 Dördabbuz 2022-ci ildiqdə asusöz proqramının canlı bağlanısında xoş gördüxsizləri bugün ölkə migiyasında cesarətlə deyə bilərəm ki, Adanziqə şağlı böyük hər kəsin diqqəti Qarabağı yönələm, nə baş verir Qarabağda? Qarabağda biz şalda qalan torpağlarımızı geri alırıq, Qarabağda anterror əməliyyatı keçirilir, müdaffin azini rəsmaç olamazda görə gizaz əməliyyatıdır. Qarabağda gizaz əməliyyatı bu şəkildə nəcə keçirilir? İnsanların ağlılarında bu sorular, bu suallar artıq dünən səhərdən dolaşmağa başlayıq. Biz də niqaran soruları izləyirik, şəhidimiz var, şəhidimizi 18 yas şəhidimizi şəhəmkirdən qoluşan anarımızı saydislik sevkilə anırıq, rəsmaç olamalar şəhidin qanının yeri də qalmaması ilə bağlı qizaz əməliyyatın hər tə keçirilməsini bildiriblər. Qozola ətrafında sabaşın getdiyi və orada müəyyən pazisyaların ordumuş tərəfindən alınmasıyla bağlı da xəbərlər var. Biz çox gözəl bilirik ki, hər bir informasyaların yayılmasıyla bağlı da müəyyən məhdudiyyətlər var. Biz də yalnız bir dərfə naziliyinin informasyalarına istinad edirik. Fizik proqramımızda ilə bugünkü vəleşimizdə də baş verənlərə bir mütəxəssis rəyeni sizlərə təqdim edəcik. Çünki bu məsəlilər araşdırma alır. Dəslilər olsun ki, Azərbaycan hakimiyyəti çox şeyləri xaldan gizlədir. Onu görə cəmiyyətdə fəqli fikirlərin formalaşmamasına görə ziyallarımız bu məsələ eləməşi olan fikir sahiblərini konkret olara düşüncələrini burada paylaşmalı, təbii ki, hər bir sirlərə rəyət etməkdə və baş verənlərdə Azərbaycan əskərlə mənə bir dəstək olmaqla biz bu yünki vəleşimizdə Qarabakh qamitəsinin dönəmsədiri siyas eləmlər doktoru Prof. Sabir Mənmədinə dəvət edmişik. Sabir beyi Efrə dəvət ediriz. Salam Sabir beyi, hoş gördünüz siz. Hər vaxtınız xeyr olsun, hürmətli təmaşasılarımızı, salamlı İram. Allah şəhid vizə rəhmət eləsin. Nəsə, səns də problem var. Biz bu problemi eləyəndə eləyələrdə aradan qaldırmağa çalışacağız. Amma mən çalışacağım ki, Sabir beyin mikrafonu geri qaydır. Sabir beyi bugün tətildədir, şəhərdə deyil. Amma bütün buna rəğmən, Sabir beyi bugün danışmaq istəyir, danışacaq sözümüzü yerə salmadı. Çox təşkil edirəm. Çalışacağım çox müdaxil eləmiyim, izləyicilərin suallarını da Sabir beynə qayrış edirəm ki, ilə interaktivdə yazarım, oradan Sabir beyi xoxun ki, çünkü səslər qarışırsan ki, biz çox çalıştık ki, Sabir beyin təsvirini də, standard təsvirə çevirəyəm, ama o da olmadı. Bu bugün əlimizdə olan imkanlarla Sabir beyi bizdə təkirəyirəm kətdədir. Ona görə biz bu imkanlarla dünki vəlişimizi irələ parmaq, dünki vəlişimizi idare etmək məzburiyyətin deyik. Qarabaqdan nə baş verir? Gərginliyin pərdə arqası deyilməyən gərşəklər. Bak, bugün Sabir beyləm, ölmətli profesorla biz bu haqda danışacaq. Bizdə təkirəyirəm ki, əsas məksət baş verənlərlə bağlı, xalqın biləcəyi məsələr ortaya çıxarmakdır ki, dünki çox marağlıdır. Məhəm, məsələn, bir stavsa rast gəldim, bir azərbaycan vətəndaşı paylaşmışdı onu, bir azərbaycan fəyaldı sanki, onda dostlar paylaşmışdılar, ölmətli Sabir beyi. Deyir, sən qan qoxanda çox güzəlsən ey mənim vətənin. Bilmirəm, nə dərəcədə bu doğru yanaşmalır? Amma bizim vətəlimiz gül qoxmalı. Bizim vətəlimiz doğru torpaq uğrundurulən varsa vətəndir, belə bir ifada var. Amma biz davamı muharibətməl deyirik ki, biz muharibəni etməliyik, khan kənin nəzərbaycan bayrağını sancım alayım və bu məsələ bitməldir. Amma belə məhəlləyib, belə bu şəkildə ermənlərin sağlanmasına şarayet yaradan orada rus orusunun olması patensiyal təhlücəydi. Bu mənim şəxsi düşüncələrimdə, amma təbii ki, Qarabakh Qamitəsinin dönəm sədri kimdəmdəmdəm, siyasi edimlər doktoru kimdə Sabir bəyi işləcik, onun düşüncələrinə bugün çox ekliyyəzimiz var. Duyurun Sabir bəyi, sizi işləcidək. Duyurun. Bu məhəlki rədirəm təbaşaşılarımıza sağlamlıdır amma. İç növbədə bir məsələ nöxisi vurulamaq istəyirəm ki, azərbaycan cəmiyyəti vətəmpervər qüvvələr, mütövlükdə 44 günü üç müharibədən sonra hələ də ermeni rus işxalı altında olan ərazilərdə antiterror əməliyyatının kesirilməsini həmişə arzulamışlar, tələb etmişlər və azərbaycan devrəti qarşısında həmişəyə bu məsələri qaldırmışlar. Çünki həmin ərazi də 300-ə yaxın yaşayış məntəqəsi, yana şəhər də var, gəsəlbə çənt olmaqla, bu yaşayış məntəqələri və mütövlükdə ərazi kimi götürsək, 4000 kvadrat kilometri olan ərazimiz hələ də ermeni rus işxalı altında idi. Bu məna da müharibədən sonraki günlərdən başlayara qarabaq komitəsi də ziyallarımızda, siz də rüfət və dəhələri bu məsələri səsləndirmişsiniz, ekrana gətirmişsiniz kiyn, biz torpaqlarımızı azad etməlik və həmin ərazidə olan əməni separatçıları, əməni terrosuların həmin ərazidən biz xarmalıyım. Bu məna da azərbaycan cəməti çox inatkarcasına antiterror əməliyyatının kesirilməsini tələb edirdi və bu məhəmişə gündəmdə idi. Sol vaxtlar ərmeni ərməstan rəhbəriyi sanki azərbaycanın bu haxlı tərəplərini nəcərə alar, müəyyən adımlar atmağa cəhdi edirdi və müəyyən istiqamətlərdə bu adımlar atılırdı, qarşılıqla adımlar, qarşılıqla ehtimada gələcəyətə çökinəcəyə adımlar atılırdı. Bu məna da laçın yolun çəkirişib aparlırdı. Eyni zamanda sərhətlərin cəminitasiasi, cəmarikasiasi məsələsi gündəmə gəlirdi. Və bu baxımınanda azərbaycan cəmiyyətinin tərəbi müəyyən mənədə hakimiyyət dairelər tərəfinlə qəbul olmurdu və eşlilirirdi. Amma eyni zamanda ərməni rəhbəliyi, ərməstan rəhbəliyi öz qisilətindən əlçəhmiyəri davamlı olaraq müəyyən problemlər yaradırdı. Azərbaycan diplomatik danışqlar prosesində eyni zamanda müəyyən beldlər verirdi, müəyyən asıqlamar verirdi, sonra onu inkar edirdi və belə proseslər davam edirdi. Və bununla ələqədər olaraq azərbaycan rəhbəliyi, mən düşünüləm ki, tamami ilə düzgün addım atmış oldu üçün, belə bir antiterror əməliyyatını gündəmə gətirdi. Düzgün, rüfət və biz antiterror əməliyyatının, yəni qisas əməliyyatının müəyyən, mən deyərdim ki, bizi tam qani etməyən məsələsi harqında, tərədər harqında mən asıqlama verəcəm, fikiri diblirəcəm. Amma iş ünibədə bunun pozitiv, müslət elimətləri məl, təbaşaşlarımızın bir qətində çatırmaq istəyərdim. Söyhbət ondan gedir ki, belə bir antiterror əməliyyatı hazırlanmışdı və bir halda ki, artıq bu əməliyyatın allandırılması, qisas allandırılması, bu onu göstəyərin ki, artıq bu əməliyyat əvvəcədən planlaşdırılır. Yəni, necə keçəcək hansı istəyəmətlərdə bu əməliyyatı aparılacaq və s. Bu onu göstəri künki, rəsim olaraq əməliyyat suyhbəti gündəmə gəlmədir. Bu qisas əməliyyatı varsa, dəbək bu əvvəcədən hazırlanır. Bu çox ümüsbət halıdır və azəbəcən cəmiyyatının maraqlarına da istəyərinə de uyğundur. Eyni zamanda nəcəri almaq lazımdır ki, antiterror əməliyyatı nəz Rusya hərbislərinin nezəriyətə alıdaqında ula, yəni sürühməramlı misiyanı həyata keçirdikləri, əraziləri də həyata keçirdik. Bunun özüklü də bir böyük bir haqqdı, bir amiodi. Bu əməliyyatın ədəkin, İndianə qədər əriməni separatsıları, əriməni terörçüları, ərimənsan rəhbəliyi Rusiyanın himayasında olduğunu hiss edirdilər və daimə bu himayədən istifadə etməyə çalışırlar və ona görə də Rusiyanın təhsil dairesində özlərinin daha inamlı hiss etməyə çalışırlar və Rusiyada buna şəra kəra atmışdır. Rusya hərbisləri faktifə olarak Azərbaycan köçürlərinin o ərazilərə qətarmadı. Biz birikin ərimənsandan ədəməliyyatı çalışdı, ilk günlərdən başlayaraq 10 milləri köçürləri ərimənsandan köçürləri də yiyə qara baycətirdilər və bu proses davam edirdi və bütün məsələlərdə Rusya hərbisləri faktifə olarak əriməllərin tərəfindir tutmuşdu və əriməlləri himayədə ağırlıq edirdi. Və bu əməliyyatında, gisləs əməliyyatında məz Rusya hərbislərinin nəzəriyyatında, nəzəriyyatı altında olan ərazilərdə keçililməsi və buna bu istigəməti Azərbaycan rəhbəliyi adım atması özü çox belə əlamətdər bir fakt. Bunun ikinci mənəsə bundan ibarətdir. Üçüncü, bir faktı qeyd edin ki, bizim təmaşaşlarımızla yaxın ki, xüsusiyd digət getirirlər. Nəz, gisləs əməliyyatının keçililməsi, bu gisləs əməliyyatının nəticələri haqqında ərimənsandan rəhbəliyi həddən artıq düzü, imkanı da yoxudur. Amma həddən artıq zanfə yaşanılıq da etmədi. Məsələn, xüsusü, olaraq dünə yasraha günü, xüsusü dəvrət müşavirəsi, izlasını, tərikət suç orasını izlasını keçilmək çinə düşmədi. Bu da sanki onu göstəridik ki, ərimənsdən rəhbəliyi bu əməliyyatı Azərbaycanın daxili işikimi, daxili ərazilərində baş verən hadisə kimi bir nüf gündəmə gətirmiş oldu. Yəni, istəsələr də belədi, ərimənsdən rəhbəliyi, istəməsələr də belə bir vəziyyat alındı. Amma bununla yanaşı, başqa bəzi məsələrə bilgət yetirmək lazımdır, süsüsün bir çox beynəhla güc mərkəzləri, çox böyük zanfə yaşanılıq belədiyəkdə el atlılar. Və məsələn, amirkə biləşmiş daxların devrət departamenti xüsusü açıqlama verdi ki, yəni, bu danşıqlar prosesini yenidən başlamak lazımdır. Düz təkilif etkilək ki, amirkə biləşmiş daxları müəyyən tühvədə verə bilər, bu danşıqların prosesini keçirilmək yetməsinə. Amma eyni zamanda müəyyən belə bir nəri hatsılıq amirkə biləşmiş daxları tərəfindən ifadə olundu. Amma bununla paralel olaraq Avrupa itifagının rəhbirliyinin də bir açıqlaması oldu. Hətta mən deyərdim ki, kisi bir bəyanat formasında səsləndirildi bu açıqlama. Fişir bundan ibarət edik ki, Azərbaycanla, Erumiyanistan, hərbiciləri arasında olan bu gərginli, hərbi tokuşmalara son qoyulması məsələsini gündəmə gətirmiş, nə qədər də Erumiyanistan rəhbirliyi bu hadisələri Azərbaycanın isməsələsi hesap etsələr də, amma eyni zamanda Avrupa itifagının həmin açıqlamasında məsəl, Erumiyanistan hərbiciləri ifadəsi var idi. Bu da onu göstərək üçün Avrupa itifagı bir daha vurulur, bir daha təsdik edir ki, bu ziddiyət, bu münaqişə, bu konflikt Azərbaycanla, Erumiyanistan arasındadır. Yəni, Qarabax separatçıları, Erumiyani separatçıları, Erumiyani teröratçıları belə dəkdə əsas bir güvəkimi çıxış etməyəcən atsalar da, amma riyallıq da bu prosesin hamsına disməkçəlik eləyən, religiçörlək eləyən Erumiyanistanlı sözüsün Rusya'nın ataranajılığı ilə. Başqa bir xüsusi cəhət ondan ibarətdəkin, biz birilikkin, diməli, Avğus aynın beşindən başlayara Recep Tayyip Erdoğan, Soçilə, Vladimir Putinlə görüşməlidir. Və mən düşünürəm ki, bu görüşə hürmətləyə Recep Tayyip Erdoğan elə dolu getməyət çalışır. Və bu da xüsusi bir belə dəkdə anlam taşıyır ki, məz həmin bu son günlər ayn üçünbə belə bir əməliyyat baş tutmuş oldu. Sözüsün, Azərbaycan cəmiyyəti çox istəyərdikin bu əməliyyat, yana belə bir günlük, iki günlük olmasın, və yalnız bir yiçə yüksiyətliklərin azad edirməsi ilə, bu əməliyyat davamlı olsun. Bu mənadaçin ərməni hər bir bir yaşmaları həmin ərazilərdən, yani bizim Azərbaycan ərazilərinən çarlana qədər bu proses davam etməlidir. Amma mən düşünürəm ki, məz əməliyyatın belə qısa formada iki günlük əməliyyatın həyatə keçilməsəyətə, bir gün yarımlıq belə əməliyyatın həyatə keçilməsi, Azərbaycan cəmiyyətini tam qani etmir, və Azərbaycan cəmiyyətinin, mən düşünürəm ki, həm də Qaraba Komitəsi'nin yaxın bu növbəti izasımızda və bu məsəli səsilənəcək ki, antiterror əməliyyatı, ərməni silahlı birləşmələrin Qarabağ ərazilisindən, Azərbaycan ərazilisindən bu kövürdə çıxana qədər, yana yeçunlaşana qədər bu proses davam etməlidir. Qarizm nətpat organlarında bir sıra deməli asqlama verirlər. Bu asqlamaların da məzımın ondan ibariyyətdə ki, güya yalnız laxçın dəhlizinin yeni yolun çəkilişi ilə bağlı olaraq belə bir ziddiyyət yaranıq, Azərbaycanla, Ermenistan arasında. Amma mən düşünmürəm ki, yana yalnız yolla ilə qədər olan ziddiyyətdir. Çünki antiterror əməliyyəti bizim cəmiyyətin də Azərbaycan hökumiyyətinin həmən o biz ilgəli etdiyimiz bəfəm pərbər hisslərini sökənmiş belə dədətiya duyğularını əksetdirən həmin o antiterror əməliyyəti həmişə gündəmdə olupcum Ermeni separasıları Qarabağdan təbzələnə gədər bu proses davam etməlidir. Dəvam edeyim, dəvam edeyim. Və sözlüsün, yana bu mənada biz Azərbaycan cəmiyyətin numayindələr olaraq bəfəm pərbər qüvvələr həmişə çalışırlar ki, öz doğma vətəlimizi torqbağımızı, isxalçılardan azad edək. Və həmən diyerdim ki, siz o qeydiyi diniz həmin bizim ziyalı dostlarımızın açıqlamasından ki, yana biz dövüştə belə dextə özümüzü həmişə tariqən Türk olaraq göstərmişik, həmişə torqbaqlarımızı mudafə etmişik. Amma sözlüsün, yana bu belə həmişə davam etməz ki, Azərbaycan cəmiyyəti də dinç, firaban yaşamaq siir, yana qonşularla dostum münasibətlərini inşaq etirələr bir firaban həyat demokratik cəmiyyət qurmalara çalışır və bu mənada, yana bizi də məzbur edirlər. Bizi də məzbur edirlər, Azərbaycan cəmiyyəti də məzbur edirlər. Azərbaycan ordusunda məzbur edirlər ki, həmin düşmənə qarşı üç tədbik etsinlər və başqa çıxış yolda qoymullar. Çox təsvirlər olsun üçün, düşmənlər bunu başa düşmürlər. Amma özlərinə də dalana sağlılar və gələcələri də sual altında qoymuş olurlar. Mən, yana, ilkin ummuş həklədə, bu gisas əməliyyətinin əvəqədə olara bu fikirləri Azərbaycan cəmiyyətini çatırmaq istəyərdim və tam aşaçların sualları də yaqinçil bizim... Var, var. Deməli öməl saldır. Sabir bey, bizim bu mikrofonunda problem olduğuna görə mən danışar kənsin, səssinizi bağlamaq məzbur edindəyəm amma yaqin ki, eşilirsiniz. Cevava keçəndə mənsin səssi açacaq, məzbur edir. Yəni, sizin səss, mikrofon geri qaydır. Onu həll eləyə bilməliyi, təsivlər olsun ki, mələ, burada nəsib zeynə alıb. Bakın, sonra Fatma Khanum, Yusuf Ova, sonra Tabina Khanum, nəbiyya va. İlk üçün, Abdulları. Sonra burada, Deməli, əli Qulliyyif. Və əksəriyyətin sualı bundan ibarətdir ki, əcəbə, muharibə başlayıb, başlayacaq və artıq muharibə başladı mı? Bak, bu suala biz necə cevab verəbdəri yeri gəlmişkən örmətli şəhriyər beyədə deyim ki, şəhriyər bey. Yersiz blok olunmuş amm, blok olunsa, mən sizin yazdınızı görmərin burada. Burada sizin yazdınızı mən oxuyuram. Buyurun, örmətli Sabir bey, sizi eşidək. Örmətli Təbaşaslanımız həyi gətən istərdilər ki, son əriməni separatisi, əriməni terarisi, Azərbaycan torpahlarını tərk edənə dək, bu əməliyyatlar davam etirəsin. Bu mənə də sözlüsün, Təbaşaslanımızın niqar asılıqı da cəmiyyətimizin istəhələri də başa düşüləndik ki, mən bu proses davam edəcək, yoxsa qısa müdətli bir əməliyyat oldu. Mən bu mənə də bildirmək istəyədim ki, Azərbaycan cəmiyyəti gisas əməliyyatının davam olunmasını istərdik. Və ona görək ki, bizim böyük bir ərazimiz hələ də işxal altındadır. Çünki həmin ərazilərdə bir nefərdə olsun Azərbaycan dəfəndaşı Azərbaycanlı yaşam hırt və 20-ci ildə Noyaborun onun da bağlanmış həmin o sənət də əks olunan bir çox maddələr indiyəni qədər yerinə yetirilməyik. Nəzərə almaq lazım ki, həmin beyanatda, məalın beyanatda qurğulanmışdı ki, bu ərazilərdə bütün komunikaciyalar asılsın. Kommunikaciyalar dəyəndə Ağdərə, Kərbəcər yolu, Ağdam Şayolu, Ağdam Yanıxan kəndir Şayolu, Ağdam Kərbəcər yolu asılmalı idi. Başqa, komunikac xəxətləri asılmalı idi. Amma təsvilər olsun ki, Ermenistan, Ləhdəliyi və separatçı qurbələr, Səsiçə Rusya nə himayədarlığı ilə bu prosesiyi reallaşdırmalıdır. Eyni zamandan, məalın beyanatda ıxsu olaraq qurğulanır ki, Azərbaycanlı məzburu köç üçünlər öz doğuma yurtlarına qaytarılmalıdır, qaytmalıdırlar. Və bu proseslə də birəşmiş müllətlə təşkilatının müvaqif qurumu, qasqınlar üzrə kəmi sarvayı bu proseslə yardım etməlidir. Və bir cə bu proseslə hfə kesirməlirlər. Amma təsvilər olsun ki, 20. ilin Noyabrın Indiyanı qədər kesmiş vaxt ərzində bu proseslə reallaşmadı. Bunun özüb çox böyük bir problemdir. Eyni zamanda nəzərə almaq lazım ki, məalın beyanatda qurğulanırdı ki, Rusya hərbislərinin qara bağıda yerləşdirməsi ilə paralih olaraq erməni silahlı biləşmələri həmin ərazilər tərk etməlidir. Amma təsvilər olsun ki, bu proseslə reallaşmadı, bu proseslə dalana dilənib. Ona görə də bizim kamaşaçılarımız belə nərahatlar ki, həqi qətənmi bu qeisas əməliyatı yeni bir müharibənin başlandısı deməkdir, yoxsa üçün bu əməliyat yalnız bir neçə yüksəhikərin ələ nəzarətə götürməsi ilə yeşunlaşacaq. Amma təsvilər olsun ki, bizim bu gün həmin nisbi saçlıc olduğunu nəzərə alaraq, yəni bir faktimi qəbul edərək. Dünənki prosesləri günün sonundaki başlayan prosesləri nəzərə alaraq demək olar ki, qeisas əməliyatı yaqin ki, çox qısan bir dövrü əhatə etdir. Və asrı deyim ki, bir keçmiş orduda xidmət etmiş bir şəxçimi də, mən qeyl edədi ki, buna belə böyük bir əməliyat çimi də qiymətləndirmək də rəalıqda tüzgün olmazdır. Çünki bu çiçik bir əməliyat idi. Və faktifi olarak dəməli üç, dört nöqdəni, yəni sarbaba yüksəhliyini, sonra qırıq qız yüklə yüksəhliyini nəzərədə götürməklə, və həyvalı dəməli, hərbı bazasının, səparasının, hərbı bazasının etməklə bu proses demək olar ki, yeçunlaşmış kimi görünür. Amma biz çox istəyərdik ki, bu proses son əriməni teröristu qara bağı tərk edənə qədər davam etsin. Bu mənə də bizim təbaşaçılarımız da çox nəri haqqlılar ki, nə də azabacan rəhbəriyi bu prosesi davam etdirmədir. Mən düşünürəm ki, əsia rəhbəriyi təkisi burada özünü göstərmiş oğlu və belkə də sabahçı görüştə hərmətəri yəcət dəhək ərdoğan və Putin-i görüşündə sözcüsü, bu məsələ gündəmə gəlcək və müəyyən həli yolduğunu dəmək biz görə biləcək. Bir faktada qusi digət getirmək istəyərdim ki, dəzi məsələlər diplomatik şəkildə gündəmə gətirilmir, amma devlət səviyyəsində bu məsələlər muzakirəyə çıxarlı. Məsələn, uzun müddət heç nə mediyada, nə açıqlamalarda vurgulamırdı ki, Azərbaycan rəhbəliyi, Rusya rəhbəliyi qarşısında, ərinəni birləşmələrinin qaraba ərasından çıxarılması məsələsini demək masa üzərinə qoyubmuş. Amma bu məsələ, bu yaxınlarda yarım iliyin inşaf nəticələrinə həsir olmuş muşavirədə, bu məsələ gündəmə gətirilmir, və məsələlə oldu ki, Azərbaycan rəhbəliyi bu məsələrinin gündəmə gətirilmir, və hətta Rusya da məyəm mənədə razılıq bildirip ki, İYUNun aynun ortalarına gəldir, ərinəni terörçləri, ərinəni separasçıları, hər bir birləşmələri qarabaq ərasini tərk edəcəkdir. Amma təsivlər olsun üçün artıq az qustu və ərimənistan, əriməni birləşmələri, əriməni ləhbəliyi bu məsələndə yenidən əriməni xislətmə uygun olaraq sözün üstündə durmadı və prosesi reallaşdırmadı. Bu mənə də mən düşünüləm ki, bəzi məsələlər sözüsün, Rəciklərip, Erdoğanullah Putin arasında görüştə muzaqirə olunacaq və məsələ də tam açıq və birmenalı şəkədə görünür üçün, Azərbaycan ordusu Qarabakh ərasini, əriməni Rus birləşmələrinin nəzələtə olan ərazini tamamiləri nəzələtə götürə bilər, əriməni birləşmələrinin oradan çıxarda bilər. Ona görə də bu iktidarı daha da azərbaycan ordusu buna qadirdir və dünənki əməliyyatda bunu bir daha göstərdik. Ona görə də düşünəm ki, ərimənistan rehbəliyi bu məsələrinin nəzəri alacaq və Rusya rehbəriyi də Rəcər Təhv Erdoğan da qarşısında bu məsələni yenidən belə dədə bir razılığa gəlmiş olacaq. Çünki başqa çıxışı yolu yoxdu, Azərbaycan cəmiyyətlətə də tərəb edir ki, antiterör əməliyyatı sona qədər davam etsin, yəni bu torpaqlarımız tamamirə işxal altından qəmizlənsin, amma çox təsilər olsun ki, yəni bu proses indiyanı qədər uzanmış də bir qədər də hələ bu proses davam edəcək. Çünki Rusya rehbəriyi də öz amdi tiyalarından əlçəkmir, çünki bir özmətət səmaşaçlarınız bilsinlər ki, artıq bir neçə aydə ki, Rusya rehbəriyi Azərbaycan qarşısına qələ bir məsələni qoyur ki, ərimənistan Azərbaycan Devrə Sərhədinin prosesinə bu prosesə həsr olunacaq, yəni bu proses nəticəsində imzalanacaq sənədə xüsus-i bürbət sağlınsın ki, Qarabağda Rusya hərbislərinin bir uzun müddəq qalması təmin edisin, o bənt ora, o sənədə sağlınması köksiyə olunur. Azərbaycan rehbəriyi də buna haxılı olaraq razılıq vermeyik ində nə qədər. Bu mənada da Rusya, bu Azərbaycan ərimənistan arasında kaflikdən, bu ciddiyətdən öz maraqları üçün istifadə etməyə çalışır və Rusya hərbislərinin Qarabağda uzun müddəq qalmasına çalışır əsində fikir bundan ibarətdir. Rusya nəqsəli mövqeyi bundan ibarətdir. Ona görə də bu qaptazdan Rusya rahasılıqla çıxmağa çalışmaq. Sabirbə bir də təşəqkürəyirəm. Bir də izləyicilər nəzələ çatdırırayım ki, proqramımızın qonalı Qarabağ Qantasının dönəm sədiri şəhəsi elindəri doktoru Prof. Sabir Mənmədidir. Sabirbəy, bizə maraqlı suallar var. Rəfiləxanlının suallı öncə interaktivdə göstərdik, amma düşündük ki, o suallı keçidi Qarabağda bu imki durumu dəyələndirəndən sonra gələk, ona görə rəfiləxanlının suallını az sonra səsləndirəcəm. Amma burada İlqar Bəyin fikiri var. İlqar Bəyin yazıki maraqlıdır. Məlum məyə bu üç tərəflü bəyanlaməni imzalaması, gələbə paranın keçidiməsi, qaptüliyə siya yüksək kürsülərdə səslərin ərazlı projüttə əmin olur və s. Rəsmilər demirdimi münasibətdir. Təşəkürələr İlqar Bəyin suallına, həm də burada digər bu şəkildə mövqeyi bildirənlərin suallarını imam iləşdirib mən Sabir bəyi sizdən bunu soruşmaz, diyərdim. Bu gün Qarabağda antikləru rəməliyyat kesilir. Çox görür. Biz zətən bunu istəyirik. Biz zətən 19-ya burada səslənən bəyanatlar ki, Darıq Bəyin xan kəndində Azarbaycan bayrağı dal qalınacaq, Xozalda Azarbaycan polisi olacaq, xan kəndi xocavəntdə Azarbaycan sosial terminat şövbəsə asılacaq və s. Bunun mübahisəsini eləmişəm açıldı ki, bu, bizə inandırıcı görünmürdü həmin günlərdə. Bak, bu gündə antikləru rəməliyyatı aparılır, amma 10 noyabır sazışı elə bir halda ortaya çoxdur ki, biz artıq xan kəndində daxıl olurdu. Bak, bu gün biz yenə də antikləru rəməliyyatına qarşıq çox, oradaki Rus, süngüsünü bizə tələf çevirməsin. Bak, bunun, mən istəyərdim ki, necə ki, biz 10 noyabırda bunu gördük. Biz o qədər şəhid verip, şuan azad edən kimi, Rus pencəsi gəldi dayandığı qarşımızda. İstəyərdim bu məsəliyyəsi bir siyasi nöcteyin əzərdən, diplomatiğni nöcteyin əzərdən fikirin zəşirdik. Yəni, örüfət kömalara görə, və nə qeyd edim ki, Azərbaycan ordusu həgikətən xan kəndinə daxıl olmaq ərafəsində idi. Və faktifə olaraq, Rusya rəhdəliyi artıq öz açı şəkildə, yana o dövrə qədər daha çox Ermenistanı qabağa verməklə, onu dəstəkləməklə, Ermenistanın əliyi ilə Azərbaycana təyəcik göstəriyi də Azərbaycan ərasini işxav etməyə çalışırdı və işxavı etmişdi 30-u il ərzində bu əraziləri öz nəzəriyyəti altında saklamışlar. Və bu prosesin davamı olaraq Azərbaycan ordusu 44 günlük muharibə nəticəsində öz sorpaqlarımıza azad etdiyi bir dövrdə. Rusya artıq gördük ki, bütün bu qaxtlar Rusya elələn çıxır və ona görə də mən düşünürə, nüfət və Rusya rəhbəri bir başa Azərbaycan rəhbəriyi qarşısında çox kəskin belə fikirlər bildirdiyi, demək, belə öz impürya çüncəsindən çıxış edərək, sözüsün Azərbaycana qarşı təciqlər göstəməyə başladı. Və mən düşünürəm ki, Azərbaycan rəhbəri həmin dövürdə, Rusya həmin bu qətiyyəti qarşısında geri çəşilməli oldu. Çünki siz tamam ilə doğru qeyd edirsiniz. Azərbaycan əsərləri artıq xan kəndinə dahi olmaq ərafəsində edilər və birdən birə Azərbaycan rəhbəriyi əməliyyatları dayandırılması, əməliyyatını dayandırılması xaqında belə bir emir verdi, göstəriş verdi və çox təsvulər olsun üçün Azərbaycan bayrağı həmin kəndində dalganacağı də amma bunun qarşısı alındı. Və bütün bunun birinci əsas səbəbkarı Rusya impiriyası, Rusya rəhbəriyi üzərində düşür, amma eyni zamanda mən düşünəm ki, Azərbaycan rəhbəriyi nin qətiyyəti burada yetərli olmadı. Və məsə, buna görə də nəyən bir nərazılıq da yarandı. Azərbaycan rəhbəriyi ilə Türk rəhbəriyi arasında və Türkiyə ordu rəhbəriyi də hətta devlət başsı Örmət Rəcət, Erdoğan və müəyyən rəhbrikalara sahib ilə bir atıqlamalar da vermişdik ki, xan kəndi hərə də bizim nəzə ayətimizdə deyil və bu xan kəndin məsələsində Azərbaycan rəhbəriyi Rusya qarşısında qətiyyət göstəri bilmədi. Amma eyni zamanda Azərbaycan rəhbəriyi daha yumşaq yol seçməyə etəkdikdə, amma mən düşünəm ki, bu yolda özünü sona qədər doğrultmur. Çünki yenə də burada qətiyyət məsələsi var. Məsələ, Lasın dəhlizini bağlanması məsələsi çox qətiyyətdən ardım olardı və sözcüsün həmi Rusya rəhbəriyi nə, həm də Ermenistan rəhbəriyi nə, bu asıq şəkildə bir, nəyin ki, məsələ, asıq tədbir olardı ki, Azərbaycan devrət sərihətlərinə bağlıyır. Azərbaycan devrət sərihətlində nəzarət mekanizmi yaradığı və bundan sonra yalnız xarici vətəndaşlar, xarici ölkənin numayəndələri qara bağlı daxıl olabilərlə. Amma çox təsvilər olsun ki, Azərbaycan rəhbəliyi belə bir göstəriş vermiyib girsas əməliyyatı də mən düşünüləm ki, bu meanada bu prosesi yardımçı olsa da, amma tam bu prosesi əvəziləməyəcək və bu proses həllə də asıq olaraq qaldır. Çünki şilər buna asıqlamalar, buna gönəlib ki, həmin yüksəhlilərdə müvqi, həsırxlara aparılar yanıq ürbələ, orada sənjələr qazılır məniyən, mühendis işləri həyata keçilir. Yəni, bu o deməklikin orada o yüksəhliləri nəzarətə götürməklə irəliyə doğru həllə adımlar atılır mı? Bu meanada sözləşi, bu bizi çox durudur və Azərbaycan cəlməti də bunların yeri atıcın. Yenidən əməliyyat tam doğunun şəkildə başa çatmadığı və kən kendində yenidən Azərbaycan bayrağı asılmadı. Həşən, hər bir Azərbaycan mətələrdə şey, çox istəl ki, bu əməliyyat sona qədər davan ihtirisi. Azərbaycan, yeri gəlmiş kəndi. Yeri gəlmiş kəndi bu sualıda xoxuyum sizin üçün. Fahmi Kərməliyadır ki, yenəmi Rusya cəhzə və ermədir. Də alışılınmış əməliyyat deyilmi üçün yüksəllik alınsa yenəmi kaiset raket atlayacaq mı? Bələ bir sual var. Yəni, əslində Rusya'nın müdaxiləsindən sörbətq edir. Sizin yanaşmanız nədir? Üfət də Rusya tarixini və Rusya cıplamaçiya tarixini digət yətirisək. Yəni, bu sayda sizin də çifayət qədər belə dərin bilgiləriniz var. Yəni, Rusya cıplamaçiya tarixini digət yətirini də görür üçün. Bu tipli məsələlərdə belə dostta gücəşt yaxud hansısa bir impiriya maraqlarından geriz çəkilməm məsələsi ol mu? Rusya ələhbəri daimi impiriya cıçıncasında olub, ona görə də ən yaxın mələ müddəfikləri olan cəmiyyətləriya toxlumlara güzək yetimləri özümüz görür üçün. Məsələ, Ukrayna məsələsində Ruslar və Ukraynlar eyni qarşıq bir soyudan oğlan millət olmaqlarına bağınara görürsün. Mən yəni, siyasi xətlərdə güzək yetimləri məsələsi impiriya maraqlarına görə, impiriya məsələsində görə. Muminada Rusya ələhbəri hansısa bir danışılmış formada Azərbaycana güzək şəhsi ki, nə, bir ilçə güzək, ilə işsiz əldə edin, azad edin və Ermenistanə təciq edin. Yok, gəti yə. Mən irə düşün biləm. Çünki Rusya tarixində yaxşı biləm, Rusya cıplama açasında yaxşı biləm. Rusya çağışır ki, demək, bu proseslərdə Ermenistanı da Azərbaycana da kenaraşdırsın və Qarabağı davamlı olaraq öz nezəriyyəti altında saklasın. Bu mənə də Azərbaycana dəhsəh versin ki, Yana Ermenistanı belə sıqşdırsın Azərbaycana və Rusya da buna göz yumusun. Bu mümkün olan məsələ deyir. Çünki Rusya impiriya maraqlarının maraqlarına həmişə sadıq qaldırlar Rusya eləyəpəri. Özünüzə ki, bu son baş verən həcələrislər Ukrayna elə qədər olaraq Qafqazda, yəni Güristanla bağlı olaraq, Maldovilə elə qədər olaraq həcələri diqət yetirənə görür üçün Rusya'nın rəhbəliyi, köyünə impiriya rəhbəliyi və Rusya rəhbəliyi həmin üçüncədən çox təsvirlər olsun. Çün, demək, uzaqlaşmayıb həmin üçüncədə qalmaqdadır. Bu mənyanada, yəni, bir nəsə yüksəlihlərin əldə edilməsi yalnız Azərbaycan rəhbəliyin, Azərbaycan siyasi rəhbəliyin bir başa göstərişidir, bir başa təpşiridir. Və, mən düşünəm ki, Azərbaycan rəhbəliyi yalnız yumşak təzik yolunu sezib Ermenistan rəhbəliyinə qarışı, Rusya'ya qarışı. Amma bu prosesin uzanması deməkdir. Bu prosesin uzanması deməkdir. Azrı belə, yəni, gələcək, belə illər də Rusya'nın hecəmovluğuna belə şərq yaratmır, biz Ukrayna məsələsində görürük. Rusya'nın isər xarici siyasiya də istək, hər bir potensiyalı ıxtvaxta uğruyur, bunu hamuz görürük. Və, bə, ətras etməsə, ətras Rusya məsələsində keçməzdən qaba, qarabağından bağlı bilincə suallar var, o sualları cavablandırar. Lütfen çox qısa cavablandırar ki, mənim də müdaxilə imkanım yoxdur sizin cavablarınıza. İki dəya gəlik hər sualları cavablandırar maksimum. Sonra Rusya-Ukrayna məsələsində bağlı da fikirlərinizi alacaq. Qayda Ahmadov yazı ki, mənə qaranıq qana yeni yoldur. Bu yoldur, laxınla kəlbəzər, yoxsa quballıyla laxın arasından keçəcək, keçəcək isə bizim yolumuzu digər rayonunuza keçməkimizi çətinləşdirmir ki. Yəni, bədə bir sual var. Bilmirəm, bu sabaşdan nə dərəcədə alaqəldir, amma təbii ki, qarabağa qayıdışdan bağlıdır. Ona görə sizdən soruşmamı borz bilir. Buyurun zəmət olmasın. Təşəkür edirəm. Əslində, Rufət bəd, çox maraqlı sualdır. Mən, xalq bədə, təşəkür edirəm. Məsələ, nə dən böyük maraq keçdirdir? Çünki, məlum bəyanatda səhbət laxçın dəhlizi ifadəsi işlərin ilə laxçın dəhlizindən gedir və indiyanə qədər bir dəhliz şimdi bu proses həyata keçildir. Amma məsələ oraslanı ibarətdik ki, həmin bəndin davamı olaraq vurgulanır ki, laxçın dəhlizinə haraləl olaraq laxçın yolu çəkiləcək, yeni yol çəkiləcək. Yəni, səhbət ondan gedir ki, artıq dəhlizi olmayacaq bu. Bu adi kommunikat səhətli yol olacaq və bu o dəmətikin Azərbaycan Devlət Sərhətində, yəni, həmin yolun sərhətdə olan hissəsində nezərət bırakılıç mənətəgəsi yaradılmalıdır, gömrüç mənətəgəsi yaradılmalıdır. Artıq dəhliz prosesi burada kanara çıxır və bu yola düzlə, gədi olun üçün Rusya hərbisləri nezərət edəcək. Mən düşünürləm ki, biz Qaraba komitərisində bu məsələdə yəktir fikirə gəlmişdik ki, Azərbaycan cəmiyyətinin fikirini belə ifade edirdik ki, ilkin məqamda, yəni, yetmiş bir ziddiyət olmasın deyə hətta, Azərbaycan hərbisləri ilə Rusya hərbisləri paralel olaraq bu yola nezərət edsinlə, yəni, bir keçid, bir dövkimi, bir neçə alıb. Amma Azərbaycan rəhbirləyinin tam haqqı hüququ var ki, demək, bu yolun əvvəlində nezərət mexanizimi yaratsın, Azərbaycan sərhətcilərini oraya yerəşdirsin və bu yolun nezərətini öz əvlində cəmlərtirsin. Nəcəkin indiyəni ədək, Ermenistan rəhbirləyi Zəngəzür Dəhrizinin asılmasına manəsilik görədir və bu gündə, diməli, Nikol Paşınian röşmətin izlasını çıxış edərə qeyd edipkin, demək, dünə də qeyd etmişdir bunu, bu gündə qeyd edipkin, Azərbaycan vəkəndaşlarının, yəni, Naxçıvana, yəkin Qarabağdanmı, Qazaxdanmı, Başka ərazilərdən Naxçıvana keçizmək üçün Ermenistan güya heç bir problemi yaratmır və bu şəra eti yaratmağı Azərbaycan vəkəndaşları üçün yəni, hazırdır. Amma Azərbaycan vəkəndaşları Ermenistan rəhbirləyi qeyd etdiyi nə görə, nezərət təhtiş mexanizminə keçməlirlər, gömüləkdən keçməlirlər və sonra Naxçıvana ərazilərdən daxıl ola bilərlər. Yəni, başqa xarici bir dəvələtin ərazilərdən keçmək prosedurunu həyətə keçirməklər. Eyni formada da laxçı yolunda həmin prosesi tətbik etmək lazımdır ki, bu artıq dəhliz deyil, Azərbaycan hərbislərlərin nezərətində, sərhətçilər var, gömülçülər var və khan kəndi ərazilərdən keçən hər hansı bir başqa əcinə bir yaxtı ərimərsən və təndaşı bu prosedura keçmələr daxıl ola bilərlər. Çox təşəkkürlər, Sabirbəli. Belə bir sual var. Rəfiləx hanım yazıq, bayardan yazmışdı. Bəlkə bu təxibatı etmələ Rusya hər həm muharibi ola bilər. Kimi göstəri bölgədə fəaliyyətini gücləndirmək üçün və ya bənəxal gücləri qarabaqa cəlb etmələ, Ukrayn'dan fikirləri yayındırmaq üçün edir. Rəfiləx hanımda aşağı yuqar razılaşmaq olmu, nə görə biz bir daha olmaya bür bəyan naməsində dömmək istəyirəm ki, aşağı yuqar hər şey ettik. Millət olaraq, orda olaraq, dövlət olaraq ama Rus bu mâni oldu. Rus mâni oldu, bugün də durma nəzarət edir. Nənkəzərbaycanda, Dayırmenistan'da da, Gürsistan'da da Qarabağda nəzarət edir bu dəfə. Ona görə haqlı olaraq bu prosesi, bu atan qazaklardır ifadəsi nədərəcədə realdır və bu məsələni izləyicimiz hərmətlərək hanımın sualiydan bağlı, qısa istəyərdim, Sabir beynində fikirdə işidək. Mən təşəkürə rəfilək hanıma, məsələ burasında dışın biz nəzarət almalıq, Rusya həmək ki Rusya deyir. Yəni, əvəlçi dövürdə o saydığı, həqi qətən məyən bir ziddiya təxribat tərihətməklə Rusya hər hansı bir ərazi də, bir bölgədə öz nüfuzunu artırmalısını istədə edə bilərdik. Amma nəzarət almalıq lazımdı ki, Rusya məsələsi, muharibəsi, artıq Rusya'nı məyən mənada bir nüf, hər bir güc bakımından, həm də xarici siyasiyat bakımından Rusya tüşənir. Rüfət bək, birçok analiziklərin qeydi etdiyi hesaqlanmalarına görə, Rusya hər bir cəhətin zərərdəyib, həmin muharibin ətəcəsində, bu mənada Rusya istəmək ki, başqa bir yaxın nöqdədə Rusya ilə ələqədər olaraq hansısa hər bir munaqışa yarasın. Son günlərdə mən qüsusi bir asflama Hətta Ukrayna təlikəsi şurasını kati bir gürlüsana muracə etmiş dekiyin gürlüsana əcər apha ziyanı və əsi etsiyanı öz ərası hesap edirsə, bu ərazilərdə hər bir əməliyyatlara başlamalıdır və həmin əraziləri özünə tabi etməli Rusya'nın təhsilində çıxarmalıdır. Hətta Ukrayna rəhbəriyinin umayindələri belə məyən nöqdələrdə Rusya'ya qarşı hansısa hər bir əməliyyatların aparılmasını tövbsiə edirlər. Rusya indiki gəziyyətdə mən düşünəm ki, qətiyən istəməsin hansısa bölgədə yeni bir ocaq yarasın və həmin Ukrayna memurunun sözləri ilə desək Rusya'nı parçalamak vaxtı gəlir, çatırp elə bir ifadə işlətmişdir. Ona görə də qalqlar, devlətlər artıq hərəkətə gəlir öz faylarını Rusya'dan almalılar. Belə bir ifadə işlətmişdir. Bu meyana da, bunu Rusya siyasiləri də Rusya rəhbəriyi də başarışdır. Ona görə də mən düşünəm ki, asıq olaraq asıqı bir təxribat Rusya tərəfindən, Rusya tərəfindən türədirir və Azərbaycan üçün şərhə etyəri adalı. Təşəkkürlər, Sabir bey. Biz dəyicimiz yazırməni də gəl ki, her şeye qabaq zəlam planlaştıq yoxsa kezək ki, də 11-dən ərazlaşma ənəmə hazırladılar. Zəhəlidə, Yafizulidə, Tabaq edəndə əliyə və artıq sülbdən danışırdı. Başqa bir izləyici, izlət, İlqar və yazdıq. Utanur muzunilərdə emirli məzistək fresloz dəyətmiş zahid oruzlar və üdrədə sənguliyyəm Seyavuş, elmar və digərlər, niyə çıxıb qalqı hesabat verilmirlər? Baş verənlərə aydınıq kətir bilmirlər. Hesabat versinlər. Yəni, onların hesabat verilmək istəkləri varsa hesabat versinlər. İslam, Cevadov yazdıq. Rusiyanın bizi mərazlərdə təxibatları qurtar mı, üçqurtar mı? Rusiya esəyəm kəntin qəndsilah. Deməli, kəntin qəndinin rəhbəri yəni sülməramlı yadırını açın, də deyə bunu. Kəndində separətsilərin qarışında çıxı edim. Zətəm onların misiyası bəlliydi. Deməli, rəhbəli, qanımda soruşur, ki, rüfət və bizim media niyə pasivdir. Niyə irmənistan və Rusiya mediasını sınadan yazdıq bütün xəbərlər. Bizim sələyətlidir mindələr, niyə sülumdafirin hazırı, niyə açıqlama verirmiş. Yəni, çox marağlı sualdı əslində. Yəgin ki, siyasi elimlər doktorunun bununla bağlı deyəcəyələri daha çoxdur. Eşiləyət, Sabir beyi. Buyurun, Sabir beyi. Rüfət həgətə maraqlıf saldı. Mən təmaşaçların şirilə rəumənə də razi yəmkün, belə eməliyyat, belə lakal şəkildə keçirilməliydi, keçirilməsi də əvvəcədən planlaşdırılmış da, razılaşdırılmışdır. Söz üçün, bu planlaşdırma Azərbaycan Rəhbəliyi tərəbindən, Azərbaycan Ordu tərəbindən həyatə keçirilmiş deyik. Ona görə, mən düşünəyəm ki, belə lakal olması, eməliyyatın lakal olması, məsələ, Azərbaycan Rəhbəliyi ni qərarıdır, Azərbaycan Rəhbəliyi ni azərbaycan ordusunun emri qərarı və isteyi idi. Bu, mən düşünməyəm ki, yəni bu qərarı məsələ, kənar qüvvələrin təsirə altında reallaş etməni deyik, düşünməyəm ki, əvvəcədən planlaşdırılır və bu yüksihlər, nəzərətə götürülərinə sörəm bu dayanmalı idi və bu, mən əvvəcədən qeyd edim ki, ölmət edəcək ərdoğan, deməli, sabah, bu pücinlər görüşə, məsələ, mən əvvəcədən ərdoğu qeyd etməyəm çalışırdı ki, yəni biz heç də Azərbaycan Türkiyə olaraq, heç də Azərbaycan ordusu, rüsyə, hərbiciləri, həmin ərazilərdə olduğu üçün, yəni oraya daxil olmalıcaq pişirini keç vaxt qəbul etmədə. Rüfət bəli, eyni zamanda mən onu da qeyd etmək istəyərdim ki, bu əməliyatın, üçünün həm də ondan ibarətdəkin ərimənlilər rüsyə hərbicilərinə artıq inamı iqtirdilər. Və Azərbaycan da təhsik etdik ki, rüsyə hərbiciləri nəzarətən altında olan ərazilərdə Azərbaycan ordusu, deməli, əməliyat keçirə bilər, keçirəcək və üç məhsələdən nail olmaq imkanında nail olmaq iktidarında da. Bu mənada qisas əməliyatının çox böyük siyasi, çox böyük hərbi bir uğru, bir nəticəsi var. Bu çox bələ müsbət aldı. Çünki əriməni cəmiyyətidə ərimənsan rəhbəriyi də elə düşünürdülər ki, bir halda ki, rüsyə hərbiciləri bu əraziləri də sülhməramlı misiyanı yerə yətirirlər sə əməli Azərbaycan ordusu, orda əməliyat keçirə bilər, keçirəcək. Məsələ, elə də deyil. Azərbaycan rəhbəriyi istəsə, orta yə qiyyət qoysa, Azərbaycan ordusunda tapşırıq versiyə, müəyyən əməliyyatla planlaşdırısa, istələn nüxtədə, o cümlədən, rüsyə hərbicilərinin olduğun nüxtədə həmin əməliyyatı keçirmək iktidarında. Bunun çox böyük siyasi anlama var, mən düşünürəm ki, rüsyə rəhbəriyi də bunu nəcərə alır. Eyni zamanda, bunun əks tərəftə rəhbəriyi arasında bununla ələqədər olaraq böyük ziddiyət yaranıq. Yəni, bu gündə maskla rəhbəriyiinin xarışlar nəzirinin rəhbəriyi asfanasını nəyə rəhbəriyi bilir. Sonra, Qulacin Pütyünün də rəhbəriyi nəyə rəhbəriyi bildirilir ki, nə görə eləsən rəhbəriyi rəhbəriyi rəhbəriyi rəhbəriyi bilir, rəhbəriyi rəhbəriyi rəhbəriyi rəhbəri müəyyəfi müaxətləri bildirilər. Bunun, yəni, ilmənsanlar rəhbəri arasında hava hazırda çox böyük ziddiyətləri yaranıq bununla ələqədər olaraq. Təkəkürlə, Sabir Bey. Mən istəyərdim, Mir Islam Bəin də fikirini əklidəsin mənim. Bəl, bəl. Mir Islam Bəin də fikirini çağolandıran. Yəni, kimi gündə olan müqavilənin bənlərinə 20 ənləruslar əməl eləmir, həmin müqavilədən bir tərəfi şəkildə imtidən etmək olaraq mı? Yəni, bələ bir sualı var. Devdislərası müqavilədən imtidən etmək çox müşri məsələrdir bəl. Yəni, siz bilirsiniz ki, bir sıra devdislərası sənətlər var, o sənət demək, istinadi etmək, o sənətlərə səsansak deyə bilər ismin 1969-ci ildə 78 ildə biyana kandiyansiyaların mövcudur və o Sabir beylə bağlantımız kəsildi, amma mən izləyicilərimizin fikirlərini burada əksettirəcən, şüffəsiz ki dəyəli izləyicilərin əzərini çatdırıram ki, İlqar və yazı Ruslar da 22 bətlə ibarə mütəfirli bəyanlaması imzalamadığımı, niye və neye lazımdır bu mütəbirlik? Mütəbirlik buna münasibətiniz. Münasibətimiz bəllidir, qəbul ettirilmiş bir bəyanlamiydi və Rusla hər hansı bir bağlanmış müdəbirlənin ehtibarına ehtimat etmək olmaz, şüffəsiz. Hürmətli izləyicimiz Fəlmar bəy, yazı çox vazı bir şeylilər azad edildi. Təşəkürlər, Fəlmar bəy. Başqa bir izləyicimiz yazır ki, əgər Rusiyanın Suriyadan çıxarsalar, uqtar acaba onunla da bu şey ən sakin bir böylükə çevriləcək. Çox sağ olun. Bu da bir marağlı fikirdiydi şüffəsiz. İzləyicilərimizə öz fikirlərində görəm. Çox təşəkür edirəm. Sabir bəy efirimizə qayıtdı. Sabir bəy eşidək. Buyurun, Sabir bəy. Sabir bəy, buyurun. Umiyyətlə, bu tipli məsələrdə bir neçə, bir neçə, bəy nəxal qanviensiyalar var və bu qanviensiyalarda çox əhmətli qanviensiyalardır. Məsələ, adlarından da bəllidir. Sənədin biri belə adlanır. Bəy nəxal sazişlərin hüquq qüvəsi haqqında. Yəni, bu sazişləri yerinə yetirilməsi, bu sazişlərdən imtana edilməsi məsələsi, orada asır şəkildə vurgulanır. Eyni zamanda başqa bir qanviensiyada var, da qeyd olunur üçün bəy nəxal qabilələrin hüquq varisliyi haqqında. Yəni, əgər hansı bir devlətdə hakimiyyə təşkiləyi baş verərsə, növbəti hüçmək, heç tə asanlıqla əvvəlki hüçmətin imzaladığı sazişlərdən boğun qasara bilmək. Yəni, bu hüquq varislik gözləndir. Bunu və ələ qədər rüfət və bircə farklı qeyd edin üçün, məsələn, rüsyə varisi olaraq əsirin bütün imzaladığı sənətləri o cümlədən maliyə, borçuların və s. ödəməli oldu və buna məcbul oldu. Bu mənada, Azərbaycan da hansısa devlətdə rahası sazişlərdən imzana etmək, oğlundan boğun qasamaq elə də rahat məsələ deyil, həm ciklamasik baxımdan, həmi devlət rahasın münasibətlər baxımdan və riyallıqda da qarabağının ələ qədər olaraq bunun Azərbaycan üçün heç də vəri də ciklamasik sahədə Azərbaycan'a uğur qətirməz. Buna görədə, mən düşünülək ki, bir sədəcə olaraq indiki vəziyyətdə beynaxaq-hüquq normalarını və bize verdiyi imkanlardan istifadə edərək Azərbaycan cəmiyyətinin tələb etdiyi antiterror əməliyatını sona qədər davam etdirməliyik. Çünki, biz buna niye görə imtana edək? Biz öz ərazilərimizdə öz süveriyənliyimizi, öz hakimiyyətimizi bəyərfa edək, o əraziləri öz nəzəriyyətimiz altına alaq. Bu mənada, biz sədəcəri indiki vəziyyətdə imtana etmək də bizə xəyirdik yətirmir və bundan da imtana etmək də asfomiyyət tarafları deyiləm. Sədəcə olaraq biz yeni təkərə redim ki, beynaxaq-hüquq sədəcəri bize verdiyi imkanlardan hüquqqan istifadə edik də öz ərazilimizi üzərində hüququmuzu haqqımızı tələb etməliyik və bunu həyət keçirməliyik. Sabir bey, bir nəsə burada fikirlər var. Məsələn, Hüseyin bey, Khan Qoyscu yazdır ki, bəylə düzdür, biz gisa salmalıyıq, onu mən əksətdirdir. Murtuz Kərməl da yazdır ki, isas əməliyatı adlandırmaq yalnız fikirdi. Bunla fikiriniz nədir? Nə dərəcidə, beynaxaq diməlih, hüquqda bir az yaxşı qarşılamır. Bəlkə Murtuz bey, ona əsləsən deyir. Amma xocalı ətrafında savaş keçisi bunu gisa salmalıdırmaq məncə qanlı uyğun olar. Sizin fikirinizi işlmək istəyərdin? Mən iş mübiqət onu qeyd edim ki, yana bunun bir əməliyyat adlandırılması yana çocuğu, bu bir gün yarım də amməliyəti. Üstərik bir lakal bir hərbi əməliyyatlar başverdi. Ona görə, mən mənimizin ofçinin məyəməni da qəbul edirəm ki, buna böyük belə tənfərahlı hərbi əməliyyat adı qoymaq. Ona görə, təmaşaqsılarımız məyəməni yarxatlı ki, bir halda ki, biz buna əməliyyat adı qoymuşu, gisa səməliyyatı adı qoymuşu, bunu əvəcədə planlaşdırmışsa, ona görə bu proses niyə dayanmalı, bu proses tamam etməlidir? İkinci məsələ siz deyəm məsələ, tamam ilə doğru. Yana hüqh normalarında vəziyyət belədir ki, əgər hansı biri ərazidə ölçər hakimiyyətində qarşı, devlətinə qarşı müəyyən separatsılıq hərəkatı varsa, hər terörçü gruplar varsa, hansısa, hər bir gruplaşmalar varsa, evlətin bir başa vəziyyət edir ki, ölçə və ətəndaşların hüqhunu kəmin etsin və həmin ərazidə ölçümünü bərbə etsin. Bu mənə də azərbaycan hürçmətini tam hüququ var ki, azərbaycan ərazisində antiteror həmin ərazidə keçirməklə öz su verirliyini, öz ərazisində təmin etsin. Bu mənə də azərbaycan hürçmətini qarşısında keç bir problemi yoxdur. Yalmazdır. İstəkdən imkanlardan və qətiyyətdən asılıdır. Sabir beyi, son sualı Pamir Kərmovun sualını səsləndirəcəm. Arasında qətmiyəci isə də bir ki, yəni bugün bu real görünmür, tarqı torpallarımızda bizimdir amma real görünmürdə biz əmkən verməzdir. Biz xan kəndinə gədə bilmiriyse bugün insanları zəngəzur adından niyalladak ki, əgər biz ərimənsin ərazində qətmiyəci isə zəngəzurdan yoldur vermedilərse alternativ yolun çəkilməsi nə kimi doğrudur? Mənizə bu da kifayet qədər bir az da sorulaydı sualdı. Buyurun, Sabir Bey. Maraqlı sualdı. Bu mənada ki, birinci, bu yeni yolun çəkilməsi zəngəl demək ki, laxçın dəhlizi ifadəsini kanarlaşdırır. Dəhliz məsələsi, səhnədən çıxır. Yol artıq demək kaminikət səxhətli kimi nəzərdə tutur. Birinci məsələ bu. İkinci məsələ laxçın zabuq və başqa yaşayış mənətəgələri deməli, azərbaycan orusunun nəzarətə altına keçir və yeni yolun çəkildiyi ərazilər də düz də başqa mənətəgələri toxunur, amma laxçından kanar çəkirir və dələ də, yaşayış mənətəgələrin bir qədər kanardadır. Yeni zamanda bu yolun çəkilməsi yana, cislakasyanın deşdirməsi azərbaycan dəvlətinə imkan verir ki, yolun əvvəlində sərhət, bırakılıç mənətəgəsi yarasın. Və asfə deyəm ki, müfət və tamarşaslarımızla bunu bilməlidir. Yərimənin məhbəti yazır ki, bəli, belə bir mənətəgəl və həmin mənətəgəlin təhminə bir güzəllək 200 mətir aralda gömrük mənətəgəsi çilir. Bələ bir fikində aparılır. Sərhət də yagək ki, azərbaycan dələti də bəx bunu bilərəkdən və qalab adəhcəm məminə bunu qeyd etməri. Sabir bey, soh təşəkür yirəm. Suallar var idi, amma bizim müzüsün ayrılan efir vaxtı bura da sona çatır. Dəli ziləcilər nəzəndə çatdırıram ki, programımızın qonağı siyəs edinlər doktoru profesor və Qarabakh Qamitəsinin dönəmsədri Sabir mənmədildi. Sabir bey, soh təşəkür yirəm, izləcilərə təşəkür yirəm. Ben düşünürəm ki, bizim əsas eee gir şeyləri izləcilərə çatdırmaq vaş verənlər də bağlı, təbii ki, ordumuzun hərvisirlərini qorumaqla. Bizdə də hərvisir yoxdur, zətəm müdafə nazıləyinin məlumatlardan istinadindir. Amma analitiklər və bu ülkənin, bu torpağın varlığı üçün həyatlarını qoyan məsələn Sabir bey, yüzü Qarabakh Qazis idi. Yəni, alim kimi də bir Qazi kimi də danışmağa haqqı var Sabir bey, bugünkü bu anlamlı şövbət nə görə təşəkür edirəm. Sabir bey, çox sağ olun minnətdə aram. Mən size təşəkür edirəm, də təşəkür edirəm, həm də xatıratlarınızı üçün, bu günlərdə üçünlə sonura rüfət bey bizim şanlı azərbaycan ordusunun birinci Qarabakh muharibəsiz dövründə şanlı bahşet əməliyatının 30 illiyini biz qeyd eləciyik. Artıq muraciyyətlər də var və həmin ərazilə biz toplaşacıq keçmiş muharibə iştirakçıları qazilər və bu azərbaycan ordusunun Qarlak gələbəsini meşhur bahşet əməliyatının 30 illiyini böyük təmətirahla qeyd eləciyik. Mən size təşəkür edirəm. Bizim də iştirak yetmək borcumuzdur. Əraqə saklayıb, o da mediyanın iştirakını təməliyəcək. Hürmətli Sabir bey, bu günlərdə başkan də məliyatı bizim üçün təlifəsidir. Sizin yalnızda olmalı da bizim borcumuzdur. Dəyəli izləyicilər Sabir beylər, sürpətimiz burada sona çatır. Sonu da bir daha xayxeyirəm ki, efir-i paylaşın, bəyənin ki, daha geniş auditoriya programımızı izləməm imkandan mariq olsun. Sa olun, sağ olun, qalın. Tanrı vətəmizi qorsun, Tanrı millətimizi qorsun və Tanrı bugün öncə Əskərimizi qorsun. Allah amandır.