 So ang pamagat-wit nito ng aking maiksing presentasyon ay tungkol dun sa contribution ang pamanan ng Rehimeng Marcos ay ang tawagku rito mapandin lang na bilingual at mapang menos na edukasyon. Ito yung pinakamalaking pamanan ng Rehimeng Marcos sa larangan ng wicat edukasyon. Bakit mapandin lang sa pagkat yung tinatawag na bilingual education na ipinakilala ni Makoy? Yun yung huwad na bilingual na edukasyon. Bakit mapang menos kasi ang tawag dito subtractive? Subtractive kasi sa halit na panatiliin yung L1 o yung unang wika ng mga bata ay patungo ito dun sa L2 which is English. Sa aking palagay yung bilingual na patakaran ay parang sinasabi dun na kailangan dawlinangin yung English at ang Filipino bilang official na wika sa edukasyon. Pero sa tuto, yung Filipino junior partner lang yan, kaya English ang pangunahing at dominanting wika sa ilalim ng bilingual na policy. Kailangan natin subay ba yan itong bilingual policy? Kasi ito ang kasaluku yung umiiral paring sistema sa sistema ang pang edukasyon. Nagbago na nang nagbago yung pangalan ngayon nagkukunwari itong mother tongue based multilingual education. Pero sa kaibuturan, walang iniba ito sa patakaran bilingual ng Rahimeng Marcos. Kaya, alam ninyo na Simacoy ay namuno nung 1965, hanggang 1986. Ano kaya yung effecton itong bilingual policy niya? Gusto kung ipakita sa inyo yung ilang mga slides. Ito yung functional literacy ng population 10 years old and over nung July 1989. So makikita ninyo yung tinatawag na functional literacy sa buong Pilipinas. Dalawang klasing literacy yan. Yung basic literacy marunong bumasa at sumula at umintindi ng isang simpleyng pangungusa. Pero dito sa functional literacy sa kahulogan ng functional literacy education and mass media survey ay may kinalaman dun sa kapagmarunong siyang magkwenta. Yung yung level 2. Sa level 3 at saka sa level 4, kailangan may comprehension. Mayintindihan ng mga kalahok dito sa survey na ito, ang isang simpleyng texto at masasagot yung ilang mga tanong tungkol dito. Ngayon itong 1989 sinasabi dito na ang Pilipinas raw functionally literate yung 73.2%. Ang ibig sabihin ito, isa sa bawat apat na mamamayan na may isang puntaon at mahiget, noong 1989, tatun taon pag atapos mapatalsik si Makoy ay hindi marunong bumasa at magkwenta. At makikitar dito yung breakdown sa iba-tibang rayon. Ikalawa gusto kong ipakita rin yung BEP study noong 1988 na ginawa ni Brother Andrew Gonzalez at Cicaboni Pascio Sibayan. Makikita ninyo dun sa slide na ito ang mga nakuwang mga scores noong binigyan sila ng pagsusulit sa English, Pilipino, Science, Math and Social Studies. Ito ang libro na nilabas ni Brother Andrew at ni Dr. Sibayan noong 1988. So, tutubang na linang yung isang bansa o salin lahit sa Pilipino at siya sa English. Makikita rito na hindi, kaya sa English ang pinakamatas lang na naabot ay 52.2%. Yung Pilipino ay dapat naman nakakuwan ang scores yung mga bata na 66%. Pero mapasin ninyo sa grade 4, grade 6 at grade 10, bumababa, tatas ng konte tapos mahuhulog yung mga scores nila. At kung isasali natin yan sa graph, ito yung makikita natin graph na mga scores, average percentage for all subjects ng mga kalahok dun sa pag-aaral ng ginawa ni Brother Andrew at Cicaboni Sibayan. So, tatas ng konte, tapos big lang bagsak pagdating ng grade 10. Ito ang comparison naman sa ampamahuhuling isda kung hindi sa sariling bibig, ito yung mean scores ng grade 6 pupils noong 1975 at 1986. Dinakularang Marshalon ng 1972, 1973 na uso yung Makoyang nagpauso ng tinatahog na bilingual ed. At makikita niyo rito yung mean percentage scores sa reading, sa language at sa mga iba pa. Sa loob ng 11 taon, makikita niyo na matutonghaya niyo yung mabagal napag-usad ng pagkatutok. Ito ay sa elementaria, ito yung sa secondary. Ganong din, in English 37.4 magiging 47. Kung pagbabasihan natin 75% hindi kumahabot ng 75% yung alimman dun sa mga scores. Kaya ito yung, gusto kong ipugnai dito yung subject proficiency na mga teachers. Kung mababa ang performance ng mga bata, na nga ngahulog yan din yan na mababa yung performance ng mga teacher. Ito yung sa BEP study ng 1985 na lumabas ng 1988. Makikita niyo yung sa grade 4 teachers, grade 6 at yung grade 10 mga teachers. Mapapansin ninyo na ang pinakamataas na score na nakuan ng mga teachers ay nasa wikang Pilipino. Pero pagdating sa math, science at kaya dun sa social studies, mababa pa rin yung mga scores nila. Hindi po kasala na mga teacher kung hindi nila alam yung nilalaman ng pagtuturo at gaya yung din ang paraan ng pagtuturo. Sa pagkatang estado ang may responsibility at nagbigay sa kanilan ng diploma. Ngayon hanggang sa ngayon, ganito pa rin ang problema natin. Yung mga teachers kahit na dun sa K-12 ay mababa pa rin ang, sabihin natin, mga learning outcomes. Bakit sa pagkat, productorin sila ng dispaling hadong systemang pangeducation na tikman natin yung panahon ni Marcos? Ngayon yung bilingual ed may isa ring masamang effecto at ito yung tinatawag na mga yung andaming sayang. Makikita ninyo dito sa Dex Statistical Bulletin na yung mga grade 1 entrance, ang nag-survive lang dito na hanggang grade 6 at ay 66.4%. Ibig sabihin 30% o isa sa bawa tatlo na dumaan ng elementaria ay hindi na nagpatuloy. Tingnanin nyo ang form, nung mga panahong nyan may tinatawag na NCEE exams. At yung mga form 4 students, ibig sabihin nyo na sa 4th year na pumapasan ng NCEE ay 50% lamang. Yung mga nakikitan yung 95.2-90% ay ang base niyan yung bilang na na sa grade 6. Ibig sabihin ito, percentage graduating from grade 6 ay 95.2% ng mga nag-survive hanggang grade 6. Ganoon din yung grade 6 graduates entering form 1. Sampam ahuling isda kundis sa sariling bibig, ito mismo ang salitani Jimi Laya na nanoon ay naging Department of Education Secretary. At kung babasay natin yung kanyang mga sinabi, parang hindi na nagbago yung panahon. Increasing enrollment, critical shortage, makeshift classroom, textbook problem, at ito ang sinasabi ng World Bank. Yung textbook ratio ng panahon yun ay 10-1, tapos 75% ng mga textbook more than 5 years old. So low quality education, a high drop out and repeaters rate at mababang kalidad ng edukasyon. Pwedeon ang description dito ni Dr. Josefina Cortez na nasa dekano ng U.E. College of Education. Ginawa niya ito ng 1968, a nation of fifth graders etin paglalarawan nila dun sa ating systema. So ano yung solution? Ang solution sa para sa akin, yung isang 2-9 na mother tongue-based multilingual education. Ano po yung ibig sabihin nito, sinisikap ni tung pata karang ito, yung L1 proficiency among learners. Pagsinabing L1 proficiency, ito yung wikang kinagis na ng bata, wikang madalas niyang ginagamit at wikang sinasalitan niya, uses most. Iba ang definition sa batas ng tinatawag na L1. Ngayon gusto ko kayong alertahin na hindi comot ginagamit yung L1 ay maunawaan ito. Sa pagkat yung L1 ay dapat naunawaan ng mag-aaral. Bawal na magturo sa wikang hindi na iintindihan ng bata. Pero sa kasaluku yung situation dahil hindi nagkaroon ang pagsasana yung mga guru ay minsan yung L1 ginagamit nila, hindi intelligible. So, pag tinawag natin yung L1 proficiency at L2 proficiency, tinutukoy natin dito yung wika na maintindihan ng bata. Naginagamit para din ngayon ang kanilang tinatawag na lower order thinking skills at higher order thinking skills. Ang ikalawang katangi ang parin ng L1 based multilingual education na ito ay additive. L1 plus L2 hindi po L1 patungong L2. Yung L1 patungong L2, itin tinatawag na mapang menoss or subtractive early exit L1 to L2 bridging system. Ito po ang kasaluku yung nasa system ang ayon. Yung early exit program na nagsasabi na kailangan daw yung L1 hanggang grade 3 lang. Pagkatapos ng grade 3, pagdating ng grade 4, Pilipino at yung English na. At ayon sa pag-aaral, ito yung nasasabi natin atunay na L1 based multilingual education. Mapapasin ninyo, ginagamit pa rin yung talinghaga o metaphor ng bridge pero two way bridge siya. From the L1 to the L2, tapos peding bumalik. Hindi yung kapag nakatawid ka na dun sa L2, which is English, ay kailangan sirain ay yung bridge. Okay, ito ang umihiral na sistema paggagamitin natin yung illustration, yung marami ang nalulunon. Dahil hindi sila nag-acquire ng sapat na kakayahan sa kanilang L1 para matutuhan yung nilalaman ng kanilang mga asignatura. Ito yung research international research on early exit programs. Yung tinatag na early exit, kapag gagamitin mo lang yung L1 hanggang grade 3 tapos mag-shift ka na sa Pilipino at yung English lalong-lalong. Ay ganito ang sinasabi dito. You need at least 12 years to learn your L1. At hindi ito ito na kapag nagsimula kang mag-aral ng L2 ng mas maaga, better L2 learners ka. Hindi po yung pinapatibayan, pinimigyan ng evidencia ng research. 10-12 years old, mas magandang matutuhan yung L2 na mga learners. At it takes 6-8 years of strong L2 teaching before the L2 can successfully be used as a MOI. Kapag inintroduce mo yung L2 ng mas maaga, it can lead to low achievement in literacy, in science and math. Ay ganito ang sinasabi dito. Kapag may mga iba kas isa tin na naniniwala na kapag maagan inintroduce yung English, mag-improve yung English. Andami nang nagpapatunay nyan. Hindi lang natin dun sa sabihin ko kung hindi. Sa maraming mga bansa sa mundo, number one yung Pilipina sa paggamit ng wika ng education ng hindi sa riling wika. Number one, ito ay napatunayan ng trends in international math and science study ng nakaraang tisa results. At yung ipapa kilala ko sa inyo ngayon ay yung large scale research na ginawa 30 years. Ang wala kasi sa atin sa Pilipinas ay yung tinatag na longitudinal. Dito sa longitudinal study ng Thomas M. Collier study ng 1997, makikita na ang pinakakritikal dito ay hindi yung amount of exposure kung hindi yung timing. Tandaan po natin, totoo na iba yung systema sa Amerika. Pero masilip natin kung ano yung ginagawa natin malik sa ating patakarang pangwika. Longitudinal, optimal versions of six models of bilingual education dahil increasingly marame ang mga immigrant population sa Amerika. 42,000 students track for 11 years standardized test scores. So ito yung longitudinal study na ginawa sa Amerika ng Thomas M. Collier study. Ano yung tinatukoy dito sa six models of bilingual education? Ito yan. Makikita nyo dun sa kanan yung one to six, ating six models. Yung five at saka six, ito ay may kinelaman dun sa mga test na binigay nila sa mga nagaaral, sa mga sekwelahan ng mga americano na ang first language hindi English. Okay, buuliti natin. Yung first language na mga estudyante dito sa mga bilingual programs ay hindi English ang L1 nila. Maaring Spanyol, maaring Hapon, maaring Italiano, maaring Pilipino din, maaring Cebuano. So yung five at saka six models. Ang ginawa nila, tandaan po natin daging isang taon nila tinrak, itong mga studenteng ito. Yung five at saka six, sinabukan nilang iintroduce yung English from the very beginning. Yung sa three at saka four, ginamit nila yung first language na mga bata sa loob ng tatlun taon bago nag-shift sa English, exclusive English. Apo sa one at saka two, ginamit nila yung L1 ng mga bata ng hanggang grade six. Tapos bago nag-shift sa English. Okay, buuliti natin na. Sa five at saka six, pure English from the very beginning. Sa three at saka four, bilingual program three at saka four, pinakilala yung L1, ginamit yung L1 bilang punong medium ng pagtuturo sa loob ng tatlun taon. At dun sa one at saka two, ginamit yung L1 ng mga bata ng anim na taon. Okay, bago sila, gumipat sa all English. Okay, o nga yung ting na natin, itong resulta. Kung makikita ninyo yung curb sa one, two at saka three, regardless kung anong programa, parang everyone is making it kasi pare-pareho yung mga scores nila. Pero pagdating ng four, five at saka six, hanggang sa hanggang 11, nagdiverged yung mga scores. Okay, pagdating ng 11-year, yung mga bata na tumanggap ng edukasyon sa purong English yun yung pinakamababa yung academic achievement. At yung mga bata na tumanggap ng edukasyon sa kanilang sariling wika sa loob ng anim na taon bago sila nilipat sa all English curriculum, yun yung pinakamataas. At nahigitan pa yung average performance ng native English speakers. Tanda ang po natin, itong data na ito ay longitudinal. Wala po nito sa Pilipina sa pagkat mahilig lang tayo sa mga panapanakang pananalixic. Ano po ang pinapatunayin ito? Ang first predictor ng long-term school success ay yung cognitively complex on grade level academic instruction through the student's first language for as long as possible. Kailangan, pagsinabi natin cognitively complex, hindi lang yung lower order thinking skill kung hindi kasama rin yung higher order thinking skills. Ang tinutukoy ko rito yung pagpapamememoria, mahilig tayo doon sa ano ang pambansang damit, ano ang pambansang sayaw, ano ang pambansang something, lahat may pambansa. Puro ito mga lower order thinking skills. Yung pangalawa ay long-term school success is the use of current approaches to teaching the academic curriculum through two languages. Lalo-lalo na sa konkretong kalagaya ng Pilipinas na multilinguan, huuliting ko ang kailangan natin L1 plus L2 system, no exit dapat. Pero ang L2, dapat ang touring sa kanya ay additional language lang. Ang English ay dapat English as an additional language. At pangatlo na pinaka-importante na wala tayo sa loob ng mahabang panoon bilang kulonya at neo-kulonya is a transform social-cultural context. Bakit sa pagkatanggang ngayon, English pa rin ang nanayig. Ito ang teams findings on language, trends in international math and science study. Lagi tayong lahok ng lahok noong 1995, 1999, 2003, 2008 at pinaka-hulet 2019. Hindi na tayong matuto. Laging sinasabi sa atin, students who spoke the language of test at home had higher math and science achievement. Achievement was highest among schools where the language of test was 90% of more in the student language. So sa pisa lumabas rin ito. Lumabas rin ito dun sa SEIA PLM. Lahat ang nilahukan natin, laging sinasabi sa atin na napakalaking disbentahe ang mga mag-aaral. Na sa malaking disbentahe sa pagkat ang ginagamit na language of test ay hindi yung wika ng mag-aaral. Sinabi niroletin nyo sa atin, may basic fear among us na kasi hindi pa linang, hindi pa-intellectualisado ang ating mga wika. Pero na kakalimuta natin ay ang abanting estado ng wikang English ay na rating dahil ginamit ito. Pero sa ating kalagayan dahil pinagbabawalan tayong gamitin ang sarili natin wika, yun ang effecto sa pagkatutmuk at sa low learning outcomes. Magkatapos ako sa conclusion na galing KPR Bordeaux. Kailangan natin asikasuhin itong sistem ang pangeducation sa pagkat ito ang may monopolyo sa reproduction ng mass consumers and producers. Ito ang magpapas siya kung anong wika ang payiralin at ang wika napakain. Maraming salamat sa inyong lahat.