 Sağ olun değerli izleyiciler her vaktiniz her anınız hayır olsun. Dünyanın dikkati artık bir neşe gündeki Vilnius'deydi. Vilnius'ta NATO zirvesi toplandı, Samit toplandı ama kendi trafiliğe ki Vilnius'tan önce bütün dikkatler İstanbul'da oldu. Niye? Çünkü hem Ukrayna'nın hem de İsveç'in NATO'ya kabul edilmesinden ötürü Türkiye'nin onayı, Türkiye'nin testigi çok önemliydi ve bundan sonra başveren prosesler yeni yeni yani karşı siyasetten Türkiye için hem mentege için yeni perspektivler ortaya koydur. Aslında Türkiye, Ukrayna bu jesti göstermeyen Rusya'nın çok sertini durma saldı. Bundan sonra Rusya, Türkiye'nin nasipetler neyze tenzinlenecek. Bak bu suala cevap tapmağa çalışacak. Rusya'dan Türkiye'ye hansı cevap olabilir. Biz zaman zaman Rusya'nın Türkiye'ye meyem menada elbette indikli durumla mügayese de o zaman Rusya'nın veziyetim daha normaliydi. Ama bütün allarda Yaralay'nın Türkiye hansı zervesi olabilir. Bunu da bugünkü eleşimizde değerlendirmeni isterik. Bundan başka eee herhalde Türkiye'nin harici siyasetinde yeni üfükler yeni dönem demiyorlar mı? Bak bu suallara bugün çok değerli hocamız eee Ankara'dan eee Kafka Stratej Araştırma Merkezi'nin rehberi profesör doktor Hasan Uğdu Özhan'ımızla aydınlatmaya yani bu meseleyi aydını getirmeye çalışacağız. O zaman hoş gördüğü her vaktiniz hayır olsun. Hoş gördük. Hayvaktınız hayır. Ankara'dan bakıyor Türk dünyasına selamlar. Selamlar bizden Faroğlu. Ele Zerinski'nin İstanbul Seferi bunun sonucularını danışak. Rusya'nın tabii ki kızdırmamış olmaz. Esebleştirmemiş olmaz. Sizin değerlendirmeniz her zaman bizim için önemli olup buyurun o zaman. Bundan başlayalım. Evet ııı baş döndürücü bir NATO gündemiyle bütün dünyanın dikkatlerini üzerine çektik. Tabii ondan önce Zerinski'nin Türkiye ziyareti ve az o birliklerinin Rusya'yla, Ukrayna, Türkiye bazında anlaşmış olmalarına rağmen birlik komutanlarından ııı önce basına beş kişi olarak ifade edildi. Sonra altı kişinin eee Zerinski'yle beraber Ukrayna'ya dönmüş olması Türkiye-Rusya ilişkilerin ciddi anlamda ııı çok soğuk duş aldırdı. Yani keskin bir ııı bıçakla kesilmiş gibi bir ııı sürece soktu. Tabii ııı NATO zirvesi öncesi Zerinski'nin Türkiye'ye gelmesi ve NATO'nun ciddi anlamda Zerinski'ye destek olacağıyla ilgili beklentiye artırdı. Hatta ııı sayın Cumhurbaşkanı Erdoğan Zerinskili'yle yapmış olduğu görüşmede ııı İsveç'dense Ukrayna'nın NATO'ya girmesi daha elzem, daha lüzumlu olduğunu ifade etti. Fakat ııı NATO'nun kendi konceptinde savaş halindeki bir ülken NATO'ya girmesi mümkün olmadığı ııı söz konusu iken ııı Erdoğan belki de İsveç'in NATO'ya girmesi konusundaki Türkiye'nin kararlarının ortaya koymak adına Ukrayna'nın girmesini İsveç'in girmesi gerektiğini ifade etti. Tabii bu uluslararası sukaçısından mümkün olmayan bir süreçti. Zaten NATO toplantısı iki gün süren NATO toplantısında Zerinski'ye ııı bu açık ve net bir şekilde ifade edildi. Tabii Türkiye, Ukrayna, Rusya savaşında mümkün olduğu kadar tarafsız kalarak bölgede bir barış test edilecekse bunun da Türkiye üzerinden olması. Rusya'yla Ukrayna arasındaki diplomasik kanalının açık tutulması Türkiye üzerinden söz konusu. Böyle olunca da eee Zerenski'nin eee aniden ansızın Türkiye cihareti ister istemez hem dikkatler üzerine çekti. Hem de Türkiye-Rusya ilişkilerinde bir soğuma mı bir eee kopuşma olacak? Türkiye ve Rusya artık eee farklı kutuplarda mı yer alacak? Sorosunu gündeme getirdi. Bu toplantıdan önce ve Zerenski'nin Türkiye'ye gelişinden önce Amerika Dayın yapan Wall Street Journal Gazetesi eee NATO'nun özellikle Rusya'ya daha geniş kapsamlı bir ambargo olacağını bu ambargodan da Türkiye'nin çok büyük şekilde etkiledeceğini. Türkiye'nin ekonomik kriz içerisinde olduğunu ve bu krizin daha da tetiklenerek Türkiye'ye de ciddi anlamda büyük sorunlarla karşı karşıya kalacağı anlamına gelen yayınlar yapması belki de eee Zerenski'nin Türkiye gelmesi konusunda Türkiye'nin Zerenski üzerinden batıya olumlu bir mesaj vermesi için Türkiye bu süreçte tabiri caizse eee NATO'ya daha yakın durması sağlanmış oldu. Oysa dediğim gibi Rusya-Ukrayna krizinde Türkiye kesinlikle tarafsız kaldığı gibi Ukrayna'yla Rusya'yı İstanbul barışmasının etrafında toplayarak bir barışa doğru götürmeye çalıştı. Ama son geçtiğimiz eee haftaların Rusya açısından en önemli gündemi olan Vakder'in başındaki Pirgoce'nin isyanı ve hatta basına isen şeklinde yansıtılan hareketi neticesinde Rusya'nın çok zayıfladığını dolayısıyla Türkiye'nin bu zayıflamadan dolayı Rusya'yı terk ederek batıya yaklaştığıle ilgili gerçekten batıda üç düzey eee gazetelerde köşe yazılarının yazılarında eee bu gündeme getirildi. Oysa Türkiye eee Pirgoce'nin isyanının Rusya'yı zayıflatmaktan ziyade Putin'in NATO toplantısı öncesi özellikle Olusalası Ceza Mahkemesi'nin Putin'i yargılayıp cezalandırılmasına ve Vakner'in Ukrayna'da işlemiş olduğu insanlık dışı savaştısı şuşlardan dolayı Putin Rusya'sını, Putin'i ve Rusya'sını cezalandıracağı göz önünde bulundurarak bir anlamda Vakner eee kendini tasfiye edilmiş oldu ve böylece Rusya, NATO'nun on iki on on bir on iki temmuzda yani dün evvel şu gün yapılan toplantıda Rusya'yı cezalandırmaktan ziyade eee Rusya'ya karşı alınacak eee daha geniş çaplı yaptırımlardan ziyade eee İsveç'in NATO'ya girmesi konusu üzerinde gündem yoğunlaştı. Böyle olunca da Rusya, Vakner safre kesesini atıp NATO'yla belki önümüzdeki günlerde bir barışması setrafında toplanma eee zemin hazırlamış oldu ve NATO toplantısının sonrasına bu süreci eee taşımış ve NATO zirvesi sonrası eee Rusya'yla ilgili oluşacak gelişmelerde bekleme safasına girdi. Özellikle İsveç ve Finlandıya'nın NATO'ya girmesi konusunda Türkiye her ne kadar terör gerekçeleriyle bu iki devletin NATO'ya girmesini veto etmişse de engelleme çalışmışsa da asıl bunun arkasındaki yatan gerçek mütefikki olan Rusya, iyilişkiler içerisinde olan Rusya'ya karşı NATO'nun ilerlemesini Türkiye elinde geldiği kadarla engellemeye çalıştı. Çünkü Baltık denizine İsveç ve Finlandıya'nın Rusya'nın kıyısı olan Baltık denizinde NATO'nun Rusya deniz gücünü eee Baltık denizinden dışarı çıkamayacak şekilde kapatması Rusya açısında kabul edildi bir durum değil. İki, Finlandıya'nın ile Rusya arasında 1340 kıramette uzunundaki sınır. Dolayısıyla Rusya'nın hemen burnunun dibine NATO'nun gelmesi Rusya tarafından kabul edildi bir durum değildi. İşte Türkiye Rusya'nın da bu hassasiyetini gözlerinde bulundurarak özellikle İsveç'in özgürlük ve demokrasi ortamında eee yaşamaya çalışan Türkiye'den kaçmış Türkiye aleyhine faaliyet sürdüren PKK ve diğer terör örgütlerinin İsveç kanunlarının müsaade ettiği oçada Türkiye aleyhine yapmış oldukları faaliyet Türkiye'nin İsveç'in NATO'ya girmesi konusunda direnmesine sebebiyet verdi. Ama biliyorsunuz Türkiye'de 28 Mayıs'ta Çubu Başkanı'nın seçimlerinin 2. turu yapıldı. Recep Tayyip Erdoğan tekrar seçildi. Bu seçim sürecinden. Şu anda milist sparat teşkilatı yani Sizin Azar Belcan'ın deyimiyle milli tehlikesizlik eee başkanı olan İbrahim Kalın seçimlerden önce Çubu Başkan'ın sözcüsü ve aynı zamanda Türkiye ile İsveç Filan diye görüşmelerinin eş güdümünü sağlayan bir yetkili konumundaydı. Bunun yapmış olduğu Amerika seyahatinin dönüşünde Amerikalı'yla görüşmelerinin dönüşünde ki orada F-16, F-35 Amerika'nın Türkiye Amerika-Türkiye ilişkilerle ilgili büyük görüşmeler oldu daha sonraki süreçle anlaşıldı. İbrahim Kalın dönerken orada Filan diye aynı seçimlerden önce İsveç'in ise seçimlerden sonra Avrupa biline gireceğinin müjdesini vermiş oldu. Aslında her ne kadar Recep Tayyip Erdoğan yani Türkiye Cumhuriyet Devlet Çubu Başkanı Zelenski ile yapmış olduğu görüşmede ve daha sonra İsveç'in NATO zirvesi için Vilnius'a giderken yapmış olduğu açıklamalarda İsveç'le ilgili veto kararını devam ettireceği ile ilgili bir psikolojik görüntü oluşturdu. Ama netice itibariyle İbrahim Kalın Amerikalılarla yapmış olduğu görüşmelerde İsveç'in seçimden sonra NATO'ya gireceğini neredeyse kesinleştirmişti. Zira Biden'da Erdoğan ile görüşmeden önce bu konuları temas etmiş ve Türkiye'nin İsveç'in NATO'ya girmesi ile ilgili ortaya koymuş oldu veto vazgeçmesi halinde F-16 uçaklarının Türkiye verilmesi ile ilgili mesajlar vermeye hatta Türkiye'nin Avrupa biline girmesi ile ilgili de mesajlar verdiğini Biden'in açıklamarı baktığımızda görürüz. Şimdi Ukraina NATO'ya girme ihtimali söz konusu değilken NATO üyesi bütün ülkeler bunu mümkün olmadığını ifade ederken Türkiye'nin Rusya'nın özellikle Ukraina konusundaki Ukraina bağımsızın ilan ettiğinden bugüne NATO ile ilişkilerinde ki konularda Rusya'nın hassasiyetleri ortadayken Recep Tayyip Erdoğan Rusya'yı karşısına alacak şekilde Ukraina'nın NATO'ya girmesini ifade etmesi aslında bir stratejik hamle mi yoksa Sayın Cumhurbaşkanı'nın çalışmada ortaya konuşmuş olduğu bir eee konuşmama bunu da tartışmamız gerekir çünkü Rusya'da özellikle son noktaya koyacak olan devlet başkanlarının konuşmalarına çok dikkat etmesi gerekir. Bu dikkat o kadar önemli ki söylenecek yanlış bir kelime belki Rusya'na sipir krizi hatta savaşa sebebet verir. Çünkü Ukraina'na NATO'ya girmeyeceği tarafından binilirken Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Rusya'nın tepkisini üzerine çekeceğini bile bile İsveç konusundaki hassasiyetten ortaya koymak adına ucunleyi kullandı. Aradan 24 saat geçmeden İsveç'in NATO'ya girmesi konusunda Türkiye'nin tavunun değiştiğini görüyoruz. Zaten bunun değişeceğini dediğim gibi Grimkân'ın Amerika'da yapmış olduğu görüşmelerde ortaya koydu. Ama nasıl ki İsveç'in aleyhine fare tüyünden Melendez'i aşma konusunda Amerika bir tereddüt yaşıyorsa Sayın Cumhurbaşkanı Finlandiye ve İsveç'in NATO'ya girmek konusunda problemi kalktığını ve Türkiye'nin Betoslu'nun kalktığını ifade ettiği dakikalarda. Salı günü saat on kırk beşte Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Miliye Çerketi Partisi Genel Başkanı Sayın Devlet Bahçeli'nin dağılır bir konuşma yaparak bunun NATO'ya girmesi mümkün olmadığını ve karar meclis vereceğini ifade etmiş olması ve akabinde de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın herine kadar Biden'la ve diğer NATO Uzu ülkelerle, üyesi ülkelerle görüşmesinde İsveç'le ilgili tutumun değiştirdiği ifade etmiş olmasına rağmen netice itibariyle Devlet Bahçeli'nin bu konuşması Erdoğan'ın diğer NATO üyesi ülkelerle ülke liderlerle yapmış olduğu konuşmalarda elini kuvvetlendirdi, elini güçlendirdi çünkü Erdoğan bakın Türkiye ile ilgili, söyleyeceğiniz en ufak bir yanlış cümle veya Türkiye'nin NATO üyeli konusundaki tutumunuz NATO olarak Türkiye ve evlat muamelesi yapmanız neticesinde Türkiye'de NATO karşılıklığı oldukça üst düzeye çıktı adalet ve kalkınma partisi meclisteki çoğunluğu elinde olmadığı için Milliyet Şeriket Partisi'nin İsveç'in adaylık sürecinin meclisten onaylanması ile ilgili oylamada oyuna ihtiyaç var, reyine ihtiyaç var Azerbaycan tabirle sesine ihtiyaç var bunu gerçekleşebilmesi için de yani parlamentoda bu onaylanabilmesi için de bu süreçte bir Türkiye'nin NATO içindeki konumu güçlenmeli, kuvvetlenmeli iki Avrupa Birliği sürecinde Türkiye'ye artık eftem küften basit sebeplerle gerekçe gösterilerek önünü kesilmemesi gerektiği hatta 1995-96 yıllarda imzalana görük birliği anlaşmasında Türkiye'nin lehine olması beklenen birçok madde Türkiye'nin alehine cehennettiği için yabu maddelerin yeniden gözden geçirilmesi veya Türkiye'nin büyük bilinler çıkmasıyla ilgili Avrupa Birliği'nin daha olumlu yaklaşması gerektiği noktasında Sayın Cumhurbaşkanı Avrupa Birliği üyesi olup, aynı zamanda Haklı üyesi olan ülkelerle yapmış olduğu, liderlerle yapmış olduğu görüşmede bunlar günleme getirildi Türkiye bir taraftan Rusya nasasiyetlerini bir yıla yakındır NATO konusunda gidermeye çalışırken ve hatta Rusya nasasiyetlerini NATO'ya karşı temsil etmeye çalışırken diğer taraftan da NATO'nun ilerlemesiyle ilgili İsveç ve Finlandiya üzerinden engelleri kaldırmaya çalışırken aynı zamanda da NATO'nun ve Batı'nın Avrupa'nın Türkiye'yle ilgili algısının değişmesi gerektiğini açık ve net bir şekilde ortaya koymuş oldu Soğuk savaş döneminde Türkiye NATO ülkesi olarak Sovyet Birliği'ne karşı ileri karakol görüyor. Dolayısıyla NATO ve Batı Türkiye'yi her an Rusya tarafından işgal edilecek bir coğrafya ülke olarak gördüğünden dolayı oraya daha böyle yatırım yapma konusunda silah mühimmat yılma konusunda daha üve evlat gibi muamele yapmış olduğunu görüyoruz aynı şekilde Rusya Batı'nın elinden Türkiye'yi kurtarabilmek adına Türkiye'ye biraz da ılıman davranırken ama aynı zamanda NATO'ya karşı girişecek bir savaşta Türkiye'yi birincileride işgal edecek konumda gördüğünden dolayı Türkiye Soğuk Savaş döneminde hem Rusya tarafından hem Amerika tarafından yanlış bir algı ile algılandığından dolayı 1991'de Soğuk Savaş bittiğinden bu tarafa Türkiye her iki taraflada iyi ilişkiler içerisinde olurken iki tarafa da Soğuk Savaş döneminden Türkiye algısından vazgeçilmesi bunun karşılığında da Türkiye'nin artık yeni bir yol, yeni bir mecra yeni bir eksel oluşturduğunu hem NATO'ya hem Rusya'ya kabul ettirmeye çalışan bir politika yürüttü iki tarafta Türkiye'nin bu politikasını görünmezlikten anlamazlıktan gelmeye çalıştı ama son 15 gündür, 20 gündür bu NATO zirvesi öncesi gelişmeye baktığımızda Türkiye her ne kadar bir karşı ilerlemesi konusunda elinden gelen engeni çıkartmış bir noktaya kadar getirmişse de ama bu noktada Rusya, Türkiye'nin önceliklerini çok dikkate almadık mesela Suriye konusunda Türkiye'nin önceliklerini dikkate alan bir Rusya ile karşı karşıya kalmadık yani Türkiye'nin önceliklerini hep 2. 3. plana attı seçimlerden önce 5'e yakın, en az 4 tane Suriye meselesinde 3 düzey, 3'lü görüşmeler olmuş olmasına rağmen bir ilerlem olmadığı gibi Suriye'nin Türkiye haleyle açıklamaları da yeniler içilir noktada değil böyle olunca da Türkiye, Rusya'ya Sovyet sonrası vermiş olduğu önemli desteği, hassasiyeti Rusya'nın yeteye kadar kavrayamadığı ama Ukrayna meselesinde dün NATO zirvesinde Rusya'ya karşı daha geniş yaptırımlar söz konusu olacağı bu da Rusya'yı gerçekten ciddanlamda köşeye sıkıştıracağı için Türkiye'nin Rusya'ya karşı yaptırımların konusunda hala Rusya'dan yana tavır alması, Rusya tarafından artık olumu değerlendirmeli ve özellikle 17 Temmuz'da yani 3 gün sonra 4 gün sonra gerçekleşecek olan tahıl koridorunun uzama konusunda Rusya, Türkiye'nin özelliklerini ve Türkiye'nin bu konudaki kararlığını göz önünde bulundurarak her ne kadar Rus bürokrasisine ve Rus basınında tahıl koridorunun bittiği ifade edilse de Putin'le Erdoğan bu konuyu tekrar uzatma konusunda anlaştıklarında Türkiye'nin Sovyet dönemi yani soğuk savaş dönemindeki algı konusundaki kendini ifade etmeye eksikli giderilmiş olacak ve Türkiye Rusya'yla daha dengele girecek olacak. Aynı şekilde Türkiye meclisi yarın itibariyle tatile girecek. Bir ekime kadar kapalı olacak. Bir ekimde açıldığında İsveç'in NATO'ya girmesi oynanacak mecliste oraya kadar hem NATO, hem Avrupa Birliği hem de İsveç Türkiye'nin hassasiyetlerini ve önceliklerini göz önünde bulundurarak o zamana kadar Türkiye'nin ve Türkiye'nin soğuk savaş dönemi sonrası ortaya koymuş olduğu ekseninin ne anlama geldiğini Batı'da anlamış olacak. Bu Türkiye için çok zor oldu. Bu meseleyi Batı'nın ve Rusya'nın kavrayabilmesi için Türkiye bu konuda çok çaba sarf etti ama netice itibariyle geldiğimiz noktada eğer Rusya, Türkiye'nin bu hassasiyetten göz ardı eder ve Türkiye'de atmosferde NATO'nun Rusya'ya karşı ortaya koyduğu hamlelerde Türkiye artık NATO'dan yana tavır aldığı bir noktada Rusya'nın Ukrayna'da çok fazla kalmaşan söz konusu olmaz. Wagner isyanıyla ve hatta Wagner tiyatrosuyla diyelim Rusya'nın ne kadar Batı'ya karşı psikolojik olarak bir üstünlük elde etmeye çalışmışsa ama bundan sonra Rusya için, Putin için zor günlerin, kara günlere başlamasının önü açılacak. Rusya bu noktada Türkiye'nin hassasiyetlerini ve Türkiye'nin Rusya için yaptıklarını göz önünde bulundurarak artık Türkiye'nin uluslararası ilişkilerde Rusya'nın çok aleyhine bir tutum içerisinde olmayacağı, olmaz gerektiği ve artık Rusya'ya daha yakın politikalar yürükme noktasında daha sağlıklı politikaları üretirken aynı zamanda dediğim gibi Türkiye'nin ortaya koymuş olduğu Rusya kabullenmek durumunda. Ama Rusya NATO'yla girişmiş olduğu bu rekabetten gerçekten savaşı uzatarak üçün dünya savaşı çıkartma Bela Rusya'ya yerleştirdiği ortaya büyük ölçekli nükleer silahlarla Doğu Avrupa'yı tehdit etme. Bela Rusya üzerinden Polanya'yla bir kargaşa çıkarma gibi bir sürece gelildiğinde Rusya bu süreçten ciddi anlamda yara alarak çıkacak hatta belki de Rusya'da ciddi anlamda bir iktidar değişimine doğru gidilecek. Çünkü Rusya'yı tamamen haritandan silmek gibi bir gayretli söz konusu değil Batı bir anlaşma zeminde anlaşarak Amerika'nın asya pasifik stratejisine doğru artık Ortadoğu'da ve Rusya'da, Ukrayna'dan ayrılıp oraya doğru gidecek bir stratejiyi uygulamak arzusunda Rusya'da Ukrayna'da yenilmek psikolozisiyle bir barış anlaşması yapmaktansa belki de Türkiye'nin teşebbüsüyle mevcut durumlar zaptırap daltanlık bir barış anlaşması imzalandığında Putin'in bunu bir malibiyet olarak değil, bir zafer olarak kremline ibadetmesi, hizmet etmesi daha mümkün olur. Çünkü 7-8 ay sonra Rusya'da seçimler var Putin bu seçimleri kazanabilmek adına bir zafer hikayesiyle Moskova dönmesi lazım. Ama Fibozge'nin Wagner başkanının isyanından sonra ve hatta isyan tiyatosundan sonra her şey rağmen Rusya'da ciddi anlamda bir güvenlik zafiyeti oluştu. Bu güvenlik zafiyetinden dolayı İstediğen Rusya'da kremlinde bir operasyon gerçekleştirme imkan ve ihtimalini şu anda araştırıyor, konuşuyor. Hatta onun altyapı çalışmaları yapılıyor. Çünkü eğer kremlinin tepesinde insan savaşları uçmuşsa bu Moskova'da bir güvenlik zafiyetin olduğunu gösterilmesi açısından son derece önemli. Sadece kremlinin tepesinde uçmadı. Aynı zamanda Rusya'nın değişik bölgelerinde değişik askeri noktalarına bu operasyonlar yapıldı. Hatta krim köprüsü biliyorsunuz geçtiğimiz aylarda bombalanmıştı. 506. 7. gününde giren Ukrayna krizinde Rusya savaşı daha da büyük ve NATO'nun dikkatlerini ve gazabını üzerine çekmek isteyebilir. Veya savaşı uzatma ihtimali üzerinden Türkiye'yle Türkiye'nin araya girmesiyle ara bulucukta Ukrayna'da bir barış anlaşması imzalara bilir. Önümüzdeki günlerde bunlar daha fazla konuşulacak. Çünkü NATO'nun almış olduğu kararlar 4000 sayfalık bir raporadan bahsediliyor. Bunun henüz birkaç sayfası basına yansımış durumda. Bu 4000 raporun NATO'nun yeni stratejisi kapsamında değerlendirildiğinde ister istemez Rusya'ya karşı da bazı madde başlıklarının olması söz konusu. Bu madde başlıkları Putin'e karşı bir suikast bile olabilir. Bunu NATO yapmasa bile en azından istihbarat örgütleri ciddi anlamda, Rusya'da faret içerisinde. Bunun yanında Putin barışa ikna edilebilir ki bu en olması gereken bir yol ve yöntem. Bunu ancak Türkiye üzerinde gerçekleştirebilirler. Ve Rusya bu barışa imzaladığında belki de 2. defa Pyrgocin'i, yani Wagner başkanını günahlandırarak suçlayarak onun üzerinden, onun isyanı üzerinden Sezar'ın oğlu Bülütüs'e dediği gibi senden Bülütüs diyerek ve Wagner'in isyan teşebbüsün neticesinde Rusya'nın bu barış anlaşmasını imzalamak zorunda kaldı gibi bir gerekçeyle söylemle Putin önümüzdeki seçimlere hazırlanmak durumunda kalacak. Onun için Putin seçimlere kadar dünyada çok büyük sansasyonuna dönüşecek, çok büyük sansasyonlar yapacak, operasyonları kalkışmaktansa daha diplomatik ama daha kabul edilebilir daha izah edilebilir barış masasına oturtulabilir. Ama bu olmayıpta bir üçün dünya savaşı şu dünya nükleer savaşı çıkma ihtimali var mı? Bunu da göz ardı etmemek gerekir. Bu ihtimal üzerine durmak gerekir. Çünkü NATO zirvesi neticesinde Rusya'ya karşı alınan kararların Rusya tarafından kabul edilmesi zor gözüküyor. Ama netice itibariyle Sayın Erdoğan Vinulus dönüşünde yapmış olduğu açıklamalarda önümüzdeki günlerde tal koruduğun uzatılmasıyla ilgili Putin'le görüşeceğini, telefonla görüşeceğini daha sonra da Putin'e yüzze görüşeceğini ifade etmiş olması Türkiye'nin ara buluculuk yani elçilik daha kuvvetli bir şekilde ortaya koyarak Rusya, Ukrayna arasındaki Rusya Batı arasındaki Ukrayna krizinde bir çözüme doğru gidilmeye çalışılacak. Bu olmasına Rusya inat edip NATO'nun da Şahin kanadı Rusya'yı bize getirebilmek adına Ukrayna'ya verecekleri silah Ukrayna'ya verecekleri teçzatları silahları kullanacak teknik ekip neticede Ukrayna-Rusya savaşını daha da içinden çıkılmaz bir hale sevk edecek. Ama basına yansıdığı kaderle o meşhur resim vardı bütün liderler yan yana dururken Zelenski'nin yeşil elbisesiyle orada zavallı bir çocuk gibi basına bir resim servis etmeleri belki de NATO'nun Rusya'yla bir çatışmaya direkt çatışmaya girmeden yine Zelenski üzerinden bir vesayet savaşını sürdürme ihtimalinde söz konusu. Ama şunu da söylemek gerekir Ukrayna krizinden önce Avrupa Birliği ve NATO kendi içindeki sorunlarla uğraşırken bir anlamda yavaş yavaş dağılmaya doğru gidiyor. Hatta İngiltere'nin Avrupa Birliği'nden çıkıp kendine göre yeni birlik oluşturmaya çalışması. NATO'nun artık birlik beraberlik içerisinde değil de belki farklı bölümelere doğru gidilmesi gerektiği tartışıldığı bir noktada Putin'in Ukrayna harekatı ve Avrupa Birliği kendi içinde tekrar toparlanmaya, birlik için hareket etmeye ama netice itibariyle Avrupa Birliği için ciddi anlamda bir güvenlik sorununun ortaya çıkardı. Çünkü Avrupa'nın ulusu yaşlanıyor ve savaştanız ya da sanayiye ve ihracata dönük bir alt yap oluşturduklarından dolayı artık Avrupa'yı koruyacak bir taze güce ihtiyaç var. İşte NATO toplantısında Erdoğan'ın ismi için bu konusu konusundaki engeli kaldırıp bunun karşılığında başta Biden olmak üzere diğer liderlerle görüşmesinde Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girme sürecinin açılması ve hatta bu sürecin daha hızlandırılması ile ilgili söylemiş olduğu cümleler bir anlamda Avrupa Birliği'nin ve NATO'nun korkusunu da ortaya koyuyor. Çünkü 504 gündür, 505 gündür gari resmi olarak Ukrayna'ya vermiş oldukları desteğe Rusya'nın Ukrayna'yı işgal etmiş bölgelerden koparıp atamadıkları için belki önümüzdeki dönemde Rusya daha kararlı bir şekilde Ukrayna işlerine doğru hareket edip hatta azak denizinde Ukrayna'nın temasını kesip şimdi Odessa'ya karşı bir hareketle kalkışıp Ukrayna'nın denizlerle temasını kesmek bir Amerika, Rusya için bir operasyon ve hatta bir strateji oluşabilir. Azak denizinde Rusya'nın önü İsveç ve Filandiyan'ın NATO'ya girerek kesilmesine karşın Rusya'da Ukrayna'nın denizlerle temasını keserek bir anlamda cevap vermek isteyebilir. Bunun yanında yine Kiyeve karşı çok orantısız güç kullanarak Kiyeve bombalayarak Ceneski'nin kaçmasını sağlayabilir. Bu da barış için hızlı bir hamle yapılması demektir. Ama gözükene o ki NATO zirvesi daha geniş anlamda Rusya'ya Ambar'la uygulayacakken bunu aslında aynı zamanda Türkiye'nin İsveç konusundaki kararlının devamına cevap olarak Türkiye'de bu bir gayret Türkiye hem bu gayreti devrı dışı bırakabilmek, hem de Rusya batı arasında biraz daha görüşülebilir bir zemin bölümme kadına birden İsveç'in NATO'ya girmesi konusunda NATO'yu kaldırdı. Gerçi şu cümle hep kullanıyorum bu NATO'nun kalkacağını seçimlerden önce İbrahim Kalın'ın Kalın'ın Amerika'ya yapmış olduğu seyahat neticesinde yaptığı açıklamada İsveç'in seçimlerden sonra NATO'ya gireceği ifade edilmiş olmasına rağmen, bakat Erdoğan'ın kararlı tutumu netice itibariyle İsveç'in NATO'ya girmesine söz verilmiş olmasına rağmen hala mecliste bu oynamada İsveç'in dolayısıyla Türkiye'ye karşı verilen sözlerin yerine getirmediği takdirde NATO'ya girmesi engellenebilir. Bu yapıldığında... Hocam bir soru sorabilir miyim burada? Hemen konuda İbrahim Kalın Sözsüydü de Cumhurbaşkanlığı Sözsüydü Sözsüydü Ve seçim öncesi bunun demesi gerçeğinden ister istemez bu sorunu yaradır ki mövzud iktidar seçim öncesi biz o debatlarda o televizyon tartışmalarında aşağı yukarı batı Türkiye'de iktidarı devirmeyi değişmeyi istir diye bu mesajları gördük ama görüne bu şekilde değerlendirme olur mu ki mövzud iktidar seçim öncesi batı ile bir anlaşmaya gelip bunun bir pazarlık da diyebilirlik olur mu yani bu batı bu işlere zaten 14 May seçkilerinden sonra Amerikan'da tavrı Avropan'da tavrı Sayın Erdoğan'ın aleyhine olmadı yani demiyorlar mı seçim öncesi bu işler artık çözülmüştü ve bugün onun devamı olur mu? sizin sorduğunuz soruya konuşmamın içerisinde satınalarında değindim çünkü İbrahim Kalın'ın yapmış olduğu açıklama çok manidar diyor ki seçimlerden önce Finlandiya seçimlerden sonra yani biz iktidarımızı devam ettirin bizi engellemeyin seçimden sonra da bizim iktidarımız İsveç'in NATO'ya girmesini sözünü veriyorum dediği için zaten İbrahim Kalın sözcülükten mit başkanlığına bir yettirildi bunlar uluslararist ilişkilerde çok önemli görüşmeler uluslararist ilişkilerde çok önemli aşamalar seçimlere dönük bu süreçler gerçekleşti aynı zamanda hatırlayın Rusya seçimlerde Erdoğan'ın gitmemesi hatta Erdoğan'ın batıya mahkum mecbur olmaması için Türkiye'nin iktidar borçlarını 2024 yılına erteledi hatta Türkiye'nin trakya bölgesini Avrupa'ya gaz iraç merkezi yapacağını ifade etti Dolayısıyla Türkiye'de seçim zamanı Putin'in Erdoğan'ın partisinin Moskova temsilcisi olduğu ile ilgili Türkiye'de bazı tartışma programlarında konuşuldu bunlar Rusya ile Batı'nın Türkiye'deki iktidar üzerindeki seçimlere müdahale etmek ve iktidar üzerindeki etkisi devam ettirebilmek adına yapılmış manipletif hareketlerdir Batı bunu çok yakından takip etti çünkü seçimlerden önce Türkiye'nin İsveç ve Filan diye konusundaki tavırından dolayı birçok Avrupa ülkesi İstanbul'daki konsolosuzlarını kapattı ve bunu hükümete karşı bir tepki olarak anlaşılması vatandaşın da seçkilerde uygulanacak, ses verecek vatandaşın da bu tepkilerden dolayı iktidara değil de muhalefeta daha yakın hareket etmesinin önü açılmış oldu işte İbrahim Kalın burada devreye girdi İsveç ve Filan'da ile eşgüdüm görüşmeleri yürüten bir yetkili olarak apar topar Amerika'ya gitti ve Amerika'da yapmış olduğu görüşmelerden dönerken basına vermiş olduğu demek de şefilan diye dolayısıyla Avrupa Birliği'nin korkularını bir anlamda gidermiş oldu ve Avrupa'nın batının seçimlere müdahale etmen noktasında veyahut da ekonomik müdahale etmeninin önüne almış oldu ve seçimlerden sonra da bırakarak İsveç'in NATO'ya girmek konusunu seçimleri garanti altına almış oldular çünkü şu anda Türkiye'de ciddi anlamda bir ekonomik kriz var, Euro dolar 30 liraya yaklaşmış durumda 10 akmasını da bu kenteşte değerlendirebiliriz mi Euro? Keseşenlikle, biz buna dövüş hareketliliği diyoruz Euro ile biz doları aynı hareketlilik içerisinde değerlendiriyoruz bunlar böyle bir süreç yapılabilir, seçimden önce bunlar kalsaydı başarı 28 Mayıs seçimlerinden önce Euro 30'a dolar 27-28'e çıksaydı tabii seçimin sonuçları daha farklı olurdu bunlar, seçimden önce Euro doları başka altına tutarak artmasına gellediler ve İsveç ve Finlandiya NATO'ya girmesinin sözünü aldıkları için de ekonomik müdahale olmadı ve seçimlerle ilgili de ciddi anlamda müdahale olmadı yani ses verecek halkın kanaatini değiştirecek bir müdahale olmadı dolayısıyla hem Rusya iktidarın devam etmesini arzu etti hem de batı, mevcut iktidarın İsveç ve Finlandiya konusunda batıya vermiş olduğu sözden hareketle iktidarın devamına karar verdiler ama netice itibariyle Türkiye'de iktidarı ayakta tutan veya iktidarı değiştiren halkın iradesidir yani seçim vardı Türkiye'de demokratik seçim vardır ama şöyle düşünün 1 bardak %99.99 oranında doludur ama 1 bardağı, 1 damla, damlatır 9 bardak taşar 99.9'ın kıymet harbesi yoktur ama o 1 damla, bardağı taşırdığı için değerli olarak görülür batı da belki irade olarak vatandaşın iradesi iktidarı devirmek veya da devam ettirmesi konusunda kararlı olmasına rağmen o 1 damlayı da göz ardı etmemek gerekli ist onda biz batı müdahalesi veya da dış müdahale olarak ifade ediyoruz veya da hükümetin açık ifadesi ile dış güçler olarak ifade ediliyor ama genel olarak Türkiye'de demokratisi işlediği için seçimlerde halkın iradesi %80-90 oran yansır ama küçük dokunuşlarla da az önce İsveç ve Finlandiya konusunda küçük dokunuşlarla da iktidarın devamına veya da artık yeter noktasına gelmesi söz konusu olacak bu olunca da ister istemez Rusya bir taraftan, batı bir taraftan sesimleri yönlendirebilmek adına bu hamleleri yaptılar bunlar normal ki zaten her dünya küçük bir köye döndü küçük köye olunca da ister istemez herkes dünya siyasetinden olumsuz etkileyeneceği gibi siyasetin gidişatında olumlu ve olumsuz yönlendirmekle ilgili bir gayret içerisinde olmak ister hatta Trump'ın yük seçildiğinde de Rusya'nın ciddanlığında etkili olduğu ve Trump'ın seçilmesine vesile olduklarıyla ilgili de basında çok genel tartışmalar yaşadım tabii Türkiye, ulusal silişkilerde dediğim gibi NATO konseptinde olduğu ve 200 yıldır da Türk devletinin batıllaşma yürüdüğü işlediği için Türkiye ister istemez batı ile hareket edecek işte Erdoğan'da NATO'da en çok kullandığı kelime Avrupa Birliği 1 ara Avrupa Birliği, 3 Kasım 2002'de seçildiğinde 10 yıl neredeyse Avrupa Birliği'nin bütün dediklerini yerine getirdiler bütün müzakere açıldığında onlarınla ilgili yapılan çalışmalarda hepsi yerine getirildi ama Avrupa Birliği'de 1 noktadan sonra artık Türkiye Avrupa Birliği ilişkilerinde bir kopma yaşandı ve bu kopma Türkiye batıdan koptuğu yönünü Doğu'ya çevirdiği gibi eleştirilere sebebiyet verdi hatta NATO'dan ayrılacağı Avrupa Birliği iddialarından beklenklerinden vazgeçeceği artık Şangı işbirliği örgütüne gireceği ile ilgili Türkiye'de en üst düzeyde tartışmalar yaşandı ama Erdoğan'ın dünkü en üstteki yapmış olduğu bütün açıklamalar artık Türkiye'nin gerçekten 200 yıllık batıllaşma sürecini serveninin son noktaya gelmesi ile ilgili elinden geleni yapacağını ifade ettiler tabii Rusya'dan ciddi açıklamalar oldu işte Avrupa yalançıdır, Türkiye'yi kandırır Avrupa verdiği sözü tutmaz, Türkiye'yi kandırır gibi peşi peşini takip eden açıklamalar oldu biz Türkiye olarak hep şunu ifade ve izah ediliyor ediyoruz 200 yıllık Türkiye'nin batıllaşma macerası söz konusu devam edecek Türkiye bir NATO ülkesidir ama aynı zamanda NATO'yu hayır diyebilen bir irade ortaya koymuştur Türkiye soğuk savaş döneminde Rusya karşıtıydı ama sovyetler karşıtıdı, komünizm karşıtıdı ama Türkiye'deki ağır sanayi yatırımların önemli bir kısmı sovyetler döneminde yapıldı işte Ereli Demirçelik, Karabük Demirçelik, Zonguldak Demirçelik işte Seydişehir, Alemim Teştiri gibi çok önemli yatırımları Türkiye sovyet döneminde yaptı hatta Mason ve Amerikancı oldu iddia edilen Süleyman Demirel en fazla Rusya ile ilgili ilişkileri geniştirip bu yatırımları gerçekleştirdiği için aslında Demirel'e birkaç sefer darbe yapıldı Demirel şu der, ben altı defa gittim yedi defa geldim der o gittiğer gitmesinin sebebi Demirel'in Rusya ile iyi ilişkiler içerisinde olup Türkiye yatırım getirmesi yani Batı, Türkiye'nin Rusya tarafından işgal edileceği endişesi ve korkusuyla sovyet döneminde endişesi ve korkusuyla işgal edildiğinde Batı'nın kodlarını çözmesin diye Batı, Türkiye'de teknolojik yatırım yapmadı yapmadığı için de Türkiye aslında Batı ülkesi olmasına rağmen geri kalmış ülkeler statüsünde sayılmasının rahatsız ülkeleri sayılmasının sebebi burada yatıyor ama artık Türkiye soğuk savaş döneminin vittiğini hem Batı'ya hem Rusya'ya soğuk savaş dönemindeki algılarından vazgeçmesi gerektiğine ilgili bu NATO, İsveç, Finlandia, Ukrayna krizinde açık ve net bir şekilde ortaya koydu bu belki Recep Tayyip Erdoğan'ın bir siyasi daha olduğu veya Türkiye Cumhuriyeti Devlet'in ebed müddet devlet olarak devam eden devlet olarak siyasetinin bir sonucu artık yeniden Türkler kendi ayaklar üzerinde geleceğe daha güvenli hitap edebilmesi açısından yeni bir yol, yeni bir eksten ortaya koyduğu şeklinde anlaşılması için Türkiye'nin net ve açık tavrıdır yani biz Batılı bir ülkeyiz ama Rusya'yla kavga etmeyeceğiz biz Rusya'yla birçok konuda anlaşacağız ama bu bizim Batı'yı Rusya'ya döndüğümüz anlamına gelmeyecek hem Rusya'ya hem Batı bizim bu şekilde kabul edecek diye yeni dönem başlandı demeye olabilir mi? yeni dönem başladı diyebiliriz tamam çok teşekkürler demeli hocam burada bizim değerli milliyetçi dostumuzda var Burak'ın o da sorun bu sorunu ben de o megamı sizden soruşmaz diyeceğim Burak Hanbeydeci Kırım'da bağımsız bir Türk devleti kurma ihtimali var mıdır sorumdur hocam teşekkürler Burak Hanbey Jeninsky'nin numayendeiyetinin terkibinde Kırım Türklerinin lideri diyerek Mustafa Kırım'e o da vardı yani sizde onun Akkan Fidan'la bu fotosu da yayıldı ve biz bu fotoğunu dün hem de yaydık, bugün de yaydık ben düşünüremki dikkate like fotoğdu bizde düşünürsünüz Rusya'yla problem kifayet kadar sorun kifayet kadar artık var ama Türkçe hemen düşünüren bundan sonra Rusya'ya her ansı bir nasipetlerin pozulmasına çalışmaz ama Rusya'nın artık beledemeye olsa dünya Rusya hakkında kararını verip Türkiye'nin de bu gatardan geri kalma belediyelüksü yoktu ama ortada bir Kırım var ortada bir Kırım meselesi var Kırım'la bağlı perspektif siyaseti nece olabilir şimdi biliyorsun 1774 yılında Kırım Osmanlı'dan ayrıldı ondan önce müthiş bir şekilde Türk dünyasının kuzey yani kıpçak coğrafyasının önemli merkezlerindendi Kırım Kazan Kırım hatta Ukrayna aynı şekilde ama dünya siyasetindeki değişim Osmanlı'nın zayıflaması hatta buna safe ve Osmanlı daha sonraki süreçte kaçar Osmanlı Afşar Osmanlı çekişmesinden dolayı Türk dünyası zayıfladı zayıflayınca da tabiat boştur kabul etmez İngiltere Rusya ittifakı ölemi noktaya geldi ki 1915'de Çanakkale Savaşı'nda İngiliz ve Rus ittifakı türksüz bir dünya tasavvuretti biz Çanakkale'de direndiğimizde bu İngiliz ittifakını çünkü İngilizler Çanakkale Boğazı'nı geçerek İstanbul Boğazı'nda Çarlık hususlarına karşı isyan eden borçelükleri bastıracaklardı ve dünyada bir İngiliz Rus İmparatorlu Hâkimiyeti söz konusu olacaktı ve bu hâkimiyetin en önemli kararı türksüz ve islamsız bir dünya çünkü Türkler ve Müslümanlar özellikle Türkün hâkimiyetindeki İslam dünyası karar etmişti bundan dolayı da İngilizler bu dünyanın başına bele olan Türkleri tasfi ederek dünyayı belasız olarak yönetmek arzusundaydılar ama Çanakkale'de direnerek biz Çarlık hususlarına yıkılmasını sovyetlerin kurulmasını sağlamış olduk İngilizler ilk defa yenilgiyi tattırmış olduk İngiliz İmparatorluğu'na Çanakkale'de ve dolayısıyla Mustafa Kemal vesile arkadaşları Çevir anlaşması olarak karşımıza dayatılan anlaşma yırtıp attı ve bağımsız bir Türk Cumhuriyeti oluşturdu bu ne İngiltere'nin ne de Rusya'nın kabul edeceği bir durum değildi ama buna mecbur oldular hatta Türkiye Cumhuriyeti Devlet 23'de 29 Ekimbin 920'de resmen Cumhuriyeti olarak kurulduğunda ki biz Türk Devletlerini devamlık ısarsına inanan buna Devlet Ebet Mütlet diyen bir bakış açısıyla tarihe yaklaşıyoruz İngilizler bunun hesabını bizden sorabilmek için 1925'e kadar 1000 yıl Türklerin yönettiği İran'da Türklerin elinden iktidarı alarak farslara İran'ı teslim etti ve böylece Türkiye'yle, Türkiye coğrafyası ile Türkistan coğrafyasının istibatları tamamen kesilmiş oldu yine sovyetler Ermenistan ve Gürcistan Devletleri ile Türkiye'nin Türk dünyasında temasını tamamen kesilmiş oldu Türkiye'de yönetimi ile de Türkiye'den Gürcistan'a veya Azerbaycan'a geçişler neredeyse sıfır noktasına kadar düştü şimdi bunu niye söylüyorum Kırım meselesinde Türkiye hassasiyetten 3 noktada devam ettiriyor 1991'de sovyetler yıkılıp Kırım, Ukraina nezaretinde özel bir bölge olarak kaldığında maalesef ve maalesef bugünkü Ukraina Devleti Kırım'da Türk nüfusunun artmasını gayrı resmi olarak engelledi Kırım'ın ekonomik olarak ayaklar üzerine durmasını engelledi burada Ukraina Devleti'nin suçu çok büyük biz buna rağmen Ukraina'yı her türlü desteği olduk bu desteğimize göz ardı edildi bu desteğimiz görmesinden gelindi Türkiye'nin Kırım konusundaki talepleri Ukraina'yı ve Devleti tarafından sürekli ötelendi, ertelendi eğer bugün Kırım'da Türkiye'nin tavsiyeleri doğrultusunda işte 70-80 bin 100 bin Türk değil 2 milyon Kırım Türk'ü olsaydı Rusya o bölgeyi işgal etmeye teşebbüs edemezdi bugün Kırım Rusya tarafından işgal edilmişse bunun sorumluluğu evet Rusya'ya ait ama daha çok da Kırım'ı ait çünkü Ukraina'ya ait çünkü Ukraina Kırım konusunda Türkiye'nin asasiyetlerini hiç dikkate almadı dikkate almayınca da Rusya tarafından Kırım işgal edilmiş oldu evet Türkiye Rusya ile Ukraina'yı barıştırdığında Kırım ne olacak Kırım'ın satısına olacak biz bunları konuşmak zorundayız bunları görülmesinden gelip bunların geleceği ile ilgili eğer biz bir strateji belirleyemezsek Kırım ya Rusya'nın ya da Ukraina'nın terkibinde kalır bir statü diyelim buna bir devlet diyelim ve hatta bir devlet diyelim oluşması mümkün olmaz çünkü Türkler artık dünya ölçeğinde siyaset geliştirmek strateji geliştirmek ya onlara göre bir tarz geliştirmek zorundalar şu anda hemen hemen Ukraina 2'ye bölünmüş durumda belki de 30'u Rusya işgal altında bağımsız devletlere dönüşmüş durumda donak cumhuriyeti kırım cumhuriyeti gibi batı tarafında kalan yerde Ukraina kontrolünde olacak ve bir nevi bağımsız devletler gibi Rusya'nın kontrolünde bir yapı olacak ama Ukraina krizinde Rusya'nın ne kadar zayıflayacağı ve barışın mecbur olduğunda Türkiye barış masası İstanbul masası ben onun için çok önemli kurulduğunda Türkiye'nin kırım konusunda bir sözü olacak ama biz bu sözü eğer Ukraina lehine Ukraina toprak bütünlüğü söylemiyle Ukraina lehine dönüştürürsek oradan bir bağımsız kırım beklememiz mümkün olmaz zaten 2014'den Rusya'nın ilk müdahaletliğinden bu tarafa kırım Türkleri ciddanlamda sıkıntı yaşıyor bu bağlamda Mustafa Cemil Kırmoğlu Ukraina yanlısı bir siyaset izliyor ama Kırmoğlu'nun o müthiş mücadelesi yani sovyetler döneminde demir perdeyi eriterek sesini dünyaya duyuran duyurma mücadelesi 1991'de Ukraina bağımsını kazandığında aynı mücadeleyi kırımın bağımsızlığı için bilseydik hep beraber burada Cemiloğlu'nun suçlamak değil biz kendimizi de suçlamak adına bunu söylüyorum ama veremedik ve zamanla kırım Ukraina'nın bir parçası olarak değerlendirildi ve kırım Türkleri de Ukraina'nın milli ağızlıkları şeklinde bu Azerbaycan'da çok kullanılan bir kelime milli ağızlıkları gibi değerlendirildi ve Ukraina sinsi bir siyasetle her ne kadar Cemiloğlu'nun kırım bazı küçük küçük haklar veriliyor gibi gösterilse de ama netice itibariyle Rusya'nın bir Ukraina siyaseti olduğunu bir kırım siyaseti olacağını hiç kimse hesap etmedi biz ısrarla kırımda Türk nüfusunun artırılması kırım Türklerin ekonomik gücünü geliştirilmesini söylememiş olmamıza rağmen Ukraina bunu hiç dinlemedim aynı şey Gürcistan için de geçerli mesela ağızka Türkleri 1944'den sürgüne bunların geri dönüş yasasıyla geri dönmelerinin önüne açılmış olmasına rağmen Gürcistan Devleti gayrı resmi olarak ağızka bölgesine ağızka Türklerini yerleşmesine müsaade etmedi, etmiyor bu kısa ve uzun muadede belki Gürcistan'ı da ciddi anlamda sıkıntıya sokucak ama kırım bağlamında sorulduğu için söylüyorum eğer biz Ukraina meselesinde İstanbul'da bir barış masası oluşturursak burada kırımın statüsünü muhakkak konuşmamız lazım ve bu statüyü de öncelikle bağımsızlık noktasında açmamız lazım buna ne Ukraina itiraz edebilir biz barış masasına oturtursak bu iki devleti ne Rusya müşahı itiraz edebilir ve orada bir bağımsız kırım Cumhuriyeti çıkartma şansımız söz konusu Ukraina krizinde biz Kralın ve Rusların kara kaşına kara gözüne derler iki sarı kaşına sarı gözüne diyelim için bunları yapmıyoruz onları barıştırırken iki akraba topluluğu barıştırırken ama kırım kırım tüklerinde geleceğini göz ardı etmememiz lazım diyip bu soruya noktayı koyalım çok teşekkürler o zaman başka bir izleyicimiz değerli filmar erakberli sizden şurkeyim demeliyim Türkiye'nin svezin Nalto'ya girmesine razılık vermesi onun Avrupa Birliği'ne girmesine yardımcı olabilir mi yoksa Fransa-Almanya gibi Avrupa Birliği yüzüleri Türk'ün Avrupa Birliği'ne girmesini elli elden sonra mümkünsüzdür diyeceği bu suala gizmencağı vermiştir bunu bir tamamlayalım lütfen çok teşekkürler Avrupa Birliği Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girmesini istemiyor ikincisi Avrupa Birliği'nin ortaya koymuş olduğu bazı kriterler ben bu kelimeler kullanmak istemiyorum ölçüler diyelim bu ölçüler Türkiye çok uymuyor biz Avrupa Birliği Ukrayna krizinden sonra Avrupa Birliği'nin ciddi anlamına bir güvenlik şemsiyesine ihtiyacı var belki bu şemsiyeden dolayı bu Ukrayna krizi hagenişler Belarus Polanya Avrupa'ya doğru sıçrarsa Avrupa Birliği nasıl ki İsveç ve Finlandi'yi acilen NATO İsveç ve Finlandi'yi NATO'ya katmakla ilgili bir hamle yaptıysa belki bundan dolayı Avrupa Birliği Türkiye'yi güvenlik gerekçesiyle ve kendini koruması açısından Türkiye'yi Avrupa Birliği'ini alabilir ama Avrupa Birliği'nin önce kriterler yani ölçüler Avrupa Birliği'nin ortaya koymuş olduğu onlar dosya dosya eee çalışılarak bunlar hallolduktan sonra oy birliğiyle yeni bir ülkeyi Avrupa Birliği bünyesine katıyor. Şu anda yedi ülke Türkiye ne yaparsa yapsın Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne girmesine kabul etmediği için vet ödecekler. Bunların başında Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum kesimi geliyor. Gerçeklerine kadar Cumhurbaşkanı eee dün mücio takişte yani Yunan İstanbul Başbakanı ile uzun bir görüşme yapıp iyi niyet çerçevesinde gelecekti de bu görüşmeleri devam ettirelim cümlesi kullanmış ise de ama Yunanistan üzerinden eee Türkiye'nin Avrupa Birliği'ni girmesini istemeyen bazı devletler vet öde çarkını eee Türkiye'nin alayına işletecekler. Bu ve buna benzer İtalya, Fransa belki Almanya her ne kadar Türkiye'yle birebir ilişkilerinde iyi gibi gözükse de ama birliğe girmek konusunda Türkiye'nin eee Avrupa Birliği'ne girmesini istemiyorum. Biz burada adet ve kalkınma partisi 3 Kasım 2002'de iktara geldiğinde o zamanlar Avrupa Birliği'yle geri çok ciddanlımda istek içerisinde olmuş dükkümet. Bunlar günde ciddanlımla çalışmalar yapmıştı. Birçok kanunlar değiştirmişti ama o dönemde Avrupa Birliği Türkiye'ye ayrıcalıklı ortaklık diye bir tabir kullandı. Belki bu Türkiye'nin daha çok işine gelir. Iki eee Tamsu Çillerin başbakanlığı döneminde eee Gümrük Birliği anlaşması imzalanmıştı. Bu Türkiye'nin aleyhine işledi sürekli. Zaten Cumhurbaşkanı'nda eee binün üstteki toplantı hep bunun altını çizdi. Çünkü eee Avrupa'yla Türkiye arasında ticari gümrükler, ticari anlaşma eee hareketleri hep Türkiye'nin aleyhine oluştu. Avrupa'dan Türkiye finans gelecek diye bekliyorduk. Gelmedi. Eee yatırım gelecek dediler, gelmedi. Avrupa Birliği'nin eee diğer eee coğrafyalarla yapmış olduğu anlaşmalardan Türkiye istifadecek denildi olmadı. Dolayısıyla Gümrük Birliği Türkiye'nin aleyhine işlediği için belki Türkiye gümrük bilinler çıkıp eee ekonomik olarak daha rahat bir eee sürece girebilir. Netice itibariyle Avrupa Birliği Türkiye'yi içine alacaksa bu İsveç ve Filandia gibi onların atoya girmesi gibi bir Rusya tehditi karşısında allacele bu süreç işlemişse belki bir üçün dünya savaşı çıkarsa o zaman Avrupa Birliği güvenlik endişesiyle Türkiye'nin askeri ve nüfus gücünden istifade etmek için Türkiye Avrupa Birliği alabilir. Norma şartlar altında Türkiye'nin Avrupa'ya birine girmesi her ne kadar sayınca bu başkanı süreç başları desene mümkün gözükmüyor. Ama dediğim gibi dediğim gerekçelerle Avrupa can havliyle güvenlik ve can korkusu, ölüm korkusuyla eee Rusya'nın eee Doğu Avrupa başta olmak üzere Avrupa'ya saldıracağı endişesinden dolayı Türkiye Avrupa Birliği'ne alma ihtimali söz konusu. Bu da ihtimaller içerisinde yüzde bir bile değil. Onun için eee bizim eee Avrupa Birliği'ne girmekle giydiralarımızı devam edecek ama bizi almayacaklarını bilmemiz lazım. Çok teşekkürler hocam. Programın sonuna yakınlaşır ama bu sualı da sizden soruşmak istiyorum. Eee ABD'ye yakınlaşma da Türkiye'nin Suriye politikası değişir mi? Bunu da Burak'ın bir soru. Suriye'nin Suriye'nin bağlı ümmiyetle Türkiye'nin eee siyasetinde ransı bir değişikliği olabilir mi? Evet eee on üç yıldır neredeyse süren Suriye krizinin en fazla zararlı gören ülke Türkiye oldu. Hem göçmen bazımda hem de eee Türkiye eee Suriye üzerinden eee Afrika ülkeye de ihracat yapıyordu. Yani kara bağlantımız bizim Irak ve Suriye'den Afrika üzerinde kesilmiş oldu. Arabistan ve Afrika'ya kesilmiş oldu. Dolayısıyla Türkiye bu krizinin en fazla olumsuz etkiler ülke. İlk semanlar Amerika'yla daha yakın bir siyaset yürütülüyordu. Ahmet Davutoğlu'nun başbakanlıktan düşük yerine binali yıldırım başbakan olduktan sonra da Türkiye'nin Suriye politikalarında değişiklikler oldu. Suriye politikalarında Rusya, Türkiye, İran her ne kadar Suriye'de çıkarları farklı olsa da birlikte bir çözüm bulmaya başladılar. İşte Kazakistan, Astana süreci, işte Moskova görüşmeleri, Sochi toplantıları. En son Türkiye'deki seçimler sürecinde Moskova'da dörde yakın toplantı oldu işte İspanat Başkanları, Başbakan, Şeycu, Dışişleri Bakan Yardımları, Dışişleri Bakanları, Milisabı Bakanları görüşmelerinde oldu ama peşer hesap bu toplantıları sabote etti çünkü seçimlerin sonucunu bekleyip ona göre hareketmek harcısındaydı. Unato krizinden dolayı da biliyorsunuz Türkiye'nin Suriye olaylarında Suriye ilişkilerinde Nato, bir üyesi olan, Nato üyesi olan Türkiye'nin. Bu da buna benzer sorunlarla uğraşmasından dolayı da Türkiye'ye biraz mesafe koymuşlardı. İşte hatırlarsınız Rusya ile uçak krizi yaşadığımızda Nato 5. maddeyi işletmedi ve Türkiye Rusya'ya karşı yalnız kalmıştı. Dolayısıyla Amerika, Suriye'de, Türkiye'yle ortak bir politikayı geliştirmek zorunda. Bakın Türkiye, Amerika'nın politikalarını oymak zorunda demiyorum. Burada Türkiye merkezi bir bakış açısıyla bu cümleyi kurmamla beraber ama bölgedeki geostratejik ve stratejik gelişmeler Amerika'nın Türkiye'yle birlikte hareket etmesini mecbur kılacak. Çünkü Amerika şu anda PED terör örgütüyle bölgede anılıyor. Ama PED testimi vermiş olduğu silahların her ne kadar Türk basınında daha çok bunun PED üzerinden Amerika'nın ülke gibi anlanıyorsa da hem dede açtaki silahların hem de Suriye'ye verilen silahların, Türkiye'yle alakası olmadığını, bunların dede açtaki silahların Ukrayna krizinin Avrupa'ya doğru yayılma ihtimaline karşı bir ön alabilme. Acil müdahale demlenmek için Nato tarafından Rusya'ya karşı kullanması için bir dep oluşturduğunu. PED'nin veksiline verilen silahların da İran'a karşı kalacak olası bir operasyon da İran'a karşı kullanılma ihtimali için o bölgeye verildiğini Türkiye görmesi lazım. Ve Türkiye Biden'dan yapmış olduğu görüşmelerdeki bunlarınla ilgili basına bir yansım olmadığı için tahminlerimizi söylüyoruz. Şunu söylemiştir. Bir terör örgütü İlemi Amerika'nılmak ister. Yoksa müttefikye, Orta Doğu'da Türkiye'si hareket edemeyeceği, biz müttefikye olan Türkiye'ye İlemi hareket etmek ister. Bu soruyu Amerikanlara sürekli sormak gerekir. Suriye'nin toprak bütünlüğünü. Orada herhangi bir ayrıştırıcı devletten müsaade etmeme kaydı şartıyla Suriye'nin toprak bütünlüğünü üzerinde biz her ülkeyle görüşürüz. İran'la görüşürüz. Suriye'ne görüşürüz. Rusya'yla görüşürüz. Amerika'yla görüşürüz ama bizim birinci temel şartımız. Suriye'nin toprak bütünlüğünü Esat'ın kalıp kalmayacağı ayrı bir tartışma konusu. Ama benim siyasi fikrim. Esat Bağız Rejimi'yle Bağız Partisi Rejimi'yle Türkiye'sini keser. Daha demokratik, daha yaşanabilir. Suriye sözü verdiğinde belki Esat'la da bir müddet devam ededilebilir. Ama Suriye'de Türkiye'siz bir çözümü hiçbir ülkenin gitme şansı yok. Ne Amerika Türkiye'siz orada bir çözüm. Ne İran, Türkiye'siz bir çözüm. Ne de Rusya Türkiye'siz bir çözümü. Suriye'de gerçekleştirmesi mümkün değil. Onun için Türkiye her bir devletlerin ortak stratejisini bir ortaya koyup Suriye'nin toprak bütün içerisinde bir barış tesletme, imkanlığı, ihtimalist söz konusu Amerika'ya, Türkiye'yle beraber Türkiye'de Amerika'yla beraber Suriye'de belki tek var. Ama Suriye'nin toprak bütünlüğü ve Suriye'de barışın tesliyle girip görüşmeleri başlatabilir. Çok teşekkür ederim hocam. Yani izleyiciler sonucu soruşurlar bayıktan. Ekber Bey soruşu Türkiye'nin geleceği de Rusya'nın garantından çevireceğine inanışsız mı? Türkiye görünen bulu ki Rusya'yla bağlı verilen kararlara uyur, açık diyelim bunu. Ve bugün Türkiye'den terebollan da bulu. Hem özünün ekonomik durumunu düzeltmeldi. Hem Türkiye'nin yaşadığı krizden çıkarmalı. Hemdeki Avrupa'yla bir dil tapma aldı. Onun NATO'da olması Türkiye'nin eline oynayan faktirlerdi da düştüremki. Türkiye'nin kharzi siyaset kursunda da bu bir yenilik de son yıllarda tam bunun hepsini görmüştük. Rusya'yla da ne vaksan ulaşması mümkündür de yani. Ama ben daha düşünmüyorum Rusya'yla evvelki münasibetlere. Gayda evvelki seviyede. Öyle değil mi hocam? Mümkün mü? Çok teşekkürler. Programımızın konağı Ankara'dan değerli hocamız Kafka Stratej Araştırma Merkezi'nin Profesör Doktor Hasan Okutay'ı Hasan Bey'e teşekkür ederim. Hocam çok teşekkürler. Değerli zilecilarımıza da teşekkür ederek canlı yayımızı burada sonuç atları. Ben teşekkür ediyorum Ankara'dan, Azar Bey canı Türk dünyasına selamlar. Çok sağ olun hocam. Çok sağ olun. Çok teşekkürler. Var olun.