 Salamlar, vaktınız qəyir, kanal 13 iləyiciləri müzakirə səhatının növbəti yayınından mən və fərəcəvə sizi salamlayıram. Bugün qonakımız Qafqaz, beynəxal münasıbətlər və strateja arışdırmalar mərkəzimin səhdir, mavinin siyasi şəhçi Nazim bəl cəfərtoydur. Nəvəzim, bə, xoş gördək sizi. Xoş gördək, fərəcəvə qan. Teşəkür edirik ki, zamanınızı ayrıq, qonakımız oldunuz. Sizinlə tam da müzakir edəcək bir mövzudayıq, İranın son günlərdə Azərbaycana qarşı apardılı siyasət Azərbaycana, İran sərhədində yer iddiyi qoşunlar təəlim adı ilə bilirsiniz ki, xeybərim Fatihləri adı altında, İran hazırda, Azərbaycana sərhəddə təəlimlər keçirdir. Və biz hər zaman sizinlə İran mövzusunu çox qızıdan şəkirdə müzakir etmişi, əmin əmki növbəti bu gündü müzakirəmizdə hər zaman olduğu kimi maraqlı keçəcək. Söyyhbətimizə başlamazdan əvvəl xayşədərdəm əziz kanal onu çizləcilərini, yaynımızı bəyənsinlər və paylaşdınlar daha geniş çizləcici auditoriyasına, dəli qonakımızın fikirləriye çatsın deyə. Və ilk sualım demərsin, Azim bəyi ondan başlayacaq yaq ki, İran bu hərbi təlimləri keçirməklə Azərbaycana hədə mi gəlir? Bilirsiniz, İranın bu həmlələrinin, yəni, sədəcə bu, mən bunu hərbi təlimlərə də məhdudlaşdırmıyorum, çünki bu sadəcə hərbi manevrələrdən məhdudlaşmıyor. Eyni zamanda Azərbaycan tərəfindən haqlı olaraq saldırı ucum bəya bir provakasiya kimi qimetləndirilən, iqtisadi, siyasi və diplomatik, mativlik gedişlərlə müşahiyyət olunur. Yəni, hərbi təlimlər bunu sadəcə son dövrlər görünən hissəsidir. Məsələn, iqtisadi, mənada provakasiya nəmiyyətli motiflərindən biri İranın Ermenistanı, və xüsusən, Ermenistanı münasibətləri bir tərəfə qoyabləri yeri gələndə ki, iki su verən devlətdir, o çox tərçibədir, Ermenistanı nə qədər su verən devlətdirmək olaraq, o ayrı bir müzakşem mevzusudur. Bir sadəcə Ermenistan deyil, yəni, Ermenistan üzerindən Azarbaycan ərazisi Qarabaqa səki separatis-terrorist quruplara dəstək verməyə çalışması, iqtisadi olaraq bilirsiniz, bu Azarbaycanların İran arasında ciddi mərazılığa səbəb olduğu Azarbaycan tərəfi üç dəfə. Dünən, prezidentin çıxışı ilə nə artıq dördüncü dəfədir ki, Azarbaycan-Iranı xəbərdarıq elədir, bir dəfə şifaya xəbərdarıq elədir. Bu, hələ, muharbədən, sonra olanlardır. Ki, baxın, ora Azarbaycan ərazisi ciddi, ora başqaları girebilməz, bir başa İrana, bir başa etiraz elədir. Sonra, arxasınca yazılın nota verdik. Sonra, arxasınca bəyanət verdik, dünən də prezidentin səviyyəsində açıqlam oldu və bunlar hələ bir başa İranın özünə deyilənlədir. Azarbaycan tərəfi laçın kari dorundan kecitlərlə bağlı, həm ümumi bənə haqışdım ayətə miracətlər eləyirdiyi, həm Rusya'nın qarşısında müəyyən istəklər, tərəplər qordu, Rusya məramlar hədə kətinlə bağlı. Bu, başta prezident olmalıdırə müxtəlif Azarbaycan resmirlərin, hələ düştərin azırı, ondan sonra prezidentin köməsi, hikmət məllin bu hastasından bu məsələr vurgulanırdı, ifadə edilirdi. Həm ümumi kə oradan xaraca üçə məsələli laçları Azarbaycan insansiyonlardan kecitlərlər, hə bil ki, bu söz en zamanda İranada hədəflənmiş sözüdən və son bir netçaydı, bunun bir başa İranlana alakalı hissəsini biz deməyə başlamışıq. Yəni, bu sarıcə hər bir təlimlər bunun sonuncu görünən mərhələsidir. Amma bundan öncə iqtisadi, gedimi şimdi bu həmlələr var, sabataş karakterləyi, bundan sonra bunun yaratdığı diplomatik problemlər var, İran tərəfi bu diplomatik problemləri həllələmək yerinə bizi iddiam eləməkləm. Məşğul oldu Azarbaycan tərəfini ki, S13 rejim mövzunu da biraz da saptırıraq elədi, çünkü Qarabaq üzərindən Azarbaycan'a cevab verməyəni bənə qalqıq baxımından, nə tarixi baxımından, nə diskonşuluk prismlər baxımından, və də o təstəz vurguladıqları Azarbaycan'dan İran qardaşdır, prismlər baxımından. Bu əmələ gəlmir bir də İran'da da böyük bir Türk ehali var, yaradan çoxdur bəz rəqəmlərə görə, və orada bir Azarbaycan həstasiya və təvəri var, orada bir günüya Azarbaycan Türk kimlikinin şurlaşması var, xüsusən gənsivət talı tədbəq arasında. Yəni, Qarabaq üzərindən Azarbaycan'dan hər hansı bir mübaysə, müzakirə, gərkinlik yaşamaq, rəsm-i təyərənin istedi en son şeylərdən biridir. En son şeylərdən biridir. Ona görə mevzunu orada da bərdik, rəsm-i bəyanın attardarda ya da İran'a bağlı müxtəlif yerli və ətta Azarbaycanın içerisində olan bəlzi kanallar vasitəsindən, informasiya mənbələr vasitəsindən, bunu sanki, bunun İran'ın bu etirazlarının səbəbini sanki sionist ya da İsrail nələqələndirməyə çalıştılar. Rəsm-i hərdişlərinə hazırma səklamalarını da özün göstərməyə başladık. Yəni, mevzunu təyəkərik, biraz qalqdil inəlisək, biraz daha lorulundan ifadəlisək, sövbəti fıradaraq, bizi Azarbaycanın günahkar çıxardacaq formada hərəkət edilməyə çalıştılar. Dəbii ki, Azarbaycan tarafıda, ona qarşı öz həmdələrin elədiyi, məsələn, görüs kafan yolunun bilisiz, o peynəxaf yolun bilisləsi Azarbaycanə eləsində etsək. 21 kilometri orda biz normal İran-i hərdində, Rusya-i hərdində, Gördüslan-i hərdində ya da Türk-i hərdində qoydumuz kimi kömriq qoyub, zəhərbiz aslaq qoyub, yəni, səhərz aslaq aslaq qoyub, orda yol belgisi və ya o Azarbaycan qanun belcini nə və beynə haq, qoygun olan nə varsa onlar alma çalışırlar. Ordan da bir böhran çıxatma çalışırlar ki, bu, sanki Azarbaycan İran-i ilmənistan münasibətlərini pozur, sanki hətta bunu bir az daha provakasiyelirək, sanki Güne-i Azarbaycanlı şofirləri qəstən incidir, ki, onlar nə qədə Güne-i Azarbaycanlı şofirləri olduğu qıdası da suali şəhərəti bir, çünki ondan bağlı da müəyyən, iddialar müəyyən tezislər var, ki, onlar əsində Azarbaycan Türkləri deyil, böredilmiş və ya əttalatın bağlançı olan kirləri filan kimi iddialar var. Bütün bunların əsivəsində, bütün bunlar əsində hərbi manevralardan öncə gələn bir şeydir. Hərbi manevralardan öncə gələn bir şeydir. Hərbi manevralar, bu biraz əvvəl orta qoydumuz mənzələnin sonuncu istəsi deyi ki, onun alb, həm zamanlaması, həm adı, həm də mevzusu baxımından məsələyə baxdığımız zaman ciddi problemləri özündə daşlayan bir şeydir. Zamanlama Azarbaycanın İrandan bu sərhətlərlə bağlı, Azarbaycanın bəniha sərhətlərlərlə, hərmət eləmət tələflərini, norta şəkinində, əsmi açıqlamalarla və iddiyi dövürdü, həyata keçidir. İki, ad, həybərin fatihləri adı İslam tarixində mühim bir adı, həybərin muharibəsi basımdan tarixində o müsləlmanlarla, Yahudulər arasında bir muharibəni simbollaşdırır. İndi həybərin fatihləri adı verərək, bu adı qoymaq əsində bir nəbi məhsaşdırı, Azarbaycana da məhsaşdır ki, həm də Azarbaycan sərhətlərlə bu baxımdan önəmlidir. Üçüncü, zamanlama baxımdan önəmlidir. Bilirsiniz, Azarbaycan torpaqları təxminən 30-50-di elmən işqala altındaydı. İranın orda mən atışlası bir dən hərbi təlim keçirdini qatırramıram, 30-ü ilçərsində ki, hərvi, çünkü arazın butayı İran paradigmasından, İran perspektibindən baxanda həm qonşudur, həm şiya qardaşdı, həm Müslüman ümumətinin bir parçasıdır, həm də Azarbaycanla bugünkü İran tariqı perspektibində ortaq tariqa, kültürə, mədəniyyətə mayalik insanları, yəni bu bənə də ortaq kültür özləsindən, mədənət özləsindən pəstirən gələrdir. Yəni, İran perspektibindən, xüsusən, rəsm-i tehrandan baxanda, bu tərəfdə işxal varken, o biri tərəfdə, İranın öz tərəfində, buna həransı bir naradsıqınlı olmaması, hətta İran resmlərini xüsus keşfiqiyinən, Qarabagın talan edilməsində, İran'daki bəz işqüzarların xüsusi rol oynaması, bu, bizə bəllin məsələrdir. Qarabagda ki o daqdıcılığa baxanda, ortaq sadəcə elməni bandallığını görməkdir. Orada, eni zamanda, rəsm-i tehranın görüntüsünü görmüş oldu. Eni zamanda, rəsm-i tehranın, bu proseslərdeki rolunu görmüş oldu. Hə, bunu hə, və bir tərəfə qeyd eləməmizi yələkir. Yəni, bu üç məsələrdən baxanda, İranın hərbə məliyyatları, həm da Azərbaycanı azad edildikdən sonra etməsi, çoğalış hərəti doğurur və doğurması da normaldır. Yəni, unutmayax ki, Azərbaycan, bu yeni İranın arazın, Azərbaycanla sənəd olan ismə, hərbi manevralar həyətə keçilməsidir. Hərbi güzcənlərməsi yeni deyir. Yeni hərbi güzcənlərməsi. Muharbənin sonuna doğru, orada geçilməşdirirəm. Muharbənin tam sonuna doğru ki, Azərbaycan artıq fizuli, Cəbranyəl, Zəngilən qəttini azad eləmişdir. Bu hərəkətlili yox vaxta var. Hətta İran resmirlərinin bəziləri, yədə İran resmirlərlə bağlandır olan bəzi gruplar məyən aslamalar verirdirək ki, bizim sərhətimizdə bir bomba tüksənə biləm, neyin yəri, nə var, arıq, o şəkildərə qatırırsız elə Güngül varı kətik dələməyə çalışırdırlar təbii ki. Bizi gün alamdırırlar, orada terroristər var filan. Bütün bu dedilərinizdən belə bir tətikəyə gəlmək var ki, İran, Məhz, Azərbaycanın Qustaf günlük vətə Muharbəşsindən sonra topaqlarda düşkaldan azad etmətdir. Artıq əlinin gücləməsi və dünyaya da həm Çinin də, qonşularına göstərməsi ki, Artıq Azərbaycan gücləmmiş bir ölkədə dünün güclü ordusu var, problemlərini həllədə bilər. Yəni, bu halından İran çox naraq olun. Amma diyen bir sərhətdən də belə bir ektimal etmək olar mı ki, İran, Məhz, yeni yaranmış vəziyyətdən, yəni, vətə Muharbəşsindən sonra Azərbaycanın Artıq Tövb, Tövb, Tövb sahibi olmasından başqa əriməni standan yeni bir münasibətlər müstəfsirə girecəyəndən əhtiyyat edir mi? Çünki bu zaman bilirsiniz ki, irmiyyətdir, yani 30 lirə yaxın işxal zamanında İran, Irmenistan'a sözdə blockada olmasını səbət qətirirək, amma yeni şəraik artıq bəyan nəmədə də yəni, qamunikacaların açılması, zəngədir karidoruna açılması və digər məsələlərdən İranın narhaq olması səbəb deyir mi? Ki, məz bu cür narhaqlaqını bir üzə verir. İranın son qərginlikdəki rolunu, mən bir neçə, yəni, yanaşmasını, mən bir neçə qarabağlı iran? Bunlardan, yəni, sabapları sırayla sayacağım amma çox qısa hə, bəli Yəni, qısa, təzişəkilində çox qəcər bunlar, enirsiz, yəni, zamanımızda qısa əslində yəni, bir qarabağdan başlayan qarabağ muharibəsi və sonrasındaki proseslərdən və sonrasındaki proseslərdən İranın necədələr muhavvizənatı sarsıldı. Çünki qarabağda ki, işxal İranın müxtəlif imkanlar təmliyindir. Və elmərisində nar azarbaycan arasındaki münaqişə. Azarbaycanı zəhivsaqlı yırdı və azarbaycan həm azarbaycan resmimi qası, həm öz ölkəsində ən böy təlkəsli problemini, ərazı bir tövləyini əl eləyə bilmirdi. Həm də İranın əlin də belə bir bu birinci baxımlə, yani İranın zəhiv qonşusu olurdu və bu zəhiv bir qonşusu İran üçün maraqlı, diki maraqlarını burada daha yakışı maksimizi eləsəsin. Diğer tərəbən Ermenistan'dan, azarbaycan arasındaki münaqişə azarbaycanın diğer bölgəsi olan Naxçıvanla ən gəllirdi azarbaycanın İran'a məhkum eləyirdi. Bu baxımdan bu da bir üstünlük verirdi. Diğer tərəfdən Ermenistanın azarbaycanla müharbəli halda olmazdı, müharbəli halda olmazdı. İran'a, Ermenistan üzerində də müəyyən imkanlar. Həm iqsadi, həm siyasi, həm psolojik imkanlar yaradırdı. Beləcə İran, azarbaycan Ermenistan arasındaki bu məsələdən qafqazdaki öz varlığını güclendirmək. İqsadi, siyasi varlığını güclendirmək için. Fırsətlər əldədir və bu fırsətləri də istifadə deməyət çalışır. Bunlar sadece qafqazdan bağlı olan isəsin. Diğer tərəfdən İran, qafqazdaki regional güzbalansında, Rusya, Türkiyə, İran güzbalansında zaman-zaman ənənə bir Rusya siyasətinən paralel hərəkə dəliyərək Türkiyəni və burada proseslərdən uzaqlaşdırmağa çalışırdı. Türkiyə, azarbaycan zaman-zaman gördüslən qətdini zəiflətməyə çalışırdı. Bu mənə də, bu xəkəyini zamanda qərp qətdinin müttəfiqi və ya qərp nəm daha iqşimi nasibətləri quormalaşdıran bir qətdidi. Diğer qətdinin müqaçədə ona da manevralanını daraqmış olurdu. Amma ən önəmli məqamlardan biri İran özünün daxından qanəqların məsələrdir. Çünki zəif azarbaycan İranın rəşmi tehran üçün bir üstünlik idi, nəyə görəm? Çünki İran, qarabağ muharbəsini azarbaycanın problemlərini səbəq və bəhana göstərərik öz ölkəsindəki güne-yazarbaycan etniklərə xüsusən güne-yazarbaycan türklərinə yönəlik təzdiklərinə səbəq pabırdı və onların milli inkişafını əngəlləyici bəhanlər ürətdir. Məsələn, onlar azarbaycan türk milli, devlət, müstəqillik şuuru kimi şuurlarla bağlı o milli hərəkətə orada fədaq karlıcsa mücadir edəndə İran rəsmi tezisi buydu. Nə azarbaycan, nə müstəqilliyədə siz müstəqil devlət quranməsiz nə milli şuur, nə milli devlət o istiqaməktə baxındə qüzey qüzey azarbaycanda bir devlət qurulup özlərinən zəif ərməniləri belə uda bilmirlər azarbaycan ordusu muharbi eləyə bilmir azarbaycan cumhuriyyəti həm iqsaadi həm siyasi problemləri olan bir sistemdir. Yəni, İran da yaşamanız azə hansısa bir başqa ölkən qüzey azarbaycanın parçası olmaktan daha yaxşıdır, bu şəkildə. Yəni, biz onlardan daha yaxşıdır. Ancaq bu qarabağ müharibəsi rəsmi teyrənin bu əzbərinlə darmadan elədi. Azarbaycan ordusunun həm də qələbələri qarabağ qələbəsi və bu qələbəni çox muhassi silahlarla eləyə bilməsi. Azarbaycan xalqının bu müharibədə iqtidar ilə müxalifətilən ciddi və həmrəli içərsində olması. Yəni, ki, müxalif ruhulu və iqtidara yönəlik sərk təngi yanaşmaları bilinən azarbaycan medya mülumayindələr və ictimai fikurlarının bu prosesdə nə qədər fəal və milli mənafələr doğru nə hərəkət etmələr ya, bunlar tamamen otomatik və içsən yalanda qulardan başveriridim. Ən biləm ki, o cümunalistlərdən biri dəssisiz və bu həssasiyyət özün çox müthiş formada gösterdi bir nevi azarbaycan qalqı, dəvləti və ordusu bir bütün halinə gəldi və qarabağında bir uğurlu gələbə el dədildi. Artıq rəsm-i tiyaranın elindən bu təzistər çıxtı. Təbii ki, bütün bunlar olunca və ondan sonra da İran bu muharibədə oyundan kanar vəziyyətə düştü. Çünki ənənə bilərək Ruslarla, Tükslərləm Ruslarla mələk edildi. Çünki bərabərə gedilədi. İran ka işin prosesinin kanarında qaldı. Külüs el-Mənistanı hərbi yardım edərkən o vasitəsi transit yollu oynaması da və buna güne yazarbaycan tükslərinin verdiği reaksiyalar İranıq giddi şəkirlərlə, naracılığa düşar elədi. Üstəlik, mənim fikirlərməmdən burda bir də təzislərləmdən biri bu dükü. Qarazın öz sərhəddinə qoşun yəritməsinin əsas səbəblərindən biri də Qarabağ muharibəsi dövründə oradaki sıradan vətandaş güne yazarbaycanlı şəxsin vətandaşın. Yəni bu çantlıyı Qırda ticaretçi İran siyasətləm məşğul olmayan onlar da bir Qarbaycan və bir Qarabağ həsm-i təyrəndə bir naracılığı yarattı. Bu hər bir birliklərin iki göz göstəryəsi varsa biri öz ölkəsində ki, güne yazarbaycan əsasiyyəti olan, milli əsasiyyəti olan, yəni öz vətandaşları. Yəni, olara da bir qorqu verməyə çalışıq. Nazim bəyi, deməyi olarmıq ki, yəni yəni, sizin fikirlərinizdən yola çıxaraq mən sual vermək istəyirəm ki, yəni, bu bütün əsas verən qadisələr proseslər üstə ilə də son Iranın təlim adı ilə azərbaycan məzilən qoşun yerikməsi, o demək siyrmi ki, Iran bu şəkildə özünü gözə soxmaqa, yəni, nəmən adı gözə soxmaqa, ya da salmağa çalışır ki, yəni, mən bu bölgədə varılıcım var, mən onu da bilmərsiniz. Yəni, yaranmış Riyallıxta, çünkü əvvəl qeydilir, biz iləmində Iran'dan diplomati qəlaqələri sürdürürdük qurşulu qəlaqələri, yəni süsbüc siyasi sətdir, yəni beynəxat münafibətlərdir. Amma tədək içimizdə hər səman Iran'a, Ermenistan'a ettiyi, yardımdan dolayı bir inciklik vardı, sizə qeydilədiyiniz ki, midin qardaşlarımız orada 30 milyondan çox adrbaycanlı var, tarifimiz bildi və s. və s. Amma biz Iran'dan süsbücəldiyi dəstəyi biz içmaq dövürmədir. Və hətta Qaraba münavişəsi bu oyunca da sizdə qeydilədiniz ki, iç bir zaman orada yerik məyət Iran məhz vətəm müharibəsi, qüsusbücə, vətəm müharibəsi ərdində, azərbaycan ordusunun məhz, əramla, sərhət və yeriləşən rayonlarına azad etmə, uğunda, farlan dövüşlərdə da oraya orada yerikmişdir. Yenəki bələ, nəngsə, yəndirmək, o da bir uyağrıydı. Və son hadisələrdə də İran artık dəmi olan müthib başa düştü ki, yeni situasiya yaranır burada Türkiye'nin faktırı artmaxtada Türkiye-Azerbaycan münasibətləri keç olmadıq və də yüksək səviyyədədir. Rusiya-lən, Türkiye-Azerbaycan üç bucağı daha da mövkəmləni. Və üstəlik Elmenistan da yeni yaranmış vəziyyətdən Blakada'dan çıxmaq üçün həmin bu Türkiye-lə münasibətləri yaxşılaşmasına bilirsiz ki, öpən günlər paşınyan belə bir açıqlama vermişti ki, Erdoğan'la görüşmək istiyi, razıdı, Erdoğan da də denirsiz ki, bu taci görüş yox, bəlli dişətlər əsasında olmalıdır. Yəni, o da maraqlı təkliflər olacaqsa, müzakir ediyiz, gələcəyiz, gönəlik bir şeylə nəticəd edəcəyizse o zaman olar. Yəni, bax, bütün bu sadaləsımız məsələr o deməkdir ki, İran bir nədə qolqur ki, bölgədəki rolu zəibləstin və ona görə də bu tərlədə keçirdir ki, mən varam, siz məni unuda bilmərsiniz. Yəni, mən də burada sıfaxda olan bir ölkəyə. Bəfəq, xanım, yaxşı urquladınız bir məqama. Mən əslində İranın bucünki mövqeyinin daha doğru anlaşıla bilməsi isim bir az əvvəl İranın tarixi son 30 yılda bölge siyasətindən bəsələmiş deyik, oradan bir də Qarabakh muharbəsi dövrünəm bəsirək ki, Qarabakh muharbəsində Ermenistanı dəstək vermək müəyyən bizim xəbərdarlıqlarımız ondan sonra Güney Azarbaycan'da ki, milli hərəkəatın fədə açarca prosesdələki rolu oradaki xalqın siyasətindən məşğolmayan xalqın Qarabakh'da ki, Azarbaycan olsun, zəfər qarşısında ki, insani hissiyatı, çox ürəktən gələn hissiyatı Tehran'da çox ciddi bir narahatçılıq və narahatçılıq həm də biraz ciddi şəkili bir qorku ən dişə yarattığı açıqsası Bili siz çox Güneydə çox milli hərəkət məyyən Ermenistanı gələn məyyən hərbi sursa təparan maşınların yandırılması filan, o prosesdələr təbrizin, fətta Tehran özündəki mitinglər filan İran'da ciddi bir şey yarattı və bir də muharbənin qedişatında Əzərbaycan tərəfinin qəlamlı qələmələr qazanması artıq məsələri aydınadığı Rusya'nın bu prosesdərdəki mövqeyi biraz əvvəldə ediyimiz İranı o muharbə dövründə ənənəbi mövqeyindən geri çəkilməyə hətta İran qardiştərin azirinin mavini, araqçini başıya gündərib onun üzərindən həm da əzərbaycan dilində əzərbaycan prezidentiyin ən əlmət və qələbəmizi təbrikələmə məzburiyyəti ətiyyazı yarattı, İran'da muharbədən sonraki dövrü ən ondan sonraki dövrü mən iki isiyarlan bir muharbədən muharbə dövrünü ifadələdik öncəsini ifadələdik sonrası keşdiyimiz 11 ay və son bir ay keşdiyimiz 11 ay də əzərbaycan tərəfi qafqazda Qaraba muharbəsindən sonra yeni bir paradigma ortaya çıxdığı yeni bir münasibətlər sistemi əzərbaycan tərəfi, türkət tərəfi ətta əzərbaycan rüsyə tərəfi qafqazda işbirliyi əməhtaşlıq ətta zaman-zaman Pashinyan da əlmənsudan prezident başına hazırıdə Pashinyan müxtələrif rəsimlərdə qafqazda sür sayfəsinin açılmasından bəsilədirlər o əsrbaycan tərəfi əməhtaşlıq platforması təklifələdiyi ki, oraya Iran da daxil idi Gürsüstan da daxil idi və diğer dördə ölkədə daxil idi bu şəkildə ancaq Iran dəhsində başta bu proseslər üçün o fırsatlərdən istifadə etmək üçün əmlələlədiyi, biləsiniz Iran qalcışlar naziri Çöhnə qalcışlar naziri Recona səfələdiyi bütün ölkələrinə görüştüyü və bu istiqamətdə məyəmələlədi sonradan xüsusən bu mavzəkərlərin qəlişinə mələli bir də Iran müəyyən iddialar var Iranın mövqeyində sətləşmələr gəlməyə başladı yeni prezident çeskirləri və sonrasında Iran bu proseslərdə ki, rolunu daha da genişlətməyə daha da iddialı olma xşəkilində ə, ortaya çıxma əsrbaycan çünki Iran təsəb edir ki Reconun önəmli gücüdür gücür sistəmə Rusya inan Türkiyə inən balanslı şəkildə yansımalıdır Azərbaycan ondan hesaplaşmalıdır filan gəlməyəm, bunun əzər alma aldı filan o şəkildə düşünür ki, mütlətçi olmalıdır hətta məyən tələplər qoyubuşu biz Qarabağda investislərdə yer almaq istəriyik azərbaycan da təbii ki, məyən şərtlər və çərçivədə o, Iranın son dövrdəki bütün siyasəti azər olaraq orda məyən şeylər qoyuldu Türkiyə məsələsində qışqanslə açıldı zəngəzir kari doruyla bağlı məsələrə əngəl türətməyə çalışıldı bu, radikalılar gələrinən sorda da o, biraz daha Iran şələdi Iran çalışıcı prosesi 11 ay bu öncə prosesi çalışdı ki, ləngistiyin, etrazlar eləsin diplomatik gedişlər eləsin filan və bu prosesdə özünü sizin deyidmişim mən də varamı ola bildiyincə bölgənin gündəminə qoymaqa çalışdı azərbacan tərəfi, normal türkə tərəfi də, buyurun cəlin şeylin, ama İran daha iddialı olmaq istəyir daha çox üstünlülərlə girmək istəyir prosesi hət, təbəki nə, səbəb nədir baxsırda deyirsiz ki, daha sərf üstünlüklərlə, çünki sonunda bu bölgədə nə kimi sərf üstünlüklər əldələmək istəyir bu üstünlüklər eləyip Iran uculənəcək, çünki biz görür ki Iran 30 il boyunca azərbacana dəstək verirmi amma yeni yaranmış vəziyyətdən çarılı çıxmaq üçün bütün bu həmlələr Iran'a nəkim bir avantaj, elini daha necə mətkəmləndirəcək, çünki bundan azərbacana qemriki olması istimalı var Iran düşünür ki, Iran düşünür ki burada həm azərbacana həm də Ermenistan'a susən azərbacana yönəlik məyən təyətmalar mənim böhrimi qəbul elə filan mən regional gücüm daha gücünü dəvlətən filan o iddianı azərbacan üzərində göstərməyə çalışır Ermenistanın ona mahkumiyyəsindən qilas olacağını düşünür azərbacana zəngəzir qaridoluyunan həm Iran-i Ermenistan münasibətləri də problem yaranacağını düşünməklə bərabər həm də kirləşi ki, Ermenistan artıq ona məhkum olmaxtan, asıl olmaxtan çıxacaq sünki azərbacanla bədgün türkçelə münasibətləri normallaşan bir Ermenistanın ilanı asıllıqı qalmayacaq hələfsürsən, dünyanın əhəmiyyətli güzlər tərəfindən sanksiya məhriz qobraqılan bir Iran Ermenistancın cazibə mərkəzi olmaxtan çıxacaq, dolayı sələ müharibədə gücülü bir azərbacan bə bir o azərbacanın türkələ qurbə məhşdaşlıq türkənin bölgələki fəyallıqı bu prasədə Rusya nın türkçə azərbacan, Ermenistan üzüstürəm, türkçə azərbacan xəttiynən bərabər qafqazın xəritəsini yenidən dizilməsində roll sahib olması və öz fəyalı olun göstərməsi kremliyin Putin-i idəvdiyində və Ermenistanın da paşinian üzədən bu prosesə qatılması qurda bir oyun oynanır, Iran oyunun xaricində qalır kimi mələ bu təşkiləri vermişdi azərbacan tələbləri dizəngəzır Qaridormun keç kimsəyə bir təşkil formalaşdırmadığını də də Iran təhdid alınır də ki, Iran sistematiyyə elə bir sistematikdir ki, biraz özündən xofruldu sistem Yəni, haif xofluğlar Hocam, gəlbə bir dörük haif xofluğlar, çünki Iran 30 il işxal dönəmdə azərbacanlar əslindən, yəni, əslindən rejiminin mahiyyəti əfəq hanım, Iran rejiminin mahiyyəti daxil də qaptan qurqur ətrafda qonuşularından təhdid alqılıyor əh bu psikolojik matibasiya özüm fəal göstərir və Iran əh Türk mirasının üzərinə oturub özür rejiminin və bölgənin, mümətən islam dünyasının əm iddialı devləklərinə birini hesab edir əslindən, bunun da bir keyi var, bu rolu var kama oturduğun miras, Türk mirasıdır o dedilər 60 şirr çövhəti də əslindən, İranda azərbacanlar üçün deyilir 60 şirr orda azərbacanlara deyilən ki, azərbacan 60 şirdir İran etiratur, bu termin 10 bin istifad edilir Bütün bunlarla birlikdə düşünülən də İran son 11 ay uğraşdı ki haqqı olmayan qafqazda ki, yeni dizaynda haqqı olmayan üstünlilər əldələməyə çalışdı təbii ki, buna bunlar verilmədi və son bir ayda İranda son bir ayda İranın yanaşmasında, çox ciddi bir gərginli yaranım çox ciddi bir fəalıq yaranım xüsli fəalıq və bu fəalıqın də səbəbi mənim qəna etim mən həm mənim qəna etim qafqazda ərimənistan, rüsyə və türkənin mativasiyası dəstəyi, əməh, taşdıqı təşvigi və yeri gəldin də ərimənistanına yönədi təziqi ilə bir yeni format hazırlı yıllar və İran bu formatın dışında qaldının fərqindədi, bu müqabilələr fərqindədi ona görə o işi pozmağa çalışır şimdi, arz öləsəz o çərçivədə sualı olsa o çərçivədə istiqaməti davam eləktirəmim, daha açarım ki mən pozmağa çalışır dediniz amma həmin o nə kimi, yəni pozmağa çalışır nə ticəni olacaq nə kimi həmlələrə başvuracaq o sualama keşmədən əvvər stiyərdin baxilən, sizin sözünüzdən bir rəli çıxaraq belə bir xəbərlədə bunu da fikirini stiyərdim sizdən bilirsiniz, ötən günlərdə kehranda, iran və ərməstan xarcişlər nədir, ilgə mətbalkanfransında aradət mizayanın ura səfəri zamanı amir abdolla hiyan belə bir açıklamalarda bululub ki, iran yeni transit yolunu bərpa olunması, yəni yeni marşutların iki ölkənin nəbiliyat vasitələrdin rahat hərəkət edə biləcəyi üçün yeni marşutların üzərində çalışmaqları və məhsdə bu son hadisələr azərbaycan hitrları icazə vermədiyik, hafru kütüməki qoydu, yəni bax bir yandan iran çalışır ki, bölgədə bu onşus olan azərbaycandan yeni yaranmış vəziyyətlən istimadə eləsdir amma diğer yandan da, bax illərdir, yəni illərdə deydiyimiz ən aziz son 30 dildə hər tür dəstək görsətdiyi işxalçı ərmənistanla ilə başlıq priori çiziklərinə çizik ondan sonra yenə də sianistlərin canıvı qaqqazda aktivləşmətini sözə artı, yəni altını çizirək, və yanatlar verir süsüləmiyiz qurupunun həkirar, canıvı qaqqazda ərmənistan dan azərbaycan arasında bu yaranmış vəziyyətlən gəlb olunması inan bağlı yəni bu çövb bizim üçün artıq işlənmiş əkirar olunmuş açıqlamalar verir bu şəkildə İran nəyə nəil olmaq istəyir yəni nə istəyir, bir yandan bir şey var bir əldəki qardu tutmaq məsələrdə həm ərmənistanla işxalçı dövlətə dəstək ver, yeni lahələr üzərində işlə bir yandan da dəkir, mən də istəyirən yeni yaranmış vəziyyətlən yararlanın mən də orada bir rov alın mən bəxə qarın son bir ayda başmasının regionda baş verən son dövlər susun əməlli başda aydın görülən bir proseslə yaxından əlaqalı olduğunu düşünməm yaxından əlaqalı olduğumuz o proseslədi baxın, son dövlər azərbaycan prezidentinin açıqlamalarına baxanda iki əlmənistan prezidentin başına azirin və diğer rəsmilərin açıqlamalarına baxanda rüsyədən gələn açıqlamalarına baxanda türkədən gələn açıqlamalarına baxanda hatta miz qurupundan gələn açıqlamalara baxanda bələ bir, mən də belə bir fikir çox qəna çox küçülənir ki azərbayc və son ordaqda azərbaycanın əlmənistan azərbaycan prezidentinin başına azirinin görüşə biləcəyən bağlı iki tərəfi arasında qarşıqlı yaşılışıq gələn açıqlamalarına baxanda mən də belə bir qanaq formalaşıq ki ondan görəm ki azərbaycanla əlmənistan arasındaki sül müqaviləsi bizim təxmin elədiyimizdən daha yaxın müddətə həyata keçə bilər yani müqaviləyən bağlı yətərincə iş görülüb ki tərəflər həm də ən yoxarı səviyyədə görüşməyə və bu görüşmənin həyata keçməsi için həm mis grubunun fəallıqı var bu hastətiliyi həm gürtistanın bu hastətiliyi var sanki bir bu görüş olmağı üçün hərə bir mübarizə parır ki mən həm burada tövvə verin burda ki, sonraki qəlinlərdən mən də faydalarım baxın görürsüz gürtistan fəallaşır mis grubu fəallaşır Rusya proseslərlə bağlı yəni türkçədə bir söz bir mağanı var bayram deyil, seyram deyil eniştən bəlini öptü şimdi nə oldu da ki, son bir ayda bu yoğunlaşma artıb azərbazan tərəfinin verdiyi məsajlarda paşiniyanla görüşməyə yaşılışıqlar elmenistan tərəfində enişə kildə azərbazan tərəfinin rusya yönəlik nalazılığında nəcə müsahibədir prezidentin müsbət qeylər var sochi də rusya və türkə prezidentəri bir görüş keçirlər o görüşmə çox məhdudu açıqlamalarla yadaq alabilirsiniz 2-3 saatlik görüşürsünüz dəblət başkanları baya bir görüşdər keçirlər amma o görüşdən sonra demək alakalı bir açıqlamalar çok marjinal qalır amma, məsələ dün ə dənap prezidentin dəki görüşdərindəki amma əmdikəmi cəlbələdir sochi də azərbazan ərimənistan münasibətləri də görüşülür mən də bu prezistən qəbbəl dəmək ki bölgədə önündür bir şey hazırlaşılır mən ammızın gözləntisi olan şey sürmü qaviləsidir ki, sürmü qasina vaxt olacaq mən açıqsası sürmü qaviləsinin həm texinik istəsi həm siyasi istəsi ilə bağlı çox pərdarqasında çox iştərin qəttini hərdasa hazır olmağa yaxın olduğunu düşünənlərdən bu açıqlamalara bakanda baxın, hər kəs fəallaşır eyni zamanda sürmü qaviləsi eləktarları da fəallaşırlar ki, bu prezistən kimlər fəallaşır əlmənistan'da revaş ister sərstarksiyan durub dururken durub dururken deyil də prezistin cəsində azərbacana sataşır bir de siz azərbacana sataşır onun da alınca qoçaryan dünən üç saat yarımlıq mətpat konferansı keçirdi o mətpat konferansında mənim dikkatimi üç kez istəkdi, yəni üç saat yarımlıq mətpat konferansının üç tənə kezisi vardı bir, qarabağda ağzı etmədiyimiz qələrlər alınabilər ikincisi bu qararların məsuliyyəti rüsyəyə aik deyil üç, bu işin sorumuzu paşinləndə sanki biriləri qət belə deyil deyir, bu sanki fırtına öncəsi qalqa qıran, qət aranı satıştaşlayıq, daval düşəcək, kan düşəcək satıştaşda olmasın bu işin, bu kan bizim üzərimizdə çıramasın sanki masquadan biriləri susu bir şeyinə bu şeydə bu oyun bozanlıq eləməsiyyəm bu proseslə bomba qoymaq istəyənlərdən biri deyirandı İranın son bir aydır bu proseslərdə diplomatik olaraq hərbi olaraq siyasi olaraq hətta denil lideri səbiyyəsində Twitter üzərindən məsajlar olaraq açqamalardan bakan kən mən o mənzələrin görəm, ə burada mənim dikkatimi cəlbəliyən çox maraqlı bir şey var hamleinin tweetlərində də cəlbəliyən bir məqam var baxın çox maraqlı bir şey çıktı ortalaraq Ə İranda bu proseslərdə ən fazla köylün qoylanı ölkə iravandı çünki onların azarbaycana yönəli real mənzələsi aydındı azarbaycandan bu proseslərdə son bir ildədə zətən yanlış yaptıqları zəbacan tərəfi o yanlışlara qarşılıq irana xüsusi bir imtiyyasi veriməməyə çalışır azarbaycanın bu proseslərdəki irana yönəli mövqeyi məlumdur türkərin bu proseslərdə iranla münasibətlərdə tehran olan bir gözləntisi yoxdur muharibə dövrünün son bir ildə iranın masqadan gözləntilərlə darmaduman olduğu başta mənzələ çıxdur masqada parafima dəyişdirdi ildə orda ən çox küvəndi irabanıdır və çox maraqlıdır xamniyinin tibiti qardaşı qardaşa quyu qazmaz orda iki yozun çıxdur ki azarbaycana yönəli bir məsajdur amma məsaj zətən orteya atılmışdır o ortaya atılan məsaja da hərə öz reaksiyasının gözləndir azarbaycanın mənreaksiyalar gözləri dünə məsinin səviyyəsindir iranın şərq qərbindəki qonşulara qonşulara bölgədə baş verənlər əlmenistananda məsajdur pashinyal litvada idi otivit atılanda litvada çox maraqlı bir açıqlama verdi yaxıncı qarşınıza çıxım dədi ki, iran əlmenistan həs bir zamana irana qarşı bir xayanaqca səvdələşmənin kərsində olmuyor çünki o nəydi iran şüphələnir ki əslində şüphələnmir iran düşünür ki, əlmenistan, azarbaycan, russia bət, türkiyə çəzə düşünmür məncə artıq bilgizə sahibidir ki bunlar birləşib bir suyum qavrəsi imzalarlar, iran bu prosesini çanda qalır, irmenistan zaten russia, türkiyə iranın prosesi bəlmirdilər azarbaycan da o iranın o məvqeyi səbəbinən bu prosesdə iran istirakələməsində razı olmadı, türkiyə şüphələnlə də istəyə verirdi fransa kimi o prosesin xalilcində sakladı iran sadece güvenirdin iraban üzərindən bəşənə səhəliləsin iraban indi prosesə qoşulub iran düşünür ki, irabanla xəyənət elə və bunu irandaki mətbaat agentlər vasitəsindən bu informasiyanı yazıllar, iranına də məsəl gönlərlər ki, siz bize xəyənət elədiyiz bəşənət elədiyiz paşıniyanlar lütfəsindən ona cəddi ki, bizək bir xəyənətin içərisində deyilik bu sade ki, ondan qalmır iran görür ki, proses müqafilə imzalanır və iransız imzalanır iransız imzalanır və həmlələrə dəvam elədir baxın dün ənlərimi, o zaman, prezidentin maraqlı açılamalır ədə cəbranədən maraqlı açılamalarda ən həmmiyyətdir, karakteristik hüsusiyyətlərdən biri irana yönəlik sət reaksiyyı hər bir onu istəyərdim ilk dəfə edin 30 il ərdində ilk dəfə edin bu sət reaksiyanı məlid rəst oradan sizin sualınızı tıqamətində daha genişlədir, amma qısa sonra demək ki, azərbaycanın dün ənki, azabızdan prezidentin dün ənki reaksiyaları, sərisaksiyana reaksiya, irana reaksiya bütün bunlar və azərbaycanın dinsiya yaxşı qonşuları türküya, rusya rüferansı bizə hətta cebrali istimahiyyətlə görüşündə deyibkətdə rusya, türküya, azərbaycanı, irmənistan kifayətli, qoşulan qoşulsun, qoşulmayan qoşulmasın sıqamətdə bütün şeylər əsində mənim bəyaxtsə dədiyim şeydir ki iran bu müqabiləni müqabiləni pozmanqs değil pozmanq üçün bitərətən azərbaycan üzerində azərbaycan iran bu müqabiləni pozmanq istəkisin pozmanq üçün müqabiləsi bizim üçün həyata önəmlidir qarabağın azərbaycanın ərası olduğunu irmənistanına qəbul eləttirəcik sərhətlərimizi məni nəşirəcik və irmənistandan normal qoşuq münasivəti və qafqazda normal bir su sərfəs azazıya iranın bunu sabata gələməsi bir başı azərbaycanın bir nömrəni milli marağına ziddi prasist buna görə azərbaycanın tərəfi bunlar bu bilik diyer tərəfdən marağı şəkildə iran prosesi pozmanq olsun irmənistanına münasivətləri fəyallaşdır baxım dün ən aran mizayan təcrül olaraq təhəna dəvətə olun təhəlanda görüştər olun o görüştərdər sonra o yetmiyip iran təhəkəslik iranın irmənistandaki səfirli tən dəvət alın irmənistandaki təhəkəslik şurasının armin qriqonu yaran görüşük görüşüklər, yəni bu şəkildə bu sədəcə sizin belə qəbəl gediniz ki, orda da irmənistanı fikirləm vasqətilməyə çalışırlar ki iransız bu işik görmək bizi də prosesin içəsinə qaq oyun pozandıq elə sərh sarxistiyan da, bu oyun pozandığın irmənistandaki imkanları qosaryan da, masquada kim məyən imaya dərl vahsəsinin ilə bilməsən də bu işin sorumlusunun rüsyə olmadığını ifadirət, ki, paşın yan da belə şeylərdən də bu işin yıxır rüsyanısdır, hə yəni kimsə dəvələcək o dəvəlmənin günahkarı rüsyə olmamasını səhəm təmin edə ilan bu prosesi pozmaz dəyir, baxın indi pozmaq üçün azərbaycanı məyən təzqlər eləməyə çalışsa azərbaycanı sətriyər sədəyir sonra el mənistanla müzaklələr başlayıb çox yoğun müzaklələr gedir xamni elin o tibikləri səhzə azərbaycanı yönəlik deyil, elin zamanda daha çox el mənistanı da hədəvdir ki, şərtdə qəlbdəki münasbətdə də ağırlıca ablanın finan el mənistanı dəri ki, bizi səhbmi onun üçün o qaldiştən nazirilən, səhfirilən görüşdər var və el mənistanın də diğer tərəftəmdə iranın qaldiştən nazirim hədə qəlbdə qəlbdək labrovdan görüşməyə, o bir bu günlərdə olmalı da dolasıra iran artıq bilir ki yada elinlə müəhəm bir informasiya var ki dəqiqləştirilmişə yaxın bir informasiya var ki azərbaycanı el mənistan türkiyə və rüsyə bir dörtləmək taşlıq eləyir sülmü qavləsi müzaklələr o kaşmı qavləsi təzi iran o prosesin kanarında qalır o işiyə ya da o işiyə pozmağa çalışır əh daxıl olmaq üçün öz şətlərini qolun üçün daxıl eləmirlər pozmaq sevicində sət reaksə göstərilər ve azərbaycanın sət reaksası da bunun bir parçası da el mənistan da sət reaksə göstərilir el mənistan da bunun belə olmaldığını kaşınyan üzərindən qaldiştən nazirini üzərindən iran artıq ilə məsələk eləm bil sizi satmırıq əh son verişimizin sonuna çatırıq vaxtləcə keşki son iki zaalab olacaq məsd ediniz ki iran öz şətlərini ilə rüsürür amma onun şətləri qəbul eləmir istəyərdik ki, vəz-2 kəlməylə iranın şətləri nədən ibarətdir və iranın şətləri qəbul olunmadılamağıda bu sünnü qavləsi iləki imzalandı iran kenarda qaldır gələcəkdə nəki mətəhürkə əh bir də mətbiyənqə bir aşıqlama verir ki taşınyandan qutini bu yaxınlarda görüşü olacaq və bu da sizin də sözlərinizdən belə çıxıq ki, bu da imzalanacaq olan sünnü qavləsi ilə bağlıdır amma bəlkə də iran məsələsi də buradan düzakir olunacaq yəni, sizce ətlimal varmı ki, yenə də hüsyadan bir yönətik olsun taşınyana ki ətlimalıdır, hansı adınlardan hüsyəyə bas keçilməlidir iranın bu proseslədəki şəhdləri və ya nərasılı hüsyəsi iran zəngəzür qaridorundan açılmasından nəri hattı uzun müddət əlləşti ki, buna mal olsun ancaq zəngəzür qaridorunu alınması qərarı 10 Noyabr 2020 tarixində verilmiş bir qəradı geri qalan onun texniki yətallarıdı nəbaqda çılacaq filan o işin texniki hissəsidir burda bir əh problemi yoxdur sonra bunu əngəlləmiyə çalışanca ələyə bilməyəncə mən düşünləm ki, hələtlərindən biri zəngəzürdaşı prosesin icəsində yer almalıdır bunu əs bir zaman açıq formada dilə gətirməyiblər açıq formada dilə gətirməyiblər əni gənatim oduçu istiyirlər ki, bu zəngəzür qaridorunda ulu lazımdır ərmənistandan alternativ yol sövbətli filan o deyilə aynin min oyunu var bir armudun başında o alternativ yolun hesabı da oduçu sonra onun üzərindən zəngəzurdakı tazarlıq olmasıya qoyup zəngəzurdakı yol üzərində yer almalısa oradaki mənzərədir belədi ki ona nə orda əsas sözü diyen rusiyadır azərbaycan bir türkəli ona hər şeydən qabaq rusya qarşıdı çi ki, o filan rusya qarşıdı ki niyə özümün əzarətində olacaqım dəya azərbaycan azərbaycan üzərindən öf qafqazda ki müddəhimiz qafqazda ki, ərmənistanda min azərbaycan niyə ərana pay verməyik yəni buna birinci o azərbaycan da nə alaladı ki, niyə mən naxçıbandan azərbaycan diğer bölgələr asla ki, münasibəti ərana da qahtaraq həlləyir mən zətən orundan xilas olmaq üçün ərmənistanda münasibətlərini qulmaq istəyəm ki, naxçıbana ərana olmadan keçəm yə, azərbaycan üçün də sərf edir ki, bu ölkəl ərmənistan olsun, tarixi zəngəzürü bölgəsi olsun orda rahat keçsin təbəki, türkiyə üçün də niye qulmaq üçün bir kürsət yaranmış ən, niye bura ərana da qağır eləsin azərbaycan ona görək bu zəngəzür məsələsində mən qənahtı birinci zəngəzürdakı bu prosesin içərsində ərana yer almalıq istəyəm yəni, yer almanın birinci səsi zəngəzürməm ərana də edir ikinci istəsi qara bağda ki, indəsi sə prosesində yer almaq məsələsi bunu zaten açıq da dillə gətirdilər azərbaycan tərəfi ən neçə görüşmələr keçirildi indi də keçirilir görüşmələr təbii ki, o prosesdə ən, ən hələ bu ictsadi ən ictsadi bağımdan nə vələ bilər qara bağa özünün zaten ciddi problemləri var bir sələfdə İtalya, bir sələfdə Türks, bir sələfdə ərdi şiqqətlər varken ən şiqqətləri özü inbəsi sə problemi yaşıyorlar onlar nə vələ bilərlər qara bağa o ictsadi bağımdan bizimki çox maraqlı olmadığımız bir lajə səsib olur ki, isəsib o ixtda səsib te bir ixtda gör вой colour ördəksdə gör vəareski ən bəryın nəyə səsiph tiedlə bilər youtube video dəzəb bir şey deyiləmir. O nələyini iş görür? Biz Karabahanı otuz il boyunca söküp taqdan indi də Karabax seferatistərinə təsdə verən otuz il boyunca Azar Badan düşməni Ermenistanı təsdə eləyən bir ölkiyə iqsaat olaraq boru verən bir ölkiyə ki, bunu biz demirik Ermenistanın rəhvərləridir. Başta Petrosyona olmağız rə. Biz bir ölkiyə niyə siyasi gest eləmədiyiq Karabahanı? Işin bu tərəfi də bağır. Ona görədə biz ona belirli iranlar ədəşirlər, rəsm-i təyirəm. Biz ona yox deyirik. Yox deyirik. Bə İran da bunu bizindən zor almağa çalışır, açıksası deyirəm. Zor almağa çalışır. Onun için Ermenistanı el qormağa alqan diyəm, hək deyilsən, Karabaxdaki seferatist quruplara xət göndəriq o. Sonra İranın arha tələyən, Karabaxdaki proseslərin narha tələyən iki meqam daha o. Bilirsiniz, dünya özərindən Narko dövrəyənin ən əmiyyətli yollarından biri Quzul Hilal dediyimiz bölgələrdən biri İranlan keçir. Əfqanistan İran həkti. İran bu həkti döndərmişdir. Azar Bacan işxazmış bölgələr üzərlən aparırdı. Marko biznes. Və İran burada da İran devlətinin müəyyəm güvvvələri bu prosesdən qəbərdərdir. Şüphəsiz o boyda böyük keyi İran ki, motorter rejimlərdə normaldən aparanməssən. Burada devlətin qurumları bundan qəbərdərdir və bundan da pul qazanırlar. Bu bir. Azar Bacan işxallan oran azad eliyəndən sonra artıq o məsələnin qabağa bağlanır. Və görürsün, Azar Bacan İran səhərdində bu biri səhərddə. Çəstək çatışmalı olur. Niyə? Çünki o yol bağlandıq üçün bu biri tərəflərdən o Narko, qaçak bağışılıq filan onu keçirməyə çalışırlar. Azar Bacan orada xatırıysa, bizim hərviçilərdən şəhid olanlar və olduğu filan, yəni o gərdinliyə artıq. Bu da İranın maraqlarına toxunan bir məsələdi və dördüncü birisi, İran dünyada çox çiddi maliyyə baxından çox çiddi sankısalara məzqalır. İran pulları yumaq üçün müxtəlib ölkələrdən istifadirir. Bu ölkələrdən biri də bu qondarma rejimin, ermen işxalı altında olabilən Qarabaq onun banklarıydır. Şimdi Azar Bacan orada da kontrolü elə aldıqca İranın oradaki imkanlarda məqtulaşı. Çünki orada, yəni bu məsələlər böyük məsələdi. Çünki xatırıysa böyük kulların döndü, milyardılarla dolarların döndü. Birisi də o Türkçədə bir arayla bir skandal çıxmışdı. Məsəl milyar dolardan bəhs edildi bu franses. O İranın qasax masalıq məsələrinin bağlı. Həbs edildi Türkçədə filan, o İranlı biznesmək yanınızda da yəni ki, sonra Amerikiya qaçdı filan. Dolayısının bir də işin o işsəsi var. İran, təbii ki, bunlardan da nərazıdı ki, burada necə olur, məni imkanlarımı burada məhtulaşdırırlar? Burada. Də bunlara da sərk yollarla iləməyə çalışır. Azabadan tərəfi də təbii ki, muharbəni qazanmış, ııı, Türkiye ilə stratejik müsləfikini dərinəşdirmiş, özünlü güvenli istabələyə yer gələndə güneydəki dinamikləri hərəkətə keçirə bilən, ııı, dünyada çox çiddi təbii ki, təzik tərəsimi təhəram tərəflən edilən təzik ki, hər bir manevər şəkildi oğuzum. Bu öz yerin, məyərimi, zətən İran həsi bir zaman zorla Azabadan heç nələ bilmir. Əl zəhəfi olanıza belə, mələdumda da Azarbay, İran, ııı, agenturası burada fəaliyyətdə ediyə, Azarbaycan əmələt keçirildi. İran dedi ki, tutmuyun, açqanmalar verir, tutmuyun. Azarbaycan ikisini tutmuşdur, dördün də tutdur. Yəni ki, tutmayan deyəndən sonra da tutdur. Həm də çox tutdur. Tutduqundan daha çox tutdur. Yəni, bizi Azarbaycanın ən zəhəfi dövürdə bu əh, keçmir. Yəni, hələ indi, xusursun, təsəbri el imənsinə, bu da yəkünnaşdırıram, o işsəmin, o işsəsin. Yəni, Azarbaycan ııı İran rəsmiləri və qeyri rəsmiləri. Azarbaycanda Siyonist reşimin tayaqları olduğundan bəsirliyərkən filan, Azarbaycan prezidenti İran səhəddindəki Jabral bölgesinə gedir. Orada sərhət xidməti, sərhət hərbi istəsi açıq. Və o hərbi istənin invanderində olan İsrar istəyət adamın üstünə elini belə başını çıxallayıp xozə bil. Çəki, çəki. Bu nə deməkdir? Bu çox böyük bir məsajdır. Direkt ehrana məsajdır. Hələ o mullolar üzərindən verilən məsaş. Azarbaycan, İran, Türkiyə, əlmənistan yətərlidi, çıvayət isteyən qoşul, istəyən qoşulmasın məsajı. Bu əslində öncəlik olaraq İran'a verilən sərh məsajlardır və mənim son otuz yılda bu qədər sərh məsaj verdiyi Azarbaycanın həm də prezident seviyyəsində. Qatırlamıram, o çıqaldı İranın hansı sabatajlar eləyə bilər. Bilirsiniz, İran bu bölcədə daha çox destruktif fəaliyyət ilə pozitif fəaliyyət ilə yətdə qalandı. Orta doğuda İran müxtəlif fəaliyyətləri ilə yətdə qalandı bir ölkə deyip şüphəsiz bu zaman zaman Azarbaycan da bu destruktif fəaliyyətin ədəf oluq. Bu hədəf məsələn suyuqəs çəkilində əyətə keçirilir ya da hansısa məyən silahlı xırda hərbi biriləşmələr ki, Azarbaycan terör biriləşmələr. Azarbaycan bunlara qarşı əmələtlər keçirib ya da Azarbaycan da İran acenturasının bir qurupbası olan partiyalar, məyən partiya qurulup bilirsiniz o Azarbaycanistan Partiəso Partiya qarşı Azarcan ictak keçirdiyi mahaç çümələdi və orada onların İran acenturasının bir parçası olduğu ortaya çıxdı. Yəni, indi də məyən məyənada İran acenturasının parçası olabiləcək məyən məhdud quruplar, kanallar var. İran düşünməm ki, bunlar bahsəsinən bir nəçə iş görə biləcək. Bir Azarbaycan qarabağda ki, əh, dələbəsini çöl gələyəcək dezinfarmasyalara xüsusi yeri verəcək. Bunu biz müxtəlif sigamətlədə görəcik ki, məsələn tutaq ki, yeri gələcək. Babudizə biləcək dezinfarmasyalar əh, kevlazal xora. İranla, Azarbaycanla, Türkiyənin, Azarbaycanla, Rusiyanın münasibətlərinin pozucu, provaktiq karakterli infarmasyaların paylaşılmasına çalışa. Stizək Azarbaycan Rusya münasibətlərin pozulsun. Stizək Türkiyən Azarbaycan münasibətlərin pozulsun. Kün məsələn, Türkiyət Azarbaycan münasibətlərin pozulması üçün şahis mahləl sövbətin də salablər, şiəs ünləm sövbətin də salablər. Ondan sonra, əh, babudzür məsələri ən bər paşa niyə gəldi? Buraya niyə gəttik? Nuri paşa vaşın çıxalın azad edilməsi ilə bağlı məsələr orda bir bərin şeyləyə bilər. Sonra milli kimli ilə bağlı ölkədəki milli kimlik müzaikələrinin tartışmayı açabilər. Filan bütün bunlar üçün belə psixolojik şeyləyə bilər. Azarbaycan daxilində. Azarbaycan xarizində də, mə yəni, mə yəni, Ermenistan'daki imkanları vasitəsində ki, otuz illə orda bir müəyyən bir netfork yaradıblar. Onun üzərindən Ermenistan'daki müəyyən şəri provokasi eləyip Ermenistan üzərindən müəyyən provokasilər yaradıblar. Yədə Iranın birisi Kürsistan'da müəyyən məyən borsalı bölgisində müəyyən təhsil imkanları var. Onun üzərindən azıb üzrən Kürsistan münasibətlərini pozucu fəaliyyətlər çəksinə gire bilər. Yəni, İran bölgedə o destruktiv pozucu fəaliyyətlərini həyata keçirə biləcik, əmlər elə bilər. Düzdü, bəhz İran qeyri rəsmuləri, İran məllaları, hansısa keylər Azərbaycan'da müəyyən hərbi imkanlarından, filan bəhsiliyirlər, filan onunla bağlı da əskalamalar, filan beləri o hüseyiniyə dinlə, nəsə elə bir keylər olqaya koymağa çalışırlar. Amma onun çox realistik və çox təhsilə olabilecəyən düşkə marginal quruplar olabilər. Amma bu məhsələdə də Azərbaycan, yeri gələndə Türkiyəni, yeri gələndə bu təlkəsi məsələrin hətta Rusya iləm bə başqa ölkələrdən də müəyyən əməhtaşlıqlarla bunların də şeyləcəyən üçünəm, burada çox maraqlıdır ki, İranın bu fəaləklərin ən en çox maraqlı ölkələrdən bir Rusyadır. O istəmir ki, bölgədə öz imkanlarını Rus İranla paylaşdır. Ona görə, İran da birəz qalıb belə. Bir tərəfdən, Türkiyə, o bir tərəfdən Rusya və ortada Azərbaycan, İndi Pahşiniyan da qoşuldollara, İran üçünəsində çox anlaşılmaz bir durum. Mən imkanı, İran birəz sətləşməyə çalışacaq, çıxı çalışdı. Azərbaycan tərəfdən sət sağa fəyəcə. Ondan sonra məsələn mənə gözdürəm. Şimdi İranda biriləri Azərbaycanın münasibətlərin diyalog mühütünə dömməsi üçün, müzakirə mühütünə döməsi üçünəm açılmalara verici. Artıq məsələn o açılmalar, İran daxıl işlərin ağzını tərəfindən verilməyə başlayı, İran Azərbaycan'daki səhfiri tərəfindən verilməyə başlanacaq. Yamaş yamaş, bir de siz nə tərəfində, bu bürəz əzələri maşiliyi. Qarşı tərəfə nəcə dərlər, xox gəldin eləyirsiz. Əl qorsun açdığına gedirsiz. Azərbaycan tərəfindən qorqmadığını və daha səhq turdunu ətta ilələ gəlmək fikirində olduğunu. Göstərincə, göstərincə, ki, Pakistanləm əm əm əttaşlıq, Kürtistan Pakistan, indi də Kürtistanlar, Azərbaycan, Türkiyə məsələn şey deyilər. Bütün bunlardan birikə ə, İranında maqusə bir əmnək zorunda, turununda qalacağını düşünürəm çünki prosesik hərginləşdə mək, İranan sərfələməsidir. Nazim kəm, məsələ ə, ə, ə, bizim çox alp istinər olsun ki, və ilişimizin sonun çatına, hucurədə, mən bir məsələn istiyirdim ki, elə sonuna deyim, ə, yəni, Pasınianın Hüseyyə Səfəriyidən bağlı fikirinizdir, bildirməldiriz. Amma ondan öncə siz dediniz ki, prezident, ə, məsələn çəbralda haroq suna əlmi boyuq poz verməsi də bu İranan məsələncidə. Onda gəlirim ki, İzrail mətfaqında belə bir xəbər də yayılıb ki, İzrail rəsmiləri açıqlama verib ki, ə, ə, İranın təhdidi boyutunu açarsa, məs, ə, ə, İzraildan-Azerbaycan'a yeni nəsil, F-35 qırıcılarını, ə, gömdərməsi nə bağlı, yəni, hazır oldu bunu bildirildi. Bu da bir növbə, hani sionist İsrail rejimi dediklərdir, yəni prezidentin məsəl o haroqlu əlmi boyuq çəkir çəktirəməsələ demək ki, İzrail də bu məsələdə hər cövh dəstəyi göstərəcəkdir. Yəni, ə, təhnikə, ə, ancaq İranın özü üçün olacaq. Amma son ısləyərin məsələncidə, məsələncidə, paşınyanın ə, bu çinlə görüşündəsi, dedin ki, bu sünnlə qabiləsi, yəni orda da yəni İran məsələsi, Zəngəzur, Qari Doru, ümumiyyətlə İranı, Ermenistan tərəfindən, saçlaşdırma nəsajları verəcəkdir. Yəni, Putin paşınyana İran yaxın müddəfəqinizdir. Hər zaman işqal boyuq çizə dəstək eləyip, amma indi dur, dur demənin zamanıdır, deyə kulağına bir şeylər fısıldayacaq mı? Baxı, də bu fikiriniz məsəl, biz canı, yəni, Bir azərbaycana yönəlik, bəni o, bir azərbaycana yönəlik İran təlikələri, həmiş əhər zaman, həni, o məsələ gedib ictraliyyəzədə çatmıyor. O məsələ, azərbaycan indi, yətərincə güzlüdür bu reaksiyonu göstərmək baxımınla, həm öz gücü, həm də günü azərbaycan faktoru məncə, yətərincə bir şeydir. Qaldı ki, buzul məsələrdə Türkiyə burada olduğunu şeydir. Prezidentin Muharibə dövründə ekanaltıların cəncədədir məsəlcəyə, sadəcə, də bölgədə İranın kimi saldırgan reaksiyonlar göstərə biləcək ölkələrə dəsində bir məsəlcədir. Burada Türkiyənin rolunu deyətən vurgulamaq lazımdır. Azərbaycan tərəfi düşünməm ki, İran özü də bu gərginliyin, azərbaycan İran gərginliyi məhdi görəm məhdud gərginlikdə. Əzələni maaşı deyir, hər tərəp bir nəbə, əzələni maaş etdirir, ondan sonra pozisyonu dəkirsiz. Azərbaycan siyasədi də kimin əsə konuşuqlarla muhar biləmək deyir, yəni onların qəqabət aparmak deyir. Biz həmşə, sür tərəqları, diniz konuşuluk tərəftər olmuşum. Amma kimsə bu sür və diniz konuşuluk tərəftərmi? Bize yönəlik təziq, işxal, baskı, vurmasına salamda biz öz müqmaraklarımızı görürük. Biz, yəni, İranla da münasibətimizin yaxşu olmasını istəyəriyə. Amma yətər ki, İran istəsin bizinə münasibətlərini və qaraba məsələsində ərazı mütevləmizə şeyləsin, bizim düşmənlərimizə dəsteh verilməsin. Təbii ki, onda bizim İranlaqın problemi bu mənələdə qalmaz. Təbii ki, güne azərbaycan məsələsində həsi asiyatimize də şeyləm. Məsələn, çox maraq zədi, çox vurgulanmır. Günəyazarbaycan da qaraba məsələsə bəbinə həpsedilən adam var, var, İran onları şüphərin azad eləmir. Məsələn, mən bu məsələnin gündəmə gətirilməsini İran müzəkilərdə təhət təhətlərlərlərlən amm. Düşündəm ki, bunu etmək lazımdır. Diyər tərəfdən başqa bir məqam. Ondan ibarət ki. Paşinianın səfəriyi əsində o sürf müzəkilələrinə bir hazırlıqdaki növbəti mərələm təşkilədir. Düşündəm, arxasında Azarbaycan Azarbaycan prezidentinin də Putinin bir görüşünü mən texmin edirəm ki, gözlüyünəm olacaq. Bir de siz Erdoğanla Putin görüştü, Paşinianla Putin görüşədik, bürə Azarbaycanla çələcək, və də ki, düşünəm ki, Azarbaycanla Erdoğan zaten Azarbaycanın Erdoğanının həməliyyərdə görüşədik, və eləcə bir müzəkilərdik. Orada da əsində bu görüştər və xanım, oradan son cümləyətərin görüştər əsində, o görüştərdən sorulə verilən məsajlar diərlərinə bu işin arxasında biz varıq bu işi poz müindikdir. Yəni Paşinian eə Putinləm görüşür qafqazda sürləmət taşdıq ölürsə, bu əsində maskıvanın tehrana məsajıdır ki, bu işin arxasından varıq. Zətən dünəm prezidentinə asılaması ki, dört dəfər yətəri, yəni İranan məsajıdır ki, bu iş sarıca Azarbaycanı eləyəməsinin sörpəti dövr. Problemin var ki, Ankara ilə maskı verin həlləli. Olabısın ki, maskı şey İran səlfiri, maskımadan sonra Ankara ilə getik. Tamam, teşəkkür edirəm hocam, çox əsqi, yəni qızın rüzakiləriniz getti, dəyəni fikirlərinizdir, əcilərinizdir, görüştürüniz. Zamanı ısıxtıqımızdan biz zamanı da açmışır. Iıı ama yenədə gələn görüşdərdə rüzakilə edəcək, üçün çox özlərimiz ııı olacaq yenə. Iıı dəyəni kanalını çizdirəyəciləri haqıladın ki, bugünkü qonağımız qafqaz beynə haqılın aqibətlər və strateji yarışdırmaların mərkəzinin sədir, muabini, siyasi şəşçi Nazim bəyc, cəfərsə uyudur, mövzuda, hər zamanı olduğu kimi Azərbaycanın qonşularından inansibəti. Ama bu dəfə İranın bize güc göstərməsi, yəni, təhdit məksətli, keçildi, hərdi təlimləri idi. Həmçinin də dəyəli qonağımızın elə yorumlarından da dinlədiyimiz Azərbaycan Erməkistan arasında imzalanaca olan Sürdu Qabərəsi ilə bağlı fikirlərimizdə Nazim bəyc bizdə görüştü. Həm size, həm də dəyəli qonağımıza dəşəkür edirik, bir saatı bizimlə olduğunuz, bizimlə sağladınız. Sağlamad qalın, gələyik görüşlərə dədə.