eerste grondslagen gedekt van de club der Cordellier onder de benaming van de vrienden van het recht van de mens. Daaruit dat die grote en vreselijke waarheden zijn voortgesproten die troden hebben onvergeworpen, skeptes gebroken en kronen vermorseld. Daar is het dat ik redervoering in heb gehoord en dat ik wel zelf voor het vergadert volk heb gesproken en die woorden hebben de groten op de vlucht gedreven koningen gepijnlicht, verdrukkers de schrik op het lijf vrijaard. Deze zelfbeweer ook invuurde de geestrift aan en een donder van toejuigen in een bak los. De mans ging daardoor aangemoedigd, want nog krachtiger dreunde hij de volgende zinsneden op. Ziet van je? Ik ben nog steeds dezelfde man die ik was in de club der Cordellier, in de club der Jacobijnen. Ik kom hier om dergelijke vereniging in uw e-stad op te richten. Ik heb de Parijsnodeweg de 16e getecht. Ik telegeer Frans. Zonder te wachten, totdat de Oosterrijkse vorst mij de oorlog verklaren, dat ik hem zelf de oorlog, omdat hij koning is en omdat ik mens ben. Die bombast had het beoogde uitverweksel. Mijn zwijden met hoofdhexels, mijn riep, mijn jubelde en de gastenvergadering huidde het Franse volksliedje Vievele son, vievele son, dan zo'n lacar manjol. Vievele son de canon. Als daar wezen ik het op bedaren gekomen waarin ging de geboggeneraal voort. Citoyen, uw ogen waren gesloten voor het licht. Het deksel der onwetendheid liet u niet verder zien. De Franse komen u de ogen openen. Citoyen, blik ten hebel. Gezijds was God het gewild heeft. Zegt alle dagen tot die God die u daar zijn evenbeeld heeft geschapen, heren, helpen ons om de weldater vrijheid waardig te zijn die jij in ons hart hebt geprennt en die door onze vaders was verlogend. Grote God geeft het weer aan onze zielen. Dit ene ontmoede gevoelen. Wij zijn uw afbeeldsels. Maak ons uw waardig. Er steeg ik kreten van afkeuring uit de groep Fransen die de vergadering bijwonen. De Ede en een onverdeelbare republiek had immers ook God afgeschapt. Bij de geboggelde kenden ons volk en wist hoe het aan zijn Goddienst verkleefd was en had het dan ook nodig geoordeeld in die zin te spreken om de antwerpenlaars te winnen. Die grote voordelen hebt gij van het oprichten van deze club te verwachten situaïer van deze maatschappij van vrijvolk. Geen koningen nog edelen meer. Geen geestelijkheid nog monneken. Geen erfelijke wethouders. Iedereen was nu tevreden. De ongrotsdienstigen zowel als de anderen en de toejuigingen basten opnieuw daverend los. Plotsen inklonken zware stem door de zou en de volgende woorden vielen als een donderslag op de benigde neer. De sansculotte heeft onzin gesproken. De antwerpenlaars die in de zaal aanwezig waren keken elkaar met angst in de blikken aan. De Franse drongen vooruit om de spreker deze woorden reken schap te vragen en te tuchtigen. De grootste wanoorde heerste voor een ogenblik in die menigde. Uiden spiegel bleef Kallem op de bank staan die hij beklimmen had omringd door de vrienden van de smits. Daar liet de stem van Ferrière zich horen. Laat die man spreken. Nee, nee, klonken uit de mond de Franse. Laat hem doods. Laat hem spreken, riepen de antwerpenlaars die in de beginnige geluid hadden durven geven, maar nu door de woorden van de gebogel de generaal aangemoedigd werden. Luister naar Ferrière. Ik eis stilte, kreeg de kleine overste stem toch stem. Hij eiste, de gevreste. Op een ogenblik was alles stil. En uilig spiegel sprak. De Fransman zegt er daar even dat hij naar hier gekomen is om ons de ogen te openen voor het lichte vrijheid. Het is al vrijheid wat de klok slaat, maar het schijnt betoed dat de ogen de Fransen zelf voor de vrijheid gesloten zijn gebleven. Als je hier iemand beletten wilt vrij te spreken, dan zul je me toch niet komen zeggen dat je weet wat de vrijheid is. Dat gedied haar zuid van de vrijheid. Ik ben zo vrij u dat als inleiding te onderwerpen. De antwerpen naar zijn Vlamingen die in de zaal waren en de gebogel de generaal hadden toegejuicht al hoewel ze niet veel verstaan hadden van zijn Franse toespraak, lieten luide kreten van instemming horen. Ferrière liet door een zijder officieren die Vlaamskenden de woorden van de tijd overzetten. Hij bemerkte dadelijk dat hij met een geduchte tegenstrever te doen had. Goederaad was hij duur. De spreken door zijn trawanten toen neerhalen, dat wilde de beeld niet doen omdat het wel echt een te slechte indruk zou gemaakt hebben op de Signe Horen. Hij laten voort spreken was wel echt toch het beste om het hem te beletten als hij te gevaarlijk zou worden. Stilte bevallde generaal opnieuw en uit de spiegel vervolgde. De Fransman is hier gekomen gelijk de Vos die volgens het spreekwoord als hij zijn de neus in het kiekenhokstak heel beleefd zij elk een goede dagmannen. Ik weet niet wat de kiekens hebben geantwoord maar ik weet wat Gijli heeft gedaan als de Franse Vos in uw hok is geslopen. Je hebt hem toegejaagd. De kiekens deden waarschijnlijk hetzelfde want zij zijn ook gepluimd geworden. Ik geloof dat de situaier Ferrière te Parijs en Daprekeran is geweest en hij een zulke, schone redevoeringen heeft uitgestoken als hij hier doet en ik wil zelfs geloven dat de grote op de loop zijn gegaan en de kodingen naar pijn van in hun buik hebben gekregen. Of dat nu de woorden van de generaal gedaan hebben of de wapens zijn er aanhangers daar wil ik geen oordeel over vellen. Ik weet alleen dat we zelf de oorlog wel zouden verklaard hebben aan Oosterrijk als het nog wat geduurd zou hebben. Maar we mogen de situaier Ferrière toch dankbaar zijn dat hij het in onze plaats doet. Het is ons een grote moeite gespaard maar als hij ons nu nog het plezier wil doen in onze plaats te vechten dan zal onze dank nog groter wezen. Dat zullen we kreeg de gebogel de generaal. Dat hebben we te jamab gedaan en dat zullen we overal doen bij de vrijheid van België geld. Goed is het wedervoel uit de spiegel. Maar we zouden u krone vluchten en het is daarom dat ik het woord dan indien je uw soldaten wilde duidelijk baken dat we naast de vrije Franssen hebben gewezen en wensen dus als soldaner behandeld te worden. Geen koningen nog edelen meer daarover zijn we het met u eens maar dan past het toch niet dat ieder uwe soldaten dat elke stanskulot hier koning komt spelen onze woningen inneemt ons arm eet en al mevoert wat het drage waard is. Iemand die niet zou weten dat hier vrienden gekomen zijn om ons te verlossen en de vrijheid te schenken en op plunderen uit is. Die geeseling bleef vanwege de Franssen niet onbeantwoord. Zij stieten woedende kreeten uit en dronken naar de plaats waar uit de spiegel stond. De reigende vuisten werden tegen hem opgestoken handen die doelkenden messen omkneld hielden. Het ogenblik was hagelijk. De gebogelde overste liep begaan de spot van Tijl had hem al te diep in de lage ziel getroffen. Ferrier sprak tot een zijn er ajudante. Schiet die Oosterrijk erom ver. Hij is een gevaarlijke kerel. De makkers van Euler Spiegel sloot hem in een nauwe kring en de smid had reeds een sansculotte die wat dichtgenaderd was bij de schouders gegrepen en terug in de hoop gedoeerd. De antwerpenaren trok een partij voor Tijl en belette de Franssen die schuinbekte van woede vooruit te komen en algemeen gevecht was nakend. Euler Spiegel bemerkte en kreeg een van die plotselingen die op een gepast ogenblik de dreigendste onheilen kunnen voorkomen. Zijn stem verzwaarend zodat zij boven het gevoel uitklom griep hij, Scytvallin, heb je mij reeds zien vliegen? De Vlamingen keken verwonderd op. Wat betekende die zonderlingen uitroep op dat ogenblik? En de vraag werd door de anderen door Franssprekende antwerpenaren vertaald. Hij vraagt of we hem reeds zien vliegen hebben. Ook dus als culotte vergaten zijn ogenblik hun woede en stijden de signoren ondervraagend aan. Tijnlam van de gelegenheid gebruikt en sprak, ik kan vliegen als een vogel in de lucht. Ik zal u bewijzen dat ik de waarheid spreek. Laat mij daarboven gaan en ik zal van het dak der sodaliteit naar de toren der Jesuïdekerk vliegen. Dat kan hij, riep Lammen. Ja, dat kan hij, riep de makkers die het voorbeeld van Lammen volgden zonder te weten wat er gebeuren zou. Die man is gek, zijn ferrieren. Of ons alle te slim antwoorden ze dat je dans. Laat hem vliegen, zeiden de Vlamingen. Hij moet vliegen, riepen enige Fransen. Hij moet vliegen of we slaan hem dood. Mellie tijd de trap naderen. Hij klauterde vlucht daarboven. Twee schildwachten werden daar geplaatst en de menigste stroomden naar buiten. Alles stonden omhoog te gapen en gedurig kwam er volk bij. Het Jesuïdeplein was tot tegen de huizen gevuld met mensen die de ogen van het dak er zodat die tijd niet afwenden. Men kon over de koppen gaan. Hij gaat vliegen, zeiden de ene tot de andere. Hoe gaat dat eindigen? Het ziet er hier niet blauw uit, goede Lamsak. Laat hem er maar begaan, antwoorden Lammen. Hij heeft reeds voor eigen vuren gestaan. Daar was geen tijdenshoofd door het dakvenster. Een ogenblik later stond hij in de gouds. Uile spiegel strikte de armen uit als wilde hij zijn de vlucht nemen. Alles was still op het plein. Men zou een muis kunnen horen lopen hebben. Een schaterlach klonk over de menigte. Grote kinderspractijl. Al wat men wil, kan men u wijsmaken. Als ik u zeg, ik kan vliegen, geloofd jij het. Als de Franse u zeggen, we brengen u de vrijheid, dan geloofd jij het ook. Gij verdient een strenge straf en geloofd jij het. Denk hierover na, en jaag de Franse uit de stad. Het is hoog tijd. En met een sprong was uile spiegel terug binnen door het dakvenster. Het was geen seconde vroeg, want meer dan één pistool schoot knallen. De Franse brulden van woede en uitde de sodaliteit binnen. Die van onder tot boven in alle hoeken en kanten doorzocht werd. Maar tijd was verdwenen. Evenus creed Ferrier. Moet ik die kerel in mijn handen krijgen. Hij is in staat de ganze stad tegen ons op de ruie. Generaal sprak Populo, stel 20 cent daar met de mijne beschikking en inbreng u de man gekoord en gebonden. Ik weet waar hem te vinden. Ik zal u belonen, zei Ferrier, haast u. Het einde van Hadstuk 4. Boek 2, Hadstuk 5 van Thijleuillesbiegel in Vlaanderen. Opname is Vrij van Auteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Thijleuillesbiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands. Boek 2, Hadstuk 5, Namens de Republiek. Populo begaf zich met zijn de manschappen naar het huis van de smid in de Jodenstraat, gevolgd door een Bendersanskulotte en etterlijke antwerpen daar. Ook Klaas, Lamme en hun gezeller volgden de groep zonder te weten waarheen deze zich begaf en wat er ging gebeuren. Toen alle die Jodenstraat insloegen ze Klaas, ze hebben het op mijn huis gemunt. Ze weten dat Thijle bij mij verblijft. Laat ons dan wat vooruitdringen, ze Lamme, want die bandieten zijn voor alles in staat. Voor het huis van Klaas bevouw Populo halt en klopte met het handvat van zijn sable op de deug. Tof weergalmde de slagen. Binnen bleef alles stil. In naam de Republiek, Repopulo, geen antwoord. Populo sloeg geweldiger op de deur. Niet roerde binnen's huis. Intussen waren Klaas en Lamme bij de schrijnwerker, devens de smitsen binnengeslopen, zo in de Hof geraakt, langs achter in het huis gedrongen en hadden de twee vrouwen die meer dood dan levert waren van angst bij de buurman binnengebracht. Voor de derde maal, in naam de Republiek, Populo, en kort daarop bukt de deur in. Zware slagen dreunden en het hout vloog tot Spanders. Eindelijk lacht de zware deur op de grond. De Sendarmen en de Fransen drongen het huis binnen dat van onder tot boven werd doorzocht. Geen levend wezen was er te ontdekken. Populo's geluid was purperkleurig, zijn woedeken degene palen. Hij dacht teil en nele te vinden en gevangen er volgde niemand. Plunder het huis, kreeg hij. Dit bevel hoefde niet herhaald te worden. Het was het gewoon werk de Salskuloten. Populo duidde erbij zijn er hand langens de kostbaarste stukken aan die hij in de voorkamer in een mand deed bergen. Het leerendeel kwam hem toe, als aanvoordig. Enige minuten na tien waren allen verdwenen want met hun buiten bleven de verlossers niet lang te plaatsen. De ene achter zich niet veilig voor de andere. Alles was stil en uit de brede schoon van de haart kwam tuin tevoorschijn gekropen. Op ditzelfde ogenblik hoorde hij voetstappen in de smidsen. Terug in de schoonvluchten was niet mogelijk want de mannen die in de smidsen waren kwamen op de kamer af waarin uit de spiegel zich bevond. Hij bemerkte de grote mand waarop kostbare gordijnen geworpen waren. Hij kroop erin en trok de stoffen over zijn lichaam. Hier staat de mand, in de stem. Laat er onspoedig mee wegkomen, zei de andere halve luid, want de wachtronde nadert. Ui de spiegel herkende de stem van Populo. De mand werd opgelicht. Ze weeg tuinvol zwaar, vluisterde de stem weer. Een kostbare buit zei Populo, een schat. Gezotterd plezier aan beleven dachtijl. In de straten was het pik donker, men kon geen hand voor de ogen ontwaren. Omzichtig, stak uit de spiegel zijn arm onder de gordijnen uit en gaf een slag tegen de hoed van Populo zodat het hoofdteksel een eindweeks de straat invloog. De officier die de mand los, die ook aan de handen van zijn makker ontglipte. Wat betekent dat? Sprak Populo, zijn de pistol grijpende en de haan overhalende. Waarom laat je de mand zo plotseling los? Vroeg de andere. En mijn hoofdteksel? De wind. Er is geen wind. Wilt ge soms vechten om de buit alleen te bezitten? Ik schiet u neer als een hond, begrijpt je dat? Ik had de mand met beide handen vast. Dat was inderdaad zo. De mand kon hem niet genaken van achter de mand en hij had toch maar twee handen. Hij was benicht iets uit hun vensten geworpen of van een dak gevallen tegen de hoed. Populo raapte het hoofdteksel op in sprak. Kom, laat ons verder gaan. Vooruit. Een tiental stappen konden ze nauwelijks gedaan hebben als de officieer weer een slag tegen de hoed kreeg die ook zijn hoofd raakte en hem deed zuizenbollen. De andere liet de mand weer los. Populo sprong op zijn makkartoe en vatten hem bij de stot. De aangevallende trok zijn mes. Uilenspiegel kroop uit de band en sloop in de duizendenis weg. Des anderen dag sond men op de straatweg het lijk van Populo. Een mes in de borst geplant. De kennenspaking met Thijn Uilenspiegel had hem geen geluk bijgebracht. Populo werd met veel pracht begraven. De moord werd op de rekening gezet van de vijanden de vrijheid en gaf Miranda de gelegenheid om nog strenger tegenover de signoren te wezen. Klaas de smid bekloeg zich bij de magistrat over de plundering van zijn woon en werd geen gevolg aan zijn klacht gegeven. De overheid dorst aan het Frans Jan Haagel geen opmerking maken over zulke kleinegeden. De smid richtte een klacht tot de Franse opperbevelhebber en, wonder bovenwonder, werd gevolg aan gegeven. Klaas ontving een vergoeding in Assignate. Het einde van hoofdstuk 5 Boek 2, hoofdstuk 6 van Thijn Uilenspiegel in Vlaanderen. Deze LibriVox-opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leel. Thijn Uilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilans boek 2, hoofdstuk 6 hoe Uilenspiegel in Handje Hilp bij het planten van de vrijheidsboom. Jan Pot wonen in een klein laag spalhuizen op de hoek van de afhellende straat. Die nemen ze het vleeshuis naar de doorgang onder dit gebouwleider. Hij was de eigenaar van de Pousinellenkelder. Al dagen legen. En de dagen dat hij geen vertoning in zijn schouwburg de besturen had, lapte hij de schoenen van de mensen uit de buurt en dreef Tevens handel in al wat hielende. De buren zeiden dat Jan Pot er warmpjes in zat. Hoe het gekomen was, wist niemand te zeggen, maar ieder was het bekend dat Pot de vriend der Fransen was, sinds zij in de stad waren. Trev hij handel met de situaïen. Bewees hij hun diensten. Wat er ook van zei, Jan was één der kloekenburgers die bij de smidklaas dagelijks vergaderten en middelen beraamden om het gewelter sansculotten te keer te gaan. Het was in zijn huis dat Nelen, uit de spiegel en zijn moeder voorlopig een intrek hadden genomen of, liever, zich verstoken hadden om aan de opzoekingen en de vraag de verlosers te ontslappen. Bij mij zei Pot komen er te veel Fransen ratten zodat ze niet op de gedachten kunnen komen hier vijanden, der een en onverdeelbare republiek te zoeken. Houd u maar stil kinderen. En je komt er nog heel huids van af. Eén januariavond kwam Jan thuis bijna van iedere onbekende kamer die hij zijn schatkamer noemde en die zich gehuim en breed onder de straatweg uitstrekte. Wilt u nu eens iets weten, kinderen, sprak hij. Weet u wat de buld nu heeft uitgevonden? Hij gaat toekomende zondag de vrijheidsboom planten op de grote markt. Ze moesten er de scheur kan opknopen, zei Klaas. Dat is waar, maar dat zal nu niet gebeuren. Ze zullen er eerder de vrijheid aan hangen, sprak Lammen. Zo trekken ze de goede burgers van Antwerpen op stopen en bravelieden denken dat het gebeurd is, wedervoerpots. Maar het plezantste van al is dat Pir Janssen's de boom moet leveren en planten. Hij die de republiekijden zou doodkijken als zijn de ogen messen waren. Zondag heeft die vertroding plaats, vroeg Arnes Pyrrho. Ja, met muziek, klokkengeluid en kanon gebuldig. Pir Janssen's woont niet ver van de kipdoorpoort. Zo is het. Ik ga zaterdagavond naar hem toe. Dat zal niet gaan, jongen. Tijl waagt u in godsdam niet op straat, smerkte Nelen. Niemand zal mij zien. Ik heb iets voor met die boom de vrijheid. Toen Tijl, zei Lammen, ik ga met u mee. En ik ook sprak de smid. Ik zal met plezier zo'n sansculot onder de handen hebben. De voorzichtigheid is de moeder van de porceleinwinkel, zetpot, stelt u niet nutteloos aan het gevaarblood. Nog de smeking en daarbij de vrouwen. Nog de wijzerraad van Jampot kon de Tijl weer houden en zavonds begaf hij zich met zijn de twee Makkers naar de woning van Pir Janssen's een landbouwer tuinier die op de weg van de kipdoorpoort naar Borger Hout wonen. De man wist draa van wat er sprake was en bracht de vrienden bij de boom die zanderen dag, zoals Sinebeel ter Vrijheid op de Grotermarkt moest geplant worden. Als ze veilig terug thuis waren verevlammen zich ver genoeg te handen en bij de vrouwen en pot lachten als stijl hun mededeelden wat hij gedaan had. Des anderen dag vertelde Jan aan het verenigd gezelschap hoe de boomplanting was afgelopen. Ze kwamen met de boom van de meer door al de Franse deugdieten in groot uniform begeleid. De gendarmen waren er ook bij, de spitspoeven met hun de beeld aan het hoofd. De muziek speelde dat het een aard had en als de boom op de markt was geen begon Carolus te luiden en de bijaard speelde en de kanons donderden op het groenkerkhoof en de schelden, gezot ze wel gehoord hebben. En de boom, vroeg Thuil, hield zich goed, recht, vier, zoals de Vrijheid boom betaamd, alleen schudden hij nu en dan met de kruin als om te zeggen tot de burgers wat vangt Gijde toch allemaal aan? Maar als ze de boom ophouden om hem in zijn putten laten zinken braken de pinnen die wij er in geslagen hadden een slabs af en de doorgezagende stam kraakte en maakte een buiging tot bijna tegen de grond. De Vrijheid lacht geknakt voor het stadhuis. Goed gelukt, sprak Thuil. Dat is in mijn lazer, lacht de lame. En wat zegt de Franse verlossers? Zo stonden als van de bliksem geslagen. Niemand dacht er aan de boom te bekijken die door Perens en de knechten dadelijk op de wagen werd geladen. De geboggelde generaal was in een Franse colère geschoten en brommde als een ketterdier is. Hij gaf bevel op bevel en weet je wat ze gedaan hebben? Ik geef het u te raden in tien keren. Ze hebben de arenen van het stadhuis gehaald zo net als of die koperen vogels er schuld aan hadden. Ze zullen koper nodig hebben, die dieven, zij thuil en dat was een gelegenheid om zonder veel opzien te maken die koperen zinnen beelden weg te nemen. Maar het is mogelijk. Morgen wordt er een nieuwe vrijheidsboom geplant. Door Periansers vroeg Lamme, ja door hem, gaan we die boom nog eens schoeten, vroeg goed zak leutig. De beeld heeft Periansers gratis logisch in op het steen beloofd als het boom niet geplant geraakt. Dat is erger, zij Lamme. Voeg de uilenspiegel erbij, gebocht nooit plezante dingen herhalen Lamme, want dan is het fijner af. Het einde van half stuk 6 Boek 2, half stuk 7 van Thijl Uilenspiegel in Vlaanderen Deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leeuw Thijl Uilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruylans boek 2, half stuk 7 hoe Uilenspiegel de buld het tweede graf bezorgde. Nu gaat het toch te ver, zij Lamme, toen hij in de onderaartse kamertrad waar Uilenspiegel aan Nelen en zijn moeder verhaalde van zijn de omswervingen in het land. Als ik nu eerere paar dagen verlopen zijn, geen Franse rat in de schelde heb verdronken, dan mag ik geen Lamme goed zak meer heten. Bedaar Lamme, sprak Thijl Bedaar, zeggen ons eens wat de deugnuten nu weer gedaan hebben. Zelf hunne vuile papierjes in ontvangst te nemen. Hoe dat? Ze beweren dat er valse assignaten in omloop zijn en weet je wie die valse briefjes maakt? Hunne eigene overste, hunne commissarissen van het uitvoerend bewind die te luik en te aak fabrieken hebben opgericht van die waardeloze papierjes. Valsmuntens ook al. Het spel is volledig. Het is niet genoeg dat ze alle schouden en zilveren geld opijsen, maar nu stoppen ze in de hand die gevaarde hebben. En zijn de burgers die vrijheid nog niet moeden? Z'n morgen? Ja, dat weet ik. Z'n morgen zo stil mogelijk en als ze het puntje van de neus van een saskulat zien juichen ze, leven de Republiek. Laf goed je is het. Als ze durven opstaan worden ze in de gevangenis geworpen. Werden niet een viertal leden de Volksvergaardering op het kasteel gevangen gezet omdat ze niet dadelijk aan generaal Miranda 300.000 pond tegen hun geld bezorgden. En de burgers zullen antwerpen die steeds zo tuk op hun de vrijheid die zo verkleefd waren aan hun instellingen en gekozenen laten hun vertegenwoordigers zomaar naar de kassematten van het kasteel voeren. Ze hebben zeker weer gemoord. Ze hebben geen bloed in de aarders, het is botermelk. Ik heb het nog gezegd, ze verdienen al die kwellingen. Ze verdienen een nog strengere straf. Ze hebben het nog gestommet in Kreed. Hoera, hoera. Zijn de Franse gaan lopen, vroeg Thuil? Nee, nee, zijde Smit naar Adersdakend. Nee, maar hij is dood. Hij is dood als haar bier. Wie is er dood? De Bult. Ferrier, de gebogel de generaal? Ja, gisteren morgen, het is 7 uur plot dood gevallen. Echt, waarachtig dood gevallen. Te Brussel. Loon naar werken. Zijn de moeder van Thuil. De duivel hebben zij de ziel, sprak Lamme. Maakt u dat zo verheurt, vroeg Eiderspiegel de Smit? Wat zijn we daarmee vooruit? Er komt een andere schurk in zijn plaats en alles gaat weer de gewone bandieten gang. Ja, knikten Lamme met het hoofd. Zo is het. Zolang al die deugdieten in die dood gevallen zijn, mogen we niet juichen. Er kunnen er zoveel die dood vallen of Parijs zal er ons andere sturen. Ze hebben er daar nog veel van dit soort op overschot. Jan Pot kwam ook met het doodsbericht van de kleine dwingeland in de Kamer. En wil het genoeg eens wat meer weten, vroeg hij? Ja, zeiden alle nieuwsgierig. Ze gaan het lijkt de Brussel halen en ze zullen het in onze lieve vrouwenkeer brengen waar een mis zal gelezen worden. De geestelijkheid stemt daarin toe. Ze is gedwongen toe te geven. En de burgers laten maar we gaan. Wat willen ze doen? Ik heb spijt z'n tijm dat ik ooit een voet te altwerpen heb gezet. Nelen keek hem verwijtend aan. Ik heb er u ontmoet liefste, sprak hij, en dat verlicht bij de spijt, maar lang zullen we hier niet meer verblijven. De lafheid van het volk doet me te veel pijn. Dat zijn geen vlamingen. Tussen mengelmoes van alle landen, zijn pot, al de vreemde dingen hebben hier de voet gezet. Het is een gemengd bloed, een verbasted ras. En als er nu nog wat Frans bekomt, zal het er niet beter omwoorden, sprak duil. Als er een druppel gezond bloed, echt vlames bloed in hun aarderen zat, zouden zij het lijk van de buld uit de handen de zijde trawant te halen en het in de schelden werpen. De zondag 13 januari werd verjeer begraven. Het lijk van de gebogelig gedeel werd door een afdeling zijn manschappen de Brussel afgehaald. De 12 januari trok de andere afdeling de Nationale Gentamen omtrend 200 mansterk de stoet tot in Berghem te gemoet. Van 1 uur tot half 2 luiden al de klokken over dood. Rond half 3 werd het lijk in een rouwkoets met 4 pijlen bespannen de antwerpen aangevoerd en langs de mer en de voortnaamste straten naar de refugie van het Sint Bernersklooster op de oever gebracht waar de gevreesde sansculot enige dagen vroeger zijn intrek had genomen. Het lijk van de beeltenaar was gebalsumpt en in volle wapende rusting op een praalbed voor iedereen te zien gelegd in een rouwkapell versierd met zinnenbeelden. Boven zijn hoofdlas bij het volgende opschrift Trambleetiraal Kysevij Des anderen daaks zondag werden de elk half uur kanonschoten gelost. Te beginnen van 11 uur luidemen telkens een kwartier per uur over dood. En dit duurde tot 7 uur onafgebroken voort. Te halve vier had de lijkstoet zich op wegbegeven. Voorop gingen omtrend een paar honderd daar toe betaalde armen drummels die men een munstuk in de hand had gestopt elk met de witte brandende flambeel. Waarachter een afdeling Ruiters gevolgd door een touwrijk geleide nationale gendarmen en andere troepen, allen met vliegende vandoors en slaande trommen. Het lijk van de Bultenaar in de kleding van generaal met lauren bekroond lag op een paradebed gedragen door vier officieren. Daarop volgde de doodskist wel op een baard deden lag met wit satijden kruis. Langs weerskanten gingen er touwrijke priesters, waarachter vier leden van al de mannskloosters ter stad elk met de brandende waskaars in de hand. Achteraan speelde er een muziekkorps treurmarsen en de stoet werd gesloten door Jean-Darmerie de twee scheepsvaandrieks met hun vlaggen en jagers en dragonders te paard. Vanuit de refugie, op de oever trok de stoet langs de bijzonderste straten der stad tijd de hoofdkerk. Voorop liepen er een paar honderd gemeenneschooljes, welke vloeken tentierend aan al de huizen op de doordocht gelegen gingen bellen en de bewoners dwongen, licht op de vensterrichtels te plaatsen, ter ere van de aflijvigen. Het was zes uur toen het lijk van verjeren aan de grote kerkdeur door het kapitel van de hoofdkerk met de deken werkbroek aan het hoofd en in het bijwezen van het stedelijk bestuur plichtig werd ingehaald en naar het hoge koor gebracht waar het op een stelaatje werd geplaatst en welk door 36 brandende van Beewen was omringd. Het koor, de grote kerkdeur en het oksal waren in Witte Rauw versierd met zinnenbeelden toepasselijk aan de overledenen. Toen rond 7 uur de dienst eindigde, werd het lijk in de kist gelegd en onder het geronk van het kanon in de kerk begraven. Het krijgsvolk dat op de handloos schoen maakte het kerkhof en de lijnwaadmarkt stond geschaard, beweest de krijgseer. Lammem was met Nelen en thuismoeder naar de lijkstoet gaan kijken en nieuwsgierig als hij was had hij de lijkdienst in de kerk bijgewoond. Toen ze terug waren gekeerd in de Kamer van Jan Pot, waar tijd en klaas bij het vuur zaten dat in de haard helder opvlamde, zijn Lammem met een zucht als was hij van een moeilijke taak verlosst. De buld ligt er onder. Hij is begraven als een koning, zijn thuisboer. De koningen zijn afgeschapt, sprak haar de spiegel. Maar de afschappers hebben de plaats daarvoorste ingenomen, met dit daadeel dat we nu bulden op de troon hebben. Gewoonlijk werd men iemand van een stoel om op zijn plaats daar aan zitten, vroeg de oudere spiegel erbij. Het is een schander, een heilig schennis, zijn Nelen. Ze hebben de ketter begraven in de kerk voor het altar de heilige Lucia. De kerel die op haar Parijs de godsdienst heeft verdelgt en de priestelersdoel verdrinken rust in onze lieve vrouwenkerk. Alles is mogelijk in deze tijd. Nelen had nadenkt enige ogenblikken in de vlam van de Haart gestaard. Dat lijk mag de kerk niet blijven ontheiligen, sprak ze langzaam op ieder woord drukend. Zo zou inderdaad niet mogen zijn, sprak haar de spiegel, maar de burgers zijn te laf om het te belletten. Het lijk moet daar weggehaald worden. Wie zou dat bestaan? Geilie, zijn Nelen kort af. Kind toch, sprak de moeder, met angst in de ogen, waar aan denk je. Als niemand in die grote stad te moet heeft om het te doen, dan kunt Geilie het verrichten die steeds smelt en vit op de lafhartigheid de altwerpen naast. Uien de spiegel drukte de Haart van Nelen zijn ogen schitterden. Nelen, heb dank. Gij spreekt, zoals de Vlaamse vrouw betaamt. Ik ben vier op u. Dus de plicht voor, wij zullen hem vervullen. Je hebt gelijk, de rom van die bandiep mag niet langer de tempo godsontheiligen. Vandaag nog moet de buurt eruit. Dat is poediger gezegd aan gedaan, zei de smid. Van het woord tot de daad is voor kranige mannen de afstand klein, antwoordde Thijl. Wat zei je van plan te doen? Het lijkt te ontgraven. Thijl! Thijl, kreeg de moeder, kreeg er van angst. Het is besloten moeder, de buurt moet de kerk uit. En zich tot de smid wendende, gekent de kosten van de hoofdkerk. Zeker. Hij is één onze vrienden. Hij heeft onze vergaderingen bijgewand. Inderdaad. Ga hem dadelijk vinden. Hij moet ons toegang tot de kerk verschaffen. De vrees zal het te beletten dat hij de sleutel enig zij deur afsta, meer heeft hij gegeten. Thijl, jongen, het is een hoekenloos spel dat gewagen gaat. Moesten we betrapt worden? Of kwam het uit? We zouden het met ons leven bekopen. Ik weet het. Houd je zo zeer aan het leven dat de senior in deze bedrukte tijd beschoren is? Nee, hoe genaamd niet. Ik zou met genoegen mijn laatste druppelbloed geven om het vreemd gespuis te verpletten. Ik heb u het eerst gezegd dat de ketter niet langer in de tempel mocht rusten. En moeder denkt ook zo. Moeder, gejook, zijt een Vlaamische vrouw. De taak zal me nu licht vallen. Laat ons nu alles poedig regelen. Het zal één der schoonste daden zijn die we ooit gepleerd hebben. Ik ga naar de koster, zei de smid. Lamme doet gemeden, vroeg Thijl. Gehoond me door zulke vragen te stellen, sprak goed zak. Ik heb gezegd dat ik eer er twee dagen voor lopen zijn een Franse rat in de schelde zou verzuipen. De beeld moet de stroom in. Het is toch het lichaam van een mens, sprakmoedig. Van een duivel, zei Lamme. We zullen dus met ons gedriegen zijn om het lijk weg te nemen. Ik ga met u, viel Nelen in. Nee, sprak Thijl, dat gaat niet kind. Ik ga met u meden. Ik wil die blijven bidden om dat we mogen slagen. Nelen, ik, als ik u niet mag vergezelen dan volg ik u. Ik wil deel nemen aan de uitvoering van het plan dat ik zelf ontwirp. Het zei dan zo, sprak uilen spiegel. Heb je dan geen eenvrees, Nelen? Wie een goede daad verricht moet niet vrezen. Een half uur na dien kwam klaas met de sleutel terug. De kosten zullen ons met een lantaren naar de nodige gereedschap wachten. Dat is verwidigd en keurt ons er daad goed. We hebben in de kerk geen onra te vrezen. Dat zal de beeld toch nooit gedacht hebben, zei Lammar, dat een daar eerst de begrafenissen in de schoten der vrije schelden die van zij de situaillende tijd zou wezen. Traag gamde de 12 slagen van m'n nacht uit de toren over de slapende scheldenstad. Het sneeuwde. Schimmen verschenen op de handelschoenmarkt en verdwenen als zwevenden over de sneeuw langs het kerkhof. Aan het kleine poortje dat in de sacristie uitgaf stonden drie mannen en een vrouw. De sleutel knarsten in het slot en centraalde binnen. Pikdonkig was het in de kerk en hun de stappen hoe licht zij ze ook maakten klonken zwaar in de ledige ruimte. Plot schokken ze en bleven met kloppend hartstil. En bewoog iets achtereen een pilaar. Daar straalde een licht uit de kleine lantaren. De kostig, vluisterde de smid. Deze kwam nader en sprak even stil. Volg me, alles is veilig. Voor aan de kerk bevond zich het altaar van de heilige Lucia. De blauwe zijk die het graf van de generaal moest sluiten als slecht voorlopig in de opening geschooken. De kosten rijk de klaas en breekeizer over en de sterke smid na de steen opgelicht te hebben gedeidigd. Het langgerekt gescharrel van de steen over de vloer maakte een Akelig door de echo weerkaatst geluid. Allen bleefden oogendig stil met ingehoude adem. Niet schroeden. Nelen was op de knieën gezakt op de trap van het altaar en bad half luid. Door lammen geholpen haalde Klaas de kist op. Het is geen zware vracht, sprak de smid en zeggen dat de kerel nog dacht een man van gewicht te wezen, zei Eulen Spiegel. Ik zie hem in de sodaliteit door de vuisterballen en de kijzer de oorlog verklaren. Nu ligt hij daag overgeleverd aan de wormen en zij de ziel steekt in de diepste van de ketel van Lucifer. Als ze in de helsel zo'n deugd niet binnengelaten hebben zocht, zoek, zocht. Laat ons dat praten staken, zei Eulen Spiegel. Ieder ogenblik kan er onraad opdagen en we hebben het gevaarlijkst onze taak nog af te doen. Waar is de zak? Vroeg de smid. Nelen stond op en haalde een grote graanzak van onder haar een mantel te voorschijn. Opende kist, zei Thijl. Waarom? We nemen alles mede? Nee, dat gaat niet. Als ze morgen de steen komen vastleggen lichten ze hem misschien op en dan ze dan bemerken dat er een kistbeer is? Dan zullen ze denken dat het duivelhunig in de Rauw is komen halen. Wat geeft dat? Nee, Lamme, nee, de bedienaars daar kijk zouden er door te leiden hebben. Opende kist en haalde twee geruidklaas. Zij het gebevreest? In het geheel niet, maar ik zou niet graag maar de handen aan dat wanschepsel bevuilen. Laat ons in godsnaam niet talen. De vijzen werden van de kist genomen, het deksel weggeschoven en het dicht van de lantaren viel op het vertrokken gelaad van de generaal die aan een beroeg te gestorven was en wie zijn wezenstrekken aankerlijk vervongen waren. Alles wegen. Tegenover het dode lichaam was de spotlust geweken. De dood boesend steeds eerbiedt in. Lamme huiverde als hij het stijve dwergje uit de kist nam en in de zak liet glijden. Zijn de lauweren zei uit de spiegel moeten ook de schelden in eveneens in de zak. De kist werd terug in de koude geschoven en de steen op zijn plaats gelegd. Lamme en urenspiegel hadden de toegeboelde zak op de schouder van Klaas gedeeld. Behoedzaam verdieten zei de tempel tot de koster voorgelegd. Urenspiegel hadden de hand van Nelen gegrepen. Ze beefde niet eens. Ieder nu weer vlug naar huis langs een verschillende weg spakt tijl. Klaas wees voorzichtig. De eerste die mij in de werk staat sla ik de kop in met het lijk van de buld. Dan zal dat kerelje toch eens in zijn leven voor iets goedsgediend hebben. Groot beschermen u. Ze scheiden en stapten in verschillende richtingen. Tijd voor de Nelen op korte afstand. Klaas ging met zijn vracht op de schouder snel de handschoenmarkt over om langs de Grote Markt en de Wistselstraat de oude beurs te bereiken en kwam behouden onder iemand te ontboeten in de woning van Pot waar de anderen reeds op op wachten. Hij weerp de zak op de grond. Het zweet liep de smid in dikke druppels over het gelaat. Zwaar weegt hij niet, sprak hij, maar de angst woog me wel duizend Pot. Je hebt uw koenen gedragen, Klaas. We hebben alle onze plicht gedaan, zei de smid. En nu maar spoedig de zak open. Nee, kreeg de boerder, nee, ik wil het lijk niet zien. Ik zou geen uur rust meer hebben. Ga dan heen, de moeder, want we moeten de situaillende nodige ballast geven en hem die stevig aan de beentjes binden. Doen we dat zo niet, dan scheurt de zak in het water en de generaal komt de ene of andere dag op de schelden te voorschijn. Ik wil niet dat de senioren hem nog terugzien. Begraven, zei de moeder. Hij moet in de schelden, kreeg Lammel, ik heb het gezoren. Een paar zware stenen werden stevig aan het lijk vastgemaakt dat terug in de zak werd geborgen. Bezijde het steen stond de klaas, Lammel en uit de spiegel aan de poort van de stroom. In naam van de ene en onverteelbare Republiek sprak tijl. Lammel duwde met de voet tegen de zak die in het water geleed. Een plons en de gevereesde verjaer zonk naar de diepte. Op de toren gramde een enkele slag en stierf weg over de stad. Lange wapper beaamd onze daad, zij Lammel plechtig. Het einde van hoofdstuk 7. Poek 2, hoofdstuk 8 van Tijl-Eilerspiegel in Vlaanderen. Deze Librivox opname is vrij van uteursrechten. Opname door Bart De Leeuw. Tijl-Eilerspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands, Poek 2, hoofdstuk 8, waarom Lammel niet meer terugkeerde. Goed zak was het leven gewoon geworden in de Scheldestad hoe onveilig het er dan ook was. Lammel werd het overal gewoon waar een goede beker te krijgen was en de keuken niet te wensen liet. Meer dan eens was het hem gebeurd met Jan Pot s'avonds naar de Herbeeg te gaan en Menige Pot tubelen te drinken om dan, een stuk in de kraag met de sansculotte te verbroederen op de verbroedering te drinken de karmagnolen te zingen en te dansen en Sanderen daar, zoals hij ergens ontwaakte en zich herinnerde wat er gebeurd was razend kwaad op zichzelf te wezen en uit te roepen Lammel, deugniet, geverdient dat met uw geestelen. Als uit de spiegelugistere dag dat moeten zien tussen al dat deugniet er was hij zou u de kop eegeslagen hebben en het zou verdient geweest zijn. Het is een schandaal en dan heb je nog pijnen in het haar op de koop toe. Nu nooit een beker meer aan de lippen de hele kapot krijgt me niet meer mee hij is de schot van alles ja, hij is de ware schuldige. Zo ontlasten hij zijn geweten heel te paar dagen woord ging de herberg voorbij en bleef saavond staars tot hij weer bij de beker versuckelde en Sanderen daaks goed gelaten naar huis zeilde aan de arm van een sansculotte. Hij zou er streng voor gestraft worden het noodlot beloerde hem een nacht de 12 slagen door de toren van de Schelderstad waren gezonden kwam Lamme door de huidenvetterstraat zijn stap was niet al te vast verduivelde Maan sprak hij in zichzelf in steden van vormen te lopen en me voor te lichten blijft ze gedurig achter zeg eens Maan, wilt genuurs vooruit? Hey, Maan! Hij bleef staan en keek naar het hemeligam dat natuurlijk stil bleef Lamme stak treigend hij heeft de vuistop lelijke tang, nu blijft hij ook staan ik zal u vinden gelacht he, omdat je daar boven hangt en ik u niet raken kan maar kom eens naar beneden, lavertronie verdurft niet, he sansculotte de Maan bleef kalm hangen en Lamme waggelde voort plotseling hoorde hij om hulp roepen het waren vrouwen kreeten Lamme keek omhoog begin je me nu te schelden Maan? dat kan ik ook gele peeschijf koperen, ja koperen, ik weet niet wat de kreeten hielden aan Lamme bleef staan en luisterde dat is kinder te doen, zei hij hij bracht zijn de denkracht op dat eenpunt samen het is een vrouw die om hulp roept het is kinder in de gasthuisstraat daar moet ik bij zijn en op een drafkun, een weinig ontnuchtigd stelde hij naar de plaats van waar het geroep kwam een driet als soldaten stonden op de hoek van de gasthuisstraat en van de oude daan twee hielden een vrouw bij de armen die zich tappen verweerde zich trachten los te rukken en aanhoudend riep hulp, hulp, moord hulp schreeuw niet, spakken de soldaten en zal u toch niemand horen en als u horen durven ze toch niet komen zwijg, riep de ander of ik sluis u op de mui ga met ons mede, zei de derde we zullen u geen kwaad doen hulp, kreeg de vrouw laat er ons kort spel mee maken zei een dag krijgslieden steken ze een hangtje toe de derde greep de vrouw in de lende en wel de anderen haar voortsleurden doe jij haar de oude daan in plotseling werd hij bij de kraag gevat en achterover getrokken hij loste de vrouw onder het uiter van een vloek de anderen lieten inst gelijks hun prooi varen en wilde zich op groetszak werpen die de soldaten op de grond had gerukt de ene ontvingen stomp op de borst en de andere onder de kin zodat ze beide achteruit vlogen terwijl de vrouw, die duw de handen vrij had gekregen en geen gemakkelijke even als dochter bleek te zijn de derde sans-culotte op afstand hield één der soldaten greep zijn pistool gelukkig had Lammer het bemerkt en met een vuist slag op de arm van de aanvaller, sloeg hij de pistool uit die zwaarst de vrouw greep het wapen, met vlugge hand en plaatste de loop op de borst van de krijgsman als nog één van u een beweging maakt schiet ik deze man door de borst geen der drie roerde nog daar klonken de regelmatige stappen van een nachtronde sov kipeu riepeen de soldaten en alle drie namen de vlucht toen Lammer de vrouw tot de sans-culotte hoorde spreken voelde hij als een schok aan zijn hart en hij werd doodsplek hij wilde met de soldaten de vlucht nemen toch zijn de benen waren zwaar als lood geworden de wacht naderde halt bevallen officier, wat gebeurt er hier soldaten hebben deze vrouw aangevallen wat doet geen soldaat op straat vroeg de aanvoerder van de nachtronde ze gaat met mij naar huis zijn Lammer is u een vrouw ja als de vrouw de stem van goedzak vernam was zij ook ten zeerste getroffen het was donker in de ouddaan en ze konden wezenstreken van haar en verlos zich niet al te best onderscheiden maakt dat ik naar huis komt zei de officier Bars want ik geloof dat ik aan het vechten waard de soldaten er ene en onverdeelbare republiek randen geen vrouwen aan Mars Lammer verwijderde zich gevolgd door de vrouw hij had lust om een sprong te nemen in de gasthuisstraat door te stellen Lammer zei de vrouw het is ze, zei goedzak en hij keerde zich om het maandicht viel nu op zijn gelaad Lammer kreeg de vrouw hij opende de armen met een sprong hing ze om zijn huis eindelijk heb ik u weer gevonden eindelijk, lieve, beste Lammer het stond geschreven zijn Lammer nu verlaat je mij niet meer he geziet hoe ik zou uitmeten die soldaat hadden niets goeds met me voor waar woont u hier in de stad nergens ik ben deze avond te antwerpen gekomen dan kan ik u moeilijk naar huis brengen ben je naar huis brengen ik blijf bij u dat ziet er me aardig uit Lammer Lammer heb je dan niets meer voor mij over? toch wel zei goedzak hij is een haar krammend maar ik woon bij een vriend en die weet niet eens dat ik gehoed ben u straks binnenvallen ik blijf bij u waar zou ik op dit uur in deze stad een onderkomen vinden en als ik mij nu niet ontmoet had ik zou blijven rondholen hebben en misschien waren ik nu reeds vermocht het is ook een gedacht naar antwerpen te komen ik ben in alle steden geweest ik wilde u vinden het is toch een brave ziel zijn Lammer misschien krijg ik dan te net uit de Kloosterstraat uit haar bed om een kamer te krijgen zijn voor u de kroeg van tante net was gesloten maar op het aanhoudend geklop een groep van Lammer kwam de waardin door het venster kijken goedzak was een rager beste klanten en ze lieten binnen een goede daad wordt altijd beloond zijn Lammer ik heb dat ondervonden nu, de vrouw kan toch niet blijven rondreizen de mens wikt en god schikt des anderen daar kwam de smidt in de ons bekende kamer van Jan Potts die vrouwen is deze dag niet thuisgekomen zei hij Klaas had met de twee vrouwen en Lammer zijn huis in de Jodenstraat opnieuw betrokken alleen Thijldos nog niet tevoorschijn komen eilenspiegel sprong op niet thuisgekomen dan is er een onheil gebeurd of hij ligt onder een tafel te ronken zijn roes uit te slapen ik kwam even kijken of hij hier niet was aangeland ik ga in de herbergen waar hij soms de ronde doet in spoonshoog te nemen wees niet ongerust, ik zal hem leven terugvinden ik betrouwen niet veel op zei Thijld, de stad is onveilig en een kwaadestag is spoedig gegeven de Franse bandieten zien er niet op een vlaming over de klingtejagen ik kom u nieuws brengen zei de smidt, met Lammer erbij ik ben er zeker van Klaas begaf zich regelrecht naar Tantenet daarvan nam hij dat Lammer er de nacht had doorgebracht maar smorgens zeer vroeg vertrokken was met zijn echtgenoten toen hij uit de spiegel kwam melden wat hij van Domen had, zei Thijld we zullen Lammer in de eerste tijd niet meer terugzien zijn vrouw heeft hem ontdekt en de verliefde sukkelaars met haar de baan op de wederhelft van Goedzak zal er niet aangehouden hebben mij terug te zien ze zal mij de fratze die ik te burgen uitstak niet vergeven hebben het doet me plezier dat Lammer geen ongeluk is overkomen ik vreesde ervoor ik had als een voorgevoel dat bewijst nog eens te meer geloven dat het voorgevoel iets te betekende heeft hij leven in vrede mijn beste makker het spijt bij dat Lammer heen gegaan is hij was een brave, een gezellige maat hij zal terugkomen zei Thijld, lang zal hij bij zijn vrouw niet uithouden hoe inschikkelijk zijn zich ook betonen Lammer is vaargebond geboren en zal vaargebond sterven hij kan niet lang rustig op dezelfde plaats blijven hoe eerder hij terugkomt hoe lief ik het heb, zei de smid indien hij bij u mocht aan landen zei Thijld, zeg hem dan dat hij naar Brugge komen, indien hij mij zien wil hoe dat eerder de week uit is, ben ik hier weg ik kan mijn leven toch niet in deze kelder blijven sluiten om alleen, als het donker wordt gelijk een uil onder de open lucht te komen daarin boven, ik heb lust om het land te zien ik ook heb vaargebondsbloed in mijn aarders dat gaat niet, zei de smid wat zal ik dan doen ik ben u gewoon in gezelskap van uw moeder en neler te leven ik beschouw de eerste als mijn zuster de tweede als mijn dochter zij mogen mij niet verlaten, ik wil het niet nee daar, gemoete antwerpen blijven hij dreigt hier geen gevaar meer pompiro, de buld en meer andere zijn dood er is een nieuwe generaal in de stad ik moet het land in, zei Thijld ik moet hier weg wat moeder en neler betreft ik kan haar niet meenemen ik zou gelukkig zijn ze bij u te laten verblijven ik ga alleen het was geen verlang aan reizen dat uilenspiegel dit handelde hij had een ander doel het einde van half stuk 8 boek 2, half stuk 9 van Thijld uilenspiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart De Leeuw Thijld uilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilans, boek 2, half stuk 9 ene Vlaamse vrouw gedurende een paar weken nog vochthuilenspiegel tegen de lust die hem bekroop om in Vlaanderen en Brabant op avonturen uit te gaan en het volk tegen de Fransen op te ruien dit was zijn hoofd toe het bloed kookte hem in de aarde zoals hij naging hoe onverschillig de mensen bleven bij het leed dat ze te verturen hadden en de plaagereien waar aan ze vanwege het Frans Jan Haagel blootgesteld waren in de stad was daar tegen niets te doen in waren de burgers te goed bewaakt door de zondere broeken en was opstand onmogelijk maar ze waren daarbij te laf en hielden te veel van hun huid om iets tegen de verdrukkers te wagen op de buiten in de dorpen zou het verdicht heel anders gesteld zijn en het was op de boeren dat Thijld al zijn hoop gevestigd hield Vlaanderen het vaderland vrij dat was zijn droom geweest daarop had hij aanhoudend zijn gedachte gevestigd gehouden gedurende de lange uren dat hij in de kelder was opgesloten als in een gevangenis de voorsigging de hek zou weldrawaarheid worden uit de spiegel zou de geest en de redder van zijn land wezen of hij zou het krachten te zijn wat er ook van zij uit de spiegel kon op het laatst de aandrang om zijn zwerversleven weer aan te vatten niet weer staan en een avond dat hij met Nelen bij de haart gezeten was sprak hij gehebben nog in mijn liefd Nelen als het ligt mijn oogentijl het zou u veel pijn doen als je mij moest verliezen teil ik bid u spreken wij over zulke zaken niet ik zou zonder u niet kunnen leven en als het moest Nelen het zou onmogelijk wezen teil met al de wilskart die er in me is zou ik het niet overwinnen ik zou van smarte dood gaan teil vat de Nelers hand in de zijne en drukten ze inig ik dank u Nelen voor deze woorden zo sprak hij het taak zal met testen lichter vallen als ik weet dat een vrouw die mij inig lief heeft mij in haar gedachte volgt en met ongeduld bij een terugkomst verbijt Nelen kijk er met vragende en angstige blikken aan uw weer terugkomst ja Nelen, ik moet u verlaten nee tuin dat mocht genieten dat zult genieten het moet wat is er dan gebeurd ik heb een geruime tijd tegen gewost tot Nelen maar het is teker dan ik langer kan ik het niet aanzien hoe ons land door de Franse gelukzoekers wordt uitgezogen en hoe ons volk door dat vreemdige spuis wordt behandeld en mishandeld wat kunt je daar aan verhelpen teil ik, niets maar ik kan van dorp tot dorp gaan zoals ik vroeger gedaan heb om mijn jeugd door te brengen om de moed in de mensen terug op te wekken de weg die ik in mijn jonge jaren nutteloos heb afgelegd wel op het poetsen en boefestreken heb gezegd kan ik nu bewanderen om mijn vaderland te dienen ben zou u gevangen nemen het is mogelijk u dode het zij dan zo en ik dan tijden ik zal met uw naam op de lippen sterven een geizord voor mij bidden mij blijven beminnen en trots op mijn wezen omdat ik gestorven ben zoals het een vlaming past zal het volk naar u luisteren zal het geniet nutteloos uw leven wagen ik geloof te zullen slagen het volk is moedig het tegenovergestelde heb ik hier steeds gezien het volk is aan het morren maar het blijft daarbij zolang het geen leiden vindt ja, maar heeft het eerst iemand aan het hoofd die het volk begrijpt en door het volk begrepen wordt dan staat het op en het morren wordt een luide ijs het volk is als een kind zolang het alleen staat durft het de stem niet verheffen en niet vooruitreden maar zodra het zich gesteund voelt zodra het aangewakkerd wordt komt het op voor zijn recht jij gaat de opstand prediken de opstand tegen de verdrukkers u op over hem en wat zal de beloding zijn de beloding met zal u stenigen dat is mij gelijk indied ik mij in mijn pogeslaag als jij voor het vaderland gestorven zijn zal niemand meer van u spreken dan jij nele en dat is me voldoende ik vraag geen beloding en als ben later over deze slechte tijd spreekt en bent denkt eventjes aan mij als aan een degene die getracht hebben het vaderland uit de bangenoot te redden dan zal mijn geest daarmee volle vrede hebben het doet me spuit nele u over zulke zaken met niet meer eerbieten hoort spreken men denkt aan geen gevaar en geen beloding als het Vlaanderens verdediging geld nele stoeg haar beide armen om zijn hals denk je dat ik één woord gemeent heb van al wat ik daar gezegd heb nee ik wilde niets overleden laten om u bij mij te houden maar ik wist op voorhand wat uw vier antwoord zou wezen ik ben u meer door tuin nu ik tot zo op u kan zijn nu jij u zo edel voort doet ga mijn tuin ga en werk voor het vaderland ik zal bidden voor het welslagen uur taak zoals het een vlaamse vrouwer past nele nele wat maakt gemij gelukkig een stond bleven ze sprakeloos in een innige omhelzing zeg geen woord van dit alles aan moeder daar dring ik vooral op aan zij is oud en zou niet kunnen begrijpen dat ik weg moet ze zou me niet laten heen gaan neelen ze zou mij smeken bij haar te blijven en wie weet of ze mij niet zou doen wankelen gij versterkt mij in mijn voornemen zoals het een vlaamse vrouw betaamd mijn moeder zou het tegenover gestelden doen zo lang ben ik van haar verwijderd geweest zo lang heeft zij in bang en vrees geleefd omdat zij niet wist wat er met mij omging zeg maar niets ik zal doen alsof ik voor een korte reis afscheid van haar neem het zal wel ichte lange reis worden maar gij zei daar om de oude vrouw te troosten moet in te spreken ik weet dat gij zoveel van haar hout als van mij neelen dat gij in ik lief hebt daarom vertrek ik met gerust geboed haar zoon gaat heen maar ene dochter blijft bij haar ja teil ik bemin haar zo zeer als ik van mijn moeder zou kunnen houden dat is het trouwens in alles voor mij geweest daarin boven teil uw moeder moet het in mij newezen des anderen daaks reeds vertrok uit de spiegel hij zegt aan zijn de moeder dat hij een agent reisde en er enige dagen zou verblijven meermaals om helsten de oude vrouw haar en zoon hield hem een harenborst gedrukt en zegt de haar een voorgevoel dat hij langer zou toeven dat weer een weg bezijd met gevaar hem wachten neelen vergezelden tijd tot buiten de poort der vesting en roerend was ook hun afscheid jongenman ging trachten zich te kwijten van de taak die hij zichzelf had opgelegd hij ging van dorp tot dorp om de buitenlieden tegen de franse verbruiking op te ruien stelde hij zijn leven in de waarschouw waren hij op het er daad betrapt geworden en had met hem kunnen vangen een kogen door het hoofd zonder andere pleegvormen zou zijn vaderlandse ijven voor immer verstond hebben de fransen maakte een kort spel met de geden die hen in de weg liepen zeer weinig is er bekend van uilenspiegelse wederwaardigheden gedurende die enkele weken zo is de geschiedenis dikwerst stom waar zij heldedaden zou moeten verheerlijken zij vermeld zelfs niet eens de naam van de helden omdat ze hun moedig en eerderwerk hebben verricht zonder erroom op te dragen zonder ze te doen gelden na de slag van Nieuw-Winden vinden wij tuit terug daar hij aan het hoofd van een taalrijke groep vlamingen in het leger der Oosterijkers had gestreden om België van het Franse juk te verlossen het einde van hoofdstuk 9 boek 2, hoofdstuk 10 van teil uilenspiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart De Leeuw teil uilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 2, hoofdstuk 10 Dumourier te Nieuw-Winden was het Franse leger gevoelig geslagen geworden door de Oosterijkerse troepen onder het bevel van de Prins van Koolburg en op 22 maart 1793 werd een laatste en bloedige slag geleverd voor de stad Leuven toen had de Franse legeraarvoer een onderhoud met de Oosterijkerse die door de Prins van Koolburg naar hem werd afgezonden uilenspiegel die tot officier was opgeklommen op het slagveldre Nieuw-Winden vergeselde de gezand naar het kamp de Franse Dumourier die tussen Mappen België voor de Franse Republiek gewonnen had en tot in Nederland was doorgedrongen met zijn soldaten waarop hij zoveel invloed had als later Napoleon op zijn manschappen de wind ter Parijs waar de Jacobijden meestal speelden en de Belgen op onmenselijke wijze deden behandelen op 21 maart had de Franse generaal een brief geschreven naar de conventie waarin de volgende zinsdeden klaar laat blijken hoe hij de toestand in zag men vlijdt u, met betriegt u, zo schreef hij, en ik wil de blinddoek voor uw ogen wegscheuren men doet op alle mogelijke wijze de Belgen de duivel aan men heeft u de heilige vrijheidsrechten verkracht met ruwheid hen gekrenkt in hun godsdienstige gevoelens men heeft u de keken geplunderd en beroofd van alle kostbaarheden men heeft gelogen als men u hun wensen en gevoelens heeft overgebracht met sabelslagen en geweerschoten heeft men hele gauwen met Frankrijk gevoegd Brussel werd ingelijf door een 20-tal kerel die alleen in trouble water konden vissen en ene geboedtogstige mannen geroemd om de burgers schrik in te boezemen en verder doet hij uitschijnen hoe Campbell al de schatten van ons land had geroopt om de Franse rijkskast te voeden op uw bevelen, zo vervolg hij zijn schrijven heeft de uitvoerende macht minstens 30 commissarissen naar België afgezonden ze werden alles slechts uitgekozen op ettelijke uitzonderingen na enkele deftige en eerlijke mensen die waarschijnlijk al slechte burgers worden beschouwd omdat ze trachten het ellendige hun erzending te verzachten zijn de meesten gekken of verdrukkers of mannen die niet oordelen kunnen en wie ruwen en brutale ijveren en steeds buiten de grens van hun ambt heeft doen treden de agenten de verdrukking hebben zich over ganz België verspreid de krijsbevelvoerders hebben op bevel dier tyranne en om aan hoe de kreten voldoen zich verplicht gezien de troepen ter beschikking de verdrukkers te stellen zo heeft de schrik en wel ligt ook de haat de zoete broederliefde vervangen die wij op onze eerste stappen in België aantroffen men heeft u bedrogen wat het vereniging van verschillende gedeelte van België met Frankrijk betreft jij hebt gedacht dat de Belgen het zelf vroegen omdat men u heeft voorgelogen daarom hebt jij de schatten hudder kerken genomen om de oorlogskosten te betalen je hebt de Belgen als Franse beschouwd en waar zij het geweest dan had genoeg moeten wachten tot ze u hun schatten vrijwillig afstonden en de generaal eindig die stoute brief met het volgende beroep vertegenwoordigers van het volk ik doe een beroep op uw eerlijkheid en uw plicht ik doe een beroep op de heilige grondbeginselen die in de uitroeping van de rechten van de mens worden toegelegd en ik wacht met ongeduld op uw beslissing op dit ogenblik heb jij het lot van het keizerrijk in uw handen en ik ben er van overtaagd dat de waarheid en de deur die zullen leiden bij u beslaat en dat jij niet zo dulde dat uw legers besmet worden door de misdaad en de slachtoffers van worden we hebben er aan gehouden een gezinsnede uit die brief mee te delen omdat zij uit de pen gevloeid van een Franse generaal en dus niet verdacht kunde de wezen aantonen hoe de overwinners die hier vrijheid, gelijkheid en broedenschap moesten brengen in ons land met de mensen en hun bezittingen sprongen voordat Mac die wist hoe de moerier over de toestand en de handelwijze der Jacobijde tegenover de Belgen oordeelde ging verstandig te werk hij wist op behendige wijze de moerier te vleien hem te roemen wegen zijn de wilskart en zijn de moed en verklaarde dat het Oosterrijkse leger hem zou toelaten zich met zijn manschappen tot over de Franse grenzen terug te trekken de prince van Koolburg heeft een grote bewodering voor uw moed en achter u hoog zulke woorden moesten de grootste invloed op de boerier uitoefenen die ten uiterste misnoegd was omdat men de Parijs niet naar hem wilde luisteren hem in tegendeel dwarsbomden en vernederde hij stemde toe in de aangeboden wapenstilstand en trok achteruit naar de grens op wat kon hij trouwens met zijn klein leger tegen de Oosterrijkse uitrichter daarin boven was die wapenstilstand door de overwinnaar voorgeslagen nog een onverhoopte kans op 23 maart verlieed de Moerier met zijn leger leuven en rukte af naar Brussel waar hij slecht de stad door trok om zich naar aard te begeven de Oosterrijkers volgden hem toch zonder hem te verontrusten te aard kwam Cornelmak en Uilerspiegel hem op nieuw bezoeken weer werden allerlei vleierrijen door de Oosterrijkse diplomaat opgedist die wel licht handelde onder de invloed van teil die de mensen kende en dan ook wist dat met vleierrij de sterkste karakters te plooien zijn als de opstandigheden er zich toe lenen waar geweld niet de minste wat heeft daar verricht vleitaal soms een verbazende ommekeer en dat was bij du Moerier wel het geval deze liet zich door het behendig twee taal meestepen en de room van een veldoverste die België voor Frankrijk gewonnen had zou zijn eigen land verraden Cornelmak wist hem over te halen met Oosterrijk een verbond te sluiten met Oosterrijkse leger zou met het Franse leger Parijs in nemen en aan de bestaande regering die du Moerier zo sterk behandelde om verwerpen du Moerier vroeg enige dagen om zich te bedenken en scheef een tweede brief die zijn eerste bevestigde aan de minister van Oorlog Bummelviel op 31 maart werden de twee brieven in de zitting der convencie voorgelezen Ben wist er reed van planwas met Oosterrijk een verbond te sluiten en een dolion o' de Franse taal te plaatsen er werden door de convencie commissaren zijn afgevaardigd om du Moerier een decreet over te brengen waarbij hem bevolen werd voor de convencie te verschijnen bij hem bevond zich de minister van Oorlog op 1 april kwam het gezelschap ooit het kamp de Franse generaal en de 1 hunne las hem het decreet voor du Moerier haalde de schouder op de ruil, ik zal niet gaan dan nemen wij u het bevelhebberschap over het leger af klonkend antwoord en eisen uw degen op gezijd geen generaal meer du Moerier deed de afgevaardigd en de minister van Oorlog gevangen nemen door zijn huzaar en daar doornik voor en hij dacht op zijn de soldaten dat het kansen leger hem zou trouw blijven maar dit was niet het geval ze verraad scheurde de soldaten van hem af en op 5 april reed hij met enige officieren en ettelijke huzaaren naar het kamp der Oosterijkers de lopaan van de beroemde veldheer was ten einde hij werd zoals het steeds met verraders het geval is door zijn de vroegere vrienden heftig gehad en door zijn de nieuwe meesters ten zeerste misacht zodat deze laatste zelfs weigerde hem als generaal in hun erangen op te nemen Dampier werd op het bevel hebben van het Franse leger dat op 8 april over die grensdrok de hoogie kwam terug onder het Oosterijkse bewind dat zou echt er niet lang duren want de fransen zouden wel draait terug hun winngewest weten te veroveren de koek was te lekker om hem prijs te geven uit de spiegel kwam met een gedeelte Oosterijkse soldaten die de stad weer moesten bezetten terug te antwerpen het einde van houtstuk 10 boek 2, houtstuk 11 van Thijl Eilerspiegel in Vlaanderen deze LibriVox opname is van oudteursrechten opname door Bart De Leeuw Thijl Eilerspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilands boek 2 houtstuk 11, hoe Eilerspiegel lammen weervond op dinsdag 1 april 1793 heerste echt de antwerpen een algemene vreugde die zich bij Gans de burgerij ducht gaf ieder was bij het krieken van de morgen te been en de blijdschap blonk op iders wezen de burgers drukten elkaar de hand luisterden Malkander een blij de tijding in het oor te 7 uur was er veel volk op de kip door poort verzameld om de Franse de stad te zien verlaten langs dezelfde weg die ze genomen hadden om er binnen te rukken heerste een doodse stilte op de dooidochter Franse soldaten en het gespuist dat met hen de stad verliet de mensen vreesten nog een laatste vraag niet zodra echter was de laatste menigte op en allen zwijden met hoeden en doeken om helsten elkaar en spoede zich naar huis om aan hun huisgenoten en buren die het verdwijde de Franse ratten niet hadden bijgewoond te gaan melden dat zij de verdrukkers de stad hadden zien verlaten het volksliedje van die tijd klok door de straten met volle kracht gezongen godzij gedankt de Franse luizen gaan verhuizen godzij gedankt zij staan op hun ondergang de convencie van die goddelose voor ons geen wet meer vozen godzij gedankt Lamme Goedzak bevond zich met zijn vrouw tussen de burgers die aan de kipdoorpoort de Franse verlosers zagen verhuizen en toen de laatste Franse soldaten zijn een rug had laten bewonderen kreeg uit de spiegel's vriend naar de grote markt die kreeg vond weerklank en meerdere stemmen lieten zich horen naar de grote markt niemand, buiten Lamme, wist wat er was, maar niet min herhaalden ze die kreeg en de toerijke groep burgers vroeg de Lamme zo is de massa, ze laat zich op ogenblikken van uitgelaten vreugden of dollen woeden door de eerste de beste leiden op de markt gekomen richt de Lamme het woord tot de mede gte de laatste herinnering aan het franske spuis moet uit al ter werpen verdwijnen ja, ja de vrijheidsbouw moet omver meer diende er niet gezegd enige minuten waren pas voorlopend al spalen, bijlen en korden waren aangehaald en in een omzien was de boom de vrijheid niet alleen neergehaald maar aan stukken gehakt en triomfonteelijk met brokken van de stam of takken geladen trok de menig te jubelend en zingend door de stad rond 11 uur begonnen de klokken derkijken feestelijk te luiden en gans de burgerij stroomde opnieuw aan de kip door rapport bij de Oosterrijkse troppen die de stad binnenrukten door de wethouders werden verwelkomd met dezelfde ceremoniën als enige tijd vroeger de fransen werden ontvangen in de hoofdkerk werd een plechtige misgeselabreerd en door de bischop van al ter werpen het Tedeum gezongen de safels werden bij de al de huizen verlicht met flambeerwen en kaarsen de grote klok luiden met feestelijke klank en de bijaarten die het weer opnieuw zijn deentjes horen ondanks het verbod van het magistraat werden er hier en daar gewerknallen vernomen en zisten een vuurpijl in de hoogte de schelde stad herademde uilenspiegel wandelde met Nelen en zijn moeder door de straten het is zondeling sprak hij tot de smid bij wie de beide vrouwen nog steeds inwonen dat gelamme niet meer hebt teruggezien teruggezien wel maar telkens hij mij bemerkte stapte hij snel door de andere richting of in zijn straten deze morgen zijn Nelen heeft hij meegeholpen om de vrijheidsboom neer te halen wat dat die boom is dan het was geplant door de fransen, dat weet je toch wel inderdaad en omdat het volks zich niet had durven verreken op de fransen, geen sanskulotte had durven vervelen, vierde het zijn de woedend pot op die ongelukkige boom ik heb llammen willen spreken maar hij moet mij bemerkt in mijn inzicht geraden hebben want toen ik dacht waar het was waar hij zich bevond was hij verdwenen het is zondeling, ik herhalen we hebben hem nooit iets misdaan ik zal de kieren wel vinden al moesten ik hem door de Oosterrijkers doen opzoeken het moet zijn een vrouw zijn die hem weerhouden heeft bij ons te komen heeft ze daar gereden toe? ik geloof het niet ze is misschien kwaad op mij omdat ze door mijn toedoen lammen tot echt genoot heeft te komen ze houdt toch van hem maar er zijn mensen die een zondelingen manier hebben om van iemand te houden al praat in de warenzijd tot op de grote markt gekomen waar een aantal mensen te samen liepen rondom twee zangers die bij het licht van een paar flambeeuwen een aardig liedje aan het opdreunen waren want Bepozen steegen luidgelag uit de groep op en dansten de omstanders onder het zingen van het refrein en het giegelen der vrouwen lustig hand en hand rondom het koppelzangers uit de spiegel en zijn de gezellen kwamen en horen de ene vrouw en de ene mannen stem het volgende liedje zingen daar stond nu pilala zo blij en riep zoveel hij kon het land is dagans voor eeuw ik vrije vivella francé bon hij danste en zong een lustig lied maar hij en zag de vrijheid niet ze bät ze pilala ze bät ze pilala en de toeschouwers dansten en zongen luid ze bät ze pilala ze bät ze pilala de voorzangers vervolgden hij reklamerde toen zeer luid daar kwam een sanskuloot die pakt de pie bij zijn de huid en stak hem in het koolt het was daar dat hij bij dag en nacht steeds aan de schone vrij hij dacht ze trist ze pilala ze trist ze pilala men liet hem na een tijd weer los en pier trok naar zijn huis daar stond hij lijken op de zin dat er voor frans gespaas zij haalden bieren wijnen op en wirpen kanen naar zijn kop mon dieu kreeg pilala de beste jahaz van onze pier ging aan een sanskuloot z'n hoed die splee hinternieuw nog was dient hun tot daar bak spoelt zij rookten en spuiden op het tapijt en tieden en dansten met de meid voillon zij pilala voillon zij pilala zij blijven er nog daar en lang tot alles op en was en haalden toen bij hun vertrek zijn oorden uit zijn kast ze lieten hem geen penning meer in stilte ze huchte onze pier vollez zij pilala ze sa vollez zij pilala hij kloeg dan bij hij het mag hij straat met kon er niets aan doen zag zelf ook geen wijzendraad zat in een smallen schoen en riep nog van la lieperté ken doen en ik verdraaid niet mee, van dood riep pilala sa sa, van dood riep pilala hij had nog in een zilveren pot voor schrovers bleek bestopt verkocht hem bij de juwelier werd alweer gevopt de man die nam het speltebaat en gaf de pieren als synaat wat dief, kreep pilala sa sa, wat dief, kreep pilala hij ging naar huis en had genoeg van het leven op deze aard ik trek eruit zij onze pier het is hier niet meer waard hij maakte dan zijn testament de eek bezit geen cent plurien schreef pilala sa sa, plurien schreef pilala en pilala ging de kist al met zijn billekensblood wat niemand anders dacht of wist of pilala was dood hij werd begraven met de tron de klokken luiden bom bom bom, het gaat vrij zij pilala sa sa zij pilala als hij nu lag in het graf de tijd van nog geen halve uur en hoorde dat men ging verblijt zo merken als gebuur dan schopte hij het text zo van de kist en kropper uit dat niemand wist zij pilala sa sa zij pilala en pilala ging recht naar huis en nog geen sfeer hetzelfde kaal en vans gespaard bij het laatste van het sfeer elk eend stond van de schrik verbaasd pie geeft de bezig met de haast hieruit pilala sa sa hieruit pilala dit laatste refrein werd met geest drift herhaald en het was alsof de menigte die er een toepassing op het vertrek de fransen in zag klonk hieruit pilala sa sa hieruit pilala ik ken die stem zij uit de spiegel tot Nelen laten ons de zangers naderen het is een oude man ze droppen vooruit en kwamen tot bij het zangerspaar het licht van de flambeel viel op het geluids van de man die met zoveel brio het lied van pilala had voorgezongen en die in grijsa plekte zijn haar en een brede, witte baard ik ken hem niet zij tijl zijn blik viel echter op de vrouw die de oude ver gezelde dat is de heks uit de smitsen kreeg uit de spiegel wie is dat ik bedoel de vrouw van Lamme niet mogelijk toch wel, ik vergis me niet en zeer luid riep tijl Lamme voetstak de grijsaart keken maar hij speel op uilenspiegel toe en kreeg uilenspiegel hij zei het Lamme in levende lijven kom met ons voetstak wilde het woord richten tot zijn vrouw zij was tussen de menig te verdwenen ze heeft het bij gezegd riep Lamme de armen in de hoogte stekend ze heeft het bij gezegd ik heb oogelijk gehad u aan te spreken wat is er gebeurd beste makker, gewet dat een oogelijk nooit alleen komt ik heb bij de vrouw terug gevonden op het ogenblik dat een paar stans kulotte hij wilde vermoorden gekwaamd op het goede ogenblik het goed ogenblik voor haar, ja voor mij, nee niet zo draag zag ik haar terug of de oude liefde kwam weer boven en ik was haar prooi je weet dat ik steeds vrees daar terug te vinden omdat ik wist dat ik aan de verleiding geen weerstand zou kunnen bieden ja, je zei altijd de zwakkeling geweest tegenover die vrouw ik heb dat bemerkt aan het veerhuis waar ik in het overzetbootje en jij in het huelingsbootje gestapt bent om het kort te maken ik ging met haar mede we leefden een paar dagen gelukkig en zij had me de belofte afgetwongen dat ik nooit meer met u zou in aanraking komen ik beloofde het en verliefde is een kind inderdaad het ergste was echter dat ik een amme geld op was als ze ja te inbegrepen en zij kruis nog mun bezat ter bij jullie komen dat wilde ik niet meer doen ten eerste had ik aan mijn vrouw mijn erewoord daarop gegeven en ten tweede durfde ik het niet bestaan na u enige dagen in onrust en zonder nieuwsten hebben gelaten zo arm als u op bij u terug te keren daarin boven kon ik me van mijn feest niet los scheuren en bleef me niets over dat in de schelder te springen een goede dag te zeggen gelukkig kan ik me nog al stellen in mijn lot, als het nodig blijkt en toen ik op een schone morgen vast besloten met lijf de vissen ten buiten te dragen naar de schelder was gegaan vond ik het water nat en besloot er iets anders op uit te vinden en ik dankte de heer dat hij me eens met u in aanraking bracht wat geïnpigeneerd het leven niet al te ernstig op te nemen hoop te stellen in de dag van morgen en bij een lekkere potbruinen zoveel mogelijk het wereldsleed te vergeten als ik het zoveel staat lammen dan moet ik je steeds de uitkomst vinden op het ondermaanse ik heb getracht als smederschastpun bestaan te vinden maar dat ging slechts voor korte tijd en ik moest de pijpen maagden of liever de voorhammer en synthelooi geven toen dacht ik aan u aan ons gezellig leven en dat deed mij op het denkbeeld komen liedjeszakker te worden ik deelde mijn voornemen mede aan mijn vrouw die in het begin wel wat tegenspachtelde het laatste vet was opgebruikt in het huis houden en ik had 16 lappen in mijn broek staan dan was het hoog tijd armen vriend ja, want met de 17e lap waren ze gewisser tegenbarsten ik ben geen dichter zoals jij maar ik wist zo het eed en het ander lied dat ik kende op de toestand te paslijk te maken en met mijn ketelstem won ik gemakkelijk mijn broodje hier en daar waar ik wist dat ik bij tussen goede signoren bevond gaf ik in mijn lied met een goede krou en dan regenden het muntstukken daar heb je geweld aan gedaan nu de Oosterijkers terug waren kon ik bij nietjes tegen de sans-culotte luid op uitscheel en ik heb er ook de hele achtermiddag nog niets anders gedaan en nieuwe vrouw die heeft gezien dat ik u terug vond en die is herwoord trouw gebleven ze is op de loop gegaan we zullen haar gemakkelijk weervinden nee, ze lammen dat zullen we niet en waarom niet ik heb vrienden bij de Oosterijks overheid en men zal ons in het zoeken helpen we moeten haar terugvinden want ik wil mij met haar verzoenen lammen dat zullen we niet, haar haalde goed zak ik begrijp u niet we zullen haar niet terugvinden om de goede reden dat we haar niet zullen zoeken wat zegt u? ik ben op het punt geweest meer dan eens zelf op de vluchten gegaan kwam het gedaan niet over één nee, daar maar ze had soms meer van die ogenblikken die mij deden denken aan mijn eerste liefdesverklaringen trouw ze u in de bak met roetvrijf ja, en daarom heb ik meer dan eens de liefdeketen willen verbreken maar ik had er de moed niet toe nu ze zelf het hazenpad heeft gekozen zal de scheiding mij zoveel pijn niet doen en laat ik hun lopen ik hoop tijd dat ik ze nooit meer tussen de zands kulotten zou vinden want hoe mijn hart ook zou kloppen ik liet haar in hun handen en nu gaan we er in het paartje een goeie pot opzetten als het met uw goedheid overeen komt en daar zal het gemeenschotellen hoege de tijd onze scheiding heb doorgebracht en zich tot de menig te wennen de spraklammen je moet niet achter me lopen en staan wachten want ik zing vandaag niet meer ik heb te veel verdriet wel thuis mensen het einde van hoofdsluk 11 boek 2, hoofdsluk 12 van Thijle Uilenspiegel in Vlaanderen die brievox opname is vrij van uteursrechten opname door Bart De Leeuw Thijle Uilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilans boek 2, hoofdsluk 12 hoe Uilenspiegel een braaf beambte werd de antwerpdaren waren tevreden over de Oosterijkers de bezetting van het kasteel gedroeg zich rustig de soldaten lieten ieder met vrede en de regering krachten zoveel mogelijk de burgers schadeloos te stellen voor de kwellingen en het leed dat de Fransen hun hadden berokkend de smid uit de jodenstraat werd door een beroeg de getroffenen verwisselde weldraa het tijdelijke met het eeuwige na Nelen als zijn enige wettige erf genaamert te hebben aangesteld zodat deze met de moeder van Thijle in zijn huis om blij verwonen Uilenspiegel die zich te neer winnen zodat er onderscheiden had stond in hoge gunst bij de Oosterijkers en bekwam een ampt op het stad huis te antwerpen waardoor zijn toedoen doorwaarden werd aangesteld enige weken na de terugkomst de Oosterijkers in de Scheldenstad werd Nelen de vrouw van Thijle en onze geschiedenis zou hier kunnen eindigen met de mededeling dat allen lang en gelukkig leefden en tal Uilenspyrotjes de echt van Thijle en Nelen veraangenaamden en we zouden er nog hebben kunnen bijvoegen dat Lammergoedzak nimmer zijn de vrouw terugvond het lot had er echt een geheel anders over beschikt en thuis zou nog geroepen worden om het vaderland zeer grote diensten te bewijzen de tevredenheid van ons volk duurde niet lang het spreekwoord van Uilenspiegel is hier toepasselijk als een ezel het ter wel heeft gaat het op het ijs dansen en hij breekt zijn de poten dat is een gulden spruk die als je de geschiedenis der wolken open slaat overal haar toepassing vindt de mensen werden opgeruid delenst door de Frans gezinden die hier in het land nog talrijk waren en ook doorgeheben franse agenten want het was natuurlijk met leden ogen dat ze te Parijs het Belgisch win geweest hadden ze in ontglippen aan de Franse rovers deels door tal misnoegden die niet onmiddellijk de schadevergoeding bekwamen waarop zij mee in de rechten hebben de geestelijke orden die hun afgeschaften of verkochte kloostergebouwen niet dadelijk terugkregen helpen ook een handje om de misnoegheid tegen de nieuwe regering aan te vuren en onderscheidende partijen in steden van de bestuurders te steunen tot heilen van het vaderland werkten in het geheim de regering overal tegen uit de spirulie het gevaar bemerkte werkten met hand en tand om de Antwerpse burgers tot betere gedachten te krijgen en in de vereniging die hij naar het voorbeeld van de fransen in de sodaliteit had gesticht maakte hij met woord en daad een hevige oosterrijkse propaganda hij slaagde er gedeeltelijk in de rustige redevoeringen die ingang bij het volk vonden de singioor vroeg trouwens niets dan rustig te mogen leven na de woedige 5 maanden de franse overheersing en het was dan ook een feestelijke inhaling die de oosterrijkse kijzer Frans en zijn broeder Prince Carol in de Scheldenstad op de tweede sinxendag van 1794 te beurt viel de Brussel was het echter anders gesteld daar was nog immer het brandpunt van de opstand tegen het oosterrijkse sag en het gelukte de oosterrijkse kijzer niet de belgen onder de wapens te krijgen om het land in staat van verdediging te stellen Frans wilde de belgen bij het oosterrijkse lever inlijven en de staten wilde een nationaleger inrichten deze onedigheid bleef voorturen de franse vijand bevond zich op onze grenzen en vruchteloos werden de belgen opgeroepen om het vaderland te verdedigen ze bleven calm en onverschilig en het onthou dat de kijzer te alwerpen vanwege de bevolking te beurt viel kon hem toch niet overhalen in ons land te blijven dat hij vast besloten was aan zijn lot over te laten indien de fransen de kleinste zegenpraal mocht te behalen enige dagen later op 26 juni leverde de franse generaux Jordan de slag van Fleurig en alhoewel het geen beslissende slag was verliet de oosterrijkse bevel hebben met zijn leger ons land dan dat nog een laatste oproep tot de wapens geen uitslag had opgeleverd de zanderendaars werd luik door de fransen genomen Bruzol, Gent en Mechelen vieden in hun handen en de 23e juni te middennacht klonken de toden der magseillaisen in de straten der Scheldenstad en zagen de signoren met schrik en devaren hun voorgoede van Franse hussaren voorbijrijden en hoorden zij hoe het gepurpel een tweede maal het frans gebroed toejuigte de volgende voormiddag drongen de sans-culottes nog slordiger aangetaal dan de eerste maal door de Kipdorp poort weer in de stad de ezel had zijn poten op het ijs gebroken de korte lopa van uilenspiegel in het stedelijk Amt was ten einde en Lammerslood voor de laatste maal de poort van het stadhuis het einde van half stuk 12 boek 2 half stuk 13 van Thijl Uilenspiegel in Vlaanderen deze Librivox opname is vrij van uteursrechten opname door Bartelieu Thijl Uilenspiegel in Vlaanderen door Jan Bruilans boek 2 half stuk 13 hoe Husaren luiden dan Barbier zijn een meester in Uilenspiegelfonds de Antwerpse burgers die geen vrede hadden met de knevelerijen op grote schaal dag indag uit door de sans-culottes gepleegd maar niet luidop durfde morren uit Vrees een hoge boete op te lopen of mishandel te worden vergaderte bijna dagelijks de avonds in het huis van Uilenspiegel in de Jodenstraat het was om er de toestand te bespreken en middelen te bereimen ten einde zoveel mogelijk uit de klauwen de Franse rovongos te houden die alles op eisten wat ze nodig hadden en met asyniaten betaalden die bijna geen waarde hadden op de koop toe waren er nog vele nagemaak erbij een avond der maand oktober waren weer enige burgers ten huizen van Uilenspiegel bijeen gekomen en aan het jammeren deze mensen kwam schier geen einde er zullen ons op het laatste niets meer overblijven sprak er heen dan in een goede campische koord als er nog ergens een de koord te vinden is want de sans-culotte hebben alles binnengepalmd en ons in onze deuropening op te knopen het is toch beter dat we zo ook zelf doen dan dit plezier aan de Franse schelmen over te laten die er toch zullen mee eindigen als ze niets meer vinden om ons te ontstelen gewet dat er mooie geandere lidekers op de rammel van de toren zullen staan toch niet jawel de Dalspeester heeft haar burger gegruiters bevolen de aria's te veranderen voor het uur krijgen we een stuk marseillesse uit de toren voor het half uur het saire en voor de kwartuurs de carbangiole Dargon doet het toch maar eens goed en dan zijn er mensen die komen klagen dat ze honger hebben als ze alle kwartieren van de dag Franse lideken smogen genieten Uilenspiegel wanden te zenuwachtig heen en weer door het verdrek kan die naam Dargon niet horen sprak hij ik heb vroeger de gelegenheid gehaald hem in de schelder te verdrinken en ik heb het niet gedaan ik heb hem zelf geholpen om aan de kost te komen toen heette hij Pierre Gautier en liep met verf en borstels rond om slechte landschappen te schilderen en dan heeft die kerel nog de onbeschermdheid mij te groeten mij aan de schout van Olle en deze dochters te herinneren en een beschermend toontje aan te staan als hij het op besprekt je kunt geen betere beschermer hebben zonder hem thuis houdt gewisser eens lang op het kastel zitten uit te drogen kom lamme vandaag niet waar zit die kerel toch hij moest sinds lang hier zijn antwoorden thuis hij is deze avond uit gegaan naar mij geheim zinig te hebben gezegd ik ga op iets af dat sinds lang in mijn werk staat en verdwijnen moet meer kon ik uit hem niet krijgen ik vrees dat hij een waarsluk heeft willen bedrijven en in handen de Franse deugd niet is gevallen ofwel hij heeft nog bij ons zijn vrouw terug gevonden als ze hem hebben beet gepakt zal het hem duur te staan komen je weet dat ze per storm maar zelf in de gevangenis hebben opgesloten omdat hij verdacht wordt in koningsgezinden te wezen en met Franse landgenoten betrekkingen te onderhouden wie is hier koningsgezind te antwerpen geen mens al wat men ons kan verwijten is dat we behoudsgezind zijn is de penning ontroofd hij wordt beticht van de uitwijking ook hij zal door de kop worden geschoten ik heb het vandaag uit de mond van een Franse officier gehoord en die landen komt niet terug kreeg het uit de spierl weet niemand waar hij zou kunnen wezen geen der aanwezigen wisst op die vraag te antwoorden een zenuwachtiger dan ooit kreeg het teil we moeten hem gaan zoeken op dit ogenblik weer geham er een luide klop op de voordeur die dan ook onmiddellijk donelen geopend werd een ogenblik door het kijkrad had gewopen een stondlater was geen lame in de kamer naar zijn ademsnakkend en doodsblik wat is er gebeurd kreeg het allen een ogenblik hij zonk op een stoel en adem de weldraaf rijder ik heb ze sprak hij ondervraagend keek men hem aan wie hebt ge gaat het ons nu zeggen waarom je ons in zulke bangen onrust hebt doelverkeerden aan de rechtbank en de lange gasthuisstraat hangt in de Franse vlag niet waar ja dat is zo nee dat is niet zo lame wat betekent dat allemaal goedzaak knopte zijn jas los en haalde een Franse drie kleur te voorschijn op vele plaatsen geschuurd en zei hier is hem heb jij ze gestolen gestolen sprak lame dat is een woord het welk op onze tijd niet meer bestaat dat heeft nu gerequisitioneerd naar de touw onze bevrijders waar heb je die vlag gehaald slammer afgerukt zei ik in mijn weg telkens ik langs de gasthuisstraat ging wijden ze voor mijn ogen om mij te herinneren aan de Franse dieven ze moest weg en ik heb ze morgen zal maar er een andere hangen mogelijk bij mijn zand dan toch gezien hebben dat de altwerpen nog lieden zijn die durven tonen dat ze van het frans gespuis de buik vol hebben je hebt uw leven gewaagd hoe heb je ze los gekregen ik ben tegen de gevel opgeklouterd langs de uitspringende arduinstukken heb de vlag vastgegrepen en de sprong gewaagd de stok heeft de langgerekt gekraak laten horen de vlag is los geraakt en ik heb het hazenpad gekozen zo snel het bij de benen toelieten heeft ben je niet achtervoord ik heb niets gehoord als ik hier aanklopte was er geen leven in de ziel in de Joutenstraat te zien Lammen nam de vlag en wirp ze opgeroold in de Vlammende Haard in naam der Emen en onverdeelbare Republiek sprak hij de duivel halen de rok het gaat hier stinken we zullen stikken al wat van de Franse komt stinkt en doet ons stikken zei Lammen als we er bij zo gemakkelijk konden van afkomen als van deze rok en hij opende het raam als de laatste walm van de verbrande uit de Kamer verdwenen was en het raam gesloten dan uit de spiegel bij de tafel plaatsen in sprak vrienden, ik heb je verzocht vandaag hier te vergaderen omdat ik u iets belangrijks mede te delen heb zoals ik weet zijn er iets zeven wagens op weg naar Frankrijk volgeladen met kostbare, gouden en zilveren voorwerpen die de Franse in onze kerkende en in de woningen onze rijke burgers gestoden hebben en waaronder er kunststukken zijn van onnoembare waarden gouden en zilveren keuken met edelgesteen te verseerd en prachtige dreven hebben ze met tal andere schatten meesterstukken onze drijfkunst in vaten te pletteren gestampt of tot staven gespolten niets hebben ze geïrbiedigd om hun rooflust te voldoen en dan nog moeten bekennen dat ze gedeeltelijk in hun recht waren want het magistraat dat niet waardig is aan het hoofd onze stad te staan en altijd gereed is om de sleutels aan te bieden aan de eerste de beste overweldiger die langs de Kipdoorrepoort West binnen te treden om zijn klauw op onze stad te leggen onze magistraat scheef immers dat de Franse er mochten over beschikken om een nuttige gebruik van te maken ter versterking van het grootste werk der wereldvrijheid heet de nacht vertrekt een achtste wagen daar het roofnester klampers dit bouw geladen met een aantal onze prachtige schilderijen meesterwerken der beroemdste schilders ik vraag u of we die zullen laten vertrekken wat willen we er aan doen hoe kunnen we iets tegen verrichten de wagen zou omringd zijn door hussaren zoals de andere wagens en wie hem durft daarderen schiet men neer als er al het werpen op dan zou het nog niet baten zij hebben de macht uilenspiegel was opgestaan zo spreken al de seoeren ze komen hier en daar bij een om als oude wijven te moren maar geen enkel heeft een paar dropletjes bloed in het lijf als ze het woord zoals culotte hoeren uitspreken, bibber is er van schik en als ze er ene zien zouden ze in de mollegat kruipen van angst wil ik u geloven dat gij niet de meeste septie geverdiend wat kunnen we doen weet gij het allen als één man opstaan het zou niet helpen de fransen hebben soldaten en wapens en we zouden opnieuw moeten bukken en uit de vraag der tirannen nog bij te durven te hebben als ik zeg opstaan wil ik beduiden niet alles goed schikst laten gebeuren en wijgen niet openen kunt optreden met listen wijken aan maar, het is waar gezout daarbij toch uw huidwagen en gij die houdt te veel van uw vel wat zouden we moeten doen om te beginnen de schilderijen die luisterland-barbië naar parijs wil voeren hier houden kunnen we dat ik zal het doen en mij wil het helpen dat zullen we ik ben gereed allen verklaarden er zich toe bereid en is er in de onderneming een gevaarlijk posje zijn lammen geef mij het dan in korte woorden lert de uiterspiegel uit wat hij van plan was te doen en het slot zijn de reden luiden maar waar blijven we met de schilderijen als het ons gelukt de meeste van de wagen te worden over het kasteel van katers en wij de Franse niet meer zullen komen zoeken kunnen wij beschikken gevoerd ze er met de wagen heen sluit de schilderijen in de kelders en rijdt al een paar uren verder waar je het rijdt daar in brand steekt en de paarden opjaart zodat er geen spoor over blijft mislukt het spel dan trachten we te vluchten en onze huid te redden gaat dat ook niet dan zullen de antwerpen naast ons in hun gebeden in tachtig zijn sprak langer van tijl om zich langs verschillende wegen naar de kip door poort te begeven de wacht moest even wittigd wezen van het buitengaan van onderscheidende mannen want op het vertoon van een briefje getekend daar kon werd de poort onmiddellijk ontsloten tijdens van die ter stad in gezelschap van Lammen toen de poort achter en was dichtgevallen vroeggoedzak, waar heb je al die vrijgeleiding gehaald thuis hoe dat ik heb nog papieren genoeg zoals je gevonden hebt en die herkomstig zijn van de eerste inval naar Stanskuloten ze worden tansweer gebruikt en daar gewoon is een boesemvriend van mij zodat ik er geen een been mag invinden zijn handtekening na te maken en ik heb het er ook maar gedaan dat spreekt, zei Lammen in het voordeel in een goede zaak poogte ik de handtekening van de duivelnaaboot op de aangeduide plaats maar de baan zich in twee verdeelden ongeveer een uur ver vonden ze te samensweren en wachten aan de spiegel was juist op tijd gekomen want nauwelijks had hij nog eens de bedodige bevelen gegeven en waren allen verdwenen in een bosje, bezijden de weg of ze hoorden de hoefslagen van paarden op de grond dat waren wisten hussaren die de wagen met de schilderijen begeleiden enige ogenblikken later hoorden zij het kraken van de wagen op de baan een schelge fluit ging uit het bosje op en de luisterdanten hussaren en zijn de manschappen de oren en legde de hand op hun pistolen het gefluit liet zich opnieuw horen en het schende officier als of een licht hulpgeroep zijn oortrof hij hield zijn paard staan het bleek dat hij zich niet bedrogen had want hij beval had en luisterde nog met meer aandacht het hulpgeroep weer klok nu krachtiger allen hoorden het duidelijk o secour, o secour werd een geroepen de luisterdanten gaf aan een paar manschappen bevel hem te volgen en, de pistolen in de hand draaden ze vastberaden het bosje in en drong het door naar de kant van waar het hulpgeroep kwam op een kleine opene plaats waarin een weegeltje leiden het welke een binnenweg door het bos geen te zijn bemeekten ze bij het licht van hun landtaren en man die tegengronden lag armen en benen gebonden wat is er hier gebeurd vroeg de officier het licht van zijn landtaren op de man laatende vallen die een van angst vertrokke gelaad vertoonden en wins klederin geschuurd ja, aan vlagde hingen voel mij hier weg wat de gebondenen die niemand anders was dan uit de spiegel heeft ben u aangerand, voeg Barbier bring mij hier weg, op de grote baan smeekte de man met verwilderde blikken de hussaren aankijkend gezet Franse, ik heb vertrouwen in u voeg mij hier weg op bevel van de luitenand werden de boeien van tijden losgemaakt volgens, zei de officier toen hij bij de wagen op de steenwerk teruggekomen was spakt de officier wil je mij nu zeggen waarom je zo bevreesd schijnt en wij u daar gebonden hebben gevonden al de hussaren luisterden aandachtig toe men heeft mij bestolen, creteil de soldaten openen nog beter de oren als men die burger bestolen had was het waarschijnlijk dat hij iets bezeten had en dat was een zeldzaamheid in die tijd dat de mannen sterk zijn gewoomburger uitzag wat heeft mij nu ontstolen zeker voor honderd duizend pond als het in gemunt geld waren geweest aan het worden tijl die soms de ogen de hussaren schitteren was het geen geld nee goud, zilver en edelgesteend houd je me voor de gek kerel waar zou je dat gehaald hebben waar is dat nog te vinden had je het zelf gestolen nee situaia officier dat niet ik had het dood-envouder genomen ik wist waar het zich bevond en bracht het naar de stad om het aan de ene een onverdeelbare republiek te schenken waar had jij het gehaald in een klooster, kinderver waar mijn broeder pater is en waar to van kelke, vase en krone in de kelder verborgen lagen en was veel meer dan voor honderd duizend pond voor veel meer wij moeten de vluchtelingen nazetten zijn wachtmeester kreeten uiten hand en deze wagen hij is even veel misschien wel een dubbele waard beschilder de doeken de dieven hebben goud en zilver we moeten hen inhalen ja, ja, zeiden de hussarem het gaat, dacht aan de spiegel en zich tot de wachtmeester richtende zeiden hij langs kinder moeten ze gevlucht zijn wie mij lief heeft die volgt me, kreet de wachtmeester en sprongt de paard vooruit, kreet de wachtmeester en zijn paard de sporengevende rende hij in wildevaart de baan op in de richting door tijl aangeduid en gevolgd door al de manschappen de latenand geeft zijn een pistol en zond de wachtmeester een kogona die echter zijn doel niet trof om dat uit de spiegel de arm van de officier naar de grond richten met een krachtige spok wat gaat u dat aan, kreet Barbge ik weet wat ik te doen en te laten heb om honderd duizend pond na te jagen laten de keros mij hier alleen met een vracht die miljoenen waard is zo, wat heb je dan wel op die wagen kostbare schilderijen die naar Parijs moeten worden gevoerd en aan de nationale convencie geschonken de vruchten van het Sienie zijn het erfgoed en vrijheid en dit erfgoed moet geërbiedigd worden en daarom zal het worden geplaatst in de hoofdstad van Frankrijk waaruit de vrijheid ontsprongen is ik hoop dat gij deze schalte met Pijs het helpen bewaken en inderdaad de terugkeren die ik streng zal straffen nog langer zelfstand tot hun terugkier zijn tijl en eerder luisterdant wist wat er gebeurde of gebruik van zijn wapen kon maken had uit de spiegel een lang gerekt gefluit op de vingers laten horen en werd de officier door een viertal mannen die uit de boskant tevoorschijn kwamen vastgegrepen, tegengronden gewarpen en gebonden de voormal van de wagen onderging hetzelfde lot de luisterdant vloekte in gezelskap van de kutsier en eind het bosje ingedragen het doet bespijt zijn uit de spiegel dat ik er moet binden luisterdant maar het is doodig daarmee zal het met mij eens zijn ik zal u echter naar enige minuten terug op de grote baan op de boer tegen kracht toebrengen zodat uw manschappen u gemakkelijker zullen terugvinden ik gratu niet op hulp te roepen want honderden meter ze de ontrekking zijn geen levende ziel en, dat is maar licht beter voor u ook want als onze uitgezogen boeren die op de Franse bloedzuigers ten zeerste gebeten zijn hier een gebonden officier van het Franse leger moesten aantreffen wellicht zou het ge een vervelend kwart uur beleven wacht dus calm op uw mannen en groet mij als uw meester de kogo zal uw loon zijn creënt papier best mogelijk, maar dan zou het ge ons eerst moeten vatten en om ons te doen vangen zou het ge ons moeten herkennen huin geverfd en bedragen aller valse baden het is om je veel moeite te besparen als je te antwerpen of in de omtrek opzoekingen zou het willen doen dat ik u dit mededeel hoor ik geen hoefslagen ja, dat zijn waarschijnlijk uw hoezaren die de honderduizend pond niet gevonden hebben en terugkeren verwel, luid het dan en meer geluk in uw liefhebberrij verschilderijen als u nog eens een keuze doet en tijd verdween met zijn makkers in het strak gewas gelaten verschillende soldaten en een vonden de gecoorden luidtend die, zodra hij van zijn boeie ondaan was de paardsprongen creët de baan op de wagen is ons ontstolen, vooruit duizend pond voor de gele die hem eerst op het spoor komt vooruit de huzaren die ben ledige handen terugkwamen en een zo strenger straf vreesten dat de wachtpeester niet meteen was weergekeerd gehoorzaamelen onmiddelijk en de puiden vlogen over de baan het zal te laat zijn sprak uit de spiegel die met zijn de makkers enige meters verder weer uit het bos tevoorschijn kwam onze buit zou reeds in veiligheid wezen lang bleven ze daar op de weg staan bijna zonder een woord te wisselen en steeds met de blikken naar het oosten gekeerd als verwachten ze daar een verschijning gelukt creëteil opeens en hij strekte de Armin oostelijke richting uit ziet kinder een flauwe rode schijn was aan de gezicht einde op te merken de wagen brandt sprak uit de spiegel en op juichen de toon herhaalde de mannen de wagen brandt dat zal ze doen nadenken onze Franse meesters het afrücken de Franse vlag en het kappen de schilderijen nu allen een andere baan op naar de verschillende poorten en niet te vroeg tot deze avond mannen laat ons hopen dat we nog meer zulke tochtjes zullen mogen maken grote belodingen werden uitgeloofd om de daders van de twee aanslagen te vinden maar niemand sprak en men ontdekte niets een ogenblik dacht Dargon aan het tuin maar uit een kort onderzoek bleek dat hij zijn de woning niet verlaten had en de verdenking viel dan ook weg Dargon deelde een paar dagen later aan Arles spiegel mede dat hij hem bijna had beschuldigd de dader te wezen van de schilderijenroof ik laat mij met de gebeurtenissen niet in antwoorden tuin het kan me weinig maken hoe uw landgenoten het hier aan boord leggen en die ze mij met vrede laten dan mogen ze voor mijn pak heel antwerpen naar Parijs voeren met toren en al ik maak dan mede de reis op de kosten van de republiek zolang ik hier iets te zeggen heb zal me nu met rust laten, dat beloof ik u als ik mij nog verdenkt zei Arles spiegel dan moet ge er ook bij vriend Lamme in begrijpen je kunt bijvoorbeeld denken dat hij de Franse vlag aan het tribunaal heeft afgerukt ja, als het u belieft spakgoedzak op half-smekende half-komische toon daar kon schudden lachen te hand van teil gezend bij de brave burgers ik zal op u beide republiek durven stichten als hij hem van later had, zei Arles spiegel het is spijter dat ze de ene een onverdeelbare republiek niet op ons gebouwd hebben Lamme waarom? wel, we liepen in allerlei landen schelden en sprong erin naar een zwaarste steen aan onze halsten hebben vastgemaakt en dan verzoop de republiek met ons het einde van half stuk 13